Mexhid YVEJSI, Gjakovë
to: info@ereniku.net :
Tue, 4 Aug 2009 02:00:10 -0700 (PDT)
botuar: E marte 04 hgusht 2009 10 am

                                                         Mr. HAJDAR SALIHU
                                                                   (1950-1995)

     Hajdar Salihu lindi në vitin 1950, në katundin Batushë, buzë Erenikut, në rrethin e Gjakovës. Rrjedh prej një familje të varfër fshatare, por që dhanë shumë për kulturën dhe çështjen kombëtare…

    Mësimet fillestare i kreu në vendlindje, kurse në Gjakovë e kreu shkollën e mesme. Studimet universitare i kreu në Prishtinë, Dega Gjuhë dhe Letërsi Shqipe, ku më vonë edhe magjistroi në temën: “Poezia shqipe me alfabet arab”, të cilën ia kishte caktue Prof. Dr. Rexhep Qosja…

      Tema e magjistraturës “Poezia shqipe me alfabet arab” ishte ajo që na afroi, na shoqëroi  e na bashkoi me Hajdar Salihun, deri sa ndrroi jetë, në vitin 2005. Si ndodhi kjo?

     Ishte viti 1982. Hajdari sa kishte fillue me hulumtue, me mbledhë materialin për këtë temë të rëndësishme për kulturën fetare-kombëtare, kur na njoftoi miku i përbashkët, poeti, shkrimtari dhe kritiku letrar, Mr. Kadrush Radogoshi.

     Mr. Kadrush Radogoshi, prej Gjakovës, ish-kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës, pasi na njoftoi më tregoi se çka është duke punuar Hajdari dhe më tha:

     “Mexhid, a keni mundësi me i ndihmue Hajdarit në këtë temë…?
      Pa hezitim, pa ngurrim, iu përgjigja: Po, me gjithë dëshirë e gëzim...!
Pas afër dy-tri vjet pune, kërkimi, hulumtimi, bashkëpunimi, libri, së bashku me fjalorthin ishte gati për botim...
Por, libri me titullin: “POEZIA E BEJTEXHINJVE”, u vonue edhe dy-tri vjet deri sa u botue. Libri, jo vetëm që u vonue, por edhe kur u botue me 1987, nga “Rilindja” në Prishtinë,  emri i Hajdar Salihut nuk u shënue në kopertinë ! Pse? Sepse, Hajdar Salihu ishte atdhetar, atdhetar e kishte edhe vllaun, Jashar Salihu, prof. i gjuhë angleze në gjimnazin “Vëllezërit Frashëri” në Deçan, i cili ishte dënue në vitin 1981...

       Kush ishte Jashar Salihu?

      Jashar Salihu ishte intelektual, atdhetar, i burgosur politik, diplomat, luftëtar i përkushtuar për lirinë e Kosovës dhe Gjeneral i UÇK-së…

       Jashar Salihu ishte vëllau i Hajdar Salihut, fëmija i katërt i familjës Salihu, djali më i vogël i familjes. Lindi në katundin Batushë, me 10 shkurt 1953. Mësimet fillestare i kreu në katundin Molliq, shkollën e mesme në Gjakovë, ndërsa Fakultetin Filozofik, Dega Gjuhë e Letërsi Angleze, e kreu në Prishtinë.

       Pas kryerjes së studimeve filloi punën në Deçan, në Gjimnazin “Vëllezërit Frashëri”, si profesor i gjuhës angleze.

Gjatë shërbimit ushtarak në armatën jugosllave, zbulohet grupi i tij dhe dënohet me tetë vjet burg…Burgun e mbajti në Pejë dhe në Foça të Bosnjës, ku shok burgu, ndër të tjerë, e kishte Alia Izetbegoviçin, kryetarin e Bosnjës…

      Pas daljes nga burgu, Jashar Salihu punoi si bujk i thjeshtë, me kosë e shati , sepse nuk e pranuen në arsim, as ky dorën askujt nuk ia zgjati…

     Në vitin 1992 shkoi në Zvicër, ku e vazhdoi veprimtarinë atdhetare në Lëvizjen Popullore të Kosovës.

    Në vitin 1993, Jashar Salihu zgjedhet kryetar i Këshillit për Administrimin e Fondit "Vendlindja thërret”…

     Roli i tij ishte pazëvendsueshëm në Drejtorinë Politike të UÇK-së, ishte anëtar i Grupit për Marrëdhënie me Jashtë dhe përfaqësuesi i parë diplomatik i Qeverisë së Përkohshme të Kosovës në Zvicër.

    ”Kosova nuk ka nevojë për lëmoshë”,- thoshte ai, ndaj saj kemi obligime, vetëm borxhe. Troç i thoshte edhe para opinionit ndërkombëtar aspiratat e Kosovës, dhe tregonte rrugën që do të çonte në zgjidhjen e çështjes së saj:

    "Të vetmet bisedime të pranueshme midis shqiptarëve dhe Beogradit janë ato që do të përcaktonin kufijtë midis Serbisë dhe Kosovës", do të shprehej ai për gazetën amerikane "The Christian Science Monitor", me 16 prill 1998…

      Me pak fjalë, Jashar Salihu ishte intelektual, atdhetar, i burgosur politik, diplomat, luftëtar i përkushtuar për lirinë e Kosovës dhe Gjeneral i UÇK-së…

      Ndrroi jetë si Gjeneral i UÇK-së, me 17 Dhjetor 2000…

      Kjo ishte "arsyeja" që libri "Poezia e Bejtexhinve" është vonue dhe emri i Hajdar Salihut në ballinë të librit nuk është shënue...
Hajdar Salihu disa vjet punoi në gjimnazin “Vëllezërit Frashëri” në Deçan, si profesor i Gjuhës dhe Letërsisë, por kur vëllau, Jashar Salihu, u arrestue, u burgos, u dënue, edhe vllaun e tij, Hajdarin, nga puna e larguen…
Më vonë, me anën e disa miqëve, u pranue në Teatrin e Gjakovës...
     Hajdar Salihu, përveç që kishte ndjenja fetare-atdhetare, kishte talent edhe për krijimtari letrare… Ka shkrue, kryesisht, prozë, kritikë letrare, tregime dhe romane….

    Ka fitue disa herë çmimet, shpërblimet, për tregimet më të mira nga Shoqata e Shkrimtarëve të Kosovës…

    Shkrimet e tij, meqë ishte i “diferencuem”, ishte i detyruem  t’i botonte me pseudonimin Yll Jonuzi...

    Mr. Hajdar Salihu ka botue këto vepra letrare:
1."Udha e ditës së nesërme", Prishtinë, 1990.
2."Jerina dhe Helmi", Prishtinë, 1994.
3."Raport për jetën paralele", Prishtinë, 1994.
4."Stina e mjegullës". Prishtinë, 1999....

5.”Baladë për kthimin e nizamëve”, Prishtinë, 2005

    Me 17 dhjetor 2005, në dhjetë vjetorin e vdekjës dhe 30 vjetorin e krijimtarisë së tij, në Gjakovë, në Pallatin e Kulturës “Asim Vokshi”, u përurue romoni i tij “Baladë për kthimin e nizamëve”.

   Falë angazhimit të mikut të tij, aktorit, shkrimtarit, Nimon Muçaj dhe mbështetjes materiale nga Ministria e Kulturës së Kosovës, romani “Baladë për kthimin e nizamëve”doli në dritë.  

    Në përurim, poeti, shkrimtari, kritiku letrar, Prof. Halil Haxhosaj, bëri një vështrim për librin, ku mes tjerash tha: “Në këtë libër ndihet fryma e pavdekësisë së shpirtit…” 

     Engjëll I. Berisha, poet, foli rreth biografisë së të ndjerit, Mr.Hajdar Salihu. Ndërsa aktori, shkrimtari, Nimon Muçaj, evokoi kujtimet e tij për Hajdar Salihun si shkrimtar, actor dhe njeri me vlera të larta kombëtare. Bardhyl Oseku, nga Drejtoria për Kulturë, tha se: “Romani është vazhdimësi e jetës dhe shpirtit të autorit, por edhe pasqyrim i shpirtit tone.”

Poeti, Muharrem Kurti, për romanin tha: “Ky roman dhe gjithë romanet e Hajdar Salihut janë proza eseistike psikologjike…”

      Më në fund, për romanin “Baladë për kthimin e nizamëve” dhe personalitetin e Mr.Hajdar Salihut, folën M.Salihu, poeti Din Mehmeti dhe autori i këtij shkrimi, miku i tij, Mexhid Yvejsi…
       Mr. Hajdar Salihu ndrroi jetë në Gjakovë më 1995, në moshën 55 vjeçare. U varros në vendlindje, në katundin Batushë, në prezencën e mijëra qytetarëve, në praninë shejhlerëve e hoxhallarëve, me ceremoni fetare, duke na lanë prapa emër e vepra për kulturën e letërsinë shqiptare...
Mexhid Yvejsi, Gjakovë

Në vend të përkujtimit për deshmorin e atdheut Gjeneral JASHAR SALIHU
NJË  JETË  TË  TËRË  NË  SHËRBIM  TË  ATËDHEUT !

    Ishte, nderë dhe krenari të i takosh nji gjenerate të njerëzve të mëdhenjë të qeshtjës Shqiptare,të kësaj periudhe historike që e krijuan  trimat e ORËVE të para të lirisë.
Familja SALIHU nga fshati Batushë, i lindi, rriti dhe edukoi në gjirin e sajë dy trima të pendës dhe pushkës, tani të ndejerë z.HAJDAR DHE JASHAR SALIHU,  të cilët  nga vdekja e parakohshme vetem fizikisht u ndan, por vazhdoni të jetoin me neve sepse vepra dhe ideali i tyre kombëtar eshtë dhe mbetët  obligim për  neve shokve të veprimtarisë dhe idealeve synim i vazhdushemë përë tu realizua. Për vendlindjën e më gjërë se ku jetonin  dhe  vepronin , këta dy veprimtar të shquar kombëtare, ishin burim i inspirimit e i  frymzimit për gjenerata të tëra për tu pajisur dhe brymosur me guxim intelektual e më gjërë, që të jemi ndimesë e levizjës së mirfilltë kombëtare, për ta afirmuar, ndimuar zgjidhjën e qeshtjës kombëtare e në veqanti qlirimin e Kosovës nga pushtuesi i huajë.
    Që nga vitet e 70-ta. Jashari, ishte antar i Levizjes Nacionalqlirimtare të Kosovës dhe viseve Shqiptare në Jug. Rrespektivisht ishte ndërë antarët më aktiv të grupëve ilegale të asajë kohe që vepronte mbrenda organizatës ilegale të qujtur Komiteti për Deqan, në kudër të levizjës se udhehequr nga ideologu, veprimtari më i shquar i qeshtjës kombëtare, Jusuf  GERVALLA.
   Vllëzerit,Jashari me  Hajdarin ishin dalluar për guximin e tyre politik që haptazi dhe pa hezitim ju kunderveheshin qendrimëve e veprimeve të udhehequra nga ish qendat komuniste të organizuara përmes komiteteve komunale, që binin ndeshë me synimet dhe idealet e levizjës se mirfillt kombëtare për qlirim nga pushtimet sllave. Vite më vonë  vllezerit Salihu, punuan si profesor në shkollën e mesme “Vllëzerit Frashëri” gjimnazi në Deqan. Menjihere pas zbulimit të veprimtarisë  se ilegalesë të organizuar përmes Komitetit për Deqan, edhe ky tribun i levizjës kombëtare arrestohej, i akuzuar për veprimtari kundër shtetit e kualifikuar si vepër armiqsore kundër jug. etj.akuza siq ishin bërë zakon nga ishn nominklatuara komuniste e asajë kohe në Kosovë,  bashkë me Jasharin, ishin arrestuar sigurisht edhe shumë veprimtar të shquar të Levizjës nacionalqlirimtare që vepronte në ate kohë në Kosovë, siq ishin Ismajl Hajredinaj, Hasan Ukhagjaj, Din Ahmetaj, Drita Kuqi etj. Gjatë, kohës sa ishte në vuajtje të denimit me burg të rënd në burgjetë e tmerrshme jug. Vllau i Jasharit, Hajdari ishte duke punuar në gjimnazin e Deqanit, si profesor i gjuhës dhe letersisë Shqiptare, ishte periudha menjihere pas ngjarjeve të mëdha të levizjës studentore të vitit l98l, kur e tërë Kosova ishte ngritur në këmbë për të i kerkuar të drejtat e veta për liri, barazi dhe pamvarsi të Kosovës, dhe kjo kryengritje gjithë popullore u shtyp me dhunë të egër nga forcat policore e ushtarake të asajë jug. Por, dhuna nuk përfundoi me kaq dhe vazhdoi me të ashtuqujturat mjete politike, të aplikuara nga ish udheheqesit e LKJ-es, e në veqanti nga urdhërzbatuesit e pushtetit politik në Kosovë. Meqë, Hajdar Salihu ishte dalluar për guximin e tij politik, dhe vllau Jashari veq ishte i denuar dhe  vuante  denimin prej disa vitësh,  si familje konsideroheshin e pa përshtatshme politikisht e kundërshtare e hapur e jug. nga ish pushteti politik dhe policor i asajë kohe në Kosovë. Po, Hajdar Salihu ishte ndërë profesoret e parë, se bashku  me disa kolegë të tjerë që ju nenshtruan proqesit të  diferencim ideo-politik, që aplikohej masa më e qoroditur  nga policija politike e ati pushteti kolaboracionist, Si zakonisht, dhe pas zbatimit të masave ideopolitike kishte pasojat tjera ndërshkruse, jo vetem politike por edhe të natyrave tjera ekonomike, bojkote personale e familjare dhe socijale,ashtu që pas ca kohe ndajë Hajdarit ishte aplikuar edhe masa përjashtim nga proqesi arsimor, dhe mbeti i pa punë për nji përiudhë të gjatë. Motiv, i të gjitha ketyre masave që i perjetoi Hadar Salihu ishte se ai nuk kishte pranuar që të i gjykonte demostrata e vitit l98l , se nuk kishte pranuar të distancohej nga veprimtarija e vllaut të tij Jasharit, igjykuar  si armik i shtetit jug. Etj…….
Sigurisht se keto ishin vërtytet më sublime të nij intelektuali të guximshëm, duke sakrifikuar vetën dhe familjën e tijë jo vetem  politikishtë por edhe fizikisht nga gjenocidi politik i nom-inklaturës vazale të asajë kohe. Ishte përjetues i tmerrit ekonomik dhe politik për nji kohë të gjatë, që u zbatua kundër tij vetem e vetem për ta perkulur e neshtruar para pushtetit komunist .  Më siguri se ketyre masave të rënda jo vetem ideo-politike, sa për diskretitim puplik me të vetmin qëllim të ketë ndikim të shumica e familjeve tjera me pretendime të shkaktimit të friksimeve kolektive. Poashtu,  masat më të rënda nga dhuna e qfrenuar fizike që i perjetuan  nga disa familje dhe antarë të tyre, nuk i lekundën në asnji menyrë nga   idealetë kombëtare me kurrfar qmimi, dhe kjo ishte tradita e kultura e atdhedashurisë të keto familje, që e kultivnin vazhdimisht e me guxim,  për tu qliruar nga pushtuesi serb. Hajdar Salihu, nuk u lekund për as nji moment nga qendrimet e tija parimore prej nji intelektuali, dhe vazhdoi veprimtarin e tij të pendës për mes shkrimeve të cilat i botonte me anonim.  Botoi disa vepra me të cilat u dallua në mesin antarëve të Shoqatës së Shkrimtarve të Kosovës në ate kohë, duke marrur shpërblimin e parë në disa konkurëse për vlerësimin e romanit më të mir të vitit. Më ndimen e njërit nga intelektualet më të shquar shqiptar, Hajdarit ju mundesua të i përfundoi  studimeve posdiplomike në Prishtinë, ashtu që ju krijua mundesija së fund të punoi si dramaturg e aktor pran Teatritrit popullor në Gjakovë, gjithashtu me kontributin e disa intelektuale të mirfillt, pas të gjitha pengesave që i bënin vazalet e pushtetit politik në Gjakovë.
  Pas, kthimit nga vuajtja e denimit Jashar Salihu e përjetoi edhe nji tmerrë tjetër jo vetëm ekonomik, por edhe politik, nga se familja e tij gjegjësisht vllezërit e tij i ishin nenshtruar masave të rrepta politike, me izolim total dhe presioneve ekonomike deri në minimum ekzistence.Megjithate, vullneti i madhë i njerzeve të guximshëm kombëtarisht, duke ju rezistuar ketyre masave drakonike, filloi ta krijoin nji jetë të re nga përjetimet më të ndryshme, e për as nji moment nuk u thya , dhe vazhdoi veprimtarin e tij të guximeshme atdhetare duke i përkrahur proceset e avancuara politike në dobi të zgjidhjës se drejtë të qeshtjës së pa zgjidhur të Kosovës. Ishte vazhdemisht në kontakte pune e veprimtarie me veprimtarët e pa lodhur të qeshtjës kombëtare, dhe vazhdëmisht e shtonte rrethin e bashkveprimtarëve në kuadër të levizjës nacional qlirimtare të shqiptareve.
Guximi intelektual, politik e fizik i JASHARIT, ishin vlerat më sublime të tija. Njerzeve të mëdhej që kishin vlera të mëdhaja e të qmuara kombëtare, ju besoheshin edhe detyra të rëndesive të veqanta me vlerë  kombëtare, e mu për kët, rrafshi i Dugaxhinit po këti tribuni ia besoi ta udheheq levizjen për pajtim dhe bashkim të organizuar në tubimin historik të Verrat e Llukës, ku ishte tubuar masa ndofta më e madhe ndoni here në trojet shqiptare më se nji gjysmiluni shqiptarësh. Vlera e këti tubim do të jetë e shenuar në historinë ton kombëtare, si inspiruse e nji pajtimi dhe bashkimi gjithë Shqiptar, para nji momenti historik për ta avancuar zgjidhjën e qendrushme të qeshtjës kombëtare.
   Pas, të gjitha ketyre përjetimeve nëperë burgjetë serbe, dhe katrahurave politike e ekonomike që renduan pas lirimit nga burgu, Jashari pati edhe disa arrestime nga pushteti policor, ku ju kishte nështruar përjetimeve më të egra e shtazarake të dhunësë fizike, me arsyetim se ka gisht në veprimtarin e grupeve ilegale të asaj kohe që kishin filluar të vepronin  në grupe guerile si forca të armatosura, nëpër disa vendbanime të Kosovës. Mirpo,  Jasharit  ashtu i dermuar fizikisht arriti të largohej nga Kosova,  për të u   strehuar më vonë në Zvicërr, ku ju pranua statusi i refugjatit politi.
Pas, ca kohe pushimi psiqik dhe rehabilitimi nga torturat shpirtrore e fizike që ky atdhetar i devotëshem i kishte përjetuar para largimit nga Kosova, filloi të marrë takime me veprimtarët Shqiptare që vepronin si të organizuar ketu në diaspor me vite të tëra. Po, me propozimin e Jasharit ishte formuar institucjoni i parë moral e matrijal për ta matrijalizuar iden e kahmotshme të krijimit e funksionimit real të ushtrisë qlirimtare të Kosovës, për të aktualizuar zgjidhjën e qeshtjës së pa zgjidhur të Kosovës edhe me luftë të armatosur. Ideja e Jasharit gjeti përkrahjen unanime nga bashkveprimtarët e organizmit politik se ku vepronin gjegjësisht, në LPK, duke u miratuar nji propozim i till u formua “Fondi vendlindeja thërret” dhe nuk ishte rastësi që në krye të keti institucjoni kaq të rëndësishem u emruar vetë Jashar Salihu, siguri- shtë duke u bazuar në vlerat e tija njerzore, guximin e madhë intelektual, politik dhe përse mos ta themi edhe fizik, sepse vetem njrerëzit që i posedonin vlerat e atributet e tilla mund të ju prin proqeseve të avansuara politike e kombëtare. Angazhimet e Jasharit në krye të keti institucjoni të UQK-së që e organizoi dhe e bëri luftën qlirimtare në Kosovë, për qlirim nga pushtuesi serb, ishte nji emisjon i një rëndesije të veqant historike për popullin Shqiptar.
   Si emisar i nji segmenti të luftës qlirimtare, në kuadër të UQK-së, ishte i angazhuar intenzivisht  në përgaditjen e veprimeve konkrete në mombilizimin e përgjithshëm morao-shpirtror,politiko -diplomnatik, matrijal dhe veprimeve nga  artit ushtarak, për ta bërë luftën e UQK-së sa më të sukseseshme kundër forcave fashiste serbe. Kudo, që ishte Jashari biseda orjentohej vetem në pergaditje të operacjoneve konkrete në luftimin e pushtuesit dhe diskreditimin e bashkpuntorve të tij. Fjalët e diskutimet e tija të shumta që i bënte nëpër shumë tubime të organizuara kudo në shtete të ndryshme të Botës, ishin të sinqerta e burrnore duke apeluar gjithni  në mombilizim të përgjithshëm të gjitha vlerave shpirtrore , matrijale e fizike në mbështetje të luftës së drejtë që e bënte UQK-ja, sepse thoshte Jashari se vetem duke e ndimuarvetveten neve Shqiptaret do ta fitoim edhe përkrahjen nga faktori ndërkombëtar, dhe keshtu ndodhi!    Jashari, gjatë veprimtarisë së tij politike kishte fituar edhe shkathtësi diplomatike, per ta prezentuar e përfaqesuar qeshtjën e pa zgjidhur të Kosovës, para diplomacisë nderkombëtare. Si diplomat i shquar pati rastin të bënë disa takime diplomatike se bashku me bashkveprimtarët e bashkpuntoret e tij,  dhe personalisht pati takime në rangje të ndryshme me ambasador,diplomat dhe  ministra qoftë të ministrive të jashtme dhe atyre të mbrojtjës nga shumë shtete dhe institucjone nderkombëtare. Nga shumica e ketyre takimve diplomatike Jashari tregoi aftësi e pjekuri politike  në rrafshin e diplomacisë, qëndrimi i tij konkretë e i pa luhatëshem krijoj rrespekt të veqant nga shumë diplomatë nderkombëtar. Sigurisht se mbesh- tetur në shkathtesit e tija politike e diplomatike, ishte antar i grupit  për marradhenje me jashtë në kudër të Drejtorisë politike të UQK-së.
Poashtu, ishte caktuar diplomati i parë i Kosovës për Shtetin e Zvicrrës, dhe ishte dekretuar nga QPK-ja si Ambasador. Ishte vazhdusë i vijës politike e kombëtare të patriotit Jusuf Gervalla, dhe bashkluftëtar shumë i qmuar i Komandantit legjendar të UQK-së, Adem Jasharit. Vyrtyeti më i qmuar i trimave të mëdhenjë të qeshtjës kombëtare, siq ishte Jashari ka qen sinqeriteti, guximi i hapur jo vetëm në rrafshin politikë por edhe në ate diplomatik e ushtarak. Qendrimi i tij në raport shoqeror në nivele të ndryshme ishte shumë njerzor parimisht, ndërsa me kundërshtaret politik apo thën troq me hyzmeqaret e sherbimeve të huaja ishte shumë konkret i drejtëpësëdrejt e i pa kompromisë.
   Ndërsa, gjatë veprimtarisë në ilegalitet qmohej si veprimtar diskret, i pa zbërthyeshëm vetëm për ta vazhduar veprimtarin si njeri ndër ilegalet më të mdhenjë, me synim që ilegaliteti të i realizoi qëllimet e parashtruara deri në arritjën e kushteve dhe krijimin e rrethanave të favorshme për tu puplikuar,siq edhe u veprua në të gjitha rrafshetë qofshin ato politiko-diplomatike dhe asajë ushtarake, në momentet më të duhura kur u
arrihet efekti. Gjithëmon, e gjithkundi, emëri dhe fjala e Jasharit krijonte atmosferë  mirkuptimi, sinqeriteti e korrektsie në  frymë mombilizimi të të gjitha atyre forcave të mirfillta kombëtare pamvarishtë percaktimet e tyre politike e ideoligjik, por të rreshtuar në përkrahje të gjithanshme të luftës qlirimtare të UQK-së, pra gjithni nga paraqitjetë e fjalët e keti tribuni të luftës  dilte apeli të gjithë shqiptaret unik e të bashkuar rrethë forcave reale kombëtare, që me pend e pushkë janë në sherbim të atëdheut. Nga shumë tubime nëpër shum qendra të ndryshme të botës, po e pasqyroim vetem një si p.sh. Manifestimi  më i madhë politik gjith shqiptar i organizuar ndoni here në diaspor ishte ai i demostratave të mbajtura në Rambuje, gjatë mbajtjës së konferencës ndërkombëtar për zgjidhjën e qeshtjës së pa zgjidhur të kosovës, ku fjala e paraqitur nga Jashari  ishte ftesa puplike për nji bashkim e mombilizim gjithë Shqiptar në përkrahje të luftës qlirimtare të Kosovës që e bënte UQK-ja, për ta vendosur sa më drejtë e qendrushëm qështjen e Kosovës në pamvaris të plotë, si Shtet nderkombëtarisht i pranuar.
    Jo, rastesishtë bashkëluftetarët, e bashkveprimtarët e tij e thrrisnin vazhdimisht Gjeneral, sepse nuk i mjaftonte angazhimi i tij nga të gjitha  segmentet e  fushveprimeve politiko-diplomatike,  por ishte edhe pjesmarrës aktiv në frontin e luftës qlirimtare. Pas,  përfundimit të luftës me qlirimin e Kosovës nga pushtuesi serb, Gjenerali i qeshtjës Shqiptare z.Jashar ishte i angazhuar në hirarkin politike të PDK.
Të gjitha keto veprime, sakrifica dhe kontribute të veprimtarit të shquar të qeshtjës kombëtare në të gjitha segmentet e jetës politike qoftë nga periudha e ilegalitetit, dhe kjo e legalitetit politiko-diplomatik, dhe ushtarak, u qmuan arsyeshem e meritorisht nga spektri politik,ushtarak e  kombëtar në Kosovë e më gjërë, dhe vepra e Jashar Salihut u radhit  në vendin e merituar  në historinë e lavdishme të luftës qlirimtare të UQK-së në radhën e Deshmorve të Kombit, e nga Shtabi i përgjithshëm i TMK u dekretua me graden e GJENERALIT ! Sylë Arifi, av.puplicist

NJË JETË TË TËRË NË SHËRBIM TË ATËDHEUT !

Përkujtues-trevjetori i vdekjes se Gjen. Jashar Salihu
shkruar nga Sylë ARIFI

Ishte, nderë dhe krenari të i takosh nji gjenerate të njerëzve të mëdhenjë të qeshtjës Shqiptare,të kësaj periudhe historike që e krijuan trimat e orve të para të lirisë. Familja SALIHU nga fshati Batushë, i lindi, rriti dhe edukoi në gjirin e sajë dy trima të pendës dhe pushkës, tani tëndejerë z.HAJDAR DHE JASHAR SALIHU, të cilët nga vdekja e parakohshme vetem fizi-kisht u ndan, por vazhdoni të jetoin me neve sepse vepra dhe ideali i tyre kombëtar eshtë dhe mbetët obligim për neve shokve të veprimtarisë dhe idealeve synim i vazhdushemë përë tu realizua. Për vendlindjën e më gjërë se ku jetonin dhe vepronin , këta dy veprimtar të shquar kombëtare, ishin burim i inspirimit e i frymzimit për gjenerata të tëra për tu pajisur dhe brymosur me guxim intelektual e më gjërë, që të jemi ndimesë e levizjës së mirfilltë kombëtare, për ta afirmuar, ndimuar zgjidhjën e qeshtjës kombëtare e në veqanti qlirimin eKosovës nga pushtuesi i huajë. Që nga vitet e 70-ta. Jashari, ishte antar i Levizjes Nacionalqlirimtare të Kosovës dhe viseve Shqiptare në Jug. Rrespektivisht ishte ndërë antarët më aktiv të grupëve ilegale të asajë kohe që vepronte mbrenda organizatës ilegale të qujtur Komiteti për Deqan, në kudër të levizjës se udhehequr nga ideologu, veprimtari më i shquar i qeshtjës kombëtare, Jusuf GERVALLA. Vllëzerit,Jashari me Hajdarin ishin dalluar për guximin e tyre politik që haptazi dhe pa hez-Itim ju kunderveheshin qendrimëve e veprimeve të udhehequra nga ish qendat komuniste të organizuara përmes komiteteve komunale, që binin ndeshë me synimet dhe idealet e levizjës se mirfillt kombëtare për qlirim nga pushtimet sllave. Vite më vonë vllezerit Salihu, punuan si profesor në shkollën e mesme "Vllëzerit Frashëri" gjimnazi në Deqan. Menjihere pas zbulimit të veprimtarisë se ilegalesë të organizuar përmes Komitetit për Deqan, edhe ky tribun i levizjës kombëtare arrestohej, i akuzuar për veprimtari kundër shtetit e kualifikuar si vepër armiqsore kundër jug. etj.akuza siq ishin bërë zakon nga ishn nominklatuara komuniste e asajë kohe në Kosovë, bashkë me Jasharin, ishin arrestuar sigurisht edhe shumë veprimtar të shquar të Levizjës nacionalqlirimtare që vepronte në ate kohë në Kosovë, siq ishin Ismajl Hajredinaj, Hasan Ukhagjaj, Din Ahmetaj, Drita Kuqi etj. Gjatë, kohës sa ishte nëvuajtje të denimit me burg të rënd në burgjetë e tmerrshme jug. Vllau i Jasharit, Hajdari ishteduke punuar në gjimnazin e Deqanit, si profesor i gjuhës dhe letersisë Shqiptare, ishte periu-dha menjihere pas ngjarjeve të mëdha të levizjës studentore të vitit l98l, kur e tërë Kosova ishte ngritur në këmbë për të i kerkuar të drejtat e veta për liri, barazi dhe pamvarsi të Kosovës, dhe kjo kryengritje gjithë popullore u shtyp me dhunë të egër nga forcat policore e ushtarake të asajë jug. Por, dhuna nuk përfundoi me kaq dhe vazhdoi me të ashtuqujturat mjete politike, të aplikuara nga ish udheheqesit e LKJ-es, e në veqanti nga urdhërzbatuesit e pushtetit politik në Kosovë. Meqë, Hajdar Salihu ishte dalluar për guximin e tij politik, dhe vllau Jashari veq ishte i denuar dhe vuante denimin prej disa vitësh, si familje konsideroheshin e pa përshtatshme politikisht e kundërshtare e hapur e jug. nga ish pushteti politik dhe policor i asajë kohe në Kosovë. Po, Hajdar Salihu ishte ndërë profesoret e parë, se bashku me disa kolegë të tjerë që ju nenshtruan proqesit të diferencim ideo-politik, që aplikohej masa më e qoroditur nga policija politike e ati pushteti kolaboracionist, Si zakonisht, dhe pas zbatimit të masave ideopolitike kishte pasojat tjera ndërshkruse, jo vetem politike por edhe të natyrave tjera ekonomike, bojkote personale e familjare dhe socijale,ashtu që pas ca kohe ndajë Hajdarit ishte aplikuar edhe masa përjashtim nga proqesi arsimor, dhe mbeti i pa punë për nji përiudhë të gjatë. Motiv, i të gjitha ketyre masave që i perjetoi Hadar Salihu ishte se ai nuk kishte pranuar që të i gjykonte demostrata e vitit l98l , se nuk kishte pranuar të distancohej nga veprimtarija e vllaut të tij Jasharit, igjykuar si armik i shtetit jug. Etj…….

Sigurisht se keto ishin vërtytet më sublime të nij intelektuali të guximshëm, duke sakrifikuar vetën dhe familjën e tijë jo vetem politikishtë por edhe fizikisht nga gjenocidi politik i nominklaturës vazale të asajë kohe. Ishte përjetues i tmerrit ekonomik dhe politik për nji kohë tëgjatë, që u zbatua kundër tij vetem e vetem për ta perkulur e neshtruar para pushtetit komunist . Më siguri se ketyre masave të rënda jo vetem ideo-politike, sa për diskretitim puplik me të vetmin qëllim të ketë ndikim të shumica e familjeve tjera me pretendime të shkaktimit të friksimeve kolektive. Poashtu, masat më të rënda nga dhuna e qfrenuar fizike që i perjetuan nga disa familje dhe antarë të tyre, nuk i lekundën në asnji menyrë nga idealetë kombëtare me kurrfar qmimi, dhe kjo ishte tradita e kultura e atdhedashurisë të keto familje, që e kultivonin vazhdimisht e me guxim, për tu qliruar nga pushtuesi serb. Hajdar Salihu, nuk u lekund për as nji moment nga qendrimet e tija parimore prej nji intelektuali, dhe vazhdoi veprimtarin e tij të pendës për mes shkrimeve të cilat i botonte me anonim. Botoi disa vepra me të cilat u dallua në mesin antarëve të Shoqatës së Shkrimtarve të Kosovës në ate kohë, duke marrur shpërblimin e parë në disa konkurëse për vlerësimin e romanit më të mir të vitit. Më ndimen e njërit nga intelektualet më të shquar shqiptar, Hajdarit ju mundesua të i përfundoi studimeve posdiplomike në Prishtinë, ashtu që ju krijua mundesija së fund të punoi si dramaturg e aktor pran Teatritrit popullor në Gjakovë, gjithashtu me kontributin e disa intelektuale të mirfillt, pas të gjitha pengesave që i bënin vazalet e pushtetit politik në Gjakovë. Pas, kthimit nga vuajtja e denimit Jashar Salihu e përjetoi edhe nji tmerrë tjetër jo vetëm ekonomik, por edhe politik, nga se familja e tij gjegjësisht vllezërit e tij i ishin nenshtruar masave të rrepta politike, me izolim total dhe presioneve ekonomike deri në minimum ekzistence.Megjithate, vullneti i madhë i njerzeve të guximshëm kombëtarisht, duke ju rezistuar ketyre masave drakonike, filloi ta krijoin nji jetë të re nga përjetimet më të ndryshme, e për as nji moment nuk u thya , dhe vazhdoi veprimtarin e tij të guximeshme atdhetare duke i përkrahur proceset e avancuara politike në dobi të zgjidhjës se drejtë të qeshtjës së pa zgjidhur të Kosovës. Ishte vazhdemisht në kontakte pune e veprimtarie me veprimtarët e pa lodhur të qeshtjës kombëtare, dhe vazhdëmisht e shtonte rrethin e bashkveprimtarëve në kuadër të levizjës nacional qlirimtare të shqiptareve. Guximi intelektual, politik e fizik i JASHARIT, ishin vlerat më sublime të tija. Njerzeve të mëdhej që kishin vlera të mëdhaja e të qmuara kombëtare, ju besoheshin edhe detyra të rëndesive të veqanta me vlerë kombëtare, e mu për kët, rrafshi i Dugaxhinit pokëti tribuni ia besoi ta udheheq levizjen për pajtim dhe bashkim të organizuar në tubimin historik të Verrat e Llukës, ku ishte tubuar masa ndofta më e madhe ndoni here në trojet shqiptare më se nji gjysmiluni shqiptarësh. Vlera e këti tubim do të jetë e shenuar në historinë ton kombëtare, si inspiruse e nji pajtimi dhe bashkimi gjithë Shqiptar, para nji momenti historik për ta avancuar zgjidhjën e qendrushme të qeshtjës kombëtare. Pas, të gjitha ketyre përjetimeve nëperë burgjetë serbe, dhe katrahurave politike e ekonomike që renduan pas lirimit nga burgu, Jashari pati edhe disa arrestime nga pushteti policor, ku ju kishte nështruar përjetimeve më të egra e shtazarake të dhunësë fizike, me arsyetim se ka gisht në veprimtarin e grupeve ilegale të asaj kohe që kishin filluar të vepronin në grupe guerile si forca të armatosura, nëpër disa vendbanime të Kosovës. Mirpo, Jasharit ashtu i dermuar fizikisht arriti të largohej nga Kosova, për të u strehuar më vonë në Zvicërr, ku ju pranua statusi i refugjatit politi.Pas, ca kohe pushimi psiqik dhe rehabilitimi nga torturat shpirtrore e fizike që ky atdhetar i devotëshem i kishte përjetuar para largimit nga Kosova, filloi të marrë takime me veprimtarëtShqiptare që vepronin si të organizuar ketu në diaspor me vite të tëra. Po, me propozimin e Jasharit ishte formuar institucjoni i parë moral e matrijal për ta matrijalizuar iden e kahmotshme të krijimit e funksionimit real të ushtrisë qlirimtare të Kosovës, për të aktualizuar zgjidhjën e qeshtjës së pa zgjidhur të Kosovës edhe me luftë të armatosur. Ideja e Jasharit gjeti përkrahjen unanime nga bashkveprimtarët e organizmit politik se ku vepronin gjegjësisht, në LPK, duke u miratuar nji propozim i till u formua "Fondi vendlindeja thërret" dhe nuk ishte rastësi që në krye të keti institucjoni kaq të rëndësishem u emruar vetë Jashar Salihu, sigurishtë duke u bazuar në vlerat e tija njerzore, guximin e madhë intelektual, politik dhe përse mos ta themi edhe fizik, sepse vetem njrerëzit që i posedonin vlerat e atributet e tilla mund të ju prin proqeseve të avansuara politike e kombëtare. Angazhimet e Jasharit në krye të keti institucjoni të UQK-së që e organizoi dhe e bëri luftën qlirimtare në Kosovë, për qlirim nga pushtuesi serb, ishte nji emisjon i një rëndesije të veqant historike për popullin Shqiptar. Si emisar i nji segmenti të luftës qlirimtare, në kuadër të UQK-së, ishte i angazhuar intenzivisht në përgaditjen e veprimeve konkrete në mombilizimin e përgjithshëm morao-shpirtror, politiko -diplomnatik, matrijal dhe veprimeve nga artit ushtarak, për ta bërë luftën e UQK-së sa më të sukseseshme kundër forcave fashiste serbe. Kudo, që ishte Jashari biseda orjentohej vetem në pergaditje të operacjoneve konkrete në luftimin e pushtuesit dhe diskreditimin e bashkpuntorve të tij. Fjalët e diskutimet e tija të shumta që i bënte nëpër shumë tubime të organizuara kudo në shtete të ndryshme të Botës, ishin të sinqerta e burrnore duke apeluar gjithni në mombilizim të përgjithshëm të gjitha vlerave shpirtrore , matrijale e fizike në mbështetje të luftës së drejtë që e bënte UQK-ja, sepse thoshte Jashari se vetem duke e ndimuar vetveten neve Shqiptaret do ta fitoim edhe përkrahjen nga faktori ndërkombëtar, dhe keshtu ndodhi! Jashari, gjatë veprimtarisë së tij politike kishte fituar edhe shkathtësi diplomatike, per ta prezentuar e përfaqesuar qeshtjën e pa zgjidhur të Kosovës, para diplomacisë nderkombëtare. Si diplomat i shquar pati rastin të bënë disa takime diplomatike se bashku me bashkveprimtarëte bashkpuntoret e tij, dhe personalisht pati takime në rangje të ndryshme me ambasador, \diplomat dhe ministra qoftë të ministrive të jashtme dhe atyre të mbrojtjës nga shumë shtete dhe institucjone nderkombëtare. Nga shumica e ketyre takimve diplomatike Jashari tregoi aftësi e pjekuri politike në rrafshin e diplomacisë, qëndrimi i tij konkretë e i pa luhatëshem krijoj rrespekt të veqant nga shumë diplomatë nderkombëtar. Sigurisht se mbeshtetur në shkathtesit e tija politike e diplomatike, ishte antar i grupit për marradhenje me jashtë në kudër të Drejtorisë politike të UQK-së. Poashtu, ishte caktuar diplomati i parë i Kosovës për Shtetin e Zvicrrës, dhe ishte dekretuar nga QPK-ja si Ambasador. Ishte vazhdusëi vijës politike e kombëtare të patriotit Jusuf Gervalla, dhe bashkluftëtar shumë i qmuar i Komandantit legjendar të UQK-së, Adem Jasharit. Vyrtyeti më i qmuar i trimave të mëdhenjë të qeshtjës kombëtare, siq ishte Jashari ka qen sinqeriteti, guximi i hapur jo vetëm në rrafshin politikë por edhe në ate diplomatik e ushtarak. Qendrimi i tij në raport shoqeror në nivele të ndryshme ishte shumë njerzor parimisht, ndërsa me kundërshtaret politik apo thën troq me hyzmeqaret e sherbimeve të huaja ishte shumë konkret i drejtëpësëdrejt e i pa kompromisë.Ndërsa, gjatë veprimtarisë në ilegalitet qmohej si veprimtar diskret, i pa zbërthyeshëm vetëm për ta vazhduar veprimtarin si njeri ndër ilegalet më të mdhenjë, me synim që ilegaliteti të i realizoi qëllimet e parashtruara deri në arritjën e kushteve dhe krijimin e rrethanave tëfavorshme për tu puplikuar,siq edhe u veprua në të gjitha rrafshetë qofshin ato politiko-diplomatike dhe asajë ushtarake, në momentet më të duhura kur u arrihet efekti. Gjithëmon, e gjithkundi, emëri dhe fjala e Jasharit krijonte atmosferë mirkuptimi, sinqeriteti e korrektsi e në frymë mombilizimi të të gjitha atyre forcave të mirfillta kombëtare pamvarishtë percaktimet e tyre politike e ideoligjik, por të rreshtuar në përkrahje të gjithanshme të luftës qlirimtare të UQK-së, pra gjithni nga paraqitjetë e fjalët e keti tribuni të luftës dilte apeli të gjithë shqiptaret unik e të bashkuar rrethë forcave reale kombëtare, që me pend e pushkë janë në sherbim të atëdheut. Nga shumë tubime nëpër shum qendra të ndryshme të botës, po e pasqyroim vetem një si p.sh. Manifestimi më i madhë politik gjith shqiptar i organizuar ndoni here në diaspor ishte ai i demostratave të mbajtura në Rambuje, gjatë mbajtjës së konferencës ndërkombëtar për zgjidhjën e qeshtjës së pa zgjidhur të kosovës, ku fjala e paraqitur nga Jashari ishte ftesa puplike për nji bashkim e mombilizim gjithë Shqiptar në përkrahje të luftës qlirimtare të Kosovës që e bënte UQK-ja, për ta vendosur sa më drejtë e qendrushëm qështjen e Kosovës në pamvaris të plotë, si Shtet nderkombëtarisht i pranuar.Jo, rastesishtë bashkëluftetarët, e bashkveprimtarët e tij e thrrisnin vazhdimisht Gjeneral, sepse nuk i mjaftonte angazhimi i tij nga të gjitha segmentet e fushveprimeve politiko-diplomatike, por ishte edhe pjesmarrës aktiv në frontin e luftës qlirimtare. Pas, përfundimit të luftës me qlirimin e Kosovës nga pushtuesi serb, Gjenerali i qeshtjës Shqiptare z.Jashar ishte i angazhuar në hirarkin politike të PDK.Të gjitha keto veprime, sakrifica dhe kontribute të veprimtarit të shquar të qeshtjës kombëtare në të gjitha segmentet e jetës politike qoftë nga periudha e ilegalitetit, dhe kjo e legalitetit politiko-diplomatik, dhe ushtarak, u qmuan arsyeshem e meritorisht nga spektri politik,ushtarak e kombëtar në Kosovë e më gjërë, dhe vepra e Jashar Salihut u radhit në vendin e merituar në historinë e lavdishme të luftës qlirimtare të UQK-së në radhën e Deshmorve të Kombit, e nga Shtabi i përgjithshëm i TMK u dekretua me graden e GJENERALIT !

Sylë Arifi

Me rastin e ndarjes prej nesh(17 dhjetor 2000) të Patriotit tonë të Madh-të nderuarit të respektuarit dhe të adhuruarit tonë JASHAR SALIHUT-Ereniku dhe EREVIZIONI 2000,iu shprehin ngushllime,duke ndarë dhëmbjen në keto çaste të hapërimeve tona të para,të lira në Kosovën e dashur,mbarë familjes së tij dhe mbarë fshatarëve të Batushës,Rekes së Keqe dhe bashkëveprimtarëve të tij!

 Nergut për erenikun Baneri është punuar nga I.SADIKI,
i cili ne emër te redaksisë se Erenikut
 dhe Erevizionit pergatiti këtë përkujtim me rastin e
 vdekjes se patriotit të pa epur Jashar Salihu:

Vdiq veprimtari i palodhur i çështjes kombëtare z. Jashar Salihu