Agim Vuniqi
to: info@ereniku.net: Wed, July 22, 2009 6:37 pm
botuar: E premte, 24 korrik 2009 2;35 pm

Politika e jashtme e Kosovës ka hasur në ngecje, jo vetëm për shkak të neglizhencës së MPJ-së por edhe për shkak të mos funksionimit të Agjensisë kosovare të intelegjencës; tash për tash është emruar vetëm shefi i saj Bashkim Smakaj. Vështirësitë janë të ndryshme, disa nga to edhe të pakapërcyeshme, meqë Kosova është pranuar vetëm nga 62 shtete, deri më tash, por nuk janë vu marrëdhënit diplomatike me të gjitha ato. Ndërsa MPJ është çështje në vete, aq shumë u vonua në përzgjedhjen e 18 ambasadorëve, procedura nuk ka përfunduar tërsisht, ata po presin dhënjen e "mendimit" nga shtetet në të cilat do të vendosen ambasadat, pse a nuk kishte dhjetësha e mëhershme pajtueshmërinë, a duhet edhe njëherë të kalohej në këtë fazë? Ministri i Punëve të Jashtme i cili kishte shfrytëzuar më heret piknikun diplomatik në ndërtesën e New Yorkut për të pirë kafe me ambasadorët e dhjetra shteteve në këthinat e ndërtesës shumëkatëshe të OKB-së, i kishte bërë për të qetësuar oponentët politikë, për të heshtur zërin e opozitës por edhe për t'i përmbushur dëshirat e saj se është duke lobuar. Çuditërisht MPJ, e cila ka filluar procesin e zgjedhjes së ambasadorëve, proces i cili është bërë përmes konkursit, është zhvleftësuar tërsisht, dhe ka qenë një ndër gafet e diplomatëve të papërvojë të Kosovës, është shndërruar në byro për punësim, nuk është shfrytëzuar institucioni i rekomandimit, por nuk është studjuar as e kaluara e tyre. Nuk është kjo gjëja e vetme, por MPJ, as që ka njoftuar shumicën e kandidatëve për rezultatet e konkursit, kandidatëve nuk u janë spjeguar arsyetimet, por ç'është edhe më keq shërbimi administrativ i MPJ u jepte informacione të llojllojshme, pra mungonte serioziteti në punë. Sa kanë qenë përmbushjet e kritereve të përcaktuara për t'u stolisë me karrikën e ambasadorit të mjaftueshme në krahasim me kriterin e e lojalitetit partiak, apo edhe lidhjeve me udhëheqësit vendor veç po shihet, menjëherë pas publikimit të listës jo-zyrtare. Një gjë duhet të qartësohet se MPJ nuk është agjension për regrutimin e të rinjëve të cilët menjëhërë pas kryerjes së studimeve pa ndonjë përvojë në diplomaci shkelin në shkallët e zyrës së diplomatëve, të cilët do të duhej të ishin me eksperiencë, bile të kenë përvojë politike. Nuk është i mjaftushëm vetëm kriteri i "përkthyesit", sa janë të rëndësishme miqësitë e ndërtuara më heret. MPJ e udhëhequr nga Skender Hyseni nuk ka për çka të përmendet, nuk ka ndonjë sukses që e veçon atë si ndonjë diplomat të zhdërvjelltë. Gabimi qëndron se ai nuk ka bërë asnjëherë ndonjë kontakt me grupet lobuese të shiptarëve në perëndim, të cilët janë një potencial i pashterrur jo vetëm i dijes, por edhe i fuqisë votuese, shiqoni faktin turqit kanë 20 parlamentarë në parlamentin Evropian edhe pse ata nuk janë anëtarë të BE-së. Sa herë ka dërguar misionarët e vet Hyseni në perëndim për t'u takuar me intelektualë, veprimtarë, të cilët kanë përvojë për vendosjen e takimeve të niveleve të larta, fundja edhe mobilizimi i diasporës dhe shtytja e tyre përmes fuqisë së votës mund të bëjë ndryshime. Deri sa shumë shtete kanë zgjedhur këshillat për diasporë, nuk ka pasur ndonjë takim që ka shkuar përmes MPJ-së, e them këtë ngase mërgimtarët shqiptarë kanë ndihmuar diplomatët e Kosovës, kur Kosova nuk ishte në hartën politike të Evropës, por edhe ata të Shqipërisë, në mënyra të ndryshme sidomos viteve të 90-ta, kur fitoi demokracia shqiptare, kam qenë edhe vet dëshmitarë i kohës në Zvicër kur u pat vendosur ambasadori i demokracisë së re shqiptare z. Gazmend Tyrdiu, atëherë kishte kontakte të shpeshta edhe me zyrtarë të tjerë të MPJ, si Arian Starova etj...Dosido, ambasada dhe ambasadori, kanë detyrat e tyre të përditshme, të zgjidhjes së problemeve të mërgimtarëve, ndonjë takim me zyrtarët në shtetet ku gravitojnë ata, por pa pasur terrenin e përgatitur nga diapora ata janë vetëm një shkumë sapuni në basen, asgjë më shumë.

Pas deklaratës që komisioni i BE-së ka rekomanduar që Serbinë , Malin e zi dhe Maqedoninë do t'i fus ne listën e bardhë të Shengenit, jashtë saj mbetën Shqipëria e Bosnja, ndërsa Kosova ka humbur hapin për shkak se nuk ka përparim në lëminë e sigurisë së dokumenteve sidomos të pasaportave biometrike, kontrollit të migrimeve ilegale përfshirë edhe "read-misionet" të rendit publik dhe sigurisë, të punëve të jashtme dhe të drejtave themelore. Sigurisht që vizat nuk do të zhduken vet-vetiu, ngase për këtë duhet kryer detyrat e parashtruara, edhe pse është përfolur shpesh që Kosova ka përkrahje nga Brukseli. Shtrohet pyetja a ka plotësuar Kosova kriteriumet e planit ("roadmap") për liberalizimin e vizave dhe a ka pasur ndonjë plan për zbatimin e kritereve, bile edhe kontaktet ishin shumë të rralla me zyrtarët e BE-së në Bruksel. Do të ishte disi e kapshme po të ishte bërë ndonjë planifikim fazor, atëherë opinioni më lehtë do të përcillte përmbushjen e detyrave nga qeveria. Si duket në këtë fazë nuk ka qenë edhe synim i qeverisë përmbushja e obligimeve për t'u bërë kandidatë për liberalizimin e vizave, jo për faktin që Kosovën nuk e kanë pranuar pesë shtete të BE-së, meqë përmbushja e kriteriumeve i bind partnerët por edhe shtetet tjera edhe për pranim më të hovshëm të Kosovës. Kosova në këtë drejtim as që është afër; ka vende që po tregojnë shenja dyshimi për kapacitetet qeverisëse, se a do të plotësohen kushtet për liberalizim të vizave as që  kishte ndonjë parashikim . Atëherë do të duhej të bëheshin edhe licitimet kohore për të ardhmen dhe, sigurisht që do të kalojë goxha një kohë për ndonjë ndryshim cilësor, ngase nuk ekziston vullneti politik. Nuk është bërë publike sa kritere duhet përmbushur Kosova për të hyrë në mesin e shteteve që do të përfshihen për liberalizim të vizave, pra as që është bërë ndonjëherë pjesë e debatit më serioz, thënë shkurt nuk ka ndonjë bisedë për përcaktimin e përmbushjes së kritereve, përveq atyre që janë përgjithësuese, tjetër është vurja e kontakteve me komesionerët e BE-së si Zhak Baro, për rend publik dhe drejtësi dhe ai për zgjërim Olli Rehnin, për kriteriumet që do të duhej të përmbushte Kosova. Pra së pari duhet të zhvillohen bisedimet teknike para se komisioni evropian të jap rekomandimin që të shkohet në procedurën për të futur Kosovën në listën e bardhe të Shengenit. Dhe pa hyrje në bisedime teknike as që do të ketë ndonjë vendim të BE-së.

Kosova ka filluar që moti me përmbushjen e standardeve, dhe atë para hyrjes në bisedime për statusin e Kosovës, por edhe pas bisedimeve, duke ua vizatuar liderëvë kosovarë planin-"road map-ën", të cilët asnjëherë nuk e kundërshtuan, por iu përmbajtën rigorozisht, përfundimisht edhe marrëveshja e Ahtisaarit ishte rrugë udhëzimi i evropianëve. Serbia që nga fillimi kishte kundërshtuar të gjitha inciativat e mundshme, ajo përfitoi nga frenimi i proceseve integruese të Ballkanit, deri sa zhvillonte bisedimet teknike, ajo pengonte funkcionalitetin e institucioneve kosvare, aq shumë saqë ndau teknikisht Kosovën, duke ia lënë si zorrë qorre veriun e saj. Liderët kosovarë kishin të veshura vazhdimisht fanelat e vullnetarëve, dhe çdo rekomandim të diplomatëve evropianë përpiqeshin ta mbështetnin... Sigurisht që deri te bisedimet nuk vihet pa treguar vullnetin politik, por edhe puna që duhet kryerë, nuk ka pasur ndonjë vlerësim nga Rehn, por as që është shqyrtuar ndonjëherë pozicioni i Kosovës për liberalizim të vizave, nuk kishte as ndonjë procedurë por as pëlqim i shteteve anëtare për Kosovën, deri sa Serbia kishte 42 kriteriume për përmbushjen e hartës së rrugës për të liberalizuar regjimin e vizave. Një ndër to ishte edhe bashkëpunimi me gjykatën e Hagës, edhe pse që nga fillimi kishte si kusht dorëzimin e Mlladiqit dhe Haxhiqit, nuk ndodhi asnjëra, përkundrazi në opinion dolën inqizime që tregonin rahatinë e kriminelëve të luftës të cilët shkatuan gjenocid të përmasave të mëdha, më të mëdhat që njeh njerëzimi pas Luftës së Dytë Botërore. Një gjë që tërheqte vëmendjen ishte se Sebia po shpërblehej për punën e Minsitrisë së punëve të brendshme dhe të drejtësisë, duke ndjekur përmes Interpolit liderët kosovarë, ndërsa Kosova kishte dështuar me disa skandale, atë të burgosjes spektakulare të tre agjentëve të BND-së, pastaj ai i rrëmbimit të dëshmive në zyrën më të ruajtur të PK-së, a nuk janë këto dyshime të mjaftueshme për efektshmërinë e institucioneve kyqe të sitemit, dhe si ishte e mundur që me këto skandale nuk u mor qeveria për të caktuar detyrat që duhet kryer, a nuk ishte kjo mungesë e vullnetit politikë. E si mund të flitet atëherë për ndonjë kooperim me Këshillin e Evropës, edhe pse EULEX-i kishte ardhur edhe për këtë qëllim, që do të thotë se misioni i Evropës është në Kosovë, realisht Kosova po largohet nga  BE-ja, e çfarë faji kanë banorët e Kosovës, të cilët po ndëshkohen për shkak të luhatjeve të BE-së, e cila jo që po shpërblen përmbushjen e udhëzimeve të deritanishme, por po shkel përpjekjet e qytetarëve kosovarë, të cilët faktikisht janë ata të cilët ruajtën paqen në Kosovë, por edhe më gjërë. Si duket mësimi që u dhanë zyrtarët e BE-së është krejt i ndryshëm çka bënë ata. Shoqëria civile deri më tash inerte, po del me qëndrime dhe kërkesa atëherë kur çdo gjë u kry, a nuk ishin ata më heret të alarmuar për këtë, kur nuk ka pasur asnjë takim me komisionerët e BE-së, e si do të përfitonte Kosova nga liberalizimi i vizave kur nuk ishin përcaktuar as kriteriumet, por as nuk kishte bisedime teknike për këtë qëllim. Qysh heret është kuptuar se njëri ndër kushtet kyçe është edhe çështja e pasaportave biometrike, por askush nuk çante kokën, as ministri i rendit nuk lodhej për këtë, por as derjtësia as që bënte ndonjë përpjekje në këtë drejtim.

---

A duhet të jet objekt shqyrtimi i Gjykatës Kushtetuese të Kosovës dhënia me koncesion e pasurisë natyrore të Kosovës?

 

Agim Vuniqi
erenikut: Fri, July 17, 2009 1:41 pm
botuar: E hënë 20 korrik 2009 2:53 am

Kosova e ngarkuar me rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit, por me status të sqaruar politik-republikë, e pranuar ndërkombëtarisht nga 62 shtete, me kushtetutë të aprovuar nga parlamenti shumëpartiak, sovran praktitk i së cilës akoma nuk dihet kush është! Në emër të qytetarëve "degradohen" kompanitë, u thonë publike, nuk e di pse jo shtetërore, edhe pse me to qeverisë qeveria me miqë, thënë ndryshe përpara UNMIK-u tash EULEX-i (ata këshillojnë), jo kështu nuk është në Kushtetutë, e kush lidhi marrëveshje me Serbinë për kufirin Mitrovicë e Veriut - Serbi?

 

Është pra e pakuptimtë intenca e "dijetarëve" ministrorë që përpiqen dhunshëm t'ua mbushin mendjen qytetarëve se atyre u duhen termocentralet me kapacitet 2100 MW, me çfarë të drejte bëjnë atë? Së pari hartimi i strategjisë zhvillimore afatgjate për të cilën është angazhuar qeveria, duhet të ishte pjesë e angazhimeve të institucioneve kompetente profesionale, u bë edhe përzgjedhja e agjensionit profesional të pavarur (kredibil) - komitetit drejtues të projektit "Kosova C" jo "Kosova e re", se sa është i pavarur politikisht komiteti drejtues as që bëhet fjalë, por pse u emërtua ndryshe projekti "Kosova C"-"Kosova e Re" lë vend për të dyshuar. Realisht projekti "Kosova C" ishte projekcion i mëhershëm zhvillimor, kur ekzistonte si kompani KXEMK Kosova, pra Kosova ishte pjesë e projektit të përbashkët elektro-energjetik për nevojat e ish-Jugosllavisë, atëherë ishte drejtor Vesaf Berisha, i cili angazhohej vazhdimisht për pavarësinë afariste dhe zhvillimore të Kombinatit Xehtaro Energjetik Kosova, por që do të ndodhë kaq shpejt që "demokratët e sert" të marrin vendime arbitrare në kohën kur kanë kaluar aq shumë vjet nga sistemi monist në atë të demokracisë parlamentare po merr trajtën e ëndrrës "Liza në botën e çudirave".

 

Ndërtimi i Termocentralit Kosova C, i bazuar në rezervat e thëngjillit për djegie (pse jo për industrinë ushqimore) të mihjes sipërfaqësore të Sibofcit (nuk është specifikuar saktësisht sasia 1 miliardë tonë, 2, apo më tepër, duhet të dihet saktësisht çka jipet në koncesion-shfrytëzim) thuhej se është megalomani, ishte ky projekt i paraparë viteve të 70-ta. Nuk ka zhvillim të ekonomisë se Kosovës dhe punësim impulsiv përmes ndërtimit të Termocentraleve Kosova C, por përmes zhvillimit të bizneseve të imta. Dhe fundja për shfrytëzimin e resurseve natyrore duhet të dëgjohet fjala e qytetarit. Po ajo (energjia) do të ishte çështja, dhe pasuria e të gjithë popullit, në qoftë se forcat politike në vend të ngjyrës së "hirit" do të mendonin për ngjyrën e gjelbër. Madje do të ishte më mirë sikur të mendonin se si mund të nxitonin të vinin në lëvizje vendime të shumta qeveritare-parlamentare për të stimuluar prodhimin e etanolit, dhe bio-dizel-it si lëndë djegëse, të cilat në botë e në rajon gjithmonë e më shumë po zëvendësojnë produktet e naftës. Duke vepruar kështu me siguri do të kontribonin në pakësimin e halleve për agrarët (bujqit), dhe do t’i shërbenin më shumë mbrojtjes së ambientit. Shoferët dhe pronarët e makinave do të ankoheshin më pak për çmimet e larta të naftës. Papunësia do të ishte në numra më të ulët. E në fund fare "komisarët politikë" të koalicionit qeverisës do t’u tregonin zotërinjve Europianë se të paktën në këtë çështje kanë bërë diçka me "konsensus". (Bashkimi Evropian i rriti standardet e kërkuara për bio-dizel-in nga 2% në 2005 në 5.75% në 2010.) Në SHBA janë më shumë se 140 rafineri të etanolit që punojnë me kapacitet të plotë. 42 rafineri të tjera janë në fazën ndërtim-përfundimit. Ritmi i rritjes me 100% në vit e bën bio-diezel-in një nga industritë me një zhvillim të ngjashëm me atë të "High-Tek-ut" të dekadës së fundit të shekullit të XX-të. E gjithë kjo industri kontribuon jo pak në ekonominë vendase, dhe njëkohësisht në rënien e çmimit të naftës. E nxitur nga aprovimi i Paktit të Politikave të Energjisë (Gusht 2005), i cili do të stimulojë përdorimin e 12-14 milion ton bio-diezel në vit duke filluar nga viti 2012, industriaa e bio-diezel-it i dha ekonomisë Amerikane për vitin 2005, "1.9 miliardë dollarë të ardhura në taksa, dhe 153725 vende të reja pune." http://www.ethanolrfa.org . Nëse i njejti komitet drejtues ka punuar në projektin Kosova C, çka e shtyri qeverinë pasuese të ndërroj emërtimin e projektit "Kosova C" në "Kosova e Re". Nuk është bë kjo pa qëllim, jo! apo vetëm për të justifikar premtimet se me qeverinë e re shkon edhe emri i ri. Problemi në dukje i thjeshtë është i lidhur juridikisht me "nofkën" e re. Kosova C është vazhdimësi e KXEMK Kosova, Elektroekonomia e Kosovës, tash së fundit e Korporatës Energjetike të Kosovës, edhe mihjet sipërfaqësore dhe pasuritë e linjitit ishin dhe janë pjesë e pandarë organizative e KEK-ut. Vendimi politik i qeverisë Thaçi me ndërrimin e emërtimit provoi të tjetërsoi pasurinë e punëtorëve të KEK-ut, të qytetarëve përreth dhe krejt qytetarëve të Kosovës. Pra vet punëtorët, sindikata, dhe qytetarët duhet të avokojnë për të drejtat e tyre, çështja e mihjes sipërfaqësore të Sibofcit, dhe i tërë projekti i "Kosovës së Re" duhet të jetë lëndë shqyrtimi e Gjykatës Kushtetuese të Kosovës, por për të ardhur lënda aty, do të duhet të bëhet pjesë e angazhimeve të Shoqërisë Civile, Sindikatës, Grupit të Ekspertëve, të Partive Politike..., për të formuar grupin për lobim që kjo çështje të shtrohet edhe në Parlamentin e Kosovës, por edhe në Gjykatën Kushtetuese për t'u dhënë mendimi meritor: A mundet Qeveria me tjetërsuar pronën e Kosovës pa referendum, dhe a mundet kjo të ndodhë kur ende nuk është votuar (adoptuar) ende Ligji për Shpronësim të pasurisë së paluejtshme... Sigurisht që me mendimin meritor të Gjykatës Kushtetuese do të autorizohej qeveria-ministritë të zbatojnë vendimin, pra qeveria kujdeset për zbatimin e ligjshmërisë dhe bënë inspektimin e përgjithshëm, në harmoni me ligjet vendore pjesë e korpusit të ligjeve evropiane? Një proces i ngjashëm ka ndodhur edhe në SHBA kur administrata e Bushit përpiqej të bëjë privatizimin e limave në SHBA, dhe këtë të drejtë, të drejtën e menagjimit të mallrave në hyrje dhe dakje përpiqej t'ia jap Emirateve të Bashkuara. Pas polemikave të shumta dhe kërkesave që kjo çështje të jetë objekt shqyrtimi i kongresit amerikan (Dhoma e përfaqësuesve+Senati), por edhe të mediave dhe opinionit si pjesë e sentimentit kontrollues të sistemit, u plandosë propozimi.

 

Meqë BE ka kriter të ashpër të legjislaturës për mbrojtje të ambientit të cilat janë kompatibile me kriteret e fokusura se mbrojtja e ambientit global është prioritet i një rëndësie të veçantë. Kjo është siguruar përmes rregullativës ligjore duke sforcuar zotimet e BE-së, për një zhvillim të pandryshuar, mbështetur në vendimin nr. 280/2004 EC i Parlamentit dhe këshillit Evropian të datës 11 shkurt 2004 lidhur me mekanizmin për monitorimin e emitimit të gazërave në "Community grenhouse" dhe për implementimin e "Kyoto protocol". Meqë Kosova si shoqëri pretendon të jetë pjese e projektit të përbashkët evropian, apo jo, nuk mund të akcepohet një vendim i ngutshëm, të bëhen harxhime të palejuara buxhetore dhe në fund të dështohet, Kosova nuk është as nënshkruese e këshillit të Evropës juglindore për energjetike. Kjo nuk e obligon investitorin e mundshëm, e obligon qeverinë se ajo ndërton kornizën ligjore që harmonizohet me ligjet evropiane, por në anën tjetër duhet të kujdeset për kursimin e resurseve natyrore për gjeneratat e ardhshme. Sa u është qartësuar qytetarëve ndërrimet globale të klimës dhe zvogëlimi i CO2 për vitet e ardhshme, deri në vitin 2020, sa është kohëzgjatja e shfrytëzimit të termocentraleve që shfrytëzojnë thëngjillin e pastër si lëndë djegëse sipas normave evropiane, ngase me kaq pak njoftime për popullatën është më tepër eksperiment qeveritar që do të thotë vdekje e ngadalshme e popullatës kosovare me një dendësi enorme të popullimit, është papërgjegjësi e pafalshme e të ardhmes se Kosovës. Pa shqyrtimin e tërësishëm të pakove ligjore të ambientalistëve të Kosovës, të mbështetura në ato të BE-së nuk bënë të lejohet kaq shpejt ky projekt aq i rëndësishëm dhe kapital. Nuk është mjaft të thuhet s’ka rrymë dhe të ndalet jeta. Sigurisht është i papranueshëm edhe refuzimi i paargumentuar, meqë BE-ja stimulon projektet për prodhimin e energjisë elektrike me thëngjill të pastër, por nuk bihen vendime kaq kruciale aq shpejt, dhe qytetari nuk mund të lirohet nga dyshimi se ka konflikt interesash, bile praktika e deritanishme dëshmojë skepticizmin e arsyeshëm, gjatë hapjes së tenderëve, duke u avulluar miliona euro, me çka e kanë merituar t’u besojmë. Me tregoni cili është roli i qeverisë, ministrisë përkatëse, ambientalistëve, sindikatës dhe cili është roli i qytetarëve në rrethana të tilla?

---

Agim Vuniqi
          Erenikut: Fri, June 26, 2009 1:12 pm
          Botuar: E marte 30 qershor 2009 8:41 am
                                 A do të bie pula e artë këlluqë?

     Ka humbur realisht sensi për jetën e përditshme të qytetarëve, jeta ka fituar ngjyrat e një spektakli të vërtetë, është kohë e magjistarëve që vrëngëllojnë në ajr shkopin magjik; i shkon mendja njeriut se është në epiqendër të bursave botërore ku bëhet shitblerja e valutave konvertibile "online currency"

Rrenët sa më afër që të vjen dita "e gjykimit" do të vazhdojnë duke u fryrë, duke mbushur thasët që shkunden nga pleshtat. Edhe pse statistikat tregojnë për një rritje të analfabetizmit, kjo nuk i pengon "sugarët" politikë të premtojnë për gjithçka dhe për çdo gjë, edhe digjitalizmin e administratës. Votues të dashur ju vetëm shprehni dëshirat, politikanët janë ata që do i plotësojnë ato, edhe bërllogun do ua pastrojnë... Nejse de..., edhe shprehja e dëshirave është një kualitet i ri... Nuk është edhe keq kështu, nuk ka ndalje në shprehjen e dëshirave për asnjë çast, por ka edhe prognoza, kështu bile u shtohen epshet lojtarëve nëpër bastore. Tash ata mund të kenë një mundësi më shumë, vurja e basteve në kandidatët e këshilltarëve komunal dhe në kryetarët e asambleve komunale. Kanë mbetur edhe ca muaj per kandidatët garues për ta kënaqur elektoratin me aftësitë e shumta të mashtrimit medial dhe të njëmend të qytetarëve në Kosovë. Sa më shpejt që do të afrohet dita "e shpëtimit", aq më agresive do të jenë premtimet. Kandidatët e mundshëm do të dalin me ide të reja të sajuara në kthinat e errëta të selive partiake, për t'i ndriquar ato para spektatorëve të shumtë nëpër tubime, që do t'i mbushin sallat e sporteve, të kinemave, por edhe hapësirat tjera që kanë mbetur të pashfrytëzuara gjatë. Këto gara kanë edhe një lehtësi, nuk duhet të vrapohet shpejt për të humbur energji, me rëndësi është zërimi i mirë dhe fjalët e rrepta, duke u thirrur edhe në veprat e tjerëve që nuk janë në mesin e të gjallëve. Shqiptarët e kanë një të mirë që të vdekurit nuk i lëjnë asnjëherë reahat, kur u duhen përbehen në ta, nuk u bënë përshtypje fare që karierën e tyre e mbështesin në mite, prandaj vazhdimisht qytetarët folklorist kanë kënduar në përcjellje të instrumenteve me dy tela, duke u kënduar dhe hymnizuar veprat e të vdekurve, sa janë gjallë nuk ua njohim vlerat. Shpesh testohet edhe historia, përmenden datat historike me rend, çuditërisht gjatë fazës premtuese ofrohen zgjidhje shumë "cilësore" dhe të avansuara të shekullit XXI, ndërsa në anën tjetër rikujtohet historia si rekuizit i nevojshëm i zgjedhjeve. Dhe çfarë fushate do të ishte po të mos jepeshin shifra të shprehura në euro, i shkon mendja njeriut se është në epiqendër të bursave ku bëhet shitblerja e valutave konvertibile "online currency". Shikuar në tërsi zgjedhjet si çdo herë nuk do të jenë me risi, me shumë pano dhe billborde, hargjime marramendëse të kandidatëve konkurues, ka humbur realisht sensi për jetën e përditshme, jeta ka fituar ngjyrat e një spektakli të vërtetë, bile televizionet lokale dhe qendrore nuk do të kenë asnjë problem në sajimin e programeve ditore. Kandidatët e mundshëm veç e dijnë ku u dhemb zgjedhësve, është rryma, shëndetësia dhe arsimi, sa për kulturë nuk kanë kohë të merren, e qëlluar, do të shkëlqejnë sallat nga pritjet madhështore që u bëhen magjistarëve të cilët do të vringllojnë në ajr shkopin magjik, rrymë do të ketë për eksport, jo tash, por pasi që kandidatët të sigurojnë ulëset e tyre, pastaj fillohet me programe tjera ABC, duke vazhduar kështu numrimin e zanoreve e bashhtinglloreve tjera në varësi nga alfabeti që do të praktikohet. Nuk pamë ndonjë ide programore që udhëzon në ruajtjen e tokës së punës si resurs natyral, meqë ndërtimi i egër paraqet kërcnim për qytetarët e Kosovës, dhe kështu këto resurse natyrore që do të përmbushnin nevojat elementare për ushqim pa dalje në treg gradualisht po humbin kapacitetet e nevojshme duke degraduar familjet farmere. Uji si resurs i domosdoshëm jetësor po humb, nuk është as temë shqyrtimi i akademikëve dhe profesionistëve, të cilët të ardhmen e tyre shkencore e kanë gjetur në shpresën e votuesit, i cili eventualisht do t'i shpërblej ata me gradat e reja që i tejkalon ato shkencore, këshilltar të asambles lokale e kryetar asamblesh të Kosovës, sipas Marrëveshjes Ahtisaari. Preferencat e shumta për projekte të reja, pa u realizuar projektet e sigurimit të ujit të pijshëm, por edhe atij për amvisni, do të paraqesin kërcnim për një jetë normale të qytetarëve në të ardhmen. Shëndetësia e mirëfilltë për populltatën e bazuar në betimin e Hipoktatit gradualisht është duke humbur luftën nga tregu informal, i cili banorët i furnizon me barëra të dyshimta dhe afate të skaduara. Pse nuk zvoglohet personeli adminitrativ dhe pse nuk autorizohen nga qeveria shoqatat profesionale për të kryer punën e tyre, ç'u duhen qytetarëve aq shumë këshilltarë "të dijshëm". Kjo formë e deritanishme e qeverisjes është shumë centraliste, nuk jep mundësi për një debat cilësor me qytetarë, sidomos ajo në qeverin lokale. Angazhimi i shoqërisë civile për pastrimin e "ambientit" nuk po jepë rezultate inkurajuese, le të shpresojmë që kandiatët që do t'i shpërblejë vota qytetare do të mendojnë pak më tepër për sigurimin e kushteve për një jetë të dinjitetshme, jo si këta që ishin deri më tash. Ata që do të garojnë do t'ua shohim shpesh "suratet" në TV, bile për asgjë qytetari do të argëtohet për ditët që do të vijnë, fundi i vjeshtës do të jep porosi, nuk do të jetë vonë të shpresojmë që pula të ro-ko-ko-kas dhe strofulogun me vezë të arta t'a mbuloj, dhe kështu Kosovën t'a dekorojë.

---

                        Përmbajtja e të qenit “nënë”, nga n jëra anë dhe sovraniteti i shtetit në të cilin jetojnë mërgimtarët si shtetas
         Duhet shenjtëruar emocionet e shumë mërgimtarëve shqiptaro-amerikanë të Michiganit, shumica malësorë të Malësisë, që u tubuan në tubimin tematik “Amerika për Kosovën” ata here e quanin veten Kosova e vogël e here-herë emërohej ashtu siç e lartësoi afaristi i shquar i komunitetit Marash Nucuallaj, kryetar i degës së Ligës shqiptaro-amerikane, duke e quajtur komunitetin shqiptaro-amerikan të Michiganit-Drenica e Kosovës.
Agim Vuniqi
          Erenikut: Tue, June 16, 2009 1:00 pm
          Botuar: E marte 16 qershor 2009 1:41 pm
    Cila është mërgata shqiptaro-amerikane? Diaspora apo Mërgata shqiptare siç e quajti Naim Dedushaj, në takimin tematik "Amerika për Kosovën" është burim i pashterrshën i derdhjes së mjeteve financiare në Kosovë, në Shqipëri, në Mal të Zi, në Luginën e Preshevës dhe në Maqedoni, ky konstatim vërehet pa bërë ndonjë hulumtim të veçante nëse vizitohen vendet ku pushojnë shqiptarët, por edhe nëse bëhet ndonjë përcjellje kurioze e lëvizjes së turistëve shqiptarë (të cilët jetojnë jasht vendit) nëpër aeroportet vendore, pastaj në hyrjet doganore. Kjo lëvizje e mërgatës shqiptare fuqizon ndjenjën e atdhedashurisë tek fëmijtë, gjithashtu ata heshtazi përcjellin përkushtimin-mospërkushtimin që tregojnë institucionet ndaj tyre. Nuk është i mjaftueshëm kontakti i ndonjë lideri sa për sy e faqe, është shumë i rëndësishëm kujdesi institucional ndaj tyre, prandaj kontaktet me ta duhet të jënë të larmishme, rritja e punëtorëve të administratës dhe përkujdesi i zgjidhjes së kërkesave të tyre për nxjerrjen e dokumenteve zyrtare ndaras nga popullata vendore, dmth hapja e sporteleve për mërgimtarë në zyret komunale dhe zgjidhja sa më e shpejtë e kërkesave të tyre; do të ishte paturpësi nëse mërgimtarët gjatë kalimit të pushimeve verore do të sorrollaten duke humbur ditë të tëra pushimi nëpër sportelet komunale. E pse mos të ndihmohen ata të cilët janë burim i pashterrshëm i mjeteve financiare në kohën kur ekonomia është jo funksionale; kriza globale financiare ka goditur stabilitetin e konomik dhe social të shteteve të ndryshme, dhe mërgimtarët rrisin fondet e bankave vendore, që ndikon dukshëm edhe në përmirësimin e jetesës së popullatës vendore.
Pra, cila vërtetë është diaspora shqiptare në Amerikë? Eshtë jo i frytshëm organizimi i mërgatës në baza territoriale, është shumë më i sukseshëm siç ishte i organizuar deri më tash, por kohët kanë ndryshuar Kosova më 15 qershor festoi një vjetorin e Kushtetutës, të njëjtën ditë kur u mbajt tubimi tematik “Amerika për Kosovën”, ishte pra tubim me shumë simbolikë. Por a do të ishte më mire sikur diaspora të fokusohej në organizimin e Këshillit apo Forumin e Mërgatës për Michigan, si një formë e koordinimit me të gjitha shoqatat e organizuara në në këtë shtet, është punë e vështirë por ia vlen të punohet në atë drejtim, mendojnë disa nga aktivistët e komunitetit.
Nëse jeni të prirur të besoni se të gjithë shqiptarët dhe kudo Diaspora - do të jetë në labirinte ligjore, politike, historike dhe kundërthënie të tjera, cila është dalja? Në rastin e vendit për të bërë zgjidhje vetëm për shqiptarët e diasporës, të kufizuar me kufij administrativ siç janë tash, brenda vendit - do të bëheshin padrejtësi të shumta për të gjithë shqiptarët – joqytetarët e saj, por edhe kundër shqiptarëve, të cilët për ndonjë arsye, të mos evidencës si qytetarë të saj, ashtu si edhe atyre që janë të regjistruar në bazë të Ligjit të ri mbi shtetësinë, nuk e di sa u është lehtësuar fitimi i shtetësisë, por ata edhe ashtu i kanë të kufizuara të drejtat civile dhe politike. Rrethanat e favorshme janë rastësi, kryesisht për ata që jetojnë në diasporë dhe kanë të rregulluar statusin, janë mirë të organizuar, dhe në shtetet ku jetojnë ata janë në dispozicion me disponueshmërinë e të dhënave statistikore të standardeve demokratike dhe besueshmërinë e tradicionale. Ose, çka duhet bër për ata që i takojnë brezit të tretë, të katërt e të pestë Amerikan, por edhe ata që janë në Evropë, kur dallimet ndërmjet tyre dhe shokëve të tyre me qytetarët-amë janë më të mëdha se ngjashmëritë në gjuhën, kulturën, mentalitetin, mënyrën e jetës, janë këto disa nga shqetësimet e mërgimtarëve të Michiganit ...Unë jam shumë i bindur se donacionet dhe kontributi shumë i madhë i mërgatës shqiptaro-amerikane ka hapur shtigjet e ngritjes së marrëdhënievë dy palëshe të zyrtarëve vendorë me administratën amerikane në nivelin më të lartë, që janë sot, kjo u veçua sidomos në takimin e aranzhuar me aktivistë të ndryshëm të komunitetit të cilët dhuronin eksponatet e shumta si dhe dëshmitë me foto të takimeve të ndryshme me senatorë dhe kongresmenë amerikanë, ata rikujtonin takimet e niveleve të ndryshme që kanë pasur përmes mikrofonit dhe dhurimit të dokumentacionit shumë të vlefshëm muzeal që copëzohej nga koleksionarët individual, por edhe ata institucional si “Qendra Islamike e Michiganit”, e cila dhurojë shumë dokumente autentike përmes Imamit Shuajb Gwguri, dhe Teqeja e Shqiptaro-Amerikane, ndërsa mungonte përfaqësuesi i Kishës Katolike Shqiptare, i cili nuk gjendej në Michigan, si dëshmi e kontributit të tyre, me dekada. Aty ishin letrat e komunikimit me George W Bush, senior; me Clintonin; kongremenët D'Amato, Engel; senatorin Bob Dol, Tom Lantos...etj. Ishte sidomos emocionale letra e ruajtur për bukuri e dërguar nga ish presidenti amerikan George W Bush, senior, lexuar në anglishte nga Donika Bardha, që i adresohej malësorit i cili ishte vrarë më 1992 nga shërbimi sekret serb. Nga letra e lexuar konstatohej afërsia e Bushit, senior dhe bashkëshortes së tij Barbarës me... E si mos të fascionohej njeriu me fjalët shumë kumbuese të Ndue Grabanisë, Luigj Gjokës, Kujtim...Nikollë Perkajt, Marash Nucullajt, Gjergj Ivezajt, Mikel Demajt, Besnik Bezhit-luftarë i UÇK-së, Nikollë Perkajt-ikona e shqiptaro-amerikanit të devotshëm i cili iu bashkangjitë radhëve të UÇK-së duke lënë në Amerikë gruan dhe të 9 fëmijtë, i Tom dhe Lekë Duhanit dhe babës së tyre plakut urtak Bardh Duhanit, i cili i bëri me gaz të pranishmit duke komentuar barcoletën e deves së verbër dhe milingonave (shqiptarët), e shumë e shumë të tjerëvë. Në kuadër të projektit "Amerika për Kosovën" u mbajt pra takimi i rëndësishëm i delegacionit përfaqësues në përbërje Naim Dedushaj drejtor i zyrës për çështje jorezidente, dhe i Riza Sadikut, bashkëpuntor profesional i Muzeut të Kosovës (mungonin Arbër Hadri, drejtor i Muzeut të Kosovës dhe Fitim Krasniqi, sekretar ë përhershëm në ZKM) me mërgimtarët e Michiganit dhe që ka si synim krijimin e koleksionit muzeal, në kuadër të prazantimit të kontributit të politikës së SHBA dhe të mërgatës shiptaro-amerikane për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës. Qëllimi kryesor këtij projekti është që nëpërmjet ekspozitës "Amerika për Kosovën" të krijohet një koleksion me vlera të mëdha për historinë më të re të Kosovës, që bazohet në kontributin e madh të shqiptaro-amerikanëve dhe të SHBA në përgjithësi, si dhe të bëhet prezantimi i duhur i lidhjes së natyrshme ndërmjet Kosovës dhe SHBA. Kjo ekspozitë dhe koleksioni i krijuar nga personalitetet kryesore të SHBA dhe të organizatave e personaliteteve të mërgatës shqiptare në Amerikë, që kanë kontribuar më së shumti për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës, do të jetë i përhershëm në muzeun e Kosovës, do të prezantohet në një formë shumë kualitative dhe të qëndrueshme si dhe do të shërbejë si pikënisje për krijimin e një muzeu të ri të titulluar "Amerika për Kosovën. Përndryshe grumbullimi koleksional është shumë domethënës dhe ka rëndësi të veçantë muzeale për Historinë e Kosovës të shekullit XX dhe atë XXI. Për të bërë koleksionimin sa më cilësorë theksohej rëndësia e grumbullimit të: Eksponateve tredimensionale me rëndësi e që kanë të bëjnë me ndonjë ngjarje historike dhe dokumente me rëndësi për organizatën apo personalitetin përkatës; foto dhe xhirime që dëshmojnë aktivitetin e mërgatës shqiptare për Kosovën; eksponate të shoqatave dhe organizatave dhe personaliteteve me rëndësi të komunitetit shqiptaro-amerikan; Eksponate tredimensionale të personaliteteve politike në SHBA të cilët kontribuan për Kosovën dhe çlirimin e saj; foto dhe xhirime mediale të mediave amerikane që kanë të bëjnë me ngjarjet në Kosovë; Intervista me rëndësi; Historik i shkurtër, deri në 10 faqe, për aktivitetin e organizatës apo personalitetit tuaj, nga themelimi deri më tani, duke përfshirë pikat kryesore të kontributit.
Përveç faktografimit të dëshmive, si subjekt i studimit do të ishte mire të prezantohen edhe burimet ekonomike, financiare, profesionale dhe burime tjera me të cilat ka disponuar diaspora për forcimin e marrëdhënieveve me SHBA, dhe shumica nga ato janë transferuar në Kosovë. Lista është, pra, e nevojshme jo vetëm për të parë operacionalizimin demografik, ekonomik, social, arsimor dhe çështje të tjera, të mërgatës, por edhe për të rritur cilësinë e politikës shtetërore ndaj diasporës, një mirëkuptim reciprok i bashkëpunimit më të mire. Përndryshe, pa një plan të detajuar dhe të përpunuar në bazë të kritereve etnike, me status administrativ (pasaportë) dhe masa të tjera - nuk përmbushen të gjitha synimet e Mërgatës. Duhet pra adninistrata e Kosovës të jetë e përgjegjëshme për të gjithë shqiptarët; kudo që janë të kenë të drejtën e shtetësisë së dyfishtë dhe të gëzojnë pasaportën e Republikës së Kosovës. Në njëfarë mënyre të shpallin një përfaqësim politik dhe kombëtarë në shtetet ku jetojnë mërgimtarët, duke intensifikuar bisedimet me qeveritë e shteteve ku jetojnë ata, të cilët kanë statusin e rregulluar të vendbanimit në bazë dokumenteve ligjore ndërkombëtare, por edhe për të ndihmuar në rastet kur problemet shfaqen për shkak të neglizhencës së institucioneve vendore. Më saktësisht mund të thuhet ky binom i interesit emocional dhe material është përmbajtja e të qenit “nënë”, nga njëra anë dhe sovraniteti i shtetit në të cilin ata jetojnë si shtetas. Duhet shenjtëruar emocionet e shumë mërgimtarëve shqiptaro-amerikanë të Michiganit shumica malësorë të Malësisë, ata here e quanin veten Kosova e vogël e here-herë emërohej ashtu siç e lartësoi afaristi i shquar i komunitetit Marash Nucuallaj, kryetar i degës së Ligës shqiptaro-amerikane që e emëroi komunitetin shqiptaro amerikan të Michiganit-Drenica e Kosovës.

---

Repriza nuk është premierë

Rikthim bisedimeve për vijën e demarkacionit të kufirit Maqedoni Kosovë, apo shtetasit e Kosovës së bashku me tokën po e humbin identitetin politik, për kend të votojnë ata, për ata që ua morën tokën, apo për këta që e dhuruan tokën e tyre pa i pyetur ata fare
Agim Vuniqi
erenikut: Fri, May 29, 2009 1:03 pm
botuare: E premte 29 maj 2009 2:22 pm
Kosova bëhet temë e ditës sa herë që fqinjtë e saj luajnë buzët, thirrje-mos thirrje në ceremoninë inauguruese të Ivanovit, dhe e tëra ajo përtypje dhe lëvizje nofullash do të tejkalohej pa u vërejtur fare, po që se ata që do të përcillnin këtë spektakël përmes televizioneve të dirigjuara, me pemisa diplomatike, mundësisht të ishin shiques të diciplinuar, pa shqisën e të dëgjuarit, do të duhej të ishin pra shurdhëmemecë. Druaj se edhe atëherë liderët-shqiptarë do të gjenin arsye të shumta për të arsyetuar veten para të huajve, se duhet rrespektuar kartën univerzale për të drejtat e njeriut.., kështu ata do të vetëdekoroheshin se janë pionierë të demokracisë liberale. Por si duket shfaqjet nuk janë gjithmonë të reprizuara, fatmirësisht premiera zbulon VIP mysafirët. Qëlloj që ndër ta mos të ishte prezent presidenti i Rapublikë së Kosovës Fatmir Sejdiu, në "galla" shfaqjen e inaugurimit të presidentit maqedonas, për vendosjen e kurorës të të cilit u kujdesën dhjetëra shqiptarë, nuk ishte numri aq i rëndësishëm sa ishte partneriteti VMRO-BDI, kështu që u përmbush kushti i ekuacionit binom me dy të (pa)njohura, shqiptarë e maqedonas, komb e minoritete. Për të përshëndetur këtë përbuzje diplomatike ishte edhe presidenti shqiptarë, i cili reagoi duke i kafshuar buzët, ai bile e hangër dezertin. Se a është kohë për eksperimente të reja apo jo mbetet të shihet, por mund të pritet që liderët që konsiderohen të popullarizuar kanë shumë burime, kanë mundësitë dhe eksperiencën. Në të shumtën e rasteve kjo është e vërtetë, por të jesh në turmën e shumicës së popullarizuar mund të jetë një faktorë rreziku për të butët të moderojnë sjelljet devijante       

Pra nuk krisi belaja që presidenti maqedonas po luan në kartën e përqarjes ndërmjet shqiptarëve, ngaqë ata që janë në pozitë me maqedonasit, si zakonisht janë më të butë, kanë pozita në pushtet, i ruajnë pra këto lidhje të brishta, ndërsa opozita shqiptare në Maqedoni reagon për ndërmarrjen e hapave më drastik nga ana Shqipërisë dhe e Kosovës, ato të reciprocitetit. Balansi i panatyrshëm politikë VMRO-DPMNE vlen vetëm atehërë kur duhet me kontribuar shqiptarët me vota, është ky një kusht i domosdoshëm i demokracisë parlamentare, atëherë kur duhet zgjedhur ndonjë nga liderët maqedonas, për t'u arritur kinse pajtueshmëria qytetare para evropianëve. Ashtu ndodhi edhe kur u zgjodhë Ivanovi, nëpër vendet e votimeve u dukën shumë pak zgjedhës shqiptarë, por ata përfaqësoheshin nga BDI-ja e cila përmbushte "hambarin" e mjaftueshëm të votave për të realizuar qëllimin, të zgjidhet kryetari i pranueshëm për të gjithë qytetarët. Shqiptarët nuk kishin ndonjë përfitim nga kjo lëvizje e pamatur politike, jepe votën për të humbur vet. Nuk shkojë gjatë e Ivanovi bëri përbuzjen e parë, në inaugurimin e tij presidencial nuk kishte ftuar presidentin e Kosovës, apo ishte luajtur loja prapa skenës "unë po të ftoj, por t'i mos eja", pastaj për këtë pëlqim në shenjë mirënjohjeje do të shtrohet qylymi i kuq, nuk u dha asnjë detaj për dobinë e bisedës, as programi i vizitës, çdo gjë lidhej me qylymin e kuq, parakalimin, intonimin e hymnit pa tekst, flamurin shumëngjyrësh të Kosovës dhe vetëm të plotësohej kërshëria e mysafirit, pse aq shumë po banalizohej një vizitë e pakuptimtë, për të cilën veç ishte aranzhuar protokoli zyrtar, e tëra do të ishte e përmbledhur në pyetjet: Kujt i duhej kjo vizitë, dhe cili ishte qëllimi i vizitës? A do të ishte vizitë përuruese për Ivanovin, vizitë pune, apo..?! Edhe ashtu politika e Kosovës është shumë e hapur ndaj fqinjëve, ndërsa tepër e mbyllur ndaj opozitës, e shumë më shumë ndaj qytetarëve, pra është shumë relaksuese ndaj të huajëve, ndërsa përbuzëse ndaj shqiptarëve. A nuk vlen ky konstatim në rastin shumë të përfolur, influenca e grupit të kryetarëve pjesëmarrës, e njërit prej tyre apo dy tre.., e që pastaj u përqafua nga grupi si kërkesë e përbashkët, apo ishte marrëveshje e ftuesit me të ftuarin, ka mbetur enigmë e pasqaruar që len hapësirë për spekulime të papërmbyllura. Zakonisht ky fenomen mund të ndodhë te grupet e prekura sociale që përfshijnë grupet e regjistruara, ku anatëtari është anëtarë formal (psh. partia politike, sindikata), ose një klikë sociale, por jo edhe në tubime burrrështetasish, nga të dy shtetet të populluara me shqiptarë, për njërin president u shtrua darka, ndërsa tjetrit ia lanë trohat. Nu e di si ndihej rehat Bamir Topi në atë rreth kur presidenti Fatmir Sejdiu ishte "leqitur" pa të drejtë, dhe të tërë skenarin e kishin gatitur "binjakët sijamezë" Tadiq-Ivanov. Nuk di a kanë komunikuar në mes vete Topi e Sejdiu, apo nuk kishte nevojë të bisedonin, se pozita e njërit ishte pakrahasimisht më e favorshme se e tjetrit.

Presioni si vlerë fizike ka kuptim të natyrshëm, çdo prekje e gishtit kudo në çfarëdo sipërfaqe të trupave në natyrë përcakton kuptimësin e presionit, ashtu edhe definohet, varësisht nga sistemi i matjes jipet edhe vlera adekuate në njësi matëse. Eshtë pra një dallim shumë i madh krahasues i të definuarit të presionit në shkenca fizike nga kuptimi pskiologjik, ngaqë ai i referohet ndikimit të ushtruar nga grupi në inkurajimin e personit për të ndryshuar qëndrimet, vlerat, sjelljet, në mënyrë që ato të përputhen me normat e e miratuara nga Grupi. Athua pse nuk miratohen mormat përshtatëse ndërmjet shqiptarëve, dhe pse ata nuk janë kujdesshëm dhe të të dashur për njëri tjetrin ashtu si kujdesen për të huajin, i fshehin edhe  mërrolat kur janë të shqetësuar. Shpeshherë ndodhë e kundërta; herë janë servilë, e herë-herë agresiv, arrogant, të padurueshëm, dhe po ua lëvize gurin e mexhes, vaj halli rrezikohet edhe koka. Po q'e do që Kosova ka tokë mjaft edhe ata 2,500 hektarë që humbën nga marrëveshja dy palëshe Serbi-Maqedoni gjatë caktimit të vijës së demarkacionit (këtë e kishte përshëndetur PDSH-ja kur ishte partner koalicioni me VMRO-DPMNE-n), pa u konsultuar fare Kosova, humbi toka sikur mos të kishte pronarë, se toka publike "e dërzhavës" (përdorej si zhargon) është e huaja, por nuk ishte e tëra ashtu, ngaqë shtetasit e Kosovës së bashku me tokën po e humbin identitetin politik, për kend të votojnë ata, për ata që ua morën tokën, apo për këta që e dhuruan tokën e tyre pa i pyetur ata fare. Dhe në fund, edhepse gjermanët po ua hapin politikanëve shqiptarë mundësine e stopimit të hovit diolmatik pa realizuar tërsishtë Marrëveshjen e Ohrit, ata bëhen se nuk kuptojnë këto sinjale, dhe Ali Ahmeti pas ardhjes nga Brukseli deklaron se BDI mbetet në koalicion me VMRO-DPMNE, pa u dhanë sqarime nga partneri në koalicion se si ndodhi që Ivanovi përbuzi presidentin e Kosovës Sejdiu, dhe jo vetëm atë, ndodhi si ndodhi ai përbuzi edhe elektoratin shqiptarë në Maqedoni.

---

Dy atllarë me një mullar nuk lidhen

Nëse qeveria i ka shpallur tolerancë zero korrupcionit pse nuk pushojnë pas grilave të gjithë ata të cilët janë kapur në flagrancë, pavarësisht nga detyra që ushtrojnë, dhe nga partia në të cilën janë pjesëmarrës. Ndryshe besimi midis popullit dhe bartësëve të institucioneve do të jetë në luhatje

Agim Vuniqi
erenikut: Fri, May 8, 2009 2:17 pm
botuar: E shtunë 09 maj, 2009 4:14 am

Në pazarin politik nuk ka ndonjë risi. Trendi i shitblerjes së lojtarëve politik nuk ngjallë shpresat se do të rritet cilësia e jetës së qytetarëve, ata edhe ashtu janë të përcaktuar të paguajnë detyrimet e tyre, të votojnë kur të vie koha, dhe aty mbaron angazhimi 4 vjeçar. Kjo lojë luhet një kohë të gjatë. Mentaliteti korruptiv që është përhapur në mënyrë kolektive menjëher pas instalimit të UNMIK-ut në Kosovë ka arritur majen e "Icebergut" – mal akulli (Forma nën ujë është vështirë të gjykohet nga pjesa e epërme e sipërfaqes. Nga ky fenomen ka pasuar fjala "Iceberg" apo "eisberg", e cila spjegon një problem apo vështirësi, që do të thot problemi i dukshëm është manifestim i vogël i një problem më të madh; shembull-spjegim: Për shkak se dendësia e akulit të pastër është rreth 920 kg / m³, dhe se e ujit　të detit rreth 1025 kg / m³, atëherë zakonisht vetëm një e dhjeta e volumit e një ajsbergu është mbi ujë) dhe atë duke filluar nga koka. Gjendja ka arritur në atë shkallë kur për çdo shërbim duhet stërpaguar. Nëse nuk eliminohen nga skena politike ata të cilët lidhen më këtë klasë "institucionale" që është infektuar nga ky realitet i dhimbshëm që blokon ecurinë graduale të vendit përpara, atëherë çdo përpjekje drejt zhvillimit është e kotë. Nëse qeveria i ka shpallur tolerancë zero korrupcionit pse nuk pushojnë pas grilave të gjithë ata të cilët janë kapur në flagrancë, pavarësisht nga detyra që ushtrojnë, dhe nga partia në të cilën janë pjesëmarrës. Ndryshe besimi midis popullit dhe bartësëve të institucioneve do të jetë në luhatje.

Janë të kota kërkesat për reforma partiake, kritikat që shtrohen janë vetëm humbje kohe. Eshtë i pazakontë ky përkushtim i "dijetarëve" politikë të cilët e vejnë veten në pozitë të ideologëve, meqë kjo është çështje e ngushtë partiake, dhe fundja nuk ka ndonjë rëndësi a do të reformohet (lëvizja e kuadrove, ashtu gabimisht mendohet reforma) ndonjë nga partitë e preferuara, është shumë më e rëndësishme që të ketë stabilitet institucional, ngase qëllimi i partive është marrja e pushtetit, nuk ka ndonjë qëllim tjetër. Çështja e reformës është koncept shumë më i gjërë dhe përligj modelet për avansimin e sitemit të qeverisjes dhe pa një sistem të shëndoshë të drejtësisë i cili duhet të reformohet patjetër, duke bërë ndërrime të pashmangshme kadrovike, poashtu edhe ai i ekonomisë, duke u manifestuar me uljen e taksave, uljen e çmimeve të shportës, rritjen e pagave.., këto janë çështje shumë më të rëndësishme sesa debatet për reforma të ndonjërës nga partitë, dmth. objektiv por edhe përkushtim duhet të mbetet avansimi i sistemit politik, si dhe rritja e përgjegjësisë kushtetuese të institucioneve të zgjedhura; rritja e autonomisë vendimmarrëse dhe buxhetore të resoreve ministrore, duke përfshirë edhe pavarësimin institucional të institucioneve legjislative dhe të drejtësisë, funskionimin sa më të përshpejtuar të Gjykatës Kushtetuese. Eshtë keq që shumë anëtarë që aspirojnë të ndërtojnë karrierë të thirren në humanizmin dhe demokratizimin Rugovian, që fare nuk përputhet me atë që deklarojnë, ata janë më tepër agjitatorë të pakursyer politikë të cilët nuk kanë vlera vetiake, së paku liderët do të duhej të kenë reputacionin e intelektualit, biznesmenit, aktivistit të pakursyer në terren, si pra mund të priten reforma? Demokratizmi Rugovian në përcaktimin dhe zhvillimin e kursit politik, ishte pjesë përbërëse e angazhimit dhe humanizmit në kushtet më të egra të jetesës dhe të luftës; zemërgjërsia dhe elasticiteti në afrimin e shtresave të gjëra, të formacioneve politike, ideologjike, fetare dhe në çdo pikëpamje të një bashkësie të gjërë shoqërore, ishin këto parime të cilat në paqe mund të realizohen më fuqishëm, më frytshëm dhe në mënyrë gjithpërfshirëse. Dhe nëse ashtu thuhet, ndërsa me syrin tjetër ai shiqohej si një "i mjerë" të cilit i shkruhet "ode" (burimi: Dictionary.com: një poemë lirike zakonisht e përpunuar ose e parregullt në vargje, formë ekspresive që zgjon emocion entuziami; një poemë që ka për qëllim të realizohet si këngë) atëherë ajo kalon në perverzion moral.

T’i bashkangjitesh kombit tash (po ndodhë që ndonjë "patriot" edhepse me emocione atdhetare disi sipas traditës ishte shpesh në afërsi me pushtetin-policorë atëherë, të përgatitur për çfarëdo ndëshkimi nëse kishin si mbulesë ideologjike-kombin politik-ashtu siç po shprehen tash së fundi "urtakët" politikë ) është kënaqësi e vërtetë, tash është kafshatë e ëmbël dhe çdo banalitet fiton një kuptim më të gjërë, në kuadër të ideologjisë së re pa ndonjë ndjenjë fajësie, mund edhe të kryen shumë të këqija, ngase "bashkësia e atdheut" të liron

nga të gjitha shtërngesat, për atë edhe shumë "atdhetarë" kanë gjetur strehë mbi të cilën është ndërtuar miti për shtetin dhe miti pë ata vet, si luftarë, humanist, pushtetarë, "kapitalistë liberal"…, derisa pasuesit kënaqen në nacionalizmin e kafeneve, shpesh të dehur dhe vulgar, të veçuar me llagape të kafeneve të cilat i vizitojnë për të mbajtur edhe "mbledhje të rëndësishme"; nuk dijë pse ndonjëri nga ata që quhet "grupi i Gorenjes" nuk reagojë kur shtypi vendor i fotografojë dhe i lakojë me atë ofiq.

Sa janë të vlefshme krahasimet e tilla kur me "agjitacion e propagandë" sulmohej idealisti Demaçi, atij i vehej barra e rëndë e marksistit të devotshëm pa pasur të drejtën e evoulimit kohor, çështja ishte që Kosova atëherë por deri dikund edhe tash (e reformuar) mbulohej me dy alternativa; komunizmin jugosllav dhe atë shqiptarë, nuk kishte modele tjera, deri sa fillojë të ndryshojë terminologjia politike, ajo e centralizmit demokratik, vetëqeverisjes, që ishin modele fazore, dhe ato zhvilloheshin pas çdo demonstrimi të vrullshëm të qytetarëve, kështu pra ndërroheshin konceptet për ndryshime dhe reforma, le ta emërojnë si të duan, por kjo në thelb ishte lëvizja shqiptare për më shumë demokraci, për përzgjedhjen e përfaqësuesëve të njëmendët të popullit. Dhe që nga atëherë konsiderohej viktimizimi i Demaçit si akt i guximit politik, dhe shumë më tepër si gjest i moralit të lartë; viktimizim për shqiptarizëm, literatura e të cilit lexohej dhe shtrihej në rrugë nëntoke si litraturë e ndaluar, Sigurisht që libri i tij nuk arriti të lexohej nën dritën e diellit, atëherë, mirëpo miti i autorit rritej, ashtu si e të gjithë atyre që më vonë ranë në altarin e lirisë, që nga Murat Mehmeti, dëshmori i demokracisë së 68', atëherë kur filloi të lëkundet ish-Jugosllavia, kur Kosova fitoi Univerzitetin, kur Kosova më vonë ngriti nivelin e qeverisjes me Kushtetutën e 74' që krijoi parakushtet për pavarësinë e sotme të mbikqyrur të njohur nga 58 shtete (asnjë qeveritari, bile i nivelit lokal, nuk i kujtohet-bile një herë në vjet, të vizitojë familjen e tij) e deri te familja e Jasharëve-një familje, një ushtri.

Pikerisht në një nje situatë të re kur kanë filluar të bëhen më të zëshëm qeveritarët për të vazhduar procesin e filluar të privatizimit, i cili nuk dha rezultatet e pritura, përkundrazi po shton kokëdhembjet e familiarëve të ish- punësuarve, tash të papunë, të cilët bile nuk pritnin fundin e muajit me skepticizmin e një ekzistence të mjerë familiare. Sindikata e ndodhur në senduiç në mes të kërkesave gjithnjë e më radikale të anëtarësisë së gjërë por edhe të presionit qeveritar për qetësi sociale, duke "kuptuar" situatën e mjeteve buxhetore kryesia e saj ka zgjedhur paqen sociale të mirëkuptimit. Nuk di si e kuptojnë lëvizjen sindikale ata (?), vetëm si formë të demonstrimit në rrugë, apo si kërkesë për ndryshime ligjesh, ngritje ankesash përmes avokatit të saj; është i dëmshëm modeli i deritanishëm i përfaqësimit përmes delegatit pa ndonjë platform të qartë të shprehjes së dëshirave.

Eshtë e rëndesishme që në këtë periudhë klasa politike aktuale e Kosovës dhe të gjithë ata politikanë që aspirojnë ne te, të krijojnë identitetin e tyre të pavarur duke mos u dhënë hapësirë personalizimit të raporteve të dyshes Thaçi-Haradinaj. Dhe të japin hapur dhe qartë zërin e tyre brenda instituconeve të sistemit qe mos të eksperimentohet me fatet e popullit shqiptar. Duke parë se po afrohen zgjedhjet lokale, ato janë të rëndësishme si per Kosovën edhe për të ardhmen e saj në BE, duhet që këto zgjedhje të jenë sa më të pastra dhe demokratike dhe sa më pak emocionale. Shpresojme se kjo do të arrihet dhe që më në fund politika kosovare te futet ne rrjedhen normale të demokracisë. Fundja Thaçi e Haradinaj janë ata që kanë meritat e dështimet e tyre, fundja me këtë dyshe ka arritur të dinamizohet jeta politike në Kosovë, pozitë e opozitë, se a është e drejtë të kalohet koha duke i drejtuar kritikat ndaj tyre mbetet të shihet, por nëse ndodhë kjo atëherë klasa politike e elita intelektuale dhe politike shqiptare është foshnjarake, e dogmatizuar për të mos thënë inekzistente.

Edhe pse AAK-ja ka filluar të lëkund koalicionin e dy partive kryesore në koalicion nuk arriti të promovojë ofertën e saj të qartë. Kriticizmi i bazuar kundër koalicionit qeverisës për mosprojektimin e planit qevritar, të përmbledhur në një program masash me prioritete po bëhet disi i pranueshem, por mos shpalosja e ofertës së AAK-së për votuesit se cili do të jet koncepti qeverisës më i ndryshëm se i tashmi, po mbetet i mangët. Nëse mendohet që qeverisja ndryshon me vetëm ndërrimin e mandatarit atëherë votuesit nuk i mbetet gjë tjetër vetëm të largohet nga kutitë e votimit. Eshtë e vërtetë se me ministrat me të cilët ka qeverisur AAK-ja nuk do të arrihet ndonjë sukses, përkundrazi situata do të përkeqësohet, meqë ata janë të përfolur për afera korruptive. Mendoj se karta e vetme që i mbetet Haradinajt është ajo e bashkëpuniit me të gjitha subjektet politike dhe kujdesi për një qeverisje më kredibile, e paisur jo me "tituj shkencor" sa me një biografi joshëse të punës profesionale. Patjetër duhet të ndryshojë edhe retorika zgjedhore, në atë mënyrë që ka të bëj me hetimin e fenomeneve, proceseve dhe problemeve, të tilla si bruto produkti kombëtarë, të ardhurat, konsumi, kursimet, investimet, zhvillimi ekonomik, reproduksionu, bilanci i pagesave, lëvizjet ciklike të ekonomisë, të buxhetit, politika monetare dhe fiskale, punësimi, inflacioni, etj. Pra këshilltarët e tij përreth por edhe anëtarët tjerë të rrethit të ngusht të kryesisë duhet më tepër të merren me probleme praktike, si mënyra e funkcionimit dhe menaxhimi i ekonomisë si tërësi, në tërë hapësirën e Kosovës. Meqë vendi po çalon nga dobësit e shumta, premtimet e tepruara do të këthehen si bumerang, pra shumë më tepër qytetari ka nevojë të dëgjojë tregimin e shtetit për një siguri më të madhe, për masat e parandalimit të krimit të organizuar, me një fjalë për shtrirjen e normalitetit institucional, jo si ato për aktin kriminal të vjedhjes së një sasie të konsiderueshme të provave faktike brenda ndërtesës kryesore të Policisë së Kosovës, gjë që po zbeh bindjen se organet e ndjekjes janë duke e bërë punën e tyre, zgjatja kaq e tepërt e dhënjes së ndonjë informacioni hetimor, po rritë skepticimin se në një akt të tillë janë përfshirë një grup i madh i zyrtarëve policorë, meqenëse përgjegjësia e drejtpërdrejt është shumë e qartë. Sa veta janë të implikuar apo i tërë departamenti mund t’I ketë përmasat e spekulimit, por se është skandal i madhë me përmasa të gjëra-është! që ngritë dyshimin në paaftësinë e institucionit më të rëndësishëm shtetërorë.

. Meqë zgjedhjet lokale janë në prag atëherë aty duhet të fokusohet edhe fushata zgjedhore, për hapjen e inciativave ë reja si: iniciativa për miratimin dhe ndryshimin e rregullave dhe ligjeve të përgjithshme në juridiksionin e komunës; iniciativa për ndërtimin, mirëmbajtjen dhe shfrytëzimin e rrugëve lokale dhe objekteve tjera komunale dhe mënyra e sigurimit të mjeteve financiare për këtë qëllim; iniciativa komunale për rregullimin e vendbanimeve, ruajtjen e pastërtisë së rrugëve, rregullimin dhe mirëmbajtjen e gjelbërimit ; ruajtjen e përmirësimin e mjedisit jetësor; iniciativa për ndarjen; mirëmbajtjen dhe shfrytëzimin e lokaleve afariste të cilat janë në përdorimin e komunitetit lokal; përmbushjen e nevojave dhe interesave në fushën e mbrojtjes civile; organizimin e akcioneve humanitare për shfrytëzuesit e asistencës sociale dhe kategorit tjera sociale të qytetarëve; realizimin e nevojave të përbashkëta në fushën e kulturës, të kulturës fizike, organizimi i ngjarjeve kulturore dhe sportive...etj., Eshtë pra e rëndësishme që në kete periudhë klasa politike aktuale shqip

---

---

Agim Vuniqi
derguar erenikut: Mon, November 24, 2008 1:45 pm
botuar: E mërkurë, 26 nëntor, 2008, 02:32 am

Mendja është vet shteti

Zemra është kryeyteti i mendjes, mendja është vet shteti, zemra dhe mendja së bashku bëjnë një kontinent  (Emily Dickinson)

Demonstrimi i qytetarëve të mërkurën kundër planit gjashtë pikësh të Ban Ki Moonit ishte përpjekje për fuqizimin e vullnetit të qytetarëve në dobi të zbatimit konsekuent të votës së qytetarit, dhe instalimit të demokracisë në baza kushtetuese. Meqë deri më tash nuk ka pasur një politikë bipartizane, për t'u dëgjuar më shumë zëri i opozitës, si komponent e rëndësishme e demokracisë parlamentare, atëherë u pa se si liderët humbën sensin e përballjes me realitetin. Koncentrimi i politikës aktuale vetëm në treshin kyç të institucioneve: presidenti-kryeministri-ministri i punëve të jashtëme, pa ndonjë konsultim paraprak me spektrin opozitar politik është më tepër qëndrim kokëfortë dhe egoist sesa qëndrim i përbashkët politik unifikues, me arsyetimin se ata janë “bosët“ që mund të përqojnë vullnetin politik të kosovarëve, duke mos çarë kokën për involvimin më serioz të opozitës për t’u dëgjuar zëri i saj më tepër.

Shumica e opinionistëve dhe komentuesve nëpër faqet e shumta "online" po  shprehin shqetësimet reale për vendimet  qeveritare dhe për atë se ç'po ndodhë në Kosovë dhe përreth saj. Vërtetë janë shumë të çmueshme preokupimet e tyre, prandaj domosdo disa nga pikëpamjet e tyre duhet të studjohen dhe mund të  jenë të vlefshme për ekipet këshillëdhënëse të instaluara në institucionet kyçe të sistemit - të merren me studimin dhe elaborimin e shumë mendimeve të tyre.  Angazhimi deri më tash shumë i zbehtë i opozitarëve, apo ndonjë deklaratë e tyre e zhurmëshme nuk pat ndonjë efekt te qytetarët, e aq më keq te pralamentarët. Shpresa se ata do të jenë zëri korrigjues i vendimeve qeveritare, nuk përshtatej me realitetin politik. Deri më tash nuk kishte ndonjë inciativë konkrete, kuptimplote dhe me vlerë e spektrit politik opozitar, më tepër manifestohej si qëndrim i papeshuar i liderëve partiak sesa ndonjë qëndrim i konservuar i partive politike nga vinin ata. NIsmat e fundit të klubit demokratik për politikë të jashtëme e cila po përqon mesazhin publik përmes publicistit dhe analistit politik, deri vonë shumë aktiv në politikë si ish kryetar I Lëvizjes Reformiste ORA dhe anëtar  i GN gjatë bisedimeve trepalëshe me Bashkësinë ndërkombëtare dhe Serbinë që u kurorëzua me Marrëveshjen Ahtisaari dhe shërbeu si platformë për hartimin e Kushtetutës menjëherë pas shpalljes së pavarësisë, Veton Surroit dhe, ato të partisë opozitare të udhëhequr nga lideri i arsyeshëm Behgjet Pacolli, të realizuara në momentet kyçe për të ardhmen e Kosovës, dhanë një ndihmesë të konsiderueshme të momentumit politik. Aq më tepër debatit të hapur për 6 pikëshin famoz të sekretarit të përgjithshëm të OKB-së i dha përmbajtje pjesëmarrja e analistit të rrespektuar amerikan Janosh Buganjski, që ndërroj përgjithësisht pasqyrën e politikës së deritanishme shterpe. Organizimi i tre, katër tryezave debatuese të AKR-së është një shembull i mirë i angazhimit partiak dinjitoz dhe përmbajtësor, por edhe çasje e moderuar e shtrirjes së mesazhit politik. Realisht koha e protestave dhe demosntratave duhet të transferohet në tryeza dhe vende debati, dhe këtë duhet ta stimulojnë televizionet qendrore, jo ato të shërbejnë si vende të koncentrimit të pushtetit. Edhe ashtu institucionet kanë punë shumë më të rëndësishme në prodhimin e ligjeve se sa të promovohen për çdo ditë me shtrimin e ndonjë rruge 2-3 kilometërshe, nuk them që kjo nuk është e rëndësishme për mirëqenien e qytetarëve, por kjo po krijon përshtypjen e keqe se ata kanë humbur busullën dhe nuk din me çka të merren, përveçëse me prerjen e shiritave përurures, të cilët paranë publike të tatimpaguesvë e këthejnë në asfallt. Prej të gjitha partive pozitë-opozitë si duket AKR ka filluar ta gjej veten. Përveq deklaratave shumë përmbajtësore të liderëve të saj, të cilët po shprehin mendimin e anëtarësisë partiake-jo mendimet e tyre personale, kanë filluar të rrezatojnë me një klimë dhe kulturë të re politike, mjaft të ekuilibruar.  Propozimi i tyre i fundit drejtuar Ministrisë së Drejtësisë për të përgatitur dosjen e krimeve të luftës të forcave serbe në Kosovë, është shumë thelbësor; për të inicuar padinë penale në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë ndaj Serbisë, për krime kundër njerëzimit dhe gjenocid ndaj popullit të Kosovës gjatë vitit 1998-1999. Propozimi është shumë human, por edhe është një shtytje e jashtëzakonshme për të zbrapsë agresivitetin e diplomacisë serbe, e cila për një çast largoi vëmendjen e diplomatëve evro-perëndimorë, nga kërkesat e parreshtuara për dorëzimin e shumë të kërkuarëve të Gjykatës së Hagës, të akuzuar për krime kundër njerëzimit: Mlladiqit dhe Haxhiqit, por edhe zbehu pamjet rrënqethëse të luftërave makabre kundër kombeve tjera të cilat jetonin nën një çati në ish-Jugosllavi.  Ngritja e padisë ndaj Serbisë, për krime lufte dhe gjenocid, dhe shpallja e saj fajtore para Drejtësisë Ndërkombëtare, do të jetë edhe një argument i fortë në mbështetje të pavarësisë së Kosovës dhe në këtë mënyrë do të arrihet drejtësia e kërkuar për viktimat në Kosovë, thuhet në komunikatën e kësaj partie.  AKR potencon se Qeveria e Kosovës, gjegjësisht Ministria e Drejtësisë, duhet që sa më parë të përgatisë dosjen, me krimet e luftës të forcave serbe në Kosovë, nga të cilat janë vrarë e masakruar mbi 12 mijë shqiptarë, të moshave dhe gjinive të ndryshme; mbi 20 mijë femra të dhunuara; rreth 120 mijë shtëpi dhe objekte banimi të shkatërruara dhe me mbi 1 milion njerëz të dëbuar jashtë vendit, me qëllim të spastrimit etnik të Kosovës (burimi: telegrafi.com.). Thënë të drejtën po mungon një debat cilësor në parlament për të gjitha problemet që kanë mbetur të hapura si ai i privatizmit të ndërmarrjeve publike, ai i humbjes së mjeteve në fondin pensional; garant për mjetet e humbura duhet të jetë Qeveria, e cila pa ndonjë analizë paraprake ekonomike por edhe pa ligje praprake përcjellëse (akoma nuk dihet kush disponon ligjshëm dhe kush është përgjegjës për destinimin e mjeteve të grumbulluara) ka humbur mbi 100 milionë të tatimpaguesve, që të jetë situate edhe më keq as parlamenti nuk e konsideron këtë çështje me rëndësi prioriteti, përkundrazi e anashkalon duke e lënë nën përgjegjësinë e ndonjë brokeri ndërkombëtarë, meqenëse trusti ka mbetur pa përgjegjës adekuat- pa bord udhëheqës, I cili do të merrej me menagjimin e mjeteve. Edhe pse ky do të duhej të ishte preokupimi kryesor i partive opozitare, ata në vazhdimësi “ngacmonin” qeverinë, përkatësisht ministrinë e punëve të jashtëme për neglizhencë diplomatike të njohjes së ngadalshme të pavarësisë së Kosovës. Ky konstatim do të ishte serioz po të angazhoheshin edhe ata seriozisht në këtë drejtim, por realiteti flet se “diplomatët” e Kosovës (të tillë nuk ka fare, por janë në fazën e trajnimit dhe konsolidimit) i kanë mundësit e kufizuara për lobim; po mos të ishte angazhimi i sinqertë amerikan, Kosova e pavarur do të mbetej në gjysmë të rrugës, pa ndonjë njohje të rëndësishme ndërkombëtare. Prandaj njohjet e deritanishme të shumë shteteve me ndikim paraqesin bazë të rëndësishme institucionale për konsolidimin e mëtejmë të shtetit të Kosoves.

---

Agim Vuniqi
derguar erenikut: Fri, November 14, 2008 4:07 pm
botuar: E dielë, 16 tetor, 2008, 12:00 am

                      Shumë “zemra” territoriale kishte pasur Serbia, bre... !

Nuk është për t’u befasuar nëse diplomatët evro-perëndimor do t'i kërkonin nga presidenti Ahtisaari të këthej shpërmblimin mbi 1 milionësh të Nobelit, pa ndonjë spjegim të qartë zyrtar, edhe nuk duhet ditur, këtë e ka kërkuar qeveria serbe, kështu më lehtë do ta kenë diplomatët evropianë.

KFOR-i hyri në Kosovë, atëherë kur edhe UNMIK-u filloi punën, shumica e kosovarëve nuk kanë menduar që edhe pas kaq vjetësh nuk do të ketë rrymë rregullisht, nuk do të ketë punë dhe që gjendja e sigurisë në Kosovë të jetë kështu siç është sot. Zyrtarët ndërkombëtarë mburren se në Kosovë krijuan karrierë diplomatësh duke i paqesuar shqiptarët me dhurata të paçelura, nëntë vite të shpresës dhe agonisë pavarësiane, duke pritur së pari hapjen e paketës kubike me shumë të panjohura, dhe prap shiqime vjedhurazi çka do të ndodhë me të ardhmen e qytetarëve kosovarë?. Kosovarët të hipnotizuar nga fjala shumë domethënëse “Pavarësi” i mbajti kaq vite të vetkënaqur dhe të vetpërmbajtur, edhe pse pa punë, në terr, pa ujë, pa pronësi mbi Kosovën.

Drejtuesit e UNMIK-ut, kishin kuptuar mirë mentalitetin shqiptarë dhe dinin se ku është problemi. Fakti se deri më tani nuk kanë gjetur përgjegje adekuate për Kosovën; ata vazhdojnë me shtyrje dhe bisedime të stërzgjatura me zyrtarët serbë, asnjëherë askush nuk u tha se në këtë vend jetojnë mbi 95 përqindë shqiptarë dhe të tjerë dhe se ata duhet të pyeten për të ardhmen e vendit dhe, asnjëherë përgjigja nuk ishte e prerë, me domethënje. Natyrisht, kërkesat e tilla çfarë i shtrojnë serbët duhet të zgjidhen në korridoret e kancelarive të ministrive perëndimore, nga çatipët e diplomatët e rendit të dytë e të tretë, pastaj çështja të kalohet në burokracinë e famshme të Kombeve të Bashkuara, ku shqyrtohet edhe njëherë plotësimi i kërkesave të tyre, e pastaj të kthehet në instancat e larta të Këshillit të Sigurimit, ku një çështje relativisht e vogël vehet në listën e gjatë të pikave të pazarllëkut politik të shteteve të fuqishme. Pra niset edhe një proces i ri për të zgjidhur këto probleme, instalimin e misonit për rend e siguri të EULEX-it. Ndërkohë në Kosovë dhe jashtë kryhen edhe një varg takimesh, dhe zyrtarët kosovarë thjeshtë deklarohen: JO! pa ndonjë arsyetim si erdhi puna deri këtu, pas tërë atyre deklaratave se Kushtetuta është e shenjtë, është Kurani e Bibla e Kosovës, dhe pas të githa njohjeve diplomatike, pse nuk u informua paraprakisht parlamenti për hamendjet e diplomatëve. Kisha pasur dëshirë t'a di se si do të mendonin zyrtarët e BE-së, po të qeverisej kështu në vendet e tyre, në këtë mënyrë, ata sigurisht nuk do të ishin më në adresarin e diplomatëve. Çka do të mendonin, si do të silleshin qytetarët e tyre poqëse për të ardhmen e tyre të të debatonte tërë bota, vetëm qytetarët e tyre jo? Por barra e mëdyshjeve për të ardhmen nuk duhet të vëhet krejt mbi qafën e tyre. Nuk ka dyshim se ata janë sinqerisht të shqetësuar për problemet në Kosovë, se ata vërtetë dëshirojnë që ato të zgjidhen në të mirë të të gjithë qytetarëve të Kosovës, por nuk dijnë se si. Për më tepër, dështimi i UNMIK-ut në Kosovë nuk do të ishte edhe dështim i Kombeve të Bashkuara, tash bile e kanë kuptuar se kështu nuk qeveriset Kosova, duhet ndërruar menaxhmenti nga ai i OKB-së në atë të BE-së (UNMIK-EULEX), dhe çështja e mbikëqyrjes të bartet nga OKB-ja në BE, duke u pranuar realiteti i ri, dhe duke u përcaktuar rruga eventuale për integrim të përbashkët të Ballkanit në BE, përndryshe do të ripërsëriten përsëri skenat makabre të luftërave të reja në Ballkan.

Nuk po kuptohet qartë domethënja e shtërngimit të duarëve, kaq shpesh, por sidoqoftë edhe bisedat jo formale duhet të jenë të sinqerta, ngase kështu po vendoset për fatin e mbi 2 milionë njerëzve dhese nuk po bisedohet per reçetat e ndryshme të menysë serbe dhe të asaj shqiptaro-kosovare me “salt” që iu ka skaduar përdorimi më 17 shkurt 2008 (duhet ndërruar edhe kodin 1244), nëse jo këtë vit, bile së paku vitin e ardhshëm. Edhe pse liderët shqiptarë janë shumë të përzemërrt me serbët, dhe po shprehin habi se si serbët nuk e kanë ndërruar akoma reçeten e “pasulit të Leskocit”, që dikur ishte pjesë e territorit të banuar me shqiptarë, ndërsa tash është zemra e serbizmit-shumë “zemra” territoriale kishte pasur Serbia, bre. Shqiptarët dhe përfaqësuesit e tyre ishin shumë të vëmendshëm të gëlltisin të tëra simbolet kombëtare, të bëzajnë edhe gjatë inskenimit të himnit shtetëror, të harrojnë edhe identitetin kombëtarë për t'u konvertuar në një tjetër, ndërsa serbët fatkeqesisht nuk u pyetën për "tavën" e Gjakovës, por për per muzikën “tallava”, që nuk ka identitet shqiptar, askush nuk u bëri pyetje per tavën me mëlmesë kosovare të gatitur me shumë egërsi nga gjahtarët gjenocidal të Serbisë, dhe kjo zvarritje ia mundësojë Serbisë heqjen e tiketit “kujdes - e ndaluar”, e cila le qe nuk kërkojë asnjëherë falje për gjenocidin e ushtrisë serbe, por pa kryer reformat e domosodoshme dhe pa dorëzuer kriminelin Mlladiq, u shpërblya per kooperim që traguan gjatë bisedimeve me palën shqiptare, duke ua mundësuar mbajtjen e zgjedhjeve lokale edhe në Kosovë, për të bërë copë-copë territorin e Kosovës, të cilin e kishin ruajtur me kokëfortësi ish-autonomistët shqiptarë. Grupi gjithëpërfshirës i unitetit u tregua zemërgjërë me decentralizimin, ngase kishin kokëdhimbje me qeverisje në tërë territorin, dhe tash shihni si shkojnë punët, bile-bile ata ishin shpërblyer me rroga, me kontratë pune plotësuese, me mëditje, e marifete tjera... 

---

Rrnoftë Enveri, rrnoftë Zymeri Si nuk përmendet edhe një fakt shumë i rëndësishëm, pse nuk pati demonstrata dhe protesta masive derisa ishte gjallë Enveri? Të kujt ishin ata lotë kur vdiq ai? Sa do të ishte e arsyeshme që shqiptarët e Kosovës të protestonin kundër sistemit të atëhershëm komunist, kur shqiptarët e Shqipërisë nuk e kundërshtonin atë; as demokratët e sotëm, të cilët ishin anëtarë të devotshëm të Partisë së Punës, sa ishte gjallë Enveri

Agim Vuniqi
derguar erenikut: Sun, October 19, 2008 10:29 am
botuar: E dielë, 19 tetor, 2008, 1:22 pm

Prishtinen e goditi termeti. Analistë të shumtë kane mprehur shtizat për të gjykuar çdonjërin qe mendon ndryshe, rivalitet i papajtueshëm. Nëse jeni partnerë, apo bashkmendimtar i sulmit agresiv dhe të vrazhdë kundër ish kryetarit shqiptar Enver Hoxha, ju jeni në përparësi, pavarësisht që metoda juaj e veprimit është shumë agresive, e pamatur dhe e përafërt me një mendim të uniformuar shumë të ngjizur me atë që kualifikohet si stalinizëm, ndërsa besoni do ta keni e keni punën piskë nëse jeni në taborin tjeter, të atyre të cilët janë në pakicë, tash, se më heret ishte ndryshe, nuk jeni pra pjesë e atyre të cilët për çdo ditë gëlltisin mjete financiare të majme nga fonde te ndryshme, dhe në emër të fjalës së lirë bëjnë demonizimin e liberalizmit demokratik. Nëse mendoni se jeni më demokrat se amerikanët atëherë e keni gabim, ngaqë në Amerikë studentët e interesuar studjojnë edhe marksizmin edhe islamin, që pak a shumë në Kosovë kualifikohen si "tabu tema", apo debati që zhvillohet është shumë anues. Eshte e vërtetë qe liberalët për nga koncepti janë shumë më afër socialdemokratëve dhe socializimit si koncept politik dhe ekonomik. Dallimi konceptual nuk qëndron vetëm në dallimet ideologjike por edhe në mirëqenien e përgjithëshme e bazuar në iniciativën dhe pronën private. Deri sa në shumicën e shteteve në Evropë pronesia është e kombinuar, në atë shtetërore dhe private; në SHBA prona është privatizuar krejtësisht prandaj edhe ka karakteristikat e sistemit kapitalist, jo atij eksploatues, por të kapitalizmit demokratik. Por me akordimin e 700 miliardë dollarëve të akorduara nga Kongresi per të stabilizuar ecuritë në sistemin bankar; u prish baraspesha e deritanishme e tregut të lirë, i cili bazohet tërsisht në raportet e kërkesës dhe ofertës, meqë u lëkund seriozisht tregu i aksioneve. Intervenimi financiar u shoqërua me debate kritike, si nga demokratët ashtu edhe nga republikanët, për të korigjuar gabimet në Wall Street.

Ju mendoni se do te jem i frustruar me atakun masiv në pjesëmarrësit e tubimit jubilar të ditëlindjes së Enverit. Jo vetem dua te shpreh opinionin tim të veçantë nga të tjerët. Dhe çfarë do të ishte opinioni pa standarde elementare. Sigurisht që debati nuk do të ishte i sukseshëm po të ishte unitar, atëherë kur të gjithë bëhen bashkëmendimtarë të një mendimi të uniformuar, dhe çfarë debati do të ishte atëherë, kur edhe debatuesit kanë arsimim të ndryshëm. Çdonjëri duhet ta pyet veten e përfaqëson mendimin e mësimit publik apo atë privat, pajtohet me gjenezën e Darvinit, për mësimet për natyrën apo atë të teologëve, përfqësues të religjionit, nuk shkojnë bashkarisht të dyja, nëse përfaqësoni mendimin e Darvinit atëherë përfaqësoni mendimin ateist, nëse jo atëherë ju kanë mësuar gabimisht në shkollë, dhe sipas logjikës së tanishme të debatusve duhet të mbyllen shkollat publike, atërë çdo gjë do të vehet në përballje; liberalët konservatorët, të pavarurit...

Këto dilema janë shumë prezente në Amerikë. Nuk janë aspak të pëlqyeshme ndërkambësat e analistëve të cilët e imponojnë vetëm një mendim, për ideologjinë dhe për religjionin, si njëra palë ashtu edhe tjetra palë duhet të jenë pjesë e debatit konstruktiv e të argumentuar, jo atij paradoksal. Të njëjtën çasje duhet ta ketë edhe debati për shtetin dhe udhëheqësit e shtetit, për shoqërinë në përgjithësi por edhe për ideologjinë të metat dhe përparësit. Eshtë e vërtetë që nëse një vend është i getoizuar dhe në atë vend jetojnë njerëzit e izoluar të udhëhequr nga qeveria e dalur nga lufta, dallon edhe koncepti i sovranitetit; që si kërkesë primare ka ruajtjen e kufijëve dhe territorin, gjë që ka legjitimuar ligjet shumë më të ashpra sesa në shtetet tjera, të cilat nuk kanë qenë të rrezikuara, ngase kanë bashkëjetuar nën omprellën e NATO-s, krejt ndryshe nga Shqipëria e vogël e cila u detyrua të bashkëjetojë me fëqinjtë në kufi, për të mbijetuar si shtet sovran, për të mos lejuar coptimin e mëtejmë të tokave shqiptare, a nuk i shprehnin apetitet gllabëruese, haptas, të gjitha shtetet përreth, duke instrumentalizuar edhe religjionin për këtë qëllim?. Mendimi i balansuar është shumë më i favorshëm dhe më i arsyeshëm sesa ai ekstrem, që mbyll debatin, duke krijuar "tabu temat", a nuk ishte i tillë sistemi i mëhershëm komunist, që ishte pak më ndryshe se ky i sotmi i përfaqësuar nga Partia Komuniste e Kinës, e cila nuk po ka vështirësi të adaptimit me rrjedhat e sotme në botë, duke bashkëpunuar me shtetet që kanë zgjedhur rrugën e demokracisë si koncept të jetesës, dhe ky realitet po pranohet edhe nga amerikanët. U bë presion i panatyrshëm për bojkotimin e lojërave olimpike nga shumë grupe të shoqatave joqeveritare; për shkak të Maynmarit, të Tien'amenit, por përkundrazi liderët botërorë nderuan rexhimin aktual të Kinës komuniste me pjesëmarrje masive por edhe me përcjelljen e jashtëzakonshme të lojërave verore olimpike të organizuara në Peking, këtë vit, në ceremoninë e hapjes mori pjesë edhe presidenti amerikan George W. Bush, por edhe liderët tjerë botëror, duke e parapëlqyer uljen në tribinat e stadioneve të shtetit nikoqir, dhe ku; në një shtet komunist që po përjeton një shkallë te lartë të zhvillimit ekonomik, shumë më ndryshe sesa ai i komunistëve sovjetik, atëherë. Nuk i pengoi aspak amerikanët që të huazojnë kredi nga po i njëjti shtet komunist, i cili shkeli rininë studentore e cila u përplas me policinë në Tien'amen, meqë gjuha e biznesit është krejtësisht tjetër nga ajo ideologjike. Suksesi i një sistemi nga ai tjetri matet jo vetëm me zhvillimin e hovshëm ekonomik që ka bazën në ngritjen e shkallës së investimeve, por edhe me rritjen e shpenzimeve të konsumatorëve, që realisht lidhet edhe me shkallën e mirëqenies së qytetarëve. Me gjithë dallimet ideologjike dhe të sistemeve qeverisëse Kina ka zgjuar interesimin e kompanive multinacionale, për shkak të sigurisë ligjore dhe investive, prandaj favorizuar investimet në këtë shtet i cili dallon shumë nga sistemi kapitalist, duke neglizhuar bile edhe raportet e agjensioneve ndërkombëtare për të drejtat e njeriut. Cila është pra e vërteta që dallon kapitalizmin nga socializmi, por edhe demokracinë parlamentare nga ajo moniste-komuniste, është kapitali, që me vija të trasha do të thotë interesi. Sa dekada kanë shkuar nga koha e qeverisjes së Enverit deri më tash, dhe a po vlerësohet qeverisja e tij në kontekst të kohës, apo ajo kohë e fotografuar po ndriqohet tash me syzet tona "realiste". Pa dashur të favorizoj mendimin për krytarin e RPSH-së, Enver Hoxhën, duhet të paqyrohet realisht periudha e qeverisjes së tij, e bazuar në fakte. Sa ishte shkalla e arsimimit të popullatës, niveli i vetëdijes, pastaj gendja ekzistuese e paisjeve prodhuese, uzinat, pra cili ishte niveli i infrastrukturës, dhe a kishte popullata ndonjë traditë industriale etj. Pastaj shtrohet pyetja a ishte Enveri çlirimtar apo trathëtarë, nëse ai e shpiu vendin në taborin e shteteve antifashiste, atëherë nuk mund të shiqohet me syza që nuk kanë si njësi matëse dioptrinë, dhe pse Greqia përpiqej dhe pretendonte vazhdimisht që Shqipëria të klasifikohej në anën e humbësve, si aleate e nazi-fashizmit, vetëm për një arsye për të arsyetuar gjenocidin kundër popullatës çame, atëherë, por edhe pastaj me të gjitha mjetet.

Evropa në atë kohë ishte e humbur, po të mos ishte intervenimi amerikan, i cili e shpëtoi Evropën nga qizma naciste, gjatë Luftës së Dytë Botërore, por edhe kundër qizmes së Stalinit, më vonë e Hrushqovit, nga influenca megalomane komuniste. Bota nuk do të harrojë ditët e fryerjes së erërave të Luftës së tretë botërore, në prag, të cilën fatmirësisht e zgjodhi J. F. Kenedy, duke ia lënë për më vonë edhe presidentit Regan të shpartallojë perandorinë sovjetike.

Pse Shqipëria nuk ishte në taborin e shteteve të zhvilluara, të cilat përfituan nga programi Marshall, ishte se këtë e gatiti konferenca e treshes në Jaltë. Dhe që nga atëherë Shqipëria notonte në valët e turbullta të ekzistencës për të mbijetuar si shtet sovran apo për të humbur nga harta politike e Evropës, ky ishte edhe motivi i mbylljes, por edhe ndërrimi i akrepave të kompasit kah Stalini, i cili në atë kohë premtonte zgjidhjen e problemeve nacionale me shumë kujdes. Edhe pse Enveri kishte kërkuar më 1949 bashkimin e krahinave shqiptare në një shtet nuk u realizua, edhe për shkakun që edhe jugosllavët i ndërruan fjalët, duke ndrydhur shqiptarët si asnjë shtet tjetër. Dhe çka duhet të bënin shqiptarët atdhetarë, të përqafonin politikën e vojvodëve çetnikë të cilët kishin veshur gëzofin e partizanëve komunstë, apo të simpatizonin dhe t'i afroheshin shtetit amë të udhëhequr nga kryetari Enver Hoxha. Si nuk përmendet edhe një fakt shumë i rëndësishëm, pse nuk pati demonstrata dhe protesta masive derisa ishte gjallë Enveri? Të kujt ishin ata lotë kur vdiq ai? Sa do të ishte e arsyeshme që shqiptarët e Kosovës të protestonin kundër sistemit të atëhershëm komunist, kur shqiptarët e Shqipërisë nuk e kundërshtonin atë; as demokratët e sotëm, të cilët ishin anëtarë të devotshëm të Partisë së Punës, sa ishte gjallë Enveri. Dhe më tregoni ju lutem sa do të ishte kjo e arsyeshme kur mbi 700,000 shqiptarë kaluan nëpër burgjet e ish Jugosllavisë. Koha është rregullator normal i ngjarjeve, ashtu edhe duhet të vështrohen ngjarjet atëherë, le të jetë ky preokupim shkencor i historianëve.

Janë shume ngjarje të përfolura më heret por edhe tash për kryetarin e RPSH-së dhe sekretarin e parë të Partisë së punës së Shqipërisë, ato ishin shumë të hidhura në kohën sa ishte gjallë "xhaxhai", ashtu e thirrnin atë, atëherë. Sa herë përmendej emri i tij në Kosovë pasonte dënimi me burg. Ashtu ndodhi edhe gjatë ndeshjes në Beograd ku zhvillohej ndeshja në futboll në mes të Prishtinës dhe Cërvena Zvezdës të cilën e pat fituar Prishtina me rezultat 3:1, kur simpatizuesit e Prishtinës brohoritnin Eho, një brohoritje që ndihej kudo në stadiumet e Evropës; simpatizuesit e Prishtinës u dënuan me nga dy muaj burg, me motivacion se ata i klithin kryetarit shqiptar Enver Hoxha. Qysh atëherë organet e pushtetit, dënonin deri në absurditet çdo pëpjekje të shqiptarëve që ndërlidhej me Shqipërinë. Qëllimi ishte i përsosur dëshirohej që përmes dhunës të ndërtohet kombi i ri jugosllav dhe çdo gjë që kishte konotacion kombëtarë ndëshkohej pa pardon. Ishin të ndaluara këngët, përmendja e qyteteve shqiptare, pushteti kujdesej edhe për emrat, ata i frikoheshin rrymës kombëtare që frynte nga mali i Tomorrit të Çajupit. E ç'dinim ne se ç'po ndodhë në Shqipëri? Nga atje dëgjohej fshehtas Radio Tirana, e cila mbulonte Kosovën dhe trojet tjera shqiptare, dëgjoheshin emisionet e lajmeve për shqiptarët jashtë atdheut, por edhe këngët që kumbonin fuqishëm më çifteli, të Fatime Sokolit e të Dervish Shaqës. Prandaj nuk kam fuqi të ndërroj atë pjesë të historisë, ngase u shkollova e u rrita në atë frymë, me librat që lexoja tinzisht të bartura nga miqtë apo shokët, duke rrezikuar burgun disa vjetësh. Ashtu u ndërtuan edhe Jakup Krasniqi, Hydajet Hyseni dhe Berat Luzha të cilët po sulmohen pa asnjë pretekst, po sulmohet jeta e tyre personale dhe ideja e tyre kombëtare për të cilën ishin burgosur me shumë vite burg, jo që ishin marksistë, por pse ishin shqiptarë dhe atdhetarë. Unë kisha admiruar guximin e tyre të madh në përpjekjen e tyre për të ndërruar gjërat. Nuk do të kisha fuqi njerëzore që do të më detyronte të sulmoj Adem Demaçi, të riun shqiptarë, shkrimtarin dhe intelektualin e guximshëm që shkruajti "Gjarpinjtë e Gjakut" për të ndalur hakmarrjen, e cila po çon kokë ende për të marrë ndonjë jetë të pafajshme. Ata ishin heronjtë e mij të rinisë, ngase ata rrezikuan jo vetëm jetën e tyre, të familjes, por edhe mëhallës në të cilën jetonin. Them që ngjarjet ishin në atë kohë shumë dramatike, por mua nuk më pengonte të dëgjoja muzikën pop dhe Beatles-ët, pastaj grupet e rockut: Pink Floyd, Rolling Stons, Led Zeppelin, Santanën, Jimy Hendrix, Janis Joplin etj. Mund të thoni çfarë lidhje ka Dervish Shaqa e Paul McCartney, për mua kishte shumë bile, rapsodi më frymëzonte me këngët e bukura shqiptare ndërsa Beatels-ët më inspironin me guximin e tyre për të ndërruar botën përmes muzikës, ata këndonin nga ndërtesat shumë katëshe të Londrës e të Liverpulit. Atëherë ishin në trend edhe këmishat me portretin e Che Guevarës, jo që kishim ndonjë dijeni politike, por ishim të rinjë që e pëlqenim trendin. Tash është më ndryshe, ngase ka ndryshuar trendi, demokracia ka përfshirë tërë rruzullin toksor, dhe përparësit e saj jemi duke i shijuar edhe ne. Këtë trend e kanë kuptuar edhe kalamajt, pra kanë ndryshuar rrethanat historike, fal edhe tekologjisë së sofistikuar të internetit, qytetarët nuk janë më të izoluar dhe atyre nuk mund tu servohet vetëm një e vërtet, por ata kanë mundësi të njohtohen se çka po ndodhë në botë; si i riu në Ameikë, ai në Azi, Afrikë e kudo tjetër, jemi ba pra pjesë e një familje mediale globale. Tash pra është shumë më lehtë se ç'ishte atëherë, pra për këto ndryshime një hise të zhvillimeve shoqërore e kanë, edhe Jakupi, edhe Berati, edhe Hydajeti, ët gjithë ata që u burgosën dhe dhanë jetën për këtë vend. Gati harrova të rrëfej edhe ngjarjen tjetër atë kur në një lokal të Prishtinës ishin takuar Enveri (tezak imi ndjestë pastë) dhe Zymberi. Ata nga gëzimi që shiheshin filluan të gëzohen me zë. Njëri klithte me zë paksa të çjerrur rrnoftë Enveri, tjetri rrnoftë Zymeri, si duket spiujve të cilët ishin afër nuk u pëlqente ky gazmend shoqëror prandaj Zymberin që i gëzohej takimit me Enverin e pranguan. Më besoni asnjëri as tjetri nuk ishin fare të politizuar, por ishin që të dytë shqiptarë dhe ishin të rinjë.

---

Agim Vuniqi
derguar erenikut: Mon, September 22, 2008 3:42 pm
botuar: E hënë, 29 shtator, 2008,12:22 am Polarizimet kërkojnë reforma të OKB-së
Derisa qeveritarët vazhdojnë me përtacinë anadollake, praktikë e përditshme, që është e kundërt me atë të deklarimeve, do të mungojnë edhe rezultatet në të gjitha fushat
Polarizimet në rritje mbi Gjeorgjinë, Iranin, Kosovën, Darfurin apo Lindjen e mesme ripërtrijnë thirrjet për reforma në OKB-sidomos në Këshillin e Sigurimit, siç thojnë disa, meqë tash për tash përfaqësojnë zbehtë botën e sotme. Edhe pse Serbia ka rritur avantazhet në krahasim me politikën inerte të jashtëme të Kosovës, e cila më tepër ka bërë improvizime deri më tash, sesa ka pasur ndonjë angazhim serioz, nuk mund të ndryshohet realiteti në Kosovë.

Deklaratat e pamatura të lidershipit më tepër kanë primesa të deklaratave të udhëheqësve tribal, apo të atyre ideologjik se sa që karakterizohen me ndonjë seriozitet shtetëror. Fjalët e thëna duhet të peshohen mirë para se të publikohen, meqë çdo fjalë e "papërtypur mirë" merr konotacion shumë negativ te shtetet të cilat deri më tash kanë shprehur rezerva ndaj njohjes. Eshtë i padiskutueshëm përcaktimi i Kosovës në anën e perëndimit, nuk ka nevojë edhe aq shpesh të theksohet ky konstatim, ngase evroa-merikanët dhanë vizën për shpalljen e pavarësisë së Kosovës, pas bisedimeve të stërzgjatura dy-tre palëshe në Vjenë, u pranua edhe vazhdimi i bisedimeve me kërkesën e rusëve, që më në fund përfundojë me marrëveshjen Ahtisaari, dhe inkorporimi i të gjitha pikave të saj në Kushtetutën e Kosovës. Kërkesa për pranimin e Kosovës nga ana e bllokut të painkuadruarëve, të shtetetve arab-folëse dhe të atyre të Amerikës latine mbeti e shurdhër, jo vetëm nga përtacia diplomatike e MPJ-së, por edhe mos serioziteti në çasje. Eshtë i njohur ndikimi ideologjik i Rusisë në këto vende, sidomos në partinë Baath, që ka qenë parti dominante në Irak, Siri, por edhe në Xhamahirin Social-Islamike të Libisë, pastaj influenca ideologjike dhe bashkëpunimi ushtarak edhe në shtetet tjera si në Egjipt, Iran..., kanë zvogluar gjasat e pranimit në bllok. Hamendjet dhe droja se Kosova do të renditet në shtetet për të cilat SHBA ka shprehur rezerva, janë Irani, Korea Veriore dhe Siria, jo të tjerat, të përgjithësuara në bllok, të cilat janë edhe anëtarë të Konferencës Islamike, e cila është organizatë shumë e fuqishme ekonomike, për ndihmën e së cilës Kosova ka nevojë të jashtëzakonshme, jo vetëm politike-diplomatike por edhe ekonomike. Në vend se Kosova të ket një rol shumë aktiv dhe të fuqishëm në zbutjen e tensioneve perëndim-lindje, duke shfrytëzuar edhe religjionin në politikë, ajo ka bërë të kundërtën. Patjetër duhet të lirohet nga kompleksi i inferioritetit të mëhershëm të atakut serbë, para viteve të 90-ta, kur Kosova paraqitej si zonë e transfezales së gjelbër, a nuk ky fakt për demaskimin e diplomacisë serbe dhe tendencave të saja për demonizim religjioz.

Pragmatizmi politik është i domosdoshëm, për t'iu bashkangjitur interesave gjeostrategjike të miqëve, siç shprehen shpesh liderët shqiptarë, prandaj kërkohet një çasje moderne në diplomaci, dhe sigursiht pa angazhimin e përhershëm të grupacioneve lobiste të shqiptarëve në perëndim dhe kudo, është vështirë të realizohet synimi për një qëndrushmëri institucionale. Prezantimi sa më i denjë i të arriturave pozitive rritë gjasat edhe për shtytje investive nga jasht dhe përparim ekonomik. Por derisa qevritarët vazhdojnë me përtacinë anadollake, praktikë e përditshme që është e kundërt me atë të deklarimeve, do të mungojnë edhe rezultatet në të gjitha fushat. Parazitizmi partiak është i vërejtur nga qytetarët, por nuk ka ndonjë inciativë të fuqishme dhe të furishme qytetare për reforma institucionale. Nuk pritet ndonjë ndryshim nga OJQ-të, të cilat janë të veshura me kostumin e suflerit, këtë duhet ta bëjnë qytetarët, të organizuar nëpër vendet e banimit, të cilët duhet të bëhen lobues të zgjidhjes së problemeve të brendshme. Eshtë shumë vështirë të arrihet një gjë e tillë, por duhet të lëvizë diçka, meqë partitë opozitare janë më tepër për një organizim anarkik, të cilat nuk kanë ndonjë strategji të kujdestarisë në vendimet e qeverisë. Ata vazhdimisht godasin MPJ, me batuta e pa to, kush i ndalon ata që të angazhohen më denjësisht në udhëtime zyrtare jasht shtetit, për të ndihmuar dinamizimin e njohjeve. E drejta e tyre është e pacenueshme, t'u drejtohen edhe shteteve nga të cilat cilat trembet qeveria. Darkat dhe drekat e begatshme, të cilat publikisht prezentohen si aktivitet politik i opozitës, janë më tepër sjellje feudale, dhe nuk mund të karakterizohen për ndonjë angazhim serioz. Deri më tash nuk ka ndonjë marrëveshje të arritur, nuk ka pasuar as ndonjë konferencë për gazetarë pas këtyre takimeve, ku atyre mund t'u shtroheshin pyetje në të cilat do të përgjigjeshin ata me dinjitet .

Mos njohja e pritur e Kosovës ka zvarritur edhe zbarkimin e EULEX-it në Kosovë. Ofensiva diplomatike serbe e përkrahur më heret nga Rusia, tashmë ka renditur edhe të tjerët në favor të saj, si India Spanja, Sllovakia, Rumunia..., ka krijuar nebulozë edhe në OKB. Tash janë hapur edhe probleme tjera, të disfavorshme për Kosovën, si problemi ruso-gjerorgjian, që ka krijuar hamendje të reja në diplomacinë botërore, pastaj ai Darfurit (Sudan), Maynmar-it, dhe i Lindjes së Mesme, probleme që janë shpeshtuar edhe me rrezistencën ruso-kineze si anëtarë të përhershëm të KS me të drejtë vetoje dhe atë të Libisë e Afrkës së Jugut si anëtarë të përkohshëm të KS

Deri sa Asamblea e Përgjithshme përgatitet të goditet nga debati vjetor këtë javë, droja që konflikti i deritashëm në mes Rusisë dhe Gjeorgjisë për Osetin Jugore dhe Abkhazinë mund të thartoj perspektivën e bisedimeve produktive multiraterale.

Por konflikti në Gjeorgji ka ekspozuar defektet brenda 15 anëtarëve të fuqishëm të KS, në të cilën 5 anëtarët e përhershëm luftojnë për të mbajtur unitetin mbi gjemba të çështjeve botërore. "Nuk është veshje sheqeri fakti se ne nuk kemi pajtueshmëri fundamentale për atë që Rusia ka bërë në Gjerogji" tha ambasadori i SHBA-së Zalmary Khalizad të enjten deri sa i shtronte prioritetet e vendit të tij gjatë sesionit të Asambles. "Por ne pranojmë gjithashtu se kemi interesa të përbashkëta në fusha të tjera në të cila duhet të punojmë" tha Khalizad. Një çështje siç është ndalesa nukleare e Iranit, kërkon përpjekje të përbashkëta nga SHBA, Rusia, Kina, Franca, Gjermania dhe Rusia, kanë dështuar në gjetjen e zgjidhjes. Ministrat e jashtëm të gjashtë të fuqishmëve më në fund u takuan të enjten para mbajtjes së debatit në Asamble për të peshuar perspektivën e raundit të katërt të sankcioneve të OKB-së kundër Iranit mbi refuzimin e ndalesës për fisnikrimin e uraniumit, për të cilën perëndimi ka shprehur drojë se mund të shfrytëzohet për armë nukleare.

Një shtet që shpresohet se do t'i afron të gjitha shtetet, përfshirë shtetet e pasura dhe të varfëra, të gjitha së bashku, është Japonia, e cila përpiqet që të bëhet anëtare e përhershme e KS të OKB-së. Ne jemi të bindur se Japonia mund të bëhet një anëtar pozitiv në KS, i tha AFP-së Yukio Takasu. KS ka tashti 10 anëtarë të cilat janë në rrotacion, anëtarë jo të përhershëm dhe pesë me të drejtë vetoje Kina, SHBA, Franca, Britania dhe Rusia. Kjo përbërje ka mbetur e pandryshuar që nga 1945, kur është formuar OKB-ja. Kërkesa për zgjërimin e KS që të bëhet më reprezentativ dhe refleksiv në të tashmen globale, ka qenë në agjendë tash katër vite, gjë që ka ndarë anëtarët e OKB-së. Më 2005, grupi i ashtuquajtur i G-4, Gjermania, Brazili, India dhe Japonia, kanë bërë shtytje të fuqishme për t'iu bashkuar KS si anëtarë të përhershëm, se bashku me dy shtete nga Afrika, por pa të drejtë të vetos. Por, oferta e tyre mbeti pa përkrahjen e anëtarëve kyç të OKB-së, por edhe të rivalëve rajonal në garim të cilët bënë kundërshtimin, siç janë Italia, Pakistani dhe Argjentina. Taksau thot se "njëra ndër arsyet e propozimit të G-4 para tre vitesh ishte se sponzorët nuk ishin të vëmendshëm për pikëpamjet e SHBA dhe Kinës". Ai mendon se: "zgjërimi i KS kërkon amandment të kapitullit të OKB-së, me gjithë konkurencën e pesë anëtarëve të përhershëm me të drejtë vetoje. Kjo është edhe arsyeja pse gjatë tre viteve të fundit, Japonia ka përmirësuar marrëdhëniet me Kinën dhe këshillohet shumë afër me SHBA", tha emisari japonez.

---

Shteti i asfaltuar

Në programet më bashkëkohore dhe më të mira të historisë ka zënë vend Kosova, do të zë vend në programin e shkollave të mesme të Michiganit, viti tretë. Programi për historinë është diçka plotësisht e re, do të mësohet për Kosovën, por edhe përmes fotografive nxënësit do të njohtohen me uniformën e UÇK-së, dhe po të njëjtit nxënës do të vijojnë universitetet më në zë të Amerikës.

Agim Vuniqi
derguar erenikut: Sat, September 20, 2008 12:41 am
botuar: E hënë, 22 shtator, 2008,10:00 am

A ka diçka në veçanti që të lënë ndonjë mbresë gjate ketyre 6 muajve të qeverisjes Thaçi? Po! Festa e pavarësisë. Shumë fishekzare, tubim njerëzish dhe fytyra të gëzuara, për atë festat janë të veçanta. Gëzimi zgjati aq, deria sa nuk u ndal rryma. Prap riciklim i orarit dhe plane, jo i të ardhmes, por i shkurtimeve, dhe prap lexim shkronjash në abetare A, B, C... Me aq u përmbush premtimi për rrugën drejt të ardhmes, sukseset filluan të numrohen si kolosale, asfallti i ri simbolizonte mirëqenjen, qeveritarët vraponin pas prerjes së shiritave dhe kacive, shtrimi i dy tre kilometrave rrugë ishin momente që duhet të shënoheshin, edhe paparacët kishin punë, vrapim pas ngjarjeve ekstra të rëndësishme, turma njerëzish, shumë VIP persona dhe kacitë..., ato ishin simmbol i punës qeveritare. Nuk kishte gjë më të veçantë kur shiheshin qeveritarët sesa i merrnin këto punë po aq seriozisht sa edhe punëtorët e traseve të asfalltit, nuk di a kishin ndonjë interes të veçante që rrugicat lokale të bëhen vendpunishte, vërtet ishin bë një qendër e rëndësishme e "punës shkencore dhe teknikës" prej së cilës do të ndryshojë Kosova. Se ç'do të ndodhë pas acarit dimror dhe borës së lagshtë, mbetet të shihet, atëherë do t'ia mësojmë karakteristikat asfalltit, deri atëherë qytetarë do të presin me buzëqeshje të ngrirë, ndërsa investitorët- MTT dhe kryerësit e punëve me xhepa të fryrë.

Rasti i veçantë i ngazëllimit ishte edhe kur zemrat e ambasadorëve të Kosovës rrehnin pa masë, nuk kishte ndonjë ceremoni e rastit, ashtu siç bëjnë studentët kur i gjuajnë kapelat në ajr, në ceremoninë e diplomimit të studentëve. E ç'të duhet eksperienca e punës, diplomacia është zeje e komunikimit ndërshtetëror, diplomat çfarëdo qofshin ato janë të mjaftueshme, të gjithë ambasadorët janë duke kryer stazhin e praktikantit, me rëndësi është që po trajnohen, dhe përvehtësimi i kësaj pune është kursi intenziv dy, tre javor.., si të mbahen lugët, pirunjët.., gjatë të ushqyerit, shumë shpejt do të fisnikrohen sjelljet. Puna ju qoftë e mbarë! Kujdes mos i përtypni kafshatët e mëdha se do t'ju fryhen faqet, ashtu si ato të mjeshtrit të kavallit, që gjatë ekzekutimit i rriten topthat në faqe të mbushura me ajr para zbrazjes dhe lrimit të zërit melodik.

Menduam se duhej bërë diçka simbolike për këta ambasadorë që po "diplomohen" shpejt. Besoj që për ta personalisht, dita kur do të veshin kostumin e ambasadorëve të parë të shtetit të Kosovës është dita me e bukur e jetës së tyre. Nuk e di si janë kah e provojnë atë ndjenjë? A është shënuar ai moment me intonimin e himnit kombëtar pa tekst, dhe ngritjen e flamurit me ngjyra të ndezura, a janë çu në këmbë në shenjë respekti? Me kohë veshi do të fitojë ndjenjën e muzikalitetit, ngase ende nuk po dallojmë himnin e ri nga himni zyrtar, apo ai i Kushtrimit Ai moment kur do të intonohet hymni kombëtar-kosovar, jo të këndohet, kur për të gjithë ambasadorët e emruar do të këmbehen kredencialet, kur të 10-ve, të gatshëm per t'u nderuar nuk do t'u levizë asnjë muskul në fytyrë, do të jetë ky padyshim moment solemn. Në mendje më shkon vetëm diçka: "Me këta ambasadorë, në dukje të pamotivuar, ne mund të bëjmë mrekullira"!

Ne jemi padyshim gjenerata më fatlume e Kosovës, jo më e mira. Edhepse nuk kemi krijuar konturat e shtetit, jemi të pavarur, edhe pse nën mbikëqyrje me llupë të Bashkësisë ndërkombëtare, me të drejtë. Shumica nuk e kanë iden sa të gëzon ky fakt, por nxënësit në SHBA, viti i tretë i shkollave të mesme, do të mësojnë për shtetin e Kosovës dhe për luftën e UÇK-së, kjo është e mahnitëse, apo jo? Në programet më bashkëkohore dhe më të mira të historisë ka zënë vend Kosova sipas programit te shkollave të mesme në Michigan. Programi për historinë është diçka plotesisht e re, të mësohet për Kosovën, por edhe përmes fotografive nxënësit do të njohtohen me uniformën e UÇK-së, dhe po të njëjtit nxënës do të vijojnë universitetet më në zë të Amerikës. Gjithë pedagoget e shkollave të mesme të Michiganit do t'ua spjegojnë më për së afërmi për atë që ngjau në Kosovë. Ky shënim historik i rëndësishëm për shqiptarët dhe UÇK-në, tash e tutje do të jetë pjesë e pandarë e literaturës amerikane-botë rore.

---

"DEAL OR NO DEAL"

Agim Vuniqi
derguar erenikut: Mon, September 8, 2008 4:22 pm
botuar: E hënë, 08 shtator, 2008,6:22 pm

Asgjësimi i dokumentacionit të privatizimit nuk është edhe ndonjë befasi, pasi që vet procesi i privatizimit ishte kryer kuturu, pa ndonjë mbështetje të qëndrueshme ligjore. Loja me ligje, atëherë, pa u bë ndonjë qartësim i statusit të Kosovës bëri politizimin e pronësisë duke krijuar anarki pronësore, ndërroheshin pronarët sipas diktatit partiak, duke krijuar dilema të panevojshme për pronarin e vërtet, popullin-Kuvendin, dhe tendenca për shpronësim pa pako adekuate ligjore paraqitëte një rrezik të madh të shpronësimit tokësor të Kosovës dhe humbjen definitive të pasurisë natyrore në pjesën veriore të Kosovës.
Mos ndëshkimi i agresionit kushtetues të Serbisë, djegia e pronës private të shumë qytetarëve të Kosovës, plaçkitja dhe bartja e paimeve nga uzinat e ndërmarrjeve publike, nuk u shoqërua me ndonjë padi zyrtare, por përkundrazi ajo u thellua më tepër me procesin e dyshimtë të privatizimit, ndërsa përfituesit më të mëdhenjë ishin aranzhuesit zyrtar të UNMIK-t, Shtylla e IV, dhe përfaqësuesit vendor, përmes AKM-së. Sindikata që do të duhej të mbronte interesat e punëtorëve, u "mashtrua", dhe shkeli paturpësisht të drejtat e punëtorëve duke pranuar "lëmoshën" 20 përqondshin nga privatizimi, edhe pse shumë nga ndërmarrjet posedonin dokumentet zyrtare të pronësisë.
Fatkeqësisht në tërë këtë amulli Kuvendi i Kosovës dhe Kuvendet Komunale u treguan të papërgjegjëshme, jo që nuk insistuan që e drejta pronësore të zbardhet përmes drejtësisë, por më e keqja ishte që ata u angazhuan drejtpërsëdrejti për interesa partiake dhe grupore të bëjnë shpronësimin dhe përvehtësimin pronësor, kjo sigurisht do t'i kushtoj shumë shtrenjtë qytetarëve të Kosovës, mjetet e dedikuara për mirëqenjen e tyre do të avullohen. Procesin e privatizimit, në kohën e kolonializmit, të cilin kishte filluar Serbia, në sektorin privat, atë të blerjes së banesave "shoqërore" nga shfrytëzuesit e tyre, të cilët posedonin vendimet e Këshillit të Punëtorëve të Ndërmarrjeve publike, u pranua pa ndonjë vërejtje edhe nga institucionet e pasluftës, me të drejtë. Por, fatkeqësisht keqas u shpronësua prona publike e dedikuar për ndërtimin e "trim" shtigjeve nga Taukbashqja e deri në Gërmi, jo vetëm kaq, por edhe shumë sipërfaqe tjera të pronësisë "shoqërore"-publike, ishte ky skenari më i keq i keqpërdorimit të detyrës zyrtare, me qëllime përfitimi, por edhe i aprovimit zyrtar të ligjeve diskriminuese të cilat kishin pasuar nga rexhimi i Millosheviqit, edhe pse UNMIK-u sipas udhëzimeve nga zyra e OKB-së kishte anuluar të gjitha ligjet diskriminuese, pas vitit 1989.

Pra, pronësia dhe titullari i pronës ishin probleme që u bartën dhe nuk u kapërcyen lehtë në Kosovën e pasluftës , fatkeqësisht për këtë nuk ishte asnjë vendim politik por as vullnet, prandaj edhe mosgatishmëria e subjekteve politike të trajtojnë këtë problematikë nuk do i lirojë aq lehtë nga fajësia historike. Si duket mos puna institucionale mbi dhjetëvjeçare, para luftës (ata merrnin rroga për këtë), dhe pas saj, po iu kushton shumë rëndë qytetarëve, meqë subjektet politike të deri atëhershme konkretisht LDK-ja nuk kishte përgatitur asnjë projekt që do të qartësonte këtë lëmi, pas luftës. Mos shfrytëzimi i resurseve njerëzore, por edhe pa përgatitja profesionale e lidershipit që nuk përgatitën së paku një doracak udhëzues, shkaktojë pasoja të pariparueshme. U kuptua shumë keq demokracia parlamentare ngase u keqpërdorë padrejtësisht vota, duke u shkelur të drejtat e qytetarëve.
Prona shoqërore kategorizohej si pronë abstrakte-pa pronar (prandaj intervenoi administrata e UNMIK-ut duke themeluar "AKM-n", për të administruar ndërmarrjet publike), edhe pse këtë fazë të tranzicionit e kaluan shumë lehtë shumica e shteteve në taborin ish komunist. Kërkesa e ministrive që prona publike të privohet dhe të ngarkohet me pronar të ri rrjedhë nga koncepti i pronësisë në Amerike "goverment property", që aspak nuk i përgjigjej realitetit në Kosovë, as që mund të bëhej ndonjë krahasim i institucionalizimit konstitucional amerikan me atë të Kosovës, prandaj edhe rrjedhën keqkuptimet. Realisht përfituesit nga procesi i privatizimit, pronarët, do të ballafaqohen në t'ardhmen me konteste pronësore juridike, kështu dal nga dal do të fillojë të shprishet lëmshi korruptiv, meqë do të preken drejpërdrejt interesat e blerësve dhe kumbarëve të privatizimit, sidomos në rastet ku është bërë shkelje e qëllimshme ligjore, rastet e tilla do të sqarohen edhe nga ekspertët ligjor të EULEX-it. Pyetja që do të shtrohej është pse u asgjasua aq lehtë dokumentacioni i privatizimit, pa ndonjë procedurë paraprake, apo si u arritë aq shpejt pajtueshmëria? Sigurisht që këtë e ka aprovuar zyra e OKB-së në New York, për arsye se eventualisht (hipotezë) do të shkaktohej ndonjë skandal ndërkombëtar, sidomos pas kërkesës së Serbisë që ka parashtruar para OKB për dhënien e mendimit se a është rrespektuar e drejta ndërkombëtare gjatë pavarësimit të Kosovës, por edhe për atë se zyrtarët e OKB-së kanë imunitetin diplomatik, dhe nuk mund të gjykohen nga ligjet vendore.

---

Prishtina, atëherë dhe sot

Agim Vuniqi
derguar erenikut: Wed, August 27, 2008 1:05 pm
botuar: 28 gusht 2008 9:47 AM

Nuk them se e dua Prishtinën aq tepër sa i doja njerëzit e thjeshtë që e bënin atë më të dashur. Nuk ka mbetur gjë nga e kaluara, njerëzit tashmë e kanë bë më ndryshe, kanë ngritur pallate të larta, edhe në fushat e gjelbrimit, i ka humbur rrënja qytetit, edhe tuneleve të gjata të cilat fillonin që nga qyteti i vjetër në qendër deri te varrezat e jahudinjëve. Që atëherë filluan t'ia ndërrojnë pamjen, atëherë "newborn"-sit ideologjik, ndërtuan trerremshin, për t'ia shkulur gjurmët qytetit të vjetër dhe dyqaneve të ulta, të cilat ishin shumë më atraktive sesa shumëkatëshet e grumbulluara në një hapësirë të ngusht rreth Kuvendit të tashëm dhe të atëhershëm të Kosovës, i cili u ndërtua me një qëllim djallëzor, për t'ia humbur gjurmët qytetit të vjetër, dhe zejeve të shumta. Sa i ëmbël ishte zëri i gjithë atyre ustajve të vjetër, të cilët rrezatonin me fisnkiëri, vërtet ata nuk ishin të shkolluar si këta të sotmit, por ata nderonin myshteriun, aty rrëfeheshin edhe tregime të këndëshme, tregoheshin barcoleta që të bënin të qeshesh deri në delirium. Nuk mund të them se Prishtina ishte ndonjë qytet modern, atëherë, ngase njerëzit mbanin edhe berre, zëri i bariut dëgjohej nga Çekliku e deri në Tophane. Kishte edhe nallbanë të cilët mbathnin kuajt atëherë, në qytetzën e tashme moderne Pejton, mu aty në hyrje ku fillon zingjiri i dyqaneve, dhe pijetoreve të shumta. Atëherë vërtet dihej kush është "bekri", më dukej se i jepnin hijeshi vendit edhe pse nganjëherë bënin zhurmë, por gjith5ka ishte në kufinjtë e tolerancës. Rregullat e jetesës i ndërtoj qytetari i Prishtinës edhe normat e sjelljes dhe moralit, si në çdo vend tjetër të civilizuar. Fqinjtë ishin shumë të afërt me njëri tjetrin, si një familje e madhe, nuk kishte ngatrresa, as hile të mëdha. Fëmijtë ishin shumë të kujdesshëm ndaj të vjetërve, por edhe ndaj femrave, nuk dëgjohej ndonjë zë i ngritur apo ndonjë fishkllimë djallëzore, ngase fjala shkonte te prindi, i cili bënte ndëshkimin e menjëhershëm apo pasonte ndonjë këshillë me primesa kërcnimi, ashtu siç bëjnë qendrat e forta diplomatike, sot. Edhe pse jeta i përplasi shumë bashkëqytetarë larg shumë larg, ata nuk kishin menduar ndonjëherë që do të ndahen fizikisht nga familiarët dhe miqtë e shumtë, si erdhi deri te kjo shumica e kanë të qartë, por e drejta për t'u informuar për shtetin e tyre është e pashterrshme. Meqë Prishtina ishte qendra kryesore adminsitrative e Kosovës, kryeqytet më..., ajo popullohej shpesh dhe shpejt dhe ndryshonte përbërjen e popullatës. Populli bënte jetën normale deri në kufinjtë e prekjes në politikë, çdo tentativë që kishte ngjyrim politikë ndëshkohej rreptë, e çka përbëntë politika atëherë, asgjë më tepër se kultura dhe gjuha, ngase kërkesat politike ishin të rrudhura, çizma e shovenzimit serb shkilte pa mëshirë.
Ajo kohë si çdo kohë tjetër kishte burra fisnik, të ndershmëm dhe me autoritet, lëvizja NDSH-iste ishte e fuqishme, si politikisht edhe ushtarakisht, e udhëhequr nga Ymer Berisha, intelektual, por edhe nga Gjon Sereqi, ushtarak, i cli i takonte krahut luftarak. Ç'është e mirë duhet përmendur shpesh, por edhe ajo ç'është e hidhur duhet rikujtuar, edhe poqëse është e dëgjuar nga dëshmitarët e atëhershëm. Se sa larg shkonte dhuna serbe (tashmë e kemi përjetuar edhe vet) e përshkruajnë ata të cilët e përjetuan aktin e vrasjes së Gjon Sereqit, të cilit ia kishin vu prangat në duar dhe në këmbë duke e ngrehur zvarrë njeriun që e deshti aq shumë vendin dhe popullin e tij, që edhe aktin e fundit e përballoi me shumë krenari, "parakalimin" e fundit përshëndetës nëpër qytet për ta parë qytetarët, shumë nga ata edhe të detyruar të gjuanin ndonjë guralec, apo ndonjë fishkllimë, kishte të tillë që edhe pshtyenin, atëherë pra kishte servilë siç ka edhe sot, bile pas luftës çlirimtare të fundit që u kurorëzua me pavarësi të mbikqyrur, kryheshin edhe atentate publike në emër të "luftës së drejtë", grabitqarët modern krijuan një pikturë të re, atë të dhunës, plaçkitjes, vjedhjes dhe shkatrrimit të pronës publike, këtë vendosmërisht e përkrahnin strukturat politike, për të përfituar ata vet sa më shumë.
Nuk mendohej si të rindërtohej Prishitna dhe Kosova nga plagët e luftës, siç bëri Konrad Adenhaueri dhe populli gjerman, duke iu përveshur luftës së re të rindërtimit me punë, djersë dhe drejtësi. Tashmë pasi u arritë pavarësia, veç po dihen kush janë përfituesit më të mëdhenjë të saj, përfitimet maten me miliona euro, me pallate moderne, me vila dhe jetë prrallore, ata janë "kremi" i shoqërisë së re të "newborn"-ve të rinjë, të politikanëve. Asnjëherë nuk ka shkuar aq larg shkopi i tyre si tash, të jesh i detyruar të mbash uniformën partiake për të mbijetuar..! Tash të bënë të rikujtosh ata, për të cilët u ndërtua strategjia helmuese e urrejtjes, për të ashtuquajturën "klikën gjakovare" që udhëhiqte vendin. Ata vërtët ishin ideologë komunist, por ata edhe pse të kërcnuar krijuan paradispozitat kushtetuese për pavarësi. Ata nuk u majën nga kapitali popullor, privilegjet i kishin shumë të vogla, ndonjë drekë, apo darkë e majme, ndonjë gjueti e aranzhuar gjatë sezonës së gjuetisë, dhe aq, fëmijtë e tyre vijonin mësimet në të njejtat objekte publike, ata dalloheshin shumë nga politikanët e sotëm që me parat e buxhetit vet rishkollohen, së bashku me fëmijtë e tyre, deri më tash në Universitetet private, të cilëve iu mbyllë rubineta e financimit. Nuk përmbyllet me aq rruga e nisur e pavarësisë, atë e shënuan me djersë, gjak e burg shumë të rinjë, njëri ishte më i dalluari, disidenti i vetëm politikë atëherë, Adem Demaçi, i cili sfidoj një rexhim despotik jugosllav shumë të organizuar, por i cli asnjëherë nuk shpërndau "lakmuesin" e urrejtjes, ai ishte edhe njeriu më i vullnetshëm për të drejtat e njeriut për të gjithë. Edhe sot e kësaj dite, edhe pas krijimit të tërë aparatit shtetëror nuk dihet për fatin e Ukshin Hotit, nuk u formua asnjë grup juridik, apo avokatësh për të hulumtuar rastin e ish sekretarit për marrëdhënie me jashtë të Kosovës, i cili në vend të karriesrës zgjodhi rrugën e drejtë, atë të disidentit politikë, i cili kundërshtoi statusin e atehershëm politik të Kosovës, duke kërkuar status më të avansuar në shkallë republike. Ata bënë që të ndërtohet një realitet i ri, i shkollarëve të shumtë, të cilët u përballën ushtarakisht kundër kolonializmit, duke mos harruar për të përkufizuar linjën e rrespektuesit të ligjit dhe shkelësit të ligjit, tash.

Para se të bëja një përshkrim paksa ekzagjerues, që ndërlidhej me Prishtinën, përmenda njerëzit e thjeshtë, ata që si milingona nuk ndaleshin asnjëherë për të kryer punën e vet, shumë herë pa pagesë. Ende e kam të freskët thuprën e Demës, ai ishte një shurdhmemec, i tëri ishte i përkushtuar t'i dënoj shkelësit e gjelbrimit me thuprën e tij, ai nuk të joshte me karrotë, të ndëshkonte me shkop, nuk them që ishte shkop tamam, ishte një thupër e hollë, që mund të vringllonte çdo çast, nuk mund të rikujtoj ndonjëherë ndonjë rast që ai ka ndëshkuar aq rreptësisht ndonjërin nga kalamajt e Prishtinës, por ai qëndronte suprem, dhe ai ishte kudo, ku kishte gjelbrim. Nuk ndalej dot asnjëherë, ai ishte gardiani i gjelbrimit, një njeri që nuk fliste as nuk dëgjonte por ishte njeri me koshiencë të lart, ai ishte Dema, veprimtari më i dalluar ndonjëherë në Prishtinë, njeriu që kishte si detyrë ruajtjen e gjelbrimit, nuk më ka rënë të takoj më ndonjë si ai.

Shaban Domi nuk ishte vetëm aktor i njohur, ai ishte shumë më tepër ishte volunter, njeri modest që e donte dhe rrespektonte njeriun, por që për prfofesion kishte zgjedhur aktrimin dhe arsimin, ai ishte edukator i shumë gjeneratave. Ai ishte njeriu më i dashur për fëmijë, si gjithëherë buzagaz, nuk ndalej dot. Aktrimi ishte detyra që ia kishte parashtruar vetes, ai ishte një njeri me zemër të madhe. Nuk ishin vetëm skeqet që përgatiste për të sëmurit që i vizitonte së bashku me fëmijtë aktorë, ai ushqehej shpirtërisht me zërat e kalamajve. I afronte, interesohej për ta, dhe vepronte së bashku me ta, janë të panumërta shfaqjet që kishte përgatitur, pa asnjë shpërblim. Ai i donte fëmijtë dhe iu përkushua atyre me gjithë zemër deri në fund të jetës së tij.

Janë të paktë ata që kanë njohur Nazmiun ai dukej pas mesnate rrugëve të Prishtinës i veshur solemnisht me kravatë mbante republikën mbi kokë ai ishte një boem që nuk vërehej, nuk bisedonte me askend vetëm shetiste deri në mënges, nuk ndalej fare as të pushoj, nuk mund të them që ishte hallëlig

ai ishte shumë vital, askend nuk e bezdiste marshimi i tij. Këmbët e tij kishin përshkruar mijëra kilometra. Nisej aty dikund nga Shkolla Fillore Elena Gjika për t'u ktyer në të njejtin vend, pas maratonit të përnatshëm rreth e përqark Prishtinës. Nuk them që ka qenë ndonjë sportist, por askush nuk mund të shtyhej me te në ecje, ishte një maratonist i ecjes që garonte me veten, vetëm në orët e mbrëmjes, ishte bota e tij. Nuk bëja ndonjë çudi pse ecte ashtu pa ndërprerë, kishte ndonjë hall, apo këtë e kishte shprehi, nuk kam ndonjë spjegim, por ai ishe gardiani i natës në Prishtinë. Nuk u ndal deri atëherë kur nuk e takova më. Por ai meriton të rikujtohet bile si një njeri që ishte i thjeshtë i veçantë dhe i rrallë, asi ishin të paktë, shumë të paktë.

Dy janë ndër të gjallët që kanë mbetur të harruar, Idriz Sylejmani themeluesi i Klubit të Ambasadorëve të vegjël, pran Qendrës së Pionerëve, të cilëve iu mor objekti pa të drejtë (aty ku është RTK-ja tash) dhe Meti Nimani, edukatori, i cili ndihmoj shumë fëmijë që kishin gabuar rrugën e drejtë duke i angazhuar në sport. Ai ishte i palodhshëm, ngase mu aty në Qendrën e Pionerëve kishte marrë fillet ping-pongu, patinazhi mbi akull, basketbolli, volibolli e shumë sporte tjera. Nën drejtimin e tij organizoheshin edhe garat e shkollave fillore në sportet kolektive.

Nuk janë këta të vetmit ka shumë të tjerë që ia vlen të përmenden, por ata veç janë të njohur në disiplinat e ndryshme të kulturës, ata edhe kanë lënë shenjë të pashlyer si kompozitorë, piktorë, shkenctarë, poetë... Muslim Mulliqi, Rexho Mulliqi, Mirko Gashi, Qazim Dushku, Dervish Rozhaja, Fehmi Agani, Gazmend Zajmi, Mark Kaçinari e shumë të tjerë të cilët ndërtuan imazhin e qytetarit të Prishtinës.

---

Gjykata malaziase duhet t'i shpallë të pafajshëm të 17 të akuzuarit Eshtë koha e findit që qeveria malazeze por edhe gjykata malaziase të bëjë korrekcione të nevojshme për të dëshmuar se janë parimor në përcaktimet e tyre deklarative, për të marrë një vendim shumë të arsyeshëm për lirimin e 17 të pafajshmëve nga çdo përgjegjësi, meqë ata asnjëherë dhe në asnjë çast nuk kanë rrezikuar jetërat e qytetarëve tjerë, as me shkrepjen e një plumbi të vetëm

Agim Vuniqi
Thu, August 7, 2008 3:32 pm
botuar 07 gusht 2008 9:47 PM

Lajmi për dënimin e shqiptarëve në Mal të Zi , respektivisht mbrojtjen në liri të 16 burgosurëve, njëri mbetet akoma i ngujuar, ishte më tepër farsë politike se sa ndonjë vendim gjyqësor i bazuar në fakte. "Të burgosurit janë dënuar me 51 vjet heqje lirie me akuzë së kanë përgatitur kryengritje të armatosur në Malësi, me qëllim të krijimit të trojeve etnike shqiptare.Të gjithë të arrestuarit janë lëshuar të mbrohen në liri, me përjashtim të Dodë Lucaj nga SHBA-të, i cili u dënuar më 6 vjet burgim, që do ti vuaj në burgun e Podgoricës.(burimi: ëëë.telegrafi.com), Ata Gjykata i shpalli fajtor, por duke ua lehtësuar vuajtjet e shkaktuara në burgun e Podgoricës dhe takimin me familiarë, për tu mbrojtur në liri kjo duhet të jetë një shtytje e mëtejme për të kërkuar drejtësi të njëmendët. Përpjekja titanike e shumë bashkëvendasve që jetojnë në Amerikë për lirimin e tyre, ishte një akt shumë njerëzor dhe solidarizues me vuajtjet e tyre dhe të familiarëve të tyre. Ky vullnet para së gjithash liridashës qytetar, por edhe demokratik, ishte i përmbushur edhe me një cilësi të lart kombëtare dhe ishte shprehje e miqësisë së përhershme shqiptaro-amerikane në kërkesat e arsyeshme të tubuarëve për drejtësi, të shprehura përmes demonstratave të qeta para OKB-së në New York dhe para Shtëipsë së Bardhë në Washington D.C. dhe jepnin sinjale të mjaftueshme pakënaqësie administratës së Bushit, për vendimet absurde të Podgoricës, duke shprehur mllefin e arsyeshm ndaj qeverisë malaziase, e cila zvarriti këtë proces shumë hileçar. Washingtoni zyrtar njohtohej vazhdimisht me vuajtjet dhe peripecitë e të burgosurëve, të cilët kishin pasur guximin të kërkonin haptas më shumë të drejta për shqiptarët në Malësi, të cilat gjithsesi janë të cunguara, edhe me projektin e decentralizmit, por edhe stagnimin në zhvillim të Malësisë, që ka për qëllim zbrazjen definitive të saj, në pamundësi të ekzistencës dhe mbijetesës biologjike. Farsa me armë dhe inskenimi i ngjarjeve si dhe dhe përpjekja për t'i dhënë përmbajtje aspak reale, duke e ndërlidhur me terrorizëm nuk ishin aspak të qëlluara, meqë të ngarkuarit me një akuzë të tillë nuk janë anëtarë të ndonjë organizate terroriste, dhe nuk kanë ndonjë sponzorues-shtet për të ndërmarr ndonjë akt që do të rrezikonte jetërat e njerzëve. Në rast se shteti dështon për të realizuar qëllimet e drejta dhe demokratike ndaj qytetarëve të saj, për më tepër liri individuale dhe kolektive, nuk mund të interpretohen si përpjekje për terrorizëm, edhe po që se ata mbanjë në shtëpitë e tyre armë. Kjo është e drejtë e tyre për t'u vetëmbrojtur nëse aparati shtetëror vazhdon me një politkë ç'njerëzore ndaj qytetarëve të saj, praktikë e deritanishme e praktikuar, e njohur për dhunën shtetërore ndaj shqiptarëve gjatë historisë. Në raste të tilla është i pranueshëm edhe koncepti i vetëmbrojtjes si alternativë e vetme e shpëtimit të jetërave të njerëzve të pafajshëm dhe civil, duke mos lejuar që të shkilet dinjiteti njerëzor dhe mbrojtja e pronës, si e drejtë e patjetërsueshme dhe univerzale. Nuk është ky rasti i parë që shqiptarët janë shkelur gjatë historisë dhe asnjëherë nuk kanë gjetur mbrojtjem nga shteti, përkundrazi atyre u është mohuar çdo e drejtë njerëzore dhe fetare, ngase u është rrezikuar siguria dhe jeta. Eshtë koha e findit që qeveria malazeze por edhe gjykata të bëjë korrekcione të nevojshme për të dëshmuar se janë parimor në përcaktimet e tyre deklarative, për të marrë një vendim shumë të arsyeshëm për lirimin e tyre nga çdo përgjegjësi e të pafajshmëve, meqë ata asnjëherë dhe në asnjë çast nuk kanë rrezikuar jetërat e qytetarëve tjerë, as me shkrepjen e një plumbi të vetëm. Për të harruar çoroditjen kolektive të malazezëve, të cilët u shkaktuan shumë vuajtje fqinjëve në ish Jugosllavi, duke shkrepur gjylet e artilerisë në Dubrovnukun historik, por edhe me përfshirjen e shumë policëve në ekzekutimin e shqipatërve nga Kosova, të cilët të pafuqishëm kërkonin strehim në Mal të Zi, janë fakte të pamohueshme të përfshirjes së shtetit në aktet e dhunës shtetërore dhe likuidimit fizik të personave të pafajshëm. Rasti i të 17-ve le të jet një shpresë dhe sinjal se shteti malazez do të largohet definitivisht nga logjika nacionaliste, duke liruar të 17 shqiptarët nga çdo akuzë, duke i shpallur ata të pafajshëm, me këtë qeveria e Malit të Zi do të dëshmonte se është e gatshme të vazhdoj rrugën e reformave dhe përshpejtimin e anëtarësimit të saj në strukturat evro-atlantike, kjo do të ishte përmbushje e detyrimeve ndaj të gjithë qytetarëve në Mal të Zi, pa përjashtim

---

Hesapi i qëruar, të nxjerr të nderuar Agim Vuniqi
Derguar erenikut: Fri, July 25, 2008 12:08 am
Botuar: E shtunë 26 korrik 2008 8:00 am

Një anë e filozofisë sime jetësore është "open mind" mendja e hapur duke shfrytëzuar përvojat e të tjerëve për të mësuar gjëra që nuk i kam ditur më parë. Nganjëherë mendja më thotë se jam demagog i madh (?), meqë nuk kam pasur ndonjë aftësi të materialozoj demagogjin, shumë e pakuptueshme, hiç fare, si atëherë të jem kompetent të flas për diçka që nuk jam, le t'i vejmë kapak procedurës së avansimit, pretendent për demagog, debatues .
Megjithatë, ka shumë njerëz, ndodhë nganjëherë edhe unë të jem ndër ta, të cilët i japin "zjarr" debatit, pra mendimi i thëne publik i jep gjallëri fjalës, ndodhë që ashtu të lind ndonjë ide, që të tjerët e materializojnë , por synim im jetësor nuk ka qenë asnjëherë të bëhem i pasur, ku ta dish ndoshta në një situatë tjetër do të mendoja pak më ndryshe, asgjë nuk është absolute, pra as fjala e thënë publike.
Më ka ndodhur shpesh të bëj krahasime me njerëz që kam jetuar me ta, dmth., kemi jetuar në një kohë të përbashkët, ndër ta edhe shumë veprimtarë, profesional e publik, por nuk kam arritur të kuptoj, dhe ende s'e kam të qartë si u ngritën disa nga ata, nuk i kam njohur si koka gjeniale, nuk janë veçuar për ndonjë aftësi të madhe menagjeriale, apo me ndonjë kreativitet dallues nga të tjerët, ata si duket kanë pasur aftësi të fshehura - shqisën e të nuhaturit, dhe ajo përnjëherë shpërtheu, angazhimi në politikë dhe në parti fitimprurëse ishte objektivi, dhe kështu nga personat statist lindën "VIP" personat, u ndërtua shoqëria e re feud-"kapitaliste" .
Gabimi i hershëm në hapa dhe edukimi "morali mbi të gjitha", la mbrapa shumë bashkëmoshatarë , por edhe shumë profesionist të shkencave fikse, ata nuk kishin kuptuar heret ndërrimet shoqërore, mendonin se saktësia e mendimit është e përhershme, e gabuan pra rrugën. Kam pasur fatin të përcjellë gati të gjitha lëvizjet politike, që nga demonstratat e 68's atëherë kur u vra fëmiu i mahallës, dhe nxënsi i Shkollë së Mesme Teknike "19 Nëntori" Murat Mehmeti, për te her pas her shkruante shtypi, jo për të veçuar trimërin dhe viktimizimin e tij, por më tepër ai shërbente si paravan për të gjallët, të cilët e përmendnin shkarazi atë për t'u ngritur mbi te, dhe për të përfituar publikisht dhe materialisht, më vonë. Nuk ishte ai i vetmi, kështu u rendisën shumë të tjerë pas tij, dhe aty këtu lexohej, apo lexohet ndonjë fjalë mortore dhe obligimi i bashkëkohanikë ve aty përfundon, aq është kujtesa.
Mirë e kuptoj deri vonë nuk kishim institucione "tamam", më heret ishin publike nëpër shtëpi private, por ç'u bë tash kur i fituam ndërtesat publike dhe institucionet e përfaqësimit. E kuptoj edhe atë që nuk ka pasur institucione të kontrollit-auditimi t, atëherë, kur u pat formuar Fondi Humanitar Gjithëkombëtar i njohur si "3 përqindëshi", Fondi "Vendlindja thrret" dhe shumë fonde tjera popullore, është dashur bile tash së paku kur kemi institucionet e pavarura, dhe profesionale të bëhet një hulumtim pak më i shtrirë për të kuptuar se çfarë vërtetë ndodhi me kapitalin popullor, bile tash kur shumë nga akterët e atëhershëm, patriot pa mëdyshje, janë të vendosur në pozita kyçe të pushtetit të tashëm shtetëror. Harrova të them që në fillim se një nga parimet e mia jetësore është kuvendimi me njerëz, për të shprehur opinionin tim për çdo gjë që më preokupon "no taboo themes" jo tabu tema, duke besuar se bota është një familje globale, me kultura dhe gjuhë të ndryshme, por edhe me religjione të ndryshme, ndoshta edhe kjo është demagogji, gjithashtu.
Dhe them si është e mundur që njerëzit të jenë të njëjtë, flas në kuptimin e korpusit të të drejtave njeriut, kur disa-ata shfrytëzojnë "fuqinë"-pushtetin, jo për të bërë jetën më të lehtë për të tjerët, por për të koncentruar sa më tepër pushtet për të shfrytëzuar të tjerët. Politikanët shpesh përdorin fjalët "demokraci" dhe "liri" për të gjithë, tepër shpesh, ky është rrëfimi dhe fjalori i tyre i përditshëm, e kuptoj pa këtë refren, sllogan.., quani si të doni, nuk mund të bëhesh politikian profesionist, por as të manipulosh me ndjenjat e njerëzve të thjeshtë, të përditshëm, nxënës, pensionistë, student, bujk, minator... Për një çast m'u rikthye kujtesa "historike" e Sindikatave të pavarura, e minatorëve të Trepçës dhe zgafellave, punëtorëve të "Ramiz Sadikut", ata të Amortizatorëve, të KEK-ut, të tashëm, të Pajimeve të Procesit, të "Kosovadrunit" , të "Agrokosovës, të atyre të tekstilit, të këpucëve, të industrialistë ve, të farmerëve, është një çudi e madhe si humbën ata aq shpejt, shumë nga ata u paqesuan dhe u privatizuan me një premtim të 20 përqindshit të parealizuar.
Sigurisht që edhe punëtorët kanë të drejtë të kërkojnë të bëhet auditimi edhe në Sindikatat e Pavarura, atëherë edhe tash, bile për asgjë tjetër të mbyllen dosjet, të mos mbeten të hapura. Nëse në shumë shtete të bllokut të lindjes ka filluar, pastrimi i të kaluarës, dhe zbardhja e "spiunëve" kolaboracionist të pushtetit kriminel, patjetër duhet të zbardhet te ne edhe e kaluara e "hajnive" popullore. E kuptoj të mashtrohet individi, por edhe shumë sish, për ndonjë biznes të panatyrshëm, është e kapshme, por të mashtrohet dhe të "plaçkitet" populli (nuk duhet të ket paragjykime, auditimi profesional dhe i pavarur konstaton në favor apo disfavor), kapitali popullor, nuk është as e natyrshme, as e pranueshme.
Për hir të së ardhmes duhet të pastrohet e kaluara. Jo rrallë ka ndodhur që pluhuri i harresës të mbulojë të kaluarën, tash besoj se jetojmë në një kohë tjetër, në atë të kompjuterizimit, është shumë më lehtë të bëhen llogaritë. Nëse kërkohet me të drejtë nga qytetari-tatimpague s të kryej obligimin qytetar, pse mos të kërkohet edhe nga zyrtari të dokumetoj preardhjen e pasurisë, bile nga personat publik, ata të cilët janë përfaqësues.
Deri më tash u abuzuan aq shumë miliona të tatim paguesve dhe asnjëri nuk u ndëshkua, as nuk u dënua, as publikisht, as moralisht, por as me burg. Nuk është ligji vetëm për qytetarin e papërgjegjshëm, por edhe për zyrtarin, të pushtetshmin e papërgjegjshëm, për atë që konstatohet se ka abuzuar me parat publike, për të gjithë ata që kanë shkelur ligjin, e si mund të pritet që ata të kenë autoritet? Pak a shumë e kuptoj si erdhi deri te kjo, jemi ngatrrestarë apo qytetar të padijshëm, ndoshta edhe njëra edhe tjetra, ndoshta asnjëra, mbetet për t'u vlerësuar, ashtu si sllogani i policisë e cila hulumton krimin "hetimet vazhdojnë", që nga fillimi, e asnjëherë nuk merret vesh kur do të përfundojnë, ndoshta as atëherë...
Ç'është pra esenciale për qytetarin, të kenë arsimim-edukim më të mirë, jo të kenë shumë ushqime, por ushqim të shëndoshë dhe jetë të shëndoshë. Ç'ka i shtyen njerëzit t'i duan aq tepër armët, nuk ma merr mendja që janë koleksionar të pasionuar, as që janë aq shumë të përkushtuar pas gjuetisë, gjatë sezonit të lejuar, pse atëherë ndodhin kaq shumë vrasje dhe pse njerëzit vrajnë njëri tjetrin për gjëra shumë banale, ndodhë për një guri të megjes, por Kosovës iu morën 2,500 hektarë tokë, dhe askujt asgjë, mund të themi punë "hyqmeti", pse nuk themi kështu në të gjitha rastet?
A duhet dikush të merret me këtë dukuri, e cila dita më ditë po bëhet e zakonshme, si duket dhuna është pjesë e natyrës së njeriut, ajo shtrihet aq sa e lejon pushteti.
Mund të pranohet konstatimi se civilizimi bën ndarjen e qytetarëve: ata të cilët janë lojal ndaj ligjit dhe shkelësve të ligjit, e qeverisjes së mirë dhe të keqe, e qeverisë demokratike dhe jo demokratike, a përfundon këtu përgjegjësia e qytetarit, edhe po të definohet saktësisht origjina, jo! Fundja nuk është vështirë të definohen dallimet, në njërën anë është ligji dhe civilizimi, ndërsa në anën tjetër: kaosi, dhuna.., anarkia.

---

   Agim Vuniqi
   postuar erenikut:Mon, June 30, 2008 10:15 am
     botuar: e shtunë 05 korrik, 2008 1:30 am
  

Agim Vuniqi: Kujt t'i besohet realitetit apo deklarimeve...?

Se a do të gjej Këshilli i Sigurimit kompromis me Rusinë për të pranuar realitetin e ri mbetet të shihet, por një gjë është e sigurt se nuk do të ket rikthim mbrapa, këtë e di edhe Rusia, por edhe Serbia. Edhe sa kohë do të do të mbetet pozicioni i ngurt i rusëve varet edhe nga rritja e numrit të shteteve që do ta pranojnë shtetin e ri të Kosovës, gjë që është në të mirë të stabilitetit rajonal, padyshim nuk ka dëshmi më të mirë se sa qetësia relative(?) që po mbizotëron edhe pas hyrjes në fuqi të Kushtetutës së Kosovës, falë gatishmërisë së palës shqiptare e cila po bën lëshime të vazhdueshme për të ruajtur stabilitetin institucional, edhe pse është në kolizion të plotë me atë konstitucional.

Rusët janë të vetëdijshëm se vazhdimi kokfortë i mospranimit të realitetit të ri do të thotë shmangie e përgjegjësisë dhe humbje e statusit të privilegjuar në Këshillin e Sigurimit, meqë Ban Ki Moon do të ndërmarr hapa të mëtejmë, gjë që u merr shumë favore diplomatëve rus. Inciativa e re e sekretarit të përgjithshëm të OKB-së, për rikonfigurimin e UNMIK-ut, në pajtim me rezolutën 1244, krijon paqartësi, meqë bllokon zbatimin e Kushtetutës së Kosovës në tërë territorin e saj, që do të thotë se zvarritë zbatimin praktik të Marrëveshjes Ahtisaari, për të cilën pala shqiptare është "betuar"! Realiteti i përditshëm po demanton fjalët shpresdhënëse të lidershipit kosovar (nuk është ndonjë befasi), meqë deri më tash nuk ka pasur ndonjë plan konkret të ndërmarrjes së masave për realizimin praktik të kushtetutshmërisë, por as gatishmëri serioze, meqë është dashur bile së paku parlamenti i Kosovës të jap pajtimin formal. Do si do ka një ndryshim të theksuar në raportet ndërkombëtare, këtë ia bëri me dije opinionit serb edhe Tadiqi, menjëherë pas mbledhjes së këshillit të Sigurimit para ca ditësh, ku iu dasht të përballet me presidentin Sejdiu.

Lëvizjet pozitive të cilat po u paraprinë presidenti Bush me një politikë të qartë dhe konstruktive gjatë takimeve me homologët e tij evropianë, po qartësojnë edhe më tepër pozicionin e Kosovës, sidomos pas dekretit të tij adresuar Kongresit për furnizimin me armatim dhe ushtrimin e trupave të forcës së sigurisë në Kosovë, deklarata të cilat u përcollën me të njejtin ton edhe nga shefi i NATO-s. Ka shumë shpresë që Rusia dhe të gjitha vendet e angazhuara në këtë proces duhet të shtojnë interesimin për relaksimin e raporteve, sidomos BE-ja, SHBA dhe të tjerët do të përpiqen që të zgjidhin mosmarrëveshjet në mes tyre. Ajo që duhet konsideruar është se, megjithëse ekzistojnë mosmarrëveshje rreth instalimit të EULEX-it në Kosovë, nuk ka alternativa tjera. Kur dëgjohen argumentet se duhet të vazhdojnë diskutimet, edhe pas fuqizimit të Kushtetutës, e cila përmban rekomandimet e marrëveshjes Ahtisaari, atëherë shtyrjet dhe zvarritjet nuk janë të dobishme aspak, sepse krijojnë më shumë pasiguri dhe paqëndrueshmëri në rajon.

Ka ardhur koha që të merren vendime të favorshme në dobi të paqes. Plani Ahtisaari veç ka filluar të zbatohet, që do të thotë merr parasysh të drejtat e pakicave, gjë që duhet të jetë motivues dhe udhërrëfyes edhe për vendet tjera, ku nuk është zgjidhur me sukses statusi i shqiptarëve. Rusët nuk kanë asnjë dobi, nga kalimi prej kryesisë së Këshillit të Sigurimit në një forum tjetër, e as që mund të ndryshojnë ecurit..., gjë që nuk mund të ndryshojë thelbin e çështjeve, dhe do të ishte paradoksale që palët kryesore të angazhuara të mos pranojnë këtë realitet të ri të Kosovës sot, meqë kjo është në të mirë të paqes dhe stabilitetit ndërkombëtarë.

Mundësia për dhunë ka kaluar, nuk mund të thuhet se është eliminuar krejtësisht, por çfarëdo eskalimi i mundshëm mund të jetë i rrezikshëm dhe duhet të shikohet me seriozitet. Mund të ketë elemente që mund të nxisin atë, por në këtë kohë mund të ketë edhe keqkuptime dhe përceptime të gabuara. Këtë e ka parasysh komuniteti ndërkombëtar gjithsesi, dhe përpiqet të parandaloj përsëritjen e akteve të dhunës, për këtë qëllim iu vazhdua mandati UNMIK-ut edhe për një kohë, edhe pse prania e tyre do të duhej të ishte dekorative. Këto janë edhe arsyet e qëndrimit të mëtejmë të UNMIK-ut dhe shtyrjes së instalimit të EULEX-it në Kosovë, për tu bërë përpjekje shtesë për t'i bindur palët në Kosovë, që janë kundër Kushtetutës-Marrëveshjes Ahtisaari dhe se të drejtat e pakicave do të rrespektohen. Dhe këto përpjekje do të vazhdojnë edhe në t'ardhmen, edhe pas hyrjes në fuqi të Kushtetutës.

Skenari se serbët do ta braktisin Kosovën, ra si solucion. Ishin vetëm zëra të një retorike kërcnuese, gjë që ka befasuar edhe palën shqiptare, e cila është mashtruar në prognozime, për këtë ka bërë lëshime të dhimbshme, duke menduar se shpallja e pavarësisë dhe hyrja në fuqi e Kushtetutës zgjedh problemet, edhe pse tash për tash nuk ka ndonjë shqetësim në këtë drejtim. Plani serb për ndarjen funksionale të pushtetit nuk po ndalet, nuk ka ndonjë vendosmëri për t'u kundërshtuar nga Qeveria e Kosovës, kjo inkurajon edhe më tepër serbët dhe qeverinë serbe, ata materializuan demonstratat e dhunëshme disa ditëshe, por edhe okupimin e gjykatës, që pasoj me intervenimin e arsyeshëm të policisë së UNMIK-ut, duke krijuar mëdyshje të interpretimit (vet intervenimi), edhe në OKB. Për ndryshim nga qeveria e Kosovës e cila nuk ka çasje institucionale në veriun e Kosovës, ka vetëm fjalë, serbët vendor përkrahës të radikalëve serb po iu përmbahen me përpikëri udhëzimeve të qeverisë serbe duke instaluar pushtetin paralel lokal në bazë të rezultateve zgjedhore kompatibile me ato në Sebi. Edhe pse konstituimi i strukturave paralele është hedhur poshtë nga qeveria e Kosovës, duke i shpallur ato si jo legale, prap se prap serbët vendor po ndryshojnë realitetin në terren, duke krijuar një situatë të re që më vonë do të jet shumë më e komplikuar, ndoshta e pakapërcyeshme. Kjo mund të detyron palët që të hyjnë në bisedime, duke bërë koncesione, për të tejkaluar gjendjen, meqë ai që ka sy po e kupton që Kushtetuta e Kosovës nuk është libër i shenjtë (Bibëll dhe Kuran, siç shprehej kryetari i Kosovës), por është një dokument akoma i pavlefshëm në veri.

Udhëheqja e Kosovës po zbaton me seriozitet të gjitha aspektet e Marrëveshjes, edhepse ato janë bukur të dhimbshme, sidomos decentralizimi dhe krijimi i bashkive të reja serbe, prandaj ndërkombëtarët duhet të shtojnë presionin mbi palën serbe, që të bëhet më e përgjegjëshme. Nuk mund të mohohet sekpticizmi, se nuk do të ketë ndryshime, edhe në Kushtetutë, nëse gjërat marrin teposhtëzen duke u plotësuar me ndonjë amandament shtesë(?), ngase realiteti në terren do të përcakton situatën në t'ardhmen.

Decentralizimi nuk duhet të keqinterpretohet nga serbët si tendencë për ndarje të Kosovës, meqë ashtu nuk zgjidhen nevojat e të gjithë qytetarëve në mbarë Kosovën, përkundrazi ashpërsohen raportet me tendencë të zgjërimit të mëtejmë, gjë që mund të rritë tensionet jasht kontrollit.

Përpjekjet për ndarjen e Kosovës mund të jenë shumë shqetësuese, meqë do të nënkuptonin lëvizjet e popullatës dhe shumë dhunë në rajon. Kjo nuk është alternativë që e çon Kosovën dhe rajonin përpara, nga kjo nuk kanë asnjë dobi as për shtetet përreth që nuk e kanë pranuar ende Kosovën, si Maqedonia e Mali i Zi, por as Serbia dhe vet Rusia. Prandaj duhet që menquria të triumfojë dhe të pranohet pa asnjë hezitim realiteti i ri, dhe të gjitha palët të bëjnë përpjekje të vullnetit të mirë, që të gjejnë një gjuhë të përbashkët(?). Kjo është në të mirë të paqes dhe stabilitetit në rajon, si dhe të përmbushjes së kritereve për anëtarësim më të përshpejtuar në BE dhe në NATO, në këtë të gjitha palët kanë pajtueshmëri, bile së paku ashtu po deklarohen.

---

   Agim Vuniqi
   postuar erenikut: Sat, June 14, 2008 4:33 pm
     botuar: e shtunë 05 korrik, 2008 1:30 am
   Zjarrit po nuk i fryve, nuk ndizet

Nuk ia vlen aq shumë të hapet një debat shqiptarë-kosovarë , shumë ngacmues, po në këtë më shtyri shakaxhiu shume i madh (ironiku dhe kunjaxhiu) kur e mërzit ndokush (u bëka "bishë si ariu"… ) shoku Halil Matoshi

Shteti i ri i Kosovës ka të gjitha shanset të jetë një ngjarje e mirë dhe e vazhduar sepse ka në fokus bashkëkohësinë, dhe afrimin e qytetarëve të saj me botën dhe, e gjithë kjo do të përfshijë edhe vlerat lokale. Në Kosovë njerëzit dëgjojnë muzikë "live", por dëgjojnë edhe ligjëratat "live" të liderëve, jo për të parë diçka të re, por ngase janë kuriozë për të dëgjuar ndonjë risi. Kështu që çdo lajm i ri për të mirë po bëhet durim-pritje dhe shpresë se së shpejti pas hyrjes në fuqi të kushtetutës do të kurorëzohet pavarësia e njëmendët, në tërë territorin e saj, hëë këtu është paksa në zgripsë qeveria. Eshtë e vërtetë se askush nuk donte të fliste mirë për qeveritë e mëparshme ngase do të binte në nivelin e hajnive të tyre, akoma më keq, në Kosovë përflitej se qytetarët merren me politikë ndërsa ministrat me hajni. Eshtë rritur shpresa që "të mos na ndodhë i njejti proces" i cili u mbyll sepse eks-ministrat ishin të mangët për të emancipuar idetë. Ata vepronin shumë "under the table" dhe mendonin pak. Tash si duket synohet të mbahet i hapur debati për zyrtarët, por edhe audiencën. Sa për atë le të shpresojmë që propaganda të veprojë më me inteligjencë se deri më tash. Shetitjet e shpeshta nga njëri vend në tjetrin (me imazhe të plazheve ekzotike me gjasë nuk po përsëriten), por është një kujdes paksa i tepruar që për çdo tabelë të vendosur nëpër rrugë të gjendet aty kryeministri, apo zyrtarë të tjerë, ata po kujdesen që shpesh të jenë në TV, në bibliotekë, dhe aty t'i kenë të ekspozuara veprat e tyre, për t'i studjuar apo komentuar. Eshtë ky një shtrembërim i keq i pushtetit se atyre nuk u duhet aq shumë të ekspozohen se kanë shumë punë të tjera më të rëndësishme, ata duhet të kuptojnë se nuk janë "pop star", fundja teleshiquesit përcjellin kanalet e jashtme televizive dhe shumë pak aty takojnë fytyrat publike, ngase qytetarëve u takon të flasin për ta. Në këtë kuptim, ringjallja e kujtimeve është një sfidë për ata që kanë në duar financat dhe shanset për ta mos lënë në harresë tëra premtimet, që duhet të mbeten me plotë kuptim.

Nuk është e vetmja risi kushtetuta dhe hyrja në fuqi e saj më 15 qershor, është më tepër debati i vërshuar në faqet e gazetave për kombin e ri, atë kosovar. Nuk e di si polli kështu ky marifet që është ba objekt studimi i shumë intelektualëve lokal, sigurisht që kjo fazë eksperimentale do të kalojë me kohë. Edhe Jugosllavia përpiqej vazhdimisht të ndërtoj kombin e ri jugosllav, por fatkeqësisht ata që e pranuan edhe pësuan më së keqi, boshnjakët, kjo mbase ata nuk e kishin të qartë domethënjen e identitetit. Të tëra luftat që shpërthyen në Jugosllavi, ishin të ngacmuara dhe të egërsuara mu për shkak të identitetit dhe të dallimeve kulturore, për atë edhe plasi lufta ngase kombi më i madh përpiqej t'i mbajë nën sundim të tjerët. Ish-Jugosllavia u zhytë në luftëra dhe u përmbysë në pshtjellimë duke garuar për deklarim të sovranitetit, çrregullimet (rrëmuja) rreth kufijëve të pa rregulluar dhe beteja të përgjakshme për të dëshmuar kush sundon mbi çka. Serbia pretendonte të rriste territorin duke shfrytzuar rezervat federale dhe APJ-në për qëllime ekspansioniste. Koncepti serb për kombin dhe shtetin kishte domethënie jo vetëm kolonialiste por shumë më tepër, asgjësim i potencialit njerëzor shkatërrim i pasurisë së paluajtëshme të joserbëve, që kishte karakteristikat e një politike fashiste dhe të gjenocidit, që kishte si qëllim aty ku ka serb është shtet serb. Kjo politikë shfarosëse e kasapit të Ballkanit
Millosheviqit (një monstrum që vdiq turpësisht, në dhomën e burgut në Hag) u dënua dhe ndëshkua nga komuniteti ndërkombëtarë, duke e detyruar Serbinë që të kapitulojë. Realisht fusha e re e konfliktit territorial është shuar pas pranimit të realitetit të ri të Kosovës së pavarur.

Pas shpalljes së pavarësisë janë bë shumë të theksuara polarizimet shqiptar-kosovar, dhe atë pa asnjë përpjekje për të kuptuar se pavarësia ishte produkt i angazhimit dhe përpjekjeve të gjithë shqiptarëve të cilët jetonin së bashku në ish-Jugosllavi, dhe procesi i pavarësimit ndodhi pas shpërbërjes së kësaj krijese artificiale. Nuk ia vlen aq shumë të hapet një debat i tillë shumë ngacmues, po në këtë më shtyri shakaxhiu shume i madh (Ironiku dhe kunjaxhiu) kur e mërzit ndokush (u bëka bishë si ariu… ) shoku Halil Matoshi. Pas kaq shumë vitesh "udhëheqësi" (fatkeqësisht që nuk u votua) "i fjalës së lirë", nuk ndjehet mirë kur të tjerët thonë për shkrimet e tija ndonjë fjalë. Zbutu pak o burrë i dheut, ndaj prano edhe të tjerët të japin mendimin e tyre se na bëne të qoroditemi me këto ide të marra. Pajtohem me atë se ka ndodhur një gjë e madhe pas luftës, është i pranueshëm edhe fakti se vendi ndodhet përpara ngjarjeve të mëdha, të jetësimit të shtetit, por nuk ka ndryshuar gjë me kombin, as me identitetin kombëtar, edhe përkundër tendencave të ashpërsuara për ç'orientim kombëtarë. Poashtu pa asnjë dyshim politika ka nevojë për një atmosferë të re, tjetër nga ajo që ka qenë deri më tash, për një ndryshim të madh të mentaliteteve të fosilizuara nga koha, për përpjekje të përbashkëta integruese drejt BE-së dhe NATO-s. Por përtej llafeve të bukura për shtetin, me shumë të drejtë, njerëzit mund të pyesin: A do të kemi pas kësaj më shumë drejtësi, punë, ujë, drita e mirëqenie materiale dhe më pak korrupsion, apo pozita do të vërtitë ftesën për t'i kërkuar popullit, në emër të interesave më të lart të shtetit, rikonfirmimin e pushtetit të vet, edhe poqëse nuk ka përmbushur gjë nga premtimet e dhëna. Deri këtu në rregull, sepse partiakëve dhe militantëve iu pëlqejnë fjalët bukur të folura ose të shkruara, por më vonë do të bëhen bajate.

Nuk ka ndodhur ende që ndonjë komb tjetër të qes në treg vlerat e veta kulturore dhe gjuhësore, dhe të riformësohet si një komb i ri. është ky një keqkuptim në moskuptimin e dallimit komb dhe shtet, ngase kjo më tepër ka elemente të reformave paternaliste në politikë. Kombet dhe shtetet në dukje janë të ngjashme, por nuk janë, dhe veçantia është shumë më tepër se akademike thjeshtë shtetet qeverisin territorin pa kufizime. Ato kanë ligjet, tatimet, monetën, shërbimet postale, policinë dhe si zakonisht armatën. Ato bëjnë luftërat, negociojnë marrëveshjet, fusin njërëzitë në burgje dhe rregullojnë jetën në mënyra të ndryshme. Ato kanë të drejtën e sovranitetit brenda territorit, një formë ekskluzive e juridiksionit. Kombet si kontrast janë grupe njerëzish që deklarojnë lidhje të përbashkëta si gjuha, kultura dhe identiteti historik. Benedict Andersen i quan "imagined communities" komunitete të imagjinuara. Disa grupe që pretendojnë për tu bërë kombe kanë shtetin e vet. Të tjerët duan shtetin por nuk e kanë si psh. tibetianët, çeçenët, palestinezët. .. Disa nuk duan shtetin amë por pretendojnë dhe kënaqen me autonomi. Sioux-it janë komb brenda dhe jashtë kufijëve të SHBA-së, katalanasit brenda Spanjës, dhe skocezët brenda Britanisë. Të gjitha këto kombe kanë territorin e veçantë, të drejtat, ligjet dhe kulturën por jo shtetësinë. Disa "kombe të imagjinuara" janë më të mëdha se sa kufinjtë e shteteve, ngase janë të shtrirë në disa shtete. Kombi arab përfshihet në më shumë se dhjetëra shtete, kurse kombi kurd shtrihet në sipërfaqe të mëdha toke në katër shtete. Mund të jenë diferenca të theksuara lidhur me legjitimitetin e shteteve dhe kombeve, brenda dhe jashtë territorit. Kombet mund të jenë komunitete të imagjinuara "imaniged communities, por nuk janë të imagjinuara në mënyrë të njëjtë, nga të gjithë. Sumica e njerëzve supozojnë që kombet shtet janë të fiksuara dhe të përhershme, të formuara gjatë proceseve evolutive në pjesën më të madhe të globit. Por aktualisht janë në fluks konstant, ndërsa kufijtë e shteteve janë ndërruar zakonisht me luftëra, negociata, me arbitrazhe por edhe duke shitur territorin me para (Rusia shiti Alaskën SHBA-së, psh.).

Veçantia e Kosovës është se Kosova kishte legjitimitetin e brendshëm të pranuar ndërkombëtarisht, ngase ajo kishte territorin dhe kufijtë politikë, ndërsa shqiptarët si shumicë dominante kishin të drejtën e vetos kushtetuese, gjatë shpërbërjes "paqesore" të ish-Jugosllavisë , dhe kufijtë e saj detyrimisht ishin edhe kufijë të jashtëm, ngase lufta legjitimojë të drejtën e shqiptarëve për shtetësi si shumicë dominante shtetëformuese dhe të njohjes diplomatike "Diplomatic Recognition" të institucioneve demokratike të Kosovës dhe shtetit të Kosovës

---

Ku jeni nisur o burra...?

Është e tepërt të thuhet sa njerëz kanë vdekur dhe janë mbështjellur me flamurin
kombëtarë. Kundërshtimi më i rreptë që i bëhej Serbisë, bëhej përmes flamurit, me te
fillonte jeta dhe me te përfundonte jeta

Agim Vuniqi

Ku jeni nisur o burra atdheun me çlirue, qe besa edhe unë do të vi me ju, kështu në
këtë frymë u edukuan shumë gjenerata, dhe kështu konceptohej atdhetarizmi. Nuk ishte
ndonjë gabim të thuhej se asnjëri nuk mendonte në krijimin e shtetit të ri, të
gjithë ishin të përkushtuar në bashkimin kombëtarë, nuk ishin të pakta deklaratat e
zyrtarëve të tashëm të thëna publikisht në këtë frymë. Si duket defektet e kësaj
klase politike qëndrojnë më tepër në harresën e tyre historike, por edhe mosnjohjen
e vazhdimësisë konstitucionale të Kosovës, më heret, por edhe në ish Jugosllavi.
Rëndësia e festës së flamurit ishte shumë domethënëse, si në aspektin kulturor,
manifestiv, dhe shumë më tepër në atë kombëtarë. Eshtë e tepërt të thuhet sa njerëz
kanë vdekur dhe janë mbështjellur me flamurin kombëtarë. Kundërshtimi më i rreptë që
i bëhej Serbisë, bëhej përmes flamurit, me te fillonte jeta
 dhe me te përfundonte jeta. Kosova kishte fituar të drejtën e formuesit të
federalizmit Jugosllav dhe të drejtën e vetos për shkak të shumicës dominate
shqiptare që jetonte në Kosovë, dhe lufta politike ndërlidhej me të drejtën e
zyrtarizimit të flamurit, çdo ngjarje, çdo manifestim kulturor dhe kombëtarë e
kishte vulën e flamurit. Vazhdimësia konstitucionale vazhdoi edhe pas shembjes së
krijesës Jugosllavi, shqiptarët, jo kosovarët, ashtu siç po u atribohet shpesh ky
zullum nga shumë "shahirë", arritën që të mbijetojnë si komb shtetëformues pas
përpjekjeve titanike të shumë intelektualëve, të cilët arritën ta mbajnë gjallë
vazhdimësinë kushtetuese, me Deklaratën e 2 Korrikut dhe Kushtetutën e Kaçanukut,
si dokumente të rëndësishme për të ardhmen e shqiptarëve, e cila u realizua me
shumë sakrifica, falë angazhimit të SHBA-së, por edhe shumë atdhetarëve të shumtë
të angazhuar në forcat e
 rrezistencës popullore UÇK-së. Defektet e pasluftës, dhe sjelljet grabitçare të
shumë liderëve partiak, i bënë të pafuqishëm për të kundërshtuar disa nga vendimet
e projektit Aahtisari, sidomos kur bëhej fjalë për historinë dhe trashigimin
kulturore, e mos të flasim për decentralizimin që ishte dhe është thembra e Akilit
për të ardhmen e Kosovës, për atë arsye kokëdhembjet institucionale në nivel lokal
do të jenë të pashëruara. Si duket shumë nga këta liderë e kanë keqkuptuar teorinë
mbi demokracinë, ngase ajo buron nga populli dhe përfundon aty, jo si tu teket
përfaqësuesve të cilë kanë bërë premtime publike, dhe për realizmin e të cilave
kanë përgjegjësi të plotë para elektoratit i cili i ka votuar. Edhepse në dukje
problemi nuk është aq i madh, është më tepër mospërfillës dhe shpërdorim i besimit
të popullit, ngaqë vendimet e rëndësishme nuk merren pa pajtueshmëri të plotë
 qytetare (mos të them nacionale, ngase është bërë term për delikuencë?) edhe përmes
diskutimit të hapur publik, por edhe me miratimin e institucioneve relevante
shkencore, jo me ngritjen e gishtërinjëve të ndërrohet historia, ngase ajo nuk
është dekorative, por është shumë përmbajtësore dhe e betonuar.

---

Bujqit në Kosovë janë kuadër deficitarë
   Duke mos dashur t’u mbetet hatri konsultantëve dhe analistëve të shumtë politik qëllimisht përmenda farmerët ngase vendin e tyre po ua zënë politikanët dhe ata po i drejtojnë se si duhet të punohet toka, kanë edhe të drejtë se në Kosovë farmerët janë kuadër deficitarë, se sa për doktorë e magjistër të politikës ka shumë

   Agim Vuniqi
   postuar erenikut: Sun, March 30, 2008 11:04 am
     botuar: E hënë 31 mars, 2008 12:20 am
   Eshtë vështirë të kuptohet se ç’po ndodhë realisht në tokat shqiptare. Në njërën anë nuk po i le eksiq shqiptarët konfrontimi politik në mes të socialistëve e demokratëve për të shpëtuar, apo “hequr” kokën "Salës". Flamujt partiak ende nuk janë ngritur në maje të olimpit, është faza fillestare e mprehjes së shtizave të luftës demokratiko-socialiste për t’u dhënë më vone sinjali luftarak, me bori, për t’u sulmuar kështjella qeveritare në  Tiranë. Shumë është përfolur deri më tash korrupsioni qeveritar, tash së fundi ka arritë zenitin ogurzi të "shkëlqimit" medial duke i dhënë hapësirë në "New York Times" pas shpërthimit të fuqishëm në Gërdec, ku humbën jetën 22 persona. Kjo tragjedi kombëtare qiti në shesh shumë të palara, por edhe "pisllëkun" politik në parlamentin shqiptar, duke rritur neverin e opinionit me politikën aktuale shqiptare, edhe pse detyrë e tyre është që të merren masa adekuate ligjore të sigurisë që të mos ndodhë më. Nga interpretimet e shumta të parlamentarëve është krijuar përshtypja se QEVERIA është vetë krimi, korrupsioni, hajni plaçkitësi e çkado tjetër, ndërsa të tjerët janë vetëm vallëzues baleti “primadona” të politikës shqiptare, me një kulturë shumë të lartë qytetrimi, që do t’ua kishte zili edhe Çajkovski, për t’ua lënë atyre pusin demoktatik e jo mjellmave të bardha në Balshoj teatër, në Moskë.

Ky frymzim i erës së fuqishme "demokratike" Tiranase po frymon fuqishëm në Prishtinë e kudo tjetër në Kosovë, duke sinjalizuar papërgjegjësinë në qeverisje me shpërthimin e bombolave të gasit në qendër të Prishtinës. Qyteti ka një pamje impozante me shumë “VIP” persona që ndajnë një copë hyqmet, derisa UNMIKU e qeveritarët serb merren me politikë, duke elaboruar projektin serb për ndarjen e Kosovës..Besoni, është e pamundur të kalohet një natë pa këtë “sherbet” diabeti. Njëherë, më heret u pata gëzuar shumë për të arriturat e biznesit kosovar në përpunimin e ushqimit, dhe më thoshte mendja se turshimania kosovare do të zë vend të rëndësishëm në tregun global, pastaj rasoji i përgatitur enkas nga kreatorët e politikës ishte kërkesë e shumë degustatorëve për të rikthyer filmin prapa, për t'u joshur me këto vlera historike dhe kombëtare. Çuditërisht si nuk protestojnë bujqit shqiptarë dhe nuk shtrojnë kërkesat shumë të arsyeshme që të mbahen garat në zgjedhjen e më të mirit në prodhimin e rasojit, se sa për pekmez e ëmbëlsime tjera jemi rrasë. Bëj seri si nuk po materializohen kaq shumë ide, të kaq shumë ideatorëve.

Nuk e thash këtë rastësisht, ngase aty pas viteve të 60-ta (fatkeqësisht më ra të dëgjoja vonë) në SHBA, i  kishte ra njërit në mend të shpërblejë prodhuesin më të mirë të patates, shpërblimin do t’a merrte ai që kishte kultivuar pataten më të madhe dhe më të rëndë me peshë në Amerikë. Se sa ishte ideja e shkëlqyeshme u pa më vonë, ngase ideatori u bë milionerë. Si ndodhi kjo mrekulli? Farmerët amerikanë me të dëgjuar lajmin se shpërblimi do të jetë…, jo i vogël për atë kohë-1000 dollarë amerikanë, e vërshuan vendin nga “polli” ideja. U dërguan me tonelata patate, me vagona, vetëm për të dalur farmerët nga anonimiteti dhe për të fituar llagapin e njëshit “VIP”. Eshtë e vërtet e madhe se nëse je person i njohur publik në Amerikë, atëherë je mall i kërkuar, në këtë treg të tmerrshëm të konkurimit. Ideatori vërtet shpërbleu farmerin më të mirë, por nga ky marshim i patate-farmerëve u bë milionerë, ngaqë kuptohet ai patatet nuk i ktheu, ishte aneks i marrëveshjes gjatë aranzhimit të shpalljes.

Duke mos dashur t’u mbetet hatri konsultantëve dhe analistëve të shumtë politik qëllimisht përmenda farmerët ngase vendin e tyre po ua zënë politikanët dhe ata po i drejtojnë se si duhet të punohet toka, kanë edhe të drejtë se në Kosovë farmerët janë kuadër deficitarë, se sa për doktora e magjistër të politikës ka shumë, po të peshohen bashkarisht do të dalin mjaft të rëndë, edhe pse nuk i gjen kund në literaturën rajonale, as mos t'ia mësyejmë asaj evropiane se lodhemi kot.

Edhe tash në Kosovë ka pak farmerë se janë bërë të gjithë "akademikë", pak kanë mbetur asi që punojnë tokën, tash diplomat bëjnë punë, është kohë pazari, vrap e në log të burrave të marrim sa më shumë diploma politike publike e private, kanë humbur minatorët, inxhinierët e mirë, zejtarët…, të gjithë këta që për nga zanati janë krijues. Listat e të papunëve, por edhe parlamentin e kanë vërshuar juristët me diploma, çdo gje është përgjithësuar, se sa janë të pajisur me dije ua pat thënë troq profesori i tyre Dr. Riza Smaka; shiqoni nivelin e gjykatave; pastaj ekonomistët dhe biznesmenët kanë arritur statusin e të privilegjerëve ngase nuk ka fare ekonomi vendore, por pjesa më e madhe janë politikanë të shumë univerziteteve private të pasluftës. Shumë interesant tregun e kanë vërshuar univerzitetet e univerzitarët, tash ka filluar secili ideolog partiak të premton nga një univerzitet, ndërsa fabrika të reja nuk premtohen, vende të reja pune po, por fabrika hiç.

 Për keqardhje edhe biznismenë tonë  të popullarizuar po i lëshon lëngu, i ka marrë malli për pasul të Leskovcit. Shiquar nga aspekti  i biznesit nuk është edhe shumë keq, derisa të ketë ndërmarrje publike për privatizim lehtë do ta ket qeveria e ministrat, nuk u duhet as programi qeveritar, po dalin ashiqare shumë guximshëm. Dhe vërtetë tash ka për të vluar paqa, duke na ia përvluar buzët diplomatike. Nuk duhet të flitet shumë për këtë, më shumë ka të bëjë me mjeshtri kulinarie dhe zbulim recete si të zbuten raportet me Serbinë, tash, me zgjedhjet "realiste", jo me ato shumë moderne të shekullit XXI, që i ofronte GU. Tani mund të vlerësohet lehtë niveli i parlamentit dhe i parlamentarëve, se gjuhtarë që flasin shqip pak kemi, e asi që flasin mesele sa të duash, keq që kemi mbetur pa kaca rasoji,  nuk po ka kush t'i punoj. Eshtë vështirë të zgjedh njeriu çfarë dialekti të flet në parlament se kanë filluar të garojnë edhe kandidatët e rebeluar që e flasin "kosovarishten", se sa për gjuhë akademike as që bëhet fjalë, ngase shkrimtarët, intelektualët, poetët … i kanë shkelur në fyt. Kush u ka faj akademikëve që nuk dalin të protestojnë me brekë të shkurtëra, kur të afrohet muzgu, në kohën kur nuk mund të dallosh penim e bardhë nga i ziu, për t’ua gjuajtur atyre ndonjë lekë sadaka.

---

Serbia, serbët dhe shumë dilema të tjera

Zgjedhjet parlamentare në Serbi dasht e padasht do t'i rrisin hamendjet e qytetarëve kosovarë, të shqiptarëve për të lejuar (mos lejuar) fushatën e liderëve serb në Kosovë dhe të serbëve që të bëjnë sa më shumë zhurmë për t'i trazuar shqiptarët, ngjarje të cilën analistët vendor po e karakterizojnë si konflikt i ngrirë Agim Vuniqi   derguar erenikut:Fri, March 14, 2008 10:14am botuar: E premte 14 mars, 2008 11:40 pm Pavarësia e Kosovës e cila përnjëherë ngriti gjakrat e nacionalistëve serb, të cilën këtë gjë e kishin të qartë, që nga bisedimet dy-tri palëshe në Vjenë, duke u dakorduar për nivelin dhe mënyrën e bisedimeve, që më vonë, pas dështimit të plotë për arritjen e kompromisit, përfunduan me një zgjidhje të përafërt e cila u kurorëzua me Marrëveshjen Ahtisaari dhe pavarësinë e mbikqyrur, e cila dita më ditë po arrin të kuptohet si zgjidhje e arsyeshme që i përshtatet realitetit të tashëm. Trumbetimi nacionalist i Koshtunicës, aspak realist, i dënimit të mëtejmë, të pafund, të Kosovës, nën vellon e mbrojtjes së saj duke u përpjekur ta mban pushtetin në Serbi, duket se dështoi. Për këtë qëllim Koshtunica mundohet të mbijetoj politikisht për të vazhduar agoninë edhe një kohë me rënjen e qeverisë serbe dhe organizimin e zgjedhjeve të reja. Edhe pse partia e Koshtunicës "DSS" konsiderohej nga perëndimorët si parti e bllokut reformist, nuk doli ashtu, asnjëherë nuk iu përmbajtë premtimeve, kjo vihej në pah sidomos gjatë zgjedhjeve presidenciale, ngase ai provoi t'i bëjë bëjë shërbimin e ariut-Nikoliqit, duke mos e përkrahur publikisht Tadiqin, në zgjedhjet për president, kjo po vërehet ashiqare, me afrimin e pulenëve të tij partiak me radikalët e Sheshelit-Nikoliqit . Nuk është kjo aq esenciale në raport me Kosovën, sikur Kosova të kishte siguruar stabilitetin juridik të pranimit në organizmat ndërkombëtarë dhe zëvendësimit të shpejtuar nga UNMIK-u në EULEX, që do të pasonte menjëherë pas pranimit diplomatik të shteteve veç e veç, prandaj është aq e hapët përzierja e qeverisë së Beogradit në proceset politike në Kosovë, duke pretenduar që të mbajë gjallë krizën ndëretnike sa më gjatë, për të zvarritur raportet e ftohta ndëretnike, duke mbajtur të tendosur situatën politike me zgjedhjet e reja, të cilat dasht e padasht do t'i rrisin hamendjet e qytetarëve kosovarë, të shqiptarëve për të lejuar (mos lejuar) fushatën e liderëve serb në Kosovë dhe të serbëve që të bëjnë sa më shumë zhurmë për t'i trazuar shqiptarët, ngjarje të cilën analistët vendor po e karakterizojnë si konflikt i ngrirë .Eshte e dukshme influenca e qeverisë serbe dhe e kryeministrit Koshtunica në pjesën veriore të Mitrovicës, ku janë të koncentruar edhe grupe të paftuara militantësh nga Serbia, është pra territor jasht kontrollit juridik të institucioneve kosovare. Zemrimi i politikanëve serbë, menjëherë pas pranimit diplomatik të shumë shtetave ka gjeneruar krizë, që shprehet dukshëm në karakterin kontraverz të kryeministrit serb, i cili nuk bëri gjë për të mbrojtur sovranitetin territorial të ambasadave në Beograd, përkundrazi bashkëmendimtarë t e tij po hedhin benzinë në vatër, duke sfiduar për çdo ditë emocionet e shqiptarëve me provokacionet e shumta. Tash qartë do të vërehen lëshimet e pamatura të decentralizimit, meqë do të dobësojnë dukshëm pushtetin qendror dhe funkcionalitetin institucional. Kriteret përcaktuese, ato që janë me "stampën" etnike serbe, për një kohë do të mbeten të kufizuara nga kufiri ndarës etnik, që nuk i po gjason aspak formulës multietnike, Është për çudi si çështjet administrative që kanë të bëjnë me lirinë e lëvizjes së njerëzve dhe kapitalit, dhe arsyeshmëria ekonomike për zhvillim po pengohet nga qeveria serbe, pengesat janë evidente sidomos në transportin hekurudhor, aty qeveria e Kosovës është e ekskomunikuar tërsisht, bisedimet për kompromis zhvillohen në relacionin qeveria e Beogradit-UNMIK- u, mbetet të shpresohet që bile UNMIK-u ia transmeton drejt qeverisë kosovare bisedimet. Krahas jetësimit të procesit të decentralizimit i cili do të inkorporohet "patjetër" edhe në Kushtetutën e Kosovës (e harmonizuar me Marrëveshjen Ahtisaari) e cila do e zëvendësoj Kornizën Kushtetuese, e bazuar në rezolutën 1244, duhet kryer edhe "cenzusi" regjistrimi i popullates, që përfshinë regjistrimin e pronës së paluajtëshme, dhe skicimin e parcelave kadastrale, me shumë konteste pronësore, detyrë që duhet ta kryejnë prokuroritë komunale dhe Gjykatat, duke shuar kështu përfundimisht "hasmëritë" grabitçare që po marrin jetëra njerëzish. Në zbatimin e ligjit nuk ka kompromis, vetëm kështu shpëtohet integriteti territorial i Kosovës. Procesi i regjistrimit është shumë i rëndësishëm meqë saktësohet përbërja etnike e popullatës, definohet çartë pronësia private, meqë janë bërë shumë ndryshime sidomos gjatë shitëblerjes së pronës dhe shtëpive, aty fshehen edhe pretendimet serbe për blerje tokash në pjesën veriore të Mitrovicës, për të zbrazur atë nga shqiptarët. Shitëblerja është proces i vullnetshëm ekonomik, fuqia ekonomike përcakton edhe ndryshimet e reja në terren, prandaj edhe e ardhmja e Mitrovicës veriore edhe në kushte normaliteti është shumë diskutabile, ngase integrimi i plotë mund te behet vetëm atëherë kur qytetarët kanë një perspektivë të qartë zhvillimore. Problemi i Mitrovicës është problem me të cilin realisht nuk munden të përballen institucionet vendore, jo se nuk kanë vullnet, por ngase nuk kanë ndonjë program për zgjidhjen e krizës, nuk kanë as mjete buxhetore. Qeveria e Kosovës patjetër duhet t'i kryejë detyrat e shtëpisë në udhëheqjen e vendit, e ajo nuk bëhet me sllogane të bashkëjetesës, apo të festimit deri në pambarim të pavarësisë, rehatia e qytetarëve varet sa do të funksionoj ligji në Kosovë. Sigurisht që institucionet demokratike do të kenë mbështetjen e qëndrushme nga partnerët evro-amerikanë , por për këtë duhet projekte konkrete stimuluese dhe lobim me vizita të shpeshta, ngase kështu senzibilizohet edhe opinioni evropianë, se Kosova ka zgjedhur rrugën e pakthyeshme të mirëkuptimit, të demokracisë dhe të integrimeve rajonale dhe kontinentale

---

Republika amerikane në zemër të Evropës Nuk ka dyshim që e ardhmja e Kosovës është shpresëdhënëse për të gjithë qytetarët e saj, të cilën disa analistë të huaj e quajnë republikë amerikane në zemër të Evropës

Agim Vuniqi
postuar erenikut: Mon, March 10, 2008 10:46 am
botuar: E hënë, 10 mars, 2008 1:56 pm
Njerëzit e zakonshëm gjithnjë e më pak i kushtojnë vëmendje politikanëve lokal që premtojnë vend e pavend, duke ndërruar menynë në mënyrë konstante. Tash që u realizua pavarësia janë rrudhur ofertat, nuk dihet se ç'do të bëjnë për ndriqim-rrymë, uj të pijshëm e pastrim mbeturinash? Më mirë do t'ishte të fillohet me realizimin e detyrave të përdishme, se sa të vazhdojnë me fjalorin politik me shumë retorikë "do të bëjmë", le të shpresohet se axhenda e angazhimit zyrtar nuk fillon dhe mbaron me aq. Eshtë paksa vështirë të koordinohen aktivitetet për të përmbushur planin ditor, ngase nuk po realizohen premtimet  e përfolura me plotë energji, kosovarët kanë filluar të bëhen skeptik se premtimet do t'ua zgjedhin problemet jetësore në t'ardhmen. Qytetarët hamenden me politikanët që premtojnë vazhdimisht, ata e kanë të qartë se nuk ka gjë nga retorika e përditshme e shprehjes së dëshirave, meqë jeta e zakonshme është një demantues i tmerrshëm, asgjë nuk funksionon si duhet, ka restrikcione të mëdha të ujit, mungojnë rezultatet në shëndetësi, arsim, kulturë, gjyqësi, polici…, si duket ka papërgjegjësi të madhe institucionale. Reformat e premtuara nuk avansuan gjë, vërehet një përzierje kompetencash të theksuara institucionale. Pabarazia e theksuar në sektorin publik dhe privat thellon dallimet në shoqëri. Shumë ndërmarrës privat në ndërtimtari punojnë pa licenca dhe nuk paguajnë TVSH-në, ata janë të përkdhelurit e shoqërisë. Ekonomia shumë herë e përfolur informale është me shumë avantazhe, ajo ka mbështetjen edhe të pesonave publik(?). Autoriteti i shkollarit ka rënë dukshëm, si pra do të duket e ardhmja e qytetarit të zakonshëm? Ky është realiteti i përdishmërisë në Kosovë me të cilën përballet çdo ditë qytetari, por edhe ai nuk është pa përgjegjësi, ngase ai duhet të rregulloj jetën, ai duhet të lëvizë nga vendi, duhet të ketë inciativë dhe të jetë më kreativ, nuk ndërtohet e ardhmja me fjalë boshe, ka shumë domethënje puna voluntere. Angazhimi i të moshuarëve që krijuan reputacionin e ekspertit është i domosdoshëm, ata mund të kontribojnë në spitale, në gjyqësi, në polici, dhe sigurisht që për këtë qëllim do të siguroheshin edhe donacione nga organizatat joqeveritare. Vlerësohet se në Amerikë ka mbi 60 milionë njerëz që janë të kyçur drejtpërsëdrejti në lëvizje të ndryshme voluntere, përparësitë janë se ashtu bëhet edhe trajnimi i të rinjëve, do të kishin përparësi gjatë punësimit. Në mungesë të shërbimit në ushtri të rinjtë duhet të japin kontributin në rindërtimin e vendit, në zhvillimin e fshatit dhe turizmit në fshat. Eskurzionet e shumta të rinjëve dhe vizitat e shumta që krijojnë hargjime të buxhetit familiar, mund të realizohen edhe përmes projekteve punuese duke vizituar jo vetëm muzeumet vendore që janë të pakta, por edhe duke realizuar kampingje nëpër fshatrat dhe malet e Kosovës.

Edhe pse fusha e kriticizmit është shumë e gjërë nuk është që çdo gjë të mbetet në ato relacione, ngase i riu shqiptar është shumë më kreativ sidomos në fushën e informatikës, por edhe në lëmitë tjera stilistike, ai edhe duhet të jetë bartës i zhvillimeve të reja në Kosovë. I riu në Kosovë ka shumë avantazhe, meqë është njohës i rrjedhshëm i gjuhëve të huaja, sidomos anglishtes, ai është pra spagë lidhëse e Kosovës me kulturën perëndimore, pse jo edhe atë lindore dhe orientale. Ç’është e vërteta institucionet kosovare duhet më tepër të merren me të riun, se ai është e ardhmja, edhe përkundër diferencave në botëkuptim. Rruga se si e shohim ne veten nuk dallon shumë nga ajo se si e shohin të tjerët. Do të ishte shumë me domethënje inciativa që në autobusat urban të mësohet gjuha angleze përmes lekcioneve të përditshme, inciativë që është realizuar në Vilnius, Lituani, menjëher pas pranimit të Lituanisë në BE, do të ishte shumë domethënës një projekt i ngjashëm edhe në Kosovë, "Kosova më afër BE-së". Nuk ka dyshim që e ardhmja e Kosovës është shpresdhënëse për të gjithë qytetarët e saj, të cilën disa analistë të huaj e quajnë republikë amerikane në zemër të Evropës

Realiteti i çuditshëm i Kosovës edhe pse pa dëshirën e atyre që kontribuan dhe të shumë kosovarëve është i veçantë, edhe fatet e atyre që luftuan dhe u shquan si liderë janë të ndryshme, njëri ndër ta është i ulur në kanapen e kryeministrit, ndërsa tjetri lufton stoikisht për drejtësi dhe mbrojtjen e vlerave të luftës.Nje thënje qe i atribohet gjeneralit britanik gjatë luftës në Bosnje, është ambicja e çdo njeriu në Ballkan të udhëheqë rrugën e vet të bllokuar. Por në Kosovën fëqinje, disa shkojnë më mirë, dhe janë duke udhëhequr vendin e tyre. Kosova shkon para e mbas me nismëtarët e luftës që janë në rivalitet politik, duke treguar se sa larg ka shkuar njëri, Hashim Thaçi, që u bë i njohur që nga vitet 1998-9, duke arritur kulminacionin politik duke u zgjedhur kryeministër pas zgjedhjeve nacionale, për të shpallur më vonë pavarësinë e Kosovës, më 17 shkurt 2008. Nëntë vite më heret ai ishte drejtor politik i UÇK-së, që luftojë kundër forcave serbe të Sllobodan Millosheviqit, ish presidentit jugosllav, i cili vdiq turpësisht prapa grilave të burgut në Den Hag..
Tash 38 vjeçari është i ulur në divanin e ndërtesës së qeverisë në Prishtinë, si një burrështetas dhe me shumë vetëbesim. E udhehequr nën protektoratin e OKB-së që nga qershori i vitit 1999, që kur forcat e NATO-s i bënë torfë forcat e sigurimit serb pas një fushate 78 ditëshe të bombardimit, Kosova e deklaroj pavarësinë më 17 shkurt dhe po pranohet për çdo ditë nga qendrat diplomatike evropiane, shumë lezet.  Në rrugët e pluhrosura të Prishtinës, të gjithë flasin lirshëm për festat: pavarësinë dhe lirinë, këtij spektakli tash iu shtua edhe Epopaja e UÇK-së . Por është një gjë që Ramush Haradinaj, një komandant tjetër i UÇK-së mungon, Ramush. Haradinaj, ish kryeministri i Kosovës, është në sprovë në Hag i akuzuar për krime lufte, i cili deklarohet për pafajësi, për veprat e pabëra gjatë konfliktit të Kosovës më 1989-9. Nëse shfajësohet dhe lirohet ai do t’i këthehet Kosovës dhe politikës gjithashtu, i rreshtuar me kolegët e tij të luftës dhe rivlalët e tashëm të tij politik, në Kosovën e re me flamur të ri, krejt tjetër nga ai që e mbante gjatë luftës, ky ndryshim është pranuar natyrshëm nga bashkëqytetarët e tij, Kosova ka fituar pavarësinë.

Në veten e parë:

-  Më 26 mars, u ngjita shtyllës ndriçuese të elektrikut të rrugës (diku pranë radio Prishtinës), dhe hoqa flamurin e Jugosllavisë, duke e përbaltur e përplasur atë për tokë. Sinan Hasani, më vonë në një libër të tij, kishte shkruar se: “Një student me një shpejtësi majmuni u ngjit shtyllës së metaltë përpjetë, dhe përdhosi  flamurin e Jugosllavisë!” ...

Në fakt, ai kishte të drejtë ngase mua më duhej një shpejtësi e tillë, për të hequr shumë flamuj të Jugosllavisë titiste, të cilët i kishin vu majmunët e shumtë si Sinan Hasani me shokë, mu në zemër të Kosovës! Ç’është e vërteta, unë e përbalta flamurin e pushtuesit jugosllav, atë flamur të cilin më vonë e vrau me pushkët e lirisë, Ushtria Çlirimtare e Kosovës- bijtë më të mirë të popullit tanë liridashës.

-  Demonstratat e vitit 1981, populli ynë i përkrahu fuqishëm e pa u hamendur. Në mesin e studentëve vërshuan si lumi; nxënës, punëtorë, qytetarë, vajza, gra, të rinj e të moshuar- që të gjithë! Vlen të ceket, dhe nuk guxon të anashkalohet: Të gjitha dyert e qytetarëve atdhedashës të Prishtinës; qëndruan hapur për demonstruesit ditën dhe natën! Ata na pritën me bukë e kripë e zemër, na strehuan, na i lidhën plagët, nga e ngrohën shpirtin, na dhanë kurajën dhe mbështetjen, prandaj edhe sot i puthi me respekt duart e të gjitha atyre nënave që na dhanë bukën e ngrohtë e na i lidhën plagët e njoma. Ta paçim borxh Prishtinë! 

-  Punëtorë të shumtë të furrave e të shitoreve, po shpërndanin bukë, pijë e ushqime të tjera, për demonstruesit. Sot për atë kohë, më lejoni të ju them: Ju lumtë o bijtë e atdheut, dëshmuat dashurinë dhe përkushtimin për atdheun dhe për bijtë tuaj!

-  Punëtorë të shumtë nga organizata të shumta punuese si: “Ramiz Sadiku”etj. me helmeta në kokë u futën në gjirin e demonstruesve. Ata sollën me vete së bashku me përkrahjen morale për ne edhe mjete tjera barrikade si: kamionë, ekskavatorë, rrafshues, buldozerë etj. Demonstruesit u bënë të pakalueshëm. Këta punëtorë u solidarizuan me bijtë e vet, duke dashur që të vdesin pranë dhe përkrah nesh! Mos e harroni këtë kategori që sot është si mos më keq! 

-  Punëtorët e shëndetësisë, po shpërndanin fasha, medikamente, vaksina e gjithë çka ishte në mundësinë e tyre për shpëtimin dhe aftësimin e demonstruesve. E madhja Sahadete Mekuli i kishte pritur demonstruesit e plagosur në spital me fjalët më të bukura, dhe më të guximshme si: ME FAT PLAGËT O TRIMAT E

KOSOVËS ! Mos e harroni këtë akt atdhetarie, Shëndetësi e Kosovës, mos shkelni mbi betimin e Hipokrates sonë Sahadete!

-  Me 2 prill, mbi fakultetin Ekonomik, nga një tank i ish ushtrisë jugosllave shtiu në turmën e demonstruesve. Shtiu armata e quajtur APJ! Nga breshëria e plumbave, u këput për dhe Besa Ahmeti- nxënëse. Plagët ia lidhëm me këmishën e trupit të Fejzë Veliut nga Polaci i Drenicës dhe e futëm në një makinë “Reno 4”. Mbaj mend se në momentin kur Besa ishte mes jetës a vdekjes, tek po i thoshte një shoqes së vet: “Mos trego në shtëpi për plagosjen time, mos u trego prindërve, thuaju se Besa është me demonstruesit!”... dhe vërtetë emri i Besës ishte kudo me ne, është edhe sot. Mos harroni gjakun e derdhur për liri rrugëve të Prishtinës, dhe Besën e Betimin e dhënë për liri të Kosovës!

-  Një grua që kishte në dorë një litër qumësht, të cilën e kishte blerë diku në treg për fëmijët e sajë, na e zgjati atë qumësht, duke na thënë: “Merreni, po ua jap këta qumësht, ashtu sikur fëmijëve të mi!”

Mos e harroni qumështin e nënave të cilat na e dhanë për këto ditë, jo për të shkelur mbi gjakun e derdhur rrëke për liri, se pastaj detyrohen e na thonë : “ Haram ju qoftë gjiri i nënës!”...

-  Në demonstratën e prillit ishte vra edhe i riu Xhelal Maliqi, punëtor i Televizionit të Prishtinës. Edhe një lule e këputur në mesin e shumë luleve- Dëshmor të Kombit. Me disa shokë shkuam atje që të përkuleshim për të fundit herë para trupit të tij. Si sot... në një oborr të vogël... nën një pemë të madhe që kishte qenë aty, një djalë i ri si një lis shtrirë në një arkivol të vjetër, shtrirë e me sy të hapur!... Ata sy, edhe sot të hapur qëndrojnë?! Qindra Dëshmorë të Kosovës nuk po i mbyllin dot sytë. Mos harroni, ata sy duan që Kosovën ta shohin të lirë e të bashkuar, dhe vetëm të lirë e të bashkuar!

-  Me dy prill, nga shtëpia e Dalibashiqëve (atje afër mensës së studentëve), diku rreth orës 11 paradite, ishte shtënë me armë zjarri. Dalibashiqët kishin plagosur një demonstrues për vdekje. Në orën 4 pasdite, kur policia u ngjit lart në atë lagje, prapë njëri nga Dalibashiqët doli me pushkë M 48- të, në dorë dhe diku 10-15 metra mbi shtëpinë e tij, qëlloi një demonstrues i cili atë moment ishte duke manovruar me një kamion për të bërë barrikadë në rrugë. Nga një largësi prej 200 metrash më lartë, mbrapa një trafo-je të rrymës, këtë ngjarje e kemi parë me sytë tanë tre veta: unë -  Mehmet Bislimi nga Prekazi, Ismet (Milazim) Kabashi nga Polaci dhe Ilaz Kolovica nga Prishtina!

Nuk kam njohuri, nëse këta dy demonstrues të qëlluar me pushkë nga qytetari Dalibashiq, kanë vdekur, apo kanë shpëtuar me plagë të rënda në trup? Atë botë, Dalibashiqët për këtë krim u dënuan vetëm me nga 30 ditë burg kundërvajtës!!! As kjo nuk duhet harruar!..

-  Në Kosovë gjatë demonstratave të marsit dhe prillit të vitit 1981, milicia dhe ushtria jugosllave, vrau 11 demonstrues dhe plagosi mbi 300 të tjerë. Burgosi mbi 2500 të rinj kryesisht studentë, përjashtoi nga shkollat, Universiteti, fabrikat, dhe institucionet tjera, diferencoi, lëçiti me mijëra  shqiptarë. Shumë nga të burgosuri i mbyten edhe në burgjet serbe si Fazli Graiqevci, Xhemaili Berishen, Zija Shemsiun, Abedin Balen, Ibrahim Krasniqin, Ibrahim Kastratin e dhjetëra të tjerë. Vizitoni varret e tyre me respekt në mënyrë që t’i kujtojmë flijimet e tyre për një Kosovë të lirë! 

-  Milicia e Jugosllavisë, në mesin e tyre edhe shumë milicë shqiptarë, me 26 mars, diku pas orës 16 u vërsulën rreth konvikteve të studentëve, përdorën një dhunë të paparë deri në përmasat e një çmendurie, shfryer shtazërisht e më plotë urrejtje mbi rinin studentore. Nuk më hiqet nga sytë flamuri në duart e një vajzë të re, së cilës më shumë se katër milicë nuk po mundnin të ia hiqnin flamurin nga duart- Shqiponjës trime të Kosovës! Mos harroni se askund në botë nuk ndodh, që simbolet nacionale të përdhosen e përshtatën për hir të minoritarëve që në Kosovë përbëjnë jo më shumë se rreth 5 %!

-  Shteti shqiptar, pra Shqipëria socialiste e Enver Hoxhës, ishte i vetmi shtet në rajon dhe Evropë që demonstratat e vitit 1981 i përkrahi moralisht e shpirtërisht, pa rezervë e fuqishëm, duke i vlerësuar kërkesat tona si të drejta. Shqipëria, njëkohësisht ishte i vetmi shtet që dënoi dhunën dhe represaliet që ish aparati shtypës jugosllave i zbatoi kundër demonstruesve duarthatë shqiptarë të Kosovës të cilët po kërkonin të drejtat dhe lirinë e vet. As këtë nuk duhet ta harrojmë!

-  Në maj të po atij viti Tahir e Nebih Meha, si dikur Oso Kuka, u dogjën në kullën e tyre të barotit! Ata me këtë rast i treguan pushtuesit jugosllav se shqiptarët një ditë do të detyrohen të mbrohen edhe me armë. Tahiri atë vit vrau me pushkën  e lirisë forcat e dhunshme të pushtuesit, vrau namin e tyre edhe për më keq hodhi për tokë “mitin” mbi njësitet speciale të ish UDB-së. Mos harroni krismën e pushkës së lirisë të Tahir e Nabih Mehës. Ishte lajmëtarja e parë e pushkëve të lirisë së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës!

E tërë një histori luftërash e vuajtjesh për liri, sigurisht që nuk i ka rrënjët cekët. Ato rrënjë janë të thella, dhe datojnë që kur erdhi pushtuesi në tokat tona, prandaj rrënjët e lirisë nuk dukën mbi tokë që t’i shkuli pushtuesi kur të dojë. Jo, ato bulojnë çdo pranverë, bulojnë nga shtytja që i jep fuqi gjaku i derdhur për liri. Historia jonë nuk është histori romantike me të vërshuara e me të shkëputura, kjo është histori që i ka futur tmerrin pushtuesit serb. Kjo histori ka kaluar për tehun e shpatës së Gjergj Kastriotit, për mes kështjellës së barotit të Luanit të Janinës, për mes kullës së Oso Kukë Vraninës, për mes litarit të Idriz Seferit e gjoksit të Mic Sokolit e shtatit të Jakup Ferrit, për mes diplomacisë së Abdylit, Hasanit,Currit e Qemalit, për mes kobures së Boletinit, për mes së tehut të sëpatës së Ahmet Prekazit e mitralozit të Adem Jasharit.

Kjo është një histori e tërë, që nuk e zhbëri as Sulltani i Turqisë, as Krajli i Serbisë, as Cari i Mosokovit e as shpifjet e Perandorit! Brezi i demonstrueseve të vitit 1981, përfundimisht shembi themelet e ish Jugosllavisë pushtuese. Pushkët e lirisë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, mbështetur fuqishëm nga populli ynë, bënë gërmadhë kalanë gjakatare të quajtur Serbi. Mos të harrojmë edhe këtë: Çmimin e lirisë, deri sot populli shqiptarë e ka paguar shumëfish!  / 11.03.2008 / Mehmet BISLIMI /

---

Agim Vuniqi
postuar erenikut: Thu, March 6, 2008 7:20 am
botuar: E enjte, 06 mars, 2008 1:50 pm

Pavarësia e mbikëqyrur, një eksperiencë e re

Të ndodhur në një situatë të re, të hartimit dhe aprovimit të Kushtetutës së Kosovës me procedurë të përshpejtuar, qytetarëve nuk u ka mbetur aq shumë për të diskutuar, meqë shumëçka veç është çështje e mbyllur, që pason nga Marrëveshja e pranuar e presidentit Ahtisaari.

Klima e krijuar politike në popull se pavarësia (çfarëdo që është) do të zgjedhë problemet e grumbulluara, ishte uverturë e një realiteti të ri, të bojkotit të përgjithshëm të minoritarëve serb, të udhëzuar nga qeveria serbe, gjë që vështirëson në mënyrë të theksuar jetësimin praktik të projektit politik dhe kombëtar shumë domethënës, atë të pavarësisë praktike. Ballafaqimi me një situatë të re, që sigurisht po përjetohet rëndë, nga përballja e përditshme me frytet e Marrëveshjes së Ahtisaarit, e pranuar me pajtimin e vullnetshëm të palës shqiptare, ngadalë po i rikthehet normalitetit të nevojshëm për të kuptuar të gjitha vështirësitë menaxhuese me të cilat do të përballet qeveria e Kosovës në t'ardhmen. E ndodhur në një situatë shumë të pavolitshme, të hartimit dhe aprovimit të Kushtetutës së Kosovës me procedurë të përshpejtuar, qytetarëve nuk u ka mbetur aq shumë për të diskutuar, meqë shumëçka veç është çështje e mbyllur, që pason nga Marrëveshja e pranuar e presidentit Ahtisaari. Edhe pse komisioni hartues ka paralajmëruar diskutimin publik me qytetarë, ai më tepër është mbyllje e syve me fashë, se ja po respektohet një element i rëndësishëm i demokracisë, i komunikimit me qytetarë, të cilët ishin plotësisht të ekskomunikuar gjatë procesit së bisedimeve.

E mira së mirës do të ishte që të kryhet sa më shpejt ky "marifet" dhe të prodhohen ligjet që do ta aktivizohen nga Kuvendi i Kosovës për të mbajtur më shpesh seancat plenare, në vend të ligjërimeve të stërngarkuara politike, sigurisht që në këtë drejtim mund të ndihmonin edhe grupet e qytetarëve me propozimet e tyre për të kaluar edhe në procedurën e dëgjimit në komisionet dëgjimore, në t'ardhmen, fundja ia vlen të punohet për veten dhe për të ardhmen e vendit.

Problemeve të shumta zhvillimore dhe të mirëqenies së qytetarëve edhe pse nuk janë të pakta, po i shtohen edhe problemet etnike të natyrës politike që shumë po e rëndojnë perspektivën e qytetarëve. Në këtë drejtim Serbia ka aktivizuar tërë potencialin diplomatik, por edhe atë subversiv. Kërkesa e kreut serb për ndërprerjen e marrëdhënieve diplomatike me shtetet që pranuan pavarësinë e Kosovës dhe marrja e hapave arbitrar janë vetëm "prashitje në ujë", sepse Kosova mori bekimin nga BE dhe SHBA dhe se zgjidhje tjetër alternative nuk ka.

Kosovës pra po i bëhet pranimi ndërkombëtarë "Diplomatic Recognition" . Është çështje tjetër sa kanë kapacitet politik dhe diplomatik shqiptarët të kyçen në rrjedhat integruese në Evropë dhe në botë dhe, pa një plan konkret për të ardhmen e vendit, nuk ka edhe ndonjë perspektivë të qartë. Nëse qeverisa pretendon që të ngulfat hapësirën e autonomisë institucionale të subjekteve tjera sidomos të atyre ekonomike, duke përfshirë kompanitë publike, atëherë vërtetë vendi po sharron në krizë të thellë. Tendencat për qeverisje centraliste kanë filluar të vërehen dukshëm, kjo nga shkaku se qeveria nuk ka ndonjë program të qartë për qeverisje. Kompanitë publike janë nën presion të vazhdueshëm, jo vetëm në realizimin e detyrave të parashtruara ditore javore, mujore.., por edhe nën diktatin e vazhdueshëm të ministrave. Si duket mungesa e eksperiencës menaxhuese ka bërë të veten, në vend të avancimit të proceseve vërehet një ngadalësim i tepruar.

Qeveria dhe ministritë përkatëse nuk janë të emëruara për të udhëhequr ndërmarrjet, shkollat, spitalet, ato janë për të ndërtuar pakot ligjore që do të lehtësojnë dhe avancojnë marrëdhëniet ekonomike në vend. Deri më tash nuk ka pasur ndonjë fjalim të qartë të kryeministrit se cilat janë hapat që do të ndërmarr ai për të lëvizur ekonominë vendore nga vendi. Ka shumë çështje që janë lënë pas dore, nuk është qartësuar ende pronësia dhe, kush është titullar i vërtet i ndërmarrjeve publike. Nuk arrihet gjë të thuhet se auditimi ka gjetur shkelje procedurale në menaxhim dhe pastaj të shtohet se ndaj tyre do të ngrihet kallëzimi penal. Së pari duhet kuptuar se edhe ndërmarrjet janë të detyruara të bëjnë auditimin e brendshëm tremujor (nëpër kuartale) dhe atë vjetor, për të pasur më qartë afarizmin e ndërmarrjes. Kjo është esenciale edhe për politikën tatimore të vendit ngase është shumë më lehtë të përcillen ecuritë ekonomike në vend. Përveç kësaj kështu më lehtë mund të përcillen të gjitha subjektet tatim-paguese. Është gabim i rëndë kur një person pavarësisht nga pozita në hierarki, në UNMIK, kërkon nga RTK-ja, p.sh, që të përcillet tek ai afarizmi i ndërmarrjes çdo muaj, më mirë do të ishte të krijohet korniza ligjore për të gjitha subjektet e organizuara afariste, private dhe publike, dhe kështu të përcillet afarizmi, se a është në suaza ligjore apo jo? Sigurisht që do të ishte gabim i pafalshëm menaxhimi i ndërmarrjeve me qeverisje të centralizuar, është ky koncept i dështuar i ekonomisë centraliste.

---

postuar erenikut:Sun, February 10, 2008 2:30 pm
botuar: E hënë 11 shkurt, 2008 9:05 am Gëzuar Pavarësia (e dizejnuar)
Edhe pse definitivisht shumë gjëra mbesin të pasqaruara, ka vend për disponim festiv, meqë përfundimisht edhe zyrtarisht Kosova po shkëputet nga dominimi kolonial shekullor nga Serbia

Agim Vuniqi

Problemi i Kosovës domosdo është pjesë e lojës “së rrëzimit të duarve”, duke matur kështu muskujt e Perëndimit nga njëra anë dhe të Rusisë tashmë e më vonë, ndoshta edhe të Kinës nga ana tjetër. Edhe pse delikate, përgjigja në këtë temë është: Kosova do të përcaktojë të ardhmen e KS të OKB-së, ose do të ketë konsensus në Këshillin e Sigurimit, ose vetë Këshilli i Sigurimit do të humbë rëndësinë e tashme të zgjidhjes së problemeve ndërkombëtare, duke zgjedhur rrugë të tjera alternative, si ajo e pranimit unilateral të pavarësisë së Kosovës, që do të rezultohet nga shpallja e njëanshme e parlamentit, ide e cila do të realizohet javën që vjen sipas të gjitha parashikimeve. Rusia e ndodhur në senduiç, nuk do të ketë zgjidhje të shumta, prandaj domosdo do të pranojë politikën konstruktive të bashkëpunimit me BE-në dhe SHBA-në, ngase fundi-fundit, është në interesin e vet Rusisë dhe në interesin e përgjithshëm ndërkombëtar, të gjitha alternativat tjera janë të paqëndruara. Prandaj, pavarësia që do të shpallet sipas planit të ri të Kombeve të Bashkuara ka më tepër karakter të ndarjes për lirimin e Kosovës nga sovraniteti serb, duke përcaktuar rrugën e pavarësisë hap pas hapi, jo pavarësi e plotë, është pra përpjekje që ka mbështetje reale nga zhvillimet që kanë ndodhur deri më tash në Kosovë. Propozimi që i jep të drejtë Kosovës të hyjë në marrëveshje/marrëdhënie ndërkombëtare dhe të aplikojë për anëtarësim në organizata dhe institucione ndërkombëtare, duke përfshirë këtu Kombet e Bashkuara, Fondin Monetar Ndërkombëtar dhe Bankën Botërore, nuk do të kënaq krejtësisht interesat e popullit shumicë në Kosovë. Duhet të pritet që më vonë të ndryshojnë rrrethanat në botë që Kosova të kandidohet për anëtarsim në OKB, duke përfituar nga aplikimi në Asamblen e Përgjithshme të OKB-së, duke e larguar atë nga lista e rreziqeve të një rajoni konflitkuoz që do të rrezikonte paqen rajonale dhe ndërkombëtare për ta liruar atë përfundimisht nga Këshilli i Sigurimit, pra priten më vonë aktivitetet (disavjeçare) diplomatike të pavarësimit të plotë dhe pa kushte, çdo zgjidhje tjetër realisht është barrë e rëndë për popullatën vendore që e pret lirinë dhe ndarjen përfundimtare nga zingjiri kolonial i Serbisë. Por, edhe pse politika dhe drejtësia janë shpesh në përballje, ngase politika udhëhiqet edhe nga interesat nacionale të shteteve të involvuara, si në Grupin e Kontaktit ashtu edhe në atë të KS, patjetër duhet të ketë pajtueshmëri normash etike dhe morale, ngase është në pyetje prestigjioditeti i politikës së drejtë amerikane në botë i drejtuar nga presidenti amerikan George W. Bush, kjo ka qenë e qartë që nga fillimi, ky realitet nuk ka qenë i papritur as për serbët por as për rusët. Realisht "pavarësia e mbikqyrur" e projektuar nga evro-perëndimorët ka për qëllim edhe relaksionin e raporteve në rajon, duke motivuar vendet për një partneritet të mëvonshëm dhe në realizimin e të drejtave për “shtetësi të dyfishtë” (këtë të drejtë e kanë shfrytëzuar qytetarët në ish republikat Jugosllave, gjatë procesit të ndarjes, me vullnet) dhe kërkon nga Prishtina që të vendosë marrëdhënie të mira me Serbinë dhe shtetet tjera fqinje. Po ashtu, Kosova parashihet se do të marrë pjesën e vet nga asetet ekonomike dhe borxhet që dikur i kanë takuar ish - Jugosllavisë dhe Serbisë. Përfshihen edhe shumë detaje tjera si pjesë e Marrëveshjes së përcaktuar nga "Plani Ahtisaari" siç janë ato për të drejtat e veçanta të komunitetit serb, ku përmenden kontrolli i konsiderueshëm në drejtimin e policisë lokale si dhe e drejta që të mbahen disa lidhje direkt me Beogradin - duke parashikuar që paratë nga Beogradi do të qarkullojnë përmes Prishtinës. Po ashtu, do të themelohen Zona të Mbrojtura rreth lokacioneve me vlera religjioze ortodokse-serbe. Mbetet e hapur, nëse këto zona do të paraqiten si entitete dhe nën nën kontrollin e kujt do të jenë ato? Do të jet plotësisht e paqart sa do të ket ndikim pushteti vendor mbi to dhe kush do të ket kontrollin e sigurisë, sigurisht që Serbia do të përpiqet të mbaj pezull si pjesë e kontrollit të saj duke shfrytëzuar autoqefalitetin e Kishës Ortodokse të Serbisë, direkt nga Beogradit, probleme të kësaj natyre ka pasur vazhdimisht Maqedonia dhe Mali i Zi. Nga politizimet e rrezikshme të Kishës Ortodokse Greke nuk është kursyer as Shqipëria, e cila krijon probleme ndërshtetërore sa herë që i konvenon poltikës greke, kur ngritet problemi çam.  Prishtina zyrtare edhe pse e heshtur ka kuptuar këtë fakt, por e mban zvarr, dhe jasht publikut, nuk do të shuhet rreziku i krijimit dhe mbajtjes nën sundim të entitet serb nga Beogradi, që do të shtonte parreshtur përpjekjet e serbëve në veri që të ndajnë Kosovën në dy pjesë, do ta kenë shumë vështirë institucionet që burojnë nga Marrëveshja-Pavarësia e Mbikqyrur që të përballen me këtë problem pa përkrahjen e fuqishme të evro-amerikanëve edhe në t'ardhmen. Edhe pse definitivisht shumë gjëra mbesin të pasqaruara, ka vend për disponim festiv, meqë përfundimisht edhe zyrtarisht Kosova po shkëputet nga dominimi kolonial shekullor nga Serbia. Shqiptarët nuk pranuan asnjëherë gjatë historisë të shtrijnë qafën në cung dhe të pranojnë çfarëdo zgjidhje përveq atë që është e pranueshme dhe që shpreh vullnetin e shumicës së qytetarëve, ngase është në kundërshtim me teorinë mbi demokracinë, vlera në të cilat bazohet humanizmi dhe drejtësia e sotme perëndimore, se pa liri të plotë nuk ka jetë, kjo është plotësisht e kuptueshme

---

postuar erenikut:Fri, February 1, 2008 12:47 am
botuar: E premte 01 shkurt, 2008 11:34 am/n.york/
U rrasëm me premtime

Fshati që duket nuk do kallauz

Agim Vuniqi

Thaçi ka filloar të konfirmojë se është në zbatim të projektit që ka nisur prej disa ditësh për një qeveri të re. Qëllimi është gjallërimi i një fryme të re qeverisëse, meqë e mëparmja ishte në një nivel gati të mjerueshëm. Nga ana tjetër ai ka filluar të bëhet i njohur nëpërmjet qasjes së re, mjeshtër krejt origjinal, të ndërtoj karierën e shtetbërsit, a nuk është kjo diçka e re? Këto argumente që na i dha kryeministri i cili po i ngre brenda Projektit "stop keqeverisjes dhe korrupsionit" e ka nisur të mbarën në fillim të 2008-së. Janë këto kurse të reja të një fryme të re në drejtimin e ministrave të rinj, rishtas të zgjedhur, se nuk ndërtohet politika në qeveri, shkapërderdhtë, por me koopertaivitet dhe unitet të përbashkët. Fotografitë të cilat po i hapi në internet po spjegojnë shumëçka, mbështetjen e Programit Qeveritar për Bashkëpunim me BE-në dhe SHBA-të. Por fotografitë e përgatitura dhe inqizimiet televizive duhet të shoqërohen edhe me tekst profesionistë, gjë që mungon edhe sot, sadoqë flitet për një frymë të re në politikë që ka nisur në Kosovë, menjëherë pas pajtimit partiak për koalicion shumë të qëndrushëm PDK-LDK. Thënë të drejtën isha shumë skeptik dhe kundërshtar i këtij projekti të rëndësishëm politik, meritojnë pra të lëvdërohen Thaçi dhe Sejdiu për marrëveshjen e përbashkët. Nga kontaktet me vendorët-qytetarët amerikan në Amerikë, nuk është i kursyer komenti që Kosova ka marrë një pamje krejtësisht të re, dhe për çdo ditë është më e gatshme për pavarësi, këtë konstatim timin po e dëshmojnë edhe fëmijtë, të cilëve arsimtarët ua përkujtojnë shpesh se Kosova do të bëhet e pavarur, shumë shpejt, interesimi i tyre e bënë edhe më të vlefshëm konstatimin. Kam vënë re se edhe fotografit që përcillen janë plot gjallëri, vetë nuk e di cili është dallimi midis amatorit dhe profesionistit në politikë, nuk them që kjo është trivilale, por shpresa që jep siguri të forcon... Tashmë gati të gjithë duhet ta dinë se një politikan profesionist bazohet mbi ide. Për ta parë të ilustruar këtë, është lajmi që lexova për rishqyrtimin e tenderëve në KEK, por edhe lëvizja e ministrive nga ambientet e sulltanëve në ato popullore, afër qytetarëve. Qytetarët kishin "nuhatur" shumë më heret se fryhen çmimet, por edhe pajimet e blera janë të përdorura, ngjyra ua jep një dukje tjetër. Disa nga orët instaluara më heret "paguaj për të pasur rrymë", i shkulën inkasantët, u pengonte pagesa e rregullt, prandaj nuk e pëlqyen. Sllogani "ujku do mjegull" ishte shumë më atraktiv, kur nuk ka rregull financiare edhe faji është jetim, ishte i mjaftueshëm konstatimi se konsumatorët nuk paguajnë dhe zyrtarët e KEK-ut të arsyetojnë kollapsin energjetik. Duhet dërguar ovacione simpatie të menjëhershme kryeministrit, i cili përpiqet të vej rregull, pas gati tetë vitesh anarkie kur nuk dihej "kush han e kush pin", u ndalën drekat e darkat, u ndalën dashuritë përmes telefonit, dhe ky kursim i duhur do t'i kthehet qytetarit, nga tatimet e grumbulluara. Për të koordinuar aktivitetet ligjore të ministrive do të ketë auditim të jashtëm. Aktiviteti i qeverisë Thaçi ka të gjitha shanset të jetë një ngjarje e mirë dhe e vazhduar sepse ka në fokus bashkëkohësinë, afrimin  e qeveritarëve-te qytetarët dhe te të rinjët dhe, e gjithë kjo do të përfshijë edhe vlerat lokale. Në Kosovë njerëzit dëgjojnë muzikë "live", por dëgjojnë edhe ligjëratat "live" të liderëvë, jo për të parë diçka të re, por ngase janë kurioz për të dëgjuar ndonjë risi. Kështu që lajmi i ri për të mirë po bëhet edhe nxitje për durim-pritje dhe shpresë se së shpejti do të kurorëzohet pavarësia. Askush nuk do të donte të fliste mirë për qeverinë deri më tash ngase do të binte në nivelin e hajnive të tyre, akoma më keq në Kosovë përflitej se qytetarët merren me politikë ndësra ministrat me hajni. Eshtë rritur  shpresa që "të mos na ndodh i njejti proces" i cili u mbyll sepse eks-ministrat ishin të mangët për të emancipuar idetë. Ata vepronin shumë "under a table" dhe mendonin pak. Tash si duket synohet të mbahet i hapur debati për zyrtarët, por edhe audiencën. Sa për për atë le të shpresojmë që propaganda të veprojë më me inteligjencë se deri më tash. Shetitjet e shpeshta nga njëri vend në tjetrin (me imazhe të plazhave ekzotike me gjasë nuk do të përsëriten), le të shpresohet se nuk do të jenë po ata, që të afërmit i dërgonin në kurim jasht vendit, me një kujdes tjetër të korpusit të drejtave të tyre, të parrokshëm. Madje nevojtarët nuk kanë shkuar, ngase nuk e dinin formën, ndërsa njerëzit apo dashamirësit e zyrtarëve për çdo gjë kishin zgjidhje, kujdeseshin edhe për atë cilat albume t'i gjesh në shitje, në librari, apo që vepra e tyre të jetë e studjuar, e komentuar. Në këtë kuptim ringjallja e kujtimeve është një sfidë për ata që do të kenë në duar financat dhe shanset për ta mos lënë në harresë tëra premtimet, që duhet të mbeten me plotë kuptim.

---

postuar erenikut:Mon, January 28, 2008 1:08 am
botuar: E hënë 28 janar, 2008 8:01 am
U rrasëm me premtime
          Nese nuk e mban fjalën e dhënë i humbet vlera shoqërisë

Agim Vuniqi
Qytetarët që ishin dhe janë në pritje me vite, decenie, dhe më tepër se një shekull, presin të dëgjojnë fjalën shumë kuptimplote, Pavarësi e pastër e kulluar si burimet e Kosovës, edhe pse ishin "rrasur" me premtime të shumëta dhe të pa balancuara deri në klithje triumfale. Ethet e finales përfundimtare po rrisin emocionet e simpatizuesve të aterimit të dokumentit në shtëpinë e përfaqësuesëve popullor, ata realisht nuk dijnë kend ta shpërblejnë me ovacione, vendorët që ndrruan shpesh datat, apo të adresojnë sinjalet e simpatisë në New York dhe në Bruksel, gëzimi pra është i hamendshëm. Kjo pavarësi është e hapur, e hapur sa lënë të hapura shumë mundësi, dhe nuk është precizuar sa duhet, nuk flitet për një plan kohor të operacionalizimit të marrëveshjes për instalimin e EUMIK-ut, edhepse marrëveshja do të pjesë përbërëse e Kushtetutës së ardhshme të Kosovës. Të gjitha rregullat e Kushtetutës së ardhshme duhet të jenë në përputhshmëri me zgjidhjen finale. Në rast të konfliktit në mes të Kushtetutës dhe Marrëveshjes(Zgjidhjes) Ahtisaariane, Marrëveshja(Zgjidhja) do të triumfojë, dhe institucionalisht është mbi te, praktikisht marrëveshja përcakton burimin dhe të drejtat e institucioneve.

Marrëveshja (zgjidhja) nuk precizon një Kushtetutë të plotë, por ajo definon disa elemente kyçe që duhet të përfshihen në Kushtetutën e ardhshme. Kushtetuta duhet të siguroj që: Kosova të jetë një shoqëri shumëkombëshe (nuk është dhënë përkufizim i saktë dhe në renditje i përbërësëve të asaj shoqërie shumëkombëshe: shqiptarë, serb, turq, boshnjak, ashkali, rom, egjiptas apo të mos përcaktohet fare (?), të mbetet shoqëri shumëkombëshe e kosovarëve bazuar në barazinë e gjithë qytetarëve të saj; Kosova nuk ka besim fetar zyrtar dhe është neutrale sa i përket besimeve fetare ( në tekstin e mëtejmë sipas Marrëveshjes, edhe pse thuhet se Kosova nuk do të ketë fe zyrtare.

Marrëveshja siguron autonominë dhe mbrojtjen e të gjitha besimeve fetare, pronës dhe lokaliteteve të tyre, asnjëri besim fetar, prona dhe lokaliteti nuk është precizuar aq saktë si atëherë kur përfolet Kisha Ortodokse Serbe (KOS) shih: Kishës Ortodokse Serbe (KOS) në Kosovë do t’i ofrohet siguri shtesë dhe disa mbrojtje, të drejta, privilegje dhe imunitete të tjera, përfshirë këtu edhe garancitë kundër shpronësimit (nuk është përcaktuar qartë kush jep garancitë, dhe për çfarë garancish bëhet fjalë, ngaqë çështja e shpronësimit është e rregulluar me ligj dhe ështe kategori kushtetuese), të drejtën e plotë për menaxhimin e pronës së saj dhe qasje në objektet e saj. Sipas dokumentit prezantues KOS-i do të ketë lirinë për të pranuar donacione dhe mbështetje nga cilido institucion (për çfarë institucionesh bëhet fjalë? qeveritare, jo qevertitare!, duhet të shtohet në harmoni me ligjin që rregullon këtë lëmi)me kusht që kjo të ndodhë në mënyrë krejtësisht transparente.

Dokumenti "pavarësi Ahtissariane" shumë çartë precizon dhe favorizon Kishën Ortodokse, me ingirenca shumë të ekzagjeruara (dhe askund nuk përcakton detyrimet dhe përgjegjësitë duke e ndarë si kaptinë të veçantë), me lidhje shumë të forta me Serbinë. Eshtë i pranueshëm konstatimi kur bëhet fjalë për rregullimin e brendshëm kishtar, dmth. zgjidhja e personelit brenda mureve të kishës, por jo edhe në raport me pronën private në të cilën është vendosur ajo, ngase bëhet diskriminimi ligjor ndaj pronarëve të tokës (çështja duhet të rregullohet me pajtimin vullnetar të pronarëve, duke u siguruar atyre dëmshpërblimin e merituar, të huazimit me rent).

Kosova do të ketë simbolet e veta të dallueshme: flamurin, stemën dhe himnin, të cilat do të reflektojnë karakterin shumëkombësh të Kosovës. Gjuhët zyrtare të Kosovës do të jenë gjuha Shqipe dhe ajo Serbe (pranimi i tekstit në këtë formë, diskriminon popullatën shumicë dhe minoritetet tjera jo serbe, meqë në fakt pranohet federalizimi/konfederalizimi i Kosovës-imponohet, duke ua marrë të drejtën demokratike të qytetarëve që ata të vendosin për këtë, është arritur pajtueshmëria për ndarjen dhe kantonizimin (gjuhësorë) të Kosovës).

Komunitetet jo shumicë do të përfaqësohen në parliament në bazë të një sistemi të ulëseve të garantuara/rezervuara (sa ulëse janë ato dhe me çfarë çelësi institucional rregullohen ato?, do e rregullon kushtetuta këtë me amandament të veçantë apo do të mbetet pjesë përbërse e kushtetutës së re): Qeveria e Kosovës, përfshirë edhe shërbimin e saj civil do të reflektoj shumëllojshmërinë e popullit të Kosovës; Kryetari i Kosovës do të përfaqësoj unitetin e popullit të Kosovës; Do të themelohet një Gjykatë Kushtetuese e përbërë nga nëtë juristë të dalluar të karakterit më të lartë moral (Këtë kategori rregullon kushtetuta, varësisht nga sistemi politik, dhe përse të pranohet të jetë pjesë e marrëveshjes). Atëherë shtrohet pyetja për çfarë pavarësie bëhet fjalë.

Edhe pse loja me afate është një perfidet politik, a po vlerësohet  saktë përpjektii i presidentit Ahtisari, i cili që moti ka kryer detyrën për të cilën ishte mandatuar nga sekretari i përgjithshëm i OKB-së, që nga viti 2006, kur edhe u shty pakoja disa herë, aq sa gjente përkrahje nga ariu siberian, dhe kështu zvarritej sa më tepër statusi përfundimtar i Kosovës. E gjithë kjo ishte pjesë procedurale e prezantimit të propozimit, që nuk u votua me koncenzus në Këshillin e Sigurimit, atë e pengonte vetoja ruse. Por çka në fakt do të arrihet, dhe sa do të plotëson nevojat e shqiptarëve. Falë teknologjisë moderne njerëzit mund të lexojnë, të anlizojnë, të interpretojnë dhe të japin mendimet e tyre edhe në forumet e lexuesve. Opinionet janë të ndryshme të favorshme dhe jo të favorshme, varet nga cili këndë jipen spjegimet, dmth. a jipet nga këndi qytetar, intelektual, partiak, që shpesh ka elemente të politikës ditore, edhe pse tash përcaktohet e ardhmja e Kosovës, ardhmëria e gjeneratave të ardhshme por edhe cilësia e jetës - ardhmëria, për të gjithë ata që jetojnë në Kosovë, por edhe për të gjithë ata që janë qytetarë të Kosovës, që jetojnë fizikisht jashtë Kosovës. Edhepse gjërat nuk janë plotësisht të qarta, ka një ndryshim evident nga realiteti i deritanishëm, jo falë efektshmërisë së bisedimeve, por ngase realiteti në Kosovë është tjetërfare nga ai që ishte në periudhën kur Kosova ishte e kolonizuar nga serbët. Në Kosovë nuk ka forca ushtarake serbe, nuk ka as grupe paramilitare serbe, nuk ka as xhandarmëri, kufijtë e Kosovës i ruan KFOR-i, ndërsa sigurin e mbikqyrë SHPK-ja, dhe formacioni i forcave policore ndërkombëtare të UNMIK-ut, por në Kosovë është edhe TMK-ja, është Garda Nacionale e Kosovës.

---

postuar:Wed, January 16, 2008 10:11 am
botuar: E enjte 17 janar, 2008 00:01 am
Nuk përsëritet historia por gabimet

Ju botën e shikoni, ndërsa veten tuaj jo!
                    Për sa kohë do të qëndroni brenda kësaj verbërie ?
Agim Vuniqi

   "Rusët nuk kanë trupat në Kosovë, as sërbët, trupat amerikane janë atje, pra as pavarësia e Kosovës nuk është punë e tyre, është çështje e amerikanëve.. ."  Ishte ky top lajmi në CNN i shoqëruar me foton e Thaçit, më 12 janar 2008; kështu e deklaroi korespondentja e CNN-it Suzanne Malvoux e akredituar në "White House" , duke u bazuar në informatat e zyrtarëve të qeverisë amerikane. Nuk është kjo ndonjë risi, apo ndryshim rapid i politikës ndërkombëtare të SHBA-së, është fuqizim i qëndrimeve të më hershme, dhe tash gjithnjë e më të zëshme të administratës së Bushit dhe të vet presidentit amerikan. Ata që kanë dyshuar se politika e jashtme amerikane mund të ndryshojë kohë pas kohe kanë gabuar, ngase qëndrimet janë konsekuente dhe janë shumë të qëndrueshme, ashtu siç ishte intervenimi amerikan dhe i aleatëve të tjerë të NATO-s kundër politikës Millosheviqiane, e që kishte kulmuar me vrasjen masive të shqiptarëve gjatë viteve të 1998-1999, i cili kishte shfrytëzuar APJ-në për të realizuar spastrimin etnik për qëllime plitike, gjë që shtyri forcat e NATO-s të sulmoi ushtarakisht caqet ushtarake serbiane për të penguar katastrofën humanitare, duke u mbështetur në kapitullin VII të OKB-së, meqë në fakt rrezikohej paqa rajonale dhe ndërkombëtare.

Serbia dhe kreu i saj politik dhe ushtarak nuk ka lëvizur fare nga logjika ekspanzioniste dhe logjika e rrezikshme politike që me luftë të realizoi qëllimet e parashtruara politike, përfshirë edhe Kishën Ortodokse Serbiane e cila gjithnjë ka qenë  inspiruese shpirtërore e krimeve te vazhdueshme në Ballkan, dhe konkretisht në Kosovë. Kjo u pa tash së fundi edhe me hartimin e planit operativ të qeverisë serbe në rastin e shpalljes së pavarësisë së Kosovës, që nuk u publikua, por është vazhdimësi e një logjike konspirative e instaluar në mbamendjen e serbëve që nga Beteja e humbur e Kosovës, logjikë që u shndërrua në tragjedi ndërkombëtare viteve të 14 të shekullit XIX, atëherë kur disa nga oficerët serb planifikuan atentatin kundër perandorit austriak Franc Ferdinand.

Serbia e cila është një shembull i keq  i rrezikimit permanent të paqes botërore, po përpiqet që me politikën e saj destruktive, të implikojë si gjithëherë gjatë historisë Rusinë, për të shkaktuar krizën botërore, qëllim politik i së cilës është dobësimi i unitetit brenda evropianë, duke dashur që të futë pengesa të reja për të ngadalsuar reformat e projektuara në Evropë. Nuk është ky provokimi i vetëm, ngase ajo me prononcimet e kohëpaskohshme të kreut më të lart shtetërorë, që u prinë "politikani me kallash" Koshtunica, po hapë burime të reja të konfliktit, duke krahasuar çështjen e Republikës Serbe në Bosnje me atë të Kosovës, kur dihet fakti se Bosnja në ish Jugosllavi ishte unike ndërsa Kosova ishte pjesë e federalizmit Jugosllav, tezë të cilën e përfoli diplomati amerikan Frid, duke theksuar se Serbia e ka humbur Kosovën në Kohën e Millosheviqit.

Serbia e cila ishte shkaktare edhe e esklaimit të Luftës së Parë Botërore, po pretendon edhe tash të ndikojë në ftohjen e raporteve amerikano-ruse, për të rikthyer gjendjen e Luftës së Ftohët, por që është një përpjekje spekulative aspak reale, meqë fuqia e Ariut siberian nuk është siç ishte në Kohën e Paktit të Varshavës, dhe në kohën e Kremlinit të kuq, meqë BRSS ishte shumë më e shtrirë në Evropë, ndërsa tash është e rrudhur dhe e kufizuar me shtetet e ndara të cilat kërkojnë anëtarësimin në NATO. Për atë nuk besoj se historia mund të përsëritet, por duhet rikujtuar ngjarjet hisorike kur Serbia jo vetëm njëherë, por edhe tash po kërcnohet edhe me mundësitë e sabotazhit në liqenin e Ujmanit, të cilat edhe pse në nivelin e spekulimeve rrisin skepticizmin e popullatës dhe është formë e e luftës speciale.

Përvoja historika spjegon se nuk ka konflikte të mëdha apo të vogla meqë mund të përhapen shpejt, nëse nuk u paraprihet me diplomaci të fuqishme. Historikisht nuk është aspak e rastësishme që fillet e terrorizmit global janë vazhdimësi e organizimeve të fshehta sekrete dhe terroriste, që nga vrasja e perandorit austriak Franc Ferdinandit, që ishte njëra ndër vrasjet më të mëdha të realizuara nga një organizatë terroriste që shkaktojë edhe Luftën e Parë Botërore. Në një artikull të Michael Shackelford të titulluar "The Black Hand, the secret Serbian Terrorist society", jepë detaje për shtrirjen e terrorizmit serb.

Fillet janë që nga tetori i vitit 1908, vetëm dy ditë pas aneksimit të Bosnie e Hercegovinës nga Austria. Shumë njerëz disa syresh të ranguar në pozita të larta si ministër, zyrtarë dhe gjeneralë, mbajtën takimin në hallën e qytetit në Beograd. Ata formuan shoqatën gjysmë sekrete "Narodna Odbrana" (Mbrojtja popullore) të cilës i dhanë karakter pansllavist në fokus dhe organizim. Qëllimi i grupit ishte të regrutojë dhe ushtrojë partizanët për luftë të mundshme në mes të Serbisë dhe Austrisë. Ata gjithashtu ndërmorrën një propagandë anti Austriake dhe organizuan spiujë dhe saboterë për të operuar brenda krahinës (provincës) së perandorisë Kjo organizatë terroriste fshehte karakterin e njëmendët duke u koncentruar në edukim dhe propagandë brenda Serbisë, duke u përpjekur ta paraqiste vetën si organizatë kulturore. Propaganda e fuqishme por edhe ndihma shumë e madhe ushtrisë, e xhandarmërisë dhe qeverisë serbe (në prapavi Rusisë) mundësojë krijimin e organizatës së parë terroriste me reperkusione globale, lindjen e "Dorës së Zezë". Dhjetë prej tyre u takuan me 9 maj, 1911 për të formuar "Ujedinjenje ili smrt" (bashkimi apo vdekja), e njohur gjithashtu si Dora e Zezë. Qëllimi kruesor i grupit ishtë formimi i Serbisë së madhe, duke shfrytëzuar dhunën si mjet politik. Dora e Zezë bëntë trajnimin e guerilës dhe saboterëve duke aranzhuar vrasje politike. Dora e Zezë në fillim ishte e organizuar në atë shkalle të 3 deri 5 qelulave, organizativisht dëgëzohej në komitetet e rretheve, në krye të së cilës ishte komiteti qendror në Beograd. Në piramidë të kësaj organizate ishtë dhjetësha udhëheqëse e Komitetit ekzekutiv herë pas herë me më shume ose me më pak anëtarë. Anëtaret e rinjë betoheshin " ...para zotit, në nderin dhe jetën time do të ekzekutoj të gjitha misionet dhe komandat pa pyetje. Unë betohem para zotit, në nderin dhe jetën time që do t'i marrë të gjitha sekretet e kësaj organizate në varrë se bashku me veten". Grupet satelite u formuan në Slavoni, Bosnje ë Hercëgovinë dhe Istër. Grupi i Bosnjes u emërua Mlada Bosna (Bosna e Re). Puna e "Narodna Odbrana" (Mbrojtja Popullore ishte mjaft efektive ashtu që më 1909 Austria bëntë presion furioz në qeverinë serbë për të ndale rebelimin. Rusia nuk ishte tërsishtë e gatshme të qëndronte prapa Serbisë pasi që gjerat do të vinin në gremisje, kështuqë Beogradi jashtë vullnetit  ishte forcërisht i shtyerë të lëshojë pe. Logjika terroriste e ndërtuar dhe e kultivuar nga shteti bekohej dhe vazhdimisht kishte mbështetje nga Kisha Ortodokse Serbe duke i dhënë asaj karakter politik dhe fetar ku ortodoksizmi serb rivalorizonte qëllimet një shekullore të "Dorës së Zezë" që në fokus kishte pansllavizmin dhe Serbinë e madhe. Propagandimi i krimit dhe terrorizmit shtetëror si akt patriotik përfshinte tërë shoqërinë serbe pa përjashtim, aty këtu dëgjihej zëri i vonuar i ndonjë intelektuali që ishte "zë nga shkretira" për sjelljet devijante të shoqërisë serbe. Shtypi dhe televizioni serb në vazhdimësi "edukon" dhe indoktrinon popullatën me urrejtje patologjike kundër jo serbëve, kjo pasqyrohet edhe përmes rezultateve të anketimit të opinionit serbë të shprehura në përqindje dhe urrejtja kundër të tjerëve është në shkallë shumë të lartë dhe se indeksi i urrrejtjes kundër shqiptarëve arrinte deri në 92%. Rezultatet tregonin se serbët nuk janë të gatshëm të jetojnë në një shoqëri multietnike, kërkesë immediate e BE-së. Eshtë edhe një gjë që shton kokëdhimbjen, është klima e krijuar luftënxitëse, meqë serbët ende madhërojnë krimelët më të mëdhenjë të pas Luftës së Dytë Botërore si heronjë, edhe Graçanica shpesh mbulohet me fotot e krimelëve serb që shkelën ligjet ndërkombëtare duke shkaktuar krime të shumta kundër njerëzimit, si ai në Srebrenicë, por edhe i të tjerëve që kanë mbetur të pazbuluar duke bërë masakrën e Reçakut.

Reçaku i cili futi në lëvizje diplomatët botërorë për të ndëshkuar politikën shfarosëse të Serbisë para 9 vitesh, po rikthehet si një ngjarje e paharruar, si sfidë e të ardhmes së Kosovës, duke dhënë mesazhin e qartë se Kosova përfundimisht duhet të pavarësohet, për hirë të paqes dhe të ardhmes, dhe pavarësimi i Kosovës do ti ulë heshtat e luftës, do të zbehë ekstremizmin e skajshëm serb dhe do të jetë goditje kundër inspiruesve të logjikës sekrete dhe konspirative, duke hapur shtigjet e reja të kooperativitetit dhe bashkangjitjes në familjen evropiane, dhe sa më tepër mbahet zvarrë statusi përfundimtar i Kosovës, për aq do të zgjatë ankthi, deri kur? Janë shumë zëra në politikën ndërkombëtare që tash shumë më zëshëm flasin për pavarësinë e kosovës. Edhe njëherë presidenti Bush dhe bundeskancelarja Merkel u shprehën në favor të pavarësisë, pastaj u radhitën diplomatët tjerë në kor, Frid, pastaj Tom Kejsy.., por edhe lajmi nga Shëpia e Bardhë i shqiptuar nga komentatorja që mbulon Pentagonin se pavarësia e kosovës nuk është çështje as e rusëve, as e serbëve, por është e amerikanëve, ngase në Kosovë janë të locuara trupat amerikane, janë ndër momentet më të rëndësishme që kanë ndodhur ditët, javët dhe muajt e fundit.

---

postuar: Tue, January 15, 2008 2:34 am
botuar: E enjte 17 janar, 2008 00:01 am

"Guarda e passa" (Vështro e kalo)
(Virgjili i tha Dantes tek e shoqëronte përgjatë Ferrit...)
   Eshtë plotësisht e qartë që kooperativiteti i i sinqertë, lufta e korrupsionit, rritja e sigurisë personale dhe pronësore, sundimi i ligjit dhe të drejtës ligjore "askush mbi ligjin", do të jenë sinjale të mjaftueshme për rritjen e interesimit të investitorëve të huaj në Kosovë, por edhe të atyre nga diaspora, ku është i koncentruar një kapital i jashtëzakonshë m, por të cilit duhet t'i paraprihet me transparencë, programe konkrete ekonomike dhe një siguri më të madhe investive

Agim Vuniqi

Vakumi institucional në Kosovë gjatë zgjedhjeve dhe menjëherë pas zgjedhjeve të 17 nëntorit, 2007; sidomos pas kumtimit të rezultateve zgjedhore, deri në mbajtjen e seancës së parë të parlamentit kur u zgjodhën institucionet e reja demokratike ishte interval kohor kur qeveria nuk funksiononte, apo edhe funksionimi i saj ishte më tepër në përvehtësimin e mjeteve buxhetore se sa në vazhdimin normal të punës. Sa do të shprehet kjo keqas në punën e qeverisë së promovuar me ministra të rinjë mbetet të shihet, por pasojat do të vërehen në të ardhmen e ekonomisë së Kosovës, jo për atë se sa do të jetë e aftë kjo qeveri të qeverisë me Kosovën, por në vonesat e kyqjes në rrjedhat aktuale në rajon-mos të thuhet në botë. Sinjalet që duken në horizont se shqiptarët dhe Kosova janë në vonesë të madhe me proceset integruese në kontinent, ato do të reflektohen shumë shpejt në të ardhmen. Problemet prezente janë shumë të mëdha, ngase deri më tash parlamenti i Kosovës nuk ishte në nivel të detyrave, pra kishte shumë mosdije dhe joseriozitet të parlamentarëve lidhur me situatën ekonomike në vend që kushtimisht është i lidhur me statusin përfundimtar të saj. Edhe pse deri më tash nuk kishte ndonjë peshë se kush ishte kryetar apo kryeministër i vendit, ngase Grupi i Unitetit i kishte të privuar të gjitha ingirencat kornizo-kushtetuese , që edhe ashtu ishin dhe janë të cunguara, pa të drejta fuqiplote të ekzekutivit, por vetë krijimi i institucioneve të reja është një sinjal i stabilitetit politik, por edhe i fillimit të mbarë të rrjedhave normale institucionale të ekonomisë, e cila është shkatërruar keqas, dhe pa një stabilizim të KEK-ut nuk mund të priten rezultate inkurajuese. Duhet kuptuar një gjë që sa më tepër zvarritet me marrëveshjet në ndarjen e detyrave në ekzekutiv-ministri, që janë qelës i progresit institucional të qeverisjes, dmth., arritja e plotë e koncenzusit për të gjitha funksionet në aparatin kornizo-institucion al të Kosovës, dëmet së pari ekonomike e pastaj edhe ato politike do të jenë të pa shëruara, këtë më së shumti do ta ndiej popullata, e më vonë edhe politikanët që do të ndeshen me trazira sociale. Politika e kësaj qeverie do të përballet me dy sfida kyçe, në kahjet e orientimit politik për pavarësi, në njërën anë dhe në stabilitetin ekonomik dhe zhvillimor, në anën tjetër. Këto preokupime mbështeten pra në kahjen e orientimit politik dhe atij ekonomik. Vetë Thaçi ka deklaruar parreshtur se do të ketë tolerancë zero korrupsionit, që në gjuhën ekonomike do të thotë zgjërim i investimeve të reja, që nënkupton edhe poentën e hapjes së vendeve të reaj të punës, por edhe kthimin e normalitetit në tregun e punës. Do të ngarkohen me peshë buxhetore sidomos reformat e reja në sistemin shkollor, në atë shëndetësor dhe në hapjen e vendeve të reja të punës në këto dy sektore. Çdo mos përcjellje dhe çdo zvarritje kohore e përcjelljes së reformave me mjete buxhetore të projekteve, do t'i largon edhe nga ndihma financiare e fondacioneve monetare ndërkombëtare dhe nga spustimi i vëmendjes nga ata. Duhet patjetër të ndryshojë edhe çasja e deritanishme e Agjensisë Tatimore të Kosovës ndaj tatimpagueve, sidomos ndaj atyre në sektorin e ndërtimeve ku derdhen mjete të konsiderueshme financiare nga kapitali prvat, meqë shumë ndërmarrës nuk janë as të evidentuar në listën e tatimpaguesve. Lidhur me këtë sigurisht duhet të ndryshohen edhe kuotat tatimore të cilat do të përcaktonin vijën e qartë të efekteve ekonomike. Hulumtimet dhe hetimet që duhet të zhvillohen në KEK, duhet të kenë për qëllim sqarimin e kollapsit ekonomik të kësaj kompanie, e cila le që nuk ka qenë profitabile, por përkundrazi ka ngarkuar buxhetin e Kosovës, kësaj praktike duhet t'i ndërprehet hovi, ngase ky debakël ekonomik i këtij gjiganti ekonomik, tash po qëndron në kukëza, po afekohet në tregun e energjisë, duke qenë pengesë kancerogjene e zhvillimit ekonomik. Patjetër duhet të ardhurat-të hyrat e kësaj kompanie, të jenë publike, nuk duhet më që këtë kompani ta mbulon veli i misteriozitetit, duke u mundësuar kështu një grupi njerëzish të bëjnë hesape në dëmë të pasurisë natyrore tokësore dhe nëntoksore, të sotme dhe të ardhme të Kosovës. Prandaj edhe rangimi i kompanive dhe prioritetet e tyre duhet të bëhen sipas rezultateve financiare, të hyrave, duke u përcaktuar kështu vlera reale e kompanisë, jo të përsëritet rasti i Feroniklit, ku u dëmtua aq keq Kosova, meqë planifikuesit e privatizimit as që kishin përcjellur rrjedhat në burzën ndërkombëtare, dhe kjo politikë dështake i kushtoj shumë rëndë ekonomisë së Drenicës por edhe të asaj të Kosovës, ngase burimet minerale janë pasuri e interesit të përgjithshëm, dhe kjo asesi nuk duhej të lejohej që të jetë pjesë e marrëveshjes për privatizim, por si bazë duhet të mirrej çmimi real në burzën botërore të metaleve. Me gjithë hulumtimet e shumta të pasqyrimit të qartë të parametrave ekonomik, më saktësisht do të dihen në fund të kuartalit të parë, dhe të gjitha informacionet për gjendjen e ekonomisë, duke u pasqyruar edhe në raportin qeveritar. Në këtë raport gjithsesi duhet të përfshihen synimet e punëdhënsve, pastaj minimumi i pagës, mbyllja e vendeve të punës, hapja e vendeve të reja të punës, pra të ketë një diciplinë më të madhe financiare, jo vetëm në kompanitë publike, por edhe ato private. Në mbështetje të idikatorëve ekonomikë do të vërehej menjëherë edhe përshpejtimi i pozicionimit të ri të vendeve perëndimore jo vetëm në fushën ushtarake, por edhe në këmbimin e informacioneve të intelegjencë, me këtë edhe në inkuadrimin e tyre investicional, sidomos në kapacitetet e reja të produkteve të thëngjillit. Si duket këto sinjale do t'i kuptojë shpejt Serbia duke zbutur retorikën luftënxitëse. është plotësisht e qartë që kooperativiteti i i sinqertë, lufta e korrupsionit, rritja e sigurisë personale dhe pronësore, sundimi i ligjit dhe të drejtës ligjore, askush mbi ligjin, do të jenë sinjale të mjaftueshme për rritjen e interesimit të investitorëve të huaj në kosovë, por edhe atyre nga diaspora, ku është i koncentruar një kapital i jashtëzakonshë m, por të cilit duhet t'i paraprihet me transparencë, me programe konkrete ekonomike dhe një siguri më të madhe investive.
 

---

postuar: Mon, January 14, 2008 3:01 pm
botuar: E enjte 17 janar, 2008 00:01 am

Kooperativiteti politik pozitë-opozitë domosdoshmëri për të ardhmen e Kosovës

  Eshtë plotësisht e qartë që kooperativiteti i i sinqertë, lufta e korrupsionit, rritja e sigurisë personale dhe pronësore, sundimi i ligjit dhe të drejtës ligjore "askush mbi ligjin", do të jenë sinjale të mjaftueshme për rritjen e interesimit të investitorëve të huaj në Kosovë, por edhe të atyre nga diaspora, ku është i koncentruar një kapital i jashtëzakonshë m, por të cilit duhet t'i paraprihet me transparencë, programe konkrete ekonomike dhe një siguri më të madhe investive

Agim Vuniqi

  Vakumi institucional në Kosovë gjatë zgjedhjeve dhe menjëherë pas zgjedhjeve të 17 nëntorit 2007 sidomos pas kumtimit të rezultateve zgjedhore, deri në mbajtjen e seancës së parë të parlamentit kur u zgjodhën institucionet e reja demokratike ishte interval kohor kur qeveria nuk funksiononte, apo edhe funksionimi i saj ishte më tepër në përvehtësimin e mjeteve buxhetore se sa në vazhdimin normal të punës. Sa do të shprehet kjo keqas në punën e qeverisë së promovuar me ministra të rinjë mbetet të shihet, por pasojat do të vërehen në të ardhmen e ekonomisë së Kosovës, jo për atë se sa do të jetë e aftë kjo qeveri të qeverisë me Kosovën, por në vonesat e kyqjes në rrjedhat aktuale në rajon-mos të thuhet në botë. Sinjalet që duken në horizont se shqiptarët dhe Kosova janë në vonesë të madhe me proceset integruese në kontinent, ato do të reflektohen shumë shpejt në të ardhmen. Problemet prezente janë shumë të mëdha, ngase deri më tash parlamenti i Kosovës nuk ishte në nivel të detyrave, pra kishte shumë mosdije dhe joseriozitet të parlamentarëve lidhur me situatën ekonomike në vend që kushtimisht është i lidhur me statusin përfundimtar të saj. Edhe pse deri më tash nuk kishte ndonjë peshë se kush ishte kryetar apo kryeministër i vendit, ngase Grupi i Unitetit i kishte të privuar të gjitha ingirencat kornizo-kushtetuese , që edhe ashtu ishin dhe janë të cunguara, pa të drejta fuqiplote të ekzekutivit, por vetë krijimi i institucioneve të reja është një sinjal i stabilitetit politik, por edhe i fillimit të mbarë të rrjedhave normale institucionale të ekonomisë, e cila është shkatërruar keqas, dhe pa një stabilizim të KEK-ut nuk mund të priten rezultate inkurajuese. Duhet kuptuar një gjë që sa më tepër zvarritet me marrëveshjet në ndarjen e detyrave në ekzekutiv-ministri, që janë qelës i progresit institucional të qeverisjes, dmth., arritja e plotë e koncenzusit për të gjitha funksionet në aparatin kornizo-institucion al të Kosovës, dëmet së pari ekonomike e pastaj edhe ato politike do të jenë të pa shëruara, këtë më së shumti do ta ndiej popullata, e më vonë edhe politikanët që do të ndeshen me trazira sociale. Politika e kësaj qeverie do të përballet me dy sfida kyçe, në kahjet e orientimit politik për pavarësi, në njërën anë dhe në stabilitetin ekonomik dhe zhvillimor, në anën tjetër. Këto preokupime mbështeten pra në kahjen e orientimit politik dhe atij ekonomik. Vetë Thaçi ka deklaruar parreshtur se do të ketë tolerancë zero korrupsionit, që në gjuhën ekonomike do të thotë zgjërim i investimeve të reja, që nënkupton edhe poentën e hapjes së vendeve të reaj të punës, por edhe kthimin e normalitetit në tregun e punës. Do të ngarkohen me peshë buxhetore sidomos reformat e reja në sistemin shkollor, në atë shëndetësor dhe në hapjen e vendeve të reja të punës në këto dy sektore. Çdo mos përcjellje dhe çdo zvarritje kohore e përcjelljes së reformave me mjete buxhetore të projekteve, do t'i largon edhe nga ndihma financiare e fondacioneve monetare ndërkombëtare dhe nga spustimi i vëmendjes nga ata. Duhet patjetër të ndryshojë edhe çasja e deritanishme e Agjensisë Tatimore të Kosovës ndaj tatimpagueve, sidomos ndaj atyre në sektorin e ndërtimeve ku derdhen mjete të konsiderueshme financiare nga kapitali prvat, meqë shumë ndërmarrës nuk janë as të evidentuar në listën e tatimpaguesve. Lidhur me këtë sigurisht duhet të ndryshohen edhe kuotat tatimore të cilat do të përcaktonin vijën e qartë të efekteve ekonomike. Hulumtimet dhe hetimet që duhet të zhvillohen në KEK, duhet të kenë për qëllim sqarimin e kollapsit ekonomik të kësaj kompanie, e cila le që nuk ka qenë profitabile, por përkundrazi ka ngarkuar buxhetin e Kosovës, kësaj praktike duhet t'i ndërprehet hovi, ngase ky debakël ekonomik i këtij gjiganti ekonomik, tash po qëndron në kukëza, po afekohet në tregun e energjisë, duke qenë pengesë kancerogjene e zhvillimit ekonomik. Patjetër duhet të ardhurat-të hyrat e kësaj kompanie, të jenë publike, nuk duhet më që këtë kompani ta mbulon veli i misteriozitetit, duke u mundësuar kështu një grupi njerëzish të bëjnë hesape në dëmë të pasurisë natyrore tokësore dhe nëntoksore, të sotme dhe të ardhme të Kosovës. Prandaj edhe rangimi i kompanive dhe prioritetet e tyre duhet të bëhen sipas rezultateve financiare, të hyrave, duke u përcaktuar kështu vlera reale e kompanisë, jo të përsëritet rasti i Feroniklit, ku u dëmtua aq keq Kosova, meqë planifikuesit e privatizimit as që kishin përcjellur rrjedhat në burzën ndërkombëtare, dhe kjo politikë dështake i kushtoj shumë rëndë ekonomisë së Drenicës por edhe të asaj të Kosovës, ngase burimet minerale janë pasuri e interesit të përgjithshëm, dhe kjo asesi nuk duhej të lejohej që të jetë pjesë e marrëveshjes për privatizim, por si bazë duhet të mirrej çmimi real në burzën botërore të metaleve. Me gjithë hulumtimet e shumta të pasqyrimit të qartë të parametrave ekonomik, më saktësisht do të dihen në fund të kuartalit të parë, dhe të gjitha informacionet për gjendjen e ekonomisë, duke u pasqyruar edhe në raportin qeveritar. Në këtë raport gjithsesi duhet të përfshihen synimet e punëdhënsve, pastaj minimumi i pagës, mbyllja e vendeve të punës, hapja e vendeve të reja të punës, pra të ketë një diciplinë më të madhe financiare, jo vetëm në kompanitë publike, por edhe ato private. Në mbështetje të idikatorëve ekonomikë do të vërehej menjëherë edhe përshpejtimi i pozicionimit të ri të vendeve perëndimore jo vetëm në fushën ushtarake, por edhe në këmbimin e informacioneve të intelegjencë, me këtë edhe në inkuadrimin e tyre investicional, sidomos në kapacitetet e reja të produkteve të thëngjillit. Si duket këto sinjale do t'i kuptojë shpejt Serbia duke zbutur retorikën luftënxitëse. është plotësisht e qartë që kooperativiteti i i sinqertë, lufta e korrupsionit, rritja e sigurisë personale dhe pronësore, sundimi i ligjit dhe të drejtës ligjore, askush mbi ligjin, do të jenë sinjale të mjaftueshme për rritjen e interesimit të investitorëve të huaj në kosovë, por edhe atyre nga diaspora, ku është i koncentruar një kapital i jashtëzakonshë m, por të cilit duhet t'i paraprihet me transparencë, me programe konkrete ekonomike dhe një siguri më të madhe investive.

---

Në adresë të Erenikut
postuar:Sun, January 13, 2008 7:47 pm
botuar: E hënë, 14 janar, 2008 00:01am Shqiptari i mirë
Shqiptar i mirë është ai që ka grada, ai që belbëzon në gjuhë të huaja, edhepse nuk kupton gjë, është i mirë ai që dehet dhe flet gjepura, ai që ka biznes familiar të kombinuar me atë pushtetar, ai që mburret që është hajn e këtë nuk e kuptojnë të tjerët, ai që betohet në flamur e atdhe ndërsa beson në xhep e padron, ai që ka shfrytëzuar fondet popullore dhe i ka bërë të vetat, shqiptar i mirë është edhe ai që femrat shqiptare ua servon të huajve, ai që resurset natyrore nuk i ruan por i shet....

Agim Vuniqi

Fushata e deritanishme për pavarësi përqëndrohet në shpresën se komuniteti ndërkombëtarë do të pranojë Kosovën në familjen e demokracisë perëndimore pasi që do të kryhet ndarja nga Serbia dhe nga gabzheri i përbashkët në të kaluarën. Duhet të kuptohet që pavarësia e mbikëqyrur nuk përshpejton përnjëherë zgjidhjen e problemeve të grumbulluara pas luftës, ku shkelësit më të mëdhenjë të ligjit ishin ata që do të duhej ta zbatonin atë. Shqiptarët duhet të kuptojnë se bindjet false të bashkangjitura mendimit popullor se pavarësia do të përmirëson statusin socio-ekonomik të qytetarëve është keqkuptim. Me çfarëdo pavarësie gjendja e qytetarëve nuk do të përmirësohet derisa parlamenti i Kosovës të merr inciativa që propozim-draftet të shqyrtohen seriozisht dhe të përmbledhen në projektet e disejnuara, ashtu që të specifikojnë rolin e institucioneve në zbatimin e ligjit dhe krijimin e klimës adekuate ligjore në shoqëri. Nuk duhet të jetë qëllimi i i qeverisë që ministrat të sigurojnë pozitat në pushtet, dhe të konsolidojnë status-quo-n, gjë që është interes i tyre më i mirë, por kjo nuk duhet të thotë se ata duhet të mbajnë Kosovën nën sqetull, në baza partiake.

Vullneti i popullit, apo vullneti i liderëve politikë, e përjashtonjë njëra tjetrën apo bashkëjetojnë dhe nëse thuhet duhet respektuar vullneti i popullit a do të thotë kjo se duhet rrespektuar edhe vullneti i liderëve të popullit, të cilët janë të parcializuar nëpër parti politike, dhe zgjedhja e tyre a është demokratike, e drejtpërdrejtë apo indirekte, apo nuk ka liderë politikë, pra as popullorë? Nëse këta që tash janë liderë të pranuar nga 40 % i zgjedhësve, por edhe nga ndërkombëtarët, edhe pse ata dhe vendorët kanë shprehur rezerva për daljen e ulët në zgjedhje, ata kanë respektuar rregullat e lojës, ndërsa të tjerët të cilët nuk janë të evidentuar, ata janë kundërshtarë të sistemit, nuk e parapëlqejnë sistemin politik të deritanishëm me dy pushtete, që realisht u tregua jo funksional, por cila është zgjidhja që qytetarët të jetojnë në mirëqenje. Dyshoj se mënyra e deri tanishme e mospranimit reciprok të njëra tjetrës do të përmirësojë jetën e qytetarëve. Duhet të kuptohet që edhe çështja e referendumit nuk do të përshpejtonte me urgjencë vullnetin e popullit, por vullnetin e liderëve politikë, të cilët edhe ashtu do të tentonin të prolongojnë pushtetin e pakufizuar përmes deklarimit të vullnetit të popullit, me votë.

Realisht si pikënisje është zhvillimi historik dhe tradita, që mund të arrihet atëherë kur qytetarët deklarojnë vullnetin e tyre të lirë. Krizat e mëdha në të cilat përballemi nuk janë vetëm në kundërshtimin e UNMIK-ut tash, dhe EUMIK-ut nesër, për t'u marrë atyre kontrollin më të madh për shumë çështje të tjera dhe nëpër komuna, në fakt gjendja e padurueshme ka filluar mu aty, por edhe në raportet brendashqiptare të pasluftës që deri vonë kanë qenë hallkë zingjirore për mospajtimet e rënda brenda shqiptarëve. Sidoqoftë shumica e analistëve urban do të argumentojnë që institucionet e pushtetit lokal do të ndihmonin të zgjidhen vetëm disa nga problemet me të cilat përballen qytetarët sot, dhe shumë analistë të jashtëm nxjerrin në pah ndërlikueshmërit e thella që ekzistojnë në shoqëri që janë përtej kompetencave të komunës. Sipas ligjeve evropiane që u atribohen vetëqeverisjes lokale, "Bashkia përfaqëson entitetin e integruar gjeografikisht dhe ekonomikisht, për popullatën lokale, gravitimin e tyre nga qendra, kushtet zhvillimore dhe ekologjike të vëndit dhe për realizimin e përbashkët të nevojave personale." Duke vështruar problemin nga ky kontekst është enigmatike pse Kosova ka territore institucionalisht të ndara, dhe në veprim janë disa pushtete, përfshirë edhe atë paralel, i cili edhepse publikisht i papranueshëm funksionon.

Përveq mungesës së zgjimit të njëmendët kombëtarë dhe kulturor të shqiptarëve, përçarjet kanë vazhduar të krijojnë ndarje të theksuara në mes tyre, në njërën anë, i atyre që insistojnë të vazhdohet me modelin e pritjes dhe i ayre që kjo strategji është e gabuar dhe do ta fshijë tërë popullin; nga degradimi kulturor dhe ai moral, por edhe nga emigrimi. Sesa janë këto pretendime korrekte, ose jo, dhe cila është e vërteta, megjithatë disa nga mendjet e talentuara shqiptare, kanë vendosur të fokusojnë forcat intelektuale në favor të fragmentarizmit kombëtarë, dhe ata shpërblehen me konsistencë për kontributin e dhënë, duke i emëruar këta simaptizues në pozita të larta të pushtetit, praktikë që tingllon shumë e afërt kur të mendojmë prapa në ditët e pushtetit jugosllav dhe në ditët e pushtetit otoman. Ata intelekualë që kanë refeuzuar të regrutohen brenda qarkut korruptiv janë përpjekur të ndërmarrin inciativa për të ndryshuar gjendjen përbrenda, ose të emigrojnë, që si pasojë kurrë nuk janë kthyer. Pyetja që deri tash konsiderohej si e vërtet duhet të rishikohet "Çka do të thotë të jesh shqiptarë", që për habi po merr nuanca të huaja. Shqiptar i mirë është ai që ka grada, ai që belbëzon në gjuhë të huaja, edhepse nuk kupton gjë, është i mirë ai që dehet dhe flet gjepura, ai që ka biznes familiar të kombinuar me atë pushtetar, ai që mburret që është hajn e këtë nuk e kuptojnë të tjerët, ai që ka shfrytëzuar fondet popullore dhe i ka bërë të vetat, ai që betohet në flamur e atdhe ndërsa beson në xhep e padron, shqiptar i mirë është edhe ai që femrat shqiptare ua servon të huajve, ai që resurset natyrore nuk i ruan por i shet, shqiptari i mirë është edhe ai që Kosovën provon ta bëjë kantier të "arit të zi", që fjala biznes do të nënkuptonte oxhaqet dhe tymin e përzierë me pluhur, i mirë është edhe ai që privatizoi uzinat, ndërsa punëtorët i la me gishta në gojë..., është i gjatë numri i ahqiptarëve të sukseshëm dhe të mirë, ftekeqësisht kanë mbetur shumë pak "jo shqiptarë" të sotëm, që janë shumë krenarë dhe kombëtarisht të pa përmirësueshëm.

---

Në adresë të Erenikut
postuar:Fri, January 11, 2008 2:56 am
botuar:E premtet, 11 janar, 2008 2:27PM PDK-LDK, martesë e kontraktuar
Nëse Kanuni njeh hakmarrjen, dhe ndëshkimin e panatyrshëm, ky mendim po të lansohej në politikë do të ishte jo vetëm i rrëmbyeshëm por edhe katasrofik për të ardhmen e Kosovës

Agim Vuniqi

     Përfundimisht në Kuvendin e posa konstituuar të Kosovës u votua koalicioni PDK-LDK, duke prodhuar kryetarin e Kuvendit, kryesinë e Kuvendit, kryetarin dhe kryeministrin e vendit. Kjo u arritë pas konsultimeve të stërzgjatura dhe pas miratimit nga zyret e huaja diplomatike. Qeveria e Kosovës  u komponua pas një nënshkrimi të marrëveshjes në mes të Hashim Thaçit, që fitoi pozitën e kryeministrit dhe Fatmir Sejdiut, i cli u kurorëzua me pozitën e kryetarit për pesë vite, pas votimit të tretë, e drejtë e plotëfuqishme ligjore, të cilën e parasheh Korniza Kushtetuese, nëse kandidati i propozuar nuk fiton 2/3 e votave në dy xhirot e para të votimit.Edhe pse ky koalicion i quajtur i "panatyrshëm" u vërshua nga kritikat "vend-pa vend" të opozitës, përballojë uraganin e parë, duke u votuar me 85 vota "për", nga deputetët e Kuvendit shumëetnik të Kosovës, i cli vepron në suaza të Kornizës Kushtetuese dhe të rezolutës 1244, që nuk i jep shumë fuqi menxhuese kësaj qeverie. Zilia pse ata kurorëzuan dëshirën e tyre për të udhëhequr me Kosovën për katër vitet e ardhshme ishte evidente, ngase shumica e diskutuesve nuk u përqëndruan në përbërjen e qeverisë dhe emrat e propozuar, por as në programin e përgjithësuar të ekspozuar nga z. Thaçi, i cili u zgjodhë mandatar i qeverisë. Shumica nga deputetët marrin paga nga buxheti i Kosovës si politikanë-profesionist, ngase më heret nuk janë veçuar me ndonjë arritje të caktuar në fushën intelektuale apo të biznesit, duke shtuar edhe atë se nuk kanë ndonjë përvojë në punët ekzekutive-menagjuese. Por angazhimi në politikë është i tillë që karriera politike hap mundësi të cilat njeriu mund vetëm t'i ëndërrojë. Eshtë pra i natyrshëm edhe pranimi i ndonjë marrëveshjeje që në kushte normale do të ishte i çoroditur, por vetë angazhimi në politikë ka nuhatjen e karrierës, dhe gjithkundë është njejtë, pra në Kosovë nuk është bë asnjë përjashtim. Eshtë fakt se çështjet nuk duhet vështruar as me shqisat e dirigjuara nga barku, as nga emocionet, por nga arsyeja mendore, pse pra LDK-ja mos të pranonte dorën ofertuese të PDK-së, nuk ka gjë të pazakontë në këtë binjakëzim partiak. Edhe pse nga shumica shfryhet mllefi hileqar i urrejtjes, se në të kaluarën këto dy subjekte kanë qenë të urryera në mes vete, nuk do të thotë kjo se këto marrëdhënje duhet të mbahen përherë të ftohura, atëherë nëse do të ndodhte kështu, ata nuk duhet të mirreshin me këtë zeje që mbështetet në negociata. Raportet zbuten përmes bisedimeve, ato ndodhin edhe pas luftërave të urryera në mes shteteve, pra spagë lidhëse është interesi, në këtë rast partiak, pse jo edhe ai i përgjithshëm. Deri sa në Gjermani në pushtet funksionon koalicioni CDU dhe SPD, pa luhtaje të mëdha, por edhe në shumë vende tjera me përvojë shumë të madhe demokratike, atëherë edhe ky koalicion është i pranueshëm, nëse është zhvilluar në baza të reciprocitetit partiak. Shumë nga klithjet e zhurshme, nuk janë të përmbushura në cilësi, meqë ataku që bëhet ka në shënjestër këtë koalicion përmes pyetjes: pse PDK dhe LDK të udhëheqin, dhe pse ato të ndërtojnë institucionet e përbashkëta? Pastaj thurrjet e reja pushtetore, se më mirë do të ishte të krijohej ndonjë koalicion tjetër, i tre katër partive politike. Realisht nëse njeriu analizon pa ndonjë emocion këto dy verzione atëherë më i përafërt është ky koalicion i cili fundja është më funksional, dhe më i thjeshtë. është një e mirë në gjithë këtë se logjika kanunore u zëvendësua me logjikën politike, që është shumë më e njohur nga teoria mbi demokracinë. Nëse Kanuni njeh hakmarrjen, dhe ndëshkimin e panatyrshëm, ky mendim po të lansohej në politikë do të ishte jo vetëm i rrëmbyeshëm por edhe katasrofik, për të ardhmen e Kosovës. Eshtë tjetër gjë sa jemi të kënaqur apo jo me emrat e vendosur nëpër ministri, apo do të kishte zgjidhje më të mira. Pak a shumë ky është realiteti i kuadrove kosovare, nuk mund të lansohen të tjerë, të cilët rrijnë shumë larg nga politika.

---

Në adresë të erenik-ut
postuar:Thu, January 10, 2008 1:10 pm
botuar:E premte, 11 janar, 2008, 2:18PM "Show" televiziv, një kunj dhe një bole

Edhe fituesit ishin atraktiv, ishin të përzgjedhur nga koalicioni qeversisës, LDK në përbërje komplete: Ismet Beqiri, Melihate Tërmkolli e Isa Mustafa fituan kunjin, ndërsa bolen kësaj radhe e fitoi Xhavit Haliti, vet, edhe pse ai ishte anëtarë i formacionit të PDK-së me Fatmir Limajn dhe me Vlora Çitakun

Nje grup perfaqësuesish institucional që reprezentatonin Kosovën ishin tubuar t'i argëtonin qytetarët dhe veten me një lojë të re "axhamillëku" rrëzimin e kunjave duke i argëtuar teleshiquesit parapagues të obliguar të RTK-së. Për të qenë argëtimi më në nivel u kujdesën moderatorët e emisionit "dhëndërri dhe nusa", moderatorë të emisionit "Jeta në Kosovë", duke i shpërblyer fituesit me një kunj dhe me një bole. Edhe fituesit ishin atraktiv, ishin të përzgjedhurit nga koalicioni qeversisës, LDK në përbërje komplete: Ismet Beqiri, Melihate Tërmkolli e Isa Mustafa fituan kunjin, ndërsa bolen kësaj radhe e fitoi Xhavit Haliti, vet, edhe pse ai ishte anëtar i formacionit të PDK-së, me Fatmir Limaj dhe me Vlora Çitakun. Bukuria e këtij manifestimi "kulturor", i cili sponzorohej nga tatimpaguesit kosovar, përfundimisht dha një paqyrë reale të lojës "hajde lujna k..." me qytetarët e Kosovës. Atyre pra u servohej një "show-qervish", në të cilin merrnin pjesë të gjithë nën një çati, që nga politikanët përfaqësues partiak dhe të institucioneve që po krijojnë ngadalë estradën e institucionalistëve  e deri ata të KEK-t, SHPK-së, TMK... dhe RTK-ja si organizatorë, i gjithë ky spektakël bëhej për t'u argëtuar qytetarët. Shpresoj që herën e ardhshme do të garojnë mjekët, pacientët e Termokosi, pastaj përfaqësuesit e arsimit, arsimtarët dhe rrugaqët të cilët gati për cdo ditë aranzhojnë garat në "fullkontact" para shkollave në të gjitha nivelet, pastaj të vazhdohet me gazetarë, sharraxhinjë, punëtorë krahu...Ky është nënqmimi më i keq që ndonjëherë i është bërë instittucioneve kosovare, është ky një "show-kiç" që po krijon një publicitet atraktiv "kalegulian" i cirkusantëve institucionalë dhe i publikut, i cili argëtohej me sharmin e duetit "nuse e dhëndërr" nga Kosova. Ku..ku... medet sa posht ka rënë katundi! Po të ndodhte kjo dikund në ndonjë vend normal do të plaste hataja, do të ishte temë e ditës 24 orë, ngase loja dhe përdhosja e institucioneve përmes këtyre palaçove është plotësisht e patolerueshme. Po ku mbet serioziteti i institucioneve, nëse këta janë reprezentuesit e pavarësisë së Kosovës me kunjë e bole, cila do të ishte shejna dalluese e kësaj pavarësie? Në Amerikë u dënua një kongresmen me tetë vite burg meqë kishte fyerë qeverinë amerikane publikisht, ngase ai ishte përfaqësues i institucionalizmit amerikan, edhe pse ai nga gjyqtari u falenderua për të gjitha që kishte bërë deri atëherë, për Amerikën, por e tërë kjo nuk i jipte atij të drejtë të përqesh institucionet e pushtetit në qeverisje. A nuk ishte edhe ky "show" një fyerje e rëndë publike për qytetarët e Kosovës, të cilët rropaten me përditshmërinë gjithnjë e më të zymtë, ndërsa të zgjedhurit e tyre keqpërdorin paran publike me lojë kunjash e bolesh. Dhe tash qytetarët duhet ta kenë të qartë përgjithmonë pse rrahet dhe burgoset "Vetëvendosja", ngase ata janë të tjerë, nuk janë "showmen" dhe hajgaraxhinjë estradash, ata e përjetojnë shumë rëndë shkeljen e përditshme të dinjitetit të qytetarit. Koha e tyre do të vjen patjetër, koha e të rinjëve të cilët fjalën dinjitet e kuptojnë shumë seriozisht.

---

botimi: 09 janar, 2008
10:35PM

Hamendjet diplomatike dhe Kosova

Zgjidhja e pritur e pavarësimit nuk po shkon si duhet, jo vetëm për shkak të qëndrimit të fort rus, por edhe për atë se Kosova ishte vet në hamendje, nuk kishte ndonjë strategji institucionale të përpunuar sa duhet të realizimit të pavarësisë.
Agim Vuniqi
Dilema e shpalljes së pavarësisë, ka marrë shumë kohë, thënë realisht politikanët shqiptarë nuk kanë qenë në nivel të detyrës. Realiteti politik-diplomatik ka ndryshuar dukshëm në favor të Serbisë, jo vetëm për shkak të qëndriit të fort rus, por edhe për atë se Kosova ishte vet në hamendje, nuk kishte ndonjë strategji të përunuar. Nuk do shumë mendje që njeriu të kupton se pala shqiptare ishte shumë më aktive para zgjedhjeve të nëntorit se pas zgjedhjeve. U hargjua koha për ndërtimin e koalicionit, edhe pse 28 janari do të përcaktoj orinetimin e njëmendët të BE-së, atë të dërgimit të misionit civil në Kosovë dhe të nënshkrimit të marrëveshjes së stabilizim-asocimit me Serbinë. Nëse marrëveshja nënshkruhet si e tërsishme, dmth në kuadër të rezolutës 1244, atëherë Kosova largohet shumë nga pavarësia e deklaruar. Deri më tash nuk ka ndonjë parapërgatitje se politikanët kosovarë janë duke menduar në shpalljen e njëanshme, apo atë si thuhet në bashkëveprim me SHBA dhe BE-në. Shpresa që po i mban shqiptarët se pavarësia do të realizohet shpejt, është vetëm një dëshirë e madhe, ngase si mund të kuptohet ardhja e misionit civil të BE-së, para se Kosova të shpallë pavarësinë dhe para se kuvendi i Kosovës të bënë ofertën e hapur për dislokimin e misionit civil. Sa i përket dërgimit të misonit në Kosovë, ende nuk është qartësuar sa duhet  baza juridike dmth. nuk ka ndonjë marrëveshje të pranuar fuqiplote në mes të shteteve anëtare të BE-së, pra angazhim permanent do të mbetet përafrimi i qëndrimeve për zbarkimin sa më të shpejtë të misionarëve civil në Kosovë. Shumica e vendeve konsiderojnë se kërkesa e Ban Ki-moonit drejtuar BE-s është mbulesë të mjaftueshme juridike, dhe se dërgimi i misionit civil Evropian në Kosovë është në pajtim me rezolutën 1244. Qeveritë e disa shteteve të Unionit konstatojnë se kjo nuk është e mjaftueshme dhe se shkuerjen e misionit në Kosovë në mënyrë eksplicite duhet ta lejojë KS, me rezolutë të re për Kosovën, e që gati është e pamundur pas refuzimit me veto të Federatës Ruse Nëse BE merr vendim më 28 janar për dërgimin e misionarëve të vet, kjo do të thotë se është në përputhje me rezolutën 1244, dhe është pjesë e kompetencave të sekretarit të përgjithshëm të OKB-së Ban Ki-moon, i cili bënë zëvendësimin e misionit të përkohshëm të UNMIK-ut me atë të EUMIK-ut, nuk ka pra ndonjë ndryshim cilësor. Sa është e gatshme Kosova që të përballet me aktin e shpalljes është diçka tjetër, meqë deri më tash nuk ka pasur ndonjë angazhim në këtë drejtim.Qeverisja e deritanishme skamdaloze jo që ka punuar në drejtim të afrimit dhe të zgjidhjes statusore të Kosovës, por përkundrazi në drejtim të kundërt, duke u dhënë argumente të disfavorshme shteteve anti-pavarësi, meqë Kosova u rangua ndër vendet me shkallën e korrupcionit më të lart. Do të ishte paksa më dekurajuese poqëse Kosova do të kishte statusin e zgjedhur, ngase problemi do të kishte karakteristikat e brendshme, por është shumë i difavorshëm kur Kosova është në rrugën e pavarësimit. Deklarata e Koshtunicës se BE duhet të përcaktohet në mes të afrimit me Serbinë, pra në kuadër të rezolutës 1244 apo të dërgimit të misionit civil në Kosovë, me vet faktin se nuk ka pasur ndonjë përgjegje eksplicite të menjëhershme tregon se BE-ja është ende në hamendje. A do të ketë nënshkrim të marrëveshjes apo jo për asocim-stabilizim mbetet e hapur, por është inkurajues dhe shpresdhënës edhe qëndrimi i Holandës se nuk do të pranohet nënshkrimi i marrëveshjes pa u bë dorëzimi në Hag i Mlladiqit. Por nëse eventualisht plotësohet ky kusht, cilat do të jenë gjasat e shtyrjes-mosnënshkrimit, shumë më të vogla se sa tash. Nënshkrimi i cfarëdo marrëveshjeje të parakohshme që nuk u jep sinjalin e gjelbër msionit civil në Kosovë, do të vështirësojë shumë pavarësinë e pritur, do ta bëjë gati të pamundur/postuar për ereniku.net/Tue, January 8, 2008 12:22 pm/

---

botimi: 05 janar, 2008
12:47PM A ka më festa?
Nëse është i pranuar me koncesus institucional sllogani popullor "dita e mirë shihet në sabah", atëherë qytetarët nuk kanë pse të brengosen, qethi kush qethi, delet janë prap në numër.

Agim Vuniqi
05 janar, 2008
Shumë gjëra janë të paqarta. Deri sa krerët e politikës kosovare mundohen të bindin opinionin se çdo gjë është në rregull, si duket nuk po e arrijnë këtë, nuk po janë aq shumë të bindshëm dhe real. Për shumëkend është befasuese letra e hapur e presidentit i cili ligjërisht është ende në pozitë, falë interpretimit nga ndërkombëtarët të Kornizës Kushtetuese, të cilën ia adresoi "vllaut", "familja" e të cilit u nda krejtësisht nga "bashkallëku" ideologjik, por edhe ai i njëmendët fizik, Rupelit, që për nga përmbjatja më tepër i dedikohet opinionit të brendshëm se sa që ka ndonjë rëndësi të veçantë. Si duket politika dhe diplomacia në Kosovë ka filluar të sharojë nga kanalet diplomatike në atë mediale. Edhe pse në KS janë bërë ndryshime, janë zëvendësuar anëtarët e mëhershëm që kanë statusin e përkohshëm të "15-es" në KS, nuk ka ndonjë lëvizje në atë drejtim. Raporti tremujor i Ban Ki-moon-it mbet ende i paanalizuar nga qeveria vendore, e cila nuk është kurorëzuar ende. Edhe pse parimisht dy partitë kryesore që dolën nga zgjedhjet  me më shumë ulëse nuk po rehatohen me postet ministrore, njëri nga kushtet e parashtruara është frekuentimi më i shpesht i njerëzve në ministritë dhe i "eurove" që paramendohet se do të kenë mjete buxhetore më shumë. Nuk dëgjuam ndonjë fjalë inkurajuese për realizimin e premtimeve ndaj qytetarëve dhe të gjejmë diçka të vlefshme (letra është ende "tabullarazë") nga programi qeveritar për 100 ditëshin e parë. Ndoshta kjo është heret të kërkohet, por ky është preokupimi më i madhë i qytetarëve, se a do të ndërrohet diçka me qeverisjen e re. Asamblet komunale veç kanë filluar të gjallërohen, duke u betuar në ligj, jo në kushtetutë, meqë ajo pret të shpallet kur të nxen dielli, dhe të shkrin akullin që ka mbërthyer statusin ende të pa definuar qartë. Nuk ka ndonjë ide të re në horizont se sa përqind do të pavarësohet Kosova, meqë edhe plani për zbarkimin e zyrtarëve evropianë nuk ëshë saktësuar krejtësisht. A do ta bëjë këtë KS, apo do të zgjidhet bajpasi diplomatik, mbetet të shihet, nuk është qartësuar si duhet. Informacionet që jipen nga shtypi ditor herë nxehtë, herë-her ftohtë, si acari i dimrit nuk lëne rehat qytetarët, është një e mirë në gjithë këtë rrrëmujë, bile mbushen faqet e shtypit me informacione nxehtë-ftohtë, por edhe me komente, varësisht nga disponimi i artikullshkruesve. Vet fakti që Kosova nuk është kualifikuar ende në ligën e parë të shteteve të pavarura, deri më tash, len një çikë doze të skepticizmit. Diçka bile ka filluar të lëvizë, u mbajt seanca e parë konstituive e parlamentit të Kosovës me përbërje të re. Fatlumët që zunë pozitat në kuvend nuk kanë pse të brengosen për katër vitet e ardhshme, kanë siguruar pagat e rregullta dhe benificionet tjera përcjellëse, shumë atraktive. Sytë tash janë drejtuar në arenën e nxehtë të pushtetit ministror. Ministrat në përbërjen e kaluar ishin mjaft të zellshëm dhe nuk pritonin fare të pastrojnë pluhurin nga kontoja buxhetore, ata ishin edhe njerëzit më të popullarizuar, më të përfolur, dhe më "shik", estrada e muzikantëve dhe hajgaregjinjëve kombëtarë ishte në një shkallë më poshtë në krahasim me ta. Nuk bënë të jemi aq ziliqarë, nuk do të ishte keq që qytetarët të kenë pakëz mëshirë dhe tu shprehin ngushllime korit minsitror që u skadoi mandati, siç u skadon shumë ushqimeve në raftet e marketeve të mëdha e të vogla, dhe përveq ndonjë zhurme sa për sy e faqe në ndonjë nga gazetat vendore kalon pa u vrejtur shumë. Edhe pse dhimbja ishte e madhe për "shokun" Shuk, u përballua pa ndonjë ditë zie të shpallur, por edhe pa ulje të flamujve në gjysëm shtizë, që ënde nuk janë ngjyrosur me laramanin e re, nuk ka arritur të zgjidhet dizajni i flamurit kosovar, atij të riut, se këtij që valonte dimër e verë veq kanë fillaur t'ia zbehen ngjyrat.  Në një mënyrë a tjetrën u bë hataja Xha Shkuku, miku ynë që aq shumë u angazhua për ngritjen e oxhaqeve të TC Kosova C, u nda nga miqtë pa u përshëndetur, nuk është vetëm kjo, do të mbesin pa mbushje telefonike, vetura luksoze, përcjellësit besnikë, dhe dhjamin buxhetor, keq shumë por s'ke ç'të bënë, nuk zgjasin festat përherë. Fatmirësiht ngrica nuk u krijon kushte të mutacionit rriqërave, se pastaj do të dilte shumë punë, do të zbehej gëzimi festiv i ndërrimit të motmoteve, me shumë zhurmë, pordhë e piskamë.
/postuar për ereniku.net/Sat, January 5, 2008 9:06 am/

---

Arsimimi nuk është vetëm përgatitje për jetë, është vet jeta
Edhe me dëshirën më të madhe për të bërë një studim serioz për sistemin edukativo-arsimor në Kosovë është shumë vështirë, nga fakti se është vështirë të gjinden të dhënat e nevojshme, por kjo nuk është pengesë përjashtuese për tu dorëzuar, ngase aty ku dhembë dhëmbi shkon edhe gjuha, prandaj edhe nëse jepet një pasqyrë e sistemit edukativ arsimor në Amerikë ia vlen, bile për t'u njohur më për së afërmi se si ky shtet i madh po zhvillohet me hapa gjigant, edhe përkundër shpenzimeve shumë të mëdha, me trerliona dollarë, që po i gëlltitë lufta në Afganistan dhe e Irak, nuk dua pra të polemizoj sa a ka pasur lëkundje apo jo, ngase institucionet ndërmarrin veprime të menjëhershme për të stabilizuar rrjedhat, edhe duke rrudhur fondet por edhe buxhetin.

Agim Vuniqi
04 janar, 2007

Nuk ia vlen të bëhet ndonjë krahasim meritor i procesit edukativo-arsimor në Kosovë me ato të perëndimit, jo për nga programet shkollore, ngase ato mund të hartohen bukur, pra edhe të kopjohen, por për trajtimin dhe qasjen e gabuar ndaj tij, jo vetëm nga institucionet por edhe nga vet qytetarët. Eshtë shumë gabim që çështja e arsimit t'u lehet si barrë vetëm arsimtarëve, do të ishte kjo një padrejtësi shumë e madhe ndaj tyre por edhe vetë fëmijëve-nxënësve, studentëve. Paramendoni se çfarë do të ndodhte në ndonjë vend në Evropë poqëse nga një person publik-ministër të varej sistemi shkollor, kjo as që mund të imagjinohet. Qytetarët dhe prindëritë janë ata që me vullnetin e tyre të lirë e përparojnë sistemin edukativ-arsimor, si në aspektin e sigurisë në shkolla, por edhe zhvillimin e aktiviteteve të lira, duke përfshirë angazhimin në sport, në teatër... Nuk është e mjaftueshme zhurma për paga, nëse muk rritet përgjegjësia, dhe fajësimi të adresohet vetëm në një vend dhe në një person-ministër, ngase kështu problemi nuk zgjidhet. Pyetja është a dëshirojmë shkolla cilësore dhe fëmijë të shëndoshë, apo të kalojmë mbi problemet e grumbulluara duke shfajësuar secili veten dhe duke drejtuar gishtin diku tjetër. Minstri dhe stafi ankohet se nuk ka mjete buxhetore të mjaftueshme, e në anën tjetër auditimi tregon se ka pasur keqpërdorime ne menaxhimin e mjeteve, dhe po të njëjtit vazhdojnë të kryejnë funksione publike me rëndësi, ata mund të kryejnë çfarëdo pune, por jo më në institucionet arsimore. Pastaj prindëritë ankohen se nuk ka siguri në shkolla, a përfundon aty përgjegjësia, apo ankesat mund të zgjedhin problemin, asesi. Ata duhet të jenë më të zëshëm dhe më të organizuar, duke bashkëpunuar me stafin drejtues nëpër shkolla...Eshtë një e vërtet e madhe se ka mungesë të cilësisë së kuadrit mësimor, shumica nga ta as nuk janë të aftë të operojnë me kompjuterë. Arsimtarët duhet të jenë vazhdimisht të përballur nga konkurenca legale, dhe ata t'u nënshtrohen testeve në çdo dy vjetë, apo pak më ndryshe varësisht nga rregullat, atëherë edhe kërkesa për paga më të larta do të arsyetohej plotësisht. Edhe çështja e finacimit është shumë e degraduar, ngase cilësia është në varshëmri nga financimi, pra në ato vende ku ka pagesë më të madhe të tatimeve nga qytetarët, atje duhet të ketë paga më të larta për arsimtarë por edhe cilësi më të lartë, nuk mund të bëhet financimi linearisht-gjithkund njejtë, ngase një pjesë e mjeteve të tubuara për buxhet në nivel qendror duhet të shpërndahen në nivel lokal dhe në shkolla, pra që në fillim duhet të dihet buxheti vjetor shkollor, jo këtu të implikohen ministrat, ata duhet të bëjnë kontrollin e cilësisë dhe respektimin e ligjit. Pse univerzitetet në Kosovë eksploatojnë aq rëndë studentët e në anën tjetër nuk sigurojnë bursa për studentët e dalluar. Përfundimisht nuk mund të arsyetohet neglizhenca e tyre dhe mungesa e inciativës intelektuale në rritjen e mjeteve nga puna shkencore-kërkimore. Si ua marrin zërin por edhe gjuhën OJQ-të, të cilat vjelin donacione të mëdha, ndërsa zëri i profesorëve nëpër fakultete është i shurdhër-memec. Sa shumë univerzitete private me aq shumë fakultete të shkencave politike dhe asnjëri nga ta nuk u angazhua që të përcjellë sistemin zgjedhor në Kosovë, për të dhënë bile ndonjë mendim akademik meritor. E keqja më e madhe është se shumë profesorë janë të angazhuar në makro-projekte, e në anën tjetër as që vërehet kontributi i tyre në fakultetet ku ata i mësojnë studentët, por edhe marrin paga. Fundja dijetarët ishin të nënqmuar skajshmërisht edhe gjatë procesit të bisedimeve për statusin final të Kosovës, nga ata nuk u kërkua ndonjë qëndrim edhe për pakon Ahtisaari. A nuk është për brengosje një paraqitje memece e shkenctarëve shqiptarë dhe e akademikëve të ardhshëm, dhe pse aq keq manipulohen studentët me shoqatat e tyre, që zëri i tyre dëgjohet vetëm kur organizohet ndonjë demostratë. Pse u lanë jasht procesit profesorët e fakultetit teknik të energjetikës, kur diskutohet për të ardhmen energjetike të Kosovës, si ata u anashkaluan dhe nuk janë prezent në AKM, në Komitetin drejtues të "TC Kosova-C", kështu bile do të përfitonin të gjithë, nuk bënë që Kosova të jet peng e disa hileqarëve të cilët mendjen e kanë në xhepat e tyre. Stop më të tillëve! Shumë pyetje që mbesin pa përgjegje, edhe pse liderët u nderuan me diploma universitare, nga profesorët, të cilëve as që ua drejtojnë shiqimin.  

Edhe më dëshirën më të madhe për të bërë një studim serioz për sistemin edukativo-arsimor në Kosovë është shumë vështirë, nga fakti se është vështirë të hulumtohen të dhënat e nevojshme, por kjo nuk është pengesë përjashtuese për tu dorëzuar, ngase aty ku dhembë dhëmbi shkon edhe gjuha, prandaj edhe nëse jepet një pasqyrë e sistemit edukativ arsimor në Amerikë ia vlen bile për t'u njohur më për së afërmi se si ky shtet i madh po zhvillohet me hapa gjigant, edhe përkundër shpenzimeve shumë të mëdha me trerliona dollarë që po i gëlltitë lufta në Afganistan dhe e Irak, nuk dua të polemizoj sa a ka pasur lëkundje apo jo, ngase institucionet ndërmarrin veprime të menjëhershme për të stabilizuar rrjedhat, edhe duke rrudhur fondet por edhe buxhetin.


Tre nga 10 amerikanë punojnë në sistemin edukativo-arsimor ose studjojnë në ndonjërin. Edukimi gëlltitë mbi 8 % të produktit të përgjithshëm kombëtarë. Duke i renditur të gjitha në një vend, është linja më e gjërë në buxhetin e qyteteve. Se sa janë rezultatet e vlefshme, nganjëherë i bënë që arsimtarët, prindëritë,  admnistratorët dhe politikanët të ngrehin zërin lart duke drejtuar edhe gisht gishtin tregues.

Më 1930 në SHBA ishin të fragmentuara 130,000 distrikte shkollore. Pas disa dekadave të konsolidimit tash janë më pak se 15,000. Ato rangohen në madhësi-në qindra që aktualisht nuk operojnë me shkolla-por autobusët  shpërndajnë nxënësit në distriktet tjera-më të mëdha - gjigante sikurse Distrikti i unifikuar i Los Angjelosit, me tri të katërtat e miliona studentëve. "Chicago" e madhe ka 332 distrikte të shkollave publike dhe 589 shkolla brenda kauntit. Metropola e "Los Angeles-it" vepron në 35 sisteme të bibliotekave. Denveri i madh ka 15 kolegje publike e private dhe univerzitete. Duke lëvizur në cilindo zonë urbane (metro-zonë)do të thotë të shkelish në ndonjërin nga distriktet shkollore, në njërën nga zgjidhjet-opcionet e shkollave private dhe publike dhe në kolegjet private dhe univerzitetet.
Le të pajtohemi me ekspertët e urtë se kualiteti i edukimit të çdo fëmijeje zbrtitet (bie posht) vetëm për shkak të tri gjërave: motivimit të tyre, përkrahjes së prindërve, dhe arsimtarëve të mirë. Ka akoma mënyra të krahasohen zonat e metrove amerikane për njëfuqizim të arsimimit? David Savageau në artikullin e botuar në "Forbes.com" "Best Cities to Educate Your Child", më 29 nëntor 2007, i konsideron 5 fakte:

1. Mbështetje shkollave

Njëri nga departamentet e edukimit më të popullarizuara është ndërto tabelën "Build a Table" të Institutit të shkencave të edukimit IES të Departamentit të SHBA për edukim. Këtu mund të grumbullohen të dhëna për çdo gjë nga financat e shkollave publike dhe arsimtarët deri te normat e larta të diplomimit për çdo vend që ju intereson në Amerikë, shtetet, kaunti, zonat urbane, dhe distriktet.

Duke shfrytëzuar të dhënat e departamentit, të cilat merren veç e veç nga çdo shtet , mund të kombinohent mesatarja e numrit të studentëve në metro-zonat (metro area) për ekuivalentin e arsimtarëve të paraleleve me orar të plotë (më i ultë më i mirë) me mesataren e shpenzimeve institucionale të paraqitura për student (më e lartë më e mirë), për të prodhuar disa laurat interesant: "Ocean City", "N.J"., "Ithaca", "N.Y"., dhe "Honolulu".


2. Opcionet e shkollave private

Sot, një në nëntë nxënës vijojnë shkollat private. Shkollat katolike janë alternativa të shkollave private me një regjistrim shumë të lartë (2.5 milion nxënës). megjithëse gjysma e nxënësve të gjitha shkollave private ulen në bankat shkollore të paraleleve të shkollave katolike, dy nga tre shkollat private janë jo katolike. Diku afër 1,7 milion nxënës vijojnë mësimet të grupuar siç janë Kisha Luteriane e evangjelistëve, Bordi i Edukimit Adventist i Ditës së Shtatë "Seventh-Day Adventist Board of Education" (që i referohet besimit protestan dhe ditës së shtatë "Sabbath" e shtunë) dhe shoqata kombëtare për shkollat ditore hebreje. Shkollat jo sektare regjistrojnë 800,000 nxënës të tjerë, shumë nga të cilët paguajnë shkollimin në institucionet që i takojnë Asociacionit Kombëtarë për shkolla private. Po, mund të gjeni shkollë private në "site" të ndonjë departmenti tjetër të edukimit - dhe "po", mund të gjeni raportin për çdo opcion të zonave urbane për të gjitha opcionet e shkollave private.

3. Popullariteti i bibliotekave

 Në bankën e terminaleve në branshën e bibliotekave publike, mund të shifni shofer të taksive duke hulumtuar gjenealogjinë familiare në anën tuaj të majtë. ndërsa maturant të shkollave të mesme duke hulumtuar punë në linja ajrore, në anën e djathtë, prapa teje stivë, stovos nga Meksiko. Gazetat e qytetit presin të ristrukturohen në raftet e karrocave. Dhe përpara teje një akër me tavolina të grumbulluara me valixhe dhe çanta me libra në të cilat janë të ulur nxënësit për të lexuar. Më shumë se çdo metro-zonë e institucioneve edukative,  bibliotekat janë qendrat vitale dhe burimet e skajshme të edukimit për të gjithë. Nëse bibliotekat duhet të zgjedhin njësinë matëse të suksesit, do të jetë ky cikli i vijimit, vlerësues. Logaritja është e thjeshtë duke pjestuar qarkullimin e anëtarëve të bibliotekës me numrin e librave, ky cikël tregon aktivitetin e vijuesve të bibliotekës që jep si indikacion numrin sa herë një libër ka qarkulluar gjatë vitit, nëse qarkullimi është shtri-përhapur nga vijuesit. Sistemi i bibliotekave qarkullon theksueshëm librat më të shitur dhe sa do të kenë cikël të lart varet nga sistemi i bibliotekave që ka referenca të gjëra koleksionimi, ose i hapur, sistemi i bibliotekave që është i hapur në orë të limituara (me më pak orë) dhe ka fond librash askush nuk vijohet aq. Në mesin e zonave urbane-metro, më në zë janë, konsiderohen kampione për nga numri i vizitorëve, fitues, në rangun e bibliotekave  dhe qendrave bibliotekare në perëndim: "Portland",Ore., "San Jose", Calif.., "Colorado Springs", Colo. dhe "Salt Lake".

4. Qytetet universitare

Kolegjet dhe univerzitetet janë punëdhënës zyresh. Në fakt është një lidhje e madhe në mes të univerziteteve të orientuara hulumtuese dhe ekonomive të shëndosha. Dy shembuj historik janë Univerziteti i Stanfordit nxit- fuqizon rritjen e luginës së silikonit, të ndërmarrjes së high-tech në San Jose dhe Bay Area (zonën e gjirit) dhe fakulteti MIT dhe ish-nxënësve të cilët startuan në firmat elektronike përgjatë rrugës 128 jashtë Bostonit. Çdo vend mund te jetë qytet kolegj nese ka se paku një institucion të edukimit të lartë. Por nëse peshoni çdo person  që vijon kolegjet lokale me numrin e viteve për të fituar diplomë të lartë të ofruar ( të cilat janë të asocuara me regjistrimet në art,  vlerësohen me dy, regjistrimet me diploma bachellor me katër, regjistrimet master me 6 dhe regjistrimet per doktoraturë me nëntë)  ngriten me nje shtrirje gamë të numrave. Vendet si Kolegjet "Station-Bryan", "Texas", "Iova"; "Lawrence", "Kan"; dhe "Kolumbia", Mo., kanë dalur shumë lart sipas kritereve të përcaktuara. Alas, është vetëm edhe një lojë në qytetin e Ames, "Iowa" (Iowa State Univerzity), në kolegjin Station- Bryan (Texas A&M) në Lawrence ( Univerziteti i Kanzasit) dhe në Columbia (Univezriteti i Missourit). Duhet diçka tjetër për të dekoruar këtë larmi të arsimimit të lartë.


5. Opcionet e Kolegjeve

Koleksionimi i zonave urbane të institucioneve të arsimimit të lartë duhet të plotëson nevojat e një numri të madh të banorëve: me kosto të ulët të natës dhe vijim të kurseve gjatë vikendeve për ata që punojnë me orar të plotë në profesione, kurse që vijohen për çertifikata të punës në kolegje dyvjeçare dhe ato  tradicionale "bachelor" dhe në curriculum që ofrohen në kolegje dhe univerzitete. Vendet me rangim të lartë: një dy dhe tre për nga madhësia janë: "New York", "Chicago", dhe "Los Angeles".Duke kombinuar të gjitha këto kritere japin rangimin e "top" vendeve të Amerikës në arsimimin e fëmijëve - të prira nga "Washington DC-Arlington", VA, dhe përcjellur shumë afër nga "Madison", Wis., dhe "Cambridge-Newton-Framingham", Mass..

/postuar për ereniku.net/Thu, January 3, 2008 7:39 pm/

---

A do e presim 2008 me pavarësi?

   A do e presin qytetarët e Kosovës pavarësinë në këtë vit, 2008, apo do të përballen me vazhdimin e bisedimeve në kryeqendrat evropiane, mbetet të shihet, por sigurisht që banalizimi i thjeshtësuar "do e shpallim tash..jo por tash" veç ka filluar të degradohet, dhe nuk ka ndonjë përmbajtje politike.

Agim Vuniqi
04 janar 2007

   Bisedimet e deritanishme të dy partive më të mëdha politike në Kosovë, PDK-së dhe LDK-së, deri më tash nuk dhanë rezultatet e pritura. Si duket ato nuk janë duke kuptuar që e ardhmja e Kosovës është shumë më rëndësishme se ndërtimi i koalicionit të tyre, edhe pse e kanë të qartë që për t'u ruajtur ligjshmëria institucionale në Kosovë ata duhet domosdo të ndërtojnë koalicionin e përbashkët deri më 5 janar, për të vazhduar pastaj ndërtimin e të gjitha instucioneve që dolën nga zgjedhjet e mbajtura më 17 nëntor. Derisa partitë politike janë në vazhdën e takimeve, ato mbahen nën patronatin e z. Hashim Thaçit, i cili u propozua për mandatar nga kryetari Famir Sejdiu, të cilët janë edhe akterët kyç të bisedimeve të deri tanishme dy partiake, nuk dhanë ndonjë rezultat inkurajues. Partitë tjera që kaluan pragun zgjedhor kanë mbetur anash, duke përcjellur ç'po ngjet në selitë e "të mëdhenjëve", edhepse zgjidhja politike e Kosovës është ende e paqartë me shumë të panjohura, dhe është banalizuar në thjeshtësinë e saj "do e shpalllim tash.. jo tash, .. e dijmë datën e pavarësisë, por nuk po e publikojmë". Qytetarët nuk shohin asgjë nga ky thjeshtësim i degraduar, ata përpliten në vazhdimësi në mes të territ dhe dritës, mungesës së ujit, papunësisë, keqqeverisjes, dhe të jo perspëktivës në t'ardhmen. Dhe fundja ky banalitet politik, mund të shkaktoj trazira sociale, prandaj e ardhmja e Kosovës nuk është e drejtë e rezervuar e politikanëve, por është detyrë e të gjithë qytetarëve, të clët janë në fund të pëprpjekjeve titanike për të ruajtur paqen relative, e cila mund të shpërthej në çdo qast duke humbur kështu kontrollin mbi të gjitha të "arrriturat" e deritanishme. Do të ishte ky sinjali më i keq që do e fuste Kosovën në gjendjen e kaosit, e cila më pastaj shumë vështitrë do të të ndalej, e të mos zgjërohet edhe në pjesët tjera të rajonit dhe të mos përfshinte së pari pjesët tjera të banuara me shqiptarë. Prandaj paqartësia dhe joserioziteti i partnerëve të ardhshëm të koalicionit, do të ishte një ndër skenarët më të këqinjë të mundshëm për të ardhmen e vendit. Se vërëjtjet janë shumë serioze mund të jenë më të qarta edhe nga fjalori i  i sekretarit të OKB-së i përmbushur me skepticizëm, të shënuara në Associated Press, nga autori John Heilprin, të dt. 31 dhjetor, të ditës së fundit të vitit, tashmë të vjetmë, 2007.  "Pengesat politike në të ardhmen e Kosovës nuk mund të zgjasin në pafundësi pa futë KB-në rrezik serioz dhe të gjitha arritjet atje", tha Ban Ki-moon, duke sugjeruar për kujdes anëtarët e KS të hënën.

   Raporti tremujor në Këshillin e Sigurimit portretizojë tensionet e përditshëmërisë në Kosovë. Shpresat në Kosovë mbeten të larta ashtu që zgjidhja për statusin e të ardhmes duhet të gjendet me rapiditet, deri sa status quo është e pa qëndrueshme, tha Ban. Nëse vazhdojnë pengesat ngjarjet për një moment mund të marrin kahjen e vet, duke vu në rrezik serioz arritjet dhe ligjshmërin e KB-së në Kosovë. Në raportin e tij 1shtator-15 dhjetor 15, Ban tha se vlimet e konfliktit etnik do të derdhen në tërë rajonin. Paqartësitë dhe humbja e dinamizmit përpara, në të ardhmen e statusit të ardhmë të procesit mund të krijojnë rrezikun e jostabilitetit, si në Kosovë ashtu edhe më gjërë, në tërë rajonin, poashtu mund të rrezikojë potencialisht stafin e OKB-së, raportoi Ban ki-moon. Megjithëse Kosova formalisht mbetet pjesë e Serbisë, KB dhe NATO u instalua kur aleanca ushtarake i dha fund shtypjes së liderit ex jugosllav Milloshiq të vendosur kundër shqiptarëve etnik që kërkonin pavarësinë. Për dy vite mediatorët amerikan të BE-së dhe ata rus u përpoqën të zbusin raportet në mes të serbëve dhe autoriteteve të Kosovës për statusin e Kosovës, duke kërkuar zgjidhje të pranueshme për të dy palët. Zgjatja katërmujore e bisedimeve përfundojë muajin e kaluar pa marrëveshje. Ban sheh ende disa arsye për inkurajim. Ai tha se zgjdhjet parlamentare në Kosovë të cilat përfunduan muajin e kaluar, ishin  të lira dhe i përshkoi mënyra e qetë dhe fer e mbajtjes në akordancë me standardet ndërkombëtare. Por ai tha se shpreh keqardhje që serbët e Kosovës nuk do të përfaqësohen plotësisht dhe" në vend të kësaj ata vazhdojnë të varen nga strukturat paralele që përkujdesen duke ofruar shërbimet bazike, të cilat përkrahen nga autoritetet e Beogradit". Ban sugjeron se e ardhmja e Kosovës mund të vendoset në Evropë më mirë se sa në qendrën e OKB-së në Nju Jork. Përkushtimi institucional në rritje i BE-së për Kosovën është i rëndësishëm, ashtu siç është përkujdesja e vazhdueshme e perspektivës evropiane për Kosovën, tha Ban. Më heret këtë muaj shpresat e vogla për marrëveshje nga Këshilli i Sigurimit mbi të ardhmen e Kosovës, me diplomatët perëndimor u përmbyllën dhe ngjanë që bisedimet mund të vazhdojnë në kryeqytetet evropiane. 15 anëtarët e Këshillit të Sigurimit u takuan prapa dyerve të mbyllura dëgjuan kryeministrin serb i cili tha se Kosova duhet të mbetet pjesë e territorit serb, si dhe nga presidenti i kosovës, i cili i shtroj këkresat e kosovarëve për pavarësi të shpejtë-lëvizje që do të gatuhet nga SHBA dhe shtetet kyqe të Evropës.
/postuar për ereniku.net/Tue, January 1, 2008 6:30 pm/

---

Sindromi i pritjeve

Nuk është gjë rezoluta e parlamentit serb, nuk është gjë kërcnimi ushtarak, nuk është gjë ndalja e rubinetës së ujit nga liqeni i Ujmanit, nuk është gjë ndarja e mundshme e Kosovës, dhe krijimi i realiteteve të reja në terren, të gjitha këto janë asgjë, ngase këtu është NATO-ja, është Ruckeri, janë zyret, janë partitë, OJQ-të...

Agim Vuniqi
30 dhjetor, 2007

Po parandihet ndezja e fishekzareve për festën e Vitit të Ri, por nuk po parandjehet fetivali i pavarësisë, janë përzierë datat. Të kuptohemi sa herë përmenden datat, na kaplojnë ethet dhe të rrëqethurat, ngase patjetër do të vie ajo ditë dhe më pastaj do e kemi paksa më vështirë. Do të kemi punë me veten, nuk do të fajësohen më zyret e huaja për përzierje në punët e brendshme, dhe atëherë do të fillojë qethja e njëmendët e asaj që ka mbetur. Mbeturinat e KEK-ut veç kanë filluar të shiten, do të shiten objektet, do të shitet toka e nëntoka, dhe atyre që do të vijnë pas nesh do t'u alokohen marritë e sotme, ndoshta edhe borgjet e nesërme, optimizëm stoik.

Pavarësia u harrua , ngadalë po bëhet bozë edhe kjo puna e qeverisë, jo u morën vesh jo su morën, parimisht u pajtuan por prap nuk ka gjë nga pajtimi i njëmendët për të qeverisur. Kjo lojë si duket i përgjigjet LDK-së pët t'u këndellur nga "knockdown-i" i përkohshëm zgjedhor. E kanë vështirë të marrin vendim poltikanët e shterur, të cilëve si duket ka filluar t'u lëvizë rëra nën këmbë, nuk janë më stabil dhe hijerëndë, vota i ka dërmuar. ...Ah kjo vota, e ëmbël ishte kur gradoheshin me poste nga njëshi, e tash që janë bë të pavarur nuk kuptojnë gjuhën e moderuar të marrëveshjes, presin që dikush t'ua ngreh veshin dhe pastaj të reagojnë me instiktin e skiles, për t'u treguar të diciplinuar dhe shumë kooperativ, zatën ashtu janë mësuar, të marrin vendime pasi që të të lëvizin bosët e zyreve të huaja.

Politika shqiptare nuk është aspak serioze, "llaskucët" politikë takohen nëpër lokale publike për të vendosur për të ardhmen e vendit, është ky sinjali më i keq që u përqohet qytetarëve. Parlamenti serb merr vendime që tangojnë me të ardhmen e Kosovës, ndërsa politikanët kosovarë nuk brengosen hiç. Ata presin ndonjë shenjë për të lëvizur nga vendi, dhe i ka kapur marazi i pavarësisë. Nuk është gjë rezoluta e parlamentit serb, nuk është gjë kërcnimi ushtarak, nuk është gjë ndalja e rubinetës së ujit nga liqeni i Ujmanit, nuk është gjë ndarja e mundshme e Kosovës, dhe krijimi i realiteteve të reja në terren, të gjitha këto janë asgjë, ngase këtu është NATO-ja, është Ruckeri, janë zyret, janë partitë, OJQ-të...

Qytetarët shpeshherë të mashtruar janë optimistë të pandreqshëm, bile me diçka të krenohemi. Nuk e dij ku e bazojnë këtë optimizëm, apo flasin heroikisht për të ardhmen. Realisht asnjëherë nuk ka munguar optimizmi, edhe atëherë kur  i patën larguar dhunshëm punëtorët nga puna, kur u shpallën akte shumë të rëndësishme "shtetërore", atëherë kur mbaheshin zgjedhjet presidenciale, votohej për Kosovën e pavarur, e lojëra tjera "shtetomanie". Atëherë kur samarin na patën lidhur për barku, edhe atëherë na mbante optimizmi. Bodrumet i shëndërruam në shkolla, në fakultete, në Univerzitet, nuk ndaheshim nga optimizmi...

Kosova  u pasurua edhe me muzeun e pavarësisë, brenda atyre mureve mbaheshin konferencat e rregullta për shtyp, dhe po nga ai vend deri te shtëpitë private shpina bëhej më butë se barku, edhe atëherë na mbante optimizmi kronik. Unë çuditem pse nuk u ndërtua edhe një muze shumë i rëndësishëm dhe shumë domethënës muzeu i bodrumeve shkollore, atëherë bile më shumë do e kuptonim domethënien e sakrificës dhe optimizmit.

Kundërthënjet shoqërore me shumë ngjyrë patriotike nuk u ndalën as atëherë kur rrezikohej etnikumi, përveq pluralizmit politik aranzhuesit politik përpiqeshin që edhe luftën ta demokratizonin, edhe financimi nuk ishte më monoteist, ishte hapur valvola manuale dhe derdheshin mjetet për dy formacione të cilat kishin synim luftën për liri, por edhe për begati.

Ç'u bë pastaj si ndodhi që pas lufta dhe liria i egërsoj qytetarët, nuk kishte të ndalur maratoni i gazepit që ia ndali hovin pavarësisë. Bollëku shtohej gjithnjë e më shumë, uzurpomania kaloi në sëmundje kronike, vjedhje, plaçkitje dhe uzurpime, ishte ky festivali i shtrigave. Demokracia lëshonte rrënjët thellë e më thellë, ministra e shumë zyrtarë e zyrtarizuan përfundimisht hajninë institucionale dhe legalizuan korrupcionin kombëtarë e ndërkombëtarë, dhe të gjithë flisninin për pavarësinë. Si duket nuk do të ndalen pritjet: pritje për formimimin e qeverisë, pritje për konstituimin e parlamentit, pritje për shpalljen e pavarësisë (n'cuk!), a do e shpallim a do të na e shpallin, këtë gjë askush s'e di, por optimizmi na mban, nuk është mahi./postuar për ereniku.net/Sun, December 30, 2007 1:04 am/
 

---

                     Revoltë

Agim Vuniqi,
28 dhjetor, 2007
      Nuk e di është gazetë lokale apo kombëtare "Gazeta Ndryshe", nuk e di as tirazhin e shitjes, është gazetë e përditshme, ka lexues të rregulltë të saj, dhe ata lexojnë me andje artikujt e shkruar duke menduar se çdo gjë është në rregull dhe ka ndershmëri.

    Në shumë raste kanë edhe të drejtë, por si t'ua rikthesh besimin atyre se nuk janë të mashtruar dhe se nuk janë të manipuluar aq skajshëmrisht kur të kuptojnë se është bërë shkelje drsatike e të drejtave të autorësisë, nga artikullshkruejtës "të imagjinuar".

    Unë nuk e di shkakun si ka ardhur deri te kjo, apo gazeta duhet t'i ketë instrumentet për verifikueshmërinë e autorësisë, ngase besimi i lexuesve por edhe i bashkëpunëtarëve të saj është në lëkundje, me arsye.

    Të premten e dt. 9 nëntor është publikuar artikulli Pavarësia me "promajë", e cila është shkruar i njëmendët Agim Vuniqi ( teksti është botuar më 25 tetor 2007, i bashkangjitet kopja), i cili është qytetar amerikan dhe jeton në SHBA, jo nga autori i "imaxhinuar" Bardhyl Selimi .

     Kishte me qenë shumë e arsyeshme dhe e udhës që redaksia e gazetës së përditshme "Gazeta Ndryshe" të hulumtoj rastin dhe të nxjerrë konkluzionet e saj, duke i kërkuar falje publike autorit të saj të njëmendët për dëmin e shkaktuar autorial dhe për shkeljen e paqëllimtë ligjore të autorësisë,  por edhe autori është e rrugës të shpjegoj  publikisht si erdhi deri te kjo, ndoshta ka qenë edhe pakujdesi-teksti është dërguar nga emaili i tij dhe gazeta mund të ketë gabuar pa dashje, çdo gjë është e mundur. Ndërsa nëse dërguesi është emër i "imagjinuar", atëherë i takon redaksisë të sqaroj rastin publikisht.

    Nuk e di si ka ndodhur që teksti i shkruar nga Agim Vuniqi autor të tjetërsohet ashtu, pa ndërruar asnjë shkronjë, i titulluar njejtë dhe i botuar në shumë web-site si: www.ereniku.net, www.liriakombtare.com, wwwshqiperiaebashkuar.org, pastaj Gazeta e përditshme Epoka e Re, e titulluar ndryshe.

   Sigurisht që autori meriton falje publike për gabimin e lëshuar pa dashje.

   Autori nuk ka asnjë dëshirë të veprojë ndryshe, falja publike është akt gjentëlmen dhe i mjaftueshëm nga redaksia për një lëshim të pahijshëm redaksional, përndryshe autori nuk e ka ndërmend të ndërmarr ndonjë aktivitetet ligjor për të zbardhur rastin, meqë të gjitha shkrimet e tij të botuara deri më tash, nuk janë shpaguar me kundërvlerë parash, ai ka gjykuar se kontributi i tij në lëminë e publicistikës është vullnetar./ky reagim është derguar në adresë të: ereniku.net /Thu, December 27, 2007 6:06 pm/

---

Bota është shokuar nga vrasja e princeshës së demokracisë pakistaneze, Benazir Bhuto

Agim Vuniqi,
Detroit,
28 dhjetor, 2007

Benazir Bhuto princesha e demokracisë pakistaneze u vra nga akti i rëndë terrorist, i përgatitur për të dëmtuar rëndë demokracinë pakistaneze. Ajo me krenari thoshte "Nuk besoj se asnjë mysliman i vërtetë do të ndërmerrte sulm ndaj meje, pasi feja islame e ndalon sulmin kundër grave, dhe myslimanët e kanë të qartë se nëse sulmojnë një grua, do të digjen në skëterrë. Prandaj nuk besoj se jam në rrezik," ajo u shpreh kështu në tetor, para se të kthehej në Pakistan.

Ende nuk dihen detajet e vrasjes, por është një e vërtet e madhe se Pakistani humbi njëjën nga lideret më popullore në Pakistan e më gjërë. Zonja Bhuto ishte në një makinë të blinduar në momentin e sulmit, por po përshëndeste përkrahësit e saj nga pjesa e sipërme e hapur e makinës në një park pranë qendrës së ushtrisë së Pakistanit në Rawalpindi. Ajo u dërgua menjëherë në një spital lokal, por doktorët nuk arritën ta shpëtonin. Ajo ishte 54 vjeçe. Të paktën nëntë persona kanë humbur jetën në trazira në gjithë vendin. Ushtria pakistaneze u vu në gjendje të lartë gatishmërie, ndërkohë që protestuesit e zemëruar i vunë zjarrin automjeteve dhe sulmuan dyqane në Karachi, Lahore dhe qytete të tjera. Udhëheqësja me peshë e opozitës Benazir Bhuto u vra të enjten, ndërsa largohej nga një tubim për fushatë para zgjedhjeve parlamentare të parashikuara për më 8 janar. Policia tha se një person qëlloi me armë kundër zonjës Buto para se të hidhte veten në erë duke vrarë të paktën 20 të tjerë.

Benazir Buto e trashëgoi partinë nga i ati, dhe e udhëhoqi atë me zotësi deri kur u bë e para femër që merrte postin e kryeministres në këtë vend mysliman. Ajo qëndroi në këtë post nga viti 1988 deri në 1990 dhe më pas nga 1993-1996, ndërkohë që ndaj administratës së saj kishte akuza të shumta për korrupsion. Pas qëndrimit në mërgim për 8 vjet, ajo vendosi të kthehej, megjithëse ndaj saj ishin bërë kërcënime për atentat..

Benazir Bhuto kishte një qasje të shkëlqyer ndaj mediave, kishte studjuar në Harvard dhe fliste anglishten shumë bukur. Ajo ishte e angazhuar që të dëgjohej sa më zëshëm zëri i popullit të Pakistanit, ajo kishte premtuar dhe thonte se nuk do të lejojë që në dyert e pakistanezëve të troket terrorizmi, ashtu siç po ndodhë në Irak dhe Avganistan. Gruaja e zgjedhur ndër 50 gratë më të bukura në botë u vra. Zonja u Buto u vra ndërsa po largohej nga një miting në qytetin Ravalpindi. Ish Kryeminsitrja ishte vënë në krye të opozitës dhe po konkuronte ndaj presidentit Pervez Musharaf. Vrasja e saj u bë vetëm, dy javë para zgjedhjeve parlamentare, zhvillimi i ti cilave u vu në rrezik nga gjendja e jashtëzakonshme e shpallur në nëntor, por që u hoq më 16 dhjetor. Ajo ishte një intelektuale e shkolluar në univerzitetet më prestigjioze në botë, si në Harward, Oxford etj.., gjë që e bënte të veçuar vajzën e kryeministri Zylfikar Ali Bhuto (Babai i zonjës Buto, Zulfikar Ali Buto ka qenë President dhe Kryeministër i Pakistanit 2 herë gjatë viteve të 70-ta. Ai u rrëzua nga pushteti me grusht shteti dhe u ekzekutua me varje në vitin 1979 nga sundimtari ushtarak Zia ul-Haq). Zonja Buto shquhej për guximin intelektual dhe politik në përballje me rivalët eksterm politik. Vullneti i pathyeshëm politik dhe guximi titanik ishte ajo që e veçonte karakterin e saj, e cila nuk i frikohej vdekjes as në  rrebeshin e demonstratave, duke qenë pjesë aktive e energjisë popullore të pakistanezëve. Nuk u ndal të pushonte as atëherë kur përpara saj u vranë 150 simpatizantë të saj, pikërisht në ditëlindjen e saj. Ajo pra disa herë u përball me sulmet vetëvrasëse, por as nuk ishkonte në mendje të tërhiqej nga jeta politike, edhepse e kërcnuar nga grupe të ndryshme ekstremiste, e detyruar të jetonte në ekzil. Presioni i fuqishëm në Musharafin e bënë që Bhutto të këthehet në Pakistan me dëshirën më të madhe për të parë popullin e saj të përparuar. Do të mbeten të shënuara fjalët nga CNN: "Jam e sigurt tek liria dhe përparimi i popujve këto dy parime do ta udhëheqin botën, prandaj nuk do të ndalem deri në frymën e fundit". 

Ajo kishte bërë një marrëveshje me presidentin Pervez Musharaf për të mundësuar kthimin në atdhe, ku filloi fushatë për partinë e popullit pakistanez. Kjo parti, u themelua nga i ati në vitet 1960 dhe ka qenë një ndër forcat e pakta politike në Pakistan që ka siguruar mbështetje nga shtresa të gjëra njerëzish.
Kthimi i saj në tetor u shoqërua me një sulm vetëvrasës që shkaktoi vdekjen e 140 vetëve dhe që acaroi edhe marrëdhëniet e saj me Presidentin Musharaf.
Zonja Buto ishte një kritike e hapur e gjendjes së jashtëzakonshme nga Presidenti Musharaf më 3 nëntor. Megjithë paralajmërimet nga zyrtarët pakistanezë të sigurimit, ajo i vazhdoi tubimet për të siguruar përkrahje në zgjedhjet e janarit.

Mënyra tepër e kulturuar e të folurit në publik, në TV, e tregonte atë edhe më inteligjente fal natyrës së saj, por njëkohesisht të fituar gjatë edukimit si ne familje ashtu edhe në shkolla. Benazir Buto ishte e njohur shumë më heret në politikën ndërkombëtare, ajo ka qenë dy herë kryeministër e Pakistanit, tash konkuronte në zgjedhjet që do të mbahen në janar të vitit të ardhshëm për postin e presidentit.

Pakistani kishte përfituar 5 miliardë dollarë nga SHBA pasiqë ishte pozicionuar në anën e koalicionit amerikano-britanezë në luftën kundër Sadam Hyseinit në Irak, luftë që solli shumë viktima. Ajo ishte rivale shumë e denjë për postin e presidentit, ishte e izoluar nga aktivitetet politike dhe në burg shtëpiak, por pas presionit amerikan ajo u lirua, njëkohësisht arriti që presidentin Musharaf ta ndajë nga uniforma ushtarake, për të pasur mundësi të kandidohet për pozitën e presidentit, edhe pse me shumë dëshirë do të mbante dy pozitat, por ai u pengua pikërisht nga princesha e demokracisë pakistaneze të mbajë dy pozitat kryesore të pushtetit.

Vëmendja e opinionit botërorë ishte përqëndruar çdo herë në Pakistan, sidomos për shkak të rivalitetit nuklear me Indinë fqinje. Xixat e konfliktit ishin të gatshme saherë që trazohej Kashmiri, i cili ishte edhe frymëzim muzikor për shumë grupe të perëndimit ("Kashmir" konsiderohet njëra ndër këngët më të sukseshme të Led Zeppelin-ëve, dhe që të katër anëtarët e "band"-it të pajtohen se është arritja e tyre më e lartë muzikore. Plant shkruajti vargjet lirike më 1973 deri sa ishte duke udhëtuar përgjatë shkretirës Sahara në Maroko, përkundër këtij fakti kënga u titullua "Kashmir", regjion në pjesën veriore të subkontinentit Indian. Titulli origjinal ishte "Ngasja për në Kashmir"), zonë shumë e ndieshme në raportet Indi-Pakistan, Kashmiri pretendonte të shkëputej nga India dhe t'i bashkangjitej Pakistanit, herë pas herë paknaqësitë e banorëve të Kashmirit shqetësojnë raportet në mes të këtyre dy fuqive bërthamore.

Pikërisht sot kanalet më të fuqishme botërore si "CNN", "CNBS", "Al Jazeera", e shumë kanale tjera televizive po japin storje për jetën e Benazir Butos dhe familjes së saj. Përveq Presidentit Bush që dënoi vrasjen e ish kryeministres Benazir Buto me fjalët "Shtetet e Bashkuara e dënojnë me forcë këtë akt prej frikacakësh të kryer nga ekstremistët që po përpiqen të minojnë demokracinë e Pakistanit", duke shtuar se personat përgjegjës për të duhet të dalin para drejtësisë. Në një deklaratë të shkurtër për gazetarët nga ferma e tij në Taksas, Presidenti tha se vrasja e zonjës Buto flet për natyrën mizore të terrorizmit. Ajo e dinte se kthimi në Pakistan do ta vinte atë në rrezik. Megjithatë ajo nuk lejoi që vrasësit të diktonin zhvillimin e ngjarjeve në vendin e saj, tha ai. Edhe liderët tjerë kandidatë për pozitën e presidentit si nga tabori republikan poashu edhe ai demokrat dhanë vlerësimet fillestare duke shfaqur brengosje për paqen në Pakistan.

Prononcimeve zyrtare të "Shtëpisë së Bardhë" iu bashkangjitën John McCain, Rudolph W. Giuliani , Mike Huckabee, Mitt Romney, Hilary Rodham Clinton, Barack Obama, John Edwards.., ata japin vlerësime shumë pozitive për personalitetin e Benazir Butos, dhe konsiderojnë që përgatitësit e atentatit duhet të përgjigjen.

Ish-kryeministrja Benazir Buto ishte një ndër tre figurat kryesore udhëheqëse pakistaneze në zgjedhjet kombëtare të vendit në janar të 2008.
Zonja Buto, ish-kryeministri Navaz Sharif dhe Presidenti aktual Pervez Musharaf kryesonin tre partitë më të forta të vendit dhe të tre kanë qenë emrat kryesorë prej kohësh në luftën për pushtet. Sigurisht që hetimet nuk do të lëjnë të qetë Pakistanin, pra janë të hapura të gjitha mundësitë, që patjetër duhet të japin përgjegje /derguar për ereniku.net /Fri, December 28, 2007 1:39 am/

---

ereniku.net
publikim: 23 dhjetor, 2007 Prishtina është nëna e çudirave

  Shkurt e shqip festat, nuk kanë më kuptimin e përfundimit të arriturave të mëdha në qeverisje, por do të jenë më tepër rekapitulim i shprehjes së dëshirave dhe në rritjen e shpresave për fitimin e bastit, pro pavarësisë, nga evro-amerikanët në krahasim me ruso-serbët

Agim Vuniqi
23 dhjetor,2007

  Pritja për zgjedhjen e qeverisë është shumë më sfiduese sesa pritja e ndërrimit të motmoteve, edhepse edhe kjo festë ka kohë për të pritur, duhet të pres pritjen sa më të mirë të Kurban Bajramit, dhe si zakonisht siç ndodhë shpeshherë kemi stivë politikajsh, që pritnin në rend për t'ia prekur dorën Myftiut të Kosovës Mr. Naim Tërnavës. Shumica e tyre prononcoheshin për njërin nga televizionet publike, për të dhënë ndonjë shpresë tinzake për pavarësinë, e cila është gati dhe pret të shpallet. 

  Mirë, si është kjo puna e shpalljes? Gazetarët dhe analistët vrapojnë pas datës, dhe pyetja e parë kur? Pastaj rrebesh deklaratash, pavarësia mund të shpallet edhe pa u ndryshuar rezoluta e KS të OKB-së 1244! U përhap lajmi si era se një grup ekspertësh kanë hartuar tekstin sekret të zgjidhjes së lëmshit.

  Më pastaj Nostradamusat e rinj shumë të dijshëm i referohen rezolutës dhe japin sqarime të hollësishme të interpretimeve të ndryshme, thuaja se ligji ndërkombëtarë është çamçakëz që përtypet dhe fryhet sa herë që do përtypësi. Më pas do të ndezen dritat edhe për Këshëndelllat, do e festojnë qytetarët e politikanët, se kështu e do puna, është trend, më shumë sesa që lodhen për religjion.

  Ky horuk i festave para asaj finale të pavarësisë, do të ndalet në stacionin e fundit të këtij viti, për të pushuar dhe festuar, atë të ndërrimit të motmoteve.

  Shkurt e shqip festa e Vitit të Ri, nuk ka më kuptimin e përfundimit të arriturave të mëdha në qeverisje, por do të jetë më tepër rekapitulim i shprehjes së dëshirave dhe në rritjen e shpresave për fitimin e bastit nga evro-amerikanët në krahasim me ruso-serbët..

  Dhe askush nuk skuqet për pritjet e shumta, ka kaluar edhe në sëmundje kronike, ende nuk është gjetur ilaqi, por në këtë janë duke punuar mjekët dhe barishtarët së bashku, le të jetë ky një projekt i përbashkët, se nëse nuk i kryejnë detyrat e veta ata do të kërcnohen nga rreziku i tjetërsimit profesional dhe të dalin në pah, kuazi-mjekët, ata që fryejnë në çdo skutë të pacientëve, pë të pastruar xhepat nëse ka mbetur ndonjë euro në to, dhe kështu mjekët e vërtetë biznesmen do të mbeten kacavjerrtë, ngase mjekësia do të kalon në atë frymore, do të fryhen faqet nga brenda duke krijuar topthe fryme për t'u zbarazur në skutat e pacientëve, e ndoshta do të shoqërohet edhe me ndonjë hajmali e shkruar me shkronja të paqarta që domethënjën e tyre e dijnë vetëm ata që i mbështjellin në trekëndësh, që do t'ua kishte lakmi edhe Pitagora.

  Për sa poste ministrore do të hapet konkursi realisht nuk dihet, ngase nuk është ndërtuar marrëveshja ende, por të gjithëve ua kanda ta mbështjellin kravatën ministrore.

  Mirë, pse partitë politike nuk japin listat publikisht me emrat dhe CV-të e kandidatëve, sigurisht janë në hamendje, pastaj më lehtë është të flitet për koalicione, do të ngushtohet lista e emrave dhe kështu postet fitohen edhe në saje të përqindjes së votave, pra ato do të diktojnë edhe ndërtimin e formulës adekuate. Pse pra të shtyhen partitë për vende ministrore kur nuk dihen kandidatët që do të konkurojnë, nëse do të përsëritet praktika e kaluar e fitimit të posteve vetëm se  u shkojnë jargët dhe se janë servilë të mirë, atëherë nuk do të ketë gjë edhe nga kjo qeveri.

   Duhet pra të përplohet edhe rregullorja për marrëveshje koalicionesh, ashtu si e praktikojnë kudo në botë, që lidhet shumë me programin ekonomik dhe zbatimin e tij, atë i cili u është prezentuar dhe premtuar zgjedhësve.

  Mund të diskutohet për disa poste ministrore si ai i kulturës, minoriteteve, pushtetit lokal, të mirëqenies sociale, të mjedisit...Ndoshta tash bisedimet do të zhvillohen me tone të buta dhe me të qeshura, ashtu siç përfundoi koncerti i madh në rep i "50 cent-shit". u provuan aftësitë fizike në pritje jasht, në temperatura të ulta, kishte shumë njerëz, shumë më shumë se në Zagreb, atje nuk ishte mbushur as salla përgjysmë, ndërsa në Kosovë buçiste stadioni, edhe pse deri ato momente shumë nga pjesëmarrësit as që kishin dëgjuar ndonjëherë ndonjë komponim të 50 centëve, por Prishtina është nëna e çudirave, dhe kuptoni sa ultë ka ra pazari, reperi amerikan pyetej për pavarësinë./postuar për ereniku.net /Sat, December 22, 2007 10:24 am/

---

Mos më fol për vlerat, më trego buxhetin!
Kështu si shkojnë punët, ata veq kanë filluar të përzihen edhe në çështje seksi dhe aktiviteti është 70% mashkullor (se për burra s'kemi çka flasim) dhe 30 % femërorë (këtu nuk guxoj shumë të përzihem, nuk punoj në Entin e statistikës), mirë që nuk kanë bërë grupimin e studentëve, ngase në këtë grup janë të gjithë  të përfshirë, disa në vrap pas gradave e të tjerët në kryerjen e "aksham studimeve"

Agim Vuniqi
17 dhjetor, 2007

Shumë parti dhe shoaqata janë grumbulluar në Kosovë, deri sa partitë politike garonin dhe garojnë për pushtet të brendshëm, shumë nga OJQ-të janë ndërkombëtarizuar dhe nuk mund të funksionojnë pa donacione nga jasht, dhe fuqia e tyre varet nga donatorët, për të cilët duhet kryer edhe shërbime. Mos harroni! E subjektet politike përveq detyrave në "bërjen" e shtetit më shumë janë të përqëndruara në ndërtimin e pushtetit, por edhe në grumbullimin e "haraqit" popullor si dhe në hargjimin e denjë të tij, janë të interesuar të bëjnë shtresimin shoqëror-klasor të Kosovës; në klasën e të pasurëve dhe atë të të varfërve, ngase objektivisht në këtë situatë ekonomike çfarë është Kosova shtresë të mesme as që mund të ketë, e ajo është si gjithkund në botë promotore e ndërtimit të shtetit, ngase atë e përbëjnë intelektualët e graduar. Partitë politike janë vetëm në numër, janë më tepër grupime interesi, ngase përbërja e tyre e brendshme organizative nuk ka ndërruar shumë nga partia e mëhershme "mëmë" e shumë anëtarëve të instaluar në to, të cilët zanatin e manipulimit e kanë të përsosur, dhe tash ata kanë ndërruar trendin e veshjes, dhe në vend të valvitjes së librezave me ngjyrë të kuqe valvisin librezat shumëngjyrëshe. Realisht nuk ka ngjarë në ndonjë parti të mbahet ndonjë kuvend apo kongres zgjedhor e ai të jetë transparent, athua pse(?), kur kongreset e partive mëmë në të cilat ishin betuar ishin shumë më transparente dhe më kualitative se këto që janë tash, ngaqë këto janë krejtësisht të ngushtuara dhe rrudhen në disa anëtarë kryesish, dhe nuk ndodhë që vendimet meritore të marrin kuvendet e tyre apo kongreset, që sipas statusit partiak do të duhej të ishin bazë e institucionalizmit partiak. Le që ato nuk kanë ndonjë efekt por edhe këshillat e përgjithshëm të zgjëruar që tash për tash nuk kanë ndonjë domethënie, ato janë vetëm të skicuara në letrat partiake të anëtarëve të kryesisë. As që përmendet ndonjëherë që është shumë i fuqishëm ndërtimi i demokracisë "një anëtarë një votë", dhe kështu pastaj të ndërtohet piramida qytetare-partiake, e ata sigurisht patjetër do t'i vizitonin të gjitha aktivet, dëgët, nëndegët,..pipat e nënpipat.., duke u kualifikuar përmes garës së pastër dhe lojale partiake. E kështu si shkojnë punët një grup njerëzish janë të pazëvendësueshëm dhe ata bëjnë vetëm kooptimin e të tjerëve edhe në baza gjinore, por edhe në të rinjë e të moshuar. Kështu ndërtohet politika në Kosovë dhe pastaj nga kjo politikë e "intifadës" pretendohet të ndërtohet politika e shtetit, e cila është shumë e thjeshtësuar dhe mbështetet në ministra dhe në sekretar permanent, ngase ata janë të implikuar në çdo sferë, ata janë edhe rregulloret dhe ligjet e shtetit, e ç'na duhen zgjedhjet atëherë, më mirë të jemi më racional dhe të mos hargjohen mjete dhe të garohet vetëm për ministra dhe sekretar permanent se institucionet tjara realisht nuk kanë ndonjë vlerë. Ministritë financojnë edhe shtypin ditor e atë bulevardesk me reklamime, unë nuk kam parë ndokund në botë më tepër si në Kosovë që ata aq shumë i bëjnë reklamë vetes me mjete të buxhetit, u bëhet reklamë ministrave, sikur ato të ishin korporata multinacionale të biznesit global, e jo institucione të cilat duhet të zbatojnë ligjin vendor. Edhe shtypi është avancuar me shumë intervista me ministra e partiakë, a nuk munden ata të formojnë një gazetë të tyre, apo ndonjë revistë ku do të shërohen nga pangopsitë, dhe të shprehin opinionet e tyre për çdo ditë. Sa do të ishte me interes që edhe "gazetën zyrtare" t'a shëndërrojnë në gazetë opinionesh ministrore e kuvend deputetësh dhe kështu t'i shoshisin problemet e përgjithshme, krahinore, fisnore, e familiare, se na bën kahre, nuk lënë vend as për sportistë, e mos të them koluminstë e veprimtarë të pavarur që mendojnë pak më ndryshe. Kështu si shkojnë punët, ata veq kanë filluar të përzihen edhe në çështje seksi dhe aktiviteti është 70% mashkullor (se për burra s'kemi çka flasim) dhe 30 % femërorë (këtu nuk guxoj shumë të përzihem, nuk punoj në Entin e statistikës), mirë që nuk kanë bërë grupimin e studentëve, ngase në këtë grup janë të gjithë  të përfshirë, disa në vrap pas gradave e të tjerët në kryerjen e "aksham studimeve". Nuk janë këto çudi të vogla, ngase ka edhe të tjera, shumë miqë e shumë shoqata: "Miqtë e Klintonit" e "Miqtë e Amerikës", "Miqtë e TMK-s" shoqata të ndryshme binjakzimi, pastaj ato kombëtare e ndërkombëtare, të gjitha bëjnë turr për të rritur miqësinë, ngase kështu do të pikë leku, janë edhe ato "Çohu" që nuk kanë të bëjnë shumë me reklamimin e Viagrës, apo edhe shumë të tjera që vështirë është t'i mban mend njeriu, duhet vetëm të shfetoni listat regjistruese pranë OSCE-së dhe të kuptoni sa janë. Kështu e ka demokracia në Kosovë, me shumë parti e shumë OJQ, sa për fabrika leshi askush nuk ka kohë. Nuk më bëri ndonjë përshtypje edhe ushtrimi i muskujve të miqëve në ndërtimin e varrezave të hebrenjëve, dhe thash si nuk u shkojë në mend ndonjëherë të ndërmarrin ndonja akcion vullneti për të ndërtuar ato të shqiptarëve nëpër të cila çdo ditë parakalojnë xhematlitë, edhe ata nuk janë pa trend, me shallvare e mjekrra alamet, po varrezat kush mbet për t'i rregulluar?. Do të isha shumë i gëzuar ngase me mall jam i përvluar që të lexoj se është formuar ndonjë shoqatë shqiptaro-shqiptare, dhe programi i tyre të jetë shumë kombëtarë por edhe akcionet të jenë vullnetare. Kjo sigurisht do të mbetet vetëm dëshirë, ngase nuk do të gjejnë donatorë, ndërsa ministritë janë të përkushtuara që t'u hyjnë në hatër minoritarëve, kështuqë shqiptarët kanë mbetur për të bërë hajgare me parti e me OJQ, se krejt kjo është ashiqare dhe ç'është shumë me rëndësi është pa pare.
/postuar për ereniku.net/Sun, December 16, 2007 3:49 pm/

---

Nuk është koha e delve të veshura me lëkurë ujku
Dosido gjërat kanë ndryshuar dukshëm për të mirë edhe sa i përket sistemit zgjedhor, ngase deputetët janë më të pavarur në qëndrimet e tyre politike, nuk mundet më partia politike mëmë t'i instrumentalizojë si makinë votuese, për t'i ngritur gishtat lart e poshtë me diktat, ata janë gjallesa që kanë bindjet e tyre politike

Agim Vuniqi
17 dhjetor, 2007

Zgjedhjet 2007 ndërruan pasqyrën politike të parlamentit shumë etnik të Kosovës, por nuk ndryshuan aq shumë rregullat e lojës kur janë në pyetje postet ministrore. Edhe ato subjekte politike që janë pjesëmarrëse me 8 përqind të deputetëve (duke logaritur bazën) kanë rritur aspiratat, ngase parlamenti përmban gjithsejt 120 ulëse; 100 të fituara nga votat e drejtëpërdrejta dhe 20 pa u djersitur fare që janë për pakicën pozitivisht të diskriminuar . Nga bisedimet e deritanishme siç duket partitë e vogla politike janë me orekse më të mëdha, ato si pikësynim kanë dy postet më të rëndësishme, në njërën anë LDD synon postin e presidentit, ndërsa AAK-ja atë të kryeministrit, duke rikujtuar lëshimet që bënte LDK-ja për të siguruar postin e presidentit që është një funskion dekorativ dhe që ka kuotën e lartë të njëshit, por që nuk ka ndonjë kompetencë konstitucionale me rëndësi (bazuar në Kornizën Kushtetuese) dhe pozitën e kryeparlamentarit e cila është gati e përafërt me atë të deputetit sa i përket kompetencave konstitucionale, kryeparlamentari është spiker i parlamentit, funksion të cilin e pat avancuar Daci duke i penguar shumë deputet të dalin në foltore, por edhe duke ua ndalë zërimin mikrofonëve. Dosido gjërat kanë ndryshuar dukshëm edhe sa i përket sistemit zgjedhor, ngase deputetët janë më të pavarur në qëndrimet e tyre politike, ata nuk mundet më partia politike mëmë t'i instrumentalizojë si makinë votuese, për t'i ngritur gishtat lart e poshtë me diktat, ata janë gjallesa që kanë bindjet e tyre politike, por kanë edhe hapësirë më të madhe manovrimi politik, ngase kanë siguruar ulëset nga votuesit drejpërdrejtë, dhe janë më të pavarur në gjykimet e tyre politike. Ky realitet i ri nuk është duke u shfrytëzuar politikisht nga PDK-ja, e cila sipas inercionet, nga zgjedhjet e kaluara, ka vendosur kontakte vetëm me udhëheqësit e subjekteve politike, jo edhe me deputetët e kualifikuar drejtpërdrejt, për të propozuar më meritorët resumeja profesionale e të cilëve përputhet me synimet programore të mandatarit, ata të cilët janë të kualifikuar për poste ministrore, por edhe të tjerët për pozitat e zëvendësminitrave, kështu do të dobësohej kryeneqësia e atyre të cilët luajnë pazarin e çmimeve të lojalitetit partiak, duke përdorur modelin e ofertës dhe kërkesës për të kushtëzuar formimin e qevërisë. Ndoshta do të ishte edhe e arsyeshme që të mbahet seanca e parë e parlamentit shumëpartiak për të kuptuar rregullat e reja që dolën si produkt i zgjedhësve. Meqë kryetari i Kosovës ka nominuar z. Thaçi si mandatar, edhe pse parlamenti nuk e ka votuar, ai e ka shumë më lehtë të formojë kabinetin qeveritar, që do të kishte edhe përkrahjen e opinionit, ndërsa liderët udhëheqës të subjekteve politike do të viheshin në pozita të palakmuara politike. Fatmirësisht lideri i AKR u tregua shumë serioz në bisedimet e drejtpërdrejta me mandatarin e ri, duke e mbështetur sinqerisht në rrugëtimin e tij për të bërë konstituimin e qeverisë sa më shpejt, duke mos e kushtëzuar shumë me kërkesa të mëdha dhe të pa arsyeshme. Thaçi duhet të logarisë pra edhe në votat e deputetëve që do të tregohen kooperativ dhe serioz për të ardhmen politike të Kosovës, në këtë ai duhet ta ketë edhe ndihmën e tërë formacionit të tij politik, fundja ata njohin njëri tjetrin, dhe kanë edhe gradë akademike, që i bënë edhe më të pavarur në qëndrimet e tyre politike. Nuk është më koha kur partia delegonte edhe pelegrinët për pelegrinazh, ka përfunduar ajo kohë e sistemit të delegimit, ngase përbërja e këtij parlamenti është nje organizëm shumë më i gjallë që përbëhet nga individë që janë fuqizuar me votat e numruara nga qytetarët, të cilët kanë shfaqur simpati dhe besim në ta, prandaj nuk do të ishte mirë që të keqpërdoret vota e e hapur dhe e drejtpërdrejtë e qytetarëve për t'u mbrojtur huqet e udhëheqësve partiak por edhe qëndrimet e partisë edhe kur nuk kanë të drejtë.
/postuar për ereniku.net/Sat, December 15, 2007 4:12 am/

---

Enough is enough"/George W. Bush/
Detyrimisht në rast të mbylljes së kufirit me Serbinë që do të pasonte pas shpalljes së pavarësisë do të hapen kufijtë artificial me Shqipërinë, për të  hulumtuar rrugë të reja të furnizimit, sidomos lidhjet me tregun evropian përmes portit të Durrësit me Brindizin, dhe portet tjera italiane, duke siguruar lidhjet e natyrshme me tregun evropian, si treg stabil për sigurimin e mallërave në t'arshmen.

Agim Vuniqi
15 dhjetor, 2007

Thirrjet e shpeshtuara të diplomatëve evropianë, por edhe të diplomatëve amerikanë, përfshirë edhe Holbrukun që njeh shumë mirë politikanët vendorë, nga hapësira para OKB-së ku mbaheshin demonstratat paqesore të shqiptaro- amerikanëve, për të ndërtuar kosovarët sa më shpejt institucionet përfaqësuese, pa pritur shumë kohë, për të realizuar premtimet e përsëritura nga partnerët evro-amerikanw për pavarësinë e Kosovës, pas zhagitjeve të procesit përmbyllës të aranzhuar nga  rusët, të cilëve iu plotësuan të gjitha kërkesat për vazhdimin shtesë të bisedimeve, për të gjetur një zgjidhjeje të përafërt me modelin që do të kënaqëte pak a shumë dëshirat e serbëve, përfundimisht dështuan, pas procesit të mundimshëm të negociatave shtesë, duke hapur dyert për shpalljen e njëanshme apo arritjen e koncezusit ndërmjet evropianëve, amerikanëve dhe rusëve, duke adresuar raportin përmbëledhës të "treshes" ndërkombëtare  në OKB. 

Edhepse kryetari bëri publikisht nominimin e Thaçit për kryeministër, ai ende nuk ka arritur të gjejë formulën e koalicionit për formimin e qeverisë stabile të Kosovës. Në procesin e bisedimeve përveq  Thaçit që është nominuar zyrtarisht janë të kyçur edhe zyrtarë tjerë të lartë të PDK-së, për të thurrë rrjetin koncesual. Duke u përballur me kohën që është shumë e shkurtër, por edhe kërkesat e ndërkombëtarëve për një koalicion gjithpërfshirës, që pak a shumë janë në kolizion me ato të kryesisë së PDK-së, Thaçit i mbetet të balanësojë të gjitha kërkesat  dhe të marrë vendimin meritor për të propozuar kabinetin qeveritar me emrat e minsitrave të rinjë, të cilët do të duhej të jenë të kualifikuar, për të përmirësuar imazhin e qeverisë së mëhershme, e cila kishte sharruar në ujërat e rurbullta të korrupcionit. Prandaj do të ishte shumë e domosdoshme mbajtja e përshpejtuar e parlamentit të dalë nga votat e votuesve më 17 nëntor, dhe konstituimi i të gjitha institucioneve përkatëse, përfshirë edhe dhënjen e besimit kryeministrit të rinjë dhe aprovimin e programit qeveritar, si njëra nga prioritetet e deputetëve të rinjë, të cilët fituan nga një ulëse në Kuvendin e Kosovës. Kjo nuk është vetëm detyrë që pason nga përshkrimi i vendeve të reja të punës, por është parapërgatitje për marrjen e vendimeve me rëndësi të jashtëzakonshme, jo vetëm për Kosovën por edhe më gjërë, meqenëse çdo vendim do të jetë i koordinuar me faktorin ndërkombëtarë, i cili ka vendosur të ushqejë lokomotivën e pavarësisë me energji të mjaftueshme termike të liruar nga avulli i liruar i diplomatëve nga takimet e shumta të evro-amerikanëve, në shumë nivele.

Vrapimi pas datave, kur do të shpallet pavarësia, është më tepër retorikë e shterur se sa realitet i njëmendët, nuk është edhe keq që bëhet trysni në faktorët ndërkombëtarë të vendosjes, por edhe në ata vendor, ngase kështu ka një dinamizëm në prononcimet e diplomatëve evropianë, para marrjes së inciativës së përbashkët për të siguruar premtimin shumë të rëndësishëm për shtyrjen përpara të realizimit të dëshirës së qytetarëve të Kosovës. Siç shifet menjëherë pas përfundimit të bisedimeve të Prishtinës zyrtare dhe Beogradit, kanë filluar nga evropianët të thurren strategjitë e përbashkëta me qëllim të unifikimit të qëndrimeve të përbashkëta, janë në korelacion me atë të SHBA-së, ngase nuk është tash në pyetje zgjidhja finale e statusit, sa janë  principet në të cilat do të bazohet ajo, është më tepër shtyrje përpara dhe presion në KS që të gjindjet një modus për kapërcimin e situatës së shpalljes unilaterale dhe pranimit unilateral, që do të shoqërohej me probleme të vazhdueshme në zonat konfliktuoze përgjatë globit. Si duket evropianët kanë gjetur zgjidhje për çfarëdo situate të mundshme, duke pretenduar që çështjet të zgjidhen brenda rregullave të OKB-së, që është shumë e favorshme edhe për kosovarët, të cilët janë të molepsur nga pritja, por jo aq shumë sa të marrin vendime të ngutshme, që nuk do të ishin aq efikase. Sigurisht që Ban Ki Moon do të referojë për përpjekjet e palëve për të gjetur zgjidhje që realisht nuk janë të mundshme të pranohen nga palët, të cilat janë në pozita të betonuara, njëra për pavarësi ndërsa tjetra për autonomi. Meqë Kosova edhe më heret kishte statusin autonom, doli se ideja për autonomi është krejtësisht e dështuar, ngaqë Serbia shkeli kapitullin VII të OKB-së duke rrezikuar paqen botërore, ajo shkatërroi pasurinë e luajtëshme dhe paluejtshme në Kosovë, dhe aranzhoi hapa ekstrem të deportimit të dhunshëm të populltaës vendore që ishte në kundërshtim me ligjet e të drejtës ndërkombëtare, duke pretenduar të zgjëroj problemin në përmasa rajonale, duke dashur të implikojë edhe shtetet përreth, duke krijuar edhe koridore të lëvizjes së dhunëshme të popullatës. Si duket Serbia nuk ka mësuar asgjë nga pësimet e mëhershme të bombardimit të caqeve ushtarake, sa do të përballet tash me diplomacinë botërore të udhëhequr nga evro-amerikanët. Eshtë shumë e gabueshme retorika e përdorur e kërcnimit, ngase ajo mund t'i shkaktojë dëme të pariparueshme Serbisë, së pari, e më pastaj Kosovës, por e cila është fatmirësisht është e kufizuar me Shqipërinë dhe Maqedoninë, kështu do të ndërrohet në t'ardhmen marshuta e re furnizimit, që është një gjë shumë e mire, ngase kështu detyrimisht po hulumtohen rrugë të reja të furnizimit, sidomos lidhjet me tregun evropian përmes portit të Durrësit me Brindizin, dhe portet tjera italiane, duke siguruar lidhjet e natyrshme me tregun evropian, si treg stabil për sigurimin e mallërave në t'arshmen. Tash për tash lufta diplomatike është duke u zhvilluar në kalimin e rezolutës për instalimin e EUMIK-ut në Kosovë, duke mos lëvizur fare forcat e NATO-s nga Kosova, përkundrazi me kërkesë të shtuar të rritjes së kontigjentit të ushtarëve nga Aleanca veri-atlantike , që do të zbuste retorikën kërcnuese të Beogradit, por edhe do të shtonte sigurinë e brendshme në Kosovë. Do si do Kosova ka hyrë në stazën e pavarësisë dhe asgjë nuk do e lëkund nga kjo rrugë, shumë e pritur, me shekuj.
/postua për ereniku.net/Tue, December 11, 2007 7:45 pm/

---

Cila është shtetësia e kosovarëve?

Shihni sa njerëz nuk kanë dalur ne zgjedhje, ata më se miri e kanë kuptuar domethënjen e votës, është ky rebelim kundër te keqes më të vogël, ngase oferta e kandidatëve të propozuar nuk plotësonte kërkesat e tyre, realisht të zgjedhurit duhet të kuptojnë se kanë pësuar debakël, ngase demokracia në Kosovë është "lëkurëhollë", dhe përplitet  nga rreziku  i shembjes, nëse të zgjedhurit vazhdojnë edhe mëtutje të shpresojnë se zgjedhjet janë trampolinë për të "shëruar" apetitet grabitçare, ishte ky shkak që shumë votues, më tepër se gjysma, u deklaruan për mosbindje qytetare
Agim Vuniqi
07 dhjetor, 2007

Shumë herë gabimisht është konceptuar termi popull dhe termi sovran, sovraniteti....Çka le të nënkuptohet me verdiktin e popullit dhe kush është populli? Ja merrni shembull fiset numerikisht të mëdha, janë sovrane ato?  Apo ashtu të ndara në grupe mund të akceptohen si popull sovran,? Shumë nga to ndahen për shkaqe gjuhësore, dialekte të ndryshme, kanë dallime të theksuara fetare, ka shumë grupe të tilla-fise të vogla e të mëdha në Indi, në Pakistan, edhe nativët amerikanë ishin të ndarë në fise-indianët amerikanë. Por edhe luftëratat që ndodhin në Afrikë, janë luftëra fisnore, pse nuk janë edhe ato fise sovrane, apo psh. kurdët, sa janë ata popull sovran, edhe pse mbi 20 milionë janë të shtrirë në disa shtete, dhe secili nga ta ka liderët e vet të pavarur, por edhe ideologjitë i kanë të ndryshme varësisht nga influence e shteteve në të cilin jetojnë ata, edhe hebrenjtë ishin të ndarë ashtu. Si mund të ketë populli sovranitetin pa shtet, dhe si do të quhen sovran ata që përfaqësohen nga të gjitha krahinat-"fiset" me preference të ndryshme politike.  Vullneti politik  nuk është vetëm dëshirë, është shumë  më tepër, është guxim për të ndërtuar institucione stabile të përfaqësimit që zbatojnë verdiktin e popullit, jo duke personalizuar atë, apo duke i vënë në peshore interesat personale dhe ato të grupit, mbi atë të përgjithshëm, por duke mbrojtur me konsekuencë interesat nacionale.

Kosova që kishte kaluar shumë faza “tranzicioni” (në ish Jugosllavi), nga faza e Diktaturës së Proletariatit dhe përqafimi i dhunshëm “Cosa Nostra” me Republikën Federative Popullore të Jugosllavisë dhe me “kurorëzimin” e dhunshëm me Serbinë në kohën e Stalinit, manifestohej me pasoja të rënda, edhe ekonomike. Meqë ekonomia ishte e centralizuar, por edhe prona ishte e nacionalizuar  (e kolektivizuar) dhe atë dhunshëm, e kishte grabitur shteti, duke e kolonizuar me kolonë, duke i lënë pa të drejta vendorët, qysh atëherë investimet kapitale bëheshin pa kthim në ish-republikat jugosllave, të cilat dolën nga lufta si shtete të pavarura, ndërsa Kosova ishte krejtësisht e kontrolluar nga çizma ushtarake. Hapja e shkollave shqipe shkonte ngadalë, nuk kishte fabrika, dhe çdo fazë e tranzicionit përcillej me ndëshkime drakonike të pushtetit, prandaj shqiptarët vazhdimisht, emocionalisht, e shihnin pushtetin si burim i të keqes, ngase asnjëherë pushteti nuk interesohej për mirëqenjen e qytetarëve shqiptarë të Kosovës. Përherë shtresë e privilegjuar ishte pakica, serbët, malazezët dhe të tjerët, ata konsideroheshin qytetarë lojal për të cilët interesohej shteti, ndërsa të tjerër-shqiptarët klasifikoheshin si kategori e dyshimtë. Nuk do shumë mend për të kuptuar edhe fazën e “tranzicionit demokratik” për të hetuar se shqiptarët konstitucionalisht janë të degraduar, nga e drejta kushtetuese e brendshme kaluan në të drejtën e kornizuar kushtetuese, pa sovranitet të qytetarëve-popullit , ngase sovrani i vërtet ishte dhe është PSSP, për të cilin korniza kushtetuese është letër pa asnjë vlerë, shiqoni se si ai me një vendim politik zhvlerësoi ”zgjedhjet 2007”, duke ua vazhduar mandatin zyrtarëve komunal serb edhe për 6 muaj, ishte ky njëri ndër vendimet më të turpshme dhe skajshmërisht degraduese për të zgjedhurit e rinjë. Nuk kontestohet aspak e drejta e qytetarëve serb si kolektivitet dhe askush nuk pretendon që ata të ndëshkohen ligjërisht, me më pak të drejta, por jo të favorizohen dhe ky favorizim të mos jetë i justifikuar me amendment të posaçëm përmes Kuvendit të Kosovës.

 

Zhvlerësimi institucional nuk është i rastit, ai u bë menjëherë pas çlirimit, kryetari i atëhershëm Dr. Rugova (tash i ndjerë) shpartalloi parlamentin që konsideronte se ishte vazhdimësi i të mëhershmit, si shprehje e verdiktit të popullit, duke zhvlerësuar po atë “verdict”, pas një presioni politik të Kushnerit, PSSP i atëhershëm. Atij presioni iu nënshtrua edhe kryeministri i atëhershëm z. Thaçi duke defaktorizuar UÇK-në, nga një ushtri vetëmbrojtëse në TMK. Dhe që të dytë humbën pozitat e liderëve, duke u aktivizuar në KPA, një isntitucion “hybrid”, pa asnjë vlerë konstitucionale, ngase ky institucion për dallim nga administratorët e UNMIK-ut, nuk kishte imunitet institucional. Më vonë e kuptuan “verdiktin” e popullit edhe Fatmir Limaj, deputet i atëhershëm dhe Ramush Haradinaj, kryeministër, që të dytë u viktimizuan nga partnerët ndërkombëtarë, edhepse nuk kishin refuzuar asnjë vendim të ndërkombëtarëve që nga koha e instalimit të tyre në Kosovë, përfshirë edhe pranimin e “ramit” kushtetues.

 

E formimi i Grupit të Unitetit, a nuk ishte zhvlerësim institucional? Si mund të kuptohet ndryshe, mbajtja e zgjedhjeve, pranimi i zgjedhjeve si demokratike dhe më pastaj në mungesë të guximit dhe përgjegjësisë politike, u krijua Grupi i Unitetit, i cili përmes një vendimi politik, pa u diskutuar fare se mund  të interferohet me Kornizën Kushtetuese, u modelua edhe një “hybrid” institucional.  Ai përbëhej nga grupet e caktuara të interesit që i kanë emëruar partitë politike dhe ata përfaqësojnë preferencat e tyre, pse atëherë u mbjatën zgjedhjet?. Duhet kuptuar se sovraniteti është elita, jo vetëm politike, por edhe ajo fetare, e biznesit, e të rinjëve..etj. Por aty vepron demokracia dhe të zgjedhurit duhet të gëzojnë të drejtën ligjore për tu zgjedhur. Asnjëherë nuk pat ndonjë angazhim për të qartësuar konfuzitetin, a kanë zgjedhësit imunitet, dhe nëse nuk kanë pse nuk kanë?  Kushtimisht duhet gjetur përgjigje në pyetjen: Cila është shtetësia e kosovarëve, apo ata janë pa shtetësi (apatrite), dhe për cilat institucione është konkuruar. Nëse kosovarët janë pa shtetësi duhet të dektarohen qytetarë “apatrite”, jo të vazhdohet me iluzionin pavarësi pa shtetësi, pra për çfarë sovraniteti bëhet fjale. Nuk janë të pakta rastet kur konkuruesit të cilët janë zgjedhur kanë bërë shkelje ligjore apo shkelje procedurale ligjore, të tillët do të jenë edhe në përbërjen e ardhshme të parlamentit, bile ata u përfolën publikisht dhe të njëjtit le që nuk u ndëshkuan, por përkundrazi u zgjodhën. Nuk e panë bile të arsyeshme të reagojnë në akuzat për abuzim. Tash së fundi kemi edhe një anomali të pakuptueshme dhe shumë të paprëgjegjshme, atë të parallagapeve apo prapallagapeve të të zgjedhurëve  dr..., mr., gjatë konkurimit të gjithë duhet të ishin të barabartë, ngase ata konkurojnë për të përfaqësuar elektoratin, deputeti është përfaqësues që kërkon votën, ai nuk gradohet për ndonjë titull shkencor, dhe ai konkuron me program të caktuar politik, pra vlerësohët programi jo grada akademike, nuk është parlamenti kongres debatesh shkencore.

 

Një ndër çështjet më të rëndësishme të funksionimit të demokracisë është administrata shumë e kualifikuar, deri sa kuvendarët japin formën politike, janë zyrtarët në administratë ata që japin formën ligjore, si në nivel lokal poashtu eshe në atë qendror. Orari i punës i një deputeti duhet të jetë aq sa është i çdo zyrtari, jo vetëm pjesëmarrja në mbledhje, pra angazhimi i tyre patjetër është i çdo ditshëm. Ata në nivel lokal duhet të jenë në kontakt të vazhdueshëm me drejtoritë publike komunale, ndërsa ata në nivel qeveritar me ministritë përkatëse, varësisht nga fusha e interesit, duhet të ketë pra ndërlidhje institucionale në mes ministrive dhe parlamentit, jo vetëm në seancat e rregullta parlamentare. 

Nuk janë të pakta rastet kur elektorati mund të manipulohet, dhe manipulimi me zgjedhësit, jo me popullin, mund të zgjatë, por jo përherë, këtë e kuptojë më së miri koalicioni qeverisës, nuk do të thotë kjo që edhe tash do të jenë të përjashtuar nga formula qeverisëse, matematika zgjedhë problemet me numra, për atë numrat përcaktojnë vlerat, a nuk numrohen edhe ata që nuk kanë votuar?. Janë detaje të imta që ndikuan në preferencat e elektoratit, duhet kuptuar edhe një gjë që elektorati në Kosovë nuk është, sovrani, Dhe populli nuk është sovran edhe pse e ka elitën përfaqësuese të politikës, ngaqë ajo nuk është mbështur me imunitet përfaqësues. Prandaj sovraniteti i popullit tash nuk është i përcaktuar ligjërisht nga elita përfaqësuese, ngase ajo krijon kulturën shtetbërëse, qytetarët pra nuk bënë të trajtohen vetëm mekanizëm i caktuar në momentin e votimit. Shihni sa njerez nuk kanë dalur ne zgjedhje, ata më se miri e kanë kuptuar domethënjen e votës, është ky reblim kundër te keqes më të vogël, ngase oferta e kandidatëve të propozuar nuk plotësonte kërkesat e tyre, realisht të zgjedhurit duhet të kuptojnë se kanë pësuar debakël, ngase demokracia në Kosovë është "lëkurëhollë", dhe përplitet  nga rreziku  i shembjes, nëse të zgjedhurit vazhdojnë edhe mëtutje të shpresojnë se zgjedhjet janë trampolinë për të "shëruar" apetitet grabitçare, ishte ky shkak që shumë votues, më tepër se gjysma, u deklaruan për mosbindje qytetare.  Nuk eshte aspak e çuditshme, ngase elektorati nuk vërejti përmirësimin e jetës, përjetuan rëndë uzurpimet pronësore, jasht ligjore dhe mos veprimin e ligjit,  njerëzit vraheshin dhe vrahen për grabitje pronash, pra në Kosovë nuk ka sundim të ligjit “në emër të popullit”, dhe për këtë nuk shqetësohen shkelësit e ligjit, “notojnë” matrapazët. Zgjedhjet nuk do të ishin festive pa militantë, ata që vrapojne ditë e natë për interese të partisë, bile ata angazhohen ngase e dijnë që për shërbimin e ofruar do të përfitojnë dicka, mund të ndodhë edhe ndonjë vend pune në administratë. E keqja ne Kosove ka hyrë thellë, maten vetëm përfitimet që sjellë pushteti jo edhe përgjegjësitë, nëse nuk plotësohen premtimet,  edhe pse praktika ka treguar se afërsia me "te fuqishmit", është lakmi, ngase "te fuqishëm" ishin ata që përfituan nga pushteti, ata të cilët "mjelën" fondet publike pa ndonjë vështirësi.//postuar për: ereniku.net / Thu, December 6, 2007 11:51 pm//

---

Demaçi është emblema dhe vula e Kosovës

           Dhe edhe sot kam zbrazëti si nuk ia shtërngova dorën njeriut, nga i cili mësova se duhet dashur dhe sakrifikuar për atdheun, jo për të tjerët, por për veten, fëmijtë, familjen. Dhe tash nuk e kemi vështirë, Demaçi është me ne, se ai është personifikim i atdhedashurisë, është emblema dhe vula e Kosovës........shkruan: Agim Vuniqi / 04 dhjetor, 2007 /

           Demaçi nuk është vetëm një emër i përveçëm, është shumë më tepër është histori në vete. Demaçi si shkrimtar, si veprimtar, si i burgosur politik, ai është ideolog, disident që krijoi reputacionin e të pathyeshmit, nuk lejoi të këputet vazhdimësia e NDSH-istëve, të Gjon Sereqit, Ymer Berishës e të tjerëve. Demaçi shpeshherë i kontestuar, nga ata që për të cilët forca, enrgjia popullore dhe politika nacionale ishin triviale, ata që kishin krijuar lidhjen e fuqishme me pushtetin, dhe që përfituan nga ai. Ai të gjithëve ua fali, për të gjitha gabimet, ai e dinte që edhe shqiptarët janë në hierarki, e dinte dhe pësojë nga ata, 28 vite të territ, të qelisë së ftohtë, 28 vite i anatemuar nga shoqëria. Jeta dhe përvoja ndërtojë disidentin të parin ndër të tjerët, dhe shqiptarët nuk kuptuan të vërtetën, nuk deshën ta kuptojnë ngase edhe ata nuk mund të shfajësohen dhe të lirohen nga faji, gjithë ata intelektualë të formësuar që ua trasoi rrugën Demaçi, i viktimizuar për një Kosovë të re, nuk protestuan, nuk kërkuan lirimin e tij. Ishte kohë kur shkonte koka për një fjalë, për një flamur, e pësonte njeriu, familja, farefisi, e pësonte mahalla. Nuk harrojë asnjëherë, e kam të fiksuar Demaçin e viteve 75, ai banonte në një dhomë të shtëpisë së Rexhap Ukës, jashtë vazhdimisht përcillej nga Misha LLakoviqi, inspektor i DB-së, sigurisht që ndërroheshin përcjellësit por atë e pashë përballë shkollës së muzikës dhe ai moment ajo pjesë e historisë ka mbetur e fiksuar, ka mbetur film i inqizuar në memorien time. Isha student, i etshëm për dije si të gjithë bashkohanikët, në lagje flitej se është duke shkruar edhe një libër, unë veq kisha lexuar “Gjarpinjtë e gjakut”, unë ndihesha i gëzuar papërmbajtësisht që pash Demaçin, gjallë. Dhe ai moment, ajo pamje, ai takim imi me te jo i tij me mua, se unë isha ende “jeshil”, isha një anonimus. Por, unë isha aty dhe pashë Demaçin duke parakaluar para njerëzve të mahallës, pash atë duke hapur derën në të cilën hyri i përcjellur nga shiqimi i udbashit. Që atëherë kisha dëshirë të madhe ta takoja atë njeri. Nuk e harroj Lupçin kur shumë punëtorë të Elektroekonomsë kishim dalur të takohemi me te, një turmë e madhe njerëzish, dhe shuumë veprimtarë që pretendonin të bëhen liderë. E takova në shtëpinë e motrës së tij, së bashku me z. Spahiun, poliglot i rrallë, që e përdorte frengjishten shkëlqyeshëm, njërën nga gjuhët tjera si anglishten, gjermanishten, suedishten, greqishten…, ai më takoi me gzetarin e RTF 5, bisedonim dhe së bashku shkuam për tu takuar Demaçin që kishte dalur nga burgu. Demaçin e intervistoi gazetari franqez, ndërsa z. Spahia përkthente bukur dhe rrjedshëm. Unë isha i skutur fare dëgjoja dhe përbija fjalët. Edhe parvjet kur shkova nga Amerika e takova Demaçin, unë isha në shoqëri me Halit Konushefcin, babain e Ilirit (njërit ndër themeluesit e UÇK-së), Sajmirit (luftarit të patrembur të UÇK-së) e Artanit (gazetar ne KTV), me ne ishte edhe vllau i Burhamedin Kryeziut, nga i cili kuptova se kishte ndërruar jetë Burhani, me të cilin kasha punuar disa programe investive nga Biznesi i imtë. E takova me sy Demaçin, dhe prap nuk pata kurajo t’ia shtërngojë dorën, ai kaloi kalimthi, duke lëshuar sytë në pjesën e brendshme të Hotelit Grand, nuk u ndalë dhe vazhdojë ecjen e tij plot krenari, nuk lëvizi asnjëri nga vendi, të gjithë e njifshin Demaçin histori, Demaçin Shqipëri, dhe edhe sot kam zbrazëti si nuk ia shtërngova dorën njeriut, nga i cili mësova se duhet dashur dhe sakrifikuar për atdheun, jo për të tjerët por për veten, fëmijtë, familjen. Dhe tash nuk e kemi vështirë, Demaçi është me ne, se ai është personifikim i atdhedashurisë, është emblema dhe vula e Kosovës.
/postuar për ereniku.net/ Mon, December 3, 2007 11:43 pm /

---

Pavarësia, kur?

Stërzgjatja e bisedimeve po e zgjatë jetën e anarkisë, hajnisë..., po ua smadhon buxhetin hajnave vendorë e ndërkombëtarë, se sa për buxhet të Kosovës nuk lodhet kush, ai edhe ashtu do të bëhet "rrush e kumbulla", votuesit u kënaqën me premtime tash do të ndajnë "tallin" të zgjedhurit    Agim Vuniqi    27 nëntor 2007      Zgjedhje, zgjedhje...zgjedhje ishte një kor fare i pasinkronizuar, zëra të ç'akorduar, simofoni pa instrumente, përbërja ishte unikate zëra frymor, tekstet ishin të titulluara njejtë; premtime, begati, këngë, valle, brohoritje, ishte vërtetë një koncert i madh. Kutitë u mbyllën e u hapën, asgjë nuk ndryshojë. Kalkulimet matematikore ua kanë marrë frymën analistëve, PDK me LDK, jo me AKR e me LDD, jo e para s'bënë se të parët kanë qenë të përbuzur nga të dytët, as zgjidhja tjetër nuk është e mirë hiq, ndërkombëtarët nuk e duan Dacin, e Pacolli është "lojtar" i rusëve, por e mbani mend Daci ia kishte shkyqur mikrofonin Thaçit, ishte bë hataja, e shumë llafe tjera, të zakonta e të pazakonta. U harrua bredhi i pavarësisë që her-her ngulej aty përballë kalit të trembur të Skenderbeut, pritej me padurim Nëntori i tretë, me radhë edhe të tjerët, vetëm të numrohet mirë në rend. Tash së fundit brenda e në diasporë i festohet 28 Nëntorit ditës së flamurit, krejt shqiptarët e festojnë një flamur, e ç'u bë me atë tjetrin për të cilin u ngritë konkursi ndërkombëtarë, e në të cilin konkuruan krejt shqiptarët që dijnë t'i dallojnë ngjyrat, por edhe ata që e kanë zanat dizajnimin në kompjuter, ngjyej e shlyej. Ka filluar të rritet kërkesa e mbrëmjeve të flamujve, staistikisht më shumë valohen flamujt e huaj se vendorët edhe festat janë shumuar, festa vendore e ndërkombëtare, por edhe vet Kosova ka shumë emra Kosova, Kosovo, Dardania, Kasova e Metohija, pazar emrash e flamujsh, pazar identitetesh, pazar projektesh duke hallakatur enciklopedinë botërore, në të gjitha kontinentet, për të gjetur ndonjë zgjidhje të kënaqshme për serbët që s'lanë gjë pa bë (dhunuan, plaçkitën, masakruan, i vodhën kufomat i shpërndanë si pleh nëpër arat e Serbisë, i shkatrruan uzinat, i larguan punëtorët nga puna, i deportuan 1,000,000 nga tokat e tyre) dhe për partnerët që përfaqësojnë shqiptarët (edhe ata njejtë si serbët uzurpuan, plaçkitën xhepin popullor, pa dhimbje fare,  ndërtuan piramidën e faraonëve, u pasuruan, u bënë milionerë, edhe pse ishin të promovuar të respektonin verdiktin e popullit, ata janë mbi ligjin, edhe pse në Kosovë nuk ka ligj hiç). Stërzgjatja e bisedimeve po e zgjatë jetën e anarkisë, hajnisë, po ua smadhon buxhetin hajnave vendorë e ndërkombëtarë, se sa për buxhet të Kosovës nuk lodhet kush, ai edhe ashtu do të bëhet "rrush e kumbulla", votuesit u kënaqën me premtime tash do të ndajnë "tallin" të zgjedhurit. Arena politike ndërkombëtare po i kushton dita-ditës rëndësinë e duhur çështjes së statusit të Kosovës, duke qenë pararendëse dhe fabrikuese e negociatave, të cilat zor se do të përfundonin një ditë pa ndërhyrjen e palëve të treta. Stërzgjatja e bisedimeve, përsëritja e retorikave dhe e deklaratave permanente mes palëve e deri tek mbajtja në sirtarët e OKB-së të paketës së Ahtisarit, kanë zgjuar vëmendjen e veçantë të operuesve të lartë të Komunitetit Ndërkombëtar, të cilët kanë vendosur t’i japin drejtim këtij problemi që po mban peng stabilizimin e plotë të rajonit e më gjerë. Pyetja më e rëndësishme që po qarkullon në diplomacitë ndërkombëtare, por edhe në dy popujt respektivë, është: kur do të jetë dita e vendosjes së statusit? Duket se të gjitha zhvillimet politike tregojnë për një kohë të shpejtë, të përfolur edhe më heret. Kjo edhe për arsyen e thjeshtë sepse gjërat po ecin me ritme të sofistikuara. Ndërkombëtarët po mbajnë një qëndrim neutral dhe shumë diplomatik, ndonëse versioni përfundimtar pritet të jetë një lajm i mirë edhe për Prishtinën edhe për Beogradin, ece e mere vesh si do të kënaqen të dyja palët, përveçse neutralitetit, rezultatit baraz, e që për qytetarët shumicë të Kosovës do të jetë debakël, ngase nuk do të kualifikohen për një karrikë në OKB. Në qarqet politike vërehet një ndryshim i theksuar, më heret nuk diskutohej ndonjë variant tjetër përveç pavarësisë dhe paktit Ahtisaari, tash kanë hyrë shumë verzione që janë pranuar nga "trojka" ndërkombëtare, pavarësisht se pala shqiptare (tash Prishtina) nuk i ka diskutuar fare, por vet fakti se kanë përmendur zgjidhje tjera, si kundëreagime, edhe pse me ironi, ata kanë pranuar të dëgjojnë propozimet e palës serbe, që do të mbeten si propozome të verifikuara edhe nga pala shqiptare. Edhepse, zyrtarisht jo të diskutuara, pra në aspektin e llojit të saj dhe kohës ka me pasë patjetër diskutime për disa verzione, nga Pakti i Ahtisaarit që ishte verzioni i vetëm i pranuar nga pala shqiptare dhe ndërkombëtarët u kalua në verzionin e "Paktit të miqësisë me Serbinë, pastaj modeli i Honkongut, dhe i ishujve Alende, por edhe disa vrojtime të vet hartuesve të bisedimeve për neutralitet "as pavarësi, as autonomi". Nëse të gjithë rendin pas një zgjidhjeje paqësore të statusit, është e qartë se ky vit nuk do të jetë viti i pavarësisë së Kosovës dhe do të jenë të kota arsyetimet tjera për t’iu shmangur përgjegjes, kur? Këtë e tregojnë edhe deklaratat e zyrtarëve të lartë ndërkombëtarë, që janë një thirrje dhe paralajmërim i nënkuptuar të mos shpallet pavarësia tash, por më vonë, kur më vonë? Si shqiptarët e Kosovës edhe serbët e kanë të qartë se pavarësia nuk është më një fjalë e panjohur në gjuhën e tyre, përderisa “de facto” ata jetojnë të ndarë nga njëri-tjetri, që ka vetëm një pyetje, deri kur? Kreu i OKB-së Ban Ki Moon, i cili e pat pranuar pakon e ish presidentit finlandez Ahtisaarit si dhuratë festive të  "krishtlindjeve" e Vitit të Ri, i hangër fjalët, dhe filloj të komponojë një melodi të re dhe me "këngëtarë" të rinjë "trojka ndërkombëtare" Vizner-Ishinger-Kharcenko, duke e spustuar statusin nga KS në Grupin e Kontaktit. Bisedimet e mëhershme Vjeneze ngushtuan territorin e Kosovës aq shumë saqë është vështirë të orientohet në hartën decentralizuese të Kosovës, edhe vet qytetari i Kosovës. Bisedimet në resorin turistik në Baden, në kështjellën "Weikersdorf", janë vazhdimësi e bisedimeve të deritanishme për një zgjidhje kompromisi. Ekipi i Negociuesve të Prishtinës ka shfaqur besim se me këtë takim do të përfundojë gjithë procesi negociues me Beogradin zyrtar dhe se periudha pas 10 dhjetorit, do të shënojë njohjen e pavarësisë së Kosoves. Takimi tre ditësh do të zhvillohet me dyer të mbyllura dhe pritet të jetë intensiv. Treshja sërish do të dëgjojë pikëpamjet e delegacioneve mbi të ardhmen e Kosovës, duke shpresuar se një kompromis mes palëve ende është i mundshëm të arrihet. Prishtina thotë se nuk do të bëjë kompromis me pavarësinë. Por Beogradi zyrtar, që në takimin e fundit ka ofruar modelin e ishullit Aland, mes Suedisë dhe Finlandës, ka vazhduar të këmbëngulë në ruajtjen e sovranitetit serb mbi Kosovën, bile tash është rritur skepticizmi se delegacioni i Prishtinës mund të dehet nga "duhmi" i verës vjeneze, dhe për të shpëtuar veten nga mallkimi popullor, ata kanë gjasa të vogla të mos lagen nga mjegulla e Vjenës, inshalla mentorët e tyre e kanë përnjëmend dhe i shpëtojnë të mos humbin në labirithet e hotelit "Schloss Weikersdorf"./ postuar për ereniku.net / Mon, November 26, 2007 1:09 pm /

---

Zaret në rrokullisje

Një gjë është evidente që faktori ndërkombetarë nuk ka kohë të mirret me  shumë alternativa, por edhe nuk do të tërhiqet aq lehtë nga investimet e deritanishme diplomatike, dhe çfarëdo tërheqje nga premtimet e tyre do të jetë katastrofale, sidomos humbja eventuale e përkrahjes, ngase atëherë do të sorrollaten udhëheqësit me çertifikatën e pavarësisë pa vulë ndërkombëtare

Agim Vuniqi
22 nëntor 2007

Edhe pse dihen fituesit procesi zgjedhor në Kosovë nuk ka përfunduar, rivaliteti garues tash do të kulmojë me një konkurencë të denjë të kandidatëve të kualifikuar për balotazh. Kutitë votuese janë ende të ngrohta nga numrimi i votave si tregues i mundshëm i atyre që kaluan pragun dhe siguruan biletën për hyrje në parlament. Kutitë do të rihapen përsëri më 8 dhjetor, ndërsa dhuruesit vullnetar të gjakut votues do të joshin njërin nga dy kandidatët e mundshëm në shumë komuna të Kosovës. Eshtë kjo një finale që i mban të lidhur kandidatët por edhe votuesit për kutinë e votimeve, është ky një partneritet i shkëlqyer që demonstron raportet e ndërsjellta, por që kanë detyra diametralisht të ndara por shumë të përgjegjshme. Meqë ky cikël i votimeve është individual, ngase ai kolektiv përfundojë, atëherë edhe kënaqësitë janë shumë më tepër të personalizuara, njëri nga të dy kandidatët do të përfitoj ofiqin "VIP", ndërsa tjetri do t'u rikthehet punëve tjera. Kandidatët do të jenë ende të fokusuar në atë se çka do t'i ofrojnë elektoratit, por atyre do tu vijnë në ndihmë edhe votat e kandidatëve që nuk u kualifikuan në finalen e madhe. Sigurisht që në këtë do të ndikojnë edhe koalicionet e mundshme për pushtetin qendror, do të jetë ky një infuzion real për ta. Disa nga ngjarjet e fundit lidhur me zgjedhjet, nuk u përfolën vetëm nga vendorët por edhe ndërkombëtarët dhe atë nga nivelet më të larta të BE-së, për pjesëmarrjen e ulët në zgjedhje, ata ripërsëritën disa herë se zgjedhësit janë të zhgënjyer në udhëheqësit e tyre për politikën dështake të qeverisjes aktuale, edhe pse hise të madhe në këtë, ka dhe kishte, formacioni i UNMIKU-t me shumë administratorë të cilët janë duke jetuar në oazën e "lezetit" kosovar, duke i përzier këmbët leshatuke me damarë të zgjëruar, të OKB-së, me vajzat e njoma kosovare, të cilat mbijetesën e kanë lidhur për një vend pune. Vendorët të preokupuar me zanatin e vjetër të futjes së dorës në xhepin popullor të lekut publik as që i shohin këto marifete. Tash kur dihet fituesi i zgjedhjeve do të ketë kokëqarje se kend do ta futë PDK nën sqetull, dhe çfarë do të jenë kërkesat e tyre, dhe sa do të jenë realiste. Të mësuar nga zgjedhjet e mëhershme, koalicioni me më pak vota fitonte kulaqin më të madh, vendin e kryeministrit dhe shumë nga ministritë që sjellnin begati, a do të vazhdon kështu kurorëzimi me të njëjtat parakushte do të shihet, apo do të bëhet ndërrimi kryeminstër-president. Nuk ka shumë  mundësi për të zgjedhur, meqë votuesit ua kanë hapur dyertë koalicioneve, dy e ndoshta tri. Lufta politike e koalicioneve sigurisht do të përqëndrohet për ato ministri ku ka lekë më shumë, ku ka investime të freskëta, domosdo më i kërkuari do të mbetet vendi i ministrit të energjetikës, edhe pse ende pa u konsultuar palët për koalicion veç u siguruarn zyret për projektin TC Kosova C, në shtëpinë e njërit nga këshilltarët e shumtë të kryeminsitrit të ardhshëm të Kosovës (50 m larg zyrës amerikane, në lagjen Arbëria, ku jetojnë të fuqishmit). Nuk mund të mohohet që është vetëm rastësi meqë kushtet, por edhe marrëveshja për rent janë të volitshme, por është paksa befasi pse po ndodhë mu tash dhe kaq shpejt, bile nuk bënë të dyshohet që ka konflikt interesi, diçka kësisoji flasin vetëm gojkëqinjët, u mbetet lexuesve të vlerësojnë, pa mëdyshje.  Nëse fillon kaq shpejt të bëhet pazari i meritave atëherë, ky nuk është një sinjal i mirë, ndoshta bëhet edhe qëllimisht për t'u dikredituar që në fillim nisma e mbarë e rezultateve zgjedhore. Disa nga e skeptikët janë shumë të bindur se do të rifillojë matematika e vjetër e huas dhe borgjeve, sa do të jenë në nivel të detyrës udhëheqësit e ri mbetet të shihet, por sigurisht do të përballen me shumë vështirësi, që tash nuk bënë të përmenden për mos me u zbehë gëzimi i fitores.

Patjetër në epiqendër të angazhimeve të reja do të jetë edhe statusi politik i Kosovës, i cili është në përfundim të bisedimeve, dy ditë pas zgjedhjeve për kryetar të asambleve komunale. Ka shumë observime të hapura dhe interesante për pavarësinë dhe shpalljen. Nuk eshte edhe aq lehtë, ngase pavarësia kërkon njohjen e saj, dmth pranimin ndërkombetarë. Për të vepruar njëanshëm duhet ditur edhe konstalacionin e forcave të brendshme, e ai është jo stabil, dhe pavarësia nuk arrihet me shumë alternativa, ose duhet t'u besohet subjekteve që do të qeverisin me Kosovën në t'ardhmen, pse jo edhe në bashkëbisedim me Lëvizjen "Vetevëndosja", ose alternativa tjetër është shembja institucionale "domino" e të paknaqurëve (që nuk janë të paktë) dhe prishja e konfiguracionit politik-institucional çfarë është tash. Një gjë është evidente që faktori ndërkombetarë nuk ka kohë të mirret me kaq shumë alternativa, por edhe nuk do të tërhiqet aq lehtë nga investimet e deritanishme diplomatike, dhe çfarëdo tërheqje nga premtimet e tyre do të jetë katastrofale, sidomos humbja eventuale e përkrahjes, ngase atëherë do të sorrollaten udhëheqësit me çertifikatën e pavarësisë pa vulë ndërkombëtare. Patjetër duhet të ketë marrëveshje të zgjëruar dhe shqiptarët duhet të jenë të vendosur se çfarë kërkojnë, dhe si mendojnë ta realizojnë pavarësinë. Pra, ai që merr përgjegjësin për një akt të tillë madhor duhet të njeh mirë e mirë konstalacionin e forcave të brendshme, ngase shumë nga ata që kane qenë "te rebeluar" sot janë shumë paqesor, janë "majur" nga të mirat e hyqmetit, dhe cili do të na bind se ata do ti lenë anash aq lehtë, te mirat materiale që ua garantojë hyqmeti. Tashmë janë ndërruar rolet nuk ka opozitë të sinqertë, siç kishte më heret, këtë e kanë harruar edhe shumë nga ata që vuajtën burgjet më të rënda, ajo është edhe tash siç ishte përpara jashtë dyerve të Kuvendit të Kosovës, opozita e sotme e vetme është ajo  e të rinjëve, në krye me disidentin politik Albin Kurtin, meriton të dëgjohet alternativa e tyre. Realisht nuk duhet të harrohet as roli i SHPK-së, si forcë e paisur me armë të nxehta, se kah do të pozicionohet, a do të vehet ajo nën kontrollin civil të insttitucioneve vendore, apo do të mbetet nën kontrollin  e ndërkombëtarëve, meqë ajo është zbatuese e përkryer e vendimeve të nderkombëtarëve që janë në fuqi dhe faktikisht e kanë themeluar atë. Të gjitha ata që mbështeten vetëm në faktorin e brendshëm, mund të jenë edhe të vrullshëm, a kanë ata informata të bollshme dhe sa janë duke menduar mirë dhe esull, duhet të gjykojnë vetë, por është pikëpyetje e madhe sesa Kosova do ta ketë përkrahjen e menjëhershme të qeverisë Berisha,  ngase Shqiperia është e hendikepuar, është në fazën e zhvillimit të hovshëm ekonomik, dhe për këtë i duhen investimet nga jashtë. Pra realisht pa një përkrahje të njemendët të SHBA-së, e cila do ta pranonte pavarësine e Kosovës nuk do të ketë pavarësi të njemendët, për atë është e domosdoshme puna me Washingtonin, e të gjitha forcave por edhe e diasporës shqiptare, se pavarësia fitohet në Prishtinë dhe në Washington, me mirëkuptim të palëve të cilat janë të interesuara të bashkëpunojnë dhe jo të armiqësohen, mund ta konsiderojnë njëra tjetrën rival politik që kanë një qëllim pavarësinë e Kosovës, prandaj duhet te flaken inatet dhe gërryerja e zorrëve të njëri tjetrit./postuar për ereniku.net/ Wed, November 21, 2007 7:33 pm/

---

"Coollerat" hyqmetli
Shumica nga ata që mendonin se do të lahen të palarat, mendonin se historia do të pren drejtë, por të tëra ishin kopalla, se kur ke lekë e euro, trathtarët bëhen atdhetarë, e atdhetarët as që i kujton ndonjëri, e dini pse, ngase edhe familjarët e tyre kanë vazhduar rrugën e ndershmërisë, prandaj kanë mbetur kështu, në lajthitje. Kujtoj se fjala i ndershëm është mallkimi më i madh që të bënë dikush në Kosovë. Nëse të ledhaton dikush me fjalët hajn, plaqkitës e gjëra të tjera të bën nder, atëherë "cooll", ngase "coollerat" hyqmetli jetojnë në Kosovë  

Agim Vuniqi
14 nëntor, 2007

O qytetar a punon ti? Jo! Unë nuk punoj. Po mirë çka pret, vrap në kutinë e votimeve, më jep votën, që nga dita 17 nëntori ti do të jesh në punë. Po banesë a ke? Jo nuk kam. Si edhe banesë nuk ke? Kam zgjidhje për ty vetëm një votë, por edhe familjarët tu duhet të bashkangjiten, kupton. Unë jam realizuesi i dëshirave tua. O votues!  Vetëm shprehë dëshirat të gjitha do të realizohen, të premtoj që tani, unë jam garant i mirëqënjes sate. Afrohuni, në rend o bashkëqytetarë, unë ua di hallet, se edhe unë isha si ju, por falë shëndetit dhe votës suaj unë jam sot këtu, i kam të gjitha, bile jamë i rëndë me disa miliona, sa ishte lehtë të pasurohet njeriu e unë nuk dinja zgjidhje atëherë. Shyqyr që shkuan shkijet, se ata sytë nuk na lenin t'i qelim, do të kisha mbetur edhe unë pa punë dhe pa banesë sikurse ti o qytetar i nderuar. tash e shoh çdo të thotë hyqmeti, bollëk. Por, ata nuk shkuan luftarët çlirimitarë i larguan, e ju prap po i afroni, dhe falë luftës, ju jeni aty ku jeni, e të tjerët të rjepur atëherë, të rjepur tash. Mirë bre ti as nuk luftove, dhe nuk të ka njohur kush, ke qenë i përmendur për pisllëqe e hajni, por edhe ke pasë kumbari me shkije, u anëtarësove në parti, e ç'u be tash, në detyrë atëherë, në hyqmet tash? O qytetar ti qenke i mjerë, ende nuk ke mbledhur mendë, unë nuk kam qenë atdhetarë asnjëherë, por ka shitur dhe atëherë, po shes edhe tash, edhe patriotizmin e kam shitur që moti, do eshes edhe këtë tëndin, do të xhveshë krejt, se është trend, nuk jam folklorik, unë jam kozmopolit, jam i moderuar, për atë jam i popullarizuar të gjithë më njofin, dhe vota jote më ka lartësuar, të lutem edhe kësaj here se ende nuk i kam siguruar nipat e mbesat, pastaj le të bëhet si do ti vet. Ky është dialog demokratik, nuk do mend, dhe kështu do të ndërtohet demokracia në Kosovë, do të kemi shumë kënaqësi, votat të bëjnë "VIP", të hapin një etapë të re të jetës pa brenga. Mirë bre ata që punuan, kontribuan, rrezistuan, mësuan fëmijtë tuaj, u rrahën, të afërmit e tyre u vranë, u plaçkitën, atëherë, por edhe tash, tokat mbetën djerrë, fabrikat nuk punojnë, rrymë nuk ka, as ujë jo, po çka punuat deri më tash, që kërkoni votën. Na premtuat pavarësinë, ajo vetëm po zgjatet si çamqakëz, po fëmijtë që nuk kanë ditur ç'është alkooli, tash janë bë të varur edhe nga droga. Përpara nuk kishte as lokale publike, tash ka gati çdo lagje. E bastoret që janë hapur në çdo skutë, ç'janë ato, të rinjtë nga izolimi janë "egërsuar", në shkolla ka vetëm dioloma, nuk ka dije, fëmijtë kanë mbetur pa përkujdesje institucionale. Qytetarët ëndërronin policin shqiptar në rrugë, po ç'u bë tash, ai vret dhe vritet, nuk çanë bythën krimineli për policin, ata kanë marrëveshje. Mirë bre gjithë të gjithë ata ministra për kend punojnë, ata, dhe a punojnë gjë?  Po ata shartojnë buxhetin, dhe na ofrojnë rrezatim, nuk është edhe keq se kështu shkurtohen padrejtësit, dhe pastaj vrap në Dragodan, më falni Arbëri (janë ndërruar vetëm toponimet, jo edhe logjika), ndonjë fjalim i nxjerre nga "naftalini", e prap nga fillimi. Shumica nga ata që mendonin se do të lahen të palarat, mendonin se historia do të pren drejtë, por të tëra ishin kopalla, se kur ke lekë e euro, trathtarët bëhen atdhetarë, e atdhetarët as që i kujton ndonjëri, e dini pse, ngase edhe familiarët e tyre kanë vazhduar rrugën e ndershmërisë, prandaj kanë mbetur kështu, në lajthitje. Kujtoj se fjala i ndershëm është mallkimi më i madh që të bënë dikush në Kosovë. Nëse të ledhaton dikush me fjalët hajn, plaqkitës e gjëra të tjera të bën nder, atëherë je "cooll", ngase "coollerat" hyqmetli jetojnë në Kosovë 

---

Shpresa dhe besimi në fjalët e George W. Bush Fjalët e presidentit amerikan janë shpresdhënëse, ngase situata e sigurisë dhe qetësia relative në Kosovë mbahet nën kontroll, jo nga armatimi i NATO-s, dhe i forcave të rendit të SHPK-së, por nga shpresa dhe besimi i palëkundur i shqiptarëve në SHBA si aleat historik i shqiptarëve, në kongresin amerikan (dhoma e përfaqësuesve dhe senati) dhe në presidentin e saj George W. Bush.

Agim Vuniqi
12 nëntor 2007

Kështu si shkojnë punët shumë gjëra janë në mjegull, dhe klima e krijuar politike në popull se Kosova do të fitojë pavarësinë (nuk dihet sa do të jetë e sakatosuar), meqenëse deri më tash nuk ka ndonjë zë të qartë të qeverive të cilat janë të involvuara në zgjidhjen e drejtpërdrejtë të statusit final të Kosovës, as të Grupit të kontaktit dhe KS të OKB-së, nuk dihet çfarë do të janë hapat e mëtejmë; vazhdim i bisedimeve të mëtejme, organizimi i ndonjë konferenca ndërkombëtare, jo e lokalizuar, ku do të përfshiheshin edhe vendet fqinje, ku do të debatohej caktimi i kufijve të ri në Ballkan, apo pranimi unilateral nga ana e BE-së dhe SHBA. Opinionet janë të ndryshme, por tash për tash nuk pritet ndonjë acarim i madh në mes të mëdhenjëve, janë krijuar probleme që për momentin do të lën anash problemin e Kosovës, si ai në Pakistan ku presidenti Musharaf ka shtërnguar oponentët politik duke implikuar drejtpërsëdrejti ushtrinë. Opozita kërkon nga Gjenerali Musharaf (i cili mban dy poste atë të ushtrisë dhe atë të presidentit të vendit) të tërhiqet nga uniforma ushtarake dhe t'ua hap rrugën reformave demokratike. Rivaliteti Musharaf-Buto nuk është aq i lehtë meqë që të dy kandidatët janë partnerë  të rëndësishëm të Perëndimit dhe SHBA-ve. Problemi është shumë më i madh se ç'shihet, meqë Pakistani është fuqi nukleare, dhe se ajo kufizohet me Avganistanin, të cilin e udhëheqë Karzai, më heret Musharafi dhe Karzai kanë shkëmbyer sulme verbale ndaj njëri tjetrit, lidhur me stabilitetin në Avganistan, shkaku i kufijëve poroz.

Problemi i Kosovës domosdo është pjesė e lojės "sė rrėzimit tė duarve", duke matur kėshtu muskujt e Perëndimit nga njėra anė dhe tė Rusisė tash, e mė vonė ndoshta edhe tė Kinės, nga ana tjetėr. Edhe pse delikate, pėrgjigja nė kėtė temė Kosova do tė pėrcaktojë tė ardhmen e KS tė OKB-sė ose do tė ketë konsensus nė Kėshillin e Sigurimit ose vetė Kėshilli i Sigurimit do tė humbė rėndėsinė e tashme tė zgjidhjes sė problemeve ndėrkombėtare, duke zgjedhur rrugė të tjera alternative, si ai i pranimit unilateral tė pavarėsisė sė Kosovės. Rusia e ndodhur nė senduiç nuk do tė ketė zgjidhje tė shumta prandaj domosdo do tė pranojë politikėn konstruktive tė bashkėpunimit me BE-nė dhe SHBA, ngase fundi-fundit ėshtė nė interesin e vetë Rusisė dhe nė interesin e pėrgjithshėm ndėrkombėtar.

Kërkesa për ndërmarrjen e hapave arbitrar tash janë vetëm "prashitje në ujë", sepse pa bekimin e KS të OKB-së nuk ka zgjidhje, dhe përfundimisht edhe nëse mirret vendimi për shpallje unilaterale, Kosovës i duhet pranimi ndërkombëtarë "Diplomatic Recognition". Si duket GU përfundimisht ka vendosur që qytetarëve t'ua uroj  festën e 28 Nëntorit, festën e Kërshëndellave dhe atë të Vitit të Ri  me vetëm një dhuratë "Zgjedhjet 2007" dhe shpalljen e parlamentit dhe qeverisë së re që do të dalin nga këto zgjedhje, ata do të joshen edhe në nivel lokal me kryetarët e ri të asambleve komunale.

Prandaj plani i ri i Kombeve tė Bashkuara pėr lirimin e Kosovės nga sovraniteti serb, dukė pėrcaktuar rrugėn e pavarėsisė, ėshtė pėrpjekje qė ka mbėshtetje reale nga zhvillimet qė kanė ndodhur deri tani nė Kosovė. Propozimi qė i jep tė drejtė Kosovės qė tė hyjė nė marrėveshje/marrėdhėnie ndėrkombėtare dhe tė aplikojė pėr anėtarėsim nė organizata dhe institucione ndėrkombėtare, duke pėrfshirė kėtu Kombet e Bashkuara, Fondin Monetar Ndėrkombėtar dhe Bankėn Botėrore, nuk kėnaq krejtėsisht interesat e popullit shumicė nė Kosovė.
Realisht, disa nga atributet e shtetėsisė tė pėrmendura nė pakon e Ahtisarit i ka pasur Kosova edhe gjatė periudhės sė ish-federalizmit jugosllav, tė pėrcaktuara nė kushtetutėn ish-jugosllave dhe nė atė tė Kosovės, të cilat pak a shumë nuk i konteston as Serbia me planin e saj demon "më pak se pavarësi, më shumë se autonomi". Prandaj shikuar nga aspekti konstitucional, plani 14 pikësh që ofron "trojka" ndërkombëtare  nuk ka ndonjė avancim tė theksuar, pėrveçse problemi i Kosovės nuk do tė jetė mė problem qė duhet ta brengosė Serbinė, realisht Kosova kalon nga sovraniteti i OKB-së në atë të BE-së, përafërsisht i njejtë me hierarkin institucionale në Bosnje, me një ndryshim cilësor se Bosnja e Hercegovina është me ulëse në OKB, ndërsa Kosova jo, është e ngarkuar ende me rezolutën 1244. Realisht rezoluta 1244 po pengon zhvillimin ekonomik të Kosovës, refleksion negativ i së cilës është izolimi i egër në shumë fusha që nuk kanë të bëjnë gjë me politikën, si psh. sporti, pastaj qarkullimi i lirë i njerëzve jasht Kosovës. Ky izolim  domosdo frustron qytetarët vendor, të cilët kanë vështirësi të shumta për dalje jasht Kosovës, assesi politikanët që po "majen" ngo kjo situatë e paqartë, dhe janë turistët më të shpesht të metropoleve evropiane.

Dhe çfarė zgjidhje tjetėr duhet tė pritet nga Kėshilli i Sigurimit pėrveç ajo e pavarėsimit tė plotė(?) Çdo zgjidhje tjetėr realisht ėshtė barrė e rėndė pėr popullatėn vendore qė e pret lirinė, pėrfundimisht. Por, edhe pse politika dhe drejtėsia janė nė pėrballje, ngase politika udhėhiqet edhe nga interesat nacionale tė shteteve tė involvuara, si nė Grupin e Kontaktit ashtu edhe nė atė tė KS, patjetėr duhet tė ketė pajtueshmėri normash etike dhe morale, ngase ėshtė nė pyetje prestigji i politikės sė drejtė amerikane nė botė i drejtuar nga presidenti amerikan George Bush, i cili qytetarëve të Kosovës ua premtoj pavarësinë në zemrën e të gjithë shqiptarëve, në Tiranë. Fjalët e presidentit amerikan janë shpresdhënëse, ngase situata e sigurisë dhe qetësia relative mbahet nën kontroll, jo nga armatimi i NATO-s, dhe i forcave të rendit të SHPK-së, por nga shpresa dhe besimi i palëkundur i shqiptarëve në SHBA si aleat historik i shqiptarëve, në kongresin amerikan (dhoma e përfaqësuesve dhe senati) dhe në presidentin e saj George W. Bush.//postuar për: ereniku.net/Sun, November 11, 2007 3:27 pm//

---

Premtime të sigurta "dushk për gogla"
Merreni me mend, edhe sot ne arkivat e osmanlive në Stamboll ka të dhëna arikivore për tapitë e qytetarëve, apo vërtetësia dhe origjinaliteti i tyre mund të bëhet shumë lehtë, mund të gjenden edhe në arkivat e Medreses së Shkupit, të mos flasim për ato të konfiskuara dhe të grabitura, në adminiatratën paralele në Graçanicë dhe në Serbi. Sa ishin të devotshëm në kryerjen e detyrave administrative tregoi rasti i Prizrenit, që mori shumë pisllëqe me vete, duhet pra me çdo kusht të bëhet ndërrimi i normal i pushtetit lokal, nëse për asgjë tjetër, bile për të kuptuar hilet e hyqmetlijëve lokal, më mirë tash kur ende nuk është vonë, se më vonë do të bëhet shumë vonë. Mbase nuk janë edhe tash të vonshme fjalët "transferoni tapitë, diku në sefet e bankave perëndimore, ngase ato mund t'i kap flaka zgjedhore".

Agim Vuniqi
06 nëntor 2007

Tash i kam të qarta fjalët e zonjës së rënde angleze, të thena në malet e larta me terene të skijimit në Shable të Martinit, në Zvicër, një vend shumë atraktiv turistik: "Transeferoni tapitë diku në ndonjë bankë në perëndim, ngase ato Sërbia do t'i djeg" (ishin këto këshilla, të thëna në vitet 91-92), unë qëndroja në Zvicer, atëherë,  me vizë të rregullt pune. Përafërsisht kështu ia pata interpretuar këto fjlalë Akademik Rexhep Qosjes (ishte kryetar i LBD-së, atëherë), gjatë nje takimi zyrtar ndërpartiak, në mes të zyrtarëve partiak të PNDSHK-së dhe LBD-së, të inicuar nga LBD-ja për bashkëveprim të përbahkët të subjekteve politike në prag të luftës, që veç kishte filluar, jo në përmasa aq të mëdha, në gjithë Kosovën. Akademik Çosja i dëgjoj me vëmendje fjalët e mia, por nuk dha asnjë koment, që ishte plotësisht normale, ngase është dashur t'i shtroja edhe në formë të shkruar, për të fituar në seriozitet. Fjalët e mia nuk ia zgjuan kurreshtjen e asnjërit, nga pjesëmarrësit prezent, edhe pse fjalët që i flisja unë, nuk ishin të mijat, une vetem interpretoja fjalet e  zonjës së rëndë angleze, e cila jetonte në Zvicër, në atë vend shumë atraktiv turistik, e cila kishte në pronësi disa hotele. Nga biseda që patëm me te, unë atëherë shoqëroja z. Shaip Latifin, kryetar i LDK-së, dega në Zvicër dhe z. Bardhyl Metaj, sekretar i degës, më duket me ne ishte edhe Besnik Metaj që bënte dizajnimin e gazetës "Hapi", organ i degës. Nga biseda që zhvilluam kuptuam se ajo kishte udhëzuar nje djalosh-shqiptar nga rrethina e Deçanit  që dokumentacionin kadastral të pronës familiare ta barte në Zvicër. Për saktësinë dhe domethënien e fjalëve të saj u binda 8-9 vjet me vone, pasi qe shpertheu lufta në Kosovë, por edhe tash, kur shpërtheu flaka në zyret kadastarle dhe në ato të gjeodezisë në Prizren. Dhe ç'beri Serbia atëherë djegu shtëpitë, djegu dokumentacionin personal, djegu çdo gjë dhe plaçkiti dokumentacionin kadastral, me vetëm një qëllim të vetëm, t'i lë shqiptarët pa identitet personal dhe kolektiv-institucional. Kjo politikë ishte e përgatitur nga regjimi i Beogradit duke paraparë në detaje shkatrrimin, jo vetëm fizik, por edhe atë administrativo-shtetëror, duke parashikuar edhe mundësitë e dështimit eventual të planit të deportimit të dhunshëm-spastrimit etnik, me premisa të gjenocidit, duke zbehur kërkesat e shqiptarëve për shtetësi dhe të drejta ligjore të përfaqësimit institucional, duke pranuar kapitulimin dhe duke bartur sovranitetin jo në NATO, por në OKB, me adoptimin e menjëhershëm të rezolutës 1244, që i garantonte Serbisë, rikthimin e problemit të Kosovës në axhendën ndërkombëtare. Në këtë mënyrë Serbia parapërgatiti kobin pronësor-juridik, për të cilin nuk kishin bë më heret ndonjë parapërgatitje shqiptarët, të degëzuar nëpër parti politike, pa ndonjë qëndrim dhe sens të përbashkët për riparimin e institucioneve të shkatrruara tërsisht, bile në përmbajtje, të administrimit institucional, për tu angazhuar për të rritur autoritetin e administratorëve shqiptarë, menjëherë pas luftës. Mos përgatitja e nevojshme dhe mos gatishmëria për kooperim në mes të palëve "të konfrontuara" pacifiste dhe të atyre të qëndrueshme, që kishin kredibilitet të madh për udhëheqje, nga lufta çlirimtare, bëri që institucionet e përkohshme dhe qeveria e përkohshme e Thaçit, të mos mbështetet sinqerisht, jo vetëm nga subjektet e atëhershme politike, kuadri udhëheqës i të cilave kishte filluar të kthehet nga vendet ku ishin të deportuar, nga Shqipëria e Maqedonia, por edhe nga perëndimi, duke u këndellur gradualisht por edhe duke rritur oreksin për pushtet, me shtrirjen graduale të ndikimit në teren. Ishte ky një vlerësim i saktë politik, por shumë i dëmshëm kombëtarë, meqë shumica e popullatës, sidomos ajo në Prishtinë, ku e kishte adresën edhe filzofia pacifiste nuk kishte qenë e kyçur fare në mbështetjen jo vetëm atë aktive të luftës, por as atë politike, logjistike, të intelegjencës..., thjesht jo vetëm që ishte e painteresuar, por ishte edhe komprometuese, dështuese dhe dinake. Ç'orientimi i përgjithshëm institucional, krijoi hapësirë të mjaftueshme për grupet mafioze, që veç kishin krijuar lavrat virusale gati në të gjitha subjektet politike, apo kishin lidhje të afërta, dhe kështu dështoi shansi historik për ringritjen institucionale të sistemit të një qëndrueshmërie politike, në Kosovë, duke harruar se rindërtimi i vendit kërkon përkushtim shumë më të madh sesa lufta. Nuk kishte ndonjë plan të përbashkët për evidentimin dhe vlerësimin e humbjeve fizike dhe materiale, politika ishte përqëndruar thjesht në grabitjen e pronës shoqërore, pa pronar juridik, që u ekzagjerua edhe në plaçkitjen e pronës private, jo vetëm të serbëve (që për momentin ishte zgjidhje e përkohshme e strehimit), por edhe e shqiptarëve, me ndërmjetësimin e pushtetit serb, që kishte lënë prapa shumë informatorë, me lidhje të hershme interesi. Serbia kishte njohuri të mjaftueshme se shumë kontrata të shitblerjes në mes të shqiptarëve dhe serbëve nuk ishin të regjistruara në kadastër në pronësi të shqiptarëve, nga pakujdesia, për r'i ikur tatimit në qarkullim. Këtë e shfrytëzuan shumë matrapazë shqiptarë, që kishin kumbari me serb, shumë nga ata edhe avoketër me profesion, të cilët pa ngurrim nguliteshin me ditë të tëra para sporteleve të administrates paralele serbe në Graçanicë, aty pajiseshin edhe me dokumentacion të falsifikuar, pa vula zyrtare, dhe kështu me ndërmejtesimin e pushtetareve serb ne Gracanice hyri përqarja në mes të shqiptarëve, që ekzagjerohej padrejtësisht, pa ndonjë kritikë nga liderët politik shqiptarë, që kishin futur kokën në lezetin "pushtet" pa ndonjë domethënje, dhe ky pasivitet i subjekteve politike krijoi klimën vllavrasëse, shqiptaret vraheshin per asgjë, për konteste banale pronësore, dhe asgjë nuk ndërmirrej, bile për të forcuar gjyqësorin në Kosovë.  Dhe fatkeqësisht zyrtarët e komunës në Prishtene, le që nuk bënë asgjë në këtë drejtim, por ata kryen atakun më të madh pronësor në historinë e Kosovës, edhe të asaj të mëhershme që ishte e kolonializuar, bënë një krim absurd të tjetërsimit pronësor, pa ndonjë bazë ligjore të shpronësimit, dhe dështimi keqqeverisës i tye u kushtoj me jetëra shumë njerëzve. Une nuk dëgjova deri më tash asnjërin nga kandiadatët që garojnë për postin e kryetarit në kuvendet komunale të flet gjë për këtë çorodi institucionale, dhe cili është programi i tyre sanues. Ata as që merren me këtë problematikë, që mbase mund të jet e panjohur për ta, por problem kyç është jo vetëm legalizimi i objekteve apo rrënimi i tye, por shumë më tepër legalizimi pronësor (shpronësimi është bë në mes të palëve, kompanitë ndërtimore-pronarët, pa ndonjë rregullativë ligjore, le që nuk është paguar tatimi për këtë transakcion "mall për mall", por nuk është paguar fare tatimi në fitim nga kompanitë ndërtimore, kështu ata dëmtuan buxhetin e Kosovës me mija euro), ishte kjo marrëveshje e heshtur e zyrtarëve nëpër komuna dhe "ndërtimtarëve" që veprimtaria e tyre shpesh nuk kanë qenë as e regjistruar. Nuk flitet asgjë për pergjegjësin e atyre që bënë këtë krim institucional (me fajin institucional të cilëve shumë shqiptarë u vranë në mes vete), për definimin e qartë dhe ligjor të përmbarimeves; të hartes kadastrale të Prishtines, dhe komunave tjera; atë të prones publike dhe asaj private... Për këtë arsye mos zgjidhja adekuate ligjore ka lënë të pa zgjidhura dhe të grumbulluara me mija lëndë, shumë nga to me pronësi të kontestuar, perfundimisht kjo nënkupton se nuk ka pasur fare, apo shumë pak ligjshmeri. Do të ketë shumë më teper punë kryetari i ardhshëm se ç'mendohet, dhe si do të realizohet qyteti-metropol, kur nuk dihet "kush han e kush pin", nuk ka gjë nga ato fjalë të mëdha. Problemi i ujërave të pista, pastaj rrjeti i kanalizimit shumë shpejt do të shpërthej mbi sipërfaqe, ngase qyteti që është ndërtuar mbi infrastrukturën e vjetër, per nevojat jo të plota të 150,000-200,000 banorëve (ishte ky bile numër i stërngarkuar) me një ekspanzionin marramendës ndërtimor, pas luftës, me rritjen e vrullshme të ndërtimeve pa leje, që nënkupton edhe lidhjet "e egra" në rrjetin e kanalizimit, në vijat gypore të ujësjellësit, kyqjen jo ligjore në rrjetin elektrik e shumë çështje të tjera, që në t'ardhmen do të mbeten probleme të pazgjidhura për Prishtinën. Përfundimisht shkrimin e fillova më tepër për të skjaruar dëmet e keqmenagjimit të strukturave komunale deri më tash, që nuk mund t'i zhbëjë as shperthimi i zjarrit në "shtëpinë e qytetarëve" në Prizren, ku nuk u dogjë vetëm objekti por edhe kompjuterët, dhe dokumentacioni kadastral (nuk e kuptova pse ishin afër njëra tjetrës këto dy objekte), çuditerisht si nuk ka ndonjë objekt tjetër që mban të konzervuara kopjet e planeve urbanistike. Merreni me mend, edhe sot ne arkivat e osmanlive ne Stamboll ka të dhëna arikivore për tapitë e qytetareve, apo vërtetësia dhe origjinaliteti i tyre mund të bëhet shumë lehte, mund të gjenden edhe në arkivat e Medreses së Shkupit, të mos flasim për ato të konfiskuara, në adminiatratën paralele në Gracanicë dhe në Serbi. Sa ishin të devotshëm në kryerjen e detyrave administrative tregoi rasti i Prizrenit, që mori shumë pislleqe me vete, duhet pra me çdo kusht të bëhet ndërrimi i normal i pushtetit lokal, nëse për asgjë tjetër, bile për të kuptuar hilet e hyqmetlijëve lokal, më mirë tash kur ende nuk është vonë, se më vonë do të bëhet shumë vonë. Mbase nuk janë edhe tash të vonshme fjalët "transferoni tapitë, diku në sefet e bankave perëndimore, ngase ato mund t'i kap flaka zgjedhore".//postuar për ereniku.net/05 nëntor, 2007 // 1:12 pm//

---

Pavarësia me "promajë"
      Serbët nuk po pranojnë asnjë zgjidhje të shekulli XXI, këtë koncept kozmopolit të palës shqiptare, ata po betonojnë gjithnjë e më shumë autonominë, derisa të arrijnë maksimumin e mundshëm nga këto bisedime, ku do të kap shkuja nga të gjitha anët, pavarësi me "promajë". Fatmirësisht  kështu nuk mendon "Vetëvendosja", e cila e sheh vetëm një zgjidhje, sovranitetin e popullit (qytetarëve) dhe vetëvendosjen e popullit (qytetarëve). Për të dy opcione duhet të vendosin qytetarët me referendum, kjo do të ishte njëra nga zgjidhjet, edhe pse mbetet vetëm një shprehje e dëshirës në formë të shkruar, derisa zgjedhjet po shihet se sa janë të ethshëme dhe me sa epsh u qasen kandidatët, të cilët as që e dijnë për çka po garojnë, vetëm emrin le ta ket pushtet.

 Agim Vuniqi
25 tetor 2007

              Kosova me flamur (nuk dihet ende çfarë do të jetë i çepur, nuk dihet as larmania shumëngjyrëshe) me hymn ( tash për tash nuk ka ndonjë ide, përveq "Kushtrimit", që e pat lansuar i ndjeri Dr. Rugova) dhe kushtetutën (do të hartohet pas statusit, mirë po...qytetarët janë deklaruar për pavarësi, pse të pritet atëherë, apo ka dyshime, ende!) dhe themi ja kjo është pavarësia, kështu shprehen përkrahësit e devotshëm të dokumentit Aahtiari, të dokumentit 14 pikësh të trojkës ndërkombëtare, të Traktatit të Miqësisë me Serbinë, do të presim deri më 10 dhjetor edhe shumë sihariqe të reja, por jo ato për të cilat paguhen deputetët dhe pë të cilat kanë marrë votën në zgjedhjet e kaluara. Askush nuk konteston faktin se Kosova do të ndahet ligjërisht nga Serbia, nuk kontestohet asnjë nga faktet që janë të depozituara në dokumentin e Ahtisarit, por është shumë e pakuptueshme që mos të dëgjohen zërat tjerë që mendojnë ndryshe dhe ata të konsiderohen si "anmiqë të brendshëm", dhe mu tash të mbahet i ngujuar lideri i "Vetëvendosjes", Albin Kurti, dhe fundja pse mos të debatohet edhe në këtë fushatë për referendumin, dhe për vetëvendosjen, ato duhet të jenë tema të hapura të debatit me kandidatë, apo jo?  Duhet të shprehen haptas kandidatët e ardhshëm të parlamentit për këto tema të nxehta, nuk duhet të lejohet edhe më që shoqëria kosovare të jetë "hermetikisht" e mbyllur, ngase secili ka të drejtë të mendojë dhe të shprehë mendimin, pra duhet t'u jepet hapësië mediale edhe atyre që janë kundër zgjedhjeve, të dëgjohen argumentet e tyre. Pse shprehet një nervozë e pamatur te ata që shohin bardhë-zi, dhe ua imponojnë mendimin të tjerëve. Nuk di me çfarë kandari masin njerëzit mendimet, dhe sigurisht më me dëshirë ua vën debatuesve shenjat dalluese "na dhe ata" (secila parti që garon veç e veç). Një kohë debatuesit ndaheshin në "majtist" e "djathtist, por edhe të "qendrës"". Retorika ndryshoi shpejt, menjëherë pas kuvendit të VI të LDK-së, u hoçën maskat, dhe reflektori ndriçonte fytyrat e njerëzve, nuk mund të fshiheshin më pas paravanit që hapej dhe mbyllej me takt. Dhe atëherë ndodhi që demokratët sulmuan njëri tjetrin, e paspjegueshme, ata që hiqeshin si të matur ndërruan, nga brendia e tyre shpërtheu mllefi shtazarak kundër kolegëve të deridjeshëm, dhe çka i shtyri pëllumbat e bardhë të paqes të krokasin si korbat e zi të fatkeqësisë, nuk ngjan që pëllumbi të konvertohet në korb, ndoshta pranohet ky konstatim, apo jo?. Asnjëri atëherë nuk parapëlqente teatrin që u shndërrua në arenë gladiatorësh. Debatuesit do të thonë e kaluar dhe nuk është koha e debateve të tilla se ato janë stereotipe, kemi punë më të mençura, duhet të atakohen skeptikët e kaq shumë dokumenteve, dhe pyetja "jeni me ne apo me ata" pengon debatin, dhe ndonjë fjalë e thënë e argumentuar kundër dokumentit të Ahtisarit, më heret, ua ngriste temperaturën debatueseve, duke pretenduar t'i shohin ata se si dridhen nga ethet "demokratike". Tash që po e "shartojnë" edhe dokumentin Aahtisari, nuk lodhemi aq shumë, ngase në axhendë janë imponuar e lansuar zgjedhjet si prioritet. Por edhe tash bile shumë më fuqishëm duhet të deklarohen kandidatët e ardhshëm për këto rrjedha, jo për ndërtesa të bukura. Shpejt po harrohet se sa domethënëse do të jenë këto zgjedhje varen nga "rrobaqepësitë" e hartës së Kosovës, Grupi i Unitetit, Trojka e Serbia.  Nuk harrohet aq shpejt vrapimi aq i zhurmshëm i përkrahësve të dokumentit "profetik" që nuk kishte të meta, dhe çdo pikë dhe presje ishte atraktive dhe shumë domethënëse, ngaqë kompromisi ndaj kërkesave serbe ishte pavarësia, e cila tash fare pak përmendet. Nëse u përmbahen fjalëve që kanë thënë më heret, se nuk do të ketë kompromis me Serbinë, nuk do të ketë bisedime et., etj., ne u besonim fjalëve të tyre, por ata demantuan veten, por fjalët kanë mbetur të shënuara, ato nuk avullohen, edhepse për momentin mund të harrohen. Mirë ne që nuk kuptojmë ç'është marrëveshja dhe ç'është kushtetuta, mund të konsultojmë literaturën, dhe do të kuptojmë se akti më i lartë juridik i shtetit është kushtetuta. Pajtohemi apo jo, sigurisht që po. Dhe shteti pa flamur nuk bënë, mirë.., por Kosova kishte kushtetutë kur ishte krahinë e ish federalizmit jugosllav, kishte edhe flamurin që valonte në ndërtesat shtetërore pas vitit 74, valonte flamuri shqiptar me yll, të njëjtin e kishte shteti zyrtar i Republikës së Shqipërisë, dhe në atë kohë ishte hymni "hej slloveni" që e dëgjonim në spektaklet sportive ndërkombëtare, të cilin asnjëherë nuk e kënduan shqiptarët, shqip. Dmth Kosova kishte flamurin shqiptar dhe flamuj të tjerë, kishte edhe kushtetutën, por nuk ishte republikë. Dhe cili ishte ataku i parë i Serbisë, ishte kushtetuta, dmth., ndryshimi i amandamenteve kushtetuese, dhe shumë aktivistë të deridjeshëm që mbronin tezën se amandamentet duhet të ndryshohen, mbajnë edhe sot pozita, por edhe shumë nga ata janë edhe në listat e kandidatëve për deputet e njerëzitë që u rrahën, u burgosën e u vranë..!. Dhe të gjithë ata që kuptuan se ndryshimi i amandamenteve ishte rikolonizim i Kosovës, u përbuzën. Sot kur kujtesa dhe skepticizmi na mbajnë në ethe, na rikujton programin jugosllav të rikthimit të serbëve dhe malazezëve në Kosovë-tash vetëm serbëve. Nuk janë këto kohë të largëta dhe mbamendja nuk trathëton, mundeni të riktheheni dhe të kërkoni në komjuterët tuaj ngjarje nga ajo kohë. Dhe nuk është ndonjë ndryshim i theksuar i programit të atëhershëm të këthimit të serbëve në Kosovë me të sotmin. Nuk e konteston askush detyrën e pushtetarëve që t'i kthejnë qytetarët në pronat e tyre, por kush do e bëjë këtë? Nuk mundet qeveria e Kosovës assesi, ngase ajo nuk ka kapacitete të mjaftueshme, por as autoritet. Do ta bëjnë këtë kryetarët e enklavave serbe - tash komuna me autorizime të veçanta. Si do të vehet bashkëpunimi në mes të komunave dhe pushtetit qendror, dhe cili flamur do të valoj në ato komuna? Nuk ka mëdyshje se Kosova po ndahet në dy entitete, dhe enklavat serbe po marrin primesat e autonomisë së zgjëruar. Kosova nuk ka fe zyrtare, po..., kisha serbe që ka fituar atribute të pushttit, të drejtën e qevrisjes dhe financimit me pronën, e shkëputur nga Kosova institucionalisht, pa kurrëfarë lidhjesh institucionale. Shumë shpejt është harruar historia, le të konsultohet pak literatura dhe do të kuptohet se shtetin serb e ka ngritë kisha serbe, nga aty edhe buron shtetësia serbe. Duhet të kuptojnë edhe këta kandidatë që garojnë për poste, por edhe kujdestarët e pavarësisë që nuk ka emër, se shteti ka formë dhe forma zyrtarizon shtetin. Mirë pra nëse realizhet pavarësia që i mungon vetëm emri (dokumenti 14 pikësh i trojkës, i pranuar nga pala shqiptare), çka do të shënohet në tekstin e preambulës (pjesës hyrëse) të Kushtetutës, dhe kush do të jetë në përbërjen e shtetit-që veç emrin nuk e ka shtet, se atributet po, qytetarët e Kosovës dhe serbët, pra kosovarët dhe serbët, pasiqë dal nga dal nga bisedimet po akceptohet si pjesë e marrëveshjes por edhe po precizohet saktësisht kombi shtetëformues serb, jo vetëm duke duke zyrtarizuar gjuhën. Serbët nuk po pranojnë asnjë zgjidhje të shekulli XXI, këtë koncept kozmopolit, ata po betonojnë gjithnjë e më shumë autonominë, derisa të arrijnë maksimumin e mundshëm nga këto bisedime, ku do të kap shkuja nga të gjitha anët, pavarësi me "promajë". Fatmirësisht  kështu nuk mendon "Vetëvendosja", e cila e sheh vetëm një zgjidhje, sovranitetin e popullit (qytetarëve) dhe vetëvendosjen e popullit (qytetarëve). Për të dy opcione duhet të vendosin qytetarët me referendum, kjo do të ishte njëra nga zgjidhjet, edhe pse mbetet vetëm një shprehje e dëshirës në formë të shkruar, derisa zgjedhjet po shihet se sa janë të ethshëme dhe me sa epsh u qasen kandidatët, të cilët as që e dijnë për çka po garojnë, vetëm emrin le ta ket pushtet./postuar për ereniku.net /25 tetor 2007/

---

Përparësitë e integrimit
Po që se të kuptuarit e demokracisë  vlenë vetëm për të bërë obstrukcion institucional nga njëra palë e cila kërkon më shumë të drejta qytetare (grupi minoritar) dhe në anën tjetër mohon të drejtën kolektive të tjetrit për të vetëqeverisur (shumica), është jo vetëm egoizëm nacional, dhe shkelje e rregullave të demokracisë, por kjo është pengesë për prosperitet për veten dhe vetë kombin të cilit i takon, është shkelje e multietnicitetit.

Agim Vuniqi
23 tetor 2007

Vëndosjet gjeografike të njerëzve (më vonë kombeve)  kanë bartur në vete përveç ndryshimeve klimatike edhe dallimet racore. Konkretisht janë karakterizuar edhe me ndryshime shoqërore që kanë krijuar paradispozita të reja për zhvillime shkencore, dhe shpesh arritjet shkencore u kanë paraprirë proceseve të reja zhvillimore në planin ekonomik dhe në mirëqenie, por kanë qenë edhe sfidë e luftërave për territore të reja dhe shfrytëzim të popujve, duke bërë kështu edhe zhbërjen e shumë popujve të vjetër dhe kulturave të tyre. Dallimet e mëdha gjuhësore, por edhe doket dhe zakonet, janë përshtatur, kanë përcaktuar normat morale duke u bëre standardizime të caktuara etike, që përveç të kuptuarit thelbësor të jetës (të ndjenjave) kanë përcaktuar identitetin, kulturën dhe gjuhën gjatë periudhave të ndryshme historike duke shënuar rritje dhe zbritje të zhvillimit të tyre.
Kërcimet e mëdha shoqërore por edhe të zhvillimit janë të shënuara nga perandoritë (duke bëre shpesh integrime të dhunëshme të shoqërive dhe kulturave) që përveç shkatërrimit dhe zhbërjes së shumë popujve autoktonë ka shënuar edhe përparime teknike por edhe ngecje të transformimeve normale të shoqërive dhe zhagitje të proceseve shoqërore.
Pasojat e këtyre zhvillimeve  shprehen edhe sot, dhe atë që nga periudha e kapërcimit historik nga politeizmi në monoteizëm, e cila ka krijuar edhe mospajtime të mëdha, por që për atë kohë ka  pasur efekt të pakrahasueshëm meqë feja ka përcaktuar normat e sjelljes së individit në shoqëri, ku vlerat humane janë çmuar jashtëzakonisht, dhe që nga ajo kohë ka filluar të ndërtohen raporte të reja në përshtatje të ligjit që për momentin kanë qenë shumë domethënëse. Që nga atëherë janë shprehur edhe tendencat për dominim global jo vetëm ekonomik. Shtrirja e influencës është bë në mënyrë të dhunëshme që nga romakët, nga Aleksandri i Madhë, nga Napoleoni, nga Hitleri dhe nga Stalini  duke pretenduar vazhdimisht dominimin në përmasa globale.
Ajo që dikur pretendohej të arrihej me forcë ka arritur gati të sendërtohet në mënyrë të butë përmes varshmërisë ekonomike por edhe përmes teknologjisë së lartë shumë të sofistikuar të rrjetit global të telekomunikimeve "Internetit" ku miliona njerëzve përmenjëherë u servohen informacione të llojllojshme duke krijuar varshmëri globale. Dalë nga dalë kulturat e vogla po shuhen, meqë nuk kanë mjete të mjaftueshme financiare për tu mbajtur gjallë. Ky trend i zhvillimit ka filluar të përcillet me të madhe në botë, që nga organizimet ekonomike, ato humanitare ato fetare, por edhe kulturore. Çdo arritje ka vetëm një njësi matëse atë të profitit me përmasa shumë të mëdha.
Proçeset e mëdha integruese do të përbijnë domosdo popujt e vegjël duke tjetërsuar etnikumin e tyre dhe vlerat kulturore. Sovraniteti klasik shtetëror nuk do të ketë përparësitë nacionale të zhvillimit meqë koorporatat multinacionale do të diktojnë zhvillimet e reja. Globalizmi si proces por edhe si trend ekonomik nuk do të ketë ndonjë përparësi për popujt e vegjël, meqë globalizmi synon përveç integrimeve ekonomike edhe shtrirjen hapësinore dmth. planifikimin global hapësinor, pastaj globalizimin e të drejtave dhe lirive të njeriut, globalizimin investiv dhe zhvillimor, globalizimin pronësor,  ku e drejta e shtetit mbi pronën do të reduktohet tejmase ndërsa e drejta private pronësore do të konceptohet më tepër në përmbajtje globale legjislative.
Prerjet dhe ekskomunikimet në mes kulturave më tepër janë shkaktuar në mënyrë të dhimbëshme, dhe të dhunshme, kanë shkaktuar përçarje në mes të njerëzve dhe popujve krejt për shkaqe të një ligësie që ekziston te njeriu-lakmia për të grabitur territore të reja, apo edhe për të rivendosur në mënyre të dhunshme kritere dhe standarde që as përafërisht nuk janë në pajtueshmëri.
Integrimet e mëdha nuk janë asgjë e re, ato bartin në vehte tendencat për shfrytëzim, por që dallohen në përmbajtje. Si gjithnjë ato janë pjesë e proçeseve që inicohen jo vetëm nga zhvillimi tekniko-teknologjik por edhe përpjekja për tregje të reja ekonomike që më heret ekzagjeroheshin dhe shtriheshin përmes kolonializimit të vëndeve dhe popujve, por që gjithnjë si kundërakcion kishte luftën për çlirim dhe pavarësim, dhe qëllim parësor kishte qeverisjen vetë me të mirat materiale, që do të thotë se këto proçese nuk ishin të lidhura me urrejtje patologjike në mes të popujve por më shpesh ishin të ndërlidhura me interese ekonomike të grupeve të interesit, prandaj edhe vëndet të cilat ishin të pasura me resurse natyrore u ekspozoheshin goditjeve të mëdha, por edhe të influencës kulturore dhe gjuhësore, pa mëdyshje. Pjesë e integrimeve ishin dhe janë edhe krijimi i aleancave ushtarake, që ka si qëllim shtrirjen më të gjërë të influencës, por edhe mbrojtjen e interesave ekonomike dhe ato të sigurise më gjërë dmth. mbrojtjen e interesave globale gjeostrategjike.
Mendimi kritik i marrëdhënieve shoqërore në botë vazhdon të matet me të drejtën themelore të njeriut dhe lirinë e fjalës, edhe pse ajo vazhdon të shkilet, ngase fjala publike tregon fuqinë e mendimit të vetë individit, që përqafohet nga grupe njerezish dhe vetëvetiu pasqyron intereset e tyre, dhe tejkalon kufinjtë administrativ, që nuk pasqyrojnë vetëm ndarjet fizike por edhe ato intelektuale dhe kulturore.
Shqiptarët të cilët janë të kufizuar me barriera të ndryshme të ndarjeve fizike - kufitare, kanë mundësi të pakëta për të reformuar qëndrimet e tyre për realitetin, jo vetëm politik, por edhe atë ekonomik, dhe atë religjioz, ata do të përballen edhe me kriteret e rrepëta të grupeve  të caktuara të interesit-kompanive multinacionale, por edhe të qeverive, si dhe të BE-së duke iu nënshtruar në vazhdimësi standardeve të reja, duke u joshur me karrotë dhe premtime jo qartë të definuara.
Përparësitë e integrimit eko-etnik janë të dukshme nëse popullata stimulohet ekonomikisht dhe të gjithë ata që participojnë në programet e përbashkëta do të kenë beneficione ekonomike, duke saktësuar se mbi politikanët e vijës së fortë të minoritetit serbë duhet të bëhet presion dhe se çdo përkrahje e vijës së tyre tyre duhet të pasojë me reperkusione ekonomike.
Prandaj janë të domosdoshme evaluimet si në nivel rajonal ashtu edhe në atë global, duke praktikuar instrumentet e njejta matëse. Për çdo natë më shumë se 850 milion njerëz përreth rruzullit shkojnë në shtart të untë. Mungesat në ushqim për shkak të fatkeqësive natyrore, konflikteve dhe kollapsit ekonomik shkaktojnë sëmundje të ndryshme dhe vdekje, që aspak nuk mund të lokalizohen, ngase njerëzit dhe mallërat qarkullojnë. Synimet e zhvillimit të KB në këtë milenium është zbutja e urisë ekstreme dhe e mjerimit si çështje prioritare. Më 16 tetor Dita Botërore e Ushqimit (World Food Day) është observuar përgjatë globit, si rast i mirë (oportunitet), për t'u fokusuar në progresin e arriturt për t'u realizuar qëllimi i parashtruar.
Ideja e bashkimit globalal që ka filluar si akcion i sukseshëm dhe ka arritur të realizoj objektivat edhe si sfidë e të ardhmes. Duke soditur proceset në këtë nivel është për çdo kritikë indolenca e faktorit politik shqiptar dhe pozicionimi i tyre provincial, që për ta ndërtimi i rrugës Durrës-Kukës-Morinë është një ngjarje triviale në agjendën e tyre, edhe pse edhe korridori i tetë dhe korridori i dhjetë e anashkalojnë Kosovën, dhe vetë rruga Durrës-Kukës-Prshtinë është ajo që e lidh Kosovën me të dyja këto korridore. ("Në Durrës fillon korridori perëndim lindje, i cili përshkon Shkupin e Sofjen dhe përfundon në Burgas, duke u lidhur me Turqinë. Ndërsa me korridorin e dhjetë, që përshkon Salsburgun-Lubjanën-Zagrebin- Beogradin-Sofjen- dhe përfundon duke u degëzuar për në Igumenicë dhe Selanik, Kosova lidhet afër Nishit" /M.Krasniqi/).  Eshtë ky një sinjal i qartë se pa një angazhim konkret të palës shqiptare në poçeset paraintegruese dhe ato integruese sidomos në vendosjen lidhjeve të transportit detar, hekurudhor dhe tokësor, që në mungesë, do të spustonte interesimin e investitorëve të mundshëm, meqë mospërfshirja e Kosovës në këto projekte do të zbehte rëndësin e saj gjeostrategjike në planin global.

Dallimet e shprehura për reforma sidomos në vëndet totalitare ku mungon të shprehurit e mendimit të lirë, dhe ku radikalizmi dhe nacionalizmi janë instrumente populiste për të favorizuar pushtetarët, rrezikon interesat e popullatës, ndalë reformat dhe pengon grupet e reformistëve. Edhe pse për çdo ndryshim gjindet justifikimi teorik, është i pashmangshëm justifikimi që bazohet në argumente. Prandaj edhe të kërkosh në këtë fazë demokraci globale është vështirë të arrihet, meqë për këtë duhet reformuar logjikën e njerezve, që ata të jenë të gatshem t'i kuptojnë konceptet ë reja, dhe që ata të jenë në gjendje të bëjnë ndryshime, e këtë e bënë të mundshme vetëm liria e brendëshme e njeriut, që manifestohet përmes guximit qytetar, dhe që finalizohet me votën e lirë. Por edhe kjo shkakton divergjenca ngase kjo shkakton çrregullime në mes të palëve.
Dilema të tilla dhe shumë dilema të tjera etike, u ekspozohen çrregullimeve logjike. Janë jo logjike te shumë kombe të vjetra dhe të reja barrierat gjuhësore, pastaj arsimimi, edukimi etj. Janë të rrezikshme sidomos kur ato shprehen përmes urrejtjes ndaj tjetrit, vetëmse ai dëshiron të kultivojë gjuhën e vet  duke thelluar ndarjet dhe bëhet pengesë e zhvillimit dhe progresit jo vetëm lokal por edhe atij rajonal. Po që se të kuptuarit e demokracisë  vlenë vetëm për të bërë obstrukcion institucional nga njëra palë e cila kërkon më shumë të drejta qytetare (grupi minoritar) dhe në anën tjetër mohon të drejtën kolektive të tjetrit për të vetëqeverisur (shumica), është jo vetëm egoizëm nacional, dhe shkelje e rregullave të demokracisë, por kjo është pengesë për prosperitet për veten dhe vetë kombin të cilit i takon, është shkelje e multietnicitetit./postuar për ereniku.net / 22 tetor 2007/

---

"Demokratët" e kuq

Deri sa shumica ëndërronte pavarësinë, pakica veç kishte filluar t’i vilte frytet, duke qepur xhepat e leckosur dhe duke i zgjëruar në mënyrë marramendëse, nga xhepat e “liliputanëve” në ata “guliverianë”, thasët me euro.

Agim Vuniqi
17 tetor 2007

Si gjithherë zgjedhjet janë të ethshëme për kandiatët, ende pa u inaguruar shumica e shohin veten "VIP" persona, nuk kanë edhe faj, ngase ky tetëvjetësh-pak më shumë, lansojë milionerët e parë të Kosovës, me më shumë zero.  Liria aq shumë e pritshme u mbështjellë me mëndafshin korruptiv, dhe abuzimet e shumta në pushtet. Sigurisht që po të funksiononte drejtësia shumë nga bartësitë e vendeve udhëheqëse, por edhe zbatuesit e ligjit do t’a kishin vendin në strehimoren e kriminelëve-në burgje. Shumica e tyre janë abuzuesit, shkelësit dhe uzurpatorët e të ardhmes së Kosovës, ata janë fajtorët kryesor të shtyrjes së zgjidhjes së statusit final të Kosovës, sigurisht që në t’ardhmen do të publikohen raporte që do të pasqyrojnë aktet e tyre kriminologjene, që u sollën atyre përfitime enorme, por dëmtuan të ardhmen e qytetarëve, duke zhagitur zgjidhjen statusore, edhe për shkak të veprimeve të paligjshme. Aq bukur u përshtat regjimi despotik i UNMIK-ut dhe ai i vendorëve (nga votat e kornizuara), duke lënë eksiq epshet e përbashkëta, por edhe duke lidhur miqësi të përhershme me dhëndurët e Kosovës.  Idila e hajnave vendor dhe e atyre ndërkombëtarë fillojë që në fillim, pak nga pak duke përfshirë stafin ndërkombëtarë dhe atë vendor, dolën në syprinë shumë skandale dhe afera korruptive,  në AKM, PTK, KEK dhe gati-pa gati, në të gjitha ministritë e pasluftës. Kjo situatë u konvenonte “monarkëve” të UNMIK-ut, ngase ata kishin ardhur në Kosovë për të fituar, që është plotësisht normale, por ata të rrethuar nga zullumqarët vendor u aklimatizuan në rrafshin kosovar saqë i kordinuan aktivitetet “bëmirëse” me stafin vendor. Ende është e freskët flaka në termocentralet e KEK-ut, nga “fatkeqësia natyrore” dhe djegia e provave, fshehja e fakteve se çka vërtetë ndodhi në KEK, nuk u dha asnjë shpjegim i paanshëm i ekspertëve, si gjithëherë duke njohur mentalitetin e shqiptarëve harresën-kujtesën historike. Të “fuqishmit” popullor që mezi jetonin ( njejtë si shumica tjetër shqiptare) u lansuan si “yje” të biznesit “patriotik”, atyre as që u interesonte pavarësia popullore, ngase atë materiale e shijonin gjithnjë e më shumë, ata krijuan regjimin e “faraonëve”-pronarë të Kosovës, ku pjesa shumicë e Kosovës punonin për ta, duke ua dhuruar “haraqin” vjetor, të cilin e hargjonin “denjësisht”. Deri sa shumica ëndërronte pavarësinë, pakica veç kishte filluar t’i vilte frytet, duke qepur xhepat e leckosur dhe duke i zgjëruar në mënyrë marramendëse, nga xhepat e “liliputanëve” në ata “guliverianë”,  në thasë me euro.  Procesi i zgjedhjeve qe do të na sjellë perfaqësimin në tërsinë e tij, qysh nga propoganda deri ne votim ishte një mashtrim (dyshoj edhe tash, ngase edhe këto zgjidhje mbahen nën patronatin e zbatuesve të rezolutës 1244), dhe logjikisht zgjedhjet mund të konsiderohen si zgjidhje për të shtyrë zgjidhjen e statusit, por edhe për të shpëtuar GU-në, nga “linçi” popullor, pas aq shumë dështimeve. Ky proces deri më tash ishte i manipuluar, blerë, vjedhur nga shërbimet e huaja(?), grupet e mafias politike apo interesat personale, që të bënë të dyshosh se politikanet dhe qeveritarët tanë nuk janë vendosur  të përfaqësojnë interesat e popullit, por të atyre qe nëpërmjet manipulimeve dhe pagesave i sollën në pushtet. Shqiptarët e përjetuan monizmin, diktaturën, komunizmin. E vërteta është se ajo kishte një fytyrë, ashtu çfarë ishte, shpeshherë përvluese,  e deklaronte atë qe kishte dhe të përvlonte nëse kaloheshin caqet.  Erdhi "demokracia". Dhe si të kuptohet kjo formë e demokracisë që nuk ka burimin nga populli, dhe nuk buron nga sovrani-popull. Ne fakt si në aspektin teorik edhe në atë praktikë zgjedhjet shërbejnë për t’u vetmashtruar. Nuk ka demokraci sepse nuk ka pjesmarrje të drejtëpërdrejtë vendimarrse të popullit, ka vetëm përfaqësim. Ç’është edhe më keq edhe përfaqësimi në realitet është një mashtrim. Nuk mund të gjesh asnjë shqiptar, ose fare pak, që do të thotë se politikanët dhe qeveritarët përfaqësojnë interesat e popullit. Nga njëra anë nuk lëmë gjë pa i thënë social-komunizmit, pronës shoqërore, nga ana tjetër nuk ofrohet ajo e cila i mungonte, prona legale private. Pra sistemet vijnë në përballje tek prona dhe pronari. Thjesht është ndërruar retorika dhe forma, nga pushtetarët komunist pa pronësi u krijuan “demokratët” e kuq, shumë të pasur.  Sistemet pra thehen tek prona dhe pronari, mendoj që është i saktë ky definim, apo jo?  Demokracia në të vërtet nuk ekziston në Kosovë, ngaqë nuk funksionon pushteti i së drejtës, i bazuar në ligj.  Politikanët  kanë ndërruar gëzofin, janë shndërruar dhe thirren në emër të demokracisë dhe proklamohen si demokrat, në  fakt janë një bisht i padukur i sistemit të kaluar, kolonialist, që i shërbejnë interesave klanore, vetëm dhuna fizike është zbutur.  Termi  demokraci shërbente për të manipuluar popullin “budalla”, mirëpo nuk do të del ashtu, ngase populli nuk është edhe aq budalla.  Abraham Linkolni thonte: "Ju mund të gënjeni të gjithë-popullin për një kohë, ju mund të gënjeni një pjesë të popullit për të gjitha kohërat, por ju nuk mund të genjeni të gjithë-popullin për të gjitha kohërat". Pra do të korrigjoja frazën në atë "shpresojmë që populli mos te tregohet aq budalla në t’ardhmen" e të zgjedhë të keqen më të vogël, se tanipërtani nuk mund të zgjedhë të mirën, ende nuk është sovran. Si pra qytetarët pranuam zgjedhjet e dirigjuara dhe të imponuara, edhe tash, dhe si t’ia falin ata vetes që votuan dy here radhazi në zgjedhjet nacionale dhe ua dhanë votën atyre-të njëjtëve, që nuk bën gjë për të ardhmen, ata vodhën edhe thesarin popullor, fondet popullore. Pse nuk kuptojnë që përgjegjësia e tyre është e shumfisht, si të votohen ata që nuk interesohen për shëndetin e arsimtarëve, a duhet prap të shpërblehen të njëjtit, apo duhet  të ndëshkohen, bile me votë.

E kuptoj se njerezit dolën nga një regjim i rrepte kriminel, socialist-komunist  dhe e kaluan atë regjim, edhe luftën,  por nuk mund te thuhet se tash e kemi demokracinë parlamentare të instaluar, ngase nuk e kemi, është thjesht liri dhe vetem liri e shthurrur, e “tepruar”, pa ligje të së drejtës.  Thjesht qytetarët  janë ata që duhet ta ndryshojnë gjendjen dhe ta bëjnë  ashtu siq duan. Në fillimet  e para të “demokracisë” ishin  po ata që nuk dinin çfarë kërkonim, sepse nuk kishim jetuar në një sistem të tillë. Tani që kemi provuar diçka (ka ende shumë për të  parë) mund të themi të paktën atë qe nuk duam dhe atë që duam.  Tani është momenti për një ndryshim të saktë. Por, patjetër duhet marrë në konsideratë edhe diçka tjetër.  Çfarë kishin shqiptarët  si pasuri?  Asgjë! Sistemi i tatimeve nuk funksiononte (ishte i detyrueshëm për regjimin kriminologjen serb, dhe i vullnetit të mire për atë privat shqiptar, kjo vonë u kuptua). A do të funksionojë shteti pa tatime?  Si do të mbahet?  Por, ato duhen kontrolluar mirë se, pra qytetari duhet të mendoj mire kujt t’ia  jap votat më shumë, e kujt më pak. Le të shpresojmë që do të vijë dita që edhe qytetari i Kosovës do shijoj damokracin me plotë kuptimin e fjalës. Por për çdo gjë duhet kohë, sepse Kosova doli nga lufta, dhe për këtë duhet vërtet kohë për të arritur një ndryshim të madh, bile angazhim dhe përpjekje, por edhe ndërgjegjësim dhe ndëshkim për ata që premtuan dhe nuk përmbajtën premtimet.
 

Nuk mund të gjesh asnjë shqiptar, ose fare pak, që do të thotë se politikanët dhe qeveritarët përfaqësojnë interesat e popullit. Nga njëra anë nuk lëmë gjë pa i thënë social-komunizmit, pronës shoqërore, nga ana tjetër nuk ofrohet ajo e cila i mungonte, prona legale private. Pra sistemet vijnë në përballje tek prona dhe pronari. Thjesht është ndërruar retorika dhe forma, nga pushtetarët komunist pa pronësi u krijuan “demokratët” e kuq, shumë të pasur.  Sistemet pra thehen tek prona dhe pronari, mendoj që është i saktë ky definim, apo jo?  Demokracia në të vërtet nuk ekziston në Kosovë, ngaqë nuk funksionon pushteti i së drejtës, i bazuar në ligj.  Politikanët  kanë ndërruar gëzofin, janë shndërruar dhe thirren në emër të demokracisë dhe proklamohen si demokrat, në  fakt janë një bisht i padukur i sistemit të kaluar, kolonialist, që i shërbejnë interesave klanore, vetëm dhuna fizike është zbutur.  Termi  demokraci shërbente për të manipuluar popullin “budalla”, mirëpo nuk do të del ashtu, ngase populli nuk është edhe aq budalla.  Abraham Linkolni thonte: "Ju mund të gënjeni të gjithë-popullin për një kohë, ju mund të gënjeni një pjesë të popullit për të gjitha kohërat, por ju nuk mund të genjeni të gjithë-popullin për të gjitha kohërat". Pra do të korrigjoja frazën në atë "shpresojmë që populli mos te tregohet aq budalla në t’ardhmen" e të zgjedhë të keqen më të vogël, se tanipërtani nuk mund të zgjedhë të mirën, ende nuk është sovran. Si pra qytetarët pranuam zgjedhjet e dirigjuara dhe të imponuara, edhe tash, dhe si t’ia falin ata vetes që votuan dy here radhazi në zgjedhjet nacionale dhe ua dhanë votën atyre-të njëjtëve, që nuk bën gjë për të ardhmen, ata vodhën edhe thesarin popullor, fondet popullore. Pse nuk kuptojnë që përgjegjësia e tyre është e shumfisht, si të votohen ata që nuk interesohen për shëndetin e arsimtarëve, a duhet prap të shpërblehen të njëjtit, apo duhet  të ndëshkohen, bile me votë.

E kuptoj se njerezit dolën nga një regjim i rrepte kriminel, socialist-komunist  dhe e kaluan atë regjim, edhe luftën,  por nuk mund te thuhet se tash e kemi demokracinë parlamentare të instaluar, ngase nuk e kemi, është thjesht liri dhe vetem liri e shthurrur, e “tepruar”, pa ligje të së drejtës.  Thjesht qytetarët  janë ata që duhet ta ndryshojnë gjendjen dhe ta bëjnë  ashtu siq duan. Në fillimet  e para të “demokracisë” ishin  po ata që nuk dinin çfarë kërkonim, sepse nuk kishim jetuar në një sistem të tillë. Tani që kemi provuar diçka (ka ende shumë për të  parë) mund të themi të paktën atë qe nuk duam dhe atë që duam.  Tani është momenti për një ndryshim të saktë. Por, patjetër duhet marrë në konsideratë edhe diçka tjetër.  Çfarë kishin shqiptarët  si pasuri?  Asgjë! Sistemi i tatimeve nuk funksiononte (ishte i detyrueshëm për regjimin kriminologjen serb, dhe i vullnetit të mire për atë privat shqiptar, kjo vonë u kuptua). A do të funksionojë shteti pa tatime?  Si do të mbahet?  Por, ato duhen kontrolluar mirë se, pra qytetari duhet të mendoj mire kujt t’ia  jap votat më shumë, e kujt më pak. Le të shpresojmë që do të vijë dita që edhe qytetari i Kosovës do shijoj damokracin me plotë kuptimin e fjalës. Por për çdo gjë duhet kohë, sepse Kosova doli nga lufta, dhe për këtë duhet vërtet kohë për të arritur një ndryshim të madh, bile angazhim dhe përpjekje, por edhe ndërgjegjësim dhe ndëshkim për ata që premtuan dhe nuk përmbajtën premtimet./ postuar për ereniku.net/ 16 tetor 2007 /

---

Turpi nuk paska fund!

Martesa e dhunëshme e Kosovës me Serbinë është e paqëndrushme, dhe nuk ka relaksim të raporteve pa u kryerë “divorci” i ligjshëm, pastaj varet nga palët e papajtuara se çfarë raportesh reciprociteti do të ndërtojnë në t’ardhmen, pra një formulim i tillë i “miqësisë” është shumë qesharak dhe deningrues

Agim Vuniqi
12 tetor 2007

Udhëzimi për hartimin e përshpejtuar të Traktatit të Miqësisë me Serbinë dhe oferta e GU-së,  është një ndër dështimet më të turpshme të këtij formacioni të pakuptimtë. Janë shumë qesharake deklarimet e dështakëve frikacakë, të cilët ofrojnë kinse zgjidhje të shekullit XXI, është shumë e përçudshme retorika e tillë diplomatike, aspak serioze, ngase zgjidhja e problemit të Kosovës është e tashme, dhe është përpjekje për rivendosjen e drejtësisë së mohuar, e dënimit të një politike qyqare dhë fashiste e regjimit serb, jo prognozë “meteorologjike”. Gjuha diplomatike është shumë e saktë, është e bazuar dhe e mbështetur në njohje të përpiktë të fjalorit diplomatik, nuk është gjuhë e kolumnistit. Është skajshmërisht i papranueshëm koketimi i disfavorshëm me palën serbe, e cila edhe pse zhvlerësoi kolektivisht shqiptarët duke zbatuar deportimin e dhunshëm kolektiv, spastrimin etnik, në vend të gjuhës së ashpër denoncuese kundër Serbisë, asaj i falen të gjitha të bërat e llahtarshme, nuk e di kush ua dha atë të drejtë, apo kështu ata luajnë me dinjitetin e nëpërkëmbur të qytetarëve, që pësuan krimet më të rënda të pas Luftës së Dytë Botërore. Çfarë do të ishte kjo botë nëse kaq lehtë falen krimet, dhe a kanë këta njerëz kujtesë historike? Në çfarë stadi do të ishte njerëzimi sikur Gjermanisë hitleriane dhe pas hitleriane t’i ofrohej një pakt i tillë i miqësisë, për hir të ardhmes, apo “serial killer”-ve t’u falen krimet, po të premtonin se nuk do të kryenin vrasje të reja…!? Turpi nuk paska fund! Prezantimi kaq i dobët dhe i paparashikueshëm nën çdo nivel, shkakton edhe nebulozë të panevojshme edhe te faktori ndërkombëtarë. Martesa e dhunëshme e Kosovës me Serbinë është e paqëndrushme, dhe nuk ka relaksim të raporteve pa u kryerë “divorci” i ligjshëm, pastaj varet nga palët e papajtuara se çfarë raportesh reciprociteti do të ndërtojnë në t’ardhmen, pra një formulim i tillë i “miqësisë” është shumë qesharak dhe deningrues. Tjetër është të jipen formulimet gazetareske të analistëve, duke pranuar edhe prognozimet e tyre, por jo e një grupi negociatorë përfaqësuesish që pretendojnë të zgjedhin statusin e Kosovës në favor të interesit nacional, që do të kurorëzohej me divorc të natyrshëm nga Serbia dhe pranim të pavarësisë. Ky grup duhet të kuptojë se duhet të marrë hapa konkret dhe me përgjegjësi, nuk duhet lejuar që vazhdimisht të jenë pre e eksperimenteve ndërkombëtare por  të barikadojnë qëndrimet për të mos hezituar me marrë vendime të përgjegjëshme. Së pari duhet të na bindin se vërtet janë stoik në kërkesën e vetme dhe të natyrshme për pavarësi. Nëse nuk kanë një guxim të tillë këtë pyetje mund t’ua shtrojnë qytetarëve përmes votës.  A e duam vërtetë pavarësinë me të gjitha konsekuencat e mundshme apo jo, apo do të vazhdojmë të luajmë lojën e simulimit të pavarësisë? Eshtë pyetje që do përgjegje! Koha e “muajit të mjaltit” veç sa shton shqetësimet, a do të veprohet me përgjegjësi apo do të pranohet shtyrja e mëtejme, duke frikësuar shqiptarët me zgjidhje aspak të natyrshme dhe të pa përtypshme si me atë të “qiproizmit”, apo atë të “palestinizimit”, ngase problemi i Kosovës është vazhdimësi e shthurrjes përfundimtare të ish Jugosllavisë, por edhe i pranimit të një politike reale në teren, të pavarësisë. Janë dhënë sinjale të mjaftueshme deri më tash për të vendosur përfundimisht për hapat e mëtejmë, ngase vet presidenti Bush u pozicionua në Tiranë në anën e drejtësisë, a duhet kuvendarët të hezitojnë ende, për të kuptuar detyrat e tyre.

Eshtë e vërtetë që shqiptarët kanë ndërmarrë hapa edhe më heret në këtë drejtim, por nuk i zbatuan asnjëherë, edhe për shkak të rrethanave jo të favorshme, të atëhershme. Fatmirësisht rrethanat kanë ndryshuar, është krijuar një realitet i ri, shumë i përshtatshëm falë luftës histrorike të UÇK-së, duhet vetëm të materializohen politikisht frytet e luftës së fituar, me ndihmën e NATO-s, dhe historikisht kuptohet se asnjë luftë nuk është fituar pa aleat. Gjatë luftës së Dytë Botërore, Evropa u çlirua nga qizma e Hitlerit falë ndihmës ushtarake dhe asaj në armatim të amerikanëve. Edhe Izraeli fitoi pavarësinë me ndihmën e britanezëve, por ata pa asnjë mëdyshje reaguen me konsekuencë duke shpallur pavarësinë.  Edhe çka duhet të ndodhë që shqiptarët të mos vonohen për të përligjur një akt shumë të rëndësishëm dhe historik. Kuptohet që krahas këtij procesi të pashmangshëm duhet të riparohet autoriteti i institucioneve demokratike dhe të brishta të Kosovës. Se sa do të jenë zgjedhësit në nivel të detyrës varet çka ofrojnë kandidatët, jo vetëm premtime të kota aspak të mbështetura politikisht. Kosova tash për tash nuk ka nevojë për premtime “djerrakohe” të zhvillimit të menjëhershëm ekonomik, ka nevojë për një poltikë të qartë, dhe reale, jo vetëm të realizimit të pavarësisë, por edhe të sundimit të ligjit, duke departizuar institucionet shumë të rëndësishme të shtetësisë: arsimin, shëndetësinë, gjyqësinë, policinë…, duke profesionalizuar shërbimet, por edhe krijimin e kornizës së nevoshme ligjore, duke i bindur zgjedhësit se politika nuk do të implikohet drejtpëdrejtë në këto institucone, për atë duhet të angazhohen subjektet politike që po kandidohen për të fituar besimin e zgjedhësve-pushtetin përmes votës, duke hartuar kodin etik, jo vetëm të mirësjelljes, por edhe atë të zbatimit të ligjshmërisë i pranueshëm nga të gjitha palët./postuar pë rereniku.net:11 tetor 2007/

---

Revolucioni dhe kundër revolucioni, "dyshek"
Amerikanët çdo të dytën fjalë e kanë atdhe, Zot e flamur dhe nuk e quajnë njëri tjetrin patriot folklorist, ashtu siç i ironizojmë veprimtarët e çështjes kombëtare

Agim Vuniqi
09 tetor 2007
Janë rritur llafet që nga deklarimi i “ustajve” të huaj për zgjedhjet. Shumë shpejt u liruan aktivistët partiak nga barra e pavarësisë duke kaluar në atë, më me frymë garuese – zgjedhjet. Ishte një kënaqësi e veçantë leximi i biografive të kandidatëve, poliglotë të vërtetë, nga një gjuhë që kishin mësuar në bankat shkollore, serbokroatishten, tash e kishin pasuruar gjuhësisht, janë bërë njohës edhe të kroatishtes edhe të serbishtes, duke ia bashkangjitë edhe ndonjë dialekt tjetër ballkanas, nuk është keq që e dijnë edhe shqipen, edhe pse çalojnë shumë, dhe sigurisht po t’i nënshtroheshin ndonjë testi gjuhësor të gjuhës standard shqipe, shumë vështrirë do të merrnin notë kaluese, kuptohet jo të gjithë.  Populli kurrsesi t’a marrë veten të dallojë të mirën nga e keqa. Mbivlerësohen kultet dhe gjërat e pa vlerë, krijohet miti i kaçakut modern, fajdexhiu ka vendin në ballë të oxhakut dhe i nënvlerëshen gjërat e vlefshme, nuk ka vend për shkenctarë, mjekë, inxhinierë, nëpër gazeta, surrati i mafiozëve është i përditshëm në shtypin ditor, i riu takohet që në fillet e ndërtimit të personalitetit me “kopukun” mburravec, që grumbullon rreth vetes shumë të rinjë të humbur, nga skamja, por edhe moskujdesi institucional, kështu ndërtohet krenaria falso dhe shumë e rrezikshme, dhe përballja e përditshme me shoqërinë grindavece, të pa edukuar e ndërtuar në urrejtje, dhe krejt mbi ta qëndrojnë politik-ucët nëpër institucione, fatkeqësisht shumë të panjerzishëm. Njerëz hileqarë, të pangopur ngatërrojnë vlerat perëndimore dhe lindore. Çdo gjë që besohet se është nga perëndimi nga shumë qytetarë verbërisht pranohet si e dobishme, edhe pse bota i ka edhe tri pole tjera, me shumë vlerë. Pse nuk e kuptojmë se vlerat nuk ndahen në pole, duhet të kuptojmë se të arriturat e botës së sotme janë rezultat si i Perëndimit ashtu edhe i Lindjes, i Jugut e Veriut, e jo vetëm i njërës siç mendojmë ne. Fundja në Kosovë janë unmikasit e përzierë, dhe ec e merre vesh, cilat janë detyrat e tyre, por ne shqiptarët autokton nuk komunikojmë dhe nuk dijmë të komunikojmë, zhurmë, jo fjalë, me shumë shkollarë publik e privat. Pushtetarët pozitë e opozitë, veprimet e tyre politike i kanë kopje të raporteve rajonale ose evropiane, që nënkupton se nuk kanë ide të veta, se çka duhet të arrihet, ku duan të shkojnë e çka mund të përfitojnë. Për çdo proces kombëtarë i duhet të harxhojë shumë kohë dhe energji. Së pari duhet të bëjmë luftë në mes veti, me fundërrinat e okupatorëve të ndryshëm e pastaj të merremi me të tjerët. Kjo mund të tingëllojë si diçka e pa kuptimtë, por realiteti e dëshmon një gjë të tillë. Pse qytetarët votues-shqiptarët i ironizojmë veprimtarët e çështjes kombëtare, si njerëz të cilët kanë humbur kohë me gjëra të pavlera? Po ushtarakët, policët kush duhet t’ë çmojë, shumë nga ta luftarë të lirisë. Pa ta nuk ka pavarësi as nuk ka shtet, pse kaq shumë kundërthënje, ushtarakët janë guximtarë dhe nuk janë të marrë, edhe zjarrfikësit, të gjithë ata na bëjnë nder dhe i japin kuptim emrit shqiptar.

Amerikanët çdo të dytën fjalë e kanë atdhe, Zot e flamur dhe nuk e quajnë njëri tjetrin patriot folklorist, ashtu siç i ironizojmë veprimtarët e çështjes kombëtare me shprehje, si njerëz të cilët humbin kohën me sende të pavlera? Andaj i ngatërrojmë gjërat, nga perëndimi nuk marrim gjërat pozitive por ato negative dhe çdo gje që vjen nga perëndimi verbërisht pranohet si e dobishme, edhe prodhimet me etiketë kineze. Më heret kam pasur një punim seminarik në studimet postdiplomike lidhur me cilësinë, dhe pata vërejtur një defekt, jo, industrial, më tepër ideologjik, për të konceptuarit e produktit dhe cilësisë së produktit, cfarë e dallon atë. Konsumatori nuk shtron pyetje se cilat duar kanë prodhuar produktin, a janë duar femre apo mashkulli, a janë duar komunisti apo demokrati, a janë duar diktatori apo liberali, këto asnjëherë nuk e interesojnë konsumatorin. Po mirë si atëherë të dallohet diçka që është cilësore?  Ne orientohemi menjëherë në mall perëndimi pa bërë një pyetje të thjesht pse?  Ndoshta është shije e huazuar, edhe stili poashtu, shekulli i qëndrueshmërisë, afati I shërbimit, dizajni, vija aerodinamike etj., po mirë por ai produkt është prodhuar në Kinë, pse atëherë ngatërrohemi në vlerësim. Dmth., mënyrën e të menduarit e përcakton edhe çmimi. Në treg janë prodhimet vendore ato turke kineze dhe të gjitha këto kanë toponim perëndimi, se shqipja nuk është në trend, vetëm për ta joshur konsumatorin, dhe varësisht nga thellësia e xhepit shtrohen pyetjet, ai me xhepa më të cektë pyet për çmimin, nuk pyet shumë për cilësinë, ngase çmimi determinon edhe përcaktimin e tij. Dhe në këtë nuk ka ndonjë dallim, por për të balansuar tregun dhe për të mbrojur dhe stimuluar prodhimet vendore është politika ekonomike që përcakton ecuritë në treg. Nuk ka ndonjë logjikë ekonomike në Kosovë, nuk ka as ndonjë strategji të zhvillimit, prandaj edhe boom-i i pritur ekonomik pas valës së privatizimit-primitiv nuk kishte ndonjë efekt të theksuar. Në këto vitet e fundit “demokratët”-stilistë, përpos revolucionit seksual asnjë revolucion tjetër nuk kanë mundur të realizojnë. Dhe përnjëherë zhvillohen dilemat revolucion-kundër revolucion, vështruar nga aspekti ideologjik, që më heret pasohej me dënime drakonike, shumë i dhunshëm. Por statusi ndërkombëtarë politiko-administrativ ka ndryshuar shumëçka, ka tjetërsuar vlerat, prandaj edhe janë liberalizuar konceptet për revolucionin-kundër revolucionin jo atë ideologjik të dhunshëm por atë shumë liberal revolucionin seksual dhe kundër revolucionin seksual, i përligjur edhe nga zëvendës shefi i UNMIK-ut dhe me disa nga pasuesit e tij ministra.  Prandaj ndarjet tjera janë më pak të rëndësishme, qytet-fshat, shehërli e katundar, ngase nuk dallohen fare, revolucioni “dyshekë” i ka zbutur ndarjet. Problem është vetëm lokalizmi i ndërtuar nga bos-ët partiakë brenda një lokaliteti, ngase ata në vend të frymës garuese në nivel nacional, kanë futur atë të mëhallave etj. Ky është një mozaik i përçudshëm dhe i pazakontë, por shumë produktiv gjatë grumbullimit të votave në sezonën zgjedhore. Eshtë kjo pasuri multipartiake që duhet shfrytëzuar me koshiencë të lartë dhe kjo po arrihet falë lideruc-ëve që kanë sendërtuar vetëdijen lokaliste dhe kolonialiste mbi atë kombëtare, i manifestuar nga liritë shumë të shprehura gjuhësore me premisa të folkut ballkanas “tallava”, koktel (asesi “mollotov”) por i përzier rom-sllav me pornografi të theksuar.  
Çështjet shumë të çarta nacionale, pa vetëdije janë lidhur nyje. Është krijuar një skemë shumë ë ndërlikuar, ajo e konvertimit kombëtarë, gjuhësorë, por edhe fetar, dhe këtë krejt duke u këthyer në paganizëm, edhe pse edhe paganizmi është religjion politeist, duke zhvilluar besimin në valutë konvertibile euro.  Po pse i ndërlikojmë gjërat? Edhe pse kemi sy, sytë tanë kombëtarishtë nuk shohin, edhe pse kemi vesh, veshët tanë nuk janë mësuar të dëgjojnë kombëtarishtë, edhe pse kemi mend, kombëtarishtë nuk mendojmë. Ato shohin, dëgjojnë dhe mendojnë vetëm lokalisht dhe “Aahtisari-isht”. Qytetari votues nderon, përgëzon hajnin, mashtruesin, në vazhdimësi, ndërsa fyen dhe akuzon veprimtarët e përkushtuar, harron shpejt gjakun e derdhur, masakrat, duke iu rikthyer gjumit historik. Pra, realisht më lehtë është t’u besosh përrallave se sa botës reale që të rrethon, dhe është vështirë shumë vështirë që të krijosh dhe të ndërrosh psikologjinë e robit për të kaluar në atë të njëmendët qytetare./postuar për ereniku.net më 08 tetor 2007/

---

Pavarësia - bastore dhe Dr. A-dha-mu-ti                    Kush i varrosi institucionet dhe kush ua mbylli gojën gjithë atyre deputetëve dhe si heshtën gjithë ata patriotë që qitën në bazar të kaluarën, si mund të heshtin dhe të pranojnë dhunën e sotme të instaluar në gjyqësi, dhe turpin e pranimit në heshtje të padrejtësisë, prangimin e fjalës së lirë dhe izolimit shtëpiak të disidentit politik Albin Kurtit

Agim Vuniqi
04 tetor 2007
                   Shtyrja e vazhduar e statusit final të Kosovës ka degraduar skajshmërisht institucionet e brishta të saj. Vonesa kohore patjetër është shumë shqetësuese, meqë shumëçka ka mbetur e padefinuar. Administrata e instaluar e UNMIK-ut nuk ka dëshmuar ndonjë seriozitet në kryerjen e detyrave, përkundrazi me punën e saj monarkiste ka dështuar rëndë, dhe është shumë vështirë të riparohen lëshimet në qeverisje. Gjatë këtyre 8 viteve të qeverisjes së UNMIK-ut dhe të partneritetit institucional me grupet e interesit të shqiptarëve, është degraduar vota por edhe sistemi "demokratik" (antidemokratik), të drejtat e qytetarëve janë margjinalizuar si asnjëherë më parë, bile shumë më tepër se në sistemin e kaluar të sistemit socialist vetëqeverisës. Është shumë keç që raportet në mes UNMIK-ut dhe IPVQK janë treguar jofunksionale, të bazuara në rregullore jo të qarta, aspak ligjore, me interpretime të ndryshme, dualizëm institucional, gati në të gjitha segmentet kryesore të organizimit institucional të stafit ndërkombëtarë dhe atij vendor. Mirëpo një e vërtetë është shumë e madhe, se Kosova në veri të sajë eshtë e ndarë në vija etnike dhe se atje nuk funksionon thuajse asgjë nga ligjet e UNMIK-ut dhe të IPVQK-së, se atje qarkullon monedha serbe, ligjet serbe janë në fuqi dhe organet serbe të sigurimit janë të pranishme etj. Kjo formë e bashkëqeverisjes ka funksionuar ndaras, ngase sovran kryesor i pushtetit "monarchist" ishte UNMIK-u ndërsa stafi vendor ka shërbyer si servis për t'ua mbushur mendjen shqiptarëve se kanë institucione, kanë kornizën kushtetuese, por ata në fakt kanë punuar si shërbyes të stafit ndërkombëtarë, angazhim i cili ka rezultuar si dobiprurës për grupet e interesit të emruara si "parti politike", asnjëra nga këto nuk ka përpiluar bile një doracak udhëzimesh për përgjegjësitë dhe detyrat e mëtejme, me qëllim të realizimit dhe operacionalizimit kohor të pavarësisë. Çudi si hartuan aq shpejt traktatin e miqësisë me Serbinë, e nuk hartuan bile një marrëveshje të brendshme ndërpartiake brenda tetëvjeçarit, duke koduar sjelljet brenda grupeve të interesit. Nuk e di për çka duhet të lëvdrohen për punën e deritanishme, meqë ajo ishte larg më e keqe dhe jo efikase në krahasim me institucionet e autonomistëve, kulmonte sidomos papërgjegjësia, dhe zhvillimi i marrëdhënjeve korruptive të bartura nga koha e regjimit serbian. Ka munguar transparenca publike, që është shfrytëzuar për të krijuar dhe ushqyer ndarjen klasore të shoqërisë, në shtresën e shfrytëzuesve-hargjuesëve të mjeteve publike (të pasurit) dhe tagërpaguesve (të varfërit). Nuk është aspak logjike që për kaq vite të keqqeverisjes të përfitojnë aq shumë administratorët e UNMIK-ut dhe ata vendor, duke prodhuar nusproduktin milionerët-parazitët e shoqërisë, dhe qytetarët "bonjakë" (ligjërisht të pa përfaqësuar)-varfnjakët. Kush i varrosi institucionet dhe kush ua mbylli gojën gjithë atyre deputetëve që u vunë në krye të vendit për të përfaqësuar interesat e qytetarëve, dhe si heshtën gjithë ata patriotë që qitën në bazar të kaluarën, si mund të heshtin dhe të pranojnë dhunën e sotme të instaluar në gjyqësi, dhe turpin e pranimit në heshtje të padrejtësisë, prangimin e fjalës së lirë dhe izolimit shtëpiak të disidentit politik Albin Kurtit. Janë të hidhura fjalët e sotme të atyre që rikujtojnë ngjarjet e tetorit të 97'ës, pa liderin e saj të njëmendët, që edhe sot proteston dhe nuk pajtohet me politikën e atyre që kuvendojnë me "gospodarët e krimit" dhe mbajnë të ngujuar përfaqësuesin e fjalës së lire, nuk pajtohet me ata që kanë kokën jashtë Kosovës e trupin në Kosovë. Ç'është ky vrapim i tërbuar zgjedhor, ç'janë gjithë ato lista kandidatësh që kërkojnë votën nga qytetarët, është vështirë t'i kuptoj njeriu gjithë ata ministra që premtuan pavarësinë dhe në emër të saj instaluan anarkinë, por edhe vjedhjen e mjeteve publike si dukuri. E ndonjëri nga ta "guximshëm" përmend emrin e disidentit politik, duke shpresuar se do të arkëtoj ndonjë votë më tepër. E ku ishin deri sot…? Kanë qenë shumë të zëshëm dhe të zënë në në kryerjen e disa funksioneve zyrtare, por edhe në përpilimin e projekteve të ardhëshme për të përfituar nga "bastorja" e pavarësisë. Fatkeqësisht u shkelë keqas kontrata e lidhur me qytetarët zgjedhës, për të satën here. Eshtë një dukuri shumë perfide dhe e pavrejtur e mashtrimit, përveq pasurimit të egër material në Kosovën e pasluftës po ngjajnë anomali tjera edhe në fushën e edukimit-arsimimit, pushtetarët duke shfrytëzuar pozitën shumë të favorshme në pushtet ia hapin vetes shtigjet në "piemontin" e shkencës, si duket ata gjatë mandatit të fituar me votë nuk punojnë gjë por "studjojnë" dhe fitojnë grada shkencore, nuk ka ndodhur ndonjëherë gjatë histories një dukuri e tillë e avansimit pa ndonjë kriter, në grada ushtarake dhe në magjistër e doktor shkencash, ndërsa Kosova është në terrin fizik dhe atë institucional. Nuk e di çfarë "arrijtën" në shkencë gjithë ky grupim "politikanësh-shkenctarë", apo kanë harruar të demonstrojnë dijen e tyre në ndonjë simpozium ndërkombëtarë, sigurisht nuk kanë kohë, janë të zënë në projekte shumë patriotike në zbrazjen e buxhetit të Kosovës, dhe sigurisht për të fituar në seriozitet emrit duhet t'i shtohen edhe gradat "shkencore" dr., mr…, dhe çuditërisht nuk ka ndonjë avancim civilizues në shkencën shumë të politizuar shqiptare, ky trend përcillet te të gjithë Dr. Adham-utët tjerë deri në sport dhe estradë muzikantësh e hajgaraxhinjësh, si nuk i njihni këta zotërinjë janë nga mjedisi ynë e si nuk kuptuam deri më tash sa ishim të nderuar që ishim bashkohanikë me aq shumë doktor A-dha-mu-ta, dhe këta i gjen kudo se "Ndryshe s'bëhet, se i plasin që të dy. Unë e kam gjetur këtë methode të re: të dhemb një' dorë? Preje që të shpëtojë tjetra! Të dhemb një këmbë? Me vrap sharroe që të shpëtosh tjetrën! Të dhemb një sy? Kerre'je qpejt që të mos së-muret dhe tjetri! Kështu m'ra edhe për time shoqe: I dhembi një ditë syr'i i djathtë: me vrap ia qita dhe sot syr' i mengjër është shëndosh e mire, sa shikon edhe natën… (Fragmenti është shkëputur nga komedia "Pas vdekjes" që është një ndër veprat me të arrira artistikisht dhe më të fuqishme, për demaskimin që u bëhet përfaqësuesëve më tipik të pseudo patriotëve, atyre që për intersat vetjake ishin gati të sakrfikonin çdo çështje të atdheut)