%@LANGUAGE="JAVASCRIPT" CODEPAGE="CP_ACP"%>
C a m e r i a
Ē A M E R I A
www.ereniku.net

Beqir Sina
...publikimi nga ereniku: E dielė 19 tetor 2008
Ēamet ne SHBA-se, i dergojne nje peticion presidentit tė Frances Sarkozi.
New York, 30 shtator 2008.
Shkelqesise se Tij Z. Nikolas Sarkozy
President I Republikes Franceze
Shume I nderuar Z, President
Me pershendetjet me te sinqerta per veprimtarine tuaj aqe demokratike europiane
dhe me gjere, po ju drejtohemi ne 25 shqiptare te lindur shtetas greke ne krahinen
shqiptare te Camerise martire qe sot jetojme e punojme ne SHBA.
Z. President, Cameria (sot Thesprotia ne VP te Greqise), eshte nji nga krahinat
me vitale shqiptare Dialekti shqip I camerishtes eshte me I vjetri ne gjuhen
shqipe( ne kete dialect Dhespoti I Camerise detyrohet te perktheje Dhjaten e
Re me 1877, se besimtaret e krishtere nuk e kuptonin meshen ne gjuhen greke),
dhe jo per cudi edhe mbas mbi 500 vjeteve flitet ende sot nga pasardhesit tone
edhe ne Kalabri te Italise.
Ne saje te protestave e kembenguljes se popullesise se vendit, Kongresi I Berlinit
me 1879, anulloi vendimin e tij te meparshem, duke mos e shkeputur nga trungu
shqiptar, deri me Gjirin e Ambrakise ( Arta e sotme). Per kete veper atdhetare
u emerua Cami nga Lopesi, Abedin Pasha Dino-Minister I Jashem I Perandorise
Osmane
Por me 1913, pavaresisht luftes se popullesise came; ne baze te vendimeve te
Konferences se Ambasadoreve ne Londer, padrejtesisht, kjo krahine shqiptare
ju aneksua Greqise. Ne kundershtim me premtimet per respektimin e te drejtave
te kesaj popullate shqiptare administrata greke filloi reprezaliet, diskriminimin,
ndalimin e gjuhes shqipe dhe konfiskimin e pasurive te shqiptareve te Camerise.
Me 1925 ne saj te rezistences se kesaj popullesie te mbeshtetur edhe nga qeveria
shqiptare e asaj kohe prane Lidhjes se Kombeve , u ndalua debimi si shkembim
me greket e debuar nga Turqia.
Megjitheate mohimi i te drejtave elementare si konfiskimi I pronave ,mos hapja
e shkollave ne gjuhen amtare, reprezaliet, burgosjet dhe diskriminimi total
nuk u nderprene asnjehere.
Djemeve came kur theriteshin ne ushtri nuk u jepeshin arme,, por vetem kazma
e lopata per te punuar. Per me teper, ne prag te luftes Italo-Greke, u internuan
te gjithe meshkujt mbi 13 vjecare ne ishujt e Egjeut. Atje nga keqetrajtimi
vdiqen disa qindra prej tyre.
Ndersa me 1944-45, mbas masakrave cnjerezore e vrasjeve te me se 2900 njerezve
te pafajshem kryesisht gra, fremije e pleq u perzume me dhune per ne Shqiperi
mbi 30.000 came qe jetonim ne trojet tona etnike prej mijera vjetesh.
Sot vetem ne Shqiperi jetojne mbi 200.000 shqiptare te ardhur ose me prejardhje
nga Cameria.
Shkelqesia e Juaj,
Me keqeardhje ju themi se ne nje kohe qe vellezerit e nje gjaku, na priten krahe
hapur e me shume dashuri; pavaresisht se te shkateruar e te varferuar nga lufta
( ndihme te cmueshme na u dha edhe nga Misioni I UNRA-s), qeveria komuniste
e E.Hoxhes me 1949, internoi 900 burra came sepse keta refuzuan te beheshin
mish per top qe simbas kerkeses se Partise Komuniste Greke, te luftonin ne Greqi
kunder qeverise se ligjeshme greke.
Keshtu qe diskriminimi I jone,megjithese te kombesise shqiptare, vazhdoi edhe
ne Atdheun nene. Dhe kulmi I ketij diskriminimi ndodhi me 1953. Qeveria komunste
e komanduar mga E.Hoxha na imponoi, te gjithe refugjateve came, shtetesine shqiptare
ne bllok?! Ata qe refuzuan u burgosen dhe u internuan. Ky veprim anti ligjor,
I pa pare ndonjehere. u be per te vetmen aresye qe ajo klike komuniste antishqiptare,
te siguronte pushtetin, pa krijuar telashe me qeverine greke.
Dhe cudia e mohimit dhe diskriminimit tone nuk mbaroi, vazhdoi edhe me vone.
Mbas vendosjes se maredhanieve diplomatike ne 1971; ambasadori shqiptar ne Athine,
informon ministrine e jashtme shqiptare se gjate vizites ne Gumenice,kryeqendren
e Camerise (Thesprotise) ,Kryetari I Bashkise I flet shqip, duke pohuar se ka
mbi 40 fshahtra ne kete krahine qe flasin shqip. Bile shume prej tyre, kryesisht
pleq, nuk dine greqisht!!
Keto informacione kuptimplote,i behen te njohura publikut te gjere,vetem me
2002!!
Diskriminimi ndaj popullesise came , vazhdon edhe sot. Qeveria greke, nepermjet
Ambasades se saj ne Tirane, vjet u refuzoi vizat e hyrjes 26 cameve me banim
ne Shqiperi me areyen e mosaresyes se kane lindur ne Greqi. Ata faktikisht kerkonin
te vizitonin vatrat ku kishin lindur dhe te vendosnin nje tufe me lule ne vendet
ku kane qene varrezat e te pareve te tyre..
Aqe me teper, si mund te pretendosh per respektimin e te drejtave njerezore,
vecanerisht per te drejten e prones, kur nuk te jepet e drejta per te hyre legalisht
ne Greqi?!
Shkelqesi,
Po ju drejtohemi juve si president I Frances si edhe vendit qe mban Presidencen
e rradhes ne BE-simbol I demokracise dhe mbrojtjes se te drejtave njerezore
per te gjithe banoret e atij Unioni Shumekombesh, I cili eshte misherim I qyteterimit
me te larte dhe traditave demokratike te gjithe vendeve qe perfshihen ne te.
Po ju drejtohemi Juve Shkelqesi, nje dashamiresi dhe miku te SHBA, shtet ku
ne jetojme, shtet ashtu si Franca, kane hapur krahet per mijera emigrante shqiptare,
te vuajtur nga rregjimi komunist antinjerezor, te punojme dhe te gjejme e te
respektojme vehten tone.
Po ju drejtohemi Juve Shkelqesi si Kryetar I nje vendi Europian hartues dhe
respektues I nje afrimi demokratik te gjithe vendeve te Mesdheut, per nje te
ardhme paqesore dhe vellazerore midis popujve dhe racave te ndryshme njerezore;
qe me kulturen demokratike europiane te frymezuar dhe realizuar nga I Madhi
De Gol, te nderhyni qe Ceshtja Came, si problem I te drejtave te njeriut ( vec
te tjerave, njohur edhe nga Keshilli I Europes), te marri zgjidhjen e duhur.
Neve nuk kerkojme ndryshimin e kufijeve, por kerkojme te njihen te drejtat tona;
- denimin e genocidit grek te ushtruar ndaj shqiptareve te Camerise;
- njohjen e te drejtave si shtetesine, gjuhen, pronen, traditave dhe kulturen;
- kompensimin prej mbi 60 vjecare te cfrytezimit te padrejte te shtepijave,
pronave dhe pasurive te tjera nga pronaret e paligjeshem
Shkelqesi, kemi besim te plote se vetem me mirekuptimin dhe demokracine europiane
dhe Tuajen ne vecanti do te mundet ai mentalitet ballkanik I urretjes dhe mosrespektimit
te njeri tjetrit. Ballkani nuk duhet te quhet me "fuci baruti", por pjese e
Europes se Bashkuar Demokratike.
Me shume respekt:
-Kadrije Pronjo lindur Paramithi me 1920, banon NY
-Safet Rojba Margellic 1927 Cikago
-Rasim Bebo Konispol 1927 Cikago
-Eqrem Beqiri Vrohona 1932 Filadelfia
-Rexhep Llaias Filat 1927 Jaksonville
- Mehmet Zenelaj Pica 1934 Boston,
-Tahir Tare Paramithi 1935 Detroit
-Latif Zenelaj Picar 1936 Boston
-Beqir Bako Paramithi 1935 Boston
-Habibe Beqiri Mazreke 1936 Filadelfia,
-Rahmi Telushi Varfanje 1936 Filadelfia
-Fadil Delli Margellic 1936 Filadelfia,
-Sali Bollati Paramithi 1937 NY,
-Abedin Teme Mazreke 1937 Filadelfia,
-Nijazi Teme Mazreke 1938 Filadelfia
-Hetem Baki Paramith 1938 Boston
-Qerime Hyseni Paramithi 1940 Jaksonville
-Nurije Teme Skopjan 1940 Filadelfia
-Hajrije Xhemali Arpice 1940 Filadelfia,
-Hava Zenelaj Gllobocar 1940 Boston
-Aferdita Llaias Konispol 1940 Jaksonville
-Hane Hima Kalibaq 1941 Boston,
-Rafete Bako Paramithi 1941 Boston,
-Nurije Zenelaj Grikohor 1941 Boston,
-Afete Xhemali Arpice 1941 Florida
-Bule Bollati Paramithi 1944 NY tel: 17184470436
ĒAMĖRIA KU U ZHVILLUA GjENOCID, SPASTRIM ETNIK, LUFTĖ FETARE, SHKELJE E TĖ DREJTAVE NJERZORE DHE KOMBĖTARE
19 korrik 200
Isuf B. Bajrami
Ēėshtja ēame lindi si problem i mprehtė nė marrėdhėniet midis dy vendeve, Shqipėrisė dhe Greqisė, qysh nė Kongresin e Berlinit mė 1878 dhe u pėrligj mbas vendimeve tė Konferencės se Ambasadorėve nė Londėr mė 1913, ku Ēamėria dhe viset e tjera tė Shqipėrisė iu shkėputėn me pa tė drejtė, duke i kėnaqur me aneksimin e tyre, shtetet fqinje.
Qe nga viti 1913 Ēamėria konsiderohet nga ne, tokė e pushtuar me dhunė nga Greqia.
Ēėshtja Ēame ėshtė njė tragjedi kombėtare jo vetėm nė njerėz por edhe nė territore. Marrja e Krahinės sė Ēamėrisė kėsaj barriere pėr Greqinė i hapi dyert pretendimeve absurde tė shovinizmit grek pėr tė marrė hapėsira tė tjera shqiptare.
Tragjedia Ēame njė padrejtėsi qė kėrkon zgjidhje
Nė skajin mė Jugor tė Shqipėrisė sė sotme fillon krahina shqiptare e Ēamėrisė ose siē quhet sot nga administrata greke Thesproti.
Ajo pėrbėn pjesėn mė jugore tė trevave etnike tė Epirit tė Jugut tė banuara prej shqiptarėve qė nga antikiteti (nga kohėrat Pollazgo-Ilire) e deri mė sot.
Njė popull e njė vazhdimėsi territori etnik. Kėtė e dėshmojnė autorėt e lashtėsisė greke dhe gjithashtu Enciklopedia e madhe greke si dhe shumė autoritete shkencore botėrore. Kėtė e vėrteton prezenca e gjallė, faktori njeri, shqiptar ne gjuhė, kulturė dhe tradita.
Popullsia e Ēamėrisė ka qenė homogjene shqiptare 99% nė qytetet, 100% nė fshatra. Historikisht pėrkatėsia fetare e krahinės sė Ēamėrisė,ka kaluar nė njė proces tė gjatė ndryshimesh tė diktuara nga rrethana tė caktuara historike. Nga paganizmi,ne lashtėsi,ne katolicizėm nė shekujt e parė pas erės sė re deri nė shekullin trembėdhjetė-katėrmbėdhjetė. Prezencėn e besimit katolik nė Ēamėri e dėshmojnė emrat e shqiptarėve nė ato kohė,sidomos e princave tė saj si Pjeter Losha,Gjin Bue Shpata,etj,(prania nė masė e emrave Gjin,Gjon,Mark,Lek,Pal etj..). Nė kėto periudha (shekulli 13-14) si rezultat i dyndjeve bizantine nė krahinėn e Epirit (invazionet greko-serbe),kjo krahinė kaloi nė ortodoksizėm. Deri nė fillim tė shekullit 18,popullsia e kėsaj krahine ishte e besimit ortodoks. Mbas kėsaj periudhe fillon procesi i islamizmit nė mes tė shqiptarėve. Si rezultat i kėtij procesi sipas tė dhėnave statistikore tė administratės turke,50% e popullsisė shqiptare u kthyen nė besimin islam dhe 50% ruajtėn besimin ortodoks. Rreth kėtyre shifrave nė dėm tė etnisė shqiptare ėshtė spekuluar deri mė sot. Regjistrimi i vitit 1910 i administratės sė Turqve tė rinj dėshmon se nė kėtė krahinė jetojnė 83.898 shqiptarė mysliman dhe ortodoks. Ndėrsa vjetari statistikor i qeverisė greke i vitit 1936 shėnon se nė Ēamėri banojnė vetėm 26.000 shqiptarė duke mos pėrmendur shqiptarėt ortodoksė tė cilėt qeveria greke i konsideron si grekė.
Si rezultat i spastrimit etnik (gjenocidit) qė u bė nė 1944-1945 nė krahinėn e Ēamėrisė u dėbuan me dhunė 30.000 shqiptarė mysliman tė cilėt gjetėn strehė nė Republikėn e Shqipėrisė ku jetojnė edhe sot.
Kjo popullatė sot kap shifrėn mbi 150,000 vet,shifrėn e cila shpjegohet me natalitetin e lartė tė kėsaj popullate mbas gjenocidit.
Ndėrkohė qė nė Ēamėri-Thespasi (Greqi) Komuniteti autokton i shqiptarėve tė besimit ortodoks kap shifrėn 250-300,000. Ky komunitet sot nuk guxon tė vet deklaroj identitetin e vet si rezultat i politikes mohuese e asimiluese qe ndjekin qarqet qeveritare greke ndaj prezencės se etnive nė territorin grek.
Dėshmi e pakontestueshme pėr prezencėn e shqiptarėve ortodokse sot nė Ēamėri (Greqi)ėshtė edhe gjaku e lidhjet e hershme fisnore qė kanė me ta Ēamėt myslimane,sa do tė pėrpiqen e ta mohojnė kėtė prezencė qarqet greke.
Me vendim tė Konferencės sė Ambasadorėve nė Londėr mė 1913 kjo Krahinė ju shkėput trungut amė dhe ju aneksua shtetit Grek. Me gjithė rezistencėn dhe kundėrshtitė e veta historike,popullata autoktone e Ēamėrisė,ju nėnshtrua fatit tragjik tė saj,duke e konsideruar si minoritet etnik shqiptar nėn Greqi.
Fati i minoritetit shqiptar tė Ēamėrisė pėrbėn njė tragjedi kombėtare shqiptare jo vetėm nė territore,por edhe nė njerėz.
Politika dhe qėndrimi zyrtar grek ndaj minoritetit etnik shqiptar nė Ēamėri
Mbas aneksimit tė Ēamėrisė mė 1913 deri mė sot popullsia e saj gjatė tėrė viteve nėn shtetin Grek nuk ka gėzuar asnjė tė drejtė njerėzore e kombėtare qė i takon.
Qarqet zyrtare greke mbėshtetur nė Konceptin absurd tė mohimit tė ekzistencės sė grupeve etnike nė territorin e saj,kanė ndjekur njė politike shovene tė drejtuar nė dy drejtime.
1. Ndaj shqiptarėve tė besimit ortodoks,politikėn e asimilimit,duke i privuar nga ēdo e drejte etnie,;kulture,apo gjuhėsore,duke i konsideruar grek,pra ngatėrronin me qėllim fenė dhe kombėsinė, veprim qė e bėjnė edhe sot ndaj shqiptarėve duke pretenduar se tė gjithė ortodoksėt janė grek.
2. Ndaj shqiptarėve tė besimit islam aplikuan politiken e gjenocidit dhe shfarosjen duke mohuar gjithashtu etninė. Nė shumė raste me qėllim i kanė konsideruar turko-ēam dhe jo shqiptaro-ēame.
Kjo tragjedi e projektuar afro 1 shekulli mė parė,nga Greqia ju arrit qėllimit nė fund tė Luftės sė Dytė Botėrore mė 1944-1945 kur banda kriminale tė Gjeneralit famėkeq Napolon Zerva realizuan pastrimin etnik tė shqiptarėve mysliman tė Ēamėrisė.
Gjenocidi (Spastrimi etnik)i vazhdueshėm i shqiptarėve nė Ēamėri
Pėr tė realizuar synimet e veta grabitqare qarqet zyrtare greke asnjėherė nuk e respektuan popullatėn shqiptare tė Ēamėrisė duke u treguar mosmirėnjohėse ndaj ndihmesės sė vyer historike,qe ky popull dhe kjo krahinė kanė dhėnė historikisht nė shekuj pėr popullin grek.
1.Fill mbas aneksimit ajo ka nėnshtruar me dhunė popullatėn e pafajshme shqiptare,duke vrarė me pabesi 72 burra nga paria e kėsaj krahine mė 1913 nė vendin e quajtur Selan Paramithia (Ajdonat),te cilėt kishin shkuar pėr bisedime me palėn greke,si dhe dhjetėra e dhjetėra njerėzve tė tjerė tė pafajshėm.
Pėr tė ndalur persekutimet e qeverisė greke kundėr popullsisė shqiptare tė Ēamėrisė,mė 8 qershor 1913,patriotėt ēam kanė protestuar pranė qarqeve Evropiane.
2.Ajo qė tmerroi Ēamėt si veprim vdekjeprurės pėr Ēamėrinė ishin pėrpjekjet satanike tė qeverisė greke mė 1923-1924 pėr t'u pėrfshirė edhe ēamėt myslimanė midis Turqve myslimanė qė banonin nė Greqi,tė cilėt sipas marrėveshjes sė Lozanes,Janar 1923,midis Turqisė dhe Greqisė,do tė shkėmbeheshin me Grekėt e Anadollit.(1)
Qeveria greke duke e shkelur nė mėnyrė flagrante kėtė marrėveshje nuk ju pėrmbajt deklaratės tė pėrfaqėsuesit tė saj nė Lozan Kalamanos,mė 19 janar 1923 ku deklaroj se qeveria e tij nuk kishte aspak ndėrmend ti fuste nė shkėmbim "myslimanėt me origjinė shqiptare",pėr tė cilėt ai vetė kishte propozuar se "banojnė me njė krahinė tė pėrcaktuat fare e qartė - Epirin"dhe se"ndėrsa janė bashkėfetarė me Turqit,nuk janė aspak bashkatdhetarė tė tyre".(2)
Komisioni mikst greko-turk ( nė mars 1924)(3),vendosi qė kundrejt popullsisė shqiptare tė Ēamėrisė,njė realitet etnik dhe historik qė njihej edhe nga pala greke,tė mos zbatoheshin kurrfarė procedurash apo formalitetesh nė kuadrin e shkėmbimit tė popullsisė greko-turke.
Nė kundėrshtim me realitetin historik dhe marrėveshjeve tė arritura,qarqet zyrtare greke e detyruan me forcė kėmbimin (si skllavėrit zezak nė mesjetė) tė ēamėve qė arrijnė disa dhjetėra mijėra vetė,duke realizuar nė atė kohė njė pjesė tė planit tė harruar pėr njė spastrim etnik tė "minoritetit"etnik autokton nė trojet e veta.
3. Me ardhjen nė fuqi tė qeverisė fashiste tė Joani Metaksanit mė 1936,gjendja e popullsisė shqiptare tė Ēamėrisė u rėndua mė shumė.
Kjo qeveri zbatoi njė politik diskriminimi tė paparė. Vazhdoi konolizimi me grekė me qėllim ndryshimin e raporteve tė popullsisė. Ndėrrimi i emrave shqip tė vendbanimeve tė shqiptarėve me emrat grek.
Aplikoi njė gjenocid tė vėrtetė,arrestime,internime,konfiskime tė pasurisė. Ky program thellohej hap pas hapi duke e bėrė jetėn e shqiptarėve tė padurueshme.
4.Gjendja nė Ēamėri u bė mė e turbullt dhe mė e rėndė sidomos nė prag tė Luftės sė Dytė Botėrore. Nė prag tė pushtimit tė Greqisė nga Italia fashiste, Qeveria Greke bėri mobilizimin e pėrgjithshėm tė popullatės pėr luftė. Shqiptarėt e Ēamėrisė si nėnshtrues tė kėti shteti i kėrkuan qeverisė sė atėhershme greke qė t'i mobilizonte edhe ata nėn armė pėr ta luftuar armikun e pėrbashkėt.
E "prekur" thellė nga ky gjest liridashės i ēamėve,qeveria greke i falėnderoi ata dhe i mobilizoi,por nė vend tė armėve u dhanė kazma e lopata duke i ēuar nė prapavijė pėr tė bėrė punime tė dorės sė dytė.
Qeveria Greke me kėtė veprim mosbesimi tė demonstruar hapur e fyen rėndė gatishmėrinė e ēamėve dhe i distancoi prej saj me qėllim tė paramenduar, pėr tė akuzuar mė vonė ēamėt myslimanė si bashkėpunėtorė me pushtuesin.
5. Me pushtimin e Greqisė nga Italia autoritetet greke nga frika dhe pėr ēka kishin bėrė ndaj popullatės tė pambrojtur ēame,urdhėruan internimin me forcė tė meshkujve nga 14 vjeē e lartė nė kampet e pėrqendrimit nė ishujt e detit Egje,Hio,Medilin,Korinthe,etj.
Gjatė rrugės pėr nė internim qarqet zyrtare greke pėrpunuan psikozėn se ata ishin robėr lufte qė u kishin vrarė djemtė popullit grek,duke nxitur urrejtjen dhe njėkohėsisht pėr tė maskuar tė vėrtetėn,si tė pafajshėm tė marrė me forcė nga shtėpitė e tyre dhe jo nga fronti i luftės.
Gjatė internimit nė kampe tė tipit Mathuazen,ēamėt u keqtrajtuan deri nė njė zhdukje fizike gradualet tė tyre.
Ndėrkohė nė Krahinėn e Ēamėrisė kishin mbetur gra,pleq e fėmijė tė pambrojtur duke u bėrė pre e vrasjeve, grabitjeve ,pėrdhunimeve nga banda kriminale greke.
Kur u kthyen nga internimi ēamėt me shpirtin e tyre tė durueshėm pėr tė mos acaruar e thelluar mynxyrėn qė po ju kanosej nuk ndėrmorėn asnjė veprim tė hakmarrjes por filluan vetėmbrojtjen e tyre duke zgjedhur rrugėn e pajtimit. Kėtė e dėshmojnė vetė historianėt grekė serioz e tė ndershėm,dhe qytetarėt e tjerė tė kėsaj krahine.
Gjenocidi i pashembullt dhe zbim i shqiptarėve etnik (mysliman) nga vendbanimet e tyre historike
Mė 27 qershor tė vitit 1944 nė krahinėn e Ēamėrisė, ndaj popullatės shqiptare myslimane filloi akti i fundit i gjenocidit qė ēoj nė spastrim etnik tė kėsaj popullate martire.
Banda kriminale e shovinizmit grek derdhen mbi kėtė krahinė mizorit mė tė pashembullta tė njerėzimit.
Barbarizmat qė ndodhen nė kurrizin e kėsaj popullate tė pafajshme kalojnė ēdo cak njerėzor. Vrasje,pėrdhunime, groposje pėr sė gjalli. Prerje tė organeve tė ndryshme trupore,hundė,vesh,etj. Gra me gjinjtė tė prera e tė masakruara,fėmijė tė djegur nė furrė,gra shtatzėna me barkė tė ēarė.
Nė qytetin e Paramithisė ditėn e martė tė 27 Qershorit 1944 qė ėshtė dita e"Shėn Bartolemeut"pėr gjithė Ēamėrinė brenda 24 orėve u vranė mbi 600 burra,gra e fėmijė.
Nė Filat gjatė periudhės qershor 1944-mars 1945 u masakruan dhe u vranė 1286 persona.
Nė Gumenicė u vranė 192.
Nė Margelliq e Pargė 626 persona, etj.
Ka me qindra tė tjerė tė paidentifikuar e tė zhdukur pa lėnė gjurmė.
Janė grabitur tė gjitha llojet e orendive shtėpiake nė masė ( fshatrat e Ēamėrisė kanė qenė tė pėrmendura pėr pajisjet e shtėpive)etj.
Kjo ėshtė pasqyra e barbarizmave shoviniste greke.
PASQYRĖ MASAKRASH GRABITJESH DHE DHUNUMESH TĖ KRYERA NGA SHOVINISTĖT GREKĖ TEK POPULLSIA SHQIPTARE E ĒAMĖRISĖ GJATĖ VITEVE 1944-1945
-U shkatėrruan 68 fshatra;
-U dogjėn dhe u rrėnuan 5800 shtėpi;
-U shkatėrruan tė gjitha objektet e kultit si dhe u grabitėn pasurit,prona tė kėtyre kulteve (mbi 80 xhami).
Banorė tė masakruar , gra
Tė moshuar e tė rijnė, 2900
Gra, 214
Fėmijė, 96, nėn 3 vjeē 32
Gra tė dhunuara, 745
Gra tė grabitura, 76
GRABITJE PASURIE
Vaj ulliri 8475200 kg
Drithėra 6743400 kv
Kafshė pune 4453
Bagėti tė imta 46 435, tė trasha 5 137
Terrori ishte i pėrmasave tė tilla deri sa detyrohej popullsia shqiptare myslimane tė braktisė pėr shkak tė dhunės,trojet e tė parėve tė tyre mijėvjeēare duke gjetur strehė nė Republikėn e Shqipėrisė mbas marsit tė vitit 1945.
Mbi pėrmasat e kėsaj tragjedie dhe qėllimin e saj e dėshmojnė qartė nė mėnyrė tė pakundėrshtueshme edhe misionet anglo-amerikane qė vepronin nė kėtė kohė nė Greqi dhe nė Shqipėri.
Pėrpjekjet pėr tė ndėrkombėtarizuar ēėshtjen Ēame
Mbas dėbimit tė dhunshėm, emigrantėt ēamė qė rezultonin me nėnshtetėsi greke e nėnkombėsi shqiptare,u organizuan nė Shqipėri menjėherė gjatė vitit 1945 dhe nėn drejtimin e Komitetit Antifashist Ēam sensibilizuan organizmat e ndryshme ndėrkombėtare si dhe shtetin amė lidhur me tragjedinė e tyre dhe kėrkesat e tyre tė ligjshme.
Qeveria e re shqiptare e pas luftės iu drejtua konferencės sė Paqes nė Paris dhe Konferencės sė Ministrave tė Jashtėm tė Fuqive Aleate jo vetėm duke pėrkrahur gjendjen rėnqethėse tė ēamėve,por edhe duke kėrkuar riatdhesimin e ripronėsimin e tyre. Dhe kjo ishte e drejta e tyre e ligjshme qė mbrohej edhe nga vendimet e atėhershme ndėrkombėtare pėr tė drejtat e pakicave kombėtare.
Tabloja e mjerimit tė ēamėve dhe kėrkesat e tyre u parashtruan edhe nė Konferencėn e Parisit (1946) prej Ministrit tė Jashtėm Shqiptar.
Megjithatė, pėrpjekjet mė tė mėdha pėr ta ndėrkombėtarizuar problemin dhe pėr ta tėrhequr pėrkrahjen e fuqive Aleate i bėri Komiteti Antifashist Nacionalēlirimtar Ēam,si pėrfaqėsuesi mė i drejtpėrdrejtė i popullatės ēame.
Janė tė shumta Memorandumet dhe telegramet e protestės,qė u ka dėrguar Fuqive Aleate dhe forumeve pėrkatėse si Asamblesė sė Kombeve tė Bashkuara nė Londėr e New-York, Kryesisė sė Ministrave tė Jashtėm Aleate nė Londėr e Moskė, Konferencės sė San Franciskos, Qeverisė sė Anglisė, Amerikės, Bashkimit Sovjetik, Dhomės sė Deputetėve nė Uashington, Londėr e Moskė, Shtabit tė Pėrgjithshėm tė Mesdheut, etj.
Nė vitin 1946-1947 Komisioni Ndėrkombėtar Hetimor i OKB-sė gjatė verifikimit tė kėsaj tragjedie nė tė dyja anėt e kufirit shtetėror konkludoi me fakte dhe dėshmi tė gjalla mbi pėrmasat dhe realitetin e masakrave dhe tė kėsaj tragjedie tė dhimbshme.
Mbas kėsaj, vetė Forumi Ndėrkombėtar i UNRRA-sė duke e kategorizuar popullatėn ēame tė dėbuar si emigrante, dhe njė ndihme ekonomike mbi 1.2 milion dollarė USA dhe ndihma tė tjera materiale pėr mijėra refugjatė tė pa bukė dhe tė pastrehė ēam.
Ndėrkohė qė ēamėt shpresonin pėr njė zgjidhje tė tė drejtave legjitime,pėrpjekjet e tyre u pasuan me njė heshtje tė patolerueshme.
Kjo periudhė ( 1947-1990)ėshtė njė nga aktet mė tė rėnda tė kėsaj tragjedie. Njė heshtje e tillė me shkaqe dhe pasoja tė thella ende ėshtė enigmė.
Qėndrimi zyrtar grek mbas dėbimit tė myslimanėve nga Ēamėria
1. Ndaluan me dhunė ēdo pėrpjekje pėr ta ruajtur identitetin e origjinės sė popullatės shqiptare tė besimit ortodoks tė cilėt banojnė sot e kėsaj dite nė Ēamėri (Thesporoti).Ndalej pėrdorimi i gjuhės amtare shqipe tė flitej nė mjediset urbane dhe njė sėrė masash tė tjerat asimiluese me qėllim qė tė humbasin vetėdijen e origjinės sė tyre kombėtare.
Si rezultat i kėsaj politike asimiluese shtypėse e diskriminimi ,popullsia shqiptare e besimit ortodoks nuk guxon sot tė vetė deklarohet nė Ēamėri.
2. Mbas vitit 1945 filloi edhe aksioni pėr ndryshimin e strukturave demografike tė Ēamėrisė,kolonizimi me grek,arumun,rom,etj. i vendbanimeve tė ēamėve tė pėrndjekurit. Qėllimi qė krahina e Ēamėrisė tė ndryshoj fizionominė,por edhe pėr faktin tjetėr se qarqet zyrtare greke nuk kishin besim qė kjo krahinė tė mbetej nėn duart e ēamėve ortodoks.
3. Pronat dhe pasuritė e ēamėve tė dėbuar pjesėn mė tė madhe tė tyre qeveria greke jua ka dhėnė nė pėrdorim kėtyre kolonėve por pa tė drejtė tapie.
4. Qeveria e sotme greke ndjek njė politikė diskriminimi ndaj ēamėve nė Shqipėri duke i penguar pėr ti parė vatrat e tyre.
Ajo i frikohet tė vėrtetės, ringjalljes tradicionale tė vėllamėrisė,midis ēamėve ortodoks dhe myslimanė.
5. Ndryshoi pėrfundimisht toponomastikėn shqipe me grekė nė vendbanimet e shqiptarėve nė Ēamėri.
Demokratizimi nė Shqipėri dhe trajtimi i problemit
Si rezultat i pluralizmit nė Shqipėri,nė janar 1991 u krijua Shoqėria Politike Atdhetare "Ēamėria"si vazhduese e pėrpjekjeve dhe aspiratave tė popullatės martire tė Ēamėrisė.
Problemi i Ēamėrisė ėshtė nė programin e shumicės sė partive politike nė Shqipėri tė cilat po bėjnė pėrpjekje pėr zgjidhjen e kėtij problemi nė pėrputhje me frymėn e standardet e dokumenteve ndėrkombėtare tė OKB-sė,KSBE-sė,e Kėshillit tė Evropės mbi tė drejtat e njeriut.
Qeveria greke dhe personalitetet e larta tė saj deri tani kanė mbajtur njė qėndrim mohues.
Sipas qėndrimit zyrtar grek, ēamėt myslimanė nuk do tė lejohen tė kthehen nė Greqi,"sepse kanė bashkėpunuar me okupatorėt italo-gjermanė nė Luftėn e Dytė Botėrore dhe si tė tillė ata janė kriminel Lufte dhe janė dėnuar sipas ligjeve greke".(K.Micotaqis,Tiranė,maj 1992).
Kjo ėshtė njė "hipotezė" sa e pa vėrtetė aq edhe e falsifikuar.
Tė konsiderohesh ēamėt "kriminel"nė njė kohė kur ata kanė derdhur gjakun,bashkė me grekėt, pėr ēlirimin e pėrbashkėt,ėshtė krim i inskenuar politiko-diplomatik.
Sepse: ēamėt nuk kanė bashkėpunuar me okupatorėt tė ēfarėdolloj qofshin por janė viktima tė tyre.
-Nė qoftė se nė Ēamėri ka patur disa dhjetėra "Kolaboracionalistė" (fenomen qė ėshtė vėrtetuar pėr tė gjitha shtetet qė janė pushtuar nga nazifashizmi,gjatė Luftės sė Dytė Botėrore)nė Greqi si tė tillė kanė qenė 30.000 veta me gjeneral Ralisin nė Krye.
Askush ata sot nuk i akuzon nė Greqi,pėrkundrazi janė rehabilituar me amnistinė e pėrgjithshme qė ka bėrė ky shtet.
-Ėshtė fakt historik se ēamėt janė rreshtuar ndėr tė parėt nė rezistencėn greke kundėr pushtuesit tė pėrbashkėt (nė radhėt e ELAS-it dhe EAM-it).
-Ekzistojnė dokumente e dėshmi tė pakundėrshtueshme mbi tė vėrtetėn e tragjedisė ēame.
-Ekzistojnė dokumente tė RAJH-ut gjerman qė dėshmojnė se Napolon Zerva njė nga pėrgjegjėsit kryesore tė gjenocidit ndaj ēamėve ka qenė bashkėpunėtor i Gestapos Gjermane.
-Nuk mund tė fajėsohet njė popullatė prej 30.000 vetė sepse ,sipas gjyqeve speciale politike tė inskenuara e nė mungesė tė ēamėve tė dėbuar se janė dėnuar sipas ligjeve greke 1930 vete.
Ky qėndrim zyrtar grek nuk ėshtė aspak nė nderin e Qeverisė "Demokratike" Greke,e cila ka firmosur tė gjitha konventat ndėrkombėtare pėr tė Drejtat e Njeriut dhe nuk e akuzojnė sot si fajtore pėr kėto tragjedi,por nuk ėshtė aspak humane qė tė bėhesh bashkėfajtor me autorėt e njė tragjedie nga mė tė rėndat e pas Luftės sė Dytė Botėrore nė Evropė duke pėrdorur akuza falėse e tė fshehėsh qėllimin e vėrtetė. Kjo tragjedi pėr sa kohė do tė qėndroj pezull ajo edhe mė shumė do tė rėndoj ndėrgjegjen e popullit grek.
Problem qė pret zgjidhje.
Popullsia shqiptare e martirizuar e Ēamėrisė sot nė Evropėn e dimensionit humane kėrkon pėrpara tė gjitha forumeve ndėrkombėtare. Pėrpara tė gjitha qarqeve shtetėrore, politike-diplomatike Evropiane. SHBA-sė e mė gjerė, i drejtohet Qeverisė dhe Popullit Grek pėr pėrkrahje dhe zgjidhjen e drejtė tė kėrkesave tė saja legjitime e njerėzore:
1. Kėrkojnė qė Shteti dhe Qeveria Greke si anėtare e Komunitetit Evropian, si shtet qė ka firmosur tė gjitha Aktet Ndėrkombėtare pėr tė Drejtat e Njeriut dhe respektimin e pakicave kombėtare, tė njohin tė drejtat e mohuara tė Ēamėrisė.
2. Kėrkojnė qė Shteti dhe Qeveria Greke tė pranojnė realitetin historik tė "Ēėshtjes Ēame".
3. Tė njihen tė drejtat juridike e civile tė ēamėve tė dėbuar me dhunė mė 1944-1945 nga vatrat e tyre autoktone, tė drejtėn mbi pasuritė dhe pronat e ligjshme tė tyre.
4. Kėrkojnė qė Shteti dhe Qeveria Greke tė lejojė dhe mundėsojė Qarkullimin e lirė tė kėsaj popullate pėr tė parė vatrat e tė parėve.
New Jersey: Shqiptarėt e Amerikės u tubuan nė pėrkujtim tė 64 vjetorit tė
genocidit ndaj popullsisė Ēame

BEQIR SINA, New York,
Derguar: Mon, June 30, 2008 10:44 am
Botuar: E hėnė 30 qershor 2008 3:00 pm
Ēamėri ēdo shqiptar ėshtė me TY !
GARFILD - NEW JERSEY : Shoqata Pėr Tė Drejtat e Njeriut Ēamėria, me bazė nė
Boston -SHBA pėrkujtoi tragjedinė ēame.Tė shtunėn shoqata Ēamėria pėrkutoi nė
njėrin prej mjediseve tė lokalit "Royal Manor Palace" nė New Jersey, 27 qershorin
1944, 64 vjetorin ditėn pėrkujtimore pėr tragjedinė e popullsisė ēame. Aktiviteti
i pėrvitshėm i ēamėve, ėshtė bėrė si nė Shqipėri, dhe nė SHBA-sė qė pėrkujtojnė
genocidin e 27 qershorit. 27 Qershori 1944, pa dyshim do tė mbetet gjatė nė
kujtesėn e popullsisė ēame tė vendosur nė Shqipėri, pas dėbimit me dhunė nga
trojet e tyre nė Greqi, nė mesin e shekullit tė kaluar. Ēėshtja ēame, pra ky
problem ende i pazgjidhur nė saj tė aktivitetit dhe veprimtarisė sė komunitetit
ēamė nė SHBA-sė, ėshtė trajtuar dhe nė Kongresin amerikan, nga kongresitėt amerikan,
Komisionit pėr liritė e tė drejtat e njeriut i njohur "Komiteti i Helsinkit",
dhe kur senatorja e New Yorkut, Hillary R. Clinton, e ngriti ēėshtjen ēame zyrtarisht,
nė Senatin amerikan. Shoqatat ēame nė Amerikė, me kėto aktivitete dhe veprimtari
qė kanė bėr deri tani, kanė bėr njė punė shumė tė madhe, edhe pėr tė sensibilizuar
opinionin amerikan, qeverinė, Kongresin dhe Senatin amerikan, komunitetin shqiptar
dhe atė ndėrkombėtar OKB-nė. Kėrkesat e tyra plotėsishtė tė drejta janė tė vazhdueshme
nė drejtim tė sė drejtės nė faktorin ndėrkombėtar, atė amerikan, faktorin shqiptar,
politikėn shqiptare, dhe nė tė gjitha organizmat qė kanė tė bėjnė me liritė
dhe tė drejtat e njeriut, nėpėr botė.
Nė tubimin e organizuar me kėtė rast, nė New Jersey, nga Shoqata Pėr Tė Drejtat
e Njeriut Ēamėria, folėn kryetari i kėsaj shoqate, zoti Ahmet Xhafo, si dhe
drejtues tė organizatave dhe shoqatatve tė tjera, lider fetar dhe pėrfaqėsues
tė shtetit shqiptarė nė Amerikė. Takimin e ka drejtuar sekretarja e shoqatės
znj. Laura Selami dhe znj. Endri Merxhushi. Pas intonimit tė tė dy Hymneve Kombėtar,
tė SHBA-sė, dhe Shqipėrisė ėshtė mbajtut njė minutė heshtje pėr viktimat e tragjedisė
Ēame.
Sakaq, Imami i Qėndrės Islamike Shqiptaro - Amerikane, nė Garfield, Imam Rifat
Halili ėshtė lutur pėr shpirtrat e tė masakruarėve tė tragjedisė, dhe ka bėrė
apel pėr kthimin e ēamėve nė tokat e tyre, tek varret e tė parėve. Kryetari
i Shoqatės, Ahmet Xhiafo ka mbajtur fjalėn e rastit, ku ka pėrkujtuar edhe njė
herė tragjedinė qė ndodhi nė Camėri, ku popullsia e pafajshme ēame, iu nėnshtrua
njė genocidi tė paparė. Krahas, dėbimeve me forcė, plaēkitjeve dhe pėrdhunimeve,
u vranė dhe u masakruan njerėz tė pafajshėm me qėllim spastrimin etnik tė krahinės.
Zoti Xhiafo, i bėri apel qeverisė greke, qė tė njohė realitetin dhe tė kontribuojė
pėr njohjen e tė drejtave tė popullsisė ēame. Njė ditė mė parė se tė mbahej
ky tubim, Shoqata Pėr Tė Drejtat e Njeriut Ēamėria, me bazė nė Boston -SHBA,
kryetari i saj z Ahmet Xhiafo, lėshoi edhe njė deklerat nė pėrkujtim tė 27 Qershorit
1944.
Nė tubim morėn pjesė edhe dy pėrfaqėsuesit e shtetit shqiptarė nė Washington,
Z/ambasadori i Republikės sė Shqipėrisė, z. Kreshnik Collaku, dhe diplomati
Dritan Mishto - sekretari i parė pėr ēėshtjet politike dhe integrimin nė NATO,
nė ambasadėn e R. Shqipėrisė nė Washington. Si dhe disa veprimtarė tė dalluar
tė ēėshjtjes kombėtare, z Sejdi Hysenaj, Musli Mulosmani, Elmi Berisha, Jonuz
Ndreu, Marijan Cubi, Pashk Paloka, Zef Perndocaj, dhe dhjetra tė tjerė.
Zv/ ambasadori, Ēollaku, ka folur pėr ditėn pėrkujtimore, e cila ėshėt future
nė mremorien e historisė dhe tė Parlamenti Shqiptar, i cili e ka pėrcaktuar
si Dita e Pėrkujtimit tė viktimave Ēame. Zv/ambasadori i R. Shqipėrisė nė Washington,
diplomati Ēollaku, nė fjalėn e tij pėrshėndetėse, theksoi se sot, jemi mbledhur
pėr tė pėrkujtuar njė nga ato ngjarje tė hidhura e tė dhimbshme qė gjatė shekullit
tė shkuar e kanė goditur kombin Shqipėtar. I hidhur e fatzi ka qėnė fakti, se
tė tilla fenomene, tė tilla goditje qė i kanė ardhur kombit Shqipėtar , pavarėsisht
se janė shkaktuar nė vende tė ndryshme, nė kohė tė ndryshme e nga autore tė
ndryshėm ato kanė diēka tė pėrbashkėt , Motivin! Mirpo, potencoi Ēollaku, motivi
ka qėnė i njėjtė dhe njėlloj i padrejtė! Motivi, ka qėnė vetėm se shqiptarėt
kanė qėnė shqiptarė, e nuk kan pranuar kurrė tė humbin gjakun, gjuhėn, identitetin
e vlerat e tyre kombėtare e qytetėruese.
Ai tha se sot kombi ynė ka shumė tė rėnė, shumė nė raport me numrin e popullatės
..por asnje nga tė rėnėt tanė, nuk ka rėnė nė njė tokė tė huaj, ata tė gjithė
kanė rėnė nė tokėn e tyre, e vetėm pėr t'a mbrojtur atė. Asnjėherė, shqiptarėt
nė asnjė kohė, nuk i kanė shkaktuar asnjė populli vuajtje e dhunime, pėrkundrazi
i kanė mbrojtur popujt nė nevojė dhe i kanė ndihmuar fqinjėt me aq sa kanė mundur..
Nė kėtė kontekst, diplomati Ēollaku, tha se genocidi antiēam ėshtė pjesė e padrejtėsisė
historike me tė cilėn fataliteti goditi kombin shqiptarė gjatė 100 vjeēarit
qė lamė pas.Sot, ka vijuar ai veēse ka lajme tė mire. Pikėrishtė, sot, ora e
historisė duket se po troket pėr Shqiptarėt. Sot, duket se plagėt shekullore
po shėrohen e endėrrat, tona po bėhen realitet. Shqipėria ka marrė ftesėn pėr
tė qėnė anėtare e Aleancės VeriAtlantike, aleancės mė tė madhe demokratike,
politike e ushtarake tė kohės, NATO-s.
Ai kujtojė edhe njė herė se Kosova, ėshtė e lirė dhe po ndėrton e sigurtė tė
ardhmen e saj..Shqiptarėt nė Mal tė zi e Maqedoni, me qytetarinė e kontributin
e tyre, pėr tė ngritur njė shoqėri demokratike dhe nė frymė europiane e perendimore,
nė shtetet ku jetojnė po fitojnė nė mėnyrė dinjitoze respektin e tė qenurit
faktor i rėndėsishėm dhe vendimtar nė paqen,stabilitetin dhe ecjen e krejt rajonit
drejt integrimit euro-atlantik..
Kėshtu, permendi pėrfaqėsuesi i shtetit shqiptarė, diplomati Ēollaku, edhe ēėshtja
e komunitetit ēam ka mė shumė mundėsi e siguri tė zgjidhet, nė njė rajon tė
integruar, nė njė rajon pjesė e strukturave euro-atlantike. Problemet, e pazgjidhura
tė komunitetit ēam janė tė drejta dhe dinjitoze, e tilla duhet tė jenė edhe
pėrpjekjet pėr zgjidhjen e tyre. Sot, shqiptarėt janė kontribuesit mė tė sinqertė,
e mė aktive drejt integrimit euro-atlantik tė rajonit.
Ky kontribut, nuk mund e nuk do tė kalojė pa e marrė shpėrblimin e duhur nga
bota e qyteteruar dhe nga historia, ka pėrfunduar fjalėn e tij - zv/ambasadori
i R. Shqipėrisė nė Washington, diplomati Kreshnik Ēollaku, Programi ka vazhduar
me njė valle epike, qė evokonte aspiratėn ēame, nė memorien e mosėharresės dhe
mallin pėr vatrat e braktisura. Dr.Gjon Bucaj, zv/kryetari I Vatrės ka pėrshėndetur
pjesmarrėsit, nė emėr tė kryetarit Agim Karagjozi, dhe tė gjithė vatranėve.
Ai tha se nė kėtė ditė tė gjithė ndjehemi ēamė dhe tė tillė do tė jemi derisa
tė plotėsohet amaneti i martirėve tė masakruar. Dr.Buēaj theksoi faktin se Vatra
ndjehej e obliguar qė tė mbėshtesė kėrkesat e popullsisė ēame, mbi tė cilėn
ėshtė ushtruar genocid, janė marrė jetė njerėzore, mbahen peng pronat, deri
dhe varret e tė parėve. Mė pas u lexua njė pėrshėndetje-kumtesė e prof. Sami
Repishti, cili solidarizohej me kėrkesat e Shoqatės Pėr Tė Drejtat e Njeriut
Ēamėria, dhe e pėrshkruante genicidine pashembulltė tė Greqisė mbi popullsinė
e pafajshme. Kryetari i degės sė Partisė Lidhja Demokratike e Dardanisė, pėr
New York e rrethe, z. Agim Rexha(n/kryetar i Vatrės), pėrshėndeti organizatorėt
e aktivitetit dhe u solidarizua me platformėn e shoqatės Ēamėria, pėr tė drejtata
e mohuara. Ndėrsa ka bėr thirrje qė bashkėsia shqiptare nė SHBA-sė, tė jetė
edhe mė e angazhuar pėr zgjidhjen e ēėshtjes ēame. Kryetari i Partisė Lėvizja
e Legalitetit, dega e New Yorkut, dhe tri shtetshit, zoti Hakik Mena, pasi pėrshėndeti
organizatorėt dhe mbėshteti kėkresat e drejta tė Shoqatės, kritikoi ashpėr qeveritė
shqiptare tė tė gjitha krahėve, tė cilat, nuk kanė bėrė sipas tij as pėrpjekjen
mė tė vogėl pėr tė institucionalizuar nė rrugė zyrtare tė drejtata e ēamėve.
Gazetarja Elmira Muja, aktiviste e dalluar e Organizates sė Gruas Shqiptaro-Amerikane
"Motrat Qiriazi", pėrshėndeti nė emėr tė Shoqatės sė grave Shqiptaro-Amerikane"Motrat
Qiriazi" dhe tregoi fragmente ngjarjesh qė ksihte pėrjetuar si gazetare nėpėr
Evropė nga takimet me ēamė tė emigruar, tė cilėt, nuk e harronin vendlindjen
dhe ėn memorie ksihin tragjedinė ēame ėt shkaktuar nga falangat terroriste tė
komnadatit grekė Zervos. I gjithė programi, qė ishte i ngarkuar me shumė emocione,
u shoqėrua nga njė shfaqje profesionale e grupit tė Valleve"Bashkimi" nga Bostoni
tė udhjėhequr nga koreografi i mirėnjohur Bashkim Braho. Aktori i njohur i komunitetit
z. Xhevat Limani interpretoi poezi pėr ēamerinė tė poetit dissident Bilal Xhaferri.Nė
fund u shfaqėn pjesė nga dokumentari "Ēamėria 64 vjet pas genocidit tė 1944".
Kryetari i Shoqata Pėr Tė Drejtat e Njeriut Ēamėria, zoti Ahmet Xhafo, dhe pjestar
tė grupit ēam tė valleve nga Bostoni ' Bashkimi" dale gjate nje manifestimi
ne komunitet me ish Presidentin e SHBA-s, William Jefferson Clinton Z/ambasadori
i Republikės sė Shqipėrisė, z. Kreshnik Collaku, dhe Kryetari i degės sė Partisė
Lidhja Demokratike e Dardanisė, pėr New York e rrethe, z. Agim Rexha(n/kryetar
i Vatrės), Mariajn Cubi, Sejdi Hysenaj, Agim Kragjozi,Mailinda Myrto,Ilir Hysa,
Lek Gojēaj dhe Agim Rexhaj gjatė njė darke pėr pavarėsinė e Kosovės Z/ambasadori
i Republikės sė Shqipėrisė, z. Kreshnik Collaku, diplomati Dritan Mishto - sekretari
i parė pėr ēėshtjet politike dhe integrimin nė NATO, nė ambasadėn e R. Shqipėrisė
nė Washington. z Sejdi Hysenaj, dhe Agim Rexhaj Box; Deklerata : Mė 27 qershor
1944, plot 64 vjet mė parė, bandat nazi-shoviniste tė Napolon Zervės vranė,
dhunuan dhe masakruan qindra shtetas tė pafajshėm grekė, pjestarė tė minoritetit
ēam tė Epirit e Thesprotisė. Nėn kėrcėnimin e bajonetave, dhjetra mijėra gra,
pleq e fėmijė ēamė u detyruan tė lenė vartat stėrgjyshore dhe tė kėrkojnė strehim
tė pėrkohshėm nė Shqipėri e gjetkė. Vetėm tre muaj mė parė, njė fat tė ngjashėm
pėsoi komuniteti hebraik i Janinės, i cili iu dorėzua nazistėve pikėrisht me
25 mars 1944, ditėn e Pavarėsisė sė Greqisė.
Ēamėt e dėbuar dhe fėmijėt e tyre nuk lejohen tė kthehen nė shtėpitė e tyre
nė Ēamėri, duke mohuar kėsisoj disa tė drejta universale sikurse janė " dinjiteti
dhe tė drejtat e barabarta tė secilit" e fryma e "vėllazėrisė" njerėzore
(Neni 1 i Deklaratės Universale tė tė Drejtave tė Njeriut"), mosdiskriminimi
i ēfarėdolloj (Neni 2), e drejta e jetės, lirisė dhe sigurisė (Neni3), si dhe
e drejta pėr tė mos iu nėnshtruar "dėbimit arbitrar" (Neni 9).
Ndėrsa ēamėt e besimit mysliman e fėmijėt e tyre ende nuk lejohen tė kthehen
nė Greqi, mijėra ēamė tė besimit ortodoks, qė mbetėn nė Ēamėri, i janė nėnshtruar
njė diskriminimi tė pashembullt racor dhe mungesės sė plotė tė tė drejtave themelore
tė njeriut qė i pėrkasin ēdo pakice kombėtare.
Qeveria greke deri mė sot refuzon tė trajtojė dhe zgjidhė problemin ēam me realizmin
dhe humanizmin e duhur. Ajo ngul kėmbė se ky problem ose nuk ekziston, ose duhet
trajtuar si njė ēėshtje dypalėshte midis Shqipėrisė dhe Greqisė.
Si njė vend demokratik dhe anėtar I BE-sė dhe NATO-s, Greqia nuk ka pse tė trembet
nga njohja dhe mbrojtja e tė drejtave tė njeriut tė pakicave etnike nė pėrgjithėsi
dhe tė pakicės ēame nė veēanti. Pėrkundrazi, prestigji dhe autoriteti i Greqisė
do tė ngrihen lart nėse ajo lejon kthimin nė vatrat e tyre nė Greqi tė shtetasve
grekė qė i pėrkasin komunitetit ēam.
Nė kėtė ditė tė dhimbshme tė Pėrkujtimit tė Gjenocidit Ēam, ne i bėjmė thirrje
qeverisė sė Z. Karamanlis qė tė heqė dorė pa humbur kohė nga qėndrimi intransigjent
e mohues dhe tė njohė e mbrojė tė drejtat e njeriut tė pakicės ēame, pėrfshirė
kthimin nė vatrat e tyre stėrgjyshore.
I bėjmė gjithashtu thirrje qeverive tė SHBA, Britanisė sė Madhe, Rusisė, si
dhe Komisionit Evropian, OSBE-sė, Kėshillit tė Evropės qė nė kuadrin e angazhimit
tė tyre ndaj kauzės sė tė drejtave tė njeriut dhe tė pakicave, tė ushtrojnė
ndikim pranė qeverisė greke me qėllim zgjidhjen e shpejtė e tė plotė tė ēėshtjes
sė tė drejtave tė njeriut tė minoritetit ēam tė Epirit dhe Thesprotisė, pėrfundonte
deklerata.
Komuniteti ēam ka zhvilluar, dje, nė tre qytete amerikane tubime
nė pėrkujtim tė tė vrarėve gjatė spastrimit etnik, duke kujtuar 27 Qershorin
1944- 63 vjetorin e genocidit grek, kundėr popullsisė shqiptare tė Ēamėrisė,
nė, Boston, Nju Jork dhe Filadelfia.
Ne kėrkojmė vetėm rikthimin nė pronat tona si shtetas
grekė me kombėsi shqiptare,-
nga BEQIR SINA, Nju Jork/27 qershor 2007/
Shteti grek pėrfundoi spastrimin etnik tė Ēamėrisė 63 vite mė parė
duke vrarė mijėra shqiptarė tė Ēamėrisė
BENSONHURST- BROOKLYN
NY: Komuniteti ēam nė Amerikė me veprimtarė e aktivistė
tė njohur shqiptarė nga Shqipėria, Kosova dhe tė gjitha trojet etnike shqiptare,
janė mbledhur kėto ditė nė tubime nė tre qytete amerikane, tė bregut lindor
tė oqeanit Atlantik nė Boston , Nju Jork e Filadelfia. Ata u tubuan nė
pėrkujtim tė 27 qershorit tė viti 44, datė kjo, kur shteti grek kreu spastrimin
pėrfundimtar etnik nė Ēamėri. 27 Qershorin 1944, tek komuniteti ēam
dhe pėrfaqėsuesit e tyre nė SHBA-s, do tė kujtohet nė shenjė simbolike , nė
pėrkujtim tė mijėra tė vrarėve, 63 vite mė parė. Njė fat edhe mė tė zi dhe
dhimbje mė tė thellė kemi pėr 2900 tė vrarėt e 2400 tė vdekurit nga uria gjatė
dėbimit nga shtėpitė e tyre nė Ēamėri, pasi ata janė pa varre ku mund tė vėsh
njė lule a kurorė. kumbon ngado zėri i kėtyre ēamėve. Me kėto argumente
kan nisur tubimin e tyre edhe nė kolegjin amerikan Globe Institute- nė
Nju Jork, ku mė shumė se 100 vetė kryesishtė ata me origjinė dhe prejardhje
ēame nga i gjithė vendi, tė mbledhur, sė bashku veprimtar e aktivistė tė komunitetit kanė
pėrkujtuar 27 qershorin e 63 viteve mė parė, kur mbi popullsinė ēame u ushtrua
genocidi grek.

Shoqėria Pėr Tė Drejtat e Njeriut Ēamėria, me bazė nė Boston -SHBA, me
dekleratė dhe dega e Shoqatės politiko-atdhetare "Ēamėria" nė Nju Jork, me
tubime janė bėrė iniciuese tė pėrkujtimoreve, pėr tė mos harruar genocidin e
ushtruar, pėrndjekjen dhe gjakosjen, qė ka pėrjetuar popullsia ēame nė
fundqershorin e vitit 1944. "Ēamėt" tash gjithmonė e mė zėshėm po thonė
fjalėn e tyre se rruga e Shqipėrisė pėr Europė kalon nga Shqipėria, por asaj i
duhet shtuar edhe se rruga e Greqisė pėr dinjitet kombėtar, pėr tė drejta
ligjore dhe njerėzore nė Europėn e Bashkuar, kalon edhe nga Shqipėria e
Ēamėria, nga njohja dhe zgjidhja e problemit tė trashėguar ēam."
Sakaq, sipas dekleratės sė Shoqėrisė Pėr Tė Drejtat e Njeriut Ēamėria, me
bazė nė Boston -SHBA, dhe fjalėmbajtėsve nė tubiminet e Nju Jorkut, e tė
Filadelfias, ėshtė kėrkuar kthimin nė shtetin grek si shtetas grekė me kombėsi
shqiptare, pa ndryshim kufijsh nė pronat e braktisura 63 vjet mė parė, nė
respektim tė plotė tė shtetit, ligjit dhe shoqėrisė greke. Ndėrkohė, qė ėshtė
shprehur besimi se kjo do tė ndodhė si rrjedhojė e mendimit tė ri tė politikės
dhe bashkėjetesės europiane. Nė kėto tubime ashtu si dhe nė Shqipėri ka vetėm
njė mesazh, "Pėr tė kujtuar bashkėsinė ndėrkombtare, se ēėshtja ēame mbetet
njė plagė e hapur dhe zgjidhja e saj do t'i shėrbejė forcimit tė demokracisė
nė rajon, marrėdhėnieve tė miqėsisė midis Shqipėrisė dhe Greqisė" . Nė tubmin
nė kolegjin amerikan Globe Institute disa krijues e pėrshėndetėn takimin, duke
sjellė frymėzime poetike nga drama e Ēamėrisė, ndėrsa njė student-nga
djalmeria ēame, 16 vjeēari Skerdilajd Brahimaj u tha se shfaqi njė vidio klip
tė pėrgatitur enkas me kėngė, valle ēame si edhe me njė rikujtesė tė
historianit atdhetar z. Sherif Delvina, pėr Ēamėrinė.
Deklerata e Shoqėrisė Pėr Tė Drejtat e Njeriut Ēamėria, me bazė nė
Boston -SHBA,
Nė njė kumtesė pėrkujtimore, lėshuar me rastin e 27 qershorit 1944- 63
vjetorit tė pėrkujtimit tė genocidit grek kundėr popullsisė shqiptare tė
Ēamėrisė, Shoqėria Pėr Tė Drejtat e Njeriut Ēamėria, me bazė nė Boston -SHBA,
presidenti i saj Ahmet Giaffo, thotė se :"Nė kujtim tė viktimave tė genocidit
minoritetit Ēamėria / Thesprotia, mė 27 Qershor 1944, Shoqėria Pėr Tė
Drejtat e Njeriut Ēamėria, bėnė thirrje edhe njė herė tek Qeveria greke e
Karamanlisit, tė punojė qė tė njohė dhe tė mbrojė tė drejtat e popullsisė Ēame,
e cila, forcėrishtė dhe me dhunė qe pėrzėnė nga vatani dhe shtėpitė e tyre,
nga fashistėt grekė dhe bandat e Napolon Zervas.
Kthimi nė shtėpitė e tyre tė refugjatėve Ēamė, tė cilėt jetojnė jashtė
Greqisė, do tė jetė njė akt i rėndėsishėm human, i cili, nderon edhe vetė
Greqinė, edhe popullin grek, me tradita tė qėmotėshme demokratike. Ndėr tė
tjera thuhet se :" Minoreteti Ēamė i Greqisė, ėshtė mė i harruari dhe mė i
neglizhuari nė Europė. Europa e Bashkuar, e Shekullit tė 21-tė, nuk duhet tė
tolerojė mė kėtė fakt, tė njėrit prej grupeve etnike mė tė vjetra nė kėtė
kontinet, tė vazhdojė tė diskrimonohet dhe t'i mohoen tė drejtat e tyre tė
cilat janė tė drejta fondamentale tė njeriut, janė bėrthama e indetitetit
Europian dhe vlerat e saja demokratike.
Shoqėria Pėr Tė Drejtat e Njeriut Ēamėria, me bazė nė Boston -SHBA, i
bėnė thirrje me kėtė rastė Komisionit Europian dhe tė gjitha strukturave tė
tjera tė Bashkimit Europian , Kėshillit tė Europės, Organizatės pėr
Bashkėpunim e Sigurinė nė Europė, tė pėrfshijė sa mė shpejtė qė tė jetė e
mundur nė axhendėn e saj, njė solucion rreth kėsaj ēėshtje tė drejtė dhe tė
shpejtė pėr t'u zgjidhur, pėr tė drejtat e minoritetit Ēamė tė Greqisė. Kjo
shoqėri nė fund thekson; se u bėjmė apel edhe tė gjitha institucioneve fetare
shqiptaro amerikane, pa pėrjashtuar kėtu edhe tė gjitha sektet, tė pėrkujtojnė
27 Qershorin 1944- 63 vjetorin e genocidit grek kundėr popullsisė shqiptare tė
Ēamėrisė, me njė lutje tė pėrbashkėt fetare pėr viktimat, me shpresė se edhe
Bota nė tė ardhmen nuk do tė shohė mė spatrime tė tilla etnike.
27 Qershorin 1944- 63 vjetorin e genocidit grek kundėr popullsisė
shqiptare tė Ēamėrisė, u pėrkujtua nė Nju Jork dhe Filadelfia.
Nė njė aktivitet tė pėrvitėshėm Ēamėt, nė Nju Jork e Filadelfia, kanė
pėrkujtuar 27 Qershorin 1944- 63 vjetorin e genocidit grek kundėr popullsisė
shqiptare tė Ēamėrisė,. Vitet ikin , thonė ēamtė e Amerikės, shumė njerėz qė
kanė qėnė dėshmitarė okularė tė vrasjeve e masakrave tė tmershme tė
shovinistave greke, nderojnė jetėn , por nė asnjė mėnyrė nuk mund tė mos
kujtohen ato viktima tė pafajshme kryesisht pleq, fėmijė e gra qė u vranė
vetėm se ishiin shqiptarė nė tokat e tyre mijėra vjeēare .
Pikėrishtė, kėtu nė qendėr tė New Yorkut, nė njė sallė tė kolegjit
amerikan, Globe Institut u mblodhėn mė 23 Qershor afro 100 shqiptarė, pedagogė,
studentė dhe verprimtarė shqiptarė nga troje tė ndryshme si Z. Gani Peroolli,
Albana Melyshi,, Ali Bedalli etj. Ata u mboldhėn pėr tė pėrkujtuar dhe
njėkohėsisht pėr tė kėrkuar nga Qeveria greke dhe ajo shqiptare, pėr t'i dhėnė
zgjidhjen e duhur kėtij problemi aqė human- dėnimin e masakruesave si edhe
ridhėnien e shtetėsisė dhe tė pasurive tė mbi 200.000 shqiptarėve ēamė
kryesisht nė Shqipėri, por edhe kėtu nė SHBA
Mbas fjales sė hapjes nga veprimtari ēam z. Cenko Brahimaj, njė
referat pėrmbledhės paraqiti z. Sali Bollati kryetari i degės sė Shoqatės
Ēamėria nė Nju Jork.
Sipas burimve nga ky tubim pėrkujtimorė, thuhet se Ēamėria, ėshtė njė krahinė
shqiptare qė nga lashtėsia, atje ėshtė folur dhe flitet gjuha e pastėr shqipe,
qė dhe i madhi Naim me tė drejtė e ka quajtur Gjuhė Perendie. Emertimet e
toponimet vendeve tė kėsaj krahine, janė thjeshtė shqip..Fshatra me emėrin
Ledhes-vendlidja e Pirros, Lopės, Dushkaras, Vreshtez, Shendjele, Sul ,Margelliē
e shumė tė tjera janė thjeshtė shqip. Atje kanė banuar nė shekuj pranė njėri
tjetrit shqiptarė me besim orthodoks dhe muslimane. Njė historian i njohur
grek S. Muselimi shkruan se nė 1979, peshkopi i Ēamėrisė detyrohet tė
pėrkthejė nė gjuhėn shqipe, pjesė tė Dhjatės sė Re sepse besimtarėt ortodoks
nuk kuptonin meshėn nė greqisht. Po kėshtu shkruhet se nė rregjistrimet
zyrtare tė 1910 - Ēamėria banohej nga afro 90.000 banorė 90% e tė cilėve
ishin shqiptarė dhe se nė tė gjithė Ēamėrinė nė kėtė kohė flitej Shqip
Por, aneksimi i kėsaj krahine shqiptare nga Greqia mė 1912 - ka ndjekur si
qėllim bizantin spastrimin e kėsaj krahine nga shqiptarėt pėr t'i krijuar
asaj pretendimet shoviniste mesjetare bizantine pėr tė aneksuar edhe
Shqipėrinė e Jugut.
Dhe mė 27 Qershor 1944- kėto pretendime filluan me vrasjet barbare, tė mė se
2900 njerėzve tė pafajshėm. Mbas kėtyre vrasjeve dhe torturave ēnjerėzore u
dėbuan me dhunė mbi 30.00 shqiptarė nga shtėpijat e tyre nė trojet etnike. Njė
gjė duhet patur parasysh se e gjithė kjo u bė pėr tė hapur shkolla greke nė
Korēė e Himarė, pėr tė ēvarrosur fėmijėt dhe gra e pleq nė Pėrmet e Kėlcyrė,
duke dalė me pretendime absurde tė ashtuquajturit grek (megjithese nė
alfabetin grek nuk ka gėrmė B) tė Bollanos.
Pra, tė drejtat e pa mohueshme tė shqiptarėve tė Ēamėrisė bien nė kundėrshtim
tė Janullatosit qė nė fakt nuk pėrfaqeson nė asnjė mėnyrė ortodoksinė
shqiptare, por si njė djall i vėrtetė obskurantizmin bizantin shovinisto grek.
Nė kėtė tubim pas fjalės sė z. Bollati, njė student-djalmeria ēame, 16 vjeēari
Skerdilajd Brahimaj shfaqi njė vidio klip tė pėrgatitur enkas me kėngė, valle
ēame si edhe me njė rikujtesė tė historianit atdhetar z. Sherif Delvina, pėr
Ēamėrinė. Ndėrkaq, nė njė takim tė mbajtur po me 24 qershor nė Filadelfia,
bashkė me pėrkujtimin tė 27 Qershorit 1944- 63 vjetorin e genocidit grek
kundėr popullsisė shqiptare tė Ēamėrisė, ēamėrisė martire u pormovua edhe
libri i shkrimtarit atdhetar z. Agim Shehu.
26 prill 2007
Helenizmi, frymėzuesi i nacionalizmit agresiv grek
Dr. Sulejman Abazi

Ėshtė vėrtetuar qė rastet e thyerjes apo tė krisjes sė ndėrgjegjes kombėtare
kanė mprehur vigjilencėn kombėtare dhe prania e pasojave tė tyre mbi arsyen
historike mund tė shkaktojė tronditje tė reja mė tė rėnda se mė parė.
Strategjisė greke e doktrinės pėr Vorio Epirin ka dėshtuar.
Ēfarė kėrkojnė segmentet shoviniste greke tė pėrfaqėsuara nga Dulet,
Janullatosit, Bollanot&CO tė cilėt ēirren pėr Vorio-Epirin dhe shprehin
pretendimet territoriale kundėr Shqipėrisė? Po iu themi qė nė fillim, siē ua
kemi thėnė edhe mė parė: Nuk ka Vorio-Epir, por ka Epir, i cili ka qenė, ėshtė
dhe do tė jetė histori dhe hapėsirė etnike shqiptare. Politika dhe opinioni
shkencor shqiptar kėtė konstatim historik, ka ardhur koha ta thonė me zė tė
lartė nė gjuhėn shqipe.
Pėrballė njė politike tė hapur tė mbarsur me nacionalizėm agresiv dhe
imponuese nė ēdo rast, nė qėndrimin grek gjallojnė ēdo ditė e mė shumė
pretendimet absurde territoriale, tė cilave tashmė u ka dalė boja. Qarqet
shoviniste me megafonė tė tipit Geixh, Dule, Bollano e njė takėm historianėsh,
qė guxojnė tė dalin nė ekranet shqiptare dhe tė kėrkojnė ballafaqim pėr gjenezėn
pellazge-epiriote-thesprote-shqiptare nė misionin e tyre kanė dėshtuar. Sido qė
po ndodh, kėto zullume politiko-ideologjike me prapavija reaksionare fetare,
kurrsesi nuk do tė kalojnė nė heshtje, edhe kur politika zyrtare nė shtetin
shqiptar hesht dhe nuk zbaton ligjet kushtetuese tė vendit.
Historinė nuk mund ta tjetėrsojnė as Bollanot & CO, e as njė takėm
politikanėsh shqiptarė, qė janė tulatur pėrpara presioneve politike greke.
Krahasimi me rastin e Kosovės, e bėn kėtė gjakprishur dhe tė tjerė pas tij tė
bėjė njė gabim trashanik dhe tė zbulojnė nė opinion dėshtimin e strategjisė
shoviniste greke kundėr Shqipėrisė. Pretendimet territoriale janė njė turp
politik, pėr tė gjithė ata qė shesin moral pėr demokracinė dhe standardet e saj.
Ky mbetet njė problem i hapur qė kėrkon shpjegim dhe kėtė duhet ta bėjnė ata qė
i fryjnė erėrave shoviniste nė rajon. Institucionet zyrtare greke nuk njohin
ēėshtjen ēame, duke e konsideruar atė njė ēėshtje tė mbyllur, ato bėjnė
presion mbi emigracionin shqiptar, duke shfaqur anėn mė tė errėt tė dominuar
prej llumit tė shoqėrisė greke, nėn hundėn e tyre zhvillohet veprimtari ultra-nacionaliste
nga qarqe tė dyshimta deri paramilitare, tė cilat shfaqin hapur pretendimet
territoriale mbi Vorio-Epirin, si nė rastin e fatkeqit Bollano. Nė kundėrshtim
me ligjet shqiptare jepen pensione, serviret fantazma homogjene dhe dyshtetėsisė,
bizneset greke u rrėshqasin ligjeve tė shtetit shqiptar, hapen shkolla greke tė
palicencuara, dhunohen simbolet kombėtare, dhunohen tė drejtat e njeriut, vriten
shqiptarė nė mjedise publike dhe nė burgje, dhunohet rendi kushtetues, lėshohen
kėrcėnime prej trupave ushtarake, cenohet siguria kombėtare, duke ndėrhyrė hapur
nė punėt e brendshme tė shtetit shqiptar. Ēfarė ka mbetur tjetėr pėr tu bėrė nė
shpinė tė Shqipėrisė, zotėrinj pushtetarė dhe politikanė?
Hipokrizia e politikės greke ėshtė kthyer nė qėndrim institucional
megaloman, me pak shanse pėr tu korrigjuar. Zullumet e saj tė pėrfaqėsuar me
emra pushtetarėsh dhe funksionarėsh shtetėrorė, bien shumė nė sy dhe kjo bėn qė
askush tė mos mohojė praninė e luftės sė ftohtė midis dy vendeve. Tė mos
gėnjejnė veten as politikanėt shqiptarė dhe ata grekė, e as misionarėt e
politikės evropiane, tė cilėt po e lejojnė kėtė situatė, duke i bėrė lėshime tė
pamerituara politikės greke.
Por tė mos i shmangemi problemit: CD-ja e politikės greke ka njė pauord
(lejekalim) dhe ky pasuord ėshtė i instaluar nė skutat politike tė Athinės. Ai
hapet herė pas here, duke vėnė nė lėvizje megafonat e tipit Geixh, Bollano, Dule,
Joanullatos & CO, struktura tė tėra antishqiptare, nė mėnyrė qė politika greke
ndaj Shqipėrisė dhe kombit shqiptar tė jetė pėrherė nė sulm.
Pse tė mos e pranojnė: Politika greke ka dėshtuar nė drejtim tė
nacionalizmit etniko-fetar kundėr Shqipėrisė. Po e pėrsėrisim, ka dėshtuar.
Pararojat e saj politike dhe fetare, PBDNJ, Omonia, Kisha Ortodokse Greke dhe
organizata terroriste Mavi, kanė dėshtuar nė misionin e tyre. Kėta ambasadorė
tė pėrhershėm tė shtetit grek, janė pjesėtarė tė kongreseve tė pėrvitshme tė Vorio-Epirit.
Opinioni shqiptar tashmė i njeh. PBDNJ jep natyrėn e njė njeriu tė trullosur qė
nuk po gjen vend. Ajo nuk ėshtė ndier rehat nė politikėn shqiptare, duke
ndėrruar karriget sa andej kėndej, pėr tė pėrfituar maksimalisht nė misionin e
saj antishqiptar. Pėr gjuhėn e hidhur tė Dules me shokė shqiptarėt nuk kanė
nevojė pėr pėrkthyes. Diskreditimi i politikės greke i ka kapėrcyer me kohė
pėrmasat e marrėdhėnieve dypalėshe dhe dosja greke tashmė ėshtė e hapur nė
dorė tė faktorit ndėrkombėtar.
Dalja e Dules nga koalicioni dhe pėrgjėrimi i tij pėr interesat e
biznesit shqiptar, dalja e Bollanos (priten surpriza tė tjera greke nė tė
ardhmen), heshtja e disa subjekteve politike nė Shqipėri, janė tė lidhura me dy
dėshtime tė ndjeshme tė politikės greke. Tendenca e turra-vrapit tė qarqeve
shoviniste greke dhe segmenteve dashakeqėse nė politikė, pėr helenizimin e jugut
tė Shqipėrisė, tė sinkronizuara me trysninė e ftohtė politike, ekonomike dhe
fetare, janė hapėsirat qė mbajnė sot peng ēėshtjen ēame, ēėshtjen e minoritetit
dhe emigrantėve shqiptarė dhe vetė marrėdhėniet midis dy shteteve. Nuk po bėjmė
ndonjė zbulim tė ri sensacional, pėrveēse i referohemi tė vėrtetės historike.
Sė pari, rruga e pakthyeshme e pavarėsisė sė Kosovės, ku Greqia ka
shprehur hapur qėndrimin e saj kundėr. Pse nuk e dėshiron Greqia kėtė pavarėsi?
Ēfarė pretendon Greqia mė tej? Si mund tė pranojė Greqia qė tė ndryshojnė
raportet gjeostrategjike nė Ballkan me daljen e njė shteti tė ri shqiptar?
Politika greke e di se pas shpalljes sė pavarėsisė sė Kosovės, ēėshtja ēame dhe
e tėrė kombėsive qė jetojnė sot nė Greqi do tė jetė njė ēėshtje e hapur, qė do
ti kapėrcejė hapėsirat absurde tė zgjidhjeve dypalėshe. Janė tė prekshme nė
jetėn politike greke kėrkesat e kombėsisė maqedonase, bullgare, turke dhe tė
shumė pakicave tė tjera me prejardhje gjenetike. Nė kushtet e rrethimit
demokratik, tė cilin Greqia ka kohė qė po e ndien, ēėshtja e helenizmit do tė
sfumohet. Greqia duhet tė zhvishet prej tij. Ai ėshtė mashtrimi mė i madh qė po
i bėhet historisė sė Ballkanit.
Sė dyti, intrigues mbetet fakti i ēėshtjes sė zgjedhjes sė Presidentit nė
Shqipėri. Politikės greke i kanė interesuar liderėt shqiptarė, sepse nėpėrmjet
tyre ajo ka mundur tė ruajė interesat e saj nė Shqipėri. Nuk ėshtė e vėshtirė tė
kuptohet qė ajo tė mos ketė hedhur kartat e saj pėr kreun e shtetit shqiptar.
Zhvillimet politike kohėt e fundit dhe kompleksiteti i sajuar, me sa duket, i ka
djegur kėto karta dhe kundėrvėnia greke ka filluar tė ndihet ndaj politikės
shqiptare, pse jo dhe ndaj qeverisjes sė partisė nė pushtet. Nuk ėshtė ēėshtje daljeje
nga koalicioni, nuk ėshtė ēėshtje e njė Bollanoje, nuk ėshtė ēėshtje prishjesh
nė bregdetin minoritar, por shumė mė tepėr se kaq.
Zhvillimi i ngjarjeve nė hapėsirėn shqiptare dhe maturia shqiptare pėr tė
qenė nė unison me faktorin politik ndėrkombėtar pėr ēėshtje tė rėndėsishme, qė
kanė tė bėjnė me ēėshtjen tonė kombėtare e kanė nervozuar politikėn greke dhe
pasuordi i saj ėshtė vėnė nė lėvizje.
Nė mėnyrė tė kamufluar, po dhunohen parimet e sigurisė kombėtare.
Kėrcėnimet dhe rreziqet nuk janė abstrakte, por janė tė pranishme dhe veprojnė,
duke shkaktuar pasoja tė rėnda nė jetėn e vendit. Lufta e ashpėr politike e dy
partive tė mėdha nė Shqipėri po krijon hapėsira boshe, tė cilat po shfrytėzohen
nga qarqe reaksionare, me synime tė pastra politike, etnike e fetare nė dėm tė
shtetit dhe kombit shqiptar.
Incidentet e shumta qė kanė ndodhur nė kėtė periudhė, janė njė ogur i keq
i asaj qė po vepron, i asaj qė pretendohet se nuk duket, i asaj qė nuk gjen dot
justifikim pėrpara opinionit shqiptar, i krizės politike permanente qė kėrkojnė
shpjegim, i dhunimit tė institucioneve tė sigurisė qė shkaktojnė kaos politik,
social dhe ekonomik, i mosfunksionimit tė shtetit dhe rendit kushtetues, i
frikės nga njerėz qė i kanė shitur interesat e tyre matanė kufirit, qėndrime
kėto qė po diskreditojnė politikisht vendin. Ky mund tė jetė pėrfundimi i
gjithēkaje qė bėhet keq nė kėtė vend, nė fund tė fundit, i asaj qė nuk u ka
pėlqyer dhe nuk do tu pėlqejė kurrė shqiptarėve. Kėto momente, pa dyshim,
shkaktojnė tensione politike, por nėse shqiptarėve u kėrkohet tu tregohen
gjurmėt, ata shikojnė ujkun pėrballė. Kėto precedentė politikė i kapėrcejnė
kufijtė e konflikteve tė brendshme, dhe nėse shqiptarėt reagojnė ashpėr,
shkaktarėt duhet tė binden se diēka nė kėto marrėdhėnie ėshtė mbrapsht.
Marrėdhėniet midis dy shteteve janė lėnė tė ndjekin rrjedhėn e tyre, por
pa menduar se luhatjet po lėnė pasoja shumė tė rėnda nė thellimin e pėrēarjes
dhe tė armiqėsisė, pėr tė cilat do tė duhet shumė kohė qė ato tė normalizohen.
Marifetet politike tė politikės greke janė kthyer nė njė rrezik permanent, duke
e krahasuar atė me njė njeri qė rri me kopaēe nė dorė pas dere dhe pret vetėm
rastin tė tė godasė. Ēėshtja e zgjidhjes sė konflikteve midis dy shteteve kėrkon
subkoshiencė politike me standarde qytetare, sepse nė tė kundėrt ato nuk mund tė
kalojnė kurrsesi pa lėnė gjurmė tė hidhura nė memorien historike tė popujve qė
dėshirojnė tė jetojnė nė fqinjėsi.
* * *
Uthulla e fortė prish enėn e vet, - kėshtu thonė shqiptarėt. Greqia ka
kohė qė e ka kamufluar tė vėrtetėn historike tė kombeve dhe popujve nė Ballkan
me globalizimin e helenizimit, i cili nuk ekziston. Grabitja dhe shtrembėrimi i
historisė ėshtė shkaku qė frymėzon sot ultra-nacionalizmin grek dhe nxit qarqet
shoviniste pėr ti fryrė erės sė pretendimeve territoriale. Bota e qytetėruar,
nėse do ta shpėtojė Greqinė dhe popullin e saj dhe tėrė rajonin ballkanik, duhet
tė ndikojė fuqimisht nė shmangien e konceptit helen dhe tė helenizmit. Ėshtė ky
koncept qė motivon sot nacionalizmin agresiv grek dhe qėndrimin antidemokratik
tė njė shteti tė ashtuquajtur demokratik.
Çamët kërkojnë të kthehen në
tokat e tyre
11.11.2006 11:52 ET Tiranë- Partia e çamëve në
Shqipëri ose Partia për Drejtësi dhe Integrim, mbështeti në
parim vendimin e Athinës për dhënien e dyshtetësisë minoritetit
grek, por i ka kujtuar Athinës dhe Tiranës, se duhej filluar me rikthimin
e shtetësisë greke popullsisë çame të dëbuar me
dhunë nga trojet, shtëpitë dhe vendi i tyre, Çamëria,
në Greqi.
Pas 62 vjetėsh nga dėbimi i popullsisė ēame nga Greqia, BE ja merr nė konsideratė
ēėshtjen ēame
Bruksel, 27 tetor 2006 - Pėr herė tė parė pas 62 vjetėsh
nga dėbimi i popullėsisė ēame nga trojet e veta nė Greqi, Bashkimi Evropian ka
marrė nė konsideratė ēėshtjen mjaft tė dhembshme ēame. Parlamenti Evropian pranoi
diskutimin e ēėshtjes me kėrkesė tė delegacionit tė Shqipėrisė. Problemi i ēamėve
u ngrit nė seancė plenare tė Parlamentit Evropian nga deputetja Doris Pak. Pasi
u dėgjuan me vėmendje tė gjitha anėtarėt e delegacionit shqiptar, Parlamenti Evropian
thekson se Greqia duhet tė lejojė komunitetin ēam tė vizitojė varrėt e tė parėve
tė tyre. Tashmė kjo ēėshtje ėshtė futur nė axhendėn e Parlamentit Evropian.
Koment Nga Kabil Bushati
23 shtator 2006
MEDITIM PER CAMERINE
Diten e shtune ne darke mediat elektronike te Tiranes,percollen nji falenderim
te kryetarit te PDI-se,zotit Tahir Muhedini drejtuar televizionit te njohur
grek Mega.Ky televizion para tre ditesh kishte transmetuar nji emision ne te
cilin trajtonte sakte problemin e pronave came duke i ba thirrje edhe qeverise
helene per trajtimin me drejtesi te ketij nonsensi te se drejtes nderkombetare
qe qendron pezull qe pas Luftes se Dyte Botnore.
Vertete,nese kerkohet nji sinonim per Kalendat Greke,pa dyshim qe ekuivalenti
i pa diskutueshem do te jete emri Cameri.Problemi cam asht nyja Gordiane,asht
lamshi i ngaterruar qe i sillet neper kambe politikes kolonialiste te Europes
plake tash 61 vjet.Sa te pa drejte,sa shpirt gurte jane tregue politikeberesit
dhe vendimarresit europiane me shqiptaret ne pergjithesi pothuej tash dy shekuj.Mea
e cuditshmja ndodhi me Camerine.Janinen dhe Ali Pashain, aristokratet e Parisit
e njohen dhe e pranuen te vene ne skene nga librat e Duma-s,ndersa ata te Londres
permes poemave te Lord Bajronit.Pra ne art,Janinen dhe gjithe teritoret qe perfshinte
ky pashallek Europa i njohu i si toka shqiptare,po keshtu veproi dhe me Ali
Pashe Tepelenen.Njohu Sulin dhe suljotet zeshkane.("Oh ku ka ma trim se
suljoti zeshkan me zhgunin e tij e te shpejtin tagan" kendonte Lordi Bajron
180 vite ma pare).Ishte po perseri Lord Bajroni qe duke u largue nga pashalleku
i Janines,nga brigjet e Parges recitonte ne Cajd Harold:"Shqiperi lejome
te kthej syte e mi mbi ty...".Pra e gjitha ishte Shqipeni,dhe,kjo jo sipas
nji njeriu dosido,por sipas nji Lordi anglez qe u ba kolosi i letersise europiane
e boterore.
Po c'ndodhi,pak vite ma pas kjo Europe lejoi qe shteti i ri helen te vendoste
kufirin tek ura e Kardhiqit.Sundimtaret e kontinentit plak nuk bane asnji reagim.(?!).Ata
sikur te mos kishte ndodhurasgja harruen Dumasin e Lord Bajronin dhe lejuen
aneksimin e Camerise nga shteti i ri grek.bash me toka shqiptare,se Cameria
ishte jugu i Shqipenie sae at'hereshme.Europa nuk e kuptonte se nuk po merrte
tokat e Turqise per me ja u dhurue grekeve,por ajo po merrte tokat e shqiptareve.Ishte
shteti qe vete shqiptaret e udhehoqen per me luftue e me fitue lirine nga perandoria
turke.Kujtoni Kollokotronin,Bubulinen,Miaulin e Marko Bocarin.Bile Mustafa Pashe
Bushatlija qe shkoi nga Shkodra per te thye kete kryengiitje antiosmane,nuk
pranoi kastile te fitonte luften kunder grekeve te udhehequr nga shqiptaret
dhe u kthye duke marre turpin e humbjes mbi vedi.Por Europa e kishte kujtesen
e shkurte,sidomos kur bahet fjale per shqiptaret.Ndaj i lejoi greket te vendosnin
vijen e demarkacionit ku deshen vete ata.Mbi uren e Kardhiqit.Ketu ka zanafillen
tragjedia qindravjecare came ku evidentohen masakra te shumta dhe debime biblike.Nji
Izrael i vogel mu ne mes te Ballkanit,e ku mbi Thesprotine e lashte.Europa kishte
humbe vetedijen.Ajo tregoi nji papergjegjshmeri konstante ndaj shqiptareve duke
vijuar per dekada me radhe te krjonte shtete te rij me tokat e arbrit.Mbi trojet
shqiptare qe fillonin ne Nish e mbaronin ne Haracine ra Shpata e Damokleut.
Gjithsesi le te vazhdojme udhakimin meditativ neper problemet came.Me gjak te
ftohte,por me laps te mprehte.Plot 61 vjet ma para,perseritet e njajta tragjedi
mbi Camerine martire.Akti i pare i kesaj tragjedie eskiliane filloi ne qershor
te vitit 1944 nga trupat fashiste te Napolon Zerves e vazhdoi ne menyre intensive
ne vitin 1945.Mijra came te ekzekutuar ne menyrat ma cnjerezore,mijra shtepi
te djeguna e te shkaterrueme.Nji debim masiv.Camet e debuar tashma u akomoduen
ne shtetin ame te tyre,ne Cerek- Shqipenine e mbetun.Pa toke,pa prona,pa mjete
jetese,pa shtepi ata u dynden tek vllezrit e tyne.Shqiptaret e varfer te dale
nga Lufta e Dyte Botnore ndane shtepite pergjysme,ndane kafshaten me dysh me
vellezrit e tyne jugore.Camet si njerez punetore,te ndershem,trima u integruen
ne varferine e cerekshtetit shqiptar.
Qevirte greke te pas LDB asnjihere nuk lejuen kthimin e cameve ne trojet e tyne
stergjyshrore,asnjihere nuk pranuen kthimin e pronave te tyne.Gjithnji pala
greke e konsideroi te mbyllur e te tejkaluar problemin cam.E kontinenti plak
asnjihere nuk e mori ne shqyrtin problemin cam.A thue se camet ishin lekurkuqet
e Europes.
Sot jemi ne fillim shekullin e XXI-te.Konceptet dhe parimet e Europes kane ndryshuar
sidomos ne ato per mbrojtjen dhe respektimin e te drejtave te njeriut.Dhe nji
nga keto parime bazale asht edhe ai i mbrotjes se te drejtes se pronesise.Problemi
cam tashma asht hedhe ne tryeze.Kete bani edhe televizioni grek Mega.Edhe shqiptaret
tashma nuk jane ne limitet e vitit 1913.Shteti shqiptar tashma ka gjete aleatin
e tij te madh:Shtetet e Bashkueme te Amerikes.Bijte e shqipes jane perkrah ushtareve
amerikane ne luften kunder terrorizmit dhe po japin jeten e tyne te re ne Lindjen
e Mesme perkrah vellezerve te tyne amerikane.Shqiptaret sot ne SHBA kane vellezerit
e medhej Bill Klinton e Xhorxh Bush,njiheri dhe dy motra te medha Hillary Klinton
e Laura Bush...Ceshtje came asht ne tryeze...a degjon Europe./marrë nga: www.gazetashkodra.net/
62 - vjetori i gjenocidit të Çamëve, u përkujtua
edhe në Nju Jork
Nuk është më problemi i Çamërisë
vetëm si Çamëri!?!, është problemi i gjithe Shqipërisë
!!!
/Nga BEQIR SINA, Nju Jork /
28 qershor 2006/
Grekërit e Zervos, më vranë 7- anëtarë të familjes
Hylan Plaza - Staten Island(NY) : Në kujtim të kësaj dite familje
çame me banim në Nju Jork, u mblodhën për të përkujtuar
62- vjetorin e Gjenocidit grekë mbi popullsinë Çame. Ata u
mblodhën jo vëtëm të kujtojnë atë masakër
të paparë, por edhe të tregojnë se deri sa të zgjidhet
kjo çështje, ata nuk do të ndalen . Çamët, u mblodhën
që kulturën , traditën, historin dhe gjuhën e
tyre, t'ua transmetojnë fëmijve të tyre - brezave që po
vijnë. Ata u mblodhën të bëjnë një homazhë
të thjesht, por shumë simbolik në përkujtim të të
gjithë atyre çamëve të masakruar në vitin ’44(
2.900 janë të vrarët gjatë
masakrës mbi popullsinë çame 2.400 vetë kanë vdekur
rrugës së marshimit drejt Shqipërisë, nën dëbim
5800 është numri i shtëpive të djegura).Formacionet ushtarake
greke, thonë studiuesit, kishin si synim deri në shfarosjen e popullsisë
shqiptare myslymane dhe asimilimin e popullsisë ortodokse në Çamëri,
goditën atdhetarë, bënë arrestime, burgime, ekzekutime,
dogjën shtëpi dhe dëbuan popullsinë nga pronat e tyre. Kryetari
i kësaj dege në Nju Jork, zoti Sali Bollati, organizatori kryesorë,
tha se :"Mesazhi i këtij përkujtimi është të mos
harrojmë kurrë amanetin e atyre çamëve , që u pushkatuan
dhe u dëbuan me forcë, iu përvetësuan pronat, e ju mohuan
të gjithë të drejtat, nga trojet e tyre. Ky përkujtim, është
edhe
një thirrje e fortë për të gjithë shqiptarët,
se të gjithë si shqiptarë duhet të mbështesëm
e përkrahëm zgjidhjen e kësaj çështje. Bollati, thotë
se "Unë kamë qënë shtatë vjeçë, dhe
i kamë parë me syt e mijë ato masakra, kur ushtarët grekë
të Zervos më vranë 7- anëtarë të familjes sime.
Unë nukmund t'a harrojë kurrë atë masakër. Shumica
e pjesëmarrësve, në këtë takim, janë anëtarë
të organizatës "Çamëria" në Nju Jork. Organizatë,
e cila është ngritur me qëllim që të bëjë
të njohur opinionit amerikan, të drejtat e mohuara të popullit
çamë. Njëhereshit të mobilizojmë të gjithë
çamët në Amerikë, e të gjithë shqiptarët
ngado që
janë, të mbështesin fuqimisht çështjen çame.
Sepse, në fakt Çamëria, është ajo pjesë e mohuar
padretësisht nga ish rregjimi Enverian, dhe ka vazhduar ende pjesërisht
të mohohet . Me të vetmin qëllim, që grekërit të
realizojnë atë fare "megaloidea",në Jugun e Shqipërisë.
Bollati, vijojë duke thënë se :"Gjithmonë e kam ngritur,
nuk është më problemi i Çamërisë vetëm
si Çamëri!?!, është problemi i Shqipërisë, asaj
që grëkërit mundohen t'a quajn Epiri i Veriut. Është
një problem mbarë ndërkombëtar, mbi të drejtat e njeriut
saksionuar sipas kartave e marrveshjeve ndërkombëtare.
Sot, kjo çështje ka mjaft figura të spikatura ndërkombëtare,
të cilat, po e njohin këtë çështje, dhe kërkojnë
zgjidhjen e saj bazuar në koneventat ndërkombëtare. Bollati,
pohojë se me rastin e kësaj dite, ne si çamë në SHBA-ës,
:" Kemi
vendosur ; që Komisionit të Kombeve të Bashkuara për Liritë
e të Drejtat e Njueriut, në Nju Jork t'i drejtojmë një peticion
me këtë rastë. Peticioni ynë ka këto kërkesa :
Njohja zyrtare e shtetit grekët të gjenocidit - '44. Kthimi normal
i çdo çami të larguar me forcë në vendin e tij.
Kthimi i pronave, të cilat padrejtësishtë i janë mohuar.
Kërkesat tona si qytetar amerikan do t'i
drejtohen edhe Departamentit Amerikan të Shtetit. Do të kërkojmë
mbrojtjen e përkrahjen e tyre. Selfo Ibrahimi, çamë me banim
në Staten Island -Nju Jork, nën/kryetar i degës së organizatës
"Çamëria", duke kujtuar këtë datë shprehet
se;" Jemi
mbledhur sot, këtu të përkujtojmë 62- vjetorin gjenocidit
grekë kundër popullsisës çame. Gjenocidi grekë kundra
popullsisë çame, është patjetër një nga ngjarjet
më të shëmtuara që grekërit bënë ndaj popullit
liridashës e paqedashës
shqiptarë, çamë. Kjo çështje kurrë nuk do
të harrohet, ashtu siç po kujtohet sot, në Qafë Botë(Sarandë),
do të kujtohet sa të jetë gjallë shqiptari.Çështja
çame sa vjen e bëhet edhe më e fortë. Detyra jano që
ne të themi të vërtetën e luftojmë për të
drejtën tonë. Duke ja bërë të qartë botës
se çfarë ka ndodhur, dhe vetë bota le të gjykojë
më pasë. Fati ynë që ne si komunitet
çamë kemi se sot, jetojmë në këtë vend të
madh - kampionin në botë të lirisë e demokracisë. Vendi
ku edhe ne si çamë lirshëm, mund të shprehim të drejtat
tona. Dhe kështuqë kemi shpresën e plotë se çështja
jonë shumë shpejt do të zgjidhet
me forma e mënyra paqësore.
Për aktivistin dhe poetin shqiptaro - amerikan autorin e librit"Le
te jem une, Zamira" zotin, Pierre-Pandeli Simsia, :" Ky aktivitet,
përfaqëson një ngjarje shumë të rëndësishme
këtu ne komunitet. Ngjarje, kjo e cila edhe mua me bashkëshorten time,
na bënë të lumtur të marrëm pjesë në këtë
aktivitet. Ashtu siç i ka bërë sot, në këtë
ditë të gjithë shqiptarët, në Shqipëri e jashtë
saj. Kjo çështje tani flet me gjuhën e ndëkombëtarizimit
deri në zgjidhjen e saj. Mendojë se ka ardhur koha të thërrasëm:
"Mbahu Çamëri, e mos ki frikë se djemtë në Amerikë".
Ke fatin e mirë se ke pas vetes senatorë e kongresmen amerikanë.
Për këtë ditë unë si poet, kamë shkruar enkas
në përkujtim të kësaj date disa vargje nga poezia:
"Vargje për Çamerinë".
Çamëri! O tokë e bukur dhe e begatë,
O vatër djep i heroizmit,
Një plagë e vjetër, ende pikon gjak.
Të shkruaj për ty Çamëri
Vargjet plot dhimbje me rrjedhin lumë.
Janë mijëra, miliona vargje,
Duhen shekuj dhimbjen të shuajnë.
Vargje loti, malli, shprese...
Një monument të tërë krijojnë
Monumentin e Gjenocidit
Për Çamërinë zemra renkon.
Ç'të panë sytë moj nënë e mirë
N'at'Qershor dyzet e katër
Ç'bishë e egër të hyri në shtëpi,
Ç"këmbë mizore të shkeli në vatër?! ........
..........Bijtë e t'u janë mbledhur sot
Heroizmin Çam nderojmë.
Rron Shqipëria, Çamëria, Kosova
Shqiptaria është e jona.
KE ka reaguar ndaj mosnjohjes së çështjes çame nga Greqia
TIRANE : Deklaratat e zëdhënësit të kryeministrit grek vetëm
disa ditë më se qeveria e Athinës nuk e njeh çështjen
çame, kanë shkaktuar reagimin e Komisionit Evropian, i cili ka deklaruar
me anë të një letre se është në dijeni të
këtij problemi. I ngarkuari i komisionerit për zgjerim të BE’së
në lidhje me këtë çështje, thuhet në njoftim
zyrtar të Partisë demokratike për Integrim, parti e cila përfaqëson
intersat çame në politikë . Ndër të tjera në
dekleratën e sipërcituar thuhet se deputeteti i këtij parlamenti
Dirk Lange, i ka dërguar një letër drejtuesit të Partisë
demokratike për Integrim Tahir
Muhedinit një letër ku i sqaron qëndrimin e Komisionit Evropian
mbi çështjen të cilin politikani shqiptarë e kishte shfaqur
si problem vetëm para disa ditësh. “Në letrën e dërguar
nga funksionari evropian shkruhet se “Komisioni e njeh çështjen
relative të popullatës çame dhe aq më shumë është
i informuarpër çështjet që i përkasin të drejtave
të anëtarëve, veçanërisht të pronave të
paluajtshme të konfiskuara në fund të Luftës II Botërore.
Komisioni vlerëson se kjo çështje është esencialisht
e natyrës së marrëdhënieve dy paleshe midis Shqipërisë
dhe Greqisë.Komisioni do të vazhdojë të ndjek me kujdes
situatën.”.
SHITJA E PASURISĖ ĒAME, AKT ANTISHQIPTAR
I SHTETIT GREK
Shkruan: Sheradin Berisha
Mė 9 shkurt 2006, me vendimin 5/2006 Gjykata e Lartė Greke i ka dhėnė tė
drejtė
shtetit helen t“i shesė tė ashtuquajturat pasuri tė armiqve tė grekėve,qė
banojnė nė Shqipėri dhe qė kanė prejardhje shqiptare. Propozimi pėr shitjen e
tokave tė konfiskuara ėshtė bėrė nė tetor tė vitit tė kaluar nga kryeprokurori
grek para Gjykatės sė Lartė, kėshtu ka bėrė tė ditur agjencia e lajmeve greke
ANA.
Ky lajm ka ngjallur reagime tė shumta nė opinionin shqiptarė e veēanėrisht te
popullata ēame, e cila jeton nė Shqipėri, pas shpėrnguljeve me dhunė(1913-1945)
nga vatrat e tyre stėrgjyshore.
***
Ēamėria ėshtė njė krahinė qė pėrbėn pjesėn mė jugore tė trevave
shqiptare.
Shtrihet gjatė bregdetit Jon dhe zgjerohet nė Lindje deri nė vargun e maleve qė
e
ndajnė prej pellgut tė Janinės. Nga Veriu ka kufi lumin Pavel, kurse nė Jug
Gjirin e Prevezės. Qendrat e banuara kryesore tė Ēamėrisė janė:Filati, Gumenica,
Paramithia, Margėllėēi dhe Parga, tė cilat me vendim tė Konferencės sė
Ambasadorėve tė vitit 1913 qė u mbajt nė Londėr, iu aneksuan Greqisė, ndėrkaq
vetėm rripi i saj Verior(me shtatė fshatra) me qendėr Konispolin, u pėrfshi
brenda kufijve tė Shqipėrisė londineze.
Sipas dokumenteve, deri nė dhjetor tė vitit 1912 nė Ēamėri jetonin 90 mijė
banorė,
50 mijė myslimanė dhe 45 mijė tė krishterė, prej tyre 18 mijė frymė flasin
gjuhėn
greke, ndėrsa 72 mijė tė tjerė flasin gjuhėn shqipe.
Kėshtu, Shqipėria megjithėse doli si njė shtet i pavarur, u copėtua pėr afėr dy
tė
tretat e territorit kombėtar, dhe gjysma e popullsisė shqiptare u bė pakicė
kombėtare nė shtetet fqinjė, si nė:Greqi, Bullgari, Serbi e Mal tė Zi.
***
Qė nga viti 1913 e kėndej, Greqia me mbėshtetjen e fuqive tė
mėdha:Anglisė,
Francės dhe Rusisė, nis spastrimin etnik tė Ēamėrisė, sipas programit
nacionalist
Megalo Idea, i ngjashėm me programin serb Naēertanija tė Ilija Grashaninit.
Pėr realizimin e kėtij synimi, qeveria greke nxori dekrete tė veēanta me tė
cilat
ēamėt u ndaluan tė blejnė, tė shesin, ose tė transferojnė pasuri tė patundshme
qė
u takonte atyre, ndėrsa pas pėrfundimit tė Luftės sė Parė Botėrore(1918), hartoi
njė ligj pėr Reformė Agrare, e cila u aplikua vetėm nė Ēamėri, dhe kjo reformė
shqiptarėve (tė cilėt shpėrnguleshin me dhunė pėr nė Turqi) ua grabiti tėrė
pasurinė e tundshme dhe tė patundshme. Nė gusht tė vitit
1936 nė Greqi u instalua regjimi fashist nė krye me Joan Metaksain dhe viktimat
e
para tė kėsaj diktature ishin ēamėt. Shpėrthimi i Luftės Italo-Greke (nė vitin
1940)
thelloi edhe mė shumė vuajtjet dhe persekutimet e ēamėve. Nė kėto rrethana lufte,
qeveria Metaksai, shfrytėzoi momentin, pėr vazhdimin e spastrimit etnik tė
Ēamėrisė
nga popullsia autoktone ēame. Pėr realizimin e kėtij qėllimi, fillimisht u
burgosėn
rreth 5 mijė meshkuj ēamė (nga mosha 16-70 vjeē)tė cilėt u internuan nė ishujt e
Egjeut: Chios, Medelin, Korynth, Lefkada.
Gjatė Luftės sė Dytė Botėrore pėrgjegjėsi kryesor i gjenocidit ndaj
ēamėve,padyshim ishte gjenerali grek Napolon Zervas, (kryetar i partisė sė
djathtė greke EDES). Nė periudhėn qershor 1944-mars 1945, forcat e Zervas, kanė
vrarė e masakruar rreth 3 mijė civilė tė pambrojtur ēamė. Sipas tė dhėnave qė
dalin nga raporti i Grupit Ndėrkombėtar tė Krizave, rezulton se shifra e ēamėve
tė larguar me forcė nga Greqia pėr nė Shqipėri gjatė dhe pas Luftės sė Dytė
Botėrore ėshtė rreth 35 mijė vetė. Gjatė kėsaj periudhe tė spastrimit etnik, u
dogjėn dhe plaēkitėn 86 fshatra me rreth 5800 shtėpi. Nė humbjet e tjera
materiale llogariten 110 mijė krerė bagėti tė imta, 2400 gjedhė, 80 mijė
kuintalė
vaj
ulliri, 21 mijė kuintalė grurė pa llogaritur kėtu edhe dramėn e madhe tė
shkombėtarizimit tė kėtyre trojeve. Tė theksojmė, se ēamėt deri nė vitin 1940
pėrveē
shtėpive kishin pyje me sipėrfaqe 65 mijė hektarė, 108 mijė ha kullota dhe 30
mijė
ha tokė bujqėsore me njė vlerė prej 1 miliardė USD. Ndėrsa sipas tė dhėnave tė
Shoqatės Ēamėria vlera totale e pronave ēame nė fund tė Luftės sė Dytė
Botėrore
ishte 340 milionė USD dhe qė me vlerėn e sotme tė kėmbimit vlerėsohet 2, 5
miliard
dollarė.
Pas LDB, shteti grek miratoi ligje diskriminuese, me tė cilat konfiskonte
pasurinė e
shqiptarėve ēamė, pasi i akuzonte ata se kishin bashkėpunuar me nazifashistėt
italianė e gjermanė.
***
Vendimi i fundit i Gjykatės sė Lartė Greke pėr shitjen e pasurisė
sė ēamėve,
ėshtė njė vendim politik, i cili mohon katėrēipėrisht tė drejtėn e zotimit tė
pronave nga pronarėt e ligjshėm ēamėt. Sakaq, dihet se shteti grek ka njė proces
tė hapur nė Strasburg, pikėrisht pėr ēėshtjen e pronave tė ēamėve dhe mos vallė
ky proces do tė prolongohet, deri sa tė shiten kėto prona?!
Nga kjo situatė e krijuar, lypset me urgjencė ndėrhyrja e Tiranės zyrtare, e
cila
asnjėherė nuk e ka trajtuar kėtė problem seriozisht. Pėr mė tepėr sikur
Shqipėria
zyrtare ėshtė treguar tolerante karshi veprimeve ksenofobe tė zyrtarėve grekė,
tė
cilėt shpeshherė kanė shprehur pretendime territoriale (nėpėrmjet elementit grek)
nė
jug tė Shqipėrisė. Tek e fundit shtetin shqiptar e obligon edhe Kushtetuta e
vendit
pėr mbrojtjen e interesave tė bashkėkombėsve tė saj jashtė kufijve shtetėrorė.
Sė
kėndejmi, Greqia si anėtare e BE-sė, duhet tė korrigjojė politikėn e saj
diskriminuese ndaj ēamėve, tė ndėrtuar gjatė dhe pas LDB-sė, dhe tė respektojė
tė
drejtėn e patjetėrsueshme tė ēamėve, pėr t“u rikthyer nė pronat e tyre tė
konfiskuara
padrejtėsisht (me vendime e ligje antishqiptare) si dhe t“i kompensojė tė gjitha
pronat qė ua ka shitur apo dhėnė falas popullsisė greke.
http://www.chameriaassociation.org/enmap.html
http://www.geocities.com/big_albania/harta_camerise.html
http://www.geocities.com/CapitolHill/Congress/1633/shqiperiaetnike1.gif
http://www.geocities.com/CapitolHill/Congress/1633/cameria.jpg
http://www.geocities.com/CapitolHill/Congress/1633/anim_alb.gif
http://web.ukonline.co.uk/shqip/shqiperia_files/albanian_ethnic_map.gif