www.ereniku.net

Shqiptarėt e Amerikės planė qė tė vendosin Monumentin e Skėndėrbeut nė Kalė, edhe nė Nju Jork 

BEQIR SINA, New York
to:info@ereniku.net:08/04/2010 07:21 AM
botuar: E mėrkurė, 04 gusht 2010 12;26

 Akademia Shqiptaro Amerikane e Shkencave me qendėr nė Nju Jork e mbledhur nė  Institutin “Gjergj Kastriot Skanderbeg” ka nderuar me ēertifikatėn e nderit, professorin nga Dibra e Madhe dr. Lutfi Turkeshin, dhe professor Nuri Kolecin
 
STATEN ISLAND NY :  Ideja pėr ngritjen e njė monumenti tė Skėnderbeut nė Nju-Jork, qė ėshtė hedhur vite mė parė, kėtu, ka ngelur deri tash vetėm tek "dėshira e madhe", dhe asgjė konkrete. Por, qė kėrkon tė pėrshpejtohet dhe ide tė reja pėr t'u realizuar. Kėtė do t'a marrė pėrsipėr i gjithė komuniteti i emigrantėve shqiptarė, qė jeton dhe punon e jeton kėtu nė SHBA-ės, veēanėrisht Nju Jorkut, tė cilėt, thonė se po kėrkojnė qė kjo ide e "mbetur nė vend - e mbetur aty ku u diskutua herėn e fundit ", tė vihet nė lėvizje dhe tė vendoset sa mė shpejt Monumenti i Gjergjė Kastriotit - Skėndėrbeut nė kalė, edhe nė Nju Jork.


..per zmadhim kliko veē e veē mbi cdo foto...

 

   Pikėrishtė, pėr kėtė qėllim, tė djelėn pasdite nė  Institutin qė mbanė emrin e Heroit tonė Kombėtarė - “Gjergj Kastriot Skanderbeg” nė Staten Island, me president z.Rrape Rruci , u realizua njė takim, me qėllim pėrshpejtimin e nismės pėr ngritjen e monumentit tė Skėnderbeut edhe nė Nju-Jork. Prej pjesėmarrėsve u raportua pėr rrugėn e ndjekur deri tash, por edhe pėr njė takim qė ėshtė mbajtur para tre muajve pėr kėtė ide, nė tė cilėn, u tha se ėshtė krijuar njė komision dhe ėshtė  njoftuar edhe Ambasadori i R.Sh. nė Misionin e Pėrherėshėm tė Kombeve tė Bashkuara, ambasadori Frid Hoxha dhe ka marrė pjesė edhe presidentija e shoqatės sė Gruas shqipatre nė Amerikė "Motarta Qiriazi" dr Ana Kohen dhe pėrfaqėsues tė tjerė.

    Nė takimin e mbajtur tė dijelėn nė Staten Island, u kėrkua me insistim qė sa mė shpejtė tė kėrkohet njė takim pėr realizmin e kėsaj ideje, takim i drejpėrsėdrejti me kryetarin e Bashkisė sė Nju Jorkut Majkėll Blumberg. Mė pasė nga diskutantėt, u bėnė sugjerime dhe hodhėn ide tė reja tė varianteve tė shumta pėr vendvendosjen e monumentit diku nė qytetin e Nju Jorkut. Disa prej tyre, thanė se ngritja e monumentit tė  Skėnderbeut nė Nju Jork, kishte njė kosto tė lartė, e cila, para se tė realizohej duhet tė siguronte tė ardhurat financiare, pavarėsisht se nė cilin sheshė tė Nju Jorkut, duhet tė vihej.

   "Akademia Shqiptaro Amerikane e Shkencave, tha skenografi Astrit Tota, i cili ka qėnė pjestar i komisionit pėr ngritjen e monumentit tė Skėndėrbeut, nė emėr tė Akademisė, qysh nė nisejn e kėtij projekti, tha se Akademia e tyre, ka zgjedhur njė projekt tė piktorit tė njohur Naxhi Bakalli, i cili, me hapjen e Shqipėrisė, rėnjen e diktaturės komuniste, nė vendin tonė, jetojė e punojė disa kohė nė Itali, ku pikturojė dhe ekspozojė nė mjedise mjaft prestiogjoze tė artit nė Itali. Por, ajo qė e bėnė tė veēantė kėtė piktor tė madh, tha zoti Tota, ėshtė se ai ėshė autor i pikturės sė madhe murale nė Muzeun Gjergjė Kastrioti Skėndėrbeu - nė Kalanė e Krujės, e quajtur "Betja fitimtare e Skėndėrbeut".

 

  Nė kėtė tubim, ngritja e Statujės  sė Skėnderbeut me kalė nė Nju Jork, ishte njė temė qė u diskutua gjatė dhe me pėrgjegjėsi e seriozitet nga tė gjithė folėsit. Nė takim mori pjesė edhe nėnkryetari i ASHASH, doktor Adem Harxhi, gazetar , shkrimtar e poetė tė diasporės.

  "Kanė filluar qysh mė pėrpara pėrpjekjet pėr ngritjen e Statujės sė Skėndėrbeut, nė Nju Jork, pohojė kryetari i Akademisė dr Kodra, qysh nė vitin 2002. Dhe, pėr realizimin e projektit tė mėsipėrm u mbllodhėn nė Bronks tė Nju Jorkut, ku ka shumė shqiptarė, pėr tė cilin tashmė, kan krijuar atje edhe njė komision mė mėrgimtarėt tanė, qė ka pas pėr mision menaxhimin e realizimit tė kėtij projekti.

     Por, theksoi ai ēėshtja ka mbetur e hapur, dhe nuk ka bėrė aspak pėrpara, megjithatė theksojė ai ne jemi optimistė, aq mė tepėr sot, kur edhe Kongresi amerikan, e ka thėnė fjalėn e vet pėr Skėnderbeun, tre vjetė mė parė, duke nxjerr edhe njė rezolutė pėr Skėndėrbeun, e cila, do nė na ndihmonte shumė nė realizmin e kėsaj ideje, nė njė nga sheshet e qytetit tė Nju Jorkut".

  Ndėrsa,  "Si anėtarė i komisionit gjithėshqiptarė nė Nju Jork, pėr ngritjen e Monumentit tė Skėndėrbeut nė Kalė nė Nju Jork, edhe pėr ne qė u larguam nga trualli shqiptarė, tha skenografi i njohur Astrit Tota, ėshtė njė ngjarje e jashtėzakonėshme, qė tė vijė ajo ditė, kur t'a shohim tė ngritur nė njė nga sheshet e kėtij qyteti, metropolit tė botės - Nju Jork, pra, tė na gufojė zemėra dhe mbushemi plotė me krenari kombėtare, qė nga foshnja dhe deri tek mė plaku nė emigracion, pėr figurėn madhore tė heroit tonė kombėtarė Gjergjė Kastritoit Skėnderbeut"

   "Kjo ėshtė njė vepėr madhėshtore, tha ai e cila, ka pasur mbėshtetjen dhe pėrkrahjen e saj - qysh nė hapat e parė nga Akademi Shqiptaro Amerikane e Shkencave, kryetarit dr. Kodra, e ēdo anėtarė i kryesisė sė Akademisė, tė pėrkushtuar dhe qė janė duke punuar, por edhe tek Instituti “Gjergj Kastriot Skanderbeg” me president zotin Rrape Ruci."  

    Ish- regjisori e skenografi i Televizionit Shqiptarė, Astrit Tota,(piktor) i cili prej vitesh jeton nė SHBA, thotė se "Do tė kisha pėlqyer t’ju flisja pak mė shumė pėr punėn qė ėshtė bėrė e po bėhet prej zotėri Astrit Lekės, pėr vendosjen edhe nė qytetin e Nju Jork - ut, tė Monumetit tė Skėndėrbeut nė kalė". Ai tha se Leka, ka thėnė :" Gjatė punės tij 15-vjeēare nė drejtimin e shoqatės ndėrkombėtare pėr solidaritet dhe zhvillim tė vendeve tė lindjes, "Solidest", me seli nė Gjenevė, mė ėshtė dashur tė mėsoj shumė dhe tė veproj nė shumė vende tė botės, ku kam dėrguar zėrin e kombit tim dhe kam ndihmuar pėr ngritjen e dinjitetit tė bashkėkombėsve tė mi pranė autoriteteve shtetėrore."

      Nė fund tė kėtij tubimi Akademia Shqiptaro Amerikane e Shkencave me qendėr nė Nju Jork e mbledhur nė  Institutin “Gjergj Kastriot Skanderbeg” ka nderuar me ēertifikatėn e nderit pas vdekjes professorin nga Dibra e Madhe dr. Lutfi Turkeshin, ish kryetarin e degės sė kėsaj Akademie nė Shkup, me motivacionin:  "Me pietet e respekt pėr njeriun qė njė jetė tė tėrė, i ja kushtoi ēėshtjes kombėtare, zhvillimit tė arsimit nė Dibėr tė Madhe dhe tė gjitha trojet shqiptare, si Maqedoni, Kosovė e rreth saj - atė qė jo vetėm qė brumosi me dije nxėnėsit e tij,  por edhe me  atdhedashuri gjithė popullin shqiptarė”! .

 

   Po ashtu u nderua me ēertifikatėn nderi tė Akademisė Shqiptaro Amerikane tė Shkencave, nė Nju Jork,   dhe profesori i njohur i gjuhės  frenge, dibranin - Nuri Koleci, krijuesi edhe kritiku letrar, ish profesorin e  Gjimnazit tė Gostivarit, e shkollave tė Dibrės sė Madhe, inspektor i arsimit shtetror nė Dibėr tė madhe, autor i katėr librave".

    Professor Nuri Koleci, i ardhur enkas nga Dibra e Madhe, pėr tė marrė kėtė mirėnjohje me tė cilėn Akademia Shqiptaro - Amerikane e Shkencave, ka nderuar pas vdekjes edhe professor Lutfi Kurteshin, dhe vetė profesorin dibran Nuri Koleci, duke marrė kėtė mirėnjohje  tha "me lejoni tju pėrgėzojė pėr kėtė punė tė madhe qė po bėni si komunitet, pėr vendosjen diku nė ndodnjė shesh tė Nju Jorkut, monumentin e Skėndėrbeut."
Sakaq, duke folur pėr nderimin qė po u bėhej atyre ai kujtojė se profesori i ndjerė Lutfi Kurteshi, miku i juaj sikur tė ishte gjallė do tė kishte shprehur tė njėjtėn respekt e mirėnjohje, pėr ju dhe vlersimin qė i keni bėrė punės sė tij nė dobi tė ēėshtjes kombėtare. "Unė, tha ai e pata si obligim moral, qė gjatė gjithė kohės pas vdekjes sė tij t'a pėrcjell edhe tek ju atė dashurinė e madhe dhe respektin qė kishte ai pėr shqiptarėt e Amerikės, pėr atė rolin dhe kontributin juaj tė madh gjatė dekadave pėr ēėshtjen kombėtare. Andaj do tė thoja se sot," Akademia e juaj ėshtė edhe mė nderuar, qė po e kujton dhe e nderon profesorin e paharruar, ngaqė  Mirėnjohja juaj ėshtė njė respekt i madh qė njerėzit e mėdhėnjė tanė tė mos i lėmė kurrė nė harresė, njė kujdes tepėr i madh i kėsaj Akademie"

       Presidenti i Institutit Gjergjė Kastrioti Skėndėrbeu, zoti Rrape Ruci, pasi i urojė pėr kėtė takim tė rėndėsishėm, u prezantojė pjesmarrėsve sallėn qė ia fali Akademisė Shqiptaro Amerikane tė Shkencave nė mjediset e Institutit “Gjergj Kastriot Skanderbeg” . Ku tash do tė jetė edhe selia Akademisė Shqiptaro Amerikane tė Shkencave, njė mjedis komod sa hyn nė ndėrtesė, tė del pėrpara njė dhomė e madhe me oxhak tė vjetėr antik, ndėrtuar dhe punuar me gur tė gėdhendur me ēekiēė, nga mjeshtrit Dibranė, ustallarė, qė kanė ndėrtuar edhe nė Amerikė.


Reagon ashpėr Akademia e Shkencave Shqiptaro-Amerikane

BEQIR SINA, New York
to:info@ereniku.net:Sun, September 27, 2009 8:05 pm
botuar: E hėnė 28 shtator 2009 2:40 pm

Gati peticioni, ku do tė kėrkohet tė ndalohet botimi dhe publikimi i Enciklopedis sė re maqedonase, dhe heqja e menjėhereshme saj nga qarkullimi
 
NEW YORK CITY (tv ereniku) Duke u solidalirizuar me reagimin mbarė shqiptarve, kudo qė janė,  edhe Akademia e Shkencave Shqiptaro-Amerikane, me qendėr nė New-York, thotė se kemi vendosur t'i drejtohemi me kėtė rastė, si qytetar amerikan , nė bazė tė Amandamentit tė Parė tė Kushtetutės Amerikane, Departamentit Amerikan tė Shtetit,  Arkivit tė Sigurisė Kombėtare, SHBA , dhe  raportit tė CIA-sė pėr Maqedoninė.  Ne kemi vendosur me kėtė rastė, t'i drejtohemi SHBA-ės, thuhet nė dekleratėn e kėsaj akademie, si qytetar amerikan. 
 
     Kujtojmė, me kėtė rastė ceket nė dekleratė, se "Amendamenti i Parė i Kushtetutės sė Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės,  mbron tė drejtėn e lirisė sė besimit dhe tė lirisė sė shprehjes nga ndėrhyrja e qeverisė, pėr ēdo qytetar Amerikan. Nė kėtė kontekst, Amendamenti  i Parė i Kushtetutės sė Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės, garanton nga ana e saj se "Liria e shprehjes pėrbėhet nga tė drejtat e lirisė sė fjalės, shtypit, mbledhjes dhe drejtimit tė peticioneve qeverisė, pėr ēdo lloj korrigjimi tė ankesave, dhe tė drejtat e nėnkuptuar  tė  diskreminimit mbi baza racore dhe besimit, tė tė gjithė qytetarve Amerikanė."
 
Prof. Dr. Skender Kodra    Prof. Dr. Skender Kodra PhD. kryetari i Akademisė sė Shkencave Shqiptaro-Amerikane, me qendėr nė New-York, e themeluar 15 vjet mė parė, ka reaguar sot ndaj njė botimi skandaloz tė Enciklopedisė maqedonase, tė  Akademisė sė Shkencave dhe Arteve tė Maqedonisė, ku pėrdoren referenca pėrēmuese dhe fyese, pėr shqiptarėt etnik, si dhe fakte tė padėshmuara kurrė, nė historinė e kėtij vendi. 

    Nė dekleratėn e Akademis sė Shkencave Shqiptaro-Amerikane, thotė Prof. Dr. Skender Kodra, kemi theksuar se pėrdorime tė termave tė kėsaj  Enciklopedie,"'Shiptars' ,"shqiptarėt janė njerėz malesh" janė vetėm pėr llogari tė paragjykimeve etnike, me doza tė pa imagjinueshme fallsifikimesh, sa  s'ka as edhe njė fije dyshimi, qė ato mund tė jenė vetėm rezultat i njė skenari tė parapėrgatitur  nga akademia e Beogradit nė bashkėpunim me Shkupin. Duke kujtuar, edhe njė herė ish profesorin serb tė Universitetit tė Prishtinės, shkrimtarin Vujadin Millanoviq, dhe librin e tij shovinist, tė botuar mė 1990, nė Prishtinė, " Universiteti i Prishtinės nė Rrjetin e Shqipėrisė, sė Madhe" , ku ai i fryn ndjenjave anti shqiptare, me anė tė shtrėbrimit tė fakteve historike, dhe pėrdor terma tė njėsojta, si kėto tė akademikve maqedonas. 

     Nė dekleratė, mes tjerash thuhet se Akademia e Shkencave Shqiptaro-Amerikane, kishte besuar me tė vėrtet,  se qėndrimet antishqiptare, tė shfaqura mė parė, nga njė pjese tė Akademisė Maqedonase, dukej se kishin marrė fund, edhe me qendrimin pėr  largimin nė atė kohė tė ish Kryetarit tė  Akademisė sė Shkencave tė Maqedonisė Gjeorgji Efremov, pasi ai kishte kėrkuar ndarjen e Maqedonisė dhe shpėrngulje tė popullatave. Kėtė, "marrėzi" Efremov, u tha se e "gatoi" gjatė  dreke, kur ai ishte kryetari i akademisė maqedonasė aso kohe, dhe ia  kishte paraqitur kėtė ide shtėrpe, edhe njė homologut tė tij shqiptar, si " njė propozim, gjoja pėr zgjidhjen e krizės sė at'hershme,  nėpėrmjet shkėmbimit tė territoreve dhe tė popullsive midis dy shteteve, Maqedonisė dhe Shqipėrisė."

Prof. Dr. Skender Kodra      Fantazira tė kėtilla (ose ēmendurira), nė rradhė tė parė nuk i shėrbejnė aspak paqes, sigurisė dhe stabilitetit tė Ballkanit, e rajonit, nė pėrgjethėsi. Ato  janė vlerėsimet mė primitive me ndjenjė tė sėmura shoviniste, tė njė populli tjetėr,  qė tė na kujtojnė kohė tė kaluara, e tė errėta, si ato gjatė kohės sė ish - republikave Jugosllave". Nė dekleratėn dhe shtrembėrimet e qellmita e dashakeqėse, tė akademikve maqedonas nė Enciklopedinė, pėr hesap tė tyre, nė paraqitjen e historisė sė kėtij shteti, i cili kujtojmė se ėshtė shtet i vetem nė botė, qė megjithse ka mė shumė se 18 vjet, qė komuniteti ndėrkombėtar ishte ai qė e bėri shtet, ėshtė shtet ky, qė, nuk ka ende indetitet kombėtar,  nuk ka ende  njė flamur zyrtar, tė njohur nga e gjithė bota, dhe nuk ka ende njė emėr zyrtar, qė tė pėrdorej nga e gjithė bota. Por, dikush e quan, FYROM, dikush e quan, Maqedoni, Maqedonia Veriore, Republika e Maqedonisė Veriore, dhe mos mė keq dikush tjetėr, e ka lėnė edhe pa emėr, fare....

    Akademisė sė Shkencave Shqiptaro-Amerikane, me qendėr nė New-York, thuhet se  ky skandal i pashembullt pėr nivelet akademike, shtyn tė mendohet me tėrė seriozitetin pėr pozitėn e shqiptarėve nė Maqedoni. Tė cilėt, megjithse janė pjesė e rėndėsishme shtetė-formuese tė kėtij shteti, ende trajtotohen e shifen nga akademikėt maqedonas dhe krerėt e kėtij shteti, si qytetar tė dorės sė dytė dhe tė tretė.

     Ndaj, pa hezitim dhe duke pėrdorur tė gjitha format zyrtare, deri tek protestat para ambasadės maqedonase nė Uashington, dhe Misionit tė saj diplomatik nė OKB, Akademia e Shkencave Shqiptaro-Amerikane, me qendėr nė New-York  ka vendosur t'i drejtohet me kėtė rastė, si qytetar amerikan , nė bazė tė Amandamenti tė Parė tė Kushtetutės Amerikane, Departamentit Amerikan tė Shtetit,  Arkivit tė Sigurisė Kombėtare, SHBA , dhe  raportit tė CIA-s pėr Maqedoninė, me njė peticion, ku do tė kėrkojmė qė menjėherė tė ndalohet botimi dhe publikimi i kėsaj Enciklopedie, dhe heqja e menjėhereshme saj nga qarkullimi, dhe qė akademikėt maqedonas qė hartuan kėtė ēorbė, tju kėrkojnė ndjesė shqiptarėve.