BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
27 dhjetor 2005
PAVARĖSIA E KOSOVĖS NĖ INVENCIONIN E NEGATIVES POLITIKE
TĖ SURROIZMIT(!)
* Veton Surroi: Kosova, pavaresi e kushtezuar
"Jam i gatshem te nenshkruaj cdo gje qe e ka emrin pavaresi, prapashtesat
nuk ngrene peshe. Per 16 vjet me Rugoven kisha momente te kendshme dhe te
pakendshme.
Daci eshte i larte ne listen time te befasive. Kemi talent per te prodhuar
negativitet. Ne histori kam hyre me Rambujene". Veton Surroi flet per "Express"
(Cituar sipas gazetės Korrieri, e Premtė 23.12.2005).//
* Kjo tezė prapashtesore skandaloze nė favor tė anitpavarėsisė sė
Kosovės, mund tė realizohet vetėm atėherė pasi ta ketė marrėr vizėn unanim nga
deklarimi i popullit shqiptar (mbi 90%) me Referendum! Ndryshe,
pavarėsisht nga interesi i shumėfishtė momental ose afatgjatė i partizanėve tė
saj tė brendshėm dhe tė jashtėm, ėshtė e gjykuar tė dėshtojė sikurse teza
serbomadhe e regjimit gjenocidal tė Slobodan Milosheviqit, sipas sė cilės Kosova
llogaritej njėsi komunale serbe(!)
* Ia vlen tė nėnvizojmė se, nė asnjė tekst tė sė drejtės
ndėrkombėtare, tė paktėn gjatė periudhės pas pėrfundimit tė Luftės sė Dytė
Botėrore e deri mė sot (1945-2005) e as nė Kartėn e Kombeve tė Bashkuara(1945)
nuk figuron nocioni pavarėsi e kushtėzuar si kategori juridike ndėrkombėtare.
Kjo ėshtė njė nga arsyet kryesore pse populli shqiptar i Kosovės, ka tė
drejtė morale, politike, juridike, ligjore dhe demokratike, qė tė hudhė poshtė
si tė pavlefshme ēdo pavarėsi tė kushtėzuar, pavarėsisht se kush janė inicuesit,
bartėsit dhe dekretuesit e saj nė shkallė tė politikės kombėtare ose
ndėrkombėtare.
*
*
*
Pėr hir tė ndriēimit ta bazueshėm dhe objektiv tė sė vėrtetės mbi
problemin kolonial 100-vjeēar tė Kosovės shqiptare, kjo deklaratė origjinale
kundėr pavarėsisė sė Kosovės e V.Surroit, nuk ėshtė fare e zorshme
tė kuptohet si nga aspekti ekonomiko-politik, ashtu edhe nga ai juridik
ndėrkombėtar. Nė kėtė sfond, me plot tė drejtė shtrohet kjo pyetje thelbėsore: -Ėshtė
Kosova pronė individuale dhe plaēkė gurpore e projekteve proserbe tė
gangsterėve tė moderuar shqiptarė tė rangut tė V.Surroit, tė cilėt, tė
prirur dhe, tė mbėshtetur nga jashtė pėr mbrojtjen me ēdo kusht tė
kapitaleve tė tyre: tė ngushta personale, grupore, ideologjike, partiake dhe tė
partnerėve tė tyre ekonomiko-politikė e tragtarė, sa herė tiu teket, dhe, sa
herė tiu konvenon atyre, tė nėnshkruajnė akte tė ēdo pavarėsie me
parashtesa dhe mbrapashtesa padrejtėsie, antiligjore, antidemokratike dhe
antijuridike nė emėr tė demokracisė dhe tė pavarėsisė sė Kosovės shqiptare?
Pėrgjigjja ėshtė negative-JO!!! Sepse Kosova ėshtė pronė e pėrbashkėt e
tė gjithė shqiptarėve tė Shqipėrisė Etnike. Prandaj, ka ardhur koha e fundit, qė
si populli shqiptar, ashtu edhe politika shqiptare si nė pozitė, ashtu
edhe ajo nė opozitė(nė veēanti Tirana dhe Prishtina zyrtare, nė ēdo mėnyrė,
tė shthurin tė gjitha paktet kushtėzuese tė surroizmit, qė bien ndesh me tė
drejtėn e vetėvendosjes dhe me pavarėsinė e plotė tė Kosovės, sepse janė
nė funksion tė pėrligjjes sė sovranitetit kolonial tė Serbisė mbi Kosovėn
shqiptare.
Parapėlqehet qė, si Veton Surroi, ashtu edhe gangsterėt e moderuar
tėpolitikės nėntokėsore dhe tė politikės mbitokėsore kosmopolite
shqiptare, tė mbajnė parasysh faktin se me njė potez nėnshkrues (ashtu siē
diktojnė interesat dhe ultimatumet e huaja rajonale, evropiane dhe ndėrkombėtare)
tė ndonjė marrėveshjeje ose akti ndėrkombėtar, ashtu siē ka ndodhur para gjashtė
vitesh me Marrėveshjen e Rambujesė (shkurt 1999) , ku nuk figuron e drejta
e vetėvendosjes sė Kosovės, ata sigurisht se mund tė lavdėrohen nė
stilin e arrogancės dhe tė prepotencės politike-bajrajktariste (sikurse Veton
Suroi, i shprehur nė rastin konkret, se paska hyrė nė histori me Rambujenė),
por, para se tė deklarojnė kėshtu, naivisht, sipas kalendarit ndėrkombėtar tė
talentit politik tė tyre, me qėllim qė tė fabrikojė sa mė shumė efekte
negative dhe fetishizuese tė kultit tė individit dhe tė liderizmit politik
kombėtar (me ambicie dhe me shpresė tė mbėshtetjs sė pėrjetshme tė disa
faktorėve me parashenjė proserbe tė bashkėsisė evro-ndėrkombėtare),
duhet ta pyesin veten se si janė hyrė, apo si do tė hyjnė nė histori, si
personazhe negative apo pozitive?; -Si pronarė latifundistė me
prirje tė shfrytėzimit kolonialist serbo-malazez tė Kosovės, apo si ēlirimtarė triumfues tė
Kosovės sė pavarur shqiptare? Nėse vazhdojnė me avazin e kėngės sė vjetėr tė
kollaboracionizmit shekullur tė ponderimit shqiptar nė favor tė ēdo pavarėsie
tė kushtėzuar pėr Kosovėn, atėherė, ska dyshim se protagonistėt e talentuar
politikė tė rrymės sė surroizmit nuk kanė shans, qė tė hyjnė nė historinė
kombėtare shqiptare, si personazhe pozitive ngase me vetėdije, pėr hir tė
interesit ekonomik dhe karrierizmit kulltukofag elitist-politik personal dhe
tė huaj, po dėshmohen si oponentė tė varzhdtė iracionalė tė sė drejtės sė vetėvendosjes sė
Kosovės, si dhe tė territoreve tė tjera tė Shqipėrisė Etnike, tė
kolonizuara nga boshti i amalgamės serbo-malazeze-greko-maqedone sllave. Kėsaj
gracke tė rrezikshme, tė kurdisur nga armiqtė e brendshėm dhe tė jashtėm tė
Kosovės-Shqipėrisė Etnike, do tė kenė rast ti shpėtojnė vetėm ata liderė dhe
ato elita politike kombėtare dhe demokratike shqiptare, tė cilat do tė
angazhohen maksimalisht nė pohimin dhe nė mbrojtjen me dinjitet dhe me argumente
tė peshuara historiko-politike, juridike dhe diplomatike interesin e
pėrgjithshėn kombėtar dhe shtetėror tė Kosovės, nė pėrputhje me tė drejtėn
e vetėvendojes, e drejtė kjo, qė pėrbėn fundamentin e sė drejtės ndėrkombėtare,
qė drejtpėrdrejtė dhe tėrthorazi favorizon popujt e shtypyr dhe kolonizuar (sikurse
ėshtė Kosova dhe gjysma e Shqipėrisė Etnike) nė dimensione botėrore.
Pavarėsisht nga vlerėsimi vetjak objektiv, se Veton Surroi
tanimė paska hyrė nė histori me Marrėveshjen e Rambujesė, duhet tė
theksojmė se nė kohė paqeje, zbatimi nė praktikė i kėsaj Marrėveshje
nuk i ka arritur efektet e parashikuaraka, sepse brenda gjashtėvjeēarit tė
shkuar (1999-2005) nuk ka kontribuar nė zgjidhjen pozitive tė statusit
pėrfundimtar dhe tė drejtė tė Kosovės, si rrjedhim i pezullimit tė sė drejtės
vetėvendosjes sė shqiptarėve. Kėtė e them pėr shumė aryse. Sė, pari, Marrėveshja
e Rambujes nuk ėshtė meritė e vėnies sė firmės sė vetme tė V.Surroit, por ėshtė meritė dhe kontribut i
drejtpėrdrejtė i heronjve tė gjallė dhe tė vdekur tė luftės ēlirimtare kombėtare
antikoloniale tė UĒK-sė, si dhe i mijėria viktimave tė gjakosura shqiptare
nga agresioni pushtues dhe gjenocidal i Serbisė. Kėtė meritė historike dhe
kombėtare askush nuk mund ta tjetėrsojė nė aktivin e llogarisė personale a
grupore, e sė kėndejmi as finalisti i Rambujesė, V.Surroi. Sė dyti,
arritja e Marrėveshjes sė Rambujesė, nuk ka qenė aspak e vėshtirė pėr tu
nėnshkruar nga ana e palės shqiptare mbase ajo nė hollėsi ka qenė e pėrgatitur
nga qarqet e caktuara zyrtare tė Amerikės me nė krye ish-presidentin e saj,
Bill Klinton. Prandaj, pėrparėsia e palės shqiptare nė bisedimet me palėn
kundėrshtare serbe nė Rambuje tė Francės, nuk ishte meritė individuale e politikės sė hollė
e V. Surroit, por sajesė direkte, e krijuar nga diplomacia dhe politika e
jashtme e Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės nė favor tė mbėshtetjes sė luftės
ēlirimtare antikoloniale kombėtare tė UĒK-sė, e cila ishte nė funksion tė
shpėtimit tė popullit shqiptar nga terrori gjenocidal i Serbisė okupatore tė
Slobodan Milosheviqit.
Nė kuptimin pozitiv, pavarėsist se kush e ka nėnshkruar Marrėveshjen e
Rambujesė nga ana e delegacionit shqiptar sipas detyrės zyrtare, nė historinė
kombėtare shqiptare dhe ndėrkombėtare, pa dyshim se kanė hyrė drejtuesit dhe
heronjtė dėshmorė tė UĒK-sė (si Adem Jashari Fehmi e Gjevė Lladrofci, Ilir
Konushefci, Zahir Pajaziti e shumė tė tjerė), sepse UĒK-ja me zhvillimin e
luftės sė saj tė pakompromis, si dhe tė mbėshtetjes parezervė tė Amerikės, ishte
faktori vendimtar nė ndėrkombėtarizimin e ēėshtjes sė Kosovės. Kjo staretgji e
politikės amerikane ishte shumė pozitive dhe lehtėsuese pėr palėn
shqiptare ngase drejtpėrdrejt me ndihmėn e politikės dhe tė diplomacisė
amerikane, tė drejtuar nga Madeline Albright etj., arritėn qė tė
triumfojnė mbi palėn negociuese agresore serbe nė Rambuje, e cila hudhi poshtė
tė gjitha variantet opcionale paqėsore, tė propozuara nga Shtetet e Bashkuara tė
Amerikės dhe tė aleatėve tė saj evro-perėndimorė. Sė treti, ska dyshim se
arritja e Marrėveshjes sė Rambujesė (shkurt 1999) ishte pozitive pėr Kosovėn
ngase bėri tė mundur ndėrhyrjen ushtarake tė NATO-s kundėr RFJ(Serbisė dhe Malit
tė Zi), ndėrhyrje kjo, e cila, regjimin politik dhe terrorist gjenocidal tė
pushtetit shtetėror tė Slobodan Milosheviqit, e detyroi me dhunė qė tė tėrhiqet
nga Kosova nė Serbi. Sė katėrti, si rezultat i arritjes sė Marrėveshjes sė
Rambujesė, mėpastaj (pas bombardimeve 78-ditėshe tė NATO-s mbi Serbinė dhe
Maline ZI), pasuan edhe Marrėveshja ushtarko-teknike e Kumanovės, qė shėnoi
kapitullimin definitiv tė ushtrisė, tė policisė dhe tė paramilitarėve
ēetniko-fashistė serbė nė Kosovė, me ērast, mė pas u krijuan kushtet
reale, qė Kėshilli i Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara, mė 10 Qershor 1999,
miratoi Rezolutėn 1244 pėr Kosovėn, sipas sė cilės de facto dhe de jure, Kosova
u vu nėn protektoraratin ndėrkombėtar tė OKB-sė (UNMIK+ KFOR). Mirėpo, edhe kjo
Rezolutė ėshtė e mangėt nė kuptimin historiko-jurdik ndėrkombėtar, sepse nė njė
paragraf tė saj Kosovėn e konisderon si territor tė RFJ(Serbisė dhe Malit
tė Zi). Sė pesti, nuk duhet tė harrojmė faktin se, si Marrėveshja e Rambujesė,
ashtu edhe
Rezoluta 1244 e KS tė Kombeve tė Bashkuara kanė difektet e veta nė kuptimin
juridiko-poltik ndėrkombėtar, sepse asnjėra, as tjetra nė lėndėn e
tyre nuk kanė sanksionuar parimin e sė drejtės sė vetėvendosjes sė Kosovės, qė
pas kalimit tė afatit tė parashikuar tė administrimit tė
protektoratit ndėrkombėtar, ajo tė fitonte statusin e plotė tė pavarėsisė sė saj.
Pikėrisht, kėto tė meta tė kėtyre dy dokumenteve tė theksuara ndėrkombėtare,
kanė prodhuar edhe efekte negative pas vendosjes sė procesit paqėsor
nė Kosovė (1999-2005) ngase brenda periudhės gjashtėvjeēare, popullit shqiptar
tė Kosovės (mbi 90%) i ėshtė mohuar e drejta legjitime dhe legale, qė tė
organizojė ndonjė referendumi (si institucion mė i lartė demokratik dhe ligjor)
pėr deklarimin e tij nė mėnyrė demokratike dhe tė ligjshme nė favor tė shpalljes
sė pavarėsisė sė Kosovės si shtet sovran dhe i pavarur nga Serbia kolonialiste.
(1) Aspekti ekonomik
Shikuar vetėm nė prizmin e leverdisė individuale ekonomike tė Veton
Suroit, si dhe tė magnatėve tė tjerė shqiptarė, tė cilėt janė duke e
shfrytėzuar dhe sunduar Kosovėn qe 16 vjet rresht, pėrmbajtja e kėsaj deklarate
ėshtė e jusitifikueshme, sepse me nėnshkrimin e ēdo pavarėsie tė
kushtėzuar pėr Kosovėn, Veton Suroi, si dhe beglerėt e rinj dhe tė vjetėr tė
tipit tė tij, do ti shumėfishonin bizneset dhe pėrfitimet e tyre
materiale nė valutė tė fortė evropiane dhe ndėrkombėtare. Kjo ėshtė
arsyeja kryesore pse Veton Suroi ka deklaruar pėr opinionin se
ėshtė i gatshėm tė nėnshkruajė ēdo gjė qė e ka emrin pavarėsi, domethėnė ēdo
pavarėsi tė kushtėzuar pėr Kosovėn, e cila kur tė pėrkthehet serbisht, do tė
thotė pavarėsi nėn robėrinė koloniale shekullore tė Serbisė sė Madhe
gjenocidale, tė moderuar nga ndonjė bisht politiko-juiridik dhe ushtarak i
Bashkimit Evropian(BE).
Me njohjen e pavarėsisė sė kushtėzuar tė Veton Suroit, shqiptarėt,
as Kosova nuk do tė pėrfitonte asgjė nė planin ekonomik, as politik,
as kombėtar, as tė pavarėsisė sė njėmendtė, por vetėm individėt dhe grupet e
ndryshme tė interesit, tė cilat sikurse deri tani, sė bashku me partnerėt e tyre
ekonomiko-tregtarė tė Serbisė kolonizatore dhe tė shoqėrisė konsumatore, do tė
vazhdonin me vazalitetin e shfrytėzimit ekonomik dhe politik tė
shqiptarėve dhe tė Kosovės. Spekulimi i folozofisė politiko-propaganidstike (nė
emėr dhe pėr llogari tė interesit ekonomik tė shfrytėzuesve tė brendshėm dhe tė
jashtėm tė Kosovės) me sintagmėn joshėse (nė llogari tė interesit tė
pėrgjithshėm tė Kosovės) se: Jam i gatshem te nenshkruaj cdo gje qe e ka emrin
pavaresi, prapashtesat nuk ngrene peshe (Korrieri, 23.12.2005), nė asnjė mėnyrė
nuk i referohet pavarėsisė sė Kosovės, sepse historikisht, demokratikisht, politikisht, juridikisht,
moralisht dhe kombėtarisht emėruesi i ēdo pavarėsie tė kushtėzuar
me prapashtesa tė parėndėsishme tė Veton Suroit, nuk ėshtė pavarėsi e Kosovės,
por varėsi e plotė nėn protektoratin e huaj neokolonial serbo-ndėrkombėtar.
Pavarėsisht se si do tė quhej protektorati i ri neokolonial mbi Kosovėn ( EURMIK
apo SERBOMIK), qė do tė nėnshkruhej dhe do mbėshtetej nga talentėt
negativė tė politikės negative shqiptare, ai do tė jetė vetėm nė dobi tė
Serbisė gjenocidale dhe tė aleatėve tė saj (tė vjetėr dhe tė rinj) rajonalė dhe
evro-ndėrkombėtarė.
(2) Aspekti politiko-juridik
Aspekti politik i tezave transicionale-tregtare tė strategjisė
afatgjatė tė interesave ekonomike vetjake dhe grupore tė selimsulltanėve
tė moderuar tė politikės kolonialiste tė Serbisė, se janė tė gatshėm tė
nėnshkruajnė ēdo pavarėsi me: parashtesa ose parapashtesa pėr Kosovėn nuk
mund tė shpjegohen po qe se nuk merren nė konsideratė nė mėnyrė komplekese dhe
koherente tė gjithė eufemizmat dhe draftet evazive tė strategjisė
gjeopolitike tė hartės sė re transicionale tė Evropės, sipas tė cilave
ēėshtja koloniale e Kosovės (nė kuptim tė ngushtė) dhe ēėshtja kombėtare
shqiptare nė Ballkan (nė kuptimin e gjerė), parashikohen tė zgjidhen nė njė
kohė mė tė pėrshtatshme (ndoshta) dikund nė shekullin XXII, pasi tė jetė
shumėzuar numri i talentėve tė moderuar tė pavarėsisė sė kushtėzuar tė
Kosovės, tė cilėt llogaritėn nga argatėt mė tė sigurt dhe mė
besnikė tė zgjidhjes pėrfundimtare tė statusit tė Kosovės, pėrkatėsisht tė
Shqipėrisė Etnike nė kuadrin e ideve dhe tė koncepteve tė bashkimit konfederal
serbosllav nė Ballkan (i cili, vėrtet, ska rėndėsi se me ēfarė bishtitė
cunguar do tė jetė: evro-lindor, evro-qendror apo evro-perėndimor, sepse kėtė
zgjidhje qe mė se 16 vjet, tanimė e kanė bėrė tejet qartė tezat
vizionale-integruese-ekonomike tė politikės liberale tė bildizmit dhe tė
sorosizmit etj., tė sanksionuara nė Paktin e Stabilitetit pėr vendet e Evropės
Juglindore. Pėr ti kuptuar tezat nebuloze dhe tė pasakta tė aktorėve tė agjendave
strategjike tė BE-sė dhe mbėshtetėsve tė saj nė kuptimin e gjerė ndėrkombėtar,
duhet tė vihet nė dukje fakti se, nuk janė kurrfarė zgjidhjesh fatlume vendosja
e protektorateve (pavarėsisht nga emėrtimet e tyre tė marketingut
politiko-propagadistik dhe ekonomiko-tregtar nė shkallė rajonale a evropiane)
evro-ndėrkombėtare ( me afat tė shkurtėr apo tė gjatė) mbi Kosovėn, as
Shqipėrinė Etnike. Justifikimi, sepse asnjė formė protektorati
ndėrkombėtar nuk ėshtė, as nuk mund tė jetė substitut i lirisė, i drejtėsisė, as
i pavarėsisė, atribute kėto, tė cilat mund tė realizohen vetėm nė kuadrin e
shtetit kombėtar shqiptar. Prandaj, koncepti i shoqėrisė sė hapur konsumatore
juridikisht nuk mund tė pranohet si automatizėm pozitiv i zgjidhjes sė
ēėshtjes koloniale shqiptare nė Ballkan (duke pėrfshirė, sė kėndejmi, edhe
Kosovėn me bagazh kolonial serbo-malazez 100-vjeēar). Realisht, ideja
konceptuale-vizionale e shoqėrisė sė hapur mund tė jetė e
aplikueshme vetėm pėr shtetet sovrane siē janė Anglia, Gjermania, Franca etj.,
tė cilat e kanė tė zgjidhur statusin e tyre nacional dhe shtetėror. Pėrndryshe,
po qe se, do tė vinte nė shprehje mohimi i komponentit nacional dhei shtetėror i
kėtyre shteteve evropiane pėr hir tė interesave ekonomike dhe tė tregut tė lirė
liberal tė shoqėrisė sė hapur tė Xhorxh Sorosit dhe aktorėve tė tjerė, atėherė
as Anglia, as Franca e as Gjermania kursesi nuk do tė pranonin, qė tė aderonin
nė njė shoqėri tė tillė tė hapur, shoqėri kjo, e cila jo vetėm ēėshtjen
shqiptare, por tėrė Ballkanin e konsideron dhe e trajton vetėm si problem
ekonomik(!) Tezė e gabueshme kjo, sepse as Kosova-Shqipėria Etnike e kolonizuar
nuk janė thjesht probleme ekonomike dhe tregtare, por mbi tė gjitha janė
ēėshtje politike koloniale, qė para sė gjithash, kėrkojnė zgjidhje
politike antikoloniale, duke zbatuar me konsekuencė tė drejtėn e
vetėvendosjes, e drejtė kjo, e cila, pa dyshim, mė pas do tė bėnte tė mundur
edhe zgjidhjen e problemeve ekonomike dhe tė ēėshtjeve tė tjera jetėsore tė
shoqėrisė sė lirė dhe sovrane shqiptare.
ĒKA PERFAQĖSOJNĖ INSTITUCIONET E KOSOVĖS PA KOMPETENCA
DHE MUNGESĖ
IMUNITETI ?!
( INSTITUCIONET E KOSOVĖS DEKOR I LOJRAVE NDĖRKOMBĖTARE)
Po, derisa "presidenti"qe pretendon se perfaqeson popullin e Kosoves,
vazhdon me dekorime pėr "Medalje te Arte per Pavaresi" LDK-ne(lexo-vetveten)
dhe deshmoret te cilet konsideroheshin se ishin aktiviste te LDK-se, atehere
me lehtesi mund te konstatosh gjendjen e tij etike, madje madje dhe estetike
etj
..,per faktin se ky njeri, ky njeri, o ky njeri me kete veprim ka
lenduar tashme jo vetem njehere familjet e Zahir Pajazitit, Bekim
Berishes(ABE-se), Fehmi Lladrovcit, Ismet Jasharit-Kumanoves,Tonit-Micit, Si
mud tė spjegohet ndryshe pos njė demagoxhi, dekorimet e keti njeru, qe ne
kete menyrė vazhdon ta pėrqajė dhe me tutje popullin martir tė Kosovės, duk
i ndarė familjet, deshmoret dhe qlirimtaret !
Eshtė betuar nė sencen konstituive te Parlamentit, se tani e tutje do ta
perfaqesoi popullin e Kosovės, se do te jetė simbol i unitetit, prandaj tė
gjykuar realishtė me emocione partiake dhe ideologjike, sa kan vend!
Pjesa aktive qe me punėn dhe veprimtarin e tyre te guximshme kontribuan pėr
kete gjendeje te pas luftės, themi se serishė janė dinamik dhe nuk kenaqen
me pozitat ekzistuse tė status-co, duke kerkuar dinamizem nga
institucjonet
nė rrespektim tė votės nga qytetaret e Kosovės. Vetknaqesi ne rrafshin
politiko-diplomatik don te thotė humbje kohe, kaluan 6 vitesh nga lufta
qlirimtare dhe nese vazhdoim te vetnumroim jo vetem ne rrafshin ekonomik por
mbi te gjitha ne ate politik e institucional dhe qeshtja nacional do tė
mbyllet nė rreth vicioz e pa zgjedhur. Jan duke na u sillur skenare
ugurzeza, qė e drejta e keti populli tė Kosovės mos te rrespektohet pėr
pamvarsi dhe sovranitet tė Shtetit tė Kosovės, edhe pas miratimit tė
rezulutės pėr pamvarsi.
Te gjitha devijmet shoqerore, ekonomike, juridiko-gjygjsore, tė sigurisė dhe
rendit, tė luftės ndajė krimit nga tė gjitha permasat, vijėn si pasoj e mos
veprimeve te nevoishme pikerishtė nga keto institucjone sado te brishta qe
janė duke aluduar ne mungesa te kompetencave! Zaten, mos ligjeshmeria dhe
kushtetuteshmeria e plotė e Parlementit tė Kosovės rezullton me mos
validitetin politik dhe kushtetues tė vendimeve, dekretimeve, ligjeve qė i
miraton seanca Plenare, deklarata dhe rezuluta tė saja, dhe mungesen e
imunitetit tė delagetve tė zgjedhur nga vota e lir e qytetarve tė Kosovės.
Pra mė shumė ka imunitet ligjor polici se sa delegati! Qudirat e tilla
eksprimentale qė nuk i njefė praktika parlamentare e shteteve juridike as
kund ne ruzulin toksor, po provohen edhe me tutje me popullin e kosovės, dhe
institucjonet e saja. Klasa politike e Kosovės jeton e entuziazmuar nga
vetknaqesia, pėr qudin e sajė!
Ka kaluar koha e logjikave paterneliste atehere kur ndaheshin njerzit apo
popujt ne te vegjel dhe te medhaj, nė sunduse dhe tė sunduar, sepse
atehere
ka munguar guximi qytetar pėr vlersim, kundershtim apo sygjerime qofshin ato
drejtuar institucjoneve apo liderve te tyre!
Themi se vota rrespektohet jo vetem me degjushmeri por vota e lirė
rrespektohet atehere kur elektorati kerkon vazhdimishtė pėrgjegjesi nga
pjesa e votume-e ndertuar ne institucjone, ne plyralizem nuk ka mė verberi
politike!
Jeneqer politik, mund te konsiderohen vetem ata qe ia mbathen me ndimen e
armikut ne kohen mė te veshtir pėr popullin e Kosovės. Individ apo grupe
politike, qė kann marrur mandatinn pėr ta ushtruar pushtet politik dhe
institucional, duhet tė lirohen nga menyrat e mashtrimeve dhe rrugės
pacifiste, duke menduar qė njė popull ta ven ne gjumin politik. Sa mė parė
te lirohemii nga gjumi politik, liria dhe pamvarsia e Kosovės do tė bėhet
konkrete!
Diskutimi pėr te verteten nuk mund te thuhet se ka ndikim negativ ne
maradhenje ndernjerzore, dhe politike, por sigurishtė se e ngrit
vigjilenncen dhe guximin intelektuale tek njerzit qė duan te ken autonomin
e tė menduarit, dhe tė lirohen nga njėmendesija totaliteare!
Sigurishtė, fryma demokratike e dabatimeve dhe diskutimeve te lirė na i
krijon shancat mė te medha pär ta konkretizuar vullnetin e popullit tė
Kosovės ne krijimin e Shtetit juridik, duke na liruar nga premtime
iluzioniste dhe fataliste.
Takimet e pas luftės s.psh. ai i Vjenės pa u pytur fare institucjonet e mbi
te gjitha Parlamenti i Kosovės, dhe takimeve tjera qė mund tė bėhen nen hije
apo largė syrit dhe veshit tė popullit, po na sjellin pasoja gjithnjė me
zhagitje te panderprera te proqeseve pėr vendosjen e qėshtjės
sė
pazgjidhur tė kosovės.
Tė gjykuarit e shėndoshė, madje edhe parimet shkencore nuk e pranojnė se
diēka qė ėshtė e ērregullt kalon nė diēka qė ėshtė e rregullt me tė qėlluar
apo rastėsisht.
Njerėzit e dobėt kurrė nuk bėjnė ndryshime. Ndryshime bėjnė vetėm njerėzit e
mdhej - vizionarėt, ata qė janė tė gatshėn tė sakrifikojn. Ta duam
veteveten qe te na duan te tjeret!
Duhet tė shpresoim te ndėrgjegjsimi i YN! me vet faktin se nė teritorin e
ton Kombėtar
nė tė kaluarėn, kan ndodhė holokausta tė tipit tė Aushwicit, dhe do tė
gjykojmė drejt qė mos tė pėrseriten siq ndodhi me Prekazin, Reqakun,
Izbicėn etj.
Nė Kuranin e shenjt , pikėrisht nė suren 23 ajeti 34 thot kėshtu:
" E nėse i pėruleni njė njeriu qė ėshtė si ju, vėrtet, atėherė do tė jeni tė
humbur e tė mashtruar."
Si po shifet falenderimi dhe rrespekti i takon vetėm tė Plotfuqishmit, qė
dha lejen per krijimin e UĒK-sė, qė mėpastaj na e sollėn kėtė trohė liri.
Ibrahim RUGOVA NĖ DUAR TĖ MAFISĖ
THOT BUJAR BUKOSHI !
Kemi tė bėjmė edhe me njė strukturė mafioze thekson Bukoshi.
Ndėrkaq Qeverisė Haradinaj, Bukoshi thotė se nuk do tia jepte as njėqind
minuta. Pėrbėrja e saj, sipas tij, nuk ėshtė pėrfaqėsuese pėr Kosovėn.
Ajo nė asnjė mėnyrė dhe me asnjė kriter nuk e pėrfaqėson as nuk e nderon
Kosovėn me potencialin e saj politik. Nė pėrgjithėsi, ėshtė njė seleksionim
tmerrėsisht negativ i kuadrit udhėheqės dhe kuadrit ekzekutiv, thotė
Bukoshi, pėr tė shtuar se e vetmja rrugėdalje pėr tė dalur Kosova nga kjo
rrugė pa krye janė zgjedhjet e jashtėzakonshme, rėnia e kėsaj qeverie dhe
shpėrndarja e parlamentit.
Fjalėt e vėrteta janė tė pakėndshme, por fjalėt e kėndshme nuk janė
gjithmonė tė vėrteta. Po tė dėgjoni deklaratat zyrtare dhe mediat zyrtare
dhe politikanėt tanė optimistė, keni pėrshtypjen se i kemi punėt shumė mirė,
pėrveē disa cikrrimeve qė kanė mbetur tė kryhen. Por po ti siguronit viza
rinisė sonė pėr vendet perėndimore, nuk e di sa pak tė reja dhe tė rinj do
tė mbeteshin nė Kosovė. Kėtu nuk e kam fjalėn vetėm pėr gjendjen mė se tė
rėndė sociale, por nė pėrgjithėsi.
Pas luftės, nė gjykata tė ndryshme tė Kosovės janė mbajtur kryesisht procese
kundėr ish-pjesėtarėve tė UĒK-sė, apo tė TMK-sė. Nė anėn tjetėr, pėrkundėr
asaj se flitet mė tė madhe pėr korrupsionin dhe kriminalitetin e
shumėllojshėm ekonomik e mė gjėrė, ku apostrofohen edhe emra tė caktuar tė
politikanėve dhe qeveritarve, ky segment vazhdon tė mbetet i paprekur nga
drejtėsia.
Strukturat pėrkatėse tė administratės ndėrkombėtare, kėtu kanė informata
tė
bollshme dhe deri nė hollėsi, lidhur me dukuritė qė janė fatale pėr
ardhmėrinė e Kosovės, siē janė korrupsioni, dhe shpėrdorimet nga mė tė
ndryshmet, qė nė secilin vend normal parandalohen, luftohen dhe ndėshkohen.
Sot nė Kosovė, shpėrdorimi i parave publike dhe tė taksapaguesve janė bėrė
sekrete publike, si e drejtė e vetėkuptueshme qė gradualisht po e merr tė
drejtėn e qytetarisė nė moralin publik dhe po vazhdon tė bėhet gati si
dukuri normale, me pretendime pėr mbrojtje institucionale.
Karakteristikė e politikanėve tė dėshtuar ose e politikanėve qė gjenden para
dėshtimit ėshtė shurdhimi dhe verbėrimi i qėllimshėm i dukurive devijante.
Tipari kryesor nė figurėn e tij prej fillimit mbetet pasiviteti thuajse i
plotė politik, dhe shpesh jep pėrshtypjen e njė figure qė jeton nė botėn e
mitologjisė, qė nuk jeton mė nė botėn e halleve, problemeve dhe sfidave me
tė cilat pėrditė ndeshen qytetarėt e Kosovės.
ēfarė mospėrfillje vazhdojnė tė tregoin liderė qė vjedhin ardhmėrinė e
kėtij vendi dhe tė gjeneratave qė vijnė pas nesh, nuk ėshtė puna vetėm e njė
personalitet politik. Mjafton tė shikosh rreth vetes dhe tė shohėsh se nė
kėtė vend asnjė sferė e jetės sė organizuar nuk funksionon as pėr sė afėrmi
sa duhet. Por, pasjė e kesajė dukurie eshtė krijimi i njė mentaliteti pasiv
vetem pėr kerkim lemoshe!
Nė vendet demokratike, veprime imorale janė blerja e postit, korrupsioni,
hajnitė dhe shpėrdorimet e parave publike, pėr qka ndershkohen duke u
dėnuar sipas ligjeve pozitive bile me rreptesi. Nė Kosovė, blerja e disa
posteve tė ministrive nuk skandalizon askėnd, bile edhe arsyetohet si
zotėsi, aftėsi, shkathtėsi, pra konsiderohet si vlerė! Dhe nė tė njejtėn
kohė, me po atė amoralitet, klasa institucionale heshtė dhe vetem heshtu
duke i amaortizuar denoncimet
pėr keto kadegori tė pėrditeshme devijuse. Populli i Kosovės, nuk ka idenė
se ēfar po bėhet pas perdes, dhe me keqardhje me bekimin e votės se tyre.
Sigurishtė, se institucjoni i Presidentit ka pėrgjegjesin para njė pjesė
te
madhe te popullit tė kosovės, pra jo vetem tė atyre qė e votuan por dhe tė
atyre qė nuk i besuan dhe nuk e
kan pranuar si "President" tė tyre, pėr keto arsye:
1. Sepse, ka vazhduar ta perserit veten e tijė me njė shperfillje tė
interesave politike dhe nacionale, me plotė frymė pacifiste qė ende nuk
dha
frytet e premtuara qė 15 vite,
2. Sepse, vazhdon mos tė i pranoi vlerat e luftės qlirimtare tė Kosovės,
edhe pas 6 vitesh,
3. Sepse, vazhdon. Qė kontributin historik tė UQK-sė, dhe gjithė
mertiat e
sajė te ia dedikoi tė tjerve,
4. Sepse, vazhdon me gafet e tija qė i ka tejkaluar qdo limit te arsyeshem
etik, njerzor dhe politik,
5. Sepse, vazhdon tė jetė njeri i priviligjuar nga faktori relevant
ndekombetar, duke u mbeshtetur ne strategjin e tijė pėr zhagitje tė
proqeseve, dhe mė tutje
.
Ftesa puplike e Vatikanit, pėr pjesemarrje nė diten e vorrimit tė Papės ne
kete vit, qė delegacjoni i kosovės tė gjendet ne kuadėr te delegacjonit
serbė, vertet ishte skandaloze, po hjeki maskat e gjithė asajė fushate
mashtruse se Vatikani e perkrah kosovėn dhe popullin e sajė! Se
presidenti
ka krijuar vetknaqesi se qdo gjė eshtė ne rregull sigurishtė rrethė tijė por
jo pėr kosovėn, siq po vertetohet ditate ditės!
Shqetesimet nderkombėtare pėr gjendjen ekzistuse, po i shprehin
shumė tė
deleguar nga qendrat vendose ndekombetare, siq ishte rasti me z.Xhemi Shia i
cili konfirmon se status-kuo nuk i konvenon Kosovės dhe popullit tė sajė,
dhe situata e tanishme thot se nuk i konvenon as situatės sė pėrgjithshme
rajonale! dhe fton subjektin politik dhe institucional qė te jenė mė dinamik
dhe aktiv nė pėrshpejtimin e zgjidhjės sė qeshtjės statusit pėr kosovėn.
Eshtė e drejtė e individit, tė bėn ndryshime pozitive, ne te
menduarit pėr
qeshtje te caktuara ne rrafshin politik, diplomatik, Institucional dhe mbi
te gjitha nacional! Shendrrimi i njė politike pacifisto-nihiliste nė njė
politik guximi me njė dinamizem pragmatik qė ti pengoi nderhyrjet e disa
skenareve te jashtme pėr te lozur me qeshtjen e Kosovės deri ne pafundesi,
eshtė e drejtė dhe obligim kushtetues i liderve institucional, natyrshme
qė
tani e tutje tė e perfaqesoi politiken reale pėr krijimin e Shtetit
tė
kosovės.
Pysim, ku mbetet interesi politik dhe institucional pėr kete kadegori
njerzish, qė din dhe mendoin vetem pėr veten e tyre! Sa dhe si e
perfaqeson
kosovėn po shifet dhe vertetohet qdo ditė, dhe sa suksese kan arritur ne
kete perfaqesim!
Pra, Presidenca udhehiqet nga njė njeri qė i intereson vetem
ai tė jetė i
pari pra tė zgjidhet kryetar siq eshtė rasti i fundit i forumit
politik, i
cili po e kthen Kosovėn pėr 5 vite pas atehere kur nuk kishim institucjone
te zgjedhura me voten e qytetarve!
Keshtu vazhdohet tė luhet me fatet e proqeseve politiko-diplomatike, dhe
fati i statusit politik pėr Kosovėn po shtyhet gjithnjė me gjetjen apo
qpikjen e formave te reja kinse te veprimit politik.
Pėr keto vonasa-zhagitje pėr fatet e Kosovės tani nuk bien vetem nen
pergjegjesin e njė njriu, apo institucjoni, por dhe tė disa
lider tjerė
politik qė kan filluar te krijojnė vetknaqesi duke ra nen ndikim tė
skenareve te huaja dhe duke u bėrė pengesė e realizimit tė synimeve te
natyreshme dhe historike pėr Shtetin e Kosovės!
"Forumi joformal politik, i propozuar nga shefi i UNMIK-ut Soren Jesen
Petersen, nenkupton krijimin e njė organizmi paralel karrshi institucioneve
tė pėrkohshme vetėveqeverisėse tė Kosovės tė dala nga zgjedhjet e lira dhe
demokratike. Ēfarėdo pėrmbajtjeje qė do tė ketė ky forumė (kėshilldhėnės apo
vendimmarrės) ėshtė rrėnim i institucioneve demokratike, ose anashkalim i
tyre nė kohėn mė vendimtare pėr tė ardhmen e Kosovės. Nėse do tė jetė ky
forum kėshilldhėnės, atėherė rezulton se institucionet e Kosovės nuk i
paskan kėshilltarėt e vet. Nėse ky forum do tė jetė vendimmarrės, siē
pretendohet nga opozita, atėherė kjo do tė thotė grushtshtet ndaj
institucioneve vendimmarrėse tė Kosovės qė ėshtė parlamenti, i cili mė nuk e
ka autoritetin e vendimmarrjes sepse kėtė po ia "grabit" forumi i propozuar.
Po, flitet se ky forum do tė merret vetėm me disa ēėshtje tė rėndėsishme pėr
Kosovėn, siē janė decentralizimi, komisioni pėr negociata eventuale pėr
statusin politik tė Kosovės etj. Por, shtrohet pyetja a nuk e paskan
autoritetin institucionet e Kosovės qė tė merren me kėto ēėshtje kapitale
dhe ku qėndruaka rėndėsia e krijimit tė tyre, meqė po krijohet "forumi" si
parlament paralel i kėtij tė tashmit.
Tė gjitha subjektet politike, tė cilat, siē po thuhet, do tė pėrfshihen nė
kėtė forum, janė tė pėrfaqėsuara nė parlament dhe aty e kanė vendin qė t'i
shprehin qėndrimet e veta lidhur me ēėshtjet pėr tė cilat po formohet ky
forum.
Nga ana tjetėr, me formimin e kėtij forumi do tė krijohet njė pėrēarje edhe
mė e madhe midis
subjekteve politike tė pėrfaqėsuara nė parlament, sepse secili subjekt synon
qė tė ketė rolin kryesor nė kėtė forum, me tė cilin nė fakt po ndrydhet
vullneti i popullit i shprehur me votėn e lirė nė zgjedhjet e mėparshme dhe
kėto tė fundit, por shkohet dhe mė tutje duke u gjetur dhe organizime tjera
tė forumeve, grupeve apo komisjone dhe nenkomisjone e qka mund te
pasojnė
.nė te ardhmen e afert apo te larget
.dhe keshtu vazhdon lojra e
administratės nderkombetare me lideret tan politik dhe institucional sa pėr
fitim kohe pėr ata dhe humbje kohe pėr popullin e kosovės .
Sylė ARIFI, av. puplicist
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
17 dhjetor 2005
KOSOVA SHQIPTARE NUK ĖSHTĖ MALL KONSUMI
I
BURSĖS SĖ ZEZĖ RUSO-SERBO-SLLAVE!
· Boris Tadiq: Kosova nuk
ėshtė nė shitje(Rossijskaja
Gazeta,16.11.2005).-Ēfarė hipokrizie morale dhe politike e propagandės
antishqiptare e kryetarit aktual tė Serbisė(!?)
· Natyrisht se Kosova nuk
ėshtė, e as qė do tė jetė ndonjėherė nė shitje
si plaēkė koloniale apo si plaēkė kishtare-shtetėrore multidemokratike e
Serbisė, sepse ajo ishte, ėshtė dhe pėr jetė tė jetėve, do tė jetė
shqiptare dhe
e Shqipėrisė Etnike!
Sė pari, mė vjen mirė qė, sė fundi, edhe kryetari i Serbisė
gjenocidale, Boris
Tadiq paska evoluar pozitivisht nė pikėpamjet dhe nė
qėndrimet e tij
politike, duke kuptuar dhe, pasur mė se tė qartė se
Kosova shqiptare nuk
ėshtė nė shitje, e unė do shtoja, duke nėnvizuar me pėrgjegjėsi tė plotė, se
Kosova nuk ėshtė, as nuk mund tė jetė nė shitje, as nuk ka mė asnjė gjasė reale,
qė tė rikolonizohet ose tė rianeksohet nga serbėt gjenocidalė
dhe nga Serbia
kolonialiste gjenocidale (pavarėsisht nga premtimet e fshehta dhe tė hapura tė
mbėshtetjes sė Rusisė), sepse ajo me mijėra vjet ishte, ėshtė dhe do tė
jetė
pronė e paluejtshme e shqiptarėve dhe e Shqipėrisė Etnike. Kėtė tė vėrtetė
mbi
Kosovėn, duhet ta marrin nė konsideratė sa mė parė tė jetė e mundur si tadiqėt
ēentiko-nazifashistė serbomėdhenj, ashtu edhe kameleonėt e
moderuar-demokratė-kosmopolitė shqiptarė (pavarėsisht se cilit brez a gjeneratė
tė kolaboracionizmit i pėrkasin ata; pavarėsisht se nė ēfarė
shkalle e kanė pėrkrahjen nga faktori i jashtėm evro-ndėrkombėtar a
ballkanik
serbo-sllav, si dhe pavarėsisht se ku e kanė kryerė mejtipin ata), tė cilėt
Serbia sė bashku me aleatėt e saj proserbė ndėrkombėtarė, ėshtė vėnė nė ofensivė
tė
gjetjes dhe tė rekrutimit tė tyre nė listėn e pėrshtatshme tė demokracisė
hibride, me synim tė fundit, qė ata tė jenė bartėsit kryesorė tė arritjes sė
kompromist politiko-juridik serbo- shqiptar pėr statusin e ardhshėm tė Kosovės.
Ndryshe, sė shpejti do tė pėrballėn me fuqinė e argumentit dhe tė drejtėsisė, qė
janė jo vetėm nė anėn e arsyeshme tė sė drejtės sė vetėvendojes dhe tė
pavarėsisė
sė Kosovės, por edhe tė procesit tė ribashkimit tė shqiptarėve dhe tė trojeve tė
tjera tė Shqipėrisė Etnike e jo tė mbrojtjes me ēdo kusht tė sovranitetit
kolonial
serbomadh mbi Kosovėn, pėrkatėsisht tė mosndryshimit tė kufijve artificialė tė
Serbisė kolonialiste. Sė dyti, Boris Tadiqi, Vojislav Koshtunica, Vuk
Drashkoviqi
,etj., duhet tė mbajnė parasysh
faktin se shqiptarėt e Kosovės-Shqipėrisė Etnike njėherit nuk e kanė
ndėrmendė tė
shesin asnjė pėllėmbė tė Kosovės, as tė trojeve tė tjera etnike shqiptare, por
janė
tė pėrqėndruar dhe tė pėrgatitur maksimalisht qė ti blejnė tė tė gjitha
ato
territore tė Shqipėrisė Etnike, tė cilat Serbia + Mali i Zi dhe Greqia i
kanė
kolonizuar dhe aneksuar para 100 vjetėsh me dhunė dhe me gjenocid qė nga vitet
1878; 1912-1913 dhe, tė cilat janė janė duke i terrozuar dhe sunduar edhe sot nė
sy
tė Evropės sė bashkuar demokratike dhe tė Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara(!)
(1) Kosova, jo mė monedhė kusuri e tregut kolonial
serbo-rus-malazez!
Kosova nuk ėshtė produt konsumi serbomalazez, as rus pėr ta
plasuar nė ndonjė
treg serbo-rus sllav, por ėshtė pronė e paluejtshme natyrore dhe
historike e
Shqipėrisė Etnike dhe e shqiptarėve. Prandaj, propagandimi i politikės dhe
i
diplomacisė tregtare i kryetarit tė Serbisė, Boris Tadiq se Kosova nuk
ėshtė
nė shitje(Rossijskaja Gazta,16.11.2005), ėshtė njė manovėr e shkretė e
metodologjisė tradicionale e ekuilibrit tė pėrfitimit me rrezik tė
ortodoksizmit serbomadh nė shėrbim tė zonės sė influences sllave dhe pansllave
jo vetėm nė Kosovė-hapėsirat e Shqipėrisė Etnike, por edhe nė tėrė Gadishullin
Ballkanik. Ringjalljen e kėsaj ambicjeje tradicionale serbo-ruse nė
disfavor tė
interesit kombėtar dhe shtetėror shqiptar, si dhe tė gjithė Ballkanit si
politika, ashtu edhe diplomacia e Shqipėrisė( Shqipėria demokratike e Alfred
Moisiut dhe e Sali Berishės ėshtė e detyruar tė pronocohet zyrtarisht para
botės, duke i kundėrshtuar dhe, duke i pėrgėnjeshtruar shkencėrisht,
politikisht, diplomatikisht dhe pėrmes propagandas kujdestare-ditore
tezat
falisifikatore dhe kolonialiste 100-vjeēare tė qeveritarėve serbomėdhenj
dhe tė
Kishės Ortodokse Serbe, se Kosova ėshtė pronė e ligjshme dhe e paluejtshme
e
Shqipėrisė Etnike e jo e Serbisė kolonialiste dhe gjenocidale) dhe e Shteteve tė
Bashkuara, duhet ta neutralizojnė dhe eliminojnė qė nė zhvillimin e negociatave
tė
ardhshme ndėrkombėtare, duke i njohur pavarėsinė e plotė Kosovės nė pėrputhje me
tė
drejtėn historike tė shqiptarėve mbi Kosovėn, si dhe me standardet e vlefshme tė
sė
drejtės ndėrkombėtare. Ndryshe, ekziston rreziku absolut, qė negociatat e
ardhshme
serbo shqiptare, tė bėhen qėllim nė vetėvete, duke kaluar nė anėn e palės
serbo-ruse, si palė mė e vendosur dhe mė e pėrgatitur pėr ti prishur bisedimet
nė
favorin e interesave tė strategjisė sė tyre kolonialiste dhe
hegjemoniste nė
Ballkan.
(1) Vetėm njohja e pavarėsisė sė Kosovės mund tia hapė dyert
Serbisė pėr tė
hyrė nė Bashkimin Evropian(BE) dhe nė NATO!
Mirėpo, shikuar realisht, njė parashikim tė kėtillė racional, qė nė njė
tė ardhme
tė afėrt Serbia tė aderonte nė mekanizmat dhe strukturėn e BE-sė dhe tė NATO-s,
ndėr tė tjera, e pėrgėnjeshtron sheshit edhe ky konkluzion antishqiptar,
antidemokratik dhe antievropian i kryetarit, Boris Tadiq, duke nėnvizuar
nė
mėnyrė tė prerė se as Serbia, e as ai nuk do ta nėnshkruajė kurrė njohjen
e
pavarėsisė sė Kosovės, sepse Kosova ėshtė pjesė e Serbisė dhe e Malit tė Zi. Unė
si njeri,dhe si kryetar i Serbisė kurrė nuk do ta nėnshkruaj me dorėn time
pavarėsinė e Kosovės.(Vecernje Novosti,15.02.2005). Po nė kėtė frymė Boris
Tadiq,
ėshtė shprehur edhe nė intervistėn e tij dhėnė Rossijskaja Gazeta se Serbia
nuk
ėshtė e gatshme tė pajtohet me pavarėsinė e Kosovės nė kėmbim tė pėrshpejtimit
tė
hyrjes sė saj nė Bashkimin Evropian, sepse Kosova nuk ėshtė pėr shitje. Ėshtė
e
pamundur tė mendohet qė, cilido qoftė shtet demokratik tė hyjė nė BE nėn kushte
tė
kėtilla.(Rossijskaja Gazeta
16.11.2005).
Pa marrė parasysh kuentisencėn e pėrmbajtjes sė dėshirave tė kėtilla
tė
kryetarit, Boris Tadiq dhe tė Serbisė sė tij demokratike, qė janė nė fokus tė
mohimit tė pavarėsisė sė Kosovės, Serbia nuk ka kurrfarė tė drejte morale, as
ligjore, qė sikruse shtetet e tjera tė pranohet si anėtar i barabartė nė
Bashkimin
Evropian, sepse ėshtė nėn hipotekėn e rėndė tė sistemit tė saj kolonial mbi
Kosovėn, Preshevėn, Bujanocin, Medvegjėn, Bllacėn...,etj. Kėshtu qė, sipas sė
drejtės ndėrkombėtare dhe Kartės sė OKB-sė, Serbia, as Mali i Zi nuk kanė
kurrfarė
tė drejte, qė tė jenė anėtarė tė ligjshėm tė BE-sė sikurse shtetet e tjera
demokratike, sepse bagazhi i tyre kolonialist mbi trojet etnike shqiptare,
ėshtė krim ndėrkombėtar. Nė kėtė rast, as BE-ja, as NATO-ja, nuk duhet ti
bėjnė
kurrfarė koncesioni favorizues Unionit tė Serbisė dhe Malit tė Zi, ashtu siē ka
vepruar nė mėnyrė antidemokratike dhe antiligjore (nė kundėrshtim flagrant me
dispozitat e Kartės sė OKB-sė dhe me normat e sė
drejtės ndėrkombėtare) Kėshilli i Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara, duke
e
rikthyer atė nė gjirin e saj, pa asnjė kusht, edhe pse RFJ-ja e Slobodan
Milosheviqit, pėrkatėsisht Unioni i SMZ-sė, ka kryerė tre gjenocide kundėr
Kroacisė, Bonjės e Hercegovinės dhe Kosovės (1990-1999).
Pra, ndryshe nga shumica e vendeve tė tjera tė Evropės Lindore tė
ish-kampit
socialist tė BRSS-sė, tė cilat relativisht leht kanė hyrė nė Bashkimin Evropian,
Serbia, sė pari, ėshtė e detyruar qė tė zgjidhė problemin e Kosovės si njė
nga
kushtet fundamentale pėr tiu qasur anėtarėsimit nė BE. Pa zgjidhjen e
problemit
kolonial tė Kosovės, aderimi i Serbisė nė BE, jo vetėm se ėshtė njė rrugė e
gjatė
pėr tė, por do tė jetė vetėm njė ėndėrr e parealizueshme ngase as
ekonomikisht
nuk i plotėson asnjė nga kushtet e parapara tė Paltformės strategjike
ekonomiko-integruese. Krahas problemit kolonial tė Kosovės, ekonomikisht,
Serbia
ėshtė njė nga vendet mė tė varrura nga ndihma financiare e Fondit Monetar
Ndėrkombėtar (IMF). Kėtė gjendje katastrofike tė ngecjes sė ekonomisė
serbe, e ka
pasqyruar nė raportin e tij edhe Komisioni Ndėrkombėtar pėr Ballkanin (drejtuar
nga premieri italian, Gjuliano Amato), ku thuhet se Serbia sė bashku me tėrė
rajonin e Ballkanit Perėndimor ėshtė buzė
dėshtimit tė pėrpjekjeve tė tyre pėr arritjen e ndonjė suksesi tė
parashikuar nė
planin e zhvillimit dhe tė transformimit ekonomik sipas parametrave tė
kėrkuar tė
BE-sė. Si rrjedhim, pavarėsisht se qarqet serbe deklarativisht, (pa kurrfarė
mbulese, janė tė gatshėm pėr tė hyrė nė BE) me projektet e tyre
diskriminuese-gjenocidale kundėr pavarėsisė sė Kosovės, si dhe pa zgjidhjen e
problemeve tė tjera tė nxehta ndėrkufitare me Kroacinė, me Hungarinė, me
Bullgarinė, me Bosnjėn e Hercegovinėn dhe me Shqipėrinė, Serbia nuk ka kurrfarė
gjase pėr tė hyrė nė BE, sepse kjo organizatė politiko-ekonomike e ushtarake
integruese rajonale nuk ėshtė sikurse struktura e Organizatės sė Kombeve
tė
Bashkuara nė tė cilėn Serbia dhe Mali i Zi janė rikthyer pa kurrfarė tė drejte
ligjore, nė kundėrshtim me tė gjitha rregullat dhe normat e sė drejtės
ndėrkombėtare dhe tė sistemit pozitiv juridik ndėrkombėtar.
Strategjia gjeopolitike e Rusisė nė funksion tė ortodoksizimit
serbomadh nė Ballkan\
Vėshtruar nė aspektin afatgjat tė strategjisė serbo-ruse, e cila ka pėr
qėllim jo
vetėm gllabėrimin e Kosovės-Shqipėrisė Etnike, tė Ballkanit, por para sė
gjithash
edhe destabilizimin e Bashkimit Evropian(BE), si dhe tė pėrzėnies sė Amerikės
nga nga Ballkani, politika e jashtme dhe diplomacia shqiptare nė bashkėpunim
me
Shtetet e Bashkuara tė Amerikės dhe me aleatėt e saj lojalė veropianė, duhet ta
ndėrtojnė njė strategji tė njėsuar antiserbo-ruse, e cila do tė ndihmonte, qė tė
vlerėsohej drejt dhe nė kohė rreziku i amtisė serbo-ruse totalitare, e
cila si
dikur edhe sot, ėshtė duke u shtresėzuar nėpėr tė gjitha poret e Ballkanit nė
emėr
dhe pėr hirė tė ruajtjes dhe tė mbijetuarit e mitologjemave
kishtare-shtetėrore
serbe nė tokat e Shqipėrisė Etnike(!) Kėtė strategji tradicionale afatgjatė tė
Rusisė, e cila ėshtė nė shėrbim tė ringjalljes sė ortodoksizmit serb nė dėm tė
ēlirimit dhe tė pavarėsimit tė Kosovės, si dhe tė territoreve tė tjera etnike
shqiptare, e provon edhe
kjo deklaratė zyrtare e kryetarit aktual tė Serbisė, Boris Tadiq, me
rastin e
vizitės zyrtare tė tij Moskės (mė 13,14,15 nėntor 2005): Nėse shqiptarėve iu
njihet e drejta e pavarėsisė Ballkanin e rrezikon
dezintegrimi...Rusia ėshtė njė
nga shtyllat kryesore tė politikės sė jashtme tė Serbisė, madje edhe sot kur
Serbia
dėshiron tė bėhet anėtar i BE-sė (Tanjug, 15.11.2005). Ja, pra, edhe diplomacia
serbe e Boris Tadiqit nuk e fsheh fare synimin e strategjisė sė saj proruse,
pavarėsisht sesi kjo tingėllon nė veshėt e BE-sė, tė Amerikės dhe
tė NATO-s.
Kėtė e ka dėshmuar edhe retrospektiva e deritashme historikje e
marrėdhėnieve dhe
e interesave komplementare ndėrmjet Rusisė dhe Serbisė, e cila, edhe ėshtė
krijuar
si e tillė nė saje tė ndihmės dhe tė luftėrave tė drejtpėrdrejta tė Rusisė,
pėrkatėsisht tė ish-Bashkimit Sovjetik. Pikėrisht, pse nė vazhdimėsinė historike
Rusia ka qenė mbėshtetėsi kryesor i interesave shtetėrore,kombėtare dhe
religjioze
ortodokse serbe, edfhe
ish-kryetari(krimineli) i Serbisė=RFJ-sė, Slobodan Milosheviq (nxitur dhe
i
ndihmuar dirket dhe indirekt me Kishėn Ortodokse Serbe dhe me Akademinė e
Shkencave
dhe tė Arteve tė Serbisė, si dhe nga i gjithė populli paranoid serbomadh)
zhvilloi
tre agresione kundėr kroatėve, myslimanėve boshnjakė dhe shqiptarėve, duke
llogaritur nė afat tė gjatė, se do tė jetė i ndihmuar nga Majka Rusia. Nė njė
mėnyrė, politika gjenocidale dhe militariste e Serbisė sė Slobodan Milosheviqit
ka
qenė e ndihmuar nga Rusia e Borsi Jelcinit (nė livrimin e kontingjenteve tė
armatimeve dhe nė njerėz-ushtarakė), e cila ka bllokuar edhe rekomandimet e KS
tė
Kombeve tė Bashkuara pėr Kosovėn. Pėr ruajtjen e konstantės historike
ruso-serbe,
me iniciativėn e Slobodan Milosheviqit, Parlamenti Serb mė 12 prill, 1999, me
shumicė dėrrmruese votash pat miratuar rezolutėn e bashkimit tė
Jugoslavisė
(Serbia+Mali i Zi) nė Federatėn Ruso-Bjelloruse, me ērast ministri i Punėve tė
Jashtme tė Rusisė, Igor Ivanov, e pat
vlerėsuar si tejet pozitive pėr zhvillimin e mėtejmė tė marrėdhėnieve
ruso-serbe.
Mirėpo, njė projekt tė tillė tė krijimit tė njė federate tė madhe
ruso-bjelloruse-serbe, me sukses tė plotė e pat goditur ndėrhyrja ushtarake e
NATO-s kundėr Serbisė, pėr shkak tė kryerjes sė gjenocidit tė pėrgjakshėm nė
Kosovė. Se sa ishte me interes jetik pėr serbomėdhenjtė dhe Serbinė
gjenocidale
bashkimi i Serbisė nė kuadrin e Federatės Ruso-Bjelloruse, krahas S.
Milosheviqit,
qe deklaruar, edhe kryeēetniku fashist, Vojislav Sheshel (i cili, tani sė
bashku
me ish-kryetarin e tij, S.Milosheviq gjenden nė bugrun ndėrkombėtar tė
Shevingenit
tė Holandės), duke nėnvizuar se: kirjimi i Federatės Ruso-Bjelloruse-Serbe
ėshtė i
domosdoshėm nė mos sot, nė tė ardhmen e afėrt, sepse ėshtė e domosdoshme qė
popujt
sllavė tė bashkohen pėr ta mposhtur Bashkimin Evropian, (i cili sipas konceptit
tė
fashisitit ēetnik serbomadh, Vojislav Sheshel), ėshtė muri mbrojtės i Amerikės.
Edhe nga konstatim
nacionalshovinist anticivilizues evroperėndimor i Vojsilav Sheshelit, del
qartė se
si nė Evropėn L:indore (Rusia dhe Serbia) kanė tė ndėrtuar strategjinė e
pėrhershme
gjeopolitike. Kėtė e provon edhe forcimi dhe sforcimi i radikalizimit
ēetniko-fashist serb, si dhe rikthimi i partizanėve tė denjė tė
politikės
gjenocidale tė Slobodan Milosheviqit nė pozitat dhe nė funksionet kyē tė
pushtetit
shtetėror serb edhe gjatė vitit 2005, strategji kjo, e cila sheshit flet
dhe
paralajmėron se nė asnjė formė nuk ka vdekur konstanta e gjeopolitikės
hegjemoniste
serbo-ruse-sllave jo vetėm nė Ballkan, por edhe nė Evropė e mė gjerė.
Nė fund, duhet tė kosntatojmė se, pėr tiu shmangur me sukses
strategjisė sė
kėtillė ruso-serbe, e cila njėsoj ėshtė e rrezikshme si pėr interesat vitale tė
Shqipėrisė Etnike, tė Bashkimit Evropian, ashtu edhe pėr interesat afatgjata
strategjike tė Amerikės, sė pari, SHBA-ja, BE-ja dhe NATO-ja, duhet tė njohin
cilėsinė e subjektivitetit juridik ndėrkombėtar tė Kosovės, sepse ky do tė jetė
grushti mė i fortė qė do tia thyejė kurrizin Aleancės sė Shenjtė
Ruso-Serbe
si nė kuptimin e ngushtė nė Ballkan, ashtu edhe nė kuptimin e gjerė nė Evropė.
Vetėm strategjia gjeopolitike amerikane- evroperėndimore (BE dhe NATO), e
fokusuar
nė mbrojtjen e sė drejtės historike dhe ligjore tė shqiptarėve mbi Kosovėn, si
dhe
mbi trojet e tjera tė Shqipėrisė Etnike (qė ėshtė kusht i domosdoshėm dhe i
ngutshėm pėr shkolonizimin e Shqipėrisė Etnike, sepse pa zgjidhjen e
problemit
kolonial shqiptar, Ballkani do tė jetė zonė e pėrherhshme sizmike pėr
qėndrueshmėrinė, pėr paqen dhe pėr sigurinė e tij edhe nė
shekullin XXI), do tė
jetė njė nga barrierat kryesore, qė do ti paralizojė pėrgjithmonė pazarllėqet
tradicioanle tė integrales sė sferės sė interesit rus-serb-sllav nė
Ballkan.
Duke qenė se, boshti ruso-serb-sllav nė afat tė gjatė po synon, jo vetėm
qė tė
pezullojė pėrfundimisht sistemin njėpolar ndėrkombėtar (me
Amerikėn nė krye),
por njėherit ėshtė edhe kundėr krijimit tė Bashkimit Evropian si superfuqi
evropiane, pėr shkak tė faktit se Bashkimi Evropian pėrherė do tė jetė mė afėr
me
Uashingtonin sesa me Moskėn dhe me Beogradin, atėherė edhe Amerika me partnerėt
e
saj evroperėndimorė, duhet patjetėr, qė tė gjejė formulėn
pėrkatėse pėr
neutralizimin e pėrgjithmonshėm tė Rusisė dhe tė bishtave tė saj
serbo-sllavė
nga zona e interesit amerikan dhe ervo-perėndimor nė Ballkan. Ndryshe, brenda
njė
kohe shumė tė shkurtėr (po qe se statusi i Kosovės mbetet nė ēfarėdo forme
varėsie nėn vazalitetin e Serbisė kolonialiste), Rusia e mbėshtetur edhe nga
Kina,
do tia arrijė qė tė zhbalancojė ekuilbrin e sistemit njėpolar me
titullarin e
i tij nė krye, SHBA-nė, duke tentuar (fshehurazi dhe haptazi), qė atė ta
zėvendėsojė me sistemin multipolar
botėror, ku gjithėsesi fjalėn dhe ndikmimin kryesor do ta ketė blloku
pansllavist
me nė krye Rusinė, e ndihmuar dhe e favorizuar edhe nga Kina dhe partnerėt e saj
evro-aziatikė ndėrkombėtarė.
BAROMTERI DIPLOMATIK
Prof.Dr. Mehdi HYSENI
13 dhjetor 2005
KUSH TĖ PUTHET ME SERBINĖ GJENOCIDALE,
ROBĖRINĖ E KA TĖ PĖRJETSHME!
·
"Diplomacy is the art of saying 'nice doggie' until you can find a
rock.' Will Rogers" (James Der Derian, Antidiplomacy)
·
Ndoshta, sė fundi, edhe Bajram Kosumi(kryeministėr i qeverisė sė
Kosovės), e paskėsha kuptuar drejt kėtė sintagmė pėrkufizuese tė
nocionit tė
diplomacisė sė Uill Roxhersit, nė mėnyrė qė nesėr, pas atij
duarshtrėngimi me
Boris Tadiqin, tė pėrfitojė nė kohė pėr konkretizimin e objektivit tė tij
diplomatik nė favor tė pavarėsimit tė Kosovės, pėr ti paralizuar totalisht
ambiciet pushtuese tė arkitektėve dhe tė eksponentėve tė vjetėr dhe tė
rinj tė
diplomacisė kolonialiste serbomadhe, tė cilėt kėtu e 100 vjet mė parė kursesi tė
heqin dorė nga antidiplomacia e duarshtrėngimit me politikanėt dhe me
diplomatėt
e moderuar shqiptarė, tė cilėt dikur dhe sot janė njė nga pengesa
kryesore e
lundėrimit tė anijes sė pavarėsisė sė Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė
Etnike.
·
Pavarėsisht nga demagogjia dhe pedagogjia e paqes kosmopolitiste
dhe pluraliste e rivendikimeve tė shoqėrisė konsumatore (tė hapur), kush tė
puthet
dhe tė pėrqafohet me serbėt demokratė, robėrinė e ka tė pėrjetshme!
Nė politikėn shqiptare, pothuaj se po standardizohet njė ves i
keq-nxitimi i
parakohshėm i pikėpjekjes me tė keqėn tradicionale serbosllave. Shfaqja e kėtij
fenomeni paradoksal ka pėr pasojė mosnjohjen e historisė sė marrėdhėnieve tė
deritashme serbe shqiptare dhe tė teknikave negociuese diplomatike tė
diplomacisė komplemetare serbo-evropiane kolonialiste dhe neokolonialiste.
Cilat janė shkaqet dhe arsyet, qė disa funksionarė tė elitės
politike shqiptare
tė Kosovės janė vėnė nė garė se kush, do tė jetė i pari, qė ti
shtrėngojė
duart me kryetarin ose me kryeministrin e Serbisė (Boris Tadiq dhe Vojislav
Koshtunica), para se tė fillojnė bisedimet nė shkallė ndėrkombėtare pėr
zgjidhjen
e statusit tė Kosovės? Pėrgjigjja: (1) Frika e pakontrolluar nga diktati
i
mentorėve tė tyre ndėrkombėtarė, (2) Interesat e ngushta personale, grupore
dhe
partiake; (3) Promovimi deklarativ zyrtar para masmediave dhe fotoreporterėve
tė
huaj. Kėto janė ndėr pengesat kryesore, tė cilat, jo vetėm nė Kosovė, por
efhe mė
gjerė, pėrbėjnė negativėn e kursit tė politikės dhe tė diplomacisė shqiptare nė
relacionet ballkanike dhe evro-ndėrkombėtare.
Sesa kėta tre faktorė (tė pahetueshėm) po ndikojnė negativisht nė
formimin e
objektivave dhe tė interesave prioritare strategjike tė politikanėve dhe tė
diplomatėve shqiptarė, kur ėshtė fjala pėr prezantimin dhe mbrojtjen e
interesit
kombėtar karshi politikave armiqėsore kolonialiste serbo-sllave nė Ballkan, si
dhe
nė sfondin e marrėdhėnive politike ndėrkombėtare. Kėtė fenomenologji
antidiplomatike tė politikanėve shqiptarė e provon edhe kjo deklaratė (me
pėrmbajtje negative historike, poltike, diplomatike e kombėtare) e
kryeministrit
tė qeverisė sė Kosovės, Bajram Kosumi, i cili para ca muajsh pat deklaruar se:
nuk mund tė mendohet krijimi i shtetit tė Kosovės nė armiqėsi me
Serbinė(Balkanweb,2005). Analizuar thellėsisht, gjithanshmėrisht dhe
realisht,
mesazhi i kėsaj deklarate, pasqyron me vėrtetėsi edhe gjendjen
ezkistuese tė
kastave tė reja poltike aktuale si nė Kosovė, ashtu edhe nė hapėsirat e tjera
tė
Shqipėrisė Etnike, se nuk ka politikanė, as diplomatė, qė
karakterizohen nga vizioni, karizma dhe pragmatizmi i tyre, kur ėshtė
fjala pėr
zgjidhjen e problemeve akute tė shoqėrisė shqiptare nė Ballkan.
Duhet tė nėnvizojmė se, deklarat e mėpastajme tė
kryeministrit B.Kosumi,
pozitive pėr pavarėsinė e Kosovės, nė sy tė diplomacisė ndėrkombėtare, nuk kanė
kurrfarė peshe politike as diplomatike, sepse bien ndesh me interesat e tyre
strategjike afatgjata, qė kanė pėr qėllim edhe mbėshtetjen latente tė interesave
serbe dhe proserbe nė llogari tė pavarėsisė sė Kosovės. Prandaj, duke mbajtur
parasyh njė rrezik tė kėtillė tash pėr tash tė pashmangshėm, sepse
diplomacia e
BE-sė,e Grupit tė Kontaktit, ashtu edhe UNMIK-ut, me kėmbėngulje po kėrkojnė qė
nė kuadrin e Platformės ndėrkombėtare pėr zhvillimin e bisedimeve serbe
shqiptare pėr statusin e Kosovės, tė futet edhe procesi i decentralizimit tė
Kosovės, as kyreministri B.Kosumi, as ministrat e tjerė tė qeverisė sė
Kosovės
(lokalė a rajonalė; vertikale a horizontale) nuk kanė asnjė arsye pse tė marrin
yrysh tė pėrqafohen me homologėt e tyre serbomėdhenj, pavarėsisht se
ku iu
jepet shansi tė takohen nė ndonjė ceremoni rasti
te Toni Bleri, te Zhak Shiraku (nė Evropė) apo te Xhorxh W.Bushi (nė
Amerikė) etj.,
pėrderisa qarqet zyrtare tė Beogradit, tė mos heqin dorė nga vazhdimėsia e
politikės gjenocidale dhe pushtuese e Serbisė sė Slobodan Milosheviqit
ndaj
Kosovės dhe shqiptarėve.
Pėrqafimi-duarshtrėngimi i parakohshėm i kryeministrave a ministrave
shqiptarė
tė Kosovės-Shqipėrisė me pėrfaqėsuesit e lartė tė politikės dhe tė
diplomacisė
serbe tė Beogradit, ėshtė njė sinjal tejet negativ dhe ndjellakeq pėr
parashikimin
e pavarėsisė sė Kosovės, sepse nė njė mėnyrė paralajmėron disponimin e
politikės
shqiptare, se pa pėlqimin e Beogradit nuk mund tė zgjidhet statusi
pėrfundimtar
i Kosovės, ashtu siē ka konkluduar paraprakisht nė mėnyrė antidiplomatike (para
se tė pėrqafohej me Boris Tadiqin nė Londėr) kryeministri B.Kosumi se nuk
mund
tė mendohet krijimi i shtetit tė Kosovės nė armiqėsi me Serbinė(!?) Pikėrisht,
nė
kėtė frymė, duhet tė kuptohet dhe tė trajtohet edhe duarshtrėngimi i B.Kosumit
me kryetarin e Serbisė, Boris Tadiq nė njė takim rasti me Toni Blerin nė Londėr,
mė 9.12.2005(Balkanweb,10.12.2005).
. Shumė mirė(!) Nė aspektin diplomatik, duarshtrėngimi kosumi tadiq,
do tė
thotė njė plus pėr diplomacinė joprotokollare. Mirėpo, nė aspektin e
realizimit
tė interersit kombėtar, do tė thotė njė minus pėr kryeministrin B.Kosumi,
sepse
ende nuk janė krijuar parakushtet themelore pėr tu shtrėnguar duart me
pėrfaqėsuesit e politikės zyrtare serbe, edhe pse paraprakisht disa ministra
tekinkė-ekspertė shqiptarė (hazira, bilalla e haruqina etj.) tė qeverisjes
lokale tė Prishtinės janė takuar nė Beograd, nė Prishtinė e nė Austri me
homologėt
e tyre serbė, tė cilėt s ka dyshim se ia paskanė hedhur themelet hapjes
sė
tunelit tė ri Beograd Mitrovicė(?!)
Pra, shikuar diplomatikisht pikėpjekjet dhe duarshtrėngimet e
politikanėve
zyrtarėt tė Kosovės me homologėt e tyre serbė tė Serbisė, pėrkatėsisht tė
Unionit
tė SMZ-sė, nuk mund tė kualifikoheshin si ndonjė akt tragjik, por shikuar nė
prizmin e interesit afatgjatė kombėtar tė Kosovės dhe tė shqiptarėve, janė
pjellė e parakohshme, qė paralajmėrojnė poteza tė gabueshėm dhe tė
papėrmirėsueshėm pėr ardhmėrinė e Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike.
Fundja, tė gjithė shqiptarėt janė nė dijeni se vitin e ardhshėm nė
tryezėn e
gjelbėr diplomatike ndėrkombėtare tė dialoghut serbo shqiptar, do tė vijė nė
shprehje akti i duarshtrėngimit-pėrqafimit tė palės shqiptare me atė tė palės
serbe, si rrjedhim i ushtrimit tė trysnisė dhe tė diktat tė faktorit
evro-ndėrkombėtar. Prandaj, tani, as kryeministri B.Kosumi, as
kryeministri
S.Berisdha e as ministrat e nėnministrat e tyre nuk kanė pėrse tė marrin yrysh
si pula pa krye, qė pa zbardhur agimi pėr pavarėsinė e Kosovės, tė
merren
ngrykė me homologėt e tyre ēetnikė serbomėdhenj (BorisTadiqi, Vojislav
Koshtunca,
Vuk Drashkoviq, Sandra Iviq-Rashkoviq, Pavle, Artemje, Oliver Ivanoviq, tė cilin
Time i 28.11.2005, e ka vlerėsuar si njė nga politikanėt mė tė moderuar serbė
nė Kosovė...etj.!!!), sepse ekziston rreziku potencial, qė epilogu i
konfrencės
sė ardhshme pėr statusin e Kosovės, tė jetė aq i dhembshėm, aq diskutabil
dhe aq
i papranueshėm pėr pavarėsinė e Kosovės,
saqė duarshtrėnguesit dhe pėrqafuesit e palės, pėrkatėsisht
politikės
shqiptare, do ta humbasin rrugėn nė oborrin e huaj, sepse as Boris
Tadiqi,
Vojislav Koshtunica, as Vuk Drashkoviqi e as moderatori ēetnik shovinist
serbomadh, Oliver Ivanoviq, nė fund, do tė refuzojnė, qė tė merren ngrykė dhe
ti
shtrėngojnė duart me palėn shqiptare, sepse, prapė, si dikur nė
historinė e
derisotme, do ti konsiderojnė si palė kapitulluese disfatiste, pavarėsisht
nga
duarshtrėngimet dhe pėrqaffimet e tyre tė parakohshme, tė sinqerta,
por naive
dhe tė pajusitifikueshme pėr mbrojtjen e interersit tė pėrgjithshėm
nacional dhe
shtetėror shqiptar.
Pavarėsisht nga intensiteti dhe ngrohtėsia e sinqertė e aktit
duarshtrėngues tė
politikės dhe tė diplomacisė shqiptare ndaj partnerėve tė tyre negociues
serbomėdhnej dhe mbėshtetėsve tė tyre (tė dikushėm dhe tė sotshėm) lidhur me
fatin
e Kosovės, shqiptarėt e Kosovės, as tė Shqipėrisė nuk duhet tė pranojnė
asnjė
variant politiko-juridik pėr Kosovėn, pėrveē pavarėsisė sė saj tė plotė, ashtu
si ėshtė pėrcaktuar populli me referendum, me kushtetutė dhe me luftėn e
zhvilluar
ēlirimatre kombėtare antikoloniale tė UĒK-sė-TMK-sė, tė ndihmuar moralisht,
politikisht, diplomatikisht dhe ushtarakisht nga Amerika dhe
NATO-ja(24.03.1999).
Sipas parashikimeve tė deritashme, delegacionin e palės shqiptare
nė bisedimet e
ardhshme pėr Kosovėn, e presin dy versione mė iracionale dhe tė papranueshme pėr
pavarėsinė e Kosovės: (1) Ndarja e Kosovės sipas drfateve ndėrkombėtare tė
Serbisė dhe tė Kishės ortodokse Serbe. Kėtė opcion, tanimė qe 6 vjet e
ilustron
rasti i ndarjes sė Mitrovicės Veriore nga jurisdiksioni administrativ i UNMIK-ut,
si dhe procesi i decentralizimit-copėtimit territorial tė Kosovės dhe (2) Mbetja
e
Kosovės nėn vazalitetin ndėrkombėtar tė Bashkimit Evropian (EUROMIK si substitut
i
UNMIK-ut) , qė njėkohėsisht nėnkupton njohjen e statusit tė ndonjė autonomie tė
kushtėzuar tė Kosovės nė kuadrin e sovranitetit kolonial tė Unionit tė SMZ-sė
apo
vetėm tė Serbisė, po qe se Mali i Zi do tė pavarėsohej nga Serbia.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
08 dhjetor 2005
KOHERENCA E FALLSITETIT HISTORIKO-POLITIK DHE JURIDIK E SERBISĖ
MBI
KOSOVĖN-SHQIPĖRINĖ ETNIKE
* Turqia Osmane ishte djepi i civilizimit serb nė Ballkan!
* Ndėrsa pėr shqiptarėt ishte varri i identitetit tė tyre!
Shkenca e mirėfilltė objektive e historisė politike
ndėrkombėtare ka provuar se
gjatė periudhės sė sundimit tė Turqisė Osmane, vetėm serbėt ( aspahurunė,
fis
barbar, i dyndyrė nga Azia janė civilizuar nė Ballkan, duke falėnderuar
sundimit
osman) kanė gėzuar statusin mė tė privilegjuar tė robit nė Ballkan. Ndėrkaq,
shqiptarėt indigjenė nė tokat e tyre stėrgjyshore, nuk kanė gėzuar asnjė liri
dhe
tė drejtė elementare, qė i kishin serbėt barbarė dhe primitivė, tė ngulitur nė
tokėn shqiptare tė vilajeteve tė Shqipėrisė Etnike nėn sundimin osman, por kanė
qenė tė diskriminuar dhe tė asimiluar deri nė maksimum. Kjo asimetri e
pozitės sė
serbėve dhe tė shqiptarėve nė sistemin e sundimit tė Perandorisė osmane nė
thelb
pėrgėnjeshtron mbi ēdo bazė tezat dhe konceptet e deritashme
nacionalshoviniste
dhe kishtare tė koherenės konvencionale tė historisė, tė politikės, tė
diplomacisė dhe tė propagandės sė aliazhuar kishtare-shtetėrore serbomadhe, se
serbėt kanė qenė njė nga popujt mė tė viktimizuar nė Ballkan nga sundimi i
Perandorisė Osmane. Kjo ėshtė njė e pavėrtetė e madhe, por nė shekuj e
kapitalizuar nė dobi tė shkencės sė historisė,
tė politikės dhe tė propagandės shtetėrore kishtare tė Serbisė. Pėrkundrazi,
historia objektive ndėrkombėtare flet ndryshe, se robėrit serbė kanė qenė
mė tė
favorizuarit nga ana e Turqisė Osmane. Kėtė e provon edhe argumenti aksiomatik
shkencor se serbėt janė civilizuar nėn sundimin e periudhės osmane,
por nė tokėn
e huaj shqiptare. Prandaj, Serbia as serbėt nuk kanė asnjė tė drejtė morale,
njerėzore, ligjore as shkencore qė Turqinė Osmane ta quajnė burgu mė i madh
pėr
serbėt nė Ballkan, sepse ajo pėr ta nuk ishte kurrfarė burgu famėkeq, as i zi,
ashtu siē e kanė stigmatizuar me shekuj kuazishkenca historike dhe politika
propagandistike kishtare dhe shtetėrore e Serbisė sė Madhe dhe e
nacionalshovinistėve serbomėdhenj, sepse gjatė sundimit osman serbėt kanė
arritur
qė ta ruajnė identitetin dhe gjuhėn e tyre.
Ndėrkaq, me shqiptarėt ka ndodhur e kundėrta mbase ata nuk ishin foshnjė
e
privilegjuar sikurse serbėt barbarė nė truallin shqiptar, por ishin halė nė sy
e
Turqisė Osmane ngase luftonin pėr ti ēliruar dhe rikthyer territoret e tyre, qė
kishin rėnė pre nėn sundimin e saj tė egėr antishqiptar. Pėr kėtė tė vėrtetė tė
pamohuar mbi statusin e robit tė shqiptarėve tė diskriminuar dhe tė shfarsur nga
sistemi 500-vjeēar i Perandorisė Osmane, nė mėnyrėn mė objektive dhe mė tė qartė
flet shkenca e historisė, e politikės dhe e diplomacisė shqiptare. Prandaj, nė
kėtė
kontekst nuk mund tė tėrhiqet, as nuk mund tė pranohet kurrfarė paralelizimi
historik, politiko-juridik, as faktik, ashtu siē gėnjen dhe falsifikon me
paturpėsi, dhe pa kurrfarė argumenti tė vlefshėm kuazishkenca dhe politika
propagandistike kishtare serbomadhe se nė vijimėsinė historike shqiptarėt
kanė
qenė tė mbėshtetur nga Turqia Osmane, si dhe mė pas nga Turqia sekulariste, pėr
shkak tė komponentės fetare islame. Kjo tezė falsifikuese 100-vjeēare
serbomadhe, sa ėshtė e paqėndureshme, ėshtė edhe absurde dhe iracionale,
sepse po tė kishte qenė ashtu mbi 50% tė tokave indigjene tė
Shqipėrisė Etnike, pikėrisht nuk do tiu kishin falur Serbisė, Malit tė Zi dhe
Greqisė, por do tiu liheshin titullarėve tė tyre legjitimė-shqiptarėve
dhe
Shqipėrisė Etnike. Kjo e vėrtetė e hidhur shqiptare nuk ėshtė e diskutueshme,
por e
diskutueshme ėshtė si pėr historinė, si pėr politikėn, ashtu edhe pėr drejtėsinė,
se si ka qenė e mundur, qė barbarėt serbė-robėr nė tokat shqiptare gjatė
Perandorisė Osmane, tė fitojnė statusin e robit tė privilegjuar nė karahasim
me
shqiptarėt autoktonė, pėr shkak tė kėtyre dy fakte kryesore: (1) kur dihet se
robėrit serbė ishin barbarė, nomadė, tė vendosur nė tokat e shqiptarėve dhe tė
Shqipėrisė Etnike dhe, (2) kur dihet se feja ortodokse serbe nuk kishte
dhe, nuk
ka asgjė tė pėrbashkėt me fenė islame, as me konvencionalen e kulturės turke
dikur
dhe sot? Pėrgjigja ėshtė e thjeshtė, Kisdhėn Ortodokse serbe dhe shtetin
barbar gjenocidal serb, tė vendosur nė zemrėn e tokave tė Shqipėrisė Etnike (dikur)
me Stambollėn Osmane i ka lidhur
interesi i pėrbashkėt (antifetar, antinjerėzor, antiligjor, antishqiptar)
i
hegjemonizimit dhe i imperializimit serbosllav-turk mbi shqiptarėt dhe
Shqipėrinė
Etnike nė Ballkan. Fsatkeqėsisht kėtė gjendje de facto dhe de jure e
dėshmon edhe
statusi kolonial i sotėm i shqiptarėve nėn sovranitetin kolonial
serbo-malazez-grek
dhe maqedon. Mirėpo, historikisht, ky fatalitet i shkaktuar mbi shqiptarėt dhe
Shqipėrinė Etnike, si shkak dhe pasojė e sundimit tė Turqisė Osmane, e cila qė
nė
Kongresin e Berlinit (1878) dhe mėpastaj nė Konferencėn e Ambasadorėve tė
Londrės
(1912-1913), ua bėri teslim territoret shqiptare Serbisė, Malit tė Zi dhe
Greqisė, kurse sot, Turqia sekulariste e Kemal Ataturkut, i ka futur veshėt nė
lesh hesht para kėsaj tragjedie shqiptare nė Ballkan, edhe pse
serbomėdhnejt dhe
Serbia gjenocidale e kritikojnė dhe e anatemojnė njėsoj sikurse
Turqinė Osmane pėr shkak tė
komponentes konvencionale tė favorizimit tė shqiptarėve nė dėm tė
interesave
serbosllave nė Ballkan(!) Njė heshtje e tillė e politikės dhe e diplomacisė
nė
favor tė ruajtjes sė miqėsisė sė deritashme tradicionale me Serbinė, nuk
ėshtė nė
interes tė shkolonizimit tė shqiptarėve, as tė normalizimit tė
marrėdhėnieve serbe
shqiptare ngase Turiqa, as Shqipėria nuk janė duke e
destabilizuar paqen dhe
sigurinė nė Ballkan, por Serbia gjenocidale me Malin e Zi dhe me Greqinė,
tė cilat
edhe nė kėt pesėvjeēar tė shekullit 21, shqiptarėt po i mbajnė pengjė tė
interesave tė tyre kolonialiste dhe imperialiste.
Shtrohet pyetja e pashmangshme: - Pse serbėt barbarė kanė
qenė robėrit mė tė
favorizuar nė kuadrin e Turqisė Osmane? - Nė krijimin e kėsaj komponenteje
absurde serbo-truke, kontributin mė tė madh, dhe rolin kryesor e kanė
luajtuar
lidhjet e Kishės Ortodokse Serbe me Portėn e Lartė tė Stambollit.. Pikėrisht, nė
saje tė njė angazhimi dhe bashkėpunimi tė kėtillė permanent i
Kishės Ortodokse
Serbe me Portėn e Lartė tė Stambollės, serbėt e kanė fituar autonominė
konfesionale dhe juridike-kishtare. Ipso facto, ky tip autonomie pėrbėnte
kornizėn e ardhshme nacional-kishtare serbe tė krijimit tė shtetit nė shtet
serb
nė truallin shqiptar tė Shqipėrisė Etnike, qė atė botė ishte e kolonizuar dhe e
pushtuar nga Truqia Osmane, sikurse kėtu e 100 vjet mė parė, e edhe sot
nėn
Serbi, Mal tė Zi dhe Greqi. Ashtu, siē po kėrkojnė edhe sot (nė fillimshekullin
21) piemontėt e frontit ortodoks serbo-rus-grek Beogradi zyrtar dhe Kisha
Orotodokse Serbe, qė nė Kosovėn shqiptare tė krijohet edhe njė shtet
kishtar serb nėn maskėn e sintagmės
politiko-propagandistike serbomadhe, hiq mė pak se njė shtet federativ a
konfederativ me pėrbėrje 7% tė pakicės serbe kolonialiste serbe (!?) Me
gjithė
ambicien e pėrsėrtijes sė simetrisė historike antishqiptare tė Serbisė nė
disfavor
tė pavarėsisė sė plotė tė Kosovės, duke e kėrcėnuar me modele autonomiste tė
kornizave kishtare-juridike, tė bekuara qysh nga sulltanati i Turqisė Osmane,
si dhe nga carizmi i dikurshėm rus, vitin e ardhshėm nė bisedimet
ndėrkombėtare
pėr zgjidhjen e statusit politiko-juridik tė Kosovės nuk ka asnjė shans qė tė
pėrsėritet historia e hidhur e barbarizmit serbo-osman me krijimin e asnjė
autonomie ose federate e shtetit kishtar serb me 7% nė Kosovė!
Pavarėsisht nga falsifikimet e historisė sė shqiptareve dhe tė Ballkanit
nga ana
e kuazishkecnės historike, politike dhe kishtare serbe, robėrit serbė gjatė
sundimit osmanė nuk kanė qenė tė diskriminuar, as tė shfarosur sikurse qė ishte
rasti me shqiptarėt nė vatrat e tyre stėrgjyshore ilire, por kanė qenė tė
privilegjuar me atribute tė autonomisė sė plotė konfesionale dhe
juridike-kishtare
nė tokat etnike shqiptare, qė gjendeshin nėn sundimin anadollak osman.
I vlen tė ritheksojmė se korniza konfesionale dhe juridike-kishtare e
theksuar
serbe e bekuar nga sulltanėt e Turqisė Osmane, de facto dhe de jure ishte
bazamenti i rimėkėmbjes sė shtetit tė shenjtė qiellor serb nė shekullin XIX,
pėrkatėsisht i ndėrtimit tė Platformės sė ekspansionizmit dhe tė hegjemonizmit
tė
krijimit tė Serbisė sė Madhe nė territoret autoktone tė Shqipėrisė Etnike dhe tė
shqiptarėve nė Ballkan.
Zanafilla e shpėrfytyrimit tė historisė sė vėrtetės mbi shqiptarėt dhe
Shqipėrinė
Etnike nė Ballkan nga ana e serbėve daton pra, qė nga koha e Perandorisė Osmane,
kur edhe serbėt e kishin siguruar statusin e robit mė tė favorizuar nė
tokat e
vilajeteve shqiptare, nė krahasim me statusin e shqiptarėve, tė cilėt Perandoria
Osmane i kishte zhveshur nga ēdo e drejtė dhe liri elementare e njeriut deri mė
28
Nėntor 1912, kur Shqipėria pėrfundimisht, nė saje tė luftėrave dhe kryengritjeve
tė saj shekullore ia arrin tė ēlirohet dhe tė pavarėsohet nga sundimi
500-vjeēar
i Turqisė Osmane.
Vėrtet, nė njėrėn anė, viti 1912 i pavarėsisė sė Shqipėrisė ishte njė
kurorėzim
real i fitores sė shqiptarėve mbi pushtuesin e tyre osman pesėshekullor. Mirėpo,
nė anėn tjetėr, viti 1912-1913 shėnoi edhe disfatėn mė tė rėndė dhe mė tragjike
nė
historinė e shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike, sepse nė territoret e liruara
dhe tė ēliruara nga vetė shqiptarėt, vėrshuan soldateskat terroriste-gjenocidale
pushtuese tė Serbisė, tė Malit tė Zi dhe tė Greqisė, tė cilat me ndihmėn e
Fuqive
tė Mėdha tė Evropės (nė veēanti tė Francės dhe tė Rusisė) pushtuan dhe
kolonizuan
mbi 50% tė territorit indigjen tė Shqipėrisė Etnike. Me gjithė kėtė shkelje
flagrante tė drejtės historike dhe asaj ndėrkombėtare tė shqiptarėve dhe
tė
trojeve tė tyre etnike, politika, propaganda dhe shkenca
shtetėrore-kishtare e
Serbisė sė Madhe, para opinionit evropian dhe ndėrkombėtar nė mėnyrėn mė
tė
pacipė falsifikatore zuri pėr tė shkruar historinė e triumfit tė turpit
serbomalazez, kinėse Serbia dhe Mali i Zi me luftėrat ballkanike tė tyre
kishin ēliruar Kosovėn dhe viset e tjera tė Shqipėrisė Etnike nga
Perandoria Osmane. Nė tė vėrtetė, kjo ishte rrena mė e madhe,
qė e fabrikoi kuazishkenca dhe politika e propaganda terroriste
gjenocidale e
shtetit dhe e kishės ortodokse serbe, kėtu e 100 vjet mė parė, sepse e vėrteta
ishte kjo: - Si Kosova dhe tė gjitha territoret e tjera tė Shqipėrisė
Etnike ishin
ēliruar nga luftėrat e pėrgjakshme heroike tė shqiptarėve. Mirėpo, kėtė fitore
tėrėsisht tė ligjshme edhe sipas ligjeve e konventave ndėrkombėtare tė
luftės, si
edhe tė rregullave dhe normave tė sė drejtės ndėrkombėtare, Serbia dhe Mali i Zi
ia
atribuan luftėrave ēlirimtare tė tyre kundėr Perandorisė Osmane. Nė tė
vėrtetė,
kjo ishte shkalla mė e lartė e hipokrizisė dhe e fallsitetit
historiko-politik,
juridik dhe luftarak e Serbisė, e cila sė bashku me Malin e Zi me terror dhe me
gjenocid e invaduan Kosovėn-gjysmėn e Shqipėrisė Etnike. Ajo ēėshtė mė e
keqja
dhe mė e papranueshme jo vetėm pėr tė vėrtetėn historike tė
shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė
Etnike, por edhe pėr gjithė historinė e Ballkanit, ėshtė fabrikimi dhe
ngulitja e
gėnjeshtrės njėshekullore anticivilizuese dhe antishqiptare nga ana e
teftereve
tė peshkopėve tė Kishės Ortodokse Serbe(tė tipit pavle e artemije) dhe nga
shkenca
historike serbomadhe, se serbėt dhe malazezėt me luftėrat e tyre
ēlirimtare
ballkanike , e pėrzunė sundimin osman nga trojet e tyre serbo-malazeze(!?) E
vėrteta ėshtė nė anėn e historisė sė Kosovės, pėrkatėsisht gjysmės sė Shqipėrisė
Etnike, e cila edhe sot, si shkak dhe pasojė e fallsitetit historiko-politik dhe
juridik tė Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi, ėshtė pronė ilegale (si nė
kuptimin historik, ashtu edhe nė atė juridiko-politik ndėrkombėtar) e
sovranitetit
kolonial serbo-malazez. E vėrteta ėshtė se, serbėt dhe malazezėt nuk kanė
ēliruar
kurrfarė territoresh tė tyre serbo-malazese, por si hordhi barbare me kamėn
ēetniko-fashiste tė terrorizmit dhe gjenocidit tė planifikuar dhe tė
institucionalizuar serbo-malazez,
vėrshuan nė uzurpimin dhe nė grabitjen e territoreve tė lira shqiptare, me
ērast
masakruan dhe dėbuan nga vatrat dhe trojet e tyre me qindra dhe mijėra shqiptarė.
Kjo ėshtė e vėrteta, tė cilėn edhe sot e sofistikon Serbia dhe Kisha Ortodokse
Serbe gjakatare, nė mėnyrė qė, edhe mė tej tė manipulojė me shkencėn, me
politikėn
dhe me propagandėn evro-ndėrkombėtaree nė favor tė mbrojtjes sė interesave
kolonialiste tė Serbisė sė Madhe mbi Kosovėn-Shqipėrinė Etnike (Presheva,
Bujanoci, Medvegja, Bllaca..,etj.).
Nė frymėn e kėsaj koherence dhe hipokrizie falsifikatore kundėr tė sė
vėrtetės
historike shumėshekullore dhe tė sė drejtės sė vetėvendosjes sė Kosovės dhe tė
shqiptarėve tė Shqipėrisė Etnike, ėshtė edhe kjo deklaratė antishqiptare e
premierit aktual tė qeverisė sė Serbisė, Vojsilav Koshtunica : Kompromisi nga
ana
shqiptare ėshtė i domosdoshėm, sepse shqiptarėt tė drejtėn e tyre tė
vetėvendojes e kanė realizuar me krijimin e Shqipėrisė. Kėshtu qė, tani,
shqiptarėt, pothuajse njė shekull mė pas, nuk mund ta formojnė edhe shtetin e
dytė
shqiptar nė territorin e Serbisė. Kjo thjesht, do tė ishte precedencė, sepse nė
tėrėsi do tė dhunonte parimet mbi tė cilat bazohet e drejta ndėrkombėtare dhe
stabiliteti rendit evropian. Serbia nė tėrėsi e respekton tė drejtėn qė
shqiptarėt
ta realizojnė shkallėn mė tė lartė tė autonomisė nė kuadrin e Serbisė, e cila ka
tė drejtėn e pakontestueshme tė sovranitetit dhe tė integritetit territorial mbi
Kosovėn.(Tanjug, 5.12.2005).
Kjo tezė me pėrmbajtje antihistorike dhe antijuridike ndėrkombėtare,
kryeminstrit
tė qeverisė sė Republikės sė Serbisė, dr.Vojislav Koshtunica, nuk ėshtė e
pranueshme pėr kėto arsye: (1) Kosova kurrnjėherė nuk ka qenė territor serb, as
i
Serbisė, por i Shqipėrisė dhe i shqiptarėve; (2) Kosova qė prej vitit 1912
e deri
mė 10 qershor 1999 ka qenė vetėm plaēkė koloniale e Serbisė gjenocidale
imperialiste; (3) Si rrjedhim i kolonialzimit serbo-malazez dhe grek
njėshekullor
dmth deri mė sot (viti 2005, shekulli XXI) shqiptarėt as tė Kosovės e as tė
trevave tė tjera tė Shqipėrisė Etnike, tė cilat ende ndodhen nė sundimin
kolonial
serbo-malazez-grek dhe maqedon, nuk e kanė realizuar tė drejtėn e
vetėvendosjes,
sikurse pjesa tjetėr (50%) e shqiptarėve tė Shqipėrisė sė pavarur mė 1912; (4)
Nuk
ėshtė e vėrtetė, siē ka pohuar nacionalisti i regjur antishqiptar, Vojislav
Koshtunica, se shqiptarėt po kėrkojnė tė ndėrtojnė shtetin e dytė shqiptar nė
territorin e Serbisė, sepse Kosova nuk ka qenė, nuk ėshtė dhe kurrė nuk do tė
jetė territor etnik serb, por vetėm integrale historiko-natyrore, gjeopoltiike
dhe e ligjshme e territorit etnik
shqiptar,qė quhet Shqipėria Etnike, e jo territor serb, as Shumadi serbe,
siē
ka pohuar kryeministri i qeverisė serbe, Vojislav Koshtunica, me qėllim qė
ti
rehabilitojė dhe qetėsojė nervat sklerotike tė paranojės kolektive tė
serbomėdhnejve dhe tė Serbisė gjenocidale kolonialiste;(5) Duke qenė se Kosova
dhe
trevat e tjera shqiptare nėn Serbi dhe nėn Mal tė Zi ende janė me status
kolonial
serbo-malazez, kjo gjendje faktike tregon se ende nuk ėshtė zgjidhur ēėshtja
kombėtare shqiptare nė Ballkan. Prandaj, si rrjedhim, shqiptarėt si tė Kosovės,
ashtu edhe tė viseve tė tjera tė kolonizuara tė Shqipėrisė Etnike, sipas sė
drejtės
ndėrkombėtare, gėzojnė tė drejtėn e plotė, qė tė anagazhohen pėr shkolonizimin e
tyre tė plotė, e drejtė kjo, qė nė asnjė mėnyrė nuk e dhunon asnjė parim, asnjė
dispozitė, asnjė paragraf dhe asnjė normė tė sė drejtės ndėrkombėtare, as
tė Kartės sė Kombeve tė Bashkuara e as tė Rendit tė Ri Ndėrkombėtar, pėrkundrazi
ėshtė nė frymėn e tyre tė plotė; (6) Duke
qenė se historikisht, serbomėdhenjtė i ndėrrojnė tezat nė favor tė interesave tė
politikės dhe tė sistemeve tė tyre hegjemoniste, nuk ėshtė fare e ēuditshme, dhe
sigurisht nuk do tė jetė i pari, as i fundit, as kreyminstri Vojislav Koshtnica,
qė
i dhimbset aq shumė e drejta ndėrkombėtare dhe rendi evropian nėse Kosova
do
tė njihej nė cilėsinė e subjektivitet juridik ndėrkombėtare, do tė shthureshin
kėto parime dhe norma vlerore tė sistemit juridik pozitiv tė bashkėsisė
ndėrkombėtare?! (7) Ky vajtim i V.Koshtunicės nė dobi tė
mbrojtjes sė drejtės
ndėrkombėtare dhe evropiane nga njohja e pavarisė sė Kosovės, ėshtė iracional,
tendncioz, apolitik, antijuridik, amoral, antihistorik, sepse pa kurrfarė
baze,as
argumenti po kėrkon nga Evropa dhe nga bashkėsia ndėrkombėtare, qė ato ti
revidojnė rregullat dhe normat e sė drejtės ndėrkombėtare dhe evropiane pėr tė
mbėshtetur sovranitetin kolonial 100-vjeēar tė Serbisė nė Kosovėn
shqiptare?! Kjo dėshirė e vjetėr shekullore
serbomadhe e Vojislav Koshtunicės, e Kishės Ortodokse Serbe dhe e Serbisė
gjenocidale nuk ka asnjė gjasė qė tė pėrmbushet nga Bashkimi Evropian(BE), as
nga
OKB-ja, as nga Amerika, sepse ėshtė amorale dhe plotėsisht antiligjore, qė vret
vlerat liridashėse dhe ciivilizuese jo vetėm tė Evropės Perėndimore dhe tė
Amerikės, por edhe tė tė gjithė popujve tė shkolonizuar nė pėrmasa tė pėrbotshme.
BAROMTERI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
30 nėntor 2005
EXIT DIPLOMACY E SALI
BERISHĖS
NGA KOSOVA DHE
SHQIPĖRIA!?
Sigmund Frojdi (1856-1939), nė veprėn e tij psikoanaliza me tė drejtė
ka nxjerrė pėrfundimin logjik se frika nuk ka ilaē! Si duket, edhe doktori
Sali Berisha me kohė e paska kuptuar drejt kėtė konkluzion shkencor tė
babait tė psikoanalizės, shkencėtarit tė famshėm vjenez me origjinė hebreje,
sepse ndryshe, si
kryeministėr i qeverisė shqiptare nuk do tė kishte pohuar se : Kosova nuk duhet
tė bashkohet as me Shqipėrinė as me Serbinė. Ajo duhet tė kėrkojė pavarėsinė e
vetme. (BallkanWeb, 28.11.2005).
Pavarėsisht, nga ky opinion i hollė diplomatik i
kryeministrit S. Berisha,
Kosova, po qe se ka fatin tė pavarėsohet nga Serbia, ska dyshim se
njė do tė
bashkohet me Shqipėrinė Etnike. Kjo ėshtė e natyrshme dhe plotėsisht e
jujstifikueshme. Kėtė domosdoshmėri tė kohės e kanė parasysh edhe miqtė edhe tė
gjithė armiqtė e ribashkimit gjithėshqiptar. Pse them kėshtu, sepse
kjo ėshtė
plotėsisht e qėndrueshme dhe e besueshme ngaqė Kosova ėshtė territor
i
Shqipėrisė Etnike e jo i Serbisė, as i Malit tė Zi. Kėshtu qė, si
salihėt, si
shkelzenėt, si maliqėt, si fatosėt, si brahimėt, si dacėt e si vetulloshėt...,
etj, nė Prishtinė dhe nė Tiranė, duhet ta kenė tė qartė se me simulimet e tyre
apolitike dhe antidiplomatike nė temėn antibashkim, vetėm se do tė
kompremetohen pa nevojė si para opinionit tė tyre, ashtu edhe atij
ndėrkombėtar,
sepse askush nuk do ti vėrė nė pullė, se e pėrqafojnė apo e
shkelmojnė
antibashkimin e rekomanduar nga disa ekspertė tė GNK-sė etj.
Rekomandimi se nuk ka bashkim tė Kosovės me Shqipėri, ėshtė futur
me qėllim nė
disa projekte ndėrkombėtare, qė para kohe prejudikojnė se ēdo tė ngjet me
fatin
e pavarėsisė sė Kosovės. Shkurt, ato e pėrjashtojnė optimizmin se Kosova, do tė
fitojė pavarėsinė e plotė(!?) Pra, si nė kuptim tė pėrgjithshėm, ashtu edhe nė
atė
tė veēantė politiko-diplomatik e juridik, edhe ky rekomandim, duhet tė
kuptohet
njėsoj sikurse paragrafi i Rezolutės 1244 pėr Kosovėn i KS tė Kombeve tė
Bashkuara, se Kosova ėshtė pjesė territoriale e Serbisė. Tė dy
kėta paragrafė
tė institucioneve tė ndryshme ndėrkombėtare emėrues tė pėrbashkėt
kanė-kontestimin
e pavarėsisė sė plotė tė Kosovės, qė do tė jetė objekt i bisedimeve tė ardhshme
serbo shqiptare nė tryezat e gjelbra diplomatike tė bashkėsisė
ndėrkombėtare.
Duke qenė se serbėt nuk kanė argumente tė tjera tė vlefshme pėr tė
vėnė nė
pikėpyetje pavarėsimin e Kosovės, sepse mjaft e kanė kullotė si koloni tė tyre
qe mė se 100 vjet, atėherė, nė vend tė tyre, do tė shėrbehen me parulla
politike fiktive tė specialistėve kosmopolitė ndėrkombėtarė tė kėtyre
paragrafėve tė theksuar, si dhe me pėrrallat e rreme mitologjike
tė Kishės sė
tyre ortodokse , se po qe Kosovės, do ti njihej statusi i pavarėsisė, ajo
menjėherė do bashkohej me Shqipėrinė e Madhe, krijimi i sė cilės do ta
destabilizonte Ballkanin. Kėsaj floskule politiko-propagandistike
mund ti
kenė besuar vetėm idhujt e dikurshėm tė carizimit, tė fashizmit dhe tė
komunizmit tė frontit ortdoks ruso-serbo-sllav, tė cilėt plot 100 vjet me forcėn
dhe me ideologjinė e tyre tė sistemit gjenocidal kolonialist e kanė shfyrtėzuar
dhe djegur Kosovėn, ashtu si u ka konvenuar atyre nė tregun e tyre tė
pėrbashkėt aniticivilizues dhe antiperėndimor. Tė njėjtat aspirata pėr tė
rikthyer Kosovėn nė ambrellėn e sovranitetit kolonial serb, Beogradi dhe
Kisha
Ortodokse i ushqen edhe tani, mirėpo, kėtė llogari pa hanxhiun kėsaj here do
tua
prish Amerika demokratike me aleatėt e saj evroperėndimorė, e cila nuk do tė
lejojė
mė, qė Kosova tė rikthehet nėn saēin e skuqur tė hegjemonizimit kolonial
serbomadh, pavarėsisht nga krrokatjet e sorrave trishtuese dhe ndjellakobshme
tė
zeza tė Kishės Ortodokse Serbe, se Kosova ėshtė djepi dhe shpirti i Serbisė(!)
Pavarėsisht se me ēfarė ėndėrrash mistike, do tė shėrbehet
delegacioni serb nė
bisedimet e ardhshme ndėrkombėtare, duke e akuzuar pa mbulesė palėn shqiptare,
qė
tash politika zyrtare e Boshtit Tiranė-Prishtinė (nė bazė tė Platformės sė tyre
tė pėrbashkėt), duhet ta pėrkujtojnė Beogradin zyrtar, Kishėn Ortodokse Serbe,
si
dhe tė gjitha qendrat e vendosjes sė politikės ndėrkombėtare, se
nėse Kosovės,
do ti mohohet njohja e pavarėsisė sė plotė (qė nėnkupton shkėputjen
territoriale
dhe administrative nga sovraniteti kolonial i Serbisė gjakatare), gjė kjo do tė
ishte nė kundėrshtim tė plotė me dispozitat e Kartės sė OKB-sė dhe me normat sė
drejtės ndėrkombėtare, atėherė opcioni i dytė i platformės politike tė
delegacionit shqiptar, duhet tė jetė patjetėr RIBASHKIMI I DOMOSDOSHĖM I KOSOVĖS
ME SHQIPŹRINĖ.
Pavarėsisht nga alergjia serbo-ndėrkombėtare, ndaj ribashkimit shqiptar,
Shqipėria nuk ka mė asnjė arsye pse tė taktizojė ose tė simulojė nė
disfavorin
e pavarėsisė dhe tė bashkimit tė Kosovės, sepse ka ardhur ēasti i
fundit, qė ta
thotė vėrtetėn se Kosova ėshtė provincė e Shqipėrisė. Kėtė tė vėrtetė
diplomacia
dhe politika e jashtme e Republikės sė Shqipėrisė, duhet ta mbrojnė me tė
gjitha
mjetet diplomatike nė bisedimet e ardhshme me
palėn serbe dhe ndėrkombėtare,
qė do tė mbahen nė Vjenė apo nė ndonjė kryeqytet tjetėr tė Evropės a tė Amerikės.
Njė pėrcaktim i kėtillė konfuz i premierit shqiptar Sali Berisha,
shprehur
antidiplomatikisht nuk i konvenon as Kosovės, as Shqipėrisė. Kėtė e ka provuar
edhe tragjedia e derisotme 100-vjeēare e ndarjes sė Shqipėrisė Etnike
(1912-1913). Prandaj, kjo deklaratė zyrtare e Sali Berishės, dhėnė gazetės sė
pėrjavshme vjeneze Profil, nuk mund tė konsiderohet vetėm si ēėshtje
individuale
e tij si shtetar i Republikės sė Shqipėrisė, por duhet tė jetė ēėshtje e gjithė
shqiptarėve nė tė gjitha hapėsirat e Shqipėrisė Etnike. Ia kuptoj hallin
Sali
Berishės pse ka qenė i shtrėnguar ta deklarojė mosbashkimin e Kosovės
me
Shqipėrinė, duke shpresuar se njė taktikė e kėtillė diplomatike, do tė
ndikonte
nė pėrshpejtimin pozitiv tė njohjes sė pavarėsisė sė plotė tė Kosovės nga ana e
bashkėsisė ndėrkombėtare. Mirėpo, problemi kolonial i Kosovės ėshtė shumė mė i
thellė dhe mė kompleks nė kontekstin e relacioneve tė diplomacisė
ndėrkombėtare.
Prandaj, ėshtė gjė e kot dhe, madje edhe
qesharake, qė zyrtarėt shqiptarė, tė dalin nė opinionin publik me
deklaratat e tyre
antibashkim, sepse ato fare nuk do tė arrijnė objektivin e tyre nė
qarqet e
diplomacisė ballkanike, as evropiane. Rekomadnimin e mosbashkimit
tė Kosovės
me Shqipėrinė, duhet kuptuar vetėm si njė manovėr eksperimentuese tė disa
faktorėve ndėrkombėtarė, qė kanė pėr qėllim ta ndėrlikojnė edhe mė shumė deri nė
skajshmėri zgjidhjen e drejt dhe pėrfundimtare tė statusit juridiko-politik tė
Kosovės. Fundja, pozicionet e popullit shqiptar tė Kosovės janė tė qarta qė nga
viti 1990 (Deklarta Kushteteuse, 2 Korrik 1990; Kushtetuta e Kaēanikut 1990 dhe
Referndumi 1991), qė shprehin vullnetin e kėrkesės sė tij, qė
Kosova tė jetė
shtet sovran dhe i pavarur nga Serbia kolonialiste. Kėtė pėrcaktim tė
ligjshėm tė
popullit shqiptar tė Kosovės, e rikonfirmoi edhe Rezoluta pėr
pavarėsinė e
Kosovės, e miratuara nga Kuvendi i Kosovės, mė 17 nėntor 2005 nė Prishtinė.
Pėr hir tė ēastit tė oportunitet politik evro-ndėrkombėtar,
psh supozohet se
politika shqiptare e Prishtinės dhe e Tiranės i paska bindur shqiptarėt, nė
tė
dy anėt kufirit se do tė deklarohen sikurse Sali Berisha, kinėse :nuk
duan
bashkim tė Kosovės me Shqipėri! Atėherė, lind pyetja e pashmangshme, ēfarė do
tė ndodhė me statusin e Kosovės? Athua, pas njė anshlusi antishqiptar tė tillė
tė shqiptarėve nė favor tė mosbashkimit tė Kosovės me Shqipėrinė, Rusia,
Kina,
Franca, Bashkimi Evropian, KS i Kombeve tė bashkuara etj., do ta njohin
urgjentisht Kosovėn si subjekt juridik ndėrkombėtar, tė pavarur
krjetėsisht nga
Serbia? - Pėr tė mos thėnė krejt negative, pėrgjigjja ėshtė tejet
hipotetike dhe
e pabesueshme se antibashkimi i deklaruar nga vetėshqiptarėt, do
sillte
pavarėsinė e plotė tė Kosovės. Pėrkundrazi, po qe se do tė merrej ndonjė potez i
tillė nė relacionin e boshtit Prishtinė Tiranė, do jetė gabim i pakorrigjuar
si
nė kuptimin historik, ashtu edhe
nė atė juridiko-politik dhe diplomatik. S ka dyshim se njė gabim tė tillė
fatal tė
faktorit shqiptar, tanimė ėshtė duke pritur nė grackėn e kurdisur si
diplomacia
kolonialiste e Beogradit zyrtar, ashtu edhe ajo evro-ndėrkombėtare.
Ēėshtė e
vėrteta, klauzola e prerė qė Kosova tė mos bashkohet me
Shqipėrinė, figuron
edhe nė platformėn e Grupit tė Kontaktit pėr Kosovėn, tė GNK-sė (ICG) etj.
Mirėpo, kjo nuk do tė thotė, qė shqiptarėt, duhet ta mbėshtetin
urgjentisht dhe
me ēdo kusht kėtė klauzolė, sepse nuk ka kurrfarė baze qoftė
historike, qoftė
juridike ndėrkombėtare pėr tė penguar bashkimin e Kosovės me Shqipėrinė apo me
ndonjė shtet tjetėr nė rajon.
Tanimė, ėshtė e ditur se Klauzola e antibashkimit tė
Kosovės me Shqipėrinė,
nuk figuron rastėsisht nė draftet e theksuara tė disa qarqeve
ndėrkombėtare,
mirėpo, kjo nuk ka karter juridik as ligjor, pėrpos peshė
politiko-propagandistike, qė favorizon vetėm interesin e
shumfishtė (tė
dikurshėm dhe tė sotshėm) tė sovranitetit kolonial tė Serbisė mbi Kosovėn
shqiptare. Nėse bashkėsia ndėrkombėtare ėshtė e disponuar, qė Kosovės tia njohė
tė drejtėn si subjekt juridik ndėrkombėtar, atėherė klauzola antibashkim
nuk
mund tė jetė kurrfarė pengese pėr njohjen e atributeve shtetėrore tė
saj, sepse
nuk ekziston kurrfarė baze ligjore nė aspektin e sė drejtės pozitive
ndėrkombėtare.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
22 nėntor 2005
KOSOVA ME DY ENTITETE = SHTETI
I TRETĖ SERB NĖ BALLKAN
(!!!)
*Dr.Nebojsha Ēoviq: Duhet tė krijohet entiteti serb dhe shqiptar, por
krejt
Kosova duhet tė mbetet nėn Serbi (Vesti, 22 mars 2004)?! Tė njėjtin koncept
politik e mbėshtet edhe Kisha Ortodokse Serbe, edhe qeveria e sotme
demokratike
e Beogradit, duke u thirrur me tė drejtė nė Rezolutėn 1244 tė KS tė
Kombeve tė
Bashkuara, sipas sė cilės de jure Kosova ėshtė pjesė e pandashme e territorit
tė
Serbisė (?!). Fatkeqėsisht, sanksionimi i kėtij paragrafi antiligjor nė
kuadrin
e kėsaj Rezolute, politikėn zyrtare tė Kosovės, asnjėherė nuk e ka shqetėsuar
brenda gjashtėvjeēarit(6) tė shkuar (1999-2005). Mirėpo, tani, me tu
riaktualizuar ndėrkombėtarisht ēėshtja e statusit tė Kosovės, nė kuptimin
juridik
ndėrkombėtar, Rezoluta 1244 ėshtė pengesa kryesore pėr pavarėsimin e Kosovės nga
Serbia kolonialiste.
· Edhe Boris Tadiq (kryetar i Republikės sė Serbisė) nė frymėn nacionalshoviniste antishqiptare tė tezės sė Nebojsha Ēoviqit dhe tė dr. Zoran Gjingjiqit (ish-premieri i ndjerė i Serbisė), i deklaroi zyrtarisht presidnetit tė Rusisė, Vladimir Putin se decentralizimi ėshtė njė nga format mė opportune pėr krijimin e dy entiteteve serbo shqiptare nė Kosovė, por qė entiteti serb do tė ketė lidhje speciale me organet qendrore tė Serbisė ( Pravda,16.11.2005).
· Minoriteti serb 7% nė Kosovė nuk mund tė jetė kurrfarė entiteti juridiko-politik shtetėror simetrik me shumicėn dėrrmuese shqiptare mbi 90% !
· Minoriteti serb 7% , do ta ketė vetėm statusin e minoritetit sikruse tė gjitha minoritetet e tjera nė Kosovė, pavarėsisht nga numri i falsifikuar i kishave dhe i manastireve politike serbe, tė ngulitura nė Kosovė dhe nė trevat e tjera tė Shqipėrisė Etnike. Kėtė gjendje faktike, juridike dhe politike, duhet ta mbajnė parasysh si Serbia gjenocidale, ashtu edhe asėt e saj tė moderuar demokratikė : Boris Tadiq (president), Vojsilav Koshtunica (premier) dhe Vuk Drashkoviq (kryeshef i diplomacisė sė Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi).
· Pala negociuese shqiptare nė zhvillimin e negociatave tė ardhshme me pėrfaqėsuesit e delegacionit tė Serbisė kolonialiste dhe me ndėrmjetėsuesit ndėrkombėtarė nuk duhet tė pranojė asnjė formulė kompromisi qė do tė nėnkuptonte krijimin e ndonjė eniteti shtetėror serb nė Kosovė sipas modelit tanimė tė dėshtuar tė Marrėveshjes sė Dejtonit (1995) nė Bosnjė e Hercegovinė.
* * *
Ėshtė e kuptueshme se politika dhe diplomacia shqiptare pėr hir tė mbrojtjes me ēdo kusht tė interesit nacional gjithėshqiptar, duhet tė korrespondojė me normat dhe me standardet e bashkėsisė ndėrkombėtare, por jo, nė asnjė mėnyrė tė bie viktimė e cinizimit dhe e diktatit tė interesave heterogjene tradicionale tė politikės dhe tė diplomacisė kolonialiste serbosllave-ervopiane, duke pranuar ndonjė pavarėsi tė kushtėzuar; pavarėsi tė shoqėruar etj., qė si hap tė parė disavjeēar i kompromisit, do tė thoshte konservimin e Kosovės nėn protektoratin e dyfishtė neokolonial serbo-evropian sipas standardeve juridiko-demokratike ndėrkombėtare.
(1) Strategjia e kėrcėnimit me Marrėveshjen e Dejtonit (?!)
Duke qenė se Serbia dhe serbėt sė fundi e kanė marrė vesh se Kosovėn koloniale e kanė humbur pėrgjithmonė, tani nuk ėshtė asapk e ēuditshme pse politika propagandistike dhe diplomacia kolonialiste e tyre po kėrkojnė modele opportune, tė ligjshme ndėrkombėtarisht, qė problemin kolonial tė Kosovės, tė paktėn pėrkohėsisht ta zgjidhin nė favor tė krijimit tė entitetit shtetėror tė minoritetit 7% serb nė Kosovė sipas modelit tanimė tė dėshtuar tė Marrėveshjes sė Dejtonit (1995) pėr pėrfundimin e luftės gjenocidale serbomadhe nė Bosnjė e Hercegovinė.
Pėr konkretizimin e njė strategjie tė kėtillė kėrcėnuese tė Serbisė ndaj pavarėsisė sė Kosovės, edhe kryetari aktual i Republikės sė Serbisė, Boris Tadiq e vizitoi Moskėn, mė 15 nėntor 2005, me ērast kėrkoi mbėshtetjen direkte tė presidentit tė Rusisė, Vladimir Putin, qė tė rreshtohej nė anėn e mbrojtjes sė interesave tė deritashme kolonialiste tė Serbisė mbi Kosovėn. Pėr tė bindur homologun e tij, nė stilin e gėnjeshtrave dhe tė kukamave tradicionale tė kolonializmit dhe tė hegjemonizimit tė Serbisė nė disfavor tė sė derjtės sė vetėvendosjes sė shqiptarėve mbi Kosovėn, kryetari i Serbisė, Boris Tadiq nė takimin e tij me Vladimir Putinin, vuri nė dukje faktin e ri , tė inskenuar serbomadh se nė qoftė se shqiptarėve u njihet e drejta e pavarėsisė mbi Kosovėn, Ballkani do tė kėrcėnohej nga rreziku i ēintegrimit tė tij. (Tanjug, 16.11.2005). Pėrkundrazi, nėse bashkėsia ndėrkombėtare (OKB-ja) do ta njihte pavarėsinė e Kosovės, nė Ballkan do ndėrtohej paqja dhe siguria e qėndrueshme ndėrmjet popujve tė tij. Ndryshe, po qe se pėrfillen tezat triviale dhe shantazhiste tė xhandarit serb, ashtu siē kėrkonte dhe veproi politika gjenocidale antishqiptare e Slobodan Milosheviqit dhe, siē po kėrkojnė tani trashėgimtarėt e tij: Boris Tadiq, Vojislav Koshtunica, Vuk Drashkoviq, Sandra Iviq-Rashkoviq, Oliver Ivanoviq, Nebojsha Ēoviq, patriarku Pavle dhe vladika Artmeije Radosavleviq, qė Kosovės me ēdo kusht ti mohohet pavarėsia e plotė dhe, nė vend tė saj, pėr tė siguruar pėrbashkėsinė me shqiptarėt, po kėrkojnė haptazi nga Rusia, nga Kina, nga Amerika, nga Bashkimi Evropian dhe nga Organizata e Kombeve tė Bashkuara, qė Kosovės ti imponohet statusi politik pavarėsi e kushtėzuar sipas modelit tė Marrėveshjes sė Dejtonit, e cila serbėve kriminelė tė Bosnjės iu bėri tė mundur qė tė formojnė entitetin e tyre juridiko-kushtetues shtetėror. Shikuar nga levėrdia e interesave komplementare tė pazarllėqeve tė diplomacisė serbo-evro-ndėrkombėtare, mund tė jusitifikohet njė formulė e tillė. Mirėpo, shikuar nga aspekti i sė drejtės dhe i drejtėsisė ndėrkombėtare, njohja e entitetit tė Republikės serbe ėshtė njė fiksion i papranueshėm juridiko-kushtetues, sepse ėshtė krijuar me forcė dhe me gjenocid, gjė qė kjo ėshtė nė kundėrshtim flagrant me tė gjitha normat dhe me rregullat e sė drejtės ndėrkombėtare. Kėtė nuk e di vetėm politika dhe praktika gjenocidale e Serbisė sė Madhe me nė krye Slobodan Milosheviqin, Radovan Karaxhiqin, Ratko Mladiqin, Bilan Plavshiqin dhe me pasuesit e tyre internacionalistė-demokratė, tė cilėt, edhe pas kryerjes sė tre agresioneve gjenocidale kundėr kroatėve, myslimanėve dhe shqiptarėve, janė duke e mbrojtur konceptin dhe tezat iracionale tė politikės gjenocidale tė Serbisė sė Slobodan Milosheviqit, qė janė nė funksion tė rimėkėmbjes sė diktaturės kriminale tė minoritetit serb 7% nė Kosovė mbi shumicėn dėrrmuese shqiptare mbi 90%. Kėtė strategji tė gabuar gjeopolitike serbomadhe ndaj pavarėsisė sė Kosovės e provon edhe formula e re e Boris Tadiqit me titull : krijimi i dy entiteve nė Kosovė, tė cilėn, si alternativė tė kapshme politike pėr zgjidhjen e problemit kolonial ia paraqiti edhe presidentit tė Rusisė, Vladimir Putin, me rastin e qėndrimit tė tij treditor nė Moskė. Nė esencė, ky propozim i Boris Tadiqit nuk ėshtė ri, sepse, kėtė model, si preventivė diplomatike urgjente kundėr pavarėsisė sė Kosovės e ka inicuar qysh mė 9 janar 2003, ish-premieri i ndjerė dr. Zoran Gjingjiq, si dhe njė vit mė vonė, edhe Nebojsha Ēoviq etj. Mirėpo, pala shqiptare nė kuadrin e negociatave tė ardhshme me palėn serbe, nuk duhet tė pranojė asnjė formulė serbe, qė ka pėr qėllim krijimin e Serbisė sė tretė nė Kosovė, pėrkatėsisht nė Ballkan, duke manipuluar me njohjen e sė drejtės ekzistenciale tė minoritet serb nė Kosovė, i cili minoritet, edhe nuk mund tė ketė drjeta, as status mė tė lartė juridiko-kushtetues sesa tė drejtat e ēdo minoriteti nė botė. Prandaj, si Serbia kolonialiste, ashtu edhe Grupi Kontaktit pėr Kosovėn, BE-ja, OKB-ja etj., duhet tė marrin nė konsideratė normat dhe rregullat e sė drejtės ndėrkombėtare , se pakica serbe 7% nė Kosovė, assesi nuk mund tė jetė ekskluzivitet sui generis , por sikurse tė gjitha pakicat kombėtare nė Evropė dhe nė botė, duhet tė ketė tė njėjtin trajtim juridiko-ligjor, kushtetues dhe politik, as mė pak, as mė shumė. Ēdo favorizim dhe trajtim special i minoritet serb nė Kosovė jashtė rregullave dhe normave tė nocionit minoritet, tė pėrcaktuar me marrėveshjet, protokollet dhe me konventat ndėrkombėtare, teorikisht dhe praktikisht do tė thotė shkelje flagrante dhe mospėrfillje e sė drejtės dhe e drejtėsisė pozitive ndėrkombėtare.
Ia vlen tė nėvizojmė se historikisht dhe juridikisht nė tė njėjtin territor nuk mund tė krijohen dy entitete me tė njėjtat tė drejta legjitime dhe tė barabarta, ashtu siē po kėrkon me kėmbėngulje Serbia gjenocidale, sepse Kosova me mbi 90% tė popullėsisė sė saj indigjene ėshtė pjesė integrale e territorit etnik tė Shqipėrisė e jo e Serbisė, as e minoritetit serb me 7% tė popullėsisė. Kjo ėshtė arsyeja e qėndrueshme pse Kosova nė asnjė mėnyrė nuk duhet tė entitetizohet, as tė decentralizohet, sepse njė strategji e tillė serbomadhe, do tė shpiente nė krijimin e njė Serbie tė tretė nė zemėr tė
Shqipėrisė
Etnike nė Ballkan. Kėtė rrezik potencial, si Bashkimi Evropian, si Amerika,
ashtu
edhe Kombet e Bashkuara, do tė duhej ta mėnjanonin me ēdo kusht, sepse
shqiptarėt
nuk do tė pranojnė njė kompromis politik tė kėtillė me bazė dhe me
superstrukturė tė qėndureshme neokolonialiste serbomadhe nė llogari tė copėtimit
dhe tė ripacifikimit tė territorit tė tyre etnik
pavarėsisht se sa ėshtė numri i falsfikuar I kishave dhe manastireve
serbe nė
Kosovė, tė cilat patjetėr, edhe duhet tė mbeten nė jurisidiksionin
administrativ
dhe territorial tė Kosovės e jo tė Serbisė, as tė UNESCO-s, sepse ato do tė jenė
nėn mbikėqyrjen dhe nėn mbrojtjen direkte tė shtetit tė pavarur tė Kosovės,
ashtu
siē parashikojnė normat dhe rregullat e sė drejtės pozitive ndėrkombėtare dhe,
ashtu siē ėshtė rasti me shtetet e tjera nė Ballkan dhe nė Evropė etj.
Nėse Bashkimi Evropian (BE) dhe partnerėt e tij, do tė pranonin formulėn
dejtonizuese si kompromois politik pėr zgjidhjen e statusit tė ardhshėm tė
Kosovės, e cila do tė nėnkuptonte copėtimin dhe konservimin
e Kosovės nėn
Serbi, atėherė praktikisht, pėr tė dytėn herė, do tė vėrtetohej paaftėsia e
Evropės Perėndimoe pėr zgjidhjen e vatrave tė krizave nė Ballkan sikurse
mė parė,
nė rastin e Bosnjės (1992). Njė qasje tė kėtillė tė gabueshme tė BE-sė
ndaj
Ballkanit, e vėrteton edhe pėrmbajtja e kėtij vlerėsimi meritor : Vetė Evropa
nuk po di se ēfarė ėshtė duke kėrkuar nė Ballkan(Ralf Darendorf, njė nga
shkencėtarėt mė eminentė evro-perėndimorė).
Pėr tė neutralizuar pavarėsinė e plotė tė Kosovės, qeveria
serbe e Beogradit, pėrkatėsisht e Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi, si formulė
opportune pėr mbrojtjen e interesit nacional dhe shtetėror
kolonialist-hegjemonist nė dėm tė Kosovės, nga bashkėsia ndėrkombėtare, do tė
kėrkojnė organizimin e njė Konference tė re tė Dejtonit (sipas modelit tė
dėshtuar tė krijimit tė tri entiteteve: serbo-kroate-myslimane nė
Bosnjė e
Hercegovinė). Mirėpo, politika shqiptare asesi nuk duhet tė pranojė njė
kompromis tė tillė, i cili de facto dhe de jure, do ti kėnaqte vetėm
interesat
komplementare tė strategjisė afatgjatė tė tregut tė lirė intgerues tė
Serbisė
sė madhe me disa nga shtetet evropiane-aziatike, siē ėshtė Rusia,
Bjellorusia
dhe Ukraina etj.
Nė vend tė imponimit tė standardeve ndėrkombėtare serbe, bashkėsia
ndėrkombėtare, nevojitet tė aplikojė parimin e vetėvendosjes pėr zgjidhjen
pėrfundimtare tė statusit tė Kosovės, sepse kjo ėshtė formula mė racionale dhe e
justifikueshme si moralisht, ashtu edhe juridikisht pėr vendosjen e klimės sė
dentatit serbo-shqiptar nė Ballkan. Pa njohjen e pavarėsisė sė Kosovės,
bashkėsia
ndėrkombėtare, do tė duhej tia mbyllte ēdo portė Serbisė, me qėllim qė ta
izolonte nga struktura e saj politike, integruese, ushtarake,
ekonomike,
tregatre si nė shkallė rajinale, evropiane, ashtu edhe nė atė
botėrore.
Si Amerika, OKB-ja, BE-ja , NATO-ja, OSBE-ja etj. duhet ta mbajnė
parasysh faktin
se testi multietnik nė Ballkan nuk mund tė sigurohet pėrderisa Serbia e Madhe
nuk heq dorė nga copėtimi dhe rikolonizimi i trojeve etnike
shqiptare, siē ėshtė
rasti me Kosovėn, si dhe me territoret e tjera tė Shqipėrisė Etnike, tė cilat
ende
kanė statusin kolonial serbo-malazez dhe greko-maqedon. Mirėpo, kjo gjendje
faktike, qė pėrbėn mbi 50% tė popullatės shqiptare nuk e brengos Evropėn, as
partnerėt e saj (sepse si dikur, ashtu edhe sot, amalgama
evro-ndėrkombėtare vetė
ka vetė gisht nė krijimin e kėtij probelmin dhe nė moszgjidhjen e problemit
kolonial shqiptar nė Ballkan), por i brengos statusi i
pazgjidhur politik i
pakicės serbe 7% nė Kosovėn shqiptare?!
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr. Mehd HYSENI
15 nėntor 2005
PA ADEM DEMAĒIN DHE PA REXHEP QOSJEN,
DELEGACIONI EKSPERIMENTAL POLITIK I KOSOVĖS, NĖ FUSHĖBETEJĖN ME
DELEGACIONIN SERBOMADH, DO TĖ JUSTIFIKOJĖ VETĖM PREPOTENCĖN DHE INJORANCĖN E TIJ
POLITIKO-DIPLOMATIKE DHE KARRIERISTE!
* Ėshtė akt infantil, i turpshėm, apolitik dhe i pajustifikueshėm, tė hyhet nė
dialog me Serbinė pa pjesėmarrjen direkte tė Adem Demaēit dhe tė Akademikut
Rexhep
Qosja! Nė kėtė rast historik, duhet tė pėrfillet abetarja e historisė, e
kulturės, e
politikės, e drejtėsisė dhe e diplomacisė shqiptare me Adem Demaēin dhe me
Rexhep
Qosjen nė krye e jo diplomacia esperanto e Havier Solanės, qė ka pėr
qėllim
globalizimin e Ballkanit nė disfavor tė pavarėsimit tė plotė tė Kosovės,
pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike.
Pėr mė tepėr, nuk shkohet nė tė ashtuquajturat bisedime historike
me Serbinė
kolonialiste gjenocidale, me atė tip delegacioni zyrtar, tė pėrbėrė,
kryesisht
nga ca zhurnalistė tė privilegjuar tė shtypit tė verdhė tė shoqėrisė
konsumatore, sepse orinetimi dhe kapaciteti i tyre tanimė ėshtė i njohur. Ata,
nė
thelb, janė tė limituar nė veprimtarinė e tyre politiko-zhurnalistike,
sepse
interesat e tyre komericale-tregtare janė tė ndėrlidhura dhe tė kushtėzuara
ngusht me burimet financuese tė shoqėrisė konsumatore.
Prandaj, realisht, nė
kėtė sens, edhe nuk mund tė pritet prej tyre diē spektakulare nė konton e
aktives sė pavarėsimit tė plotė tė Kosovės. (Mund) tė pritet, por diē midis,
diē, qė do tė jetė e dėmshme pėr pavarėsinė e Kosovės.
Natyrisht, nė kuadrin e kėtij delegacioni kosovar, faktori
zhurnalistik mund tė
japė kontributin e tij profesional nga aspekti i trajtimit gazetaresk
publicistik
tė ēėshtjes sė Kosovės (sepse nuk do ta ketė vėshtirė ngase vetėm do tė citojė
disa nga paragrafėt mė interesantė tė drafteve tė caktuara pėr zgjidhjen
e
statusit tė atdhshėm tė Kosovės, tė hartuara nga ekspertė tė jashtėm
ndėrkombėtarė), por jo, assesi nuk mund tė japė ndonjė vlerėsim meritor
origjinal tė vetin, aq mė pak, tė jetė ndonjė susbstitut simetrik i tandemit
Qosja Demaēi, si dhe i akademikėve tė tjerė, tė dėshmuar nga fushat e caktuara
historike, politike, diplomatike dhe juridike kombėtare dhe ndėrkombėtare.
Po tė kishte qenė hartues i listės sė kėtij delegacioni tė Kosovės,
Henry
Kissinger, pa dyshim se, do ti eliminonte tė gjithė ata zhurnalistė nga
struktura e tij pėrbėrėse dhe, nė vend tė tyre, do ti nominonte : Naom
Ēomskin(njė nga intelektualėt mė me ndikim nė botė) dhe Charles
Maurice de
Talleyrand (njė nga figurat mė tė rėndėsishme tė historisė dhe tė diplomacisė sė
Evropės sė shkeullit XIX) shkencėtarėt, akademikėt dhe diplomatėt mė tė
shquar,
tė cilėt me siguri nuk do tė pranonin qė lirinė dhe pavarėsinė e Kosovės ti
kėmbenin apo ti sakrifikonin pėr hatėr tė ndonjė kompromisi historik tė
politikės kozmopolite apo tė diplomacisė tregatre tė Tiranės dhe tė Prishtinės
me: Beogradin, Athinėn, Podgoricėn, Shkupin etj., pėr hir tė arritjes sė
ekuilibrit ballkanik vetėm nė favor tė interesave nacionaliste dhe
shtetėrore
tė pakicave kolonizuese serbo-sllave, duke e sakrifikuar tė drejtėn e
vetėvendosjes sė Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike tė kolonizuar kėtu
e 100 vjet mė parė, po ashtu nė emėr tė vendosjes sė ekuilibrit tė
marrėdhėnieve
politike evropiane, dhe tė njohjes sė drejtės sė kolonializmit dhe
hegjemonizmit
serbo-sllav mbi tokat e shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike, tė cilat, edhe sot
Evropa i quan ligjėrisht prona tė patjetėrsueshme dhe integrale tė
territorit
etnik dhe shtetėror tė Serbisė, tė Malit tė Zi, tė Greqisė dhe tė FYROMIT.
Fatkeqėsisht, njė klauzolė tė kėtillė me pėrmbajtje ligjore dhe demokratike
figuron edhe nė Rezolutėn 1244 tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara,
e cila pa dyshim do tė ndikojė negativisht nė procesin e zhvillimit tė
negociatave
tė ardhshme serbo- shqiptare lidhur me shqyrtimin e statusit pėrfundimtar tė
Kosovės, sepse i vetmi adut ligjor i palės serbe, ėshtė ky paragraf i
sanksionuar nė Rezolutėn e theksuar tė KS tė OKB-sė.
Siē mėsohet nga masmediat shqiptare nė strukturėn e delegacionit tė
Kosovės pėr
zhvillimin e negociatave historike serbo - shqiptare lidhur
me statusin e
Kosovės ( tė cilat janė parashikuar tė fillojnė nė fund tė kėtij viti dhe
tė
pėrmbyllen dikund nga vjeshta e vitit 2006), nuk janė pėrfshnirė
kolosėt e
kombit shqiptar, Akademik Rexhep Qosja dhe Adem Demaēi?! - PSE-nė e PSE-sė,
do tė
duhej ta kenė dijtur vetėm pėrpiluesit e listės sė dėshirave tė atij
delegacioni gjysmak dhe qesharak, tė hendikepuar, qė nė esencė nuk do tė
ketė
kurrfarė peshe as karakteri historik, as diplomatik e ndėrkombėtar, veē atij
eksperimental politiko-propaganidstik, ashtu siē ėshtė projektuar dhe
aranzhuar
nga kuzhinat e ndryshme grupore dhe mahallore (me vota tė fshehta) siē iu
konvenon
oponentėve dhe armiqėve tė pavarėsisė sė Kosovės.
Anashkalimi i kėtyre dy figurave mė tė ndritura kombėtare shqiptare, nuk mund tė
kualifikohet ndryshe veēėse si eksperiment politik nga i cili do tė
pėrfitojė
strategjia e diplomacisė sė Serbisė kolonialiste ngase struktura e saj nė ēdo
aspekt
ėshtė mė cilėsore, sepse pėrbėhet nga akademikėt mė tė shquar tė shkencės,
tė
kuturės, tė artit, tė politikės dhe tė diplomacisė serbe dhe asaj ndėrkombėtare.
Kjo
ėshtė pėrparėsia e delegacionit serb ndaj atij shqiptar tė Kosovės, i cili
kryesisht
pėrbėhet nga disa gazetarė dhe publicistė, tė cilėt shquhen nė fushėn e
afirmimit
dhe tė propagandimit tė vlerave universale tė shoqėrisė konsumatore, e cila
thellėsisht ėshtė asimetrike dhe antipode me shoqėrinė e kolonizuar
shqiptare nė
Ballkan.
Para sė gjithash, duhet tė mbajmė parasysh faktin se, investimet e deritashme
gjysmėshekullore mė vigane pėr avancimin drejt emancipimit, ēlirimit dhe
pavarėsimit
tė Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike, i kanė bėrė Adem Demaēi Mandela
i
Evropės dhe Akademiku ynė eruditi, Rexhep Qosja. Si nė kuptimin e ngushtė,
ashtu
edhe nė atė tė gjerė: I pari me pushkė, kurse i dyti pendė. Dhe, aspak nuk do tė
ishte cinike e as apologjike, qė veprėn patriotike gjithėkombėtare shqiptare tė
kėtyre dy figurave markante tė shqiptarisė, ta krahasojmė me kėtė aksiomė
vlerėsuese
tė rilindėsit tonė tė shquar, Naim Frashėri: Atė qė bėri Skenderbeu me shpatė,
ti e
bėre me pendė, o, i madhi De Radė. Kjo ėshtė e qartė dhe mė se e kuptueshme pėr
tė
gjithė ata shqiptarė liridashės dhe atdhedashės, qė nė mėnyrė tė mirėfilltė dhe
objektive e njohin dhe e ēmojnė veprėn e pėrbashkėt historike, kombėtare e
patriotike tė Skėnderbeut, tė Jeronim De Radės, tė Adem Demaēit dhe tė Rexhep
Qosjes...etj. , qė
njihet me emrin e pėrveēėm Shqipėria Ribashkuar Etnike. Kėtė realitet,
edhe sot
nuk e pranojnė vetėm ata politikanė e politika, si dhe elita
intelektuale tė
zhveshura nga kombėtarja shqiptare, qė kanė qenė dhe janė nė shėrbim tė
politikanėve dhe tė politikave tė huaja ekspansioniste armiqėsore, tė cilat nuk
kursejnė as mjete financiare, as investime e sakrifica tė tjera, qė
shqiptarėt dhe
Kosovėn, pėrkatėsisht Shqipėrinė Etnike, edhe sot nė fillimshekullin XXI,
ti
mbajnė pengjė tė kolonializmit tė deritashėm serbosllav nė Ballkan. Kėtė
rrezik
nuk janė duke parė, as qė mund ta shohin (qoftė nga afėr, qoftė nga larg)
gazetarėt universalė tė Ballkanit tė globalizuar, sepse ata janė tė
rrėmbyerė nga interesi i tyre personal, qė tė fitojnė sa mė shumė lekė nga
mentorėt e tyre financiarė tė jashtėm dhe tė brendshėm. Natyrisht, duke mos
harruar, qė nėpėr masmediat e tyre, tė shkruajnė nganjėherė, siē thuhet nė
popull:rrallė e pėr mallė (sipas porosisė sė
kryekamarierėve tė tyre, pėr ta mashtruar popullin e robėruar shqiptar,
se
zgjidhja e vetme pėr Kosovėn-Shqipėrinė e kolonizuar etnike , ėshtė
mosndryshimi
i kufijve ekzistues, qė nėnkupton, se ata duhet tė pajtohen edhe mė tej nėn
sovranitetin kolonial serbo-sllav), nė mėnyrė provokative edhe nocionet
jashtėkohe: pavarėsi e Kosovės, demokraci dhe bashkim kombėtar shqiptar.
Mirėpo, kėtė e kanė pėr detyrė ta bėjnė jo pėr hir tė ndėrgjegjės dhe tė
vetėdijes
sė tyre kombėtare shqiptare, as tė ndriēimit dhe tė mbrojtjes sė vėrtetės
sė
ēėshtjes sė pazgjidhur kombėtare shqiptare nė Ballkan, por pėr hir tė
identifikimit tė atyre intelektualėve tė mirfilltė shqiptarė (akademikė,
shkencėtarė, politikanė, juristė, diplomatė...etj.), me qėllim qė ti nxjerrin
para
gjyqeve tė ndryshme politike tė brendshme dhe tė jashtme, pėr tiu dhėnė
dėnimin e
merituar nė stilin e burgjeve dhe tė gjyqeve politike-policore tė Serbisė
gjenocidale tė Slobodan Milosheviqit, pėr shkak se ata,
kinėse po ua prishkanė pazarllėqet ditore tė projketeve
multietnike
serbosllave, duke i mbrojtur me tė drejtė dhe, nė mėnyrė tė bazueshme tė
drejtat e
shqiptarėve pėr liri, pavarėsi dhe ribashkim nė kuadrin e Shqipėrisė Etnike.
Pėr shkaqet e sipėrtheksuara, faktorin zhurnalisitik tė nomenklaturės sė
delegacionit tė Kosovės, do tė duhej ta bėnte ēėshtje si Kuvendi,ashtu edhe
Qeveria
e Kosovės, po qe se ato janė legale dhe legjitime; po qe se ato kanė
kompetenca,
autorizime dhe pėrgjegjėsi ligjore dhe etike. Ndryshe, po qe se nė kėtė
delegacion
zyrtar tė Kosovės nuk pėrfshihen figurat mė me kredibilitet dhe me merita tė
pakontestueshme profesionale, kombetare, atdhetare dhe morale, tė dėshmnuara si
para
opnionit kombėtar shqiptar, ashtu edhe para atij ndėrkombėtar, siē janė Adem
Demaēi
dhe Rexhep Qosja, atėherė, rezultati pėrfundimtar i dialogut serbo-shqiptar, qė
tani
ėshtė i njohur=falimentim total nė kurriz tė pavarėsisė sė Kosovės. Lind pyetja,
po
qe se, vėrtet, do pėrballemi me njė dėshtim tė tillė, kush do ta merrte mbi vete
kėtė pėrgjegjėsi me peshė historiko-kombėtare e politike? Pėrgjigjja,
sigurisht se
jo faktori gazetaresk, por Kuvendi dhe Qeveria e Kosovės, qė pa
asnjė arsye atė
e ka futur nė lojėn e dominos tė liberalizmit iracional afatshkurtėr, nė
vend tė
realizmit racional afatgjatė tė zgjidhjes sė problemit kolonial tė
Kosovės.
Sė fundi, anashkalimi i Adem Demaēit dhe Akademik Rexhep Qosja nga nomenklatura
e
delegacionit zyrtar tė Kosovės nė bisedimet e ardhshme me Serbinė dhe me
partnerėt
ndėrkombėtarė, nuk mund tė justifikohet mbi asnjė bazė qoftė tė politikės ditore
(nė
pozitė apo opozitė), qoftė tė politikės ndėrkombėtare (pėr shkak tė
pėrshtatshmėrisė sė koncepteve universale tė shoqėrisė konsumatore,
koncepte
kėto, qė pėr hir tė konkretizimit tė vlerave tė liberalizmit, kėrkojnė me ēdo
kusht
sakrfikimin e sė drejtės sė vetėvendosjes sė popujve tė vegjėl dhe tė kolonizuar,
siē ėshtė rasti i Kosovės, pėrkatėsisht i gjysmės sė Shqipėrisė Etnike nė
Ballkan).
Tė mos harrojė faktori zhurnalistik, Ibrahim Rugova, Nexhat Daci dhe
parlamentarėt
e tjerė tė atij delegacioni koral, se nė bisedimet e ardhshme
serbo-shqiptare
ndėrkombėtare, nuk do ta kenė fjalėn kryesore arkitektet tanimė tė njohur tė
diplomacisė amerikane tė administratės shtetėrore tė ish-presidentit Bill
Klinton
(Madeline Albright, Richard Holbrook etj.), tė cilėt ishin njė nga
faktorėt
kryesorė nė realizimin e Marrėveshjes historike tė Rambujes (1999) pėr ndalimin
e
luftės nė Kosovė, pėrkatėsisht pėr pėrzėnien e Serbisė gjenocidale tė Slobodan
Milosheviqit nga Kosova. Tanimė, kushtet dhe rrethanat janė pothuajse
krejtėsisht tė
ndryshme si nė sfondin e ekuidistancės sė marrėdhėnieve ballkanike,
ashtu edhe nė
atė tė marrėdhėnieve ndėrkombėtare ngase Shtetet e Bashkuara dhe aleatėt e tyre
tė
denjė evro-perėndimorė janė duke u ballafaquar me zgjidhjen e krizave
tė tjera
serioze nė Lindjen e Afėrt dhe atė tė Mesme etj. Mirėpo, kjo, nuk do tė thotė se
Amerika nuk do tė
luajė rolin e saj vendimtar nė zgjdhjen e ēėshtjes sė statusit tė Kosovės
(edhe pse
nuk do ta ketė lehtė fare, sepse do ti ketė pėrballė dy kundėrshtarė seriozė,
Rusinė dhe Kinėn, shtete kėto, tė cilat qysh tani janė deklraruar zyrtarisht se
do
tė jenėn nė anėn e Serbisė), por nė kėtė drejtim, sė pari, kėrkohet qė
faktori
politiko-diplomatik shqiptar ta ketė dhėnė provimin e pjekurisė politike (duke
i
harmonizuar qėndrimet dhe pikėpamjet e tij me konsensus) para administratės
shtetėrore amerikane tė presidentit George W. Bush, e mėpastaj, tė shpresojė
nė
lėvizjen aktive centrifugale tė diplomacisė dhe tė politikės sė jashtme tė
Shteteve
tė Bashkuara tė Amerikės nė favor tė realizimit tė sė drejtės sė pavarėsisė sė
plotė tė Kosovės.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr. Mehdi HYSENI
08 nėntor, 2005
JO, KURRĖ MĖ SHTET KISHTAR KOLONIAL SERB NĖ KOSOVĖN SHQIPTARE!
* Kosova sipas standardit ekstraterritorial tė Janez Dėrnovshkeut(kryetar i Republikės sė Sllovenisė), do tė thotė dyfish e copėtuar dhe, dyfish e rikolonizuar nga Serbia dhe nga bashkėsia ndėrkombėtare.
* Ja, kjo ėshtė pėrmbajtja dhe kuptimi i nocionit pavarėsi e kushtėzuar Kosovės, tė cilėn (ende pa filluar dialogu historik serbo shqiptar nėn patronatin e bashkėsisė ndėrkombėtare) vetėm diplomacia zyrtare e nxituar e Tiranės dhe e Lubjanės e kanė pranuar pa rezervė si koncept racional dhe, tė kapshėm pėr zgjidhjen e problemit kolonial shekullor tė Kosovės?!
Kontradikta e presidentit tė Republikės sė Sllovenisė, Janez Dėrnovshek pėrbėhet nga kėto dy komponente tė saj: (a) pavarėsia e kushtėzuar dhe (b) copėtimi-rikolonizimi i Kosovės, si koncepte tė domosdoshme pėr zgjidhjen e statusit tė ardhshėm tė saj. Mirėpo, pėr ēudi, Janez Dėrnovshek, i ndikuar nga historia dhe politika falsifikatore nacionalshoviniste serbomadhe (pėr hir tė tradicionalizimit tė marrėdhėnive tė shkėlqyera me Serbinė gjenocidale kolonialiste qė nga mbeturina e Mbretėrisė Serbo-Kroato-Sllovene, mė 1918 e deri mė 1989, kur pėrmbyset Jugosllavia titiste, si rrjedhojė e politikės ēetniko-fashiste tė Serbisė sė Slobodan Milosheviqit, tė Vojislav Sheshelit dhe tė Vuk Drashkoviqit etj.) i ka dhėnė pėrparėsi juridike konceptit tė copėtimit-rikolonizimit, tė cilin e ka parashikuar tė bėhet nė fazėn e parė tė ndryshimit tė statusit ekzistues tė Kosovės (pasi tė jetė arritur ndonjė marrėeshje kompromisi pėr Kosovėn, sipas agjendės sė parashikuar tė OKB-sė , tė Bashkimit Evropian dhe tė vendeve tė Grupit tė Kontaktit pėr Kosovėn), ndėrkaq, pavarėsinė e ka parashikuar tė realizohet pas pesė viteve, pasi qė Kosova t i ketė pėrmbushur kėto nėntė (9) standarde tė shėrbimit tė vullnetit tė mirė politik tė tij pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės :
1. Bashkėsia ndėrkombėtare duhet ti garantojė siguri pakicės serbe qė jeton nė Kosovė.
2. Objektet kulturore, historike dhe fetare serbe nė Kosovė duhet tė fitojnė statusin e eksterritorialitetit dhe duhet tė ruhen nga forcat ndėrkombėtare.
3. Komunat serbe nė Kosovė fitojnė vetėadministrim, e cila u mundėson vendimmarrje pėr ēėshtjet lokale.
4. Pakica serbe nė Kosovė pėrfiton pjesėmarrje tė vazhdueshme dhe tė garantuar nė Kuvendin e Kosovės.
5. Serbėt e Kosovės e kanė pėrfaqėsuesin e vet tė pėrhershėm nė Qeverinė e Kosovės, i cili merret me interesat e tyre.
6. Bashkėsia ndėrkombėtare brenda 18 muajve bartė tė gjitha pėrgjegjėsitė tek institucionet e Kosovės. Nė kėtė kohė, duhet tė zhvillohen zgjedhjet pėr parlament, qeveri dhe president tė Kosovės.
7. Parashihet qė Kosova ta fitojė statusin e saj si subjekt ndėrkombėtar brenda pesė vjetėve, nėse bashkėsia ndėrkombėtare vlerėson se janė pėrmbushur kriteret demokratike, ėshtė arritur jeta e pėrbashkėt e grupeve tė ndryshme etnike.
8. Deri atėherė, nė Kosovė do tė vazhdojnė tė qėndrojnė forcat ndėrkombėtare, sipas nevojės dhe me numėr mė tė vogėl.
9. Bashkimi Evropian, bashkė me institucionet ndėrkombėtare financiare do tė mbėshtesin programin pėr zhvillim ekonomik tė Kosovės dhe tė pėrdorin instrumentet pėrgjegjėse financiare pėr ta ēuar pėrpara kėtė proces. Nė bazė tė kėsaj, Kosova brenda pesė vjetėve do tė jetė e aftė tė ketė pavarėsi ekonomike. (Tanjug, 21.10.2005).
Lidhur me pikėn e parė tė standardeve ndėrkombėtare serbo-sllovene tė Janez Dėrnovshekut, pėrgjigja reale dhe objketive ėshtė kjo: - Pėrkundrazi, Bashkėsia ndėrkombėtare, sė pari e ka pėr detyrė qė, (sipas sė drejtės ndėrkombėtare dhe Kartės sė Kombeve tė Bashkuara) shqiptarėve si shumicė dėrrmuese (mbi 90%) tua njohė tė drejtėn e vetėvendosjes si argument historiko-faktik dhe juridiko-politik kundėr regjimit tė deritashėm kolonial serbomadh mbi shqiptarėt dhe Kosovėn (1912-1999). Pakica serbe nė Kosovė nuk parqet kurrfarė problemi tė pazgjidhur as pėr bashkėsinė ndėrkombėtare, as pėr shtetin e ardhshėm shqiptar tė Kosovės, sepse tė gjitha tė drejtat dhe liritė e saj do ti ketė tė garantuara me ligjet dhe me Kushtetutėn pėrkatėse tė Kosovės ( pasi qė Kosova shqiptare ta tė ketė fituar cilėsinė e plotė tė subjektivitetit juridik ndėrkombėtar) si dhe me konventat dhe marrėveshjet ndėrkombėtare, ashtu sikurse tė gjitha pakicat nacionale nė Serbi, nė Slloveni, nė Kroaci, nė Mal tė Zi, nė Maqedoni, nė Shqipėri, nė Bullgari, nė Hungari, nė Rumani, nė Greqi, nė Turqi , etj. Pėr mė tepėr, statusi i pakicės serbe nė Kosovė nuk mund tė ketė karakter ekskluziv dhe simetrik me shumicėn shqiptare 90% mbi asnjė bazė qoftė historike, juridike, kushtetuese, politike dhe pushtetore, mbase ėshtė pakicė nacionale nė tokė tė huaj, madje e dyshimtė nė tė gjitha kėto aspekte tė theksuara, sepse ėshtė recidiv i kolonializmit 100-vjeēar tė Serbisė sė Madhe. Ndėrkaq, shqiptarėt, ndryshe nga cilėsia e pakicės serbe, janė komb nė tokėn e tyre mijėvjeēare, si njė nga popujt mė tė lashtė nė Ballkan. Realisht dhe ligjėrisht metodologjia pedagogjike e kritereve logjike tė diplomacisė proserbe tė kryetarit tė Sllovenisė, Janez Dėrnovshek, nuk premton asgjė spektakulare dhe dobiprurėse nė favor tė pavarėsisė sė plotė tė Kosovės, sepse ėshtė e shtruar mbrapshtė (si moralisht, ligjėrisht dhe historikisht etj.), duke kėrkuar nga bashkėsia ndėrkombėtare dhe politika e diplomacia shqiptare, qė sė pari ta zgjidhin problemin minoritar serb, (i cili as de facto, as de jure nuk figuron si i tillė, por ėshtė i konstruktuar dhe i improvizuar nga politika religjioze e Kishės Ortodokse Serbe dhe nga qeveria aktuale e Serbisė, pėrkatėsisht e Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi. Pikėrisht kėta janė faktorėt kryesorė centrifugalė antishqiptarė dhe antipavarėsi Kosovės, qė kanė ndikuar te UNMIK-u, si dhe te faktorėt e tjerė tė bashkėsisė ndėrkombėtare (OKB, OSBE, BE, NATO), qė Kosovės, sė pari, tia shkruajnė dhe imponojnė zbatimin e standardeve ndėrkombėtare serbe kinėse nė emėr tė zgjidhjes sė problemit tė pakicės serbe, problem ky, i cili as de facto, as de jure nuk ekziston si i tillė, por fatkeqėsisht ėshtė shpikur nė mėnyrė aq perfide, aq amorale, aq arrogante pėr tė jusitifikuar vazhdimėsinė e qėllimeve ekspansioniste dhe hegjemoniste tė Serbisė mbi Kosovėn dhe shqiptarėt. Pėr tė realizuar kėtė synim tė vjetėr grabitēar tė Serbisė, si duket tani, faktorėt relevantė ndėrkombėtarė, janė nė gjurmė tė gjetjes sė formulės sė padhimbshme pėr arritjen e kompromisit politik serbo-shqiptar, e kjo ėshtė pavarėsia e kushtėzuar, qė ndėr obligimet e tjera si mandat ndėrkombėtar ndaj bashkėsisė ndėrkombėtare, nėnkupton edhe zbatimin dhe njohjen ndėrkombėtare tė exterritorialitetit serb tė kishave dhe tė manastireve serbe nė territorin etnik tė Kosovės. Nėse arrihet njė kompromis i tillė politik, kjo do tė ishte njė zgjidhje e diktuar dhe e imponuar e statusit tė ardhshėm tė Kosovės, qė do tė ishte nė kundėrshtim me tė drejtėn ndėrkombėtare, si dhe me tė drejtėn legjitime historike tė shqiptarėve mbi Kosovėn si territor i pashkėputshėm i Shqipėrisė Etnike.
Si Janez Dėrnovshekun, ashtu edhe bashkėmendimtarėt dhe mbėshtetėsit e kėtyre 9 standardeve, duhet ta mbajnė parasysh faktin se, deri mė sot nė historinė e marrėdhėnieve ndėrkombėtare tė pas luftės sė dytė botėrore asnjė problem kolonial siē ėshtė rasti i Kosovės, nuk ėshtė zgjidhur sipas skemės procedurale-ligjore-demokratike, sė pari, zgjidhja e statusit tė minoritetit a minoritetve , e pastaj, sė dyti, zgjidhja e statusit tė shumicės dėrrmuese. Pėr mė tepėr, njė shembull i kėtillė i mbrapsht si nė kuptimin juridik, ashtu edhe nė atė politik e diplomatik, nuk figuron nė asnjė dokument (qoftė nė formė resolute, deklarate a rekomandimi etj.) tė historikut tė derisotėm tė OKB-sė (1945-2005). Andaj, me tė drejtė shtrohet pyetja racionale, pse vetėm nė rastin e Kosovės, tė pėsojė metamorfozė praktika diplomatike dhe praktika procedurale dhe ligjore e Kombeve tė Bashksuara si organziatė universale ndėrkombėtare pėr zgjidhjen e konflikteve dhe tė problemeve ndėrkombėtare, e cila pa asnjė tė drejtė ligjore (nė kolizion edhe me Kartėn e OKB-sė, edhe me tė drejtėn ndėrkombėtare) standardet ndėrkombėtare serbe ua imponojė shqiptarėve shumicė dėrrmuese mbi 90%, qė sė pari ti pėrmbushin ato nė favor tė zgjidhjes sė problemit tė pakicės serbe?
Tė gjitha kėto 9 standarde ndėrkombėtare, tė cilat e kundėrshtojnė pavarėsinė e plotė tė Kosovės, presidenti i Sllovenisė i ka formuluar gabimisht dhe mbrapsht si nga aspekti historiko-shkencor, ashtu edhe nga ai diplomatiko-ndėrkombėtar, tamam nė frymėn e kėrkesave iracionale tė qeverisė demokratike tė Beogradit, duke kėrkuar nga bashkėsia ndėrkombėtare, qė sė pari pakicės serbe nė Kosovė, ti garantojė siguri, e mė pas, pasi pakica serbe ta ketė fituar autonominė territoriale dhe politike nė kurriz tė territorit etnik dhe gjeopolitik tė Kosovės shqiptare, do tė fillonte me zgjidhjen e problemit kolonial shekullor tė shumicės shqiptare. Pėrkundrazi, sė pari bashkėsia ndėrkombėtare ėshtė e obliguar qė shqiptarėve si shumicė dėrrmuese (mbi 90%) tiu sigurojė zgjidhjen pėrkatėse tė statusit tė tyre juridiko-politik dhe kushtetues sipas sė drejtės ndėrkombėtare (duke marrė pėr bazė tė drejtėn historike qindravjeēare tė shqiptarėve mbi Kosovėn si pjesė integrale tė territorit autokton tė Shqipėrisė Etnike), qė nėnkupton njohjen e pavarėsisė sė plotė dhe pa asnjė kusht tė Kosovės, e cila fatkeqėsisht de jure sipas Rezolutės 1244 tė KS tė Kombeve tė Kombeve tė Bashkuara, edne fihguron nė letėr si pjesė e territorit tė Serbisė.
Bazė themeltare pėr arritjen e kompromisit politik midis Beogradit dhe Prishtinės, ėshtė vetėm zbatimi i parimit tė vetėvendosjes, jo enklavzimi esktraterritorial i Janez Dėrnovshekut, i cili de facto dhe de jure Kosovės do ti siguronte ndėrkombėtarisht statusin e pavarėsisė sė kushtėzuar
Krijimi i enklavave esktraterritoriale tė pavarura tė pakicės serbe nė Kosovė sipas planit proserb tė Janez Dėrnovshekut (Manastiri i Deēanit, Patrikana e Pejės, Graēanica...,etj.), ėshtė nė kundėrshtim me tė drejtėn pozitive ndėrkombėtare, sepse nė territorin etnik shqiptar tė Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike, nuk mund tė krijohet si subjekt i veēantė juridik ndėrkombėtar njė shtet kishtar i pavarur serb me garanci ndėrkombėtare. Politikisht, njė zgjidhje e kėtillė imponuese, do tė thoshte kompromis politik nė kurriz tė pavarėsisė dhe tė sovranitetit tė Kosovės.. Mirėpo, juridikisht, do tė thotė legalizimin ndėrkombėtar tė copėtimit dhe tė rikolonizimit tė tėrėsisė territoriale tė Kosovės, gjė qė kjo ėshtė nė kundėrshtim edhe me tė drejtėn historike tė shqiptarėve mbi territorin e Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike, si dhe me standardin e parashikuar tė GNK-sė, se Kosova nuk mund tė copėtohet nga Serbia, duke u kthyer nė gjendjen paraprake tė vitit 1999.
Pavarėsisht nga fakti se, si nė aspektin historik, ashtu edhe nė atė tė sė drejtės ndėrkombėtare, nuk ekziston asnjė element i vlefshėm pėr copėtimin e territorit tė Kosovės, kjo pėr prapaskenat diplomatike dhe politike tė aktorėve tė involvuar nė ēėshtjen e Kosovės, nuk do tė thotė se ėshtė e pamundhsme, sepse qėmoti dihet se nė politikė ēdo gjė ėshtė e munudur. Kjo rregull, vlen sidomos pėr ato vende dhe ata popuj tė vegjėl (siē janė shqiptarėt dhe Shqipėria Etnike, tė kolonizuar nga serbo-sllavėt e zgjebosur tė Ballkanit) qė nuk kanė kapacitetin e tyre tė nevojshėm ushtarak, ekonomik, politik dhe diplomatik pėr tu ēliruar nga ēizmja e huaj imperialiste.
Prandaj, politika zyrtare e Prishtinės, duhet tė mbaj parasysh faktin se, as Ministri i Jashtėm i Shqipėrisė, Besnik Musatafaj e as kryetari i Republikės sė Sllovenisė, Janez Dėrnovshek nuk kanė dalė rastėsisht para opinionit publik ndėrkombėtar, se Kosovės, duhet imponuar pavarėsia e kushtėzuar. Edhe pse, ende nuk kanė filluar negociatat ndėrkombėtare lidhur me statusin e Kosovės, si Serbia, ashtu edhe disa qarqe evro-ndėrkombėtare (duke marrė pėr bazė rekomandimet sugjeruese tė GNK-sė, si dhe projeketet e fshehta tė qeverisė serbe dhe tė Kishės Ortodokse Serbe), tanimė kanė sinjalizuar se kompromnisi politik pėr zgjidhjen e pėrkohshme tė statusit politik tė Kosovės, pikėrisht do tė kėrkohet nė zbatimin e formulės pavarėsi e kushtėzuar, e cila pakicės serbe dhe Serbisė, do ti garantaonte krijimin e shtetit tė ri kishtar serb nė zemėr tė Kosovės shqiptare. Pra, tė mos mashtrohemi, duke ushqyer iluzione tė kota, se nuk mund tė pėrvidhet njė formulė e kėtillė, e cila de facto dhe de jure, do tė thoshte copėtimin e territorit tė Kosovės, sipas listės sė dėshirave politike tė Janez Dėrnovshekut dhe tė Besnik Mustafajt, tė cilėn, sė fundi, pa asnjė rezervė , do ta akceptojė Kisha Ortodokse Serbe(KOS-i), edhe pse tani sė bashku me Beogradin zyrtar janė deklaruar (sa pėr ti hedhur pluhur syve opinionit publik vendor dhe tė jashtėm) se me tė gjitha mjetet do ta hudhin poshtė pavarėsinė e kushtėzuar, po qe se kjo, do tiu imponohet nga diplomacia hibride e tandemit Besnik Mustafaj-Janez Dėrnovshek, me bekimin e diplomacisė evro-ndėrkombėtare.
Pėr realizimin e kėtij qėllimi antishqiptar kundėr pavarėsisė sė Kosovės, si Beogradi zyrtar, ashtu edhe Kisha Ortodokdse Serbe(KOS-i), tanimė nė prapaskenat e tyre sekrete politiko-diplomatike dhe propagandistike e kanė sonduar terrenin evro-ndėrkombėtar, se do ta kenė mbėshtetjen e disa qarqeve akoma tė padeklaruara tė BE-sė, si dhe tė anėtarėve tė pėrhershėn nė KS tė Kombeve tė bashkuara, siē janė Rusia, Kina, (e ndoshta) edhe Franca si partner tradicioanal (1914-1999). Mirėpo, pavarėsisht nga pėrgatitja e grackave tė rrezikshme tė diplomacisė kishtare serbomadhe pėr tė bllokuar njohjen e pavarėsisė nga ana e bashkėsisė ndėrkombėtare, politika dhe diplomacia shqiptare e Kosovėsm, as shqiptarėt nuk duhet tė pranojnė asnjė kusht, asnjė formė diktati, as ultimatumi as nga serbomėdhenjt, as nga mbėshtetėsit e tyre(qofshin fuqi tė mėdha evropiane apo aziatike, siē ėshtė Kina) evrro-ndėrkombėtarė, qė do tė ishte nė funksion tė legalizimit ndėrkombėtar tė krijimit tė njė shteti tė ri kishtar serb nė Kosovėn shqiptare, nė emėr tė mbrojtjes sė kishave dhe tė manastireve tė minoritetit serb, tė cilat (po tė ndodhte diē e kėtillė tragjike nė kurriz tė interesave vitale kombėtare dhe shtetėrore tė shqiptarėve) automatikisht, do tė fitonin statusin e subjektit esktraterritorial ndėrkombėtar, sikurse shteti i Vatikanit. Mirėpo, pala negociatore shqiptare asesi nuk guxon qė ta gėlltis tė karrem tė gatuar nga kuzhina politiko-kishtare e Serbisė dhe e aleatėve tė saj, sepse nė kėtė mėnyrė Kosova sėrish do tė mbetej nėn varėsinė koloniale imperilaiste tė Serbisė dhe tė sistemit shtetėror tė Evropės, tė njohur me akronimin ekonomiko-politik integrues-Bashkimi Evropian(BE).
Sa mė sipėr, { marrė parasysh tė gjitha shėrbimet e vullnetit tė mirė tė imponimit tė pavarėsisė sė kushtėzuar pėr Kosovėn, qofshin edhe politika e diplomacia zyrtare e Tiranės dhe e Lubjanės, sė personifikuar dhe tė instrumentalizuar nga Besnik Mustafaj,(inistėr i jashtėm) dhe Janez Dėrnovshek (kryetar i Sllovenisė0} e VETMJA ALTERNATIVĖ E LIGJSHME DHE RACIONALE PĖR ZJGIDHJEN E DREJTĖ DHE PĖRFUNDIMTARE TĖ KOSOVĖS, ĖSHTĖ APLIKIMI I PARIMIT TĖ VETĖVENDOSJES, SI PARIM FUNDAMENTAL I SĖ DREJTĖS NDĖRKOMBĖTARE DHE TĖ KARTĖS SĖ KOMBEVE TĖ BASHKUARA.
Vetėm mbi kėtė bazė pala shqiptare mund tė bėjė kompromis me palėn kolonialiste serbe, e cila, edhe pas rėnies nga pushteti tė ish-kryetarit tė saj Slobodan Milosheviq, (me mjete demokratike dhe nė emėr tė paqes sė rreme, se duan bashkėjetesė me shqiptarėt, por duke i konsideruar si element minoritar vasal nė shtėpi tė huaj serbe) ushqen tė njėjtat ambicie dhe aspirata antishqiptare sikurse regjimi gjenocidal i mesijes sė tyre: Kosova ėshtė djep dhe shpirti i Serbisė. Ky keqkuptim i serbomėdhnjeve nuk mund tė kuptohet ndryshe, veēse si i barabartė me teorinė raciste Lebensraum tė Gjermanisė naciste tė Hitlerit. Si Gjermania nazifashiste nėn Hitlerin, edhe Serbia gjenocdiale ēetniko-fashiste nėn Slobodan Milosheviqin dhe Kishėn Ortodokse Serbe, si dhe tani nėn drejtimin e pasardhėsve tė tij demokratė (Boris Tadiq, Vojsillav Koshtunica, Vuk Drashkoviq, Sanda Iviq-Rashkoviq etj.) kanė zhvilluar dhe, prapė po synojnė tė zhvillojnė luftra e agresione pushtuese gjenocidale pėr pushtimin e territoreve tė huaja fqinje tė Kroacisė, tė Bosnjės dhe tė Kosovės, me qėllim tė fundit, qė ti bashkojnė tė gjitha pjesė e popullit serb nė njė shtet tė vetėm tė homogjenizuar, qė quhet Serbia e Madhe.
Duke qenė se njė strategji e tillė e krijimit tė Serbisė sė madhe tė Slobodan Milosheviqit ka pėsuar jo vetėm disfatė ushtarake, por edhe ka humbur edhe territoret e okupuara pėrkohėsisht, janė krijuar kushtet objektive, qė politika kishtare e Begradit dhe e Kishės Ortodokse , tė heqin dorė nga pretenmdimet e mėtejme territoriale nė kurriz tė Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike.
Fundja, iu pėlqeu apo jo REALITETI KOSOVĖ SHQIPTARE, serbėt, Serbia dhe Kisha Ortodfokse Serbe, e kanė humbur pėrgjithmonė Kosovėn si koloni tė tyre , qė nga ndėrhyrja e tyre ushtarako-policore tankiste, mė 1989, kur edhe e pushtuan pėrkohėsisht Kosovėn, me ērast shkaktuan qindra viktima shqiptare dhe, atė e zhveshėn nga cilėsia e autonomisė, qė kishte sipas Kushtetutės sė vitit 1974.
Politika shqiptare e Kosovės nuk ka asnjė arsye qė gjatė bisedimeve tė ardhme me palėn serbo-ndėrkombėtare, tė demonstrojė ndonjė taktikė tė veēantė tė diplomacisė sė pėrmbajtjes, sepse Serbia dhe serbėt kanė humbur ēdo tė drejtė tė sovranitetit tė tyre tė deritashėm kolonial mbi Kosovėn. Kėtu, pala shqiptare nuk duhet tė bėjė asnjė koncesion pėr hir tė ndonjė kompromisi tė madh apo historik, siē kanė deklaruar disa politikanė histerikė me vizion proserb nė dėm tė pavarėsisė sė Kosovės. Gjithashtu, pala shqiptare nuk ka pse tė dyshojė fare nė kapacitetin e saj profesional, si dhe nė kredibilitetin e saj moralo-politik dhe juridik, sepse ėshtė nė avantazh ndaj palės serbe, sepse ajo ėshtė nėn hipotekėn e gjenocidit tė kryerė nė Kosovė (1989-1999), e cila, si rrejdhim, definitivisht edhe ka humbur tė drejtėn koloniale shekullore mbi Kosovėn. Prandaj, pala shqiptare nuk ka asnjė arsye, qė tė ndjehet e pabarbartė ose nė defensivė. Pėrkundrazi, duhet tė jetė agresive nė kuptimin pozitiv tė mbrojtjes dhe tė justifikimit tė argumenteve tė qėndrueshme historike dhe juridike dhe politike ndėrkombėtare, qė janė favor tė shkolonizimit tė Kosovės nga Serbia kolonialiste dhe hegjemoniste.
Pala shqiptare me konsekuencė, duhet tė mbėshtetet nė parimin e barazisė dhe tė vetėvendosjes sė popujve, tė sanksionuara nė Kartėn e OKB-sė, ku thuhet se tė gjithė popujt kanė tė drejtė qė lirisht, pa ndėrhyrje nga jashtė, tė pėrcaktojnė statusin e tyre politik, si dhe tė ndjekin rrugėn e zhvillimit tė tyre ekonomik, shoqėror dhe kulturor dhe, sė kėndejmi ēdo shtet e ka pėr detyrė tė respektojė kėtė tė drejtė nė pėrputhje me dispozitat e Kartės.(Lung-Chu Chen, An Introduction to Contemporary International Law, 2000, f.31-32) Kjo e drejtė ka tė bėjė me tė gjithė qytetarėt e ndonjė tėrėsie territoriale, edhe pa fituar tė drejtėn e shtetėsisė si subjekt jurik ndėrkombėtar.
Gjithashtu, politika zyrtare shqiptare, duhet ta hudhė poshtė si tė papranueshme (si nė kuptimin historik, ashtu edhe nė atė juridik), standardin e prejudikuar sugjerues tė GNK-sė, se Kosova nuk duhet tė bashkohet me ndonjė shtet tjetėr(aludimi ėshtė tejet transparent-nuk duhet tė bashkohet me Shqipėrinė Etnike). Pėr tė hudhur poshtė kėtė kriter ligjor-demokratik tė Grupit Ndėrkombėtar tė Krizave (GNK-sė), pala negociuese shqiptare, duhet tė mbėshtetet kryesisht nė kėto dy argumente tė qėndrueshme: (A) Sė pari, mbi tė drejtėn historike tė shqiptarėve mbi Kosovėn dhe (B) Sė dyti, mbi tė drejtėn pozitive ndėrkombėtare, sipas sė cilės shqiptarėt jo vetėm qė kanė tė drejtė tė pavarėsohen, por edhe kanė tė drejtė ligjore tė bashkohen jo vetėm me Shqipėrinė, por me cilindo shtet tė duan ata. Nė favor tė kėtij konstatimi po japim kėtė argument tė pakontestueshėm juridik ndėrkombėtar : Krijimi i shtetit sovran dhe tė pavarur, integrimi ose bashkimi i lirė i tij me ndonjė shtet tjetėr tė pavarur ose pranimi i ēfarėdo lloji statusi tjetėr politik si rezultat i vendimit tė lirė unanim tė popullit, ėshtė formė e ligjshme dhe demokratike e aplikimit tė sė drejtės sė vetėvendosjes.(Shih: International Legal Materials,1992, N06 (ILM), f.1498.
Sė fundi, nėse bashkėsia ndėrkombėtare (OKB-ja, BE-ja etj.) ia imponon palės negociuese shqiptare cafrėdo modeli qoftė (qė ėshtė nė kolizion me tė drejtėn e vetėvendosjes): pavarėsi e kushtėzuar; pavarėsi e shoqėruar apo pavarėsi e plotė e sugjeruar tė Janez Dėrnovshekut, qė favorizon krijimin e shtetit kishtar serb nė Kosovė, sipas parimit tė ekstraterritorialitetit, qė teorikisht dhe praktikisht do thotė dekompozimin e tėrėsisė territoriale etnike tė Kosovės, kjo do tė pėrbėnte shkeljen flagrante tė PARIMIT TĖ VETĖVENDOSJES dhe tė SĖ DREJTĖS DHE TĖ RENDIT POZITIV JURIDIK NDĖRKOMBĖTAR.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
29 tetor 2005
-MĖ JEP KOSOVĖN, TĖ JAP SHQIPĖRINĖ ETNIKE=DIPLOMACIA ĒAREN PREJ BISHTI!!!???
SHIH!...SHIH!...ĒFARĖ DIPLOMACIE ANTIKOMBĖTARE!!! - PO, KJO, KJO, ĖSHTĖ TRADHTI DHE SHITJE E DYFISHTĖ E KOSOVĖS DHE E SHQIPĖRISĖ ETNIKE!
- TEZA ANTIBASHKIM I SHQIPĖRISĖ ETNIKE NUK MUND TĖ JETĖ OPCION I KOMPROMISIT POLITIK ME SERBINĖ KOLONIALISTE PĖR PAVARĖSINĖ E KOSOVĖS ( SEPSE KOSOVA ĖSHTĖ PROBLEM KOLONIAL E JO MINORITAR, QĖ KĖRKON ZGJIDHJE ANTIKOLONIALE E JO RIKOMPENSIM TERRITORIAL TĖ SHQIPĖRISĖ ETNIKE), POR HUMBJE EDHE E KOSOVĖS, EDHE E SHQIPĖRISĖ ETNIKE.
- KĖTĖ RREZIK TĖ MADH, DUHET TA MBAJNĖ PARASYSH TĖ GJITHĖ ARMIQTĖ E PAVARĖSISĖ SĖ KOSOVĖS DHE TĖ RIBASHKIMIT TĖ SHQIPĖRISĖ ETNIKE.
- SIPAS SĖ DREJTĖS NATYRORE DHE HISTORIKE, KOMBĖTARE DHE NDĖRKOMBĖTARE, NUK KEMI NEVOJĖ TĖ KĖRKOJMĖ KURRFARĖ BEKIMI NGA SERBIA QĖ AJO TĖ DAKORDOHET ME PAVARĖSINĖ E KOSOVĖS, SEPSE KOSOVA ĖSHTĖ TOKĖ SHQIPTARE DHE E SHQIPĖRISĖ ETNIKE, JO E SERBISĖ SĖ MADHE KOLONIALISTE. NĖ KĖTĖ KUPTIM, EDHE NUK KEMI SE ĒFARĖ TI JAPIM SI SHPĖRBLIM OSE TI PėRSHPIRTEMI SERBISĖ NĖ ROLIN E LYPĖSIT TĖ KEQ DHE TĖ NGORDHUR : MA JEP KOSOVĖN, TĖ JAP SHQIPĖRINĖ ETNIKE, SEPSE KOSOVA NUK NDODHET NĖ SERBI, POR ĖSHTĖ NĖ DUAR DHE NĖ ZOTĖRIMIN E SHQIPTARĖVE NĖ KOSOVĖ- NĖ TERRITORIN INDIGJEN TĖ SHQIPĖRISĖ ETNIKE. NĖ RASTIN KONKRET, NUK DO TĖ KETĖ KURRFARĖ KOMPROMISI POLITIK ME SERBINĖ PĖR KOSOVĖN, PĖRPOS NJOHJES SĖ PLOTĖ TĖ PAVARĖSIMIT TĖ SAJ, ASHTU SIĒ ĖSHTĖ DEKLARUAR POPULLI I KOSOVĖS PĖR SHTET SOVRAN DHE TĖ PAVARUR NGA SERBIA KOLONIALISTE GJENOCIDALE.
- FUNDJA, AJO QĖ ĖSHTJA E JOTJA, NUK DUHET KĖRKUAR NGA TĖ TJERĖT, SEPSE ATA (TA MASIN, NUK TA JAPIN KURRĖ), POR DUHET MBROJTUR ME TĖ GJITHA MJETET PĖR TĖ NGELUR E JOTJA. KJO ĖSHTĖ E DREJTĖ E PAJETERSUESHME PĖR GJITHĖ POPUJT E BOTĖS, JO VETĖM PĖR POPULLIN E KOLONIZUAR SHQIPTAR NĖ BALLKAN.
- PIKĖRISHT, OFERTA E NJĖ KOMPROMISI POLITIK TĖ KĖTILLĖ, DO TĖ NDIKOJĖ NEGATIVISHT NĖ ZHVILLIMIN E SHUTTLE DIPLOMACY-SĖ SĖ PARASHIKUAR PĖR ZGJIDHJEN E STATUSIT PĖRFUNDIMTAR TĖ KOSOVĖS.
- PĖRKUNDRAZI, SHTRUARJA E KĖRKESĖ SĖ DREJTĖ DHE TĖ LIGJSHME E SHKOLONIZIMIT DHE E RIBASHKIMIT TĖ SHQIPĖRISĖ ETNIKE NĖ SHKALLĖ NDĖRKOMBĖTARE, DO TĖ REZULTONTE ME MINIMUMIN-PAVARĖSIMIN E PADISKUTUESHĖM TĖ KOSOVĖS. NDĖRKAQ, NDĖRRIMI I KĖSAJ TEZE ME KOMPROMISIN POLITIK, TĖ DEKLARUAR NGA DISA LETRARĖ(SIĒ ĖSHTĖ SIMAIL KADARE) DHE SHTETARĖ (SIĒ ĖSHTĖ ALFRED MOISIU, KRYETARI I REPUBLIKĖS SĖ SHQIPĖRISĖ) TĖ PAPĖRGJEGJSHĖM, SE NUK KA BASHKIM TĖ SHQIPTARĖVE DHE TĖ SHQIPĖRISĖ ETNIKE, PA DYSHIM DO TA VĖRĖ NĖ PIKĖPYETJE NJOHJEN E PAVARĖISĖ SĖ KOSOVĖS NGA ANA E BASHKĖSISĖ NDĖRKOMBĖTARE.
Nė kuptimin pozitiv tė trajtimit shkencor: historiko-politik, letrar-arstistik, kulturor, diplomatik, kombėtar dhe ndėrkombėtar, kėrkesa pėr njohjen e pavarėsisė sė Kosovės nė asnjė mėnyrė nuk e kushtėzon, as nuk e kufizon, as nuk e konteston rivendikimin e konceptit tė shkolonizimit dhe tė ribashkimit tė Shqipėrisė Etnike, sepse pavarėsia dhe fati Kosovės pėrjetėsisht ėshtė e lidhur me fatin e pavarėsisė sė saj. Pėrkundrazi, njohja e pavarėsisė sė Kosovės, duhet tė kuptohet si interes prioritar strategjik i ribashkimit tė Shqipėrisė Etnike. Kėshtu qė, nė kėtė vėshtrim, nuk mund tė ketė kurrfarė pazarllėku nė interes tė antidiplomacisė sė verbėr kombėtare : Mbath gjogun e zbath dorinė, sikurse nė 100 vitet e shkuara nėn robėrinė kolonilaiste serbo-sllave.
Kjo tezė e falsifikuar nė kuptimin doktrinar, mirėpo, e provuar nė kuptimin e praktikės sė sundimit kolonilaist serbomadh, kur ėshtė fjala pėr gllabėrimin dhe pėr sundimin e Kosovės dhe tė territoreve tė tjera shqiptare tė Shqipėrisė Etnike, nė shekullin XXI, nuk ka gjasė, qė tė ringjallet nė dėm tė interesit tė pėrbashkėt tė pavarėsimit tė Kosovės, as tė Ribashkimit tė Shqipėrisė Etnike. Prandaj, autorėt e diplomacisė vetėmohuese: Mbath gjogun e zbath dorinė nė favor tė jetėgjatėsisė sė kolonialzimit serbo-malazez mbi Kosovėn dhe trojet e tejra etnike shqiptare, duhet ta braktisin kėtė taktikė tė turpshme dhe tė paqėndrueshme ngase deri mė sot nė historinė e marrėdhėnieve ndėrkombėtare pas pėrfundimit tė Luftės sė Dytė Botėrore, mė 1945 e deri nė kėtė vit-2005 tė fillimshekullit XXI, asnjė problem kolonial (siē ėshtė rasti i Kosovės-Shqipėrisė Etnike) nuk ėshtė zgjidhur, sipas metodologjisė mė tė re diplomatike tė disa tugjarėve shqiptarė, qė janė deklaruar botėrisht, se janė tė gatshėm tė bėjnė kompromis politik me Serbinė (pėr tė realizuar kėrkesėn e minimumit kombėtar e politik) pėr mbėshtetjen e pavarėsisė sė Kosovės ngase si kompensim, sipas filozofisė diplomatike tė tyre, asaj,domethėnė Serbisė, duhet ti depozitohen nė afat tė gjatė: liria, pavarėsia dhe ribashkimi i shumicės dėrrmuese tė territorit etnik tė Shqipėrisė(!) Mirėpo, sipas sė drejtės ndėrkombėtare, Kartės sė OKB-sė dhe Aktit Pėrfundimtar tė Helsinkit(Kreu VIII, ku flitet pėr njohjen e sė drejtės sė vetėvendosjes)...etj., i vetmi kompromis, i vetmi koncesion politik, diplomatik dhe juridik pėr kolonializimin dhe kolonizatorėt qofshin tė mėdhenj, qofshin tė vegjėl (siē janė nė rastin konkret serbėt dhe Serbia) ėshtė E DREJTA E SHKOLONIZIMIT TĖ PAKUSHT dhe, pa kurrfarė kompensimi tjetėr (nė valutė apo nė territor rezervėtė Shqipėrisė Etnike), ashtu siē janė deklaruar frikacakėt, oportunistėt, fatalistėt dhe keqdashėsit e pavarėsisė sė Kosovės-ribashkimit tė Shqipėrisė Etnike.
Kjo antitetezė e ribashkimit tė Shqipėrisė Etnike, ėshtė plotėsisht taktikė proserbe dhe e njė komploti nė kuptim mė tė gjerė tė faktorėve tė politikės sė brendshme dhe tė jashtme, se pėr pavarėsimin e Kosovės (si njėsi territoriale dhe etnike e Shqipėrisė ), nė emėr tė kompromisit politik, Serbisė militariste dhe pėr hir tė interesave komplementare dhe heterogjene tė aleatėve tė saj evro-ndėrkombėtarė, duhet tiu bėjmė teslim ribashkimin e territoreve tė tjera tė Shqipėrisė Etnike, duke nėnshkruar kėshtu, nė mėnyrė tė vullnetshme dhe, nė prezencėn e palės sė tretė garamtuese ndėrkombėtare kapitullimin e pėrjetshėm nėn kthetrat e pėrgjakshme tiranike tė Serbisė sė zgjebosur hegjemoniste. Pėrkundrazi, njė kompromis politik i tillė, do ta vinte nė pikėpyetje tė madhe, edhe vetė tė drejtėn e pavarėsimit tė Kosovės, sepse, pikėsėpari (ashtu sikundėr deri tani, me shekuj) kuazishkenca dhe pseudopolitika propagandistike e shtetit dhe e kishės orotodokse sė Serbisė, (sipas planeve, elaborateve, rezolutave, te miratuara nė Kuvendin e Serbisė, mė 2004), do ta kontestojnė tė drejtėn historike tė shumicės dėrrmuese shqiptare mbi Kosovėn, duke i konsideruar (ende) minoritet, i cili si tillė, sipas paranojės sė tyre psikopatologjike kolektive serbe, edhe duhet tė shpėrblehet vetėm me njė autonomi tė kufizuar (siē ėshtė duke e kėrkuar diplomacia e kungullit tė Besnik Mustafajt) nėn ambrellėn e deritashme kolonialiste tė Serbisė, as mė pak, as mė shumė. Tash pėr tash, ky ėshtė kompromisi politik i Serbisė nė favor tė pavarėsisė sė Kosovės, tė cilin, sė fundi, edhe kryetari i qeverisė sė Serbisė, Vojislav Koshtunica e bėri tė ditur nė sesionin e Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara pėr Kosovėn, mė 24 tetor 2005.
Pavarėsia e Kosovės ėshtė e ndėrlidhur pėrjetėsisht me pavarėsinė e Shqipėrisė Etnike!
Pa marrė parasysh kushtėzimet, diktatin,, ultimatumet e politikės nga pozita e forces dhe e iracionales historike serbomadhe kolonialiste, qė do tė manifestohen nė kuadrin e negociatave tė ardhshme lidhur me statusin e Kosovės, pala shqiptare e Kosovės, nė asnjė mėnyrė nuk do tė duhej tė luante nė letrėn, se kyēi mė i pėrshtatshėm i arritjes sė kompromisit politik me Serbinė, do tė jetė karantizimi shekullor i ribashkimit tė Shqipėrisė Etnike, sepse ku potez i keqmenduar dhe i keqinterpretuar pėr opinion publik tė brednshėm dhe tė jashtėm, do tė ndikonte negativisht nė procesin e bisedimeve serbo-shqiptare lidhur me statusin e Kosovės.
Pala shqiptare nuk ka asnjė arsye valide tė negociojė, as tė bėjė kurrafė kompromisi politik me Serbinė kolonizatore, sepse pavarėsia e Kosovės nuk mund tė jetė disktueshme ngaqė kjo qe 100 vjet ishte koloni e Serbisė dhe e Malit tė Zi. Kėtė tė vėrtetė historiko-politike mbi Kosovėn, tanimė e kanė mėsuar, edhe Evropa e bashkuar, edhe OKB-ja, edhe Amerika. Prandaj, nė kėtė rast nuk mund tė bėhet kurrfarė kompromisi politik me kolonialistėt serbomėdhenj, nė stilin: Mė jep Kosovėn, tė japė Shqipėrinė Etnike!!!??? Kjo, do tė ishte fitore historike pėr pavarėsinė e Kosovės? JO! shoku Ismail Kadare, JO! Kjo, do tė ishte varreza e pėrbashkėt e Kosovės dhe e Shqipėrisė Etnike! Kėtė vrasje tė pėrbashkėt-kolektive tė pavarėsisė sė Kosovės-Shqipėrisė Etnike, do ta mbėshtenin vetėm pazarxhinjtė demokratė tė trafikimit tė qenies shqiptare dhe tė sovranitetit kombėtar dhe shtetėror tė Shqipėrisė Etnike, e kursesi shqiptarėt qė kanė derdhur gjak dhe janė theroizuar me shekuj pėr pavarėsinė e Kosovės-Shqipėrisė Etnike.
I vetmi kompromis politik, duhet tė bėhet nga ana e Serbisė (si titullar i derishėm kolonizues i Kosovės dhe i pjesėve tė tjera tė Shqipėrisė Etnike, siē janė: Presheva, Bujanoci, Medvegja, Kurshumlia, Leskoviku, Vranja etj.,), e ky kompromis real politik ėshtė: - njohja pa asnjė kusht e pavarėsisė sė Kosovės. Nė realizimin e kėtij kompromisi politik, duhet tė insistojė bashkėsia ndėrkombėtare dhe politika shqiptare, qė ta fitojnė luftėn e tyre tė pėrbashkėt e jo nė disfavor tė ricopėtimit dhe tė rikolonizimit tė mėtejmė tė trojeve etnike tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė.
Mirėpo, serbėt dhe Serbia nuk do tė pranojnė qė tė bėjnė kėtė kompromis politik tė tillė pėr shkak se Kosovėn ende (sipas Rezolutės 1244 pėr Kosovėn tė KS tė Kombeve tė Bashkuara) e konsiderojnė si pjesė unike tė territorit serb.
Pėr ti detyruar serbėt qė ta pranojnė realitetin e Kosovės sė lirė dhe tė pavarur nga Serbia gjenocidale, politika shqiptare (para se tė fillojnė negociatat serbo-shqiptare, sipas itinerarit tė agjendės sė KS tė Kombeve tė Bashkuara, tė pėrcaktuar nė Nju-Jork, mė 24.10.2005), duhet patjetėr tė kėrkojė nga KS i Kombeve tė Bashkuara, qė tė revidojė paragrfain e Rezolutės 1244 pėr Kosovėn, ku thuhet se, Kosova ėshtė pjesė e territorit tė Serbisė. Ndryshe, suksesi i negociatave serbo-shqiptare pėr zgjidhjen e drejtė tė statusit poliitko-juridik dhe kushtetues tė Kosovės, do tė falimentojė, qė nė start, pa u pėrshėndetur mirė pėrfaqėsuesit e delegacioneve negociatore serbo-shqiptare e ndėrkombėtare para kamerave tė fotoreporterėve dhe tė pėrfasqėsuesve tė tjerė tė masmediave ndėrkombėtare.
Do tė ishte gabim i madh dhe i pakorrigjueshėm historik, politik dhe kombėtar po qe se pala shqiptare e Kosovės gjatė zhvillimit tė negociatave tė ardhshme me palėn serbe, tė deklarohej se njohja e pavarėsisė sė Kosovės nė kurriz tė shkolonizimit dhe tė Ribashkimit tė Shqipėrisė, pėrbėn njė kompromis politik, i cili si i tillė, do tė duhej tė ishte i pranueshėm pėr palėn kontestuese serbe, si dhe pėr ndėrmjetėsit e bashkėsisė ndėrkombėtare. Pėrkundrazi, njohja e pavarėsisė sė plotė tė Kosovės nuk do tė mbyllte, por do tė hapte kaptinėn e re tė zgjidhjes sė ēėshtjes koloniale shqiptare nė Ballkan. Politika dhe diplomacia simuluese, ose mė mirė tė thuhet diplomacia qorre e kungujve tė papjekur demokratikė nuk sheh pėretj hundės sė vet, se me njė kompromis tė tillė kundėr ribashkimit tė trojeve etnike shqiptare, tė kolonizuara nga Serbia, Mali i Zi, Greqia dhe FYROMI, do ti detyronte shqiptarėt, qė si palė e tretė kontraktuese, tė nėnshkruanin vetėkapitullimin e tyre.
Nuk ėshtė e ndershme, as kurrfarė potezi i urtė diplomatik, e aq mė pak fisnik, as kombėtar, as atedhtar e patriotik shqiptar (siē ėshtė shprehur Ismail Kadare nė njė intervistė dhėnė Zėrit tė Amerikės,mė 25.10.2005), tė dilet nė opinionin publik me tezėn spekuluese dhe tejet tė rrezikshme e tė dėmshme pėr interesin e pėrgjithshėm kombėtar dhe shtetėror, se po qe se Serbia ia njeh pavarėsinė Kosovės, shqiptarėt, do tė heqin dorė nga shkolonizimi dhe ribashkimi i trojeve tė tjera tė Shqipėrisė Etnike.
Duhet ta them haptazi, se tė gjitha partizanė, qė do tė marrin guximin tė dalin me njė kompromis politik, i cili nė afat tė shkurtėr apo tė gjatė do ti mbyllte mundėsitė reale pėr tu vėnė ne rend dite shqyrtimi i kufijve artificialė tė Shqipėrisė Etnike nė Ballkan, do tė merrnin pėrsipėr njė barrė tė rėndė tė pėrgjegjėsisė para historisė dhe para gjithė kombit shqiptar.
Pėr fund, e pranoj se analizat dhe komentet e mia vėrtet janė ca tė gjata, sepse janė nė funksion tė mbrojtjes sė gjatėsisė dhe tė gjerėsisė sė truallit historiko-natyror dhe gjeopilitik tė tėrėsisė sė Shqipėrisė Etnike. Ndėrkaq, lajmet e shkurta nė frymėn e ēmimeve aktuale tė tregut tė lirė tė rrobaqepėsisė diplomatike rajonale dhe ndėrkombėtare janė nė funksion tė shkurtimit tė gjymtyrėve tė trupit tė natyrshėm tė Shqipėrisė Etnike. Prandaj, lajme, informacione, komente, analiza tė shkurtėra, do tė kem shkruar vetėm atėherė pasi tė jetė ribashkuar pėllėmb pėr pėllėmbė Shqipėria Etnike brenda kufijve tė saj natyrorė.
Ky ėshtė mesazhi im pėr kompromisin politik me pazarxhinjtė dhe me rrobaqepėsit e ashtuquajtur demokratė dhe patriotė internacionalistė, tė cilat me tezat e tyre negative, spekuluese dhe mashtruese, tė keqshkruara dhe tė keqinterpretuara pėr hir tė biznesit ditor tė tyre dhe tė interesit afatgjatė tė partnerėve tė tyre neokolonialistė, sė fundi, nė emėr tė pavarėsisė sė Kosovės, kanė dalė me tezėn skandaloze- antibashkim i Shqipėrisė Etnike nė favor tė arritjes sė kompromisit politik me Serbinė pėr njohjen e pavarėsisė sė Kosovės ?!
Pavarėsisht nga lansimi i kėsaj teze antishqiptare i autorėve dhe i mbrojtėsve tė saj me prirje tė huaja nė llogari tė kolonizimit dhe tė shtypjes sė mėtejme tė gjysmės sė Shqipėrisė Etnike, nuk ka asnjė gjasė qė tė pranohet si kompromis politik pėr arritjen e pavarėsisė sė Kosovėse, sepse kolonialistėt shekullorė serbomėdhenj, tanimė janė deklaruar si para opinionit ndėrkombėtar, ashtu edhe atij tė brendshėm, se nuk do tė pranojnė asnjė kompromisi politik me shqiptarėt pėr njohjen e pavarėsisė sė Kosovės, pėrpos njė lloj autonomie tė kushtėzuar brenda Serbisė, ashtu si iu konvenon atyre, diplomacisė sė kungullit tė Shqipėrisė sė Besnik Mustafajt (ministėr i Jashtėm) dhe Evropės sė sotme, me recidiva tė vjetėr antishqiptarė dhe antiribashkim tė Shqipėrisė Etnike.
Kėtė realitet historiko-kombėtar dhe etniko-shtetėror gjithėshqiptar tė pashmangshėm mund ta mohojnė dhe ta quajnė utopi vetėm analistėt, shkencėtarėt, letrarėt, politikanėt, diplomatėt dhe shtetarėt shqiptarė tė rangut tė ministrit tė jashtėm tė Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, i cili me ngulmė, nė emėr tė Republikės sė Shqipėrisė, po e kundėrshton pavarėsinė e plotė tė Kosovės. Kėtė qėndrim antishqiptar tė politikės zyrtare tė Tiranės, e vulosi me turpėsi edhe nė qendrėn eurokratike tė BE-sė nė Brukesl, duke pohuar se Qeveria e Republikės sė Shqipėrisė pavarėsinė e kushtėzuar pėr Kosovėn, tė gjitha ganarancitė pėr pakicat, si dhe mosndryshimin e kufijve tė Kosovės (Liria Kombėtare, 25.10.2005).
Ja, kjo ėshtė fitorja kulmore e diplomacisė Ēaren prej bishti e vizionarėve zulmėmėdhenj: letrarė, politikanė dhe shtetėrorė tė Republikės sė sotme tė Shqipėrisė (!??!!). Nė vend se tė pohojnė para Serbisė kolonizatore, si dhe para tė gjithė armiqėve tė tjerė, se Kosova shqiptare ėshtė krahinė e pashkėputshme dhe e patjetėrsueshme e Shqipėrisė Etnike, e jo kurrfarė konflikti, as kompromisi i shpifur politik, ata nė kurriz tė saj bėjnė pazarllėqe pa hanxhiun, nė stilin diplomatiko-propagandistik tė politikės neokolonilaiste serbosllave, duke kėrkuar minimumin e minimumit absurd, thuase pavarėsia e Kosovės dhe e Shqipėrisė Etnike, ėshtė bėrė ēėshtje private e tyre dhe e Serbisė sė Madhe kolonizatore. Thelbi i pėrmbajtjes sė njė diplomacie tė tillė antibashkim i Shqipėrisė Etnike nga provokuesit e theksuar, ėshtė mė shumė se turp dhe, tradhti e kulluar pėr dritė dhe pėr Diell, siē thotė populli ynė i urtė, i cili pėr pasojė tė koherencės sė elitave politiko-diploamtike tė tilla, qe mė se njė shekull, ėshtė duke u treguar si njė nga popujt mė tė durueshėm nė botė ndaj sė keqes sė huaj kolonialiste serbosllave nė Ballkan.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
21 tetor 2005
EVOLUCIONI I PĖRRALLĖS DIPLOMATIKE TĖ VUK
DRASHKOVIQIT VERSUS PAVARĖSISĖ SĖ KOSOVĖS!
*Vuk Drashkoviq(ministėr i Jashtėm i SMZ-sė):
Serbia nuk do tė lejojė krijimin e dy shteteve
shqiptare nė territorin serb nė Ballkan (!!!???)
*Pėrgjigjja e autorit: - Nėse Serbia kolonialiste e Vuk Drashkoviqit, e Vojsillav Koshtunicės dhe e Boris Tadiqit nuk do ta njohė pavarėsinė e Kosovės, pėr shkak se titullarėt e saj serbomėdhenj nė krye me trojkėn e theksuar nuk do tė lejojnė krijimin e dy shteteve shqiptare nė Ballkan, atėherė si pėr shqiptarėt e Kosovės (sepse, sipas stratejgisė sė diplomacisė neokolonialiste tė Serbisė sė Madhe, po e rrezikojka interesin nacional dhe shtetėror gjithėserb nė Kosovėn shqiptare!!!), ashtu edhe pėr shqiptarėt e tjerė tė kolonizuar dhe tė pakolonizuar, do tė hapet njė kaptinė e re diplomacisė historike-multilaterale ndėrkombėtare (nė vend tė shuttle diplomacy sė pėrgatitur serbo-evripiane), qė do tė jetė nė interes tė pėrgjithshėm tė shqiptarėve, sepse do tė krijoheshin kushtet reale dhe tė pashmangshme tė RIBASHKIMIT TĖ SHQIPĖRISĖ ETNIKE, ku do tė pėrfshiheshin jo vetėm dy, por tė gjitha shtetet shqiptare (The United States of Albania) nė Ballkan.
* * *
Me te drejtė shtrohet pyetja pse nuk mund tė lejohen nga Serbia dy shtete shqiptare nė Ballkan? Sepse, sipas tezės antisemitiste ēetniko-fashiste serbe tė Vuk Drashkoviqit, Kosova qenka nė territorin e Serbisė?!?! Mirėpo, si nė kuptimin historiko-juridik, demografik, ashtu edhe nė atė etnik-territorial ky konkluzion nuk pėrbėn kurrrfarė argumenti provues, se Kosova ka qenė ndonjėherė pjesė territoriale e Serbisė, pėrpos qė ishte koloni e saj (de facto prej shtatorit tė vjeshtės 1912 deri mė 10 qershor 1999, kurse de jure prej vitit 1913). Kjo ėshtė e vėrteta mbi historinė shekullore tė Kosovės, qėkur ajo me ndihmėn e Fuqive tė Mėdha tė Evropės iu aneksua Serbisė. Mirėpo, kjo padrejtėsi e jetėrsimit tė Kosovės nga trungu territorial etnik i Shqipėrisė, nė asnjė mėnyrė (moralisht, as ligjėrisht) nuk mund tė kualifikohet si e drejtė historike e Serbisė mbi Kosovėn, sepse kjo nuk ėshtė e Serbisė, as e serbėve, por ėshtė e Shqipėrisė dhe e shqiptarėve autoktonė, qė nga periudha e epokės sė Ilirisė. Nė favor tė kėtij argumenti historiko-shkencor flasin edhe gjurmimet arkeologjike dhe antropologjike (qysh nga koha e lashtėsisė ilirike), kur Kosova shqiptare ishte e banuar prej ilirėve, tė cilėt janė stėrgjyshėrit e shqiptarėve tė sotėm, tė cilėt mbi 90% e pėrbėjnė popullsinė e Kosovės. Gjithashtu, edhe nė vitin 1371 Kosova ishte pjesė e tėrėsisė sė shtetit feudal shqiptar tė Balshajve, si dhe nė fillimshekullin XX, viti 1912, Kosova ishte pjesė e pandashme e shtetit tė pavarur shqiptar. Mirėpo, kjo u pushtua nga forcat serbe barbare, tė cilat ushtruan terror dhe gjenocid kundėr shqiptarėve indigjenė dhe Kosovės shqiptare. Prandaj, askush nuk ka drejtė, qė Kosovėn ta quaj Kosovė serbe, ashtu siē po manovrojnė krerėt e pushtetit shtetėror tė Serbisė, serbomėdhenjtė me ambicie tė ripėrsėritjes sė gjenocidit neokolonialist mbi Kosovėn dhe mbi territoret e tjera shqiptare, siē janė: Vuk Drashkoviq, Boris Tadiq, Vojislav Koshtunica, si dhe Kisha Ortodokse Serbe me nė krye me patriarkun Pavle dhe me klerikun e tėrbuar antishqiptar, Artemije Radosavleviq me tezat e tyre historiko-politike e kulturore tė falsifikuara dhe me pėrrallat e vjetra triviale antishqiptare tė evolucionit tė diplomacisė sė ministrit tė jashtėm tė SMZ-sė, Vuk Drashkoviq, i cili nė stilin shpėrfytyrues tė shkrimtarologjisė mitologjike serbosllave, po orvatet qė ta bindė diplomacinė ndėrkombėtare (OKB, NATO, OSBE, BE, SHBA etj.) se Kosova ėshtė tokė serbe, qė duhet tė mbetet nėn sovranitetin e Serbisė?! Kosova kurrė nuk ka qenė tokė serbe dhe, kurrė mė nuk do bėhet koloni serbe, as malazeze sllave. Kėtė argument tė pakundėrshtueshėm, duhet ta mbajnė parasysh tė gjithė serbomėdhenjtė e kalibrit tė Vuk Drashkoviqit dhe tė garniturės sė qeverisė aktuale serbe tė Beogradit, si dhe mbėshtetėsit e tyre tradicionalė tė aleancės integruese evropiane dhe proevropiane.
Kjo ėshtė arsyeja kryesore me bazė tė qėndrueshme historike, juridike, gjeopolitike, etnike etj., pse shqiptarėt nuk duhet tė pranojnė asnjė formė tė bisedimeve me Serbinė, kur ėshtė fjala pėr pavarėsinė e Kosovės, sepse kjo nuk ėshtė ēėshtje e Serbisė, por e Shqipėrisė dhe e bashkėsisė ndėrkombėtare. Kėta janė dy faktorėt relevantė, qė duhet tė gjejnė gjuhė tė pėrbashkėt pėr njohjen e plotė tė pavarėsisė sė Kosovės. Nė kėtė kontekst, Serbia nolens volens, duhet tė eliminohet si palė negociuese pėr zgjidhjen e statusit juridiko-kushtetues dhe politik tė Kosovės.
Arsyeja tjetėr skandaloze e logjikės patologjike e diplomacisė sė Vuk Drashkoviqit, me bazė antishqiptare tė paranojės kolektive serbe ( e identifikuar dhe e praktuar qė nga shekulli XIV e deri mė sot, shekulli XXI) pse Serbia demokratike nuk duhet lejuar krijimin e dy shteteve shqiptare nė Ballkan, ėshtė edhe kjo : Serbia e ka pėr detyrė dhe pėr interes, qė tė pengojė shumicėn shqiptare, tė krijojė shtetin e pavarur, i cili do tė vazhdonte me vrasjen, me keqtrajtimet dhe me shpėrnguljen e minoritet serb dhe tė minoriteteve tė tjera nė Kosovė. (Po aty, Tanjug, 19.10.2005).
Ky konstatim, i shprehur nė formė paragjykimi dhe tė intrigės sė politikės propaganidstike dhe tė diplomacisė gjenocidale tė Vuk Drashkoviqit, se me tu pavarėsuar Kosova si shtet, do tė vazhdonte vrasja , shpėrngulja dhe tortura e minoritetit serb dhe e minoriteteve tė tjera joserebe nga Kosova?! - Ky mesazh i kėsaj deklarate shpifėse nė llogari tė krijimit tė shtetit tė ardhshėm shqiptar tė Kosovės, nuk ka tė bėjė me historikun e deritashėm tė shqiptarėve nė Kosovė, sepse ata kurrėnjėherė nuk i kanė vrarė, nuk i kanė terrorizuar, as dėbuar kolonizatorėt serbomėdhnej, tė ngulitur nė Kosovė, qė nga viti 1912, edhe pse plotėsisht kanė pasur dhe kanė tė drejtė, qė ti pėrzėnė kolonistėt serbomalazezė jo vetėm nga Kosova, por nga tė gjitha trojet e tjera shqiptare, tė kolonizuara dhe tė aneksuara nė saje tė forcės nga ana Serbisė dhe e Malit tė Zi. Pėrkundrazi, e vėrteta ėshtė kjo: - Diplomacia evolutive e Vuk Drashkoviqit, edhe nė kėtė formė paragjykuese, duke u bazuar vetėm nė ėndėrra dhe nė mite antishqiptare po orvatet, qė ti zbusė dhe ti fshehė krimet, terrorin dhe gjenocidin kolonial tė serbėve dhe tė Serbisė ndaj shqiptarėve dhe Kosovės, qė kėtu e 100 vjet mė parė. Kjo akuzė e pashembulltė amorale dhe e paqėndrueshme e Vuk Drashkoviqit nė emėr tė atribuimit dhe tė trillimit tė vazhdimit tė vrasjes sė serbėve nė Kosovė vlen vetėm pėr serbėt, sepse Serbia ka qenė ajo, e cila me tė gjitha regjimet e saj tė derisotme ka kryerė akte tė tilla barbarike ndaj shqiptarėve nė Kosovė e jo shqiptarėt, as Shqipėria. Kėtė tragjedi tė vrasjes, tė shfarosjes dhe tė dėbimit tė miliona shqiptarėve nga Kosova, e provoi edhe hollokausti i fundit serbomadh nė Kosovė (1989-1999), i drejtuar nga kasapi i Ballkanit, Slobodan Milosheviq. Pėr kėtė tėrė bota ėshtė nė dijeni, me pėrjashtim tė Vuk Drashkoviqit, tė Boris Tadiqit, tė Vojsilav Koshtunicės dhe Kishės Ortodokse Serbe, qė me qėllim nuk po duan ta dijnė, sepse tė gjitha gjenocidet e tyre tė deritashme, si dhe ai fundit i vitit (1989-1999) deri tani kanė ngelur tė pandėshkuara ligjėrisht dhe ushtarakaisht nga Evropa e drejtė dhe demokratike, pėrkatėsisht nga bashkėsia ndėrkombėtare, qė tani, nė saje tė diplomacisė multilaterale ndėrkombėtare ( e kursesi tė grackave tė sė ashtuqujaturės shuttle diplomacy, tė iniciuar dhe tė peferuar nga diplomacia kolonialiste serbe e Beogradit), ėshtė nė potez pėr tė korrigjuar padrejtėsinė historike tė Serbisė dhe tė aleatėve tė saj tradicionalė tė Evropės ndaj Kosovės sė kolonizuar, e cila me tė drejtė ėshtė nė pritje tė njohjes sė drejtės sė vetėvendosjes, si e vetmja alterntaivė e ligjshme e zjgidhjes sė drejtė dhe pėrfundimtare tė problemit tė derisotėn kolonial tė Kosovės. Ēdo zgjidhje tjetėr, do tė jetė falimentuese dhe tragjike jo vetėm pėr shqiptarėt e Kosovės, por pėr tė gjithė shqiptarėt nė Ballkan.
Prandaj, nuk ėshtė kurrfarė akti i ēuditshėm, as kurrfarė risie shpifėse e prognozės astrologjike tė diplomacisė verolutivesė Vuk Drashkoviqit, se do tė ndodhin vrasje e tortura tė serbėve, po qe se Kosova do tė pavarėsohet nga Serbia kolonialiste, mbase kėtė tezė tė ndėrruar qėllimkeqe tė ministrit tė jashtėm serbomalazez, e kemi lexuar dhe provuar nė lėkurėn tonė, qė nga viti 1912 e kėtej. Pėrkundrazi, po qe se Kosova nuk do tė njihet si subjekt juridik ndėrkombėtar, Serbia dhe serbėt, do tė tentojnė tė vazhdojnė me terrorizmin dhe me gjenocidin e tyre tė mėparshėm kundėr shqiptarėve nė Kosovė, nė emėr tė mbrojtjes dhe tė avancimit tė procesit tė demokratizimit dhe tė integrimit tė Serbisė sė Madhe nė Bashkimin Evropian (BE). Po qe se, vėrtet, do tė ndodhte, qė tė realiziohej kjo tezė falsifikuese antihistorike, antijuridike dhe antidemokratike e diplomacisė antishqiptare e Vuk Drashkoviqit nė disfavor tė pavarėsisė sė Kosovės, ky do tė ishte shembull i paprecedencė amoral, aligjor dhe ademokratik nė historinė e civilizimit modern tė bashkėsisė ndėrkombėtare, sepse populli shqiptar i Kosovės pėr tė satėn herė gjatė historisė sė tij, do ti nėnshtrohej gjenocidit tė institucionalizuar kolonialist tė Serbisė sė Madhe.
A. Jo, autonomi as tė madhe, as tė vogėl nėn Serbi,
por vetėm Kosovė tė pavarur nė Evropėn e integruar demokratike!
Si politika, diplomacia, propaganda shqiptare dhe tė gjithė shqiptarėt, duhet tė mbajnė parasysh realititet e reja, tė krijuara nė Ballkan pas mbarimit tė luftės sė ftohtė (1989), dhe mė gjerė, nė mėnyrė qė tė mos bijnė viktimė e ndonjė shuttle diplomacy tė kolonialistėve serbomėdhnj, qoftė e kurdisur ajo edhe nga Vuk Drashkoviqi dhe, e mbėshtetur nga aleatėt e SMZ-sė ( sepse do tė jetė vetėm njė lloj testi pėr ti sjellė tete a tete shqiptarėt dhe serbėt nė tryezėn e ardhshme tė bisedimeve. Mirėpo, pala negociuese shqiptare nuk ka asnjė arsye valide tė pranojė kėtė verison serb dhe proserb tė shuttle diplomacy, duke qenė e vetėdijshme se Serbia gjenocidale nuk ka kurrfarė tė drejte morale, as ligjore qė ta parandalojė pavarėsimin e Kosovės, sepse Kosova ėshtė tokė shqiptare ( mirėpo, mė 10 qershor 1999, sipas Rezolutės 1244 tė KS tė Kombeve tė Bashkuara, si rrjedhim i kryerjes sė gjenocidit serb mbi shqiptarėt, Kosova vihet nė protektoratin juridik ndėrkombėtar) e jo serbe, as malazeze. Prandaj, shikuar gjithanshmėrisht (nga tė gjitha kėndvėshtrimet historiko-diplomatike dhe propagandistike tė huaja), pala shqiptare nuk duhet negociuar fare me Serbinė, kur ėshtė fjala pėr pavarėsinė e Kosovės, pavarėsisht nga oferta e vullnetit tė shėrbimeve tė mira tė shuttle diplomacy-sė ndėrkombėtare.
Prandaj, as Vuk Drashkoviq, as Serbia pushtuese gjenocidale nuk duhet ta pengojnė procesin e domosdoshėm tė pavarėsimit tė Kosovės, sepse ai ėshtė i pandalshėm ngaqė Kosova mė nuk mund tė ketė mė tej statusin kolonial nėn sundimin e egėr tė deritashėm kolonialist dhe hegjemonist tė Serbisė (1912-2005).
Vizionin diplomatik ēetniko-fashist serbomadh tė Vuk Drashkoviqit (ministėr i Jashtėm i Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi) pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės sipas formulės liberale tė kolonmializmit tė vjetėr serbomadh : Mė shumė autonomi e mė pak pavarėsi politika shqiptare, as shqiptarėt nė Ballkan, nuk duhet ta pranojnė, sepse ėshtė antitetezė direkte dhe indirekte e sė drejtės sė vetėvendosjes sipas Rezolutės 1514(XV) pėr njohjen e pavarėsisė popujve tė kolonizuar, tė OKB-sė, tė miratuar mė 14 dhjetor 1960; sipas Rezolutės 637(VII) tė drejtės sė popujve dhe kombeve pėr vetėvendojse, tė miratuar nga OKB-ja, mė 16 dhjetor 1952; sipas Rezolutės 2160(XXI) sė Aktit tė detyrueshėm pėr njohjen e sė drejtės sė vetėvendosjes popujve tė privuar nga kjo e drejtė, tė miratuar nga OKB-ja, mė 30 nėntor 1966..., etj.
Duke qenė se Kosova ėshtė ēėshtje koloniale, prandaj, edhe bashkėsia ndėrkombėtare moralisht dhe ligjėrisht ėshtė e obliguar tė kėrkojė vetėm zgjidhje antikoloniale, sikurse nė dhjetra e qindra raste tė shteteve tė shkolonizuara tė kontinentit tė Afrikės, tė Azisė, tė Amerikės Latine etj., pas pėrfundimit tė Luftės sė Dytė Botėrore (1945), si dhe pas pėrfundimit tė Luftės sė Ftohtė (1989). Nė kėtė rast, OKB-ja, as Amerika e as aleatėt e tyre nuk kanė asnjė arsye morale, as juridike ligjore, qė nė vend tė aplikimit tė sė drejtės sė vetėvendosjes (sipas Kartės sė OKB-sė dhe tė sė drejtės ndėrkombėtare) ndaj Kosovės, tė shterohen (materialisht, diploamtikisht dhe fizikisht) nė gjurmimin e formulave tė tjera serbomėdha dhe proserbe (siē ėshtė kjo formulė evropiane e Vuk Drashkoviqit: Mė shumė autonomi, mė pak pavarėsi), tė cilat disa qarqe politike tė Bashkimit Evropian (BE) kanė filluar ti testojnė seriozisht, si formula kompromisi politik, por jo edhe si zgjidhje me bazė historiko-juridike kushtetuese ndėrkombėtare nė favor tė zgjidhjes pėrfundimtare tė problemit kolonial tė Kosovės.
(B) Konsensusi gjithėserb kundėr pavarėsisė sė Kosovės (!)
Duke u mbėshtetur nė interepretimin e standardeve diplomatike tė vazhdimėsisė historike tė nacionalizmit autodesktruktiv serbomadh tė qėndrimeve dhe tė pikėpamjeve demokratike-evropiane tė politikės zyrtare tė SMZ-sė kundėr pavarėsisė sė Kosovės, sikurse dikur edhe ish-kryetari i «RFJ-sė», pėrkatėsisht i Serbisė dhe «oponenti» i tij( jo, pėr shkak tė politikės racionale dhe parimore ndaj zgjidhjes sė drejtė tė problemit kolonial tė Kosovės, sepse nė kėtė plan gjithėserb ishte arritur konsensusi i plotė jo vetėm nė relacionin Milosheviq-Drashkoviq, por edhe nė shkallėn nacionale, fetare dhe shtetėrore tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi, pavarėsisht nga «flamujt» ideologjiko-partiakė nacionalsocialistė. Divergjencat mes tyre kishin vetėm karakter tė luftės pėr pushtet), Slobodan Milosheviqi nėpėr mitingjet e tij antishqiptare nėpėr Kosovė dhe Serbi, edhe kryediplomati i sotėm i SMZ-sė, Vuk Drashkoviq nga «foltorja diplomatike» e Ministrisė sė Punėve tė Jashtme tė Serbisė nė Beograd ka apeluar nė kėtė formė: « Tė gjithė serbėt nė Serbi, pa dallim, duhet tė luftojnė pėr tė siguruar minimumin e interesit shtetėror dhe nacional serb, nė mėnyrė qė tregohet gatishmėria pėr evropianizimin e krahinės jugore serbe» (Tanjug, 19.10.2005).
Ja, pra, kjo ėshtė «oferta diplomatike» dhe e «vullnetit tė mirė» e politikės dhe e diplomacisė serbomadhe e SMZ-sė pėr t'u arritur «kompromisi politik» me shqiptarėt, Kosova shqiptare, ende konsiderohet si «interes minimum nacional dhe shtetėror serb», gjė qė sipas kėtij «standardi» tė politikės imperialiste tė Serbisė sė «demokratizuar» (nėn Vojsilav Koshtunicėn,kryeministėr, Boris Tadiqin, president tė Serbisė, si dhe nėn Vuk Drashkoviqin, kryeshef tė diplomacisė SMZ-sė etj.) duhet tė ngelė prapė nėn kthetrat e sundimit tė deritashėm kolonial tė Serbisė gjenocidale. Mirėpo, kjo «formulė», edhe pse nga V. Drashkoviq, ėshtė shpallur si «kriter rinovues evropian» pėr «krahinėn jugore serbe» dmth Kosovėn, e cila kurrnjėherė ligjėrisht nuk ka qenė serbe, por pjesė integrale e Shqipėrisė Etnike, sikurse edhe Medvegja, Vranja, Bujanoci, Presheva, Bllaca, Kurshumlia, Leskoviku etj., qė njihen sipas toponimit historiko-gjegrafik, gjeopolitik dhe etnik Anamorava. Mirėpo, si rrjedhim i falsfikimit tė historisė sė kombit shqiptar dhe tė Shqipėrisė Etnike, si Kosovėn, ashtu edhe vendet e theksuara tė Anamoravės deri nė qytetin e Nishit, politika, diplomacia, kisha dhe shkenca serbomadhe hegjemoniste i ka qujatur dhe, edhe sot i quan me emėrtimin «Juzhna Serbija»?! Ky ėshtė filli i lėmshit tė problemit kolonial serbomadh, qė kėrkon zgjidhje akute e jo «zgjidhje» tė ngutshme dhe tė pėrkohshme me masa paliative, qė favorizojnė edhe mė tej tė drejtėn e sovranitetit kolonial tė Serbisė mbi Kosovėn, nė saje tė ofertave proserbe tė «kalimtarėve tė rastit» me «valiza diplomatike» tė «shuttle diplomacy» nė relacionin Beograd-Prishtinė, por, patjetėr duhjet tė organizohet njė konferencė ndėrkombėtare, ku do tė vihej nė rend dite, shqyrtimi i problemit kolonial i Kosovės, si dhe i pjesėve tė tjera tė kolonizuara tė Shqipėrisė Etnike.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi
HYSENI
10 tetor 2005
EFEKTET NEGATIVE TĖ DIPLOMACISĖ SĖ KUNGULLIT TĖ PAPJEKUR DEMOKRATIK
· Pavarėsia
e kushtėzuar do tu bjerė taman vetėm Serbisė gjenocidale, serbomėdhnejve
kolonialistė, si dhe proserbėve, qė me gjithė shpirt e forcė po e mbrojnė atė
si antitezė tė pavarėsisė sė Kosovės-shtet sovran dhe i shkėputur pėrgjithmonė
nga trungu kolonial i Serbisė sė Madhe. Pavarėsia e Kosovės ėshtė e
padiskutueshme me palėn serbe, sepse ajo qė nga viti 1912, e ka shfrytėzuar si
koloni tė saj. Kėshtu qė pala shqiptare, edhe nuk ka se ēfarė tė debatojė nė
kėtė temė, pėr tu marrė vesh me palėn kolonizatore serbe, sepse ėshtė e ditur
historikisht, se Kosova ėshtė tokė shqiptare. Mirėpo, kuptohet, nė tė mund tė
jetojnė edhe tė tjerėt, qė e njohin dhe e konsiderojnė si vend tė vetin. Vetėm
pasi Kosova ta ketė fituar cilėsinė e subjektit juridiko-kushteues ndėrkombėtar,
atėherė qeveria shqiptare e Kosovės ligjėrisht dhe moralisht do tė fitonte tė
drejtėn pėr tė hyrė nė bisedime ndėrshtetėrore me Serbinė, por jo, assesi qė
ti ushtronte kėrkesė pėr njohjen e saj nga ana qeverisė serbe, por pėr
zhdėmtimin material 100-vjeēar tė shfrytėzimit tė burimeve nėntokėsore, si dhe
tė pasurisė tejtėr tė paluajtshme dhe tė luajtshme tė plaēkitur dhe tė
shfrytėzuar si nė kohė okupimi gjenocidal, ashtu edhe nė kohė paqeje tė hekurt.
*
* *
Tė gjithė ata spekulues tė filozofisė politike dhe tė injorimit tė sė drejtės historike kombėtare dhe ndėrkombėtare, qė nė forma tė ndryshme po orvaten ta mbrojnė formulėn pavarėsi e kushtėzuar tė Besnik Mustafajt, ska dyshim se vėrtet janė tė kushtėzuar dhe tė kufizuar psikopatologjikisht si nė aspektin etik profesional, ashtu edhe nė atė politik e kombėtar shqiptar, sepse as nė kuptimin doktrinar, as nė atė praktik, nuk kanė dėshmuar me asnjė argument tė vlefshėm, se teza e theksuar e diplomacisė sė kungullit mbėshtetet tė paktėn nė njė segment tė fundamentit tė qėndrueshėm juridiko-kushtetues, histgorik, demokratik dhe kombėtar. Mirėpo, kanė dėshmuar tė kundėrtėn: tendencėn, simpatinė, subjektivizmin, anėsinė, interesin e egos indivduale, grupore, partiake, mahallore a ndėrfqinjėsore serbosllave, duke u rreshtuar nė favor tė interesave tė tyre komplementare, qė gėrshetohen nė formėn mė sublime tė tė gjithė negativizmave tė formulės antikombėtare/pavarėsi e kushtėzuar tė ministrit tė Jashtėm tė Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, pėrkatėsisht tė qeverisė sė Sali Berishės, i cili, prapė, (sikurse nė vitin 1997 me rastin e mbrojtjes sė keqes, sė quajtur Aleksandėr Meksi, ish-kryeministėr, ia vuri flakėn Shqipėrisė) nė rolin e kryeministrit doli nė anėn e mbrojtjes sė fatkeqėsisė elementare, tė quajtur Besnik Mustafaj. Ky qėndrim i papėrpunuar kombėtarisht dhe diplomatikisht do tė ndikojė negativisht nė mbijetesėn e mėtejme tė qeverisė sė Sali Berishės, sepse pa asnjė arsye, ėshtė rreshtuar nė anėn e gabuar tė diplomacisė sė kungullit tė papjekur demokratik, cili brenda njė kohe shumė tė shkurtėr, do tė pjeket nė favor tė politikės sė opozitės dhe tė oponentėve e armiqėve tė tjerė tė pavarėsisė sė Kosovės.
Konstatim suplementar
Krahas konstatimit se deklaratat e Mustafajat kanė ngjallurr reagime negative nga politika e majtė, duke mos e cilėsuar si qėndrimin e vėrtetė tė shtetit shqiptar, por si njė reagim tė nxituar dhe personal tė Mustafajt(KJ,5.10.2005), e konsideroj tė vlefshėm edhe kėtė pjesė plotėsuese tė tij: - Jo vetėm politika e majtė, por ka reaguar e gjithė politika kombėtare shqiptare, duke i hudhur poshtė kategorisht si antivlera kombėtare tė tri deklaratat e pavarėsisė sė kushtėzuar tė Besnik Mustafajt. Nė favor tė kėtij konstatimi, ja njė shembull konkret: - autori i kėtij komenti nuk ėshtė as majtist, as djethtist, por vetėm njė intelektual i pavarur, nė shėrbim tė pėrjetshėm tė pohimit dhe tė mbrojtjes sė vėrtetės mbi lirinė, pavarėsinė dhe ribashkimin e domosdoshėm tė Shqipėrisė Etnike. Pra, pa ekuivoke, ėshtė bashkėmendimtar dhe bashkveprimtar i tė gjithė atyre, qė pa asnjė rezervė e mbėshtesin konceptin strategjik tė pavarėsisė sė Kosovės, ashtu siē ėshtė pėrcaktuar nė mėnyrė tė ligjshme dhe tė drejtė-me referendum (shtator 1991) populli shqiptar i Kosovės, sepse ēelėsi kryesor pėr hapjen e portave tė hekurta tė shtėpisė stėrgjyshore-Shqipėrisė Etnike ėshtė pavarėsimi i Kosovės nga sundimi kolonial shekullor i Serbisė sė Madhe. Pa realizimin e kėsaj aspirate shekullore tė tė gjithė shqiptarėve nė Ballkan, realisht Shqipėria e pėrgjysmuar /50%/ nuk do tė ketė fatin qė tė integrohet nė familjen evropiane tė quajtur: Bashkimi Evropian(BE), pavarėsisht nga dėshira e drejtuesve tė saj, si dhe nga premtimet boshe tė BE-sė, se Nė vitin 2014, Shqipėria do tė integrohet nė Bashkimin Evropian? Ndoshta? Pasi t i ketė plotėsuar standardet serbosllave-evropiane=pavarėsinė e kushtėzuar pėr Kosovėn tė diplomacisė sė kungullit tė qeverisė sė Sali Berishės, qė edhe nė shekullin XXI, ta heshtė me ēdo kusht problemin e pazgjidhur kombėtar shqiptar nė Ballkan. Ndryshe, nga bėrthama e integralistėve dhe e eurokratėve, do tė konsiderohej si fajtor-destabilizues kryesor i paqes dhe i sigurisė nė rajon.
Duhet tė mbajmė parasysh faktin se mbrojtja e interesit nacional gjithshqiptar nuk ėshtė pronė, as kapital e asnjė nidividi (qoftė edhe insitut i autrizuar dhe me kompetencė shtetė shtetėrore ai). Sė kėndejmi, as i Sali Berishė, as i Besnik Mustafajt, as pronė monoplizuese e asnjė partie, e asnjė lėvizjeje, e asnjė organizate, e asnjė asnjė ideologjie , e asnjė politike qoftė majtiste, qoftė djathtiste, por ėshtė ēėshtje e shenjtė madhore e gjithė kombin shqiptar pa dallim feje, krahine, ngjyrash partiake, ideologjike dhe politike. Prandaj, nė rastin konkret, kur ėshtė fjala pėr pavarėsinė e kushtėzuar tė Besnik Bustafajt, kanė tė drejtė dhe pėr detyrė kombėtare, politike e diplomatike, ta kritikojnė pa dallim, tė gjithė shqiptarėt (pavarėsisht nga rreshtimi i tyre politik, pozitė, opozitė, tė varur a tė pavarur etj.), qė e duan dhe janė tė gatshėm tė flijojnė pėr pavarėsinėsinė e plotė tė Kosovės, si krahinė e pashkėputshme e territorit indigjen e Shqipėrisė Etnike. Tanimė, kanė pėrfundua kohėrat e arta tė ideologjizimit, tė konfrontimit dhe tė instrumentalizimit tė popullit shqiptar, qė tė vetėpėrēahet dhe tė vetėvritet pėr interesa tė armiqve tė tij shekullorė serbosllavė ( si metoda tė rrezikshme dhe armė mė tė fuqishme armiqėsore pėr pėrēarjen dhe pėr shfarosjen e shqiptarėve nė shekuj) si nė Kosovė, ashtu edhe nė hapėsirat e tjera tė Shqipėrisė Etnike ( pavarėsisht nga problemet e shumta dhe nga realitetet ekzistuese dhe shqetėsuese nė terren). Tanimė ka vdekur pėrgjithmonė parulla armiqėsore antishqiptare: majtas, djathtas, prapa, anash, pas shpine, nė pusi, nė pabesi nė kurriz tė pavarėsisė sė Kosovės-Shqipėrisė Etnike. Me njė fjalė, parullat dhe formulat e tilla demagogjike dhe propagandistike krejt proserbe si kjo e Besnik Mustafajt pavarėsi e kushtėzuar, nė asnjė formė nuk duhet tė vijnė nė shprehje nė negociatat e ardhshme pėr Kosovėn, sepse ato janė varri mė i natyrshėm kolonial i pavarėsisė sė Kosovės, si dhe i pjesėve tė tjera tė Shqipėrisė Etnike.
Konstatimi i prerė dhe arbitrar i Besnik Mustafajt, ėshtė riprodhuar katėr herė radhazi pėr opinionin publik nė kėtė formė : Pavarėsia e kushtėzuar ėshtė zgjidhja e vetme pėr tė garantuar stabilitetin e Kosovės, dhe mė gjerė (Koha Jonė,5.10.2005).Ky konkluzion pėrputhet plotėsisht me zgjidhjen politike serbo-evropiane-antipavarėsi tė plotė Kosovės, qė ėshtė nė kundėrshtim me tė drejtėn historike, sepse Kosova ėshtė krahinė autoktone e Shqipėrisė Etnike, jo e Serbisė, as e Malit tė Zi. Gjithashtu, ėshtė nė kolizion me tė drejtėn ndėrkombėtare, sepse Kosovės i mohon tė drejtėn e vetėvendosjes sė saj mbi truallin dhe mbi popullėsinė e saj etnike shqiptare.
Duke qenė se deri nė kėto ēaste qeveria shqiptare, as presidenti i Shqipėrisė, Alfred Mosiu nuk e kanė kundėrshtuar draftin pavarėsi e kushtėzuar pėr Kosovėn tė ministrit tė tyre tė Jashtėm, Besnik Mustafaj, kjo do tė thotė qartė se politika zyrtare e Shqipėrisė, qė tani (pjellė e parakohshme e diplomacisė sė kungullit) ėshtė deklaruar botėrisht se jo vetėm e mbron autonominė e kushtėzuar pėr Kosovėn, tė propozuar nga Grupi Ndėrkombėtar i Krizave (GNK), qė nė vitin 2002, por edhe e ka cilėsuar si instrumentin mė tė pėrshtatshėm juridiko-kushtetues dhe politik pėr arritjen e kompromisit tė trupshėm antishqiptar me Serbinė kolonialiste dhe me partnerėt e saj evro-ndėrkombėtarė. Ky qėndrim absurd dhe i papėrgjegjshėm i politikės zyrtare tė qeverisė sė Sali Berishės, i ka zhgėnjyerė dhe indinjuar jo vetėm qarqet politike shqiptare nė Kosovė, por edhe e ka zėnė nė gjumė dhe e ka zhbalancuar edhe ekuilibrin e marrėdhėnieve diplomatike tė Amerikės, tė Bashkimit Evropian, tė Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara, tė Organizatės sė Sigurisė dhe Bashkėpunimit Evropian, tė Aleancės sė Atlantikut Verior /NATO/ etj., sepse asnjėri nga kėta faktorė relevantė tė bashkėsisė ndėrkombėtare nuk kanė mundur tė prognozojnė paraprakisht, qė pa e testuar fare diplomacinė shqiptare tė Tiranės, se tė gjithė mund tė jenė fitues tė barabartė tė llotarisė sė diplomacisė sė kungullit, pėrkatėsisht tė Republikės sė Shqipėrisė nė kurriz tė pavarėsisė dhe tė sė drejtės sė vetėvendosjes sė Kosovės si shtet sovran me atribute tė vlefshme tė subjektivitet juridiko-ndėrkombėtar.
Edhe pse askush nga aktorėt kyē tė bashkėsisė ndėrkombėtare (Amerika, OKB, OSBE, NATO, BE , Grupi i Kontaktit), tė involvuar nė zgjidhjen e konfliktit ndėrkombėtar tė Kosovės nuk kanė kėrkuar nga qarqet zyrtare tė Shqipėrisė, qė ajo tani, tė marrė atė barrė tė rėndė dhe pėrgjegjėsi historike tė pavarėsisė sė kushtėzuar, me qėllim qė Kosovės ti mbyllet goja pėr pavarėsinė e ligjshme dhe tė drejtė, para se tė fillojnė negociatat ndėrkombėtare pėr zgjidhjen pėrfundimtare tė statusit politiko-juridik e kushtetues tė Kosovės, me kėtė potez tė gabuar antidiplomatik, antishqiptar dhe antindėrkombėtar, qeveria e Shqipėrisė i ka vėnė fait acompli pikėsėpari Shtetet e Bashkuara tė Amerikės (njė nga aleatėt mė lojalė nė historinė e popullit shqiptar), ku deri tani, asnjė nga shtetarėt dhe diplomatėt e saj nuk kanė prejudikuar, as sugjeruar nė atė yrrnek absolutist zhdanovist (qoftė direkt apo indirekt) tė diplomacisė sė kungullit tė Besnik Mustafajt, se ēelėsi i vetėm pėr zgjidhjen e problemit kolonial tė Kosovės, ėshtė pavarėsia e kushtėzuar. Si rrjedhim, qėndrimi i theksuar i politikės dhe i diplomacisė sė Shqipėrisė, si flamurtare e mbėshtjes pa mbulesė tė formulės pavarėsi e pakushtėzuar Kosovės, pa dyshim do tė ndikojė negativisht nė politikėn strategjike tė fuqive evropiane dhe botėrore, tė cilat, edhe nėse deri tani kanė qenė tė rezervuara (me planet dhe draftet e tyre strategjike) ndaj pavarėsisė sė Kosovės, tashmė nuk kanė asnjė shans, qė tė jenė gabuar nė marrjen e vendimeve tė tyre lidhur me statusin e Kosovės, sepse diplomacia e kungullit tė Besnik Mustafajt, pėrkatėsisht e Sali Berishės ua ka hapur sytė me gisht, se ato nuk kanė fare nevojė qė tė kacafyten dhe tė zihen mes tyre pėr njė Kosovė tė vogėl, duke kėrkuar formulėn mė tė drejtė dhe mė tė arsyeshme pėr zgjidhjen e fatit tė saj historik, ngaqė Besnik Mustafaj me formulėn e tij antipavarėsi, tanimė e ka zgjidhur problemin kolonial tė Kosovės (!?) Atėherė, pse edhe Amerika, Grupi i Kontaktit, OKB-ja , BE-ja etj., tė mos e kenė miratuar kėtė opcion absurd tė diplomacisė qorre tė Shqipėrisė, i cili vėrtet, ėshtė njė nga alternativat mė tė kapshme, dhe me ēmimin mė tė lirė tė bashkėsisė ndėrkombėtare pėr arritjen e kompromisit politik me Serbinė e Madhe, por jo, kursesi, edhe me Kosovėn dhe me shqiptarėt e Shqipėrisė Etnike nė Ballkan. Pikėrisht, kėtu qėndron fatalizmi i diploamcisė sė kungullit, para se tė fillojnė bisedimet ndėrkombėtare pėr Kosovėn, (pa e cenuar, as kushtėzuar askush nga koniunktura e diplomacisė evro-ndėrkombėtare) doli me teoremėn pitagoreske serbo-sllave, duke iu apeluar faktorėve relevantė evro-ndėrkombėtarė, qė Kosovės, tia njohin vetėm pavarėsinė e kushtėzuar, duke konsideruar shqiptarisht dhe diplomatikisht , se kjo formulė, do tė jetė faktori mbizotėrues pėr garantimin e pavarėsisė sė nesėrme tė Kosovės, si dhe tė paqes dhe tė sigurisė nė Ballkan?! Pėrkundrazi, Amerika, as aleatėt e saj lojalė tė interesave tė saj startegjike nė Ballkan, nuk do tė duhej tė merrnin parasyshė mesazhin antishqiptar dhe antiamerikan tė diplomacisė sė kungullit, me qėllim qė nė bisedimet e ardhshme Kosovės tia imponojnė pavarėsinė e kushtėzuar, sepse kjo do tė ishte vetėm nė interes afatgjatė tė strategjisė dhe tė gjeopolitikės kolonialiste tė Serbisė sė Madhe, pėrkatėsisht tė qendėrsimit dhe tė ringjalljes sė
sferės sė interesit tradicional tė Rusisė dhe aleatėve tė saj sllavė dhe prosllavė nė dimensione ballkanike dhe evropiane.
Antidiplomacia e Tiranės nė diskurs, edhe me diplomacinė realiste
tė Kofi Annanit (!)
Ska dyshim se, strategjia dhe taktika e diplomacisė sė kungullit tė Besnik Mustafajt, e pėrfaqėsuar dhe e mbėshtetur zyrtarisht edhe nga kryeministri i qeverisė sė Shqipėrisė, Sali Berisha, pėrpos interesit nacional gjithėshqiptar, ėshtė nė diskurs flagrant edhe me diplomacinė reraliste tė Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė OKB-sė, Kofi Annan, i cili tė premtėn, mė 7 tetor 2005 nė prononcimin e tij zyrtar lidhur me miratimin e raportit vlerėsues tė emisarit tė tij special pėr Kosovėn, Kai Aide, nuk sugjeroi, as nuk prejudikoi kurrfarė zigjidhjeje kushtėzuese pėr Kosovėn sikurse ministri i Jashtėm i Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, se Kosovės duhet ti vihet vetėm shajkaqa kolonizuese e pavarėsisė sė kushtėzuar, por nė mėnyrė krejtėsisht tė natyrshme diplomatike dhe, krejtėsisht nė diskurs me diplomacinė absolute e kungullit, para masmediave nė Bernė, deklaroi se: Unė nuk mund tė them se ēfarė do tė jetė rezultati pėrfundimtar, por ēėshtja e pavarėsisė dhe ēėshtja e autonomisė, tanimė janė nė tryezė, tė cilat ne do ti shqyrtojmė me Beogradin dhe me Prishtinėn. (Internationl Herald Tribune,October 8-9, 2005,p.3). Ja, pra, pėrmbajtja e kėtij konkluzioni tė Kofi Annanit, ėshtė plotėsisht me bazė tė dialektikės sė diplomacisė sė mirėfilltė, sepse pėrjashton ēdo formė tendencioze tė ndėrhyrjes sė sojit tė besnikėve pėr tė spekuluar me teorinė politike tė lojės nė llogari tė deshifrimit tė saktė tė diplomacisė realsite tė Kofi Annanit. Tė shprehemi mė thjesht(pėr ta kuptuar mė lehtė autori i diplomacisė sė kungullit), Kofi Annani pėrmes deklaratės sė tij zyrtare, nė asnjė fjalė tė saj nuk ka propozuar, as nuk ka sugjeruar se Kosovės, duhet ti imponohet me ēdo kusht ndonjė a pėr mė tepėr pavarėsi e kushtėzuar, sikurse ėshtė deklaruar katėr (4) herė radhazi, kryediplomati shqiptar, Besnik Mustafaj, por vetėm se e ka paraqitur gjendjen faktike tė opcioneve tė theksuara, tė cilat presin nė tavolinėn e tij pėr tu diskutuar me tu hapur negociatat e ardhshme ndėrkombėtare pėr zgjidhjen e statusit pėrfundimtar tė Kosovės. Ndėrkaq, diplomacia e kungullit e Besnik Mustafajt, e shfaqur nė katėr akte nė formė diktati dhe urdhėri tė prerė, se Kosova, duhet tė shpėrblehet vetėm pavarėsinė e kushtėzuar si garant pėr ardhmėrinė e stabilitetit tė Kosovės dhe tė Ballkanit, nuk pėrbėhet nga asnjė elementet i diplomacisė sė mirėfilltė, por mė tepėr i gjason diplomacisė urdhėruese dhe tė padiskutueshme tė lidershipėve tė regjimeve totalitare dhe diktatoriale tė kohės sė komunizimit revizionist (40-vejēar) tė Nikita S. Hrushēovit, tė Nikolla Ēausheskut, tė Todor Zhivkovit, tė Eduard Gierek-ut, tė Josip B. Titos, tė Janosh Kadarit...,etj. Pėr kėtė arsye, diplomacia e kungullit, duhet tė eliminohet sa mė parė tė jetė e mundur nga skena politike kombėtare dhe ndėrkombėtare, sepse paraqet rrezik potencial jo vetėm pėr demokracinė, stabilitetin, sigurinė, paqen nė hapėsirat e Shqipėrisė Etnike, por edhe pėr inetresat strategjike aftagjata tė Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės nė Ballkan. Besnik Mustafaj, duke e mbrojtur me vetėdije opcionin pavarėsi e kushtėzuar, ai me kėtė opcion antipavarėsi Kosovės direkt dhe indirekt i jep tė drejtė politikės dhe diplomacisė kolonizatore tė Serbisė, qė tė mos heq dorė definitivisht nga e drejta historike e saj mbi Kosovėn si plaēkė koloniale 100-vjeēare tė saj.
Fundja, si diplomacia e kungullit e Besnik Mustafajt, ashtu edhe e atyre eksponentėtve tė saj, qė po veprojnė hapur besnikqe apo nė hije dhe nė prapavijė, tė rreshtuar nė anė tė ndryshme tė barrikadės, duhet ta kenė tė qartė se Kosova, nuk ėshtė biznes, as firmė private individuale, grupore, klanore, partiake, as krahinariste e sektariste e diplomacisė sė kungullit, tė drejtuar verbėrisht dhe antikombėtarisht nga Besnik Mustafaj, as e Serbisė gjenocidale tė Slobodan Milosheviqit, por ėshtė pjesė integrale e Shqipėrisė Etnike. Pra, pėr tė mos krijuar dilema tė panevojshme dhe mjegulla tė padavaritura (qė synim tė fundit kanė gllabėrimin e lirisė dhe tė pavarėsisė sė Kosovės, si dhe tė trojeve tė tjera etnike shqiptare) pėr opinionin publik kombėtar shqiptar, standardi diplomatik proserb: pavarėsi e kushtėzuar, duhet tė denoncohet nga i gjithė spektri politik, pėrkatėsisht nga mbarė kombi shqiptar si brenda, ashtu edhe jashtė Kosovės-Shqipėrisė Etnike.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.
Mehdi HYSENI
04 tetor 2005
PAVARĖSIA E KOSOVĖS NĖ REPRIZĖN E DIPLOMACISĖ SĖ KUNGULLIT (!)
Ma mirė dekė me u shue nėn hije,
se me jetue nji jetė robnie!
Politika dhe diplomacia e mirėfilltė nuk e njohin pėrmbajtjen e alla-maximės oportuniste-demagogjike armiqėsore : Mė mirė vonė se kurrė ; mė mirė njė gjysmėcopė, mė mirė njė gjysmasht...; mirė njė e keqe e vogėl se e madhe pėr kombin dhe pėr shtetin etj., sepse ata politikanė, diplomatė dhe ministra shqiptarė tė kallapit tė Besnik Mustafaj, Pėllumb Xhufi...,etj., qė e mbėshtesin kėtė soj antidiplomacie, do ti pėrpijė terri dhe errėsira e diplomacisė serbosllave mesjetare e car Dushanit-mizorit, e jo kursesi drita e lirisė dhe e pavarėsisė sė Kosovės shqiptare si shtet i pavarur dhe sovran, tė shkėputur nga Serbia kolonialiste. E keqja mė e madhe dhe mė e turpushme ėshtė se, diplomacia e kungullit e Besnik Mustafajt (ministėr i Jashtėm i Shqipėrisė) po vetidentifikohet me kryeneqėsinė e mentalitet diplomatik serbomadh tė diplomatėve dhe tė ministrave tė jashtėm tė dėshtuar tė Serbisė gjenocidale tė Slobodan Milosheviqit (tė cilėt qe pesė vjet janė duke lėshuar vezė nė burugun e Shevingenit nė Holandė, sepse, edhe ata, me ēdo kusht donin qė shqiptarėve tė Kosovės tua imponin : pavarėsinė e kushtėzuar,qė do tė thotė se : Kosova, edhe nė shekullin XXI, duhet tė mbetet nėn kapuēin integrues kolonialist dhe imperialist tė Serbisė). Po, kjo taktikė dhe strategji e diplomacisė proserbe, nė formė diktati dhe ultimatumi tė prerė e ministrit Bensik Mustafaj nuk pi ujė, edhe pse ky pėrmes angazhimit diplomatik tė tij, nė stilin edhe mė tė hollė, edhe mė elastik sesa tė ministrave dhe tė diplomatėve tė qeverisė sė jashtme (sepse ata vepronin jashtė atdheut) tė Esat P. Toptanit, tė stacionuar nė Paris(1920), po mundohet qė ta jetėsojė formulėn proserbe pavarėsi e kushtėzuar tė Grupit Ndėrkombėtar tė Krizave (GNK) nė disfavor tė njohjes sė pavarėsisė dhe tė sė drejtės sė vetėvendosjes sė Kosovės. Kėtė vizion diplomatik tė ministrit tė jashtėm shqiptar, nuk duhet ta pranojė as politika e as populli shqiptar i Kosovės, as i Shqipėrisdė. Arsyeja ėshtė tejet e qartė dhe shumė e thjeshtė: Kosova mė kurrė nuk ka shans, qė tė vihet nėn asnjė regjim, as protektrat kushtėzues kolonial tė Serbisė, qoftė edhe pėrmes mekanizmave tutorial tė Bashkimit Evropian, qė janė nė funksion tė evropianizimit tė Kosovės me mandat tė caktuar disavjeēar, duke i garantuar Serbisė, se Kosova territorialisht, edhe mė tej (brenda njė kohe tė pacaktuar) nuk do tė ketė gjasė reale, qė tė shkėputet nga territori intergal etnik dhe shtetėror i saj.
* * *
Me ripohimin pėr herėn e dytė tė tezės pavarėsi e kushtėzuar, Besnik Mustafaj (ministėr i Punėve tė Jashtme tė Republikės sė Shqipėrisė) vėrtet e dėshmoi konstatimin aksiomatik dhe racional tė Ismail Kadares, se ai gabimisht dhe pa asnjė meritė ka hyrė nė diplomacinė shqiptare. Pėr mė tepėr, ai farė alla-ministri i jashtėm, me potezin e tij rikonfirmues tekanjoz, iracional, antidiplomatik dhe antikombėtar shqiptar prapė e ka pėrsėritur reprizėn e tij tė diplomacisė sė kungullit : se Kosova duhet tė pėrfitojė pas negociatave pavarėsinė e kushtėzuar...(Shekulli,30 shtator 2005).
Sipas logjikės diplomatike tė Besnik Mustafaj, domethėnė pas mbylljes sė negociatave me palėn serbe dhe me atė ndėrkombėtare,duke pėrfshirė kėtu edhe diplomacinė destruktive tė tij nė emėr tė Republikės sė Shqipėrisė, patjetėr Kosovės duhet ti imponohet pavarėsia e kushtėzuar?! - Shtrohet pyetja pse Kosovės duhet ti imponohet kjo formulė ēoroditėse e Besnik Mustafajt, kur tėrė opinioni publik i brendshėm dhe i jashtėm ndėrkombėtar ėshtė nė dijeni se: (a) Populli shqiptar i Kosovės me mjete paqėsore dhe tė ligjshme demokratike nė frymėn e sė drejtės ndėrkombėtare (Deklarata Kushtetuese, 2.VII.1990; Kushtetuta e Kaēanikut, 7.IX.1990; Referendumi 26-31.IX.1991), ėshtė pėrcaktuar qė Kosovės ti njihet e drejta e vetėvendosjes, qė kupton dhe nėnkupton pavarėsinė e plotė tė Kosovės nga sundimi i deritashėm 100-vjeēar i Serbisė kolonialiste; (b) Ushtria Ēlirimtare e Kosovės(UĒK), luftėn e saj tė drejtė ēlirimtare kombėtare nuk e ka zhvilluar, qė Kosovės ti njihet asnjė lloj autonomie serbe, proserbe,as evropiane, as proevropiane, sikurse qė ėshtė formula sakate: pavarėsi e kushtėzuar, tė cilėn me ngulmė dhe nė mėnyrėn mė hipokrite dhe mė tė turpshme, pa asnjė fije sensi diplomatik, as kombėtar, e mbėshtet pa asnjė rezervė, Besnik Mustafaj, por UĒK-ja ka luftuar, qė Kosovės ti njihet e drejta e pavarėsisė dhe e vetėvendosjes sė plotė nga Serbia, ashtu siē ėshtė deklaruar nė mėnyrė tė vullnetshme mbi 98% shumcia dėrrmuese e popullit shqiptar nė vitet e 90-tė shekullit XX. Kėto dy komponente tė rėndėsishme asesi nuk mund tė injorohen, as tė manipulohen qoftė edhe nga antidiplomacia e Besnik Mustafajt, i cili pa asnjė arsye, as argument tė justifikueshėm e kapur pėr bishti variantin e GNK-sė: pavarėsi e kushtėzuar, gjė qė ky variant ėshtė vetėm nė llogari tė politikės dhe diplomacisė kolonialiste tė Serbisė, pėrkatėsisht tė Unionit tė SMZ-sė, si dhe tė pazarxhinjve tė tryezave tė ndryshme diplomatike tė Bashkimit Evropian, tė cilėt sipas standardeve tė shumėfishta integruese, demokratike, multietnike, pluraliste, tanimė pėr Kosovėn kanė hartuar edhe draftet e tyre: pavarėsi e kushtėzuar, pavarėsi funksionale, pavarėsi substancionale etj. (Pėr tė gjitha kėto variante, qė janė nė disfavor tė sė drejtės sė vetėvendosjes dhe tė pavarėsisė sė Kosovės, mė gjerėsisht dhe, nė formė eksplicite, tė trajtuara nė frymėn teoriko-shekncore, mund ti lexoni nė analizėn me titull: : JO KOLONI MODERNE, POR KOSOVĖ TĖ PAVARUR NĖ EVROPĖN E INTERUAR DEMOKRATIKE (Shih tekstin integral nė: Liria Kombėtare,31.08.2004),
Ministri i Punėve tė Jashtme tė Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, me rastin e ripohimit tė tezės pavarėsi e kushtėzuar Kosovės, vėrtet provoi se nuk ka asnjė lidhje tė ngushtė, as tė gjerė diplomatike kombėtare, as ndėrkombėtare, sepse i mungon arsimimi elementar, i domosdoshėm nga diplomacia dhe politika e jashtme. Mirėpo, ky hendikep nuk mund tė jetė vetėm ēėshtje personale e ministrit Mustafaj, por ky problem, duhet tė shikohet nė kuptim tė thellė dhe tė gjithanshėm, si problem serioz pėr interesin e pėrgjithshėm kombėtar dhe shtetėror tė Qeverisė sė Republikės sė Shqipėrisė, sepse Besnik Mustafaj, me deklaratat e tij antidplomatike dhe antikombėtare kundėr pavarėsisė dhe tė sė drejtės sė vetėvendosjes sė Kosovės me antitezėn e tij :Pavarėsi e kushtėzuar Kosovės, provoi se ai nuk e njeh (A,B, C-nė) e diplomacisė. Pėr kėtė arsye, ai edhe mė tej po vazhdon me avazin e pėrsėritjes sė gabimeve tė tij, jo vetėm nga fusha e diplomacisė, por edhe nga mosnjohja e historisė sė marrėdhėnieve serbo- shqiptare. Ja, kėtė konstatim tonin, e vėrtetojnė edhe ky gabim vulgar i dialektikės sė diplomacisė sė tij, tė hendikepuar si nė aspektin doktrinar profesional, ashtu edhe nė atė praktik: E rėndėsishme ėshtė qė komunteti ndėrkombėtar tė mbėshtesė njė variant qė prodhon stabilitet afatgjatė pėr vendin, paqe jo vetėm nė Kosovė, por edhe nė rajon.(Shekulli, 30.09.2005).
Ky konstatim i ministrit tė Jashtėm tė Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, ėshtė i diskutueshėm dhe i papranueshėm si pėr interesin e diplomacisė kombėtare e shtetėre tė Shqipėrisė, ashtu edhe tė Kosovės, si dhe tė diplomacisė amerikane nė Ballkan, sepse pavarėsia e kushtėzuar pėr Kosovėn, nė asnjė kuptim, dhe nė asnjė variant nuk mund tė jetė kurfarė instrumenti demokratik dhe ligjor, qė do tė mund tė krijonte ndonjė predispozitė qoftė nė kuptim tė ngushtė a tė gjerė tė stabilitetit afatgjatė jo vetėm nė Kosovė, por edhe nė rajon, ashtu siē ka konkluduar diplomatikisht Besnik Mustafaj nė rikonfrmimin e dytė tė sugjerimit dhe tė mbėshtetjes sė pavarėsisė sė kushtėzuar, tezė kjo e GNK-sė, tė cilėn deri tani, pėrpos diplomatit Besnik Mustafaj, nuk e ka pranuar nė atė variant origjinal as diplomacia e as politika jashtme e SMZ-sė. Pėrkuindrazi, po qe se Kosovės i imponohet pavarėsia e kushtėzuar e Besnik Mustafajt, ajo do tė jetė shkaktari kryesor, qė populli shqiptar i Kosovės, sėrish tė vihet nėn armė pėr tė mbrojtur me ēdo kusht tė drejtėn e tij legjitime dhe legale pėr ēka ėshtė pėrcaktuar nė mėnyrė paqėsore dhe me luftėn ēlirimtare kombėtare tė UĒK-sė=KOSOVA E PAVARUR nga Serbia pushtuese gjenocidale.
Prandaj, diplomati B. Mustafaj, ka rėnė nė gabim tė dyfishtė (kuptohet, me arsye, sepse ai ende nuk ka lexuar asnjė abetere diplomatike, e cila ėshtė parakusht, qė kėrkohet pėr provimin kualifikues tė studentėve, tė cilėt e regjistrojnė Fakultetin e Shkencės sė Diplomacisė dhe tė Marrėdhėnieve Politike dhe Juridike Ndėrkombėtare), kur ėshtė shprehur me guxim kėmbėngulės dhe diplomatikisht, se pavarėsia e kushtėzuar pėr Kosovėn si hap i parė eksperimental, do tė ketė efekt prodhues pėr paqen dhe sigurinė dhe stabilitetin afatgjatė jo vetėm pėr Kosovėn, pėr tėrė rajonin(!?) Pikėrisht, nė kėtė stil tė Besnik Mustafajt, me dhjetra herė ėshtė prononcuar edhe politika e jashtme dhe diplomacia zyrtare e Serbisė sė Vuk Drashkoviqit: Kosova duhet evropianizuar, por kuptohet sipas standardeve ndėrkombėtare tė Serbisė: Njė Kosovė me autonomi tė kushtėzuar(natyrisht, me pėrmbjatje tė interesit serbomadh, ashtu siē po e pėlqen kohėve tė fundit, edhe diplomacia miope e ministrit, B. Mustafaj)., qė Kosovės, edhe gjatė afatit tė prejudikuar tė protektoratit evropian, nė mėnyrė civilizue, demokratike, ligjore, integruese, multietnike, ti garantohet statusi i deritashėm kolonial nėn Serbi. Ky do to ishte efekti pozitiv pėr pavarėsinė dhe vetėvendosjen e Kosovės, i cili, si nė afat tė pėrkohshėm (eksperimental), ashtu edhe nė atė afatgjatė, do tė gjeneronte vetėm luftė tė pėrgjakshme, krizė permanente dhe viktima tė reja shqiptare si nė Kosovė, ashtu edhe nė mbarė hapėsirat e Shqipėrisė Etnike, qė do tė pėrflaknin tėrė Ballkanin. Mirėpo, pėr tu parandaluar njė rrezik i kėtillė tragjilk si pėr shqiptarėt, ashtu edhe pėr gjithė Ballkanin, politika e jashtme dhe diplomacia e Republikės sė Shqipėrisė, do tė duhej nė mėnyrė urgjente, qė tė revidojė kursin e gabuar tė saj, tė drejtuar nga ministri i Jashtėm shqiptar, Besnik Mustafaj, i cili me deklratat e tij tė papeshuara antikombėtare dhe antidiplomatike lidhur me statusin e Kosovės, e ka kompremtuar rėndė dhe paprecedencė interesin e pėrgjishėm kombėtar dhe shtetėror tė Shqipėrisė si nė planin e brendshėm gjithėshqiptar, ashtu edhe nė atė ndėrkombėtar. Mė saktėsisht, Besnik Mustafaj, si kuadėr i tillė, i zjdhur me gishta tė ndėrgjegjės demokratike e jo sipas meritės sė tij profesionale, nuk mund tė jetė asesi nė nomenklaturėn e Ministrisė sė Punėve tė Jashtme tė Republikės sė Shqipėrisė, e lėre mė tė jetė kryendėrtues , kryedrejtues, kryeprejektues dhe kryeartikulues i saj, sepse sheshit i mungon edukimi dhe arsimimi profesinal fillestar nga fusha e diplomacisė. Pavarėsisht nga fakti, se ai ngushėllon vetėveten me kėmbėngulje dhe me tekanjozitet, qė ka njohuri tė mjaftueshme nga sfera e diplomacisė, vetėm dy deklaratat e fundit lidhur me statusin e Kosovės, provojnė sheshit se ai bredna 24-ve, me procedurė tė shkurtėr tė kryetarit tė shtetit, Alfred Moisu, ėshtė dashur tė revokohej jo vetėm nga posti i ministrit tė Jashtėm, por edhe nga strukura e Ministrisė sė Punėve tė Jashtme tė Republikės sė Shqipėrisė.
Prandaj, pavarėsisht nga bindjet e kota cdhe iluzore tė B. Mustafajt sesa ai ėshtė i ngritur diplomatikisht, kursesi dhe, nė asnjė aspekt nuk mund tė quhet potez diplomatik a i urtė, as i dobishėm jetėrsimi dhe spekulimi i tezave tė huaja, siē ėshtė rasti konkret i tezės sė GNK-sė: pavarėsi e kushtėzuar pėr Kosovėn, edhe pse kėtė, B.Mustafaj e quan sikur tė ishte tezė origjinale dhe e kapshme e diplomacisė sė Ministrisė sė Jashtme tė Shqipėrisė, sepse nuk ėshtė nė interes as tė Kosovės,, as tė tė Shqipėrisė, as tė paqes, as tė qėndrueshmėrisė, as tė sigurisė e bashkėpunimit ndėrshtetėror nė Ballkan, pėrkundreazi imponimi dhe zbatimi i njė formule tė tillė strategjiko-taktike evropiane-serbe, do tė shpiente nė katastrofė tėrė Ballkanin. Me njė fajlė, tė gjitha ato diploamci preventive, sikurse diplomacia e B. Mustafajt, qė me kokėfortėsi antidiplomatike dhe iracionalizėm e sugjerojnė dhe e mbėshtesin tezėn pavarėsi e kushtėzuar Kosovės, domethėnė, qė tani janė tė gatshme edhe ushtarakisht ta mbrojnė atė koncept kushtėzues nė favor tė krijimit tė ekiuilbrit tė marrėdhėnieve serbosllave-evropiane nė Ballkan nė kurriz tė lirisė dhe tė pavarėsisė sė Kosovės dhe tė shqiptarėve pėrbrenda Shqipėrisė Etnike.
Tjetėr gabim i pafalshėm dhe komik, qė nuk ka lidhje as me realitetin, as me diplomacinė, as me historinė shqiptare tė Kosovės-Shqipėrisė Etnike, ėshtė edhe ky: ... Varianti mė i mirė pėr Kosovėn dhe mė gjerė ėshtė pavarėsia e kushtėzuar, qė presupozon pavarėsi tė padiskutueshme presupozon njė kohė pjekurie pėr kėtė pavarėsi dhe monitorimin e ngushtė tė komunitetit ndėrkombėtar pėr tė garantuar tė drejtat e pakicės serbe dhe tė pakicave tė tjera, nė bazė tė standardeve ndėrkombėtare, pėr tė garantuar ndėrtimin e njė shteti tė shėndetshėm ligjor. Unė do ta mbėshtes deri nė fund njė version tė tillė(Shekulli, po aty, 30.09.2005).
Rrotulloje, shkokloje a pėrktheje nė ēfarėdo gjuhe diplomatike tė botės qofshin ato, ky konstatim fund e krye ėshtė diletant dhe i paqėndrueshėm, sepse nuk shpreh asnjė dozė realizimi tė historisė sė Kosovės si koloni e Serbisė, por dioptria diplomatike e B. Mustafajt, atė e sheh vetėm si problem minoritar, ashtyu sikurse diplomacia, politika dhe kuazishkenca e Serbisė gjenocidale, zgjidhjen e tė cilit, gjithashtu e sheh vetėm pėrmes opcionit sakat politik pavarėsi e kushtėzuar?! Pse, me kaq injorancė dhe arrogancė tė papėrmbajtur dhe me bidnje tė patundur kombėtare dhe profesionale, Besnik Mustafaj tenton ti imponohet dhe, nė tė njėjtėn kohė, ta vėrė para aktit tė kryerė politikėn zyrtare tė qeverisė sė Kosovės, si dhe popullin shiptar tė Kosovės, cili qe mė se 100 vjet ka derdhur gjak, djerėsė e sakrificė pėr tė dalė nga kthetrat tiranike-gjenocidale tė Serbisė sė Madhe? Pėrgjigjja justifikuese e tij ėshtė kjo: sepse pavarėsia e kushtėzuar kinėse siguron dhe pėrshpejton procesin e pavarėsisė sė Kosovės nė perspektivė, si dhe ėshtė garanci pėr njohjen dhe respektimin e pakicės serbe dhe pakicave tė tjera nė bazė tė standardeve ndėrkombėtare(Po aty, 30.09.2005). (Ndoshta), pėr lexuesin e zakonshėm, qė nuk ka njohuri nga e drejta kombėtare dhe ndėrkombėtare, nga diplomacia dhe marrėdhėniet politike ndėrkombėtare, ky definicion diplomatik i nocionit pavarėsi e kushtėzuar pėr zgjidhjen e pėrkohshme tė statusit tė Kosovės, do tė ishte i pranuar dhe i miratuar, por jo assesi nuk ėshtė i pranueshėm dhe i rekomandueshėm, edhe pėr politikėn dhe diplomacinė e qeverisė aktulate tė Kosovės, as pėr njohnjohėsit e profilizuar tė politikės, tė diplomacisė, as tė drejtėsisė shqiptare, sepse si nė aspektin doktrinar, ashtu edhe nė atė praktik dhe kombėtar, e kanė mė se tė qartė, se vetė fjala e kushtėzuar do tė thotė mohim i asaj qė ėshtė e pakushtėzuar. Ky ėshtė raporti sqarues nė kuptimin e sė pėrgjithshmes sė kėtyre dy nocioneve, qė janė asimetrike dhe, si tė tilla e pėrjashtojnė njėra-tjetrėn. Ndėrkaq, nė kuptimin juridik ndėrkombėtar, deri mė sot nė asnjė tekst nga kjo fushė, nuk gjendet ndonjė pėrkufizim i pavarėsisė sė kushtėzuar as si parim, as si e drejtė, as si kategori e as si institut, as si standard juridiko-ligjor dhe demokratik, (as i shkruar, as i aplikuar) pėr zgjidhjen e konfilketeve ndėrkombėtare, pėrkatėsisht tė zgjidhjes sė problemeve koloniale, siē ėshtė rasti kolonial i Kosovės. Si rrjedhim, as shkencėrisht, as praktikisht aplikimi i standardit ndėrkombėtar serbosllav: pavarėsi e kushtėzuar nuk shpie nė asnjė pėrshpejtim tė pavarėsimit tė Kosovės, as tė ndėrtimit tė ndonjė shteti tė shėndetshėm ligjor as pėr vetėshqiptarėt e as pėr minoritetin serb nė Kosovė, ashtu, siē ėshtė shprehur naivisht dhe nė mėnyrė diletante, ministri shqiptar, Besnik Mustafaj, nė formėn e propagandės sė politikės dhe tė diplomacisė serbe tė Beogradit zyrtar dhe tė Kishės Ortodokse Serbe, se shqiptarėt, me ēdo kusht duhet tė pengohen nė realizimin e sė drejtės sė pavarėsisė dhe tė vetėvendosjes sė tyre. E, pra, ēfarė Kosove e shėndetshme mund tė krijohet, ashtu siē po sheh ėndrra,pavarėsia e kushtėzuar e Besnik Mustafaj, kur nuk pėrfillet historikisht, ligjėrisht, demokratikisht, politikisht, diplomatikisht dhe moralisht e drejta e vetėvendosjes sė shumicės dėrrmuese shqiptare mbi 90%, sepse Kosova ėshtė ēėshtje koloniale, dhe jo minoritare. Ēfarė do thotė kjo nė aspektin juridiko-politik, diplomatik dhe historik? - Sė pari, nėse bashkėsia ndėrkombėtare pėrfill standardet juridike ndėrkombėtare, si dhe Kartėn e OKB-sė, etj., shqiptarėve (mbi 90%), duhet tua njohė tė drejtėn e vetėvendosjes, e pastaj mbi kėtė drejtė dhe mbi kėtė parim, mund tė ndėrtohen standadet plotėsuese pėr liritė dhe tė drejtat e pakicave kombėtare, si dhe tė pakicės serbe. Pra, nėse bashkėsia ndėrkombėtare dhe diplomacia proserbe e Besnik Mustafajt pėrfill kėtė prioritet tė domosdoshėm ligjor, moral dhe diplomatik, atėherė, vėrtet, ekziston gjasa qė Kosova tė ndėrtohet nė njė shtet tė shėndetshėm, pėrkatėsisht tė pakushtėzuar pėr tė gjithė qytetarėt e saj, por jo asesi sipas skemės sė mbrapshtė tė diplomacisė asstrologjike tė Besnik Mustafajt, sė pari, garanci pėr tė drejtat e minoritet serb etj., e pastaj, pas disa vitesh,dekadash a shekujsh, dmth pasi tė jenė pjekur kushtet dhe shqiptarėt e Kosovės tė fitojnė eksperiencė se si duhet drejtuar shteti, do tė vinte nė shprehje njohja e pavarėsisė sė plotė dhe e padiskutueshme?!
Shprehur popullorqe, kjo do tė thotė derisa tė piqet kungulli i diplomacisė sė Besnik Mustafjat, Kosovės nuk duhet ti njihet kurrfarė pavarėsie e plotė, sepse sipas logjikės sė diplomacisė sė tij destruktive dhe kushtėzuese, Kosova ende nuk paskėsha kuadra tė mjaftueshme dhe tė afta politike dhe diplomatike pėr drejtuar shtetin e pavarur dhe sovran shqiptar?! Ky konstatim hipotetik dhe cinik fund e krye, sipas shabllonit tė cirkut diplomatik, Besnik Mustafaj, ėshtė i barasvlershėm jo vetėm me diplomacinė e sotme tė Serbisė gjenocidale dhe antidemokratike tė Vojislav Koshtunicės dhe Vuk Drashkoviqit, por edhe me propagandėn dhe me diplomacinė e vjetėr antishqiptarde tė Serbisė sė Nikola Pashiqit dhe tė Esat Pashė Toptanit, se shqiptarėt nuk duhet njohur si komb mė vete, por duhet shtypur dhe mbajtur nė sundimin kolonial serbosllav, sepse nuk janė tė aftė pėr tė pasur dhe vetėqeverisur shtetin e tyre.
Ka edhe shumė ēka tė thuhet nė lidhje me temėn diplomatike tė dy prononcimeve tė Besnik Mustafjat pėr mbėshtetjen blanko tė pavarėsisė sė kushtėzuar si zgjidhje pėrfundimtare tė statusit tė Kosovės. Mirėpo, ne kemi prekur vetėm disa nga pikat mė fatale tė konkluzioneve tė tij antikombėtare, antidiplomatike, antiligjore, antimorale tė deklratave tė tij tė theksuara lidhur me prejudikimin dhe me imponimin e formulės sė tij origjinale=pavarėsi e kushtėzuar, si antitezė dhe kundėrargument institutit tė vetėvendojes dhe pavarėsisė sė plotė tė Kosovės.
Sė fundi, duhet ta pėrkujtojmė seriozisht diplomacinė astrologjike afatgjatė tė Besnik Mustafajt, qė tė mos pėrzihet nė ēėshtje tė brendshme, as tė jashtme tė Kosovės, sepse ka kush ti dalė Zot Kosovės. Pavarėsisht nga bindja e gabuar dhe qėndrimi arrogant i B. Mustafajt, se politikisht pa e u pjekur kungulli Kosova duhet tė jetė e varur dhe e kushtėzuar nėn protektoratin dhe sovranitetin e huaj kolonial demokratik evropian-serbosllav, sepse ky variant propagandistik i B. Mustafajt na qenka instrumenti mė racional, mė ligjor, mė demokratik dhe mė i avancuar, si dhe GARANT KRYESOR pėr krijimin dhe ruajtjen e paqes, tė sigurisė dhe tė stabilitetit nė Kosovė, pėrkatėsisht nė Ballkan?! Kėtė deklaratė, ta kishte pohuar Boris Tadiqi (kryetar) ose Vuk Drashkoviqi (ministėr i Jashtėm) tė Serbisė, pėrkatėsisht tė SMZ-sė, do tė ishte e tepėrt dhe pėr ēdo gjykim ngase pėr zgjidhjen e ēėshtjes sė statusit pėrfundimtar tė Kosovės, do tė vendosė vetėm populli shqiptar i Kosovės, ashtu siē ėshtė pėrcaktuar me Deklaratėn Kushtetuese, mė 2 korrik 1990, me Kushtetutėn e Kaēanikut, mė 7 shtator 1990 dhe me Referendum, mė 26-31 shtator 1991. Kėshtu qė, as populli e as politika pėrfaqėsauese dhe legjitime e tij nuk kanė nevojė pėr kurrfarė diplomacie mbėshtetėse as tė Besnik Mustafajt, as tė kolegut tė tij Vuk Drashkoviq, tė cilėt, tanimė, nė forma tė ndryshme shprehėse tė diplomacisė akrobative tė tyre, janė dakorduar, qė problemin e Kosovės ta zgjidhin pėrmes standardit serbo-evropian, tė njohur me emrin: pavarėsi e kushtėzuar. Ja, pra, kjo ėshtė diplomacia origjinale e Besnik Mustafajt, e cila paralajmėron SMZ-nė dhe partnerėt e saj evropianė tė BE-sė, se diplomacia dhe politika e jashtme e Shqipėrisė, qysh tani janė tė gatshme, qė tė ushtronjė trysni dhe diktat ndaj politikės zyrtare tė qeverisė sė Kosovės, qė tė pranojė pavarėsinė e kushtėzuar, si opcion shpėtimtar pėr tė ardhmen e Kosovės?! Mirėpo, duhet thėnė troē se kėtė formulė antishqiptare, diplomacia e kungullit tė Besnik Mustafajt mund ta shes vetėm nė Beograd, nė Podgoricė, nė Shkup, nė Athinė etj.,(dhe, vėrtet, po qe se kryekunglli ia arrin, qė kėtė produkt diplomatik ta shesė nė tregjet e metropoleve tė theksuara serbosllave, ai vėrtet, edhe do tė shpėrblehet me ēmimin nobel serbosllav-evropian pėr vendosjen e paqes nė Ballkan, si rrjedhim i sakrifikimit tė pavarėsisė sė Kosovės) sepse nuk ka tė bėjė fare me Kosovėn, as me shqiptarėt e Kosovės. Prandaj, as politika, as diplomacia e Kosovės nuk janė tė obliguara, qė ta pėrfillin nė asnjė formė draftin e diplomacisė sė kungullit, sepse ėshtė kopje origjinale e diplomacisė serbomadhe dhe e mbėshtetėsve tė saj tradicionalė rusofilė.
Ja, kjo ėshtė agjenda e objektivave prioritare tė diplomacisė origjinale tė Besnik MUstafajt, e cila me lecka tė vjetra dhe tė palara tė rrobaqepėsve tė huaj po tenton, qė tė ndėrtojė strategjinė profesionale dhe moderne tė saj nė arenėn e marrėdhėnieve ndėrkombėtare. Mirėpo, nė esencė, efekti i njė diplomacie tė kėtillė ėshtė i kundėrt, sepse me vetėdije tė plotė dhe haptazi mohon interesin nacional dhe shtetėror tė Kosovės dhe tė Shqipėrisė. Prandaj, derisa nuk kanė filluar negociatat pėr Kosovėn, institucionet dhe organet pėrkatėse tė Republikės sė Shqipėrisė,duhet ta shpostojnė menjėherė ministrin e Jashtėm, Besnik Mustafajn, nė mėnyrė qė tė mos kompremetohet mė tej politika e jashtme dhe diplomacia e Shqipėrisė, pėr hir tė analfabetizimit diplomatik tė njė personi, qė ėshtė i etur pėr karrierė personale nė dėm tė interesit tė pėrgjithshėm kombėtar dhe shtetėror, sepse diplomacia nuk ka lidhje me shkrimtarologjinė e tij. Nuk ka fort rėndėsi se ēfarė dhe se vepra ka shkruar ai deri tani, ai mund tė ketė shkruar edhe ndonjė vepėrr tė dobėt nė kuptimin ideoartistik, e cila mund tė mos i ketė pėlqyer lexuesit. Mirėpo, nė politikė dhe nė diplomaci puna qėnmdron krejt ndryshe, njė gabim mund tė jetė fatal pėr tėrė kombin dhe shtetin, ai nuk ka shansė mė tė rishkruhet dhe tė korrigjohet, sikurse ndodh nė veprat e ndryshme letrare. Qė tė mos pėrsėritet njė tragjedi e kėtillė pėr Kosovėn dhe pėr Shqipėrinė, vetė Besnik Mustafaj, duhet tė latrgohet nė mėnyrė tė vullnetshme nga kolltuku i butė i ministrit tė Jashtėm, sepse me reprizimin e dy deklaratave antipavarėsi Kosovės e ka bindur opinion publik kombėtar shqiptar dhe atė ndėrkombėtar, se ai nuk ėshtė kuadėr pėrkatės qė mund ta drejtojė politikėn e jashtme tė Shqipėrisė ngase i mungon arsimimi elementar nga fusha e diplomacisė dhe e marrdhėnieve ndėrkombėtare. Po qe se vėrtet Besnik Mustafaj ka nuhatje diplomatike,ai do tė vepronte nė kėtė mėnyrė racionale dhe sipas kėsaj maksime diplomatike tė Sharl Dė Golit: Politikan dhe diplomat i shquar ėshtė ai person, i cili ėshtė nė gjendje, qė vetė ta vlerėsojė kohėn se kur duhet ikur nga pushtetI. Kėtė mesazh edukatov politiko-diplomatik tė ish-presidentit tė Republikės sė Pestė tė Francės, Sharl Dė Gol, me gjasė, duhet ta ketė lexuar, edhe Besnik Mustafaj gjatė mandatit tė tij katėrvjeēar si ambasador fuqiplotė i Republikės sė Shqipėrisė nė Francė. Ndryshe, do ta rikonfirmojė prapė diplomacinė e kungullit, qė do tė jetė aleat i papritur i diplomacisė serbosllave dhe tė pratnerėve tė saj tradicionalė tė luftimit tė pavarėsisė sė Kosovės, si dhe pjesėve tė tjera tė Shqipėrisė Etnike, duke iu sugjeruar dhe imponuar modele tė huaja kushtėzuese, qė nė tė vėrtetė atyre iu garantojnė agoninė e mėtejme koloniale nėn Serbi, Mal tė Zi, Greqi dhe Maqedoni.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
24 shtator 2005
DERI KUR DO TĖ KŹNAQET DIPLOMACIA SHQIPTARE ME GJYSMA DHE ME KUSHTĖZIME KOLONIALE EVROPIANE-SLLAVE?!
*Politika dhe diplomacia e mirėfilltė nuk e njohin pėrmbajtjen e alla-maximės oportuniste-demagogjike armiqėsore : Mė mirė vonė se kurrė ; mė mirė njė e keqe e vogėl se e madhe pėr kombin dhe pėr shtetin etj., sepse kush mbetet vonė, e pėrpin terri dhe errėsira shekullore nėn robėri tė huaj.
Ėshtė fakt i pamohueshėm se kohėve tė fundit shtetarėt e Republikės sė Shqipėrisė, Alfred Moisiu/president/, Sali Berisha/kryeministėr/ dhe Besnik Musrafaj/ ministėr i Punėve tė Jashtme/ botėrisht kanė shprehur opinionin e tyre publik, se Kosovės duhet ti njihet pavarėsia, duke pėrfillur vullnetin e lirė tė popullit tė Kosovės, qė ai vetė tė vendosė pėr fatin e Kosovės. Ky ėshtė emėruesi i pėrbashkėt i pikėpamjeve dhe i qėndrimeve unanime tė politikės dhe tė diplomacisė zyrtare tė Republikės sė Shqipėrisė ndaj statusit tė ardhshėm tė Kosovės. Njė strategji tė kėtillė me karakter parėsor dhe prioritar tė interesit nacional tė pėrbashkėt lidhur me pavarėsinė e Kosovės, diplomacia dhe politika e jashtme e Shqipėrisė, ėshtė dashur ta pėrfillė dhe ta mbėshtetė me konsekuencė dhe nė mėnyrė koherente qė nga shpallaja e Republikės sė Kosovės (Deklarata Kushtetuese, 2.korrik 1990; Kushtetuta e Kaēanikut, 7.shtator 1990 dhe Referendumi gjithėpopullor, 26-31.shtator 1991). Nė kėtė kontekst, politika e brendshme /nė saje tė kapacitetit tė disponueshėm tė saj/ bėri atė qė bėri nė favor tė pėrkrahjes sė pavarėsisė sė Kosovės. Ndėrkaq, politika e jashtme dhe diplomacia e Shqipėrisė / gjatė qeverisjes sė mandatit tė parė tė Sali Berishės, e mėpastaj, pothuajse gjatė dy mandateve tė Fatos Nanos/ nė planin ndėrkombėtar tėrėsisht kanė qenė tė paralizuara nė sensibilizimin dhe nė afirmimin e sė drejtes sė vetėvendosjes sė Kosovės, edhe pse kushtet dhe rrethanat ndėrkombėtare ishin tejet tė volitshme pėr veprimin e diplomacisė ofensive tė Shqipėrisė, sepse Serbia gjenocidale disa vjet radhazi ishte e pėrjashtuar dhe e izoluar nga tė gjitha instiucionet dhe organizatat ndėrkombėtare /OKB, OSBE, BE etj./. Mirėpo, ne kėsaj radhe nuk e kemi temė bosht bilancimin e plusave dhe tė minusave tė deritashėm tė diplomacisė shqiptare lidhur me ēėshtjen e Kosovės (1990-2005), por do tė pėrqėndrohemi vetėm shkurtimisht nė rrjedhėn e ngjarjeve mė tė reja, tė hedhjes sė hapave tė parė tė diplomacisė sė nomenklaturės mė tė re diplomatike tė qeverisė sė Sali Berishės pėrkitazi me ēėshtjen e Kosovės.
(1) Prejudikimi i pavarėsisė sė kushtėzuar- nonsens diplomatik dhe kombėtar(!)
Ska asnjė dilemė, as dyshim se Shqipėria ėshtė e obliguar qė tė ngrejė zėrin lart (si nė OKB, nė OSBE, nė BE, nė Grupin e Kontaktit pėr Kosovėn, ashtu edhe nė institucionet dhe organizatat e tjera ndėrkombėtare) pėr tė mbėshtetur pa asnjė rezervė kėrkesėn e ligjshme dhe tė drejtė tė popullit shqiptar, qė Kosovės ti njihet e drejta e vetėvendosjes sipas sė drejtės ndėrkombėtare dhe Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, sepse historikisht Kosova ėshtė pjesė e pandashme e tėrėsisė sė Shqipėrisė Etnike, jo, kursesi e Serbisė, as e Malit tė Zi, shtete kėto imperilaiste, tė cilat me ndihmėn e Kongresit tė Berlinit (1878) dhe tė Konfrencės sė Ambasadorėve tė Londrės (1913) e pushtuan Kosovėn, Ulqinin, Tivarin, Hotin, Grudėn, Plavėn, Tuzin etj. dhe, qė atėherė e edhe sot i mbajnė ende nėn sundimin e tyre tė gjenocidit kolonial. Pėr kėtė arsye, ministri i Jashtėm i Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, nuk ėshtė dashur tė nxitojė me pohimin e deklaratės sė tij paragjykues, vertet gjysmake dhe tė hendikepuar si nė kuptim diplomatik, ashtu dhe nė atė kombėtar, se paska ardhur ēasti vendimtar, qė Kosovės ti njihet pavarėsia e kushtėzuar, duke u bazuar nė vullnetin e lirė tė popullit tė Kosovės, tė shprehur pėrmes metodave demokratike(Liria Kombėtare, 22.09.2005).
Edhe pse qarqet zyrtare tė qeverisė sė Kosovės deklaratėn e theksuar tė Besnik Mustafaj / se Kosovės duhet ti jepet pavarėsia e kushtėzuar/ e kanė vlerėsuar pozitivisht si avancim i politikės sė shtetit shqiptar karshi zgjidhjes sė statusit final tė Kosovės (Shih: Kosovapress, 22.09.2005), kjo deklaratė ėshtė e dėmshme, sepse pikėsėpari ėshtė nė kolozion me : /1/ tė drejtėn historike tė shqiptarėve mbi Kosovėn; /2/ tė drejtėn e vetėvendosjes, e cila nėnkupton shkėputjen e plotė tė Kosovės nga Serbia kolonialiste, si dhe /3/ tė drejtėn e shpehjes sė vullnetit tė lirė dhe demokratik tė popullit shqiptar tė Kosovės, tė sanksionuar nė: /a) Deklaratėn Kushtetuese tė 2 Korrikut 1990; /b/ Kushtetutėn e Kaēanikut, 7 shtator 1990, si dhe /c/ Referendumin gjithėpopullor, 26-31 shtator 1991. Pra,kėrkesa prejudikuese e kryediplomatit tė Shqipėrisė, Besnik Musatafaj, qė Kosovės ti njihet statusi i pavarėsisė sė kushtėzuar, ėshtė shumfishtė e dėmshme si pėr shkak tė fakteve tė theksuara, ashtu pėr shkak se pėrmbajtaj e saj ėshtė plotėsisht e barasvlershme dhe simetrike me konceptin e pavarėsisė sė kushtėzuar, tė hartuar katėr vite mė parė nga GNK-ja, si opcion i mundshėm pėr arritjen e kompromisit politik midis Prishtinės dhe Beogradit. Ē ėshtė e vėrteta, hartimi ie formulės sė pavarėsisė sė kushtėzuar pėr Kosovėn, nuk ėshtė bėrė nga ana e diploamcisė sė Shqipėrisė, as nga garnitura e diplomatike e Besnik Mustafajt, por nga ana e disa organizatave joqeveritare ndėrkombėtare, specialistėt e tė cilave konsiderojnė se pavarėsia e kushtėzuar e Kosovės, do tė ishte e pranueshme pėr tė dy palėt nė konflikt. Shikuar reaisht, kjo alternativė kompromisi politik, ėshtė e pranueshme vetėm pėr palėn serbe, sepse Kosova me pavarėsi tė kushtėzuar, de jure do tė ngelte sėrish nėn jurisdiksionin administrativ dhe territorial tė Serbisė, pėrkatėsisht tė SMZ-sė. Mė gjerėsisht, se ēfarė do tė jenė efektet dhe pasojat katastrfike tė pavarėsisė sė kushtėzuar pėr shqiptarėt e Kosovės, ministri i jashtėm i Republikės sė Shqipėrisė, Besnik Mustafaj ka nderin qė gjithanshmėrisht tė shqyrtojė kėtė analizė timen me titull: JO KOLONI MODERNE, POR KOSOVĖ TĖ PAVARUR NĖ EVROPĖN E INTERUAR DEMOKRATIKE (Shih tekstin integral nė: Liria Kombėtare,31.08.2004), ku pėr tė gjithė minusat e saj jam nė gjendje ti pėrgjigjem moralisht, ligjėrisht dhe profesionalisht gjithė opinionit kombėtar dhe ndėrkombėtar objektiv me pikėmbėshtetje argumentuese dhe justifikuese tė sė drejtės sė vetėvendosjes, qė mbi ēdo bazė pėrjashton alternativėn sakat antipavarėsi-pavarėsi e kushtėzuar Kosovės.
Edhe nė aspektin diplomatiko-propagandistik, deklarata e theksuar e Besnik Mustafajt ėshtė skandaloze, sepse indirekt mbėshtet formulėn politike pitagoreske serbe tė qeverisė sė Beogradit : Kosovės mė pak se pavarėsi, e mė shumė autonomi. E pėrkthyer nė gjuhėn diplomatike, esenca e kėsaj teze ėshtė e njėjtė me tezėn pavarėsi e kushtėzuar, tė cilėn nė formėn mė perfide tė politikės propagandistike tė Beogradit zyrtar, shefi i diplomacisė sė SMZ-sė, Vuk Drashkoviq, e pohoi botėrisht nė foltoren e Asamblesė sė OKB-sė,(Tanjug, 16.09.2005). Mirėpo, sa ia vlen, kur kėtė simulim diplomatik, nuk e ka nuhatur sensi deshifrues diplomatik i ministrit tė Jashtėm tė Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, duke menduar se replika e homologut tė tij V. Drashkoviq, ishte nė kundėrshtim me pohimin dhe mbėshtetjen e tezės sė tij, pavarėsi e kushtėzuar Kosovės. Pėrkundrazi, oponenca diplomatike e Vuk Drashkoviqit nė foltoren e keqpėrdorur tė OKB-sė nga ana e tij, ( duke i akuzuar pa tė drejtė dhe, pa asnjė argument tė vlefshėm shqiptarėt pėr ushtrimin e terrorizmit nė Kosovė ndajj minoritetit serb, si dhe politikėn e jashtme dhe diplomacinė e Shqipėrisė pėr ndryshimin e befasueshėm dhe tė papritur tė kursit tė saj zyrtar ndaj SMZ-sė, me rastin e deklaratės sė pohuar tė ministrit tė Jashtėm shqiptar, Besnik Mustafaj se Kosovės duhet ti njihet pavarėsia e kushtėzuar), ishte njė konfirmim i qartė i politikės dhe i diplomacisė serbomalazeze, se Beogardi, tanimė ėshtė i gatshėm tė pranojė ēdo formulė gjysmake me karakter kushtėzues tė autonomisė sė Kosovės, por jo, kursesi pavarėsi tė plotė, ashtu siē ėshtė deklaruar nė mėnyrė plebishitare tė ligjshme dhe demokratike populli shqiptar i Kosovės nė vitin 1990, dhe ashtu siē e ka zhvilluar luftėn e drejtė ēlirimtare dhe kombėtare UĒK-ja(1968-1999), qė tė shkėputet pėrgjithmonė nga vargonjtė famėkeqė tė kolonializmit shekullor serbomadh.
Nėse ministri jashtėm i Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, e njeh mirė historinė dhe marrėdhėniet ndėrshtetėre midis Shqipėrisė Etnike dhe Serbisė sė Madhe, atėherė duhet patjetėr ta demonatojė tezėn e tij tė prejudikuar pavarėsi e kushtėzuar Kosovės, tė pohuar nė Sesionin jubilar tė 60-vjetorit tė Asamblesė sė Kombeve tė Bashkuara nė Nju-Jork.
Gjithashtu, duhet ta pėrkujtojmė shtabin diplomatik zyrtar tė Shqipėrisė nė krye me Besnik Mustafajn, se me njohjen e pavarėsisė sė kushtėzuar , ipso facto Kosova nuk fiton kurrfarė pavarėsie si subjekt juridik ndėrkombėtar, por ajo do tė mbetet sėrish e izoluar nė cilėsinė e sovranitetit kolonial tė Serbisė, dhe e kushtėzuar sipas metodave demokratike antivetėvendosje dhe antipavarėsi tė PROTEKTORATIT tė Bashkimit Evropian (BE). Kjo ėshtė formula mė e leverdishme dhe mė avancuese tė cilėn qarqet zyrtare serbe tė Beogradit, tanimė nė heshtje edhe e kanė pranuar nga partnerėt e tyre tė drejtpėrdrejtė tė Bashkimit Evropian (BE). Mė konkretisht, Beogradi zyrtar , jo vetėm se ėshtė pajtuar me njė kompromis tė tillė, por edhe ėshtė njė nga hartuesit e draftit pavarėsi e kushtėzuar. Mirėpo, kėtė kompromis politik serbo-evropian nė disfavor tė sė drejtės sė vetėvendosjes dhe tė pavarėsisė sė Kosovės, nuk do tė duhej ta pranonte as diplomacia zyrtare e Shqipėrisėm e as qeveria e Kosovės, pavarėsisht nga zhurma dhe pluhuri, qė do tė ngrihej nga sondazhet e propagandės dhe tė diplomacisė serbo-evropiane nga gjuha e diktatit dhe pozita e forcės nė favor tė arritjes sė kompromisit me ēdo kusht, qė Kosova nėn vellon e autonomisė sė kushtėzuar, tė ngelė prapė nėn ambrellėn e Serbisė kolonialiste si oazė e gjelbėr dhe e integruar nėn protektoratin e Bashkimit Evropian(BE).
Nėse Kosovės me ēdo kusht (domethėnė pa e marrė nė konsideratė shprehjen e vullnetit tė lirė dhe demokratik tė popullit shqiptar mbi 90%, qė kjo do tė ishte nė kundrshtimin me tė drejtėn historike dhe me tė drejtėn e vetėvendosjes sė tij, sipas sė drejtės ndėrkombėtare dhe Kartės sė Kombeve tė Bashkuara) i imponohet, qė ti vihet kapuēi i autonomisė sė kushtėzuar nė protektoratin evropian, atėherė politikės dhe diplomacisė shqiptare i mbetet , qė tė vendosė nė mėnyrė decidive: -Jo, nė asnjė fomė protektorat serbo-evropian, por PROTEKTORAT NĖN SOVRANITETIN E SHTETEVE TĖ BASHKUARA TĖ AMERIKĖS!
Unė do thosha ndryshe nga kosntatimi diplomatik i Besnik Mustafajt (tė cilin e kam dėgjuar nė Kosovė, kėtu e 16 vjet mė parė nė spekulimet e politikės sė lartė kosmopolite ), nėse nuk do tė pyetet as Tirana, as Prishtina, atėherė as Beogradi e as Brukseli i BE-sė, nuk do tė duhej tė pyeteshin, por vetėm Amerika do tė vendosė pėr fatin e statusit tė Kosovės, sepse me formulat stereotipe tė protektorateve kolonialiste dhe hegjemoniste tė Fuqive tė Mėdha tė Evropės (nė veēanti tė dy kryeprotagonistėve tė saj: Rusisė dhe Francės) dhe tė Serbisė sė Madhe gjenocidale, tanimė jemi ngopur kėtu e 100 vjet mė parė.
Prandaj, nėse si shkak dhe pasojė e krijimit tė kushteve dhe tė rrethanave tė pafavorshme dhe imponuese tė bashkėsisė ndėrkombėtare, shqiptarėt e Kosovės do tė detyroheshin qė ta ndėrronin padronin ekzistues me ndonjė padron tė ri, atėherė ai do tė duhej tė ishte PROTEKTORATI AMERIKAN, edhe pse si rregull, koncepti i lirisė, i pavarėsisė dhe i demokracisė nuk e njeh kėtė substitut as nė teorinė, as nė praktikėn e derisotme tė krijimit tė shteteve tė pavarura nė sistemin shtetėror ndėrkombėtar.
SEKRETARIT TĖ PĖRGJITHSHĖM TĖ SHOQATĖS ATDHETARE PĖR IDENTITET DHE BASHKIM KOMBĖTAR, DR. SULEJMAN ABAZI
TIRANĖ, 26 Mars 2005
I NDERUAR SEKRETAR I PĖRGJITHSHĖM,
E NDERUAR KRYESI E PUNĖS,
TĖ NDERUAR VĖLLEZĖR DHE MOTRA,
TĖ NDERUAR BASHKATDHETARĖ
Nė pamundėsi qė ta marr pjesė, dhe tė jem nė mesin tuaj, kam nderin dhe kėnaqėsinė e posaēme, qė pėrmes kėsaj letre tiu pėrshėndes pėrzemėrsisht tė tė gjithė Juve, si dhe njėherit tiu pėrgėzoj pėr iniciativėn dhe pėr realizimin e mbajtjes sė Aktivit tuaj tė Pėrgjithshėm tė Shoqatės pėr Identitet dhe Bashkim Kombėtar, qė sot, mė 26 Mars tė vitit 2005 po mbahet nė Tiranė-kryeqytetin e Shqipėrisė Etnike.
Edhe pse jemi duke u ballafaquar me tė gjitha vėshtirėsitė dhe me hallet e rėnda ekzistenciale dhe tė fatit tė kombit shqiptar dhe tė Shqipėrisė Etnike, e sė kėndejmi edhe me shumė probleme, pengesa dhe me sfida tė rrezikshme dhe tė parashikuara tė kohės me tė cilat Shoqata Atdhetare pėr Identitet dhe Bashkim Kombėtar (SHAIBK) ėshtė duke u ballafaquar, mbajtja e Sesionit tė saj tė sotėm nė nivel tė lartė tė Aktivit tė Pėrgjithshėm, shpresoj se do tė jetė njė frymėzim dhe shtytje serioze drejt zgjimit tė ndėrgjegjės sonė gjithėkombėtare shqiptare pėr ruajtjen dhe avancimin me ēdo kusht tė vlerave dhe tė traditave tė identitetit dhe tė ribashkimit kombėtar shqiptar brenda hapėsirave tė Shqipėrisė Etnike, si dhe nė diasporė anemabnė botės. Mbi tė gjitha, dėshiroj qė ky Sesion i sotėm i Juaj, tė jetė njė datė e shėnueshme nė historinė e ribashkimit dhe tė ruajtjes sė identitetit kombėtar dhe shtetėror tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike nė Ballkan.
Mbi tė gjitha, uroj qė debati i sotėm i Sesionit tė Juaj, tė jetė nė frymėn vėllazėrore, tė mirėbesimit, tė urtisė, tė mirėkuptimit, tė paqes dhe tė vizionit largpamės tė pajtimit gjithėkombėtar, duke marrė nė konsideratė tė posaēme interesin e pėrgjithshėm tė ekzistencės dhe tė ribashkimit kombėtar shqiptar, sepse vetėm nė kėtė mėnyrė do ti jepni njė grusht tė rėndė, si dhe pėrgjigjen e fundit tė merituar tė tė gjithė armiqėve dhe tuxharėve tė vlerave tė pajetėrsueshme tė identitetit kombėtar dhe shtetėror tė Shqipėrisė Etnike.
Edhe pse, sot, nė veēanti, kombi shqiptar ndodhet nė udhėkryqin mė konfuz dhe mė tė rrezikshėm nė historisė e tij, si rrjedhim i sundimit tė egėr tė antivlerave, siē janė: ekspansionizmi, dekadenca, despotizimi, neofashizmi, autokracia, neokolonializimi, militarizimi, oligarkia, imperializmi i pėrgjakshėm serbosllav hibrid, korrupsioni, imoraliteti, burokracia teknokratike me primesa tė brendshme dhe tė jashtme, qė busullė orientuese tė pėrbashkėt kanė absorbimin dhe shthurjen e vlerave etike, kulturore, kombėtare, politike, ekonomike dhe njerėzore jo vetėm nė sfondin e kombtares shqiptare nė Ballkan, por edhe nė dimensione ndėrkombėtare. forcat pėrparimtare kombėtare shqiptare tė SHAIBK-sė, si dhe i gjithė populli shqiptar , nuk duhet tė kapitullojnė, as tė bijnė nė defetizėm nga iluzionet, nga ushtrimi i strategjisė dhe i taktikave tė ndryshme tė frikėsimit dhe nga mashtrimet e demokratėve tė shtirur, se tanimė, kinėse me pėrfundmimin e luftės sė ftohtė dhe tė legalizimit tė pronės private dhe tė tregut tė lirė, ēdo gjė ėshtė pėrmbyllur nė favor tė lirisė dhe tė demokracisė nė pėrmasa botėrore, sepse kjo ėshtė njė floskulė e kulluar demogagjike dhe hipokrite. Pėrkundrazi, 15-vjeēari i fundit (dekada e fundme e shekullit XX dhe dekada e parė e shekullit XXI praktikisht provoi se popujt e varfėr dhe tė kolonizuar (pėrpos Timorit Lindor, i cili fitoi pavarėsinė e plotė nga Indonezia, nė saje tė angazhimit dhe tė mbėshtetjes direkte tė Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara, si dhe tė vėnies sė KOSOVĖS nėn protektoratin ndėrkombėtar tė UNMIK-ut dhe KFOR-it, si rezultat i drejtpėrdrejtė i mbėshtetjes sė gjithanshme i ndėrhyrjes sė politikės dhe diplomacisė humanitare dhe ushtarake tė Administratės Shtetėrore Amerikane me nė krye ish-Presidentin e saj Bill Klinton) nė botė, si dhe populli shqiptar dhe Shqipėria Etnike nė Ballkan, (ende janė pritje), nuk kanė fituar kurrfarė lirie, as pavarėsie politike, kombėtare, as ekonomike, e tė mos flasim pėr demokracinė dhe demokratizimin e tyre, sepse, sė pari, kusht themelor pėr jetėsimin e kėtyre dy koncepteve ėshtė arritja e LIRISĖ. Pa LIRI, DEMOKRACIA ėshtė vetėm njė shkronjė e vdekur nė letėr tė bardhė. Ėshtė njė mashtrim pėr ti mbajtur popujt e robėruar dhe tė varfėr as tė gjallė, as tė vdekur Pėr mė tepėr, koha 15-vjeēare (1990-2005) shqiptarėve nė Ballkan, nuk u solli kurrfarė lire, kurrfarė bashkimi, as kurrfarė demokracie, pėrpos: shumėfishimit tė shtypjes, tė shfrytėzimit tė egėr neokolonialist serbosllav, tė vrasjes, tė varrezave masive, tė deportimeve tė mbi 2 milionė shqiptarėve nga vatrat e tyre stėrgjyshore (1 milion i shpėrngulur me dhunė dhe me terror gjenocid nga serbosllavėt, kurse mbi 1 milion tė tjerė nga Shqipėria e sotme e cunguar), janė shpėrngulur, jo si rrjedhim i luftės, por si shkas dhe pasojė e pėrshkallėzimit tė mjerimit dhe tė varfėrimit edhe mė tė madh ekonomik dhe tė papunėsisė mbi 70%, sesa qė ishte nė 50 vitet e shkuara tė shekullit tė 20-tė, dhe tė demokracisė sė importuar evrolindore, e cila gjysmė Shqipėrinė, e shndėrroi nė njė gjysmėkoloni me taverna dhe me kazino tė ndryshme bixhozi, prostitucioni dhe korrupsioni nė pjesėt mė tė ndjeshme strategjike tė trupit tė saj. E gjithė kjo ndodhi dhe, fatkeqėsisht ende po ndodh kėshtu, pėr shkak se evro-integralistėt eksprotuesit dhe importuesit reformatorė tė demokracisė, dhe tė reformave ekonomike interesat e tyre i kanė vėnė mbi tė tė gjitha rregullat dhe normat e rendit juridik dhe ekonomik ndėrkombėtar, duke u thirrur vetėm deklarativisht nė emėr tė mbrojtjes sė lirive dhe tė drejtave humanitare tė njeriut, tė integrimit, tė rajonizimit evrolindor, si dhe duke iu shitur dushk pėr gogla shqiptarėve (me 2 milionė refugjatė nė Evropė, nė Amerikė dhe nė Australi, qė nga vitet e 80-ta tė shekullit XX e deri mė sot, si rrjedhim i luftėrave tė pėrgjkashme, dhe i sundimit tė terrorit gjenocid serbomadh sllav, si dhe i sundimit tė mjerimit dhe tė varfėrisė sė papėrshkruar ekonomike, si shkak dhe pasojė e periudhės sė transicionit evro-rajoinal) tė kolonizuar dhe tė pazhvilluar, se i vetmi shpėtim i qenies sė tyre kombėtare dhe shtetėrore ėshtė pėrqafimi i ekonomisė sė tregut tė lirė dhe i pronės private, tė cilat, si rregull, historikisht, po, edhe sot , janė vetėm nė duar tė klaneve dhe tė grupeve tė interesit, tė vazalėve dhe tė krijesave tė shitura politike, e jo tė shumicės dėrrmuese tė popullit, cili ligjėrisht dhe moralisht, duhet tė jetė ideatori, konsumatori dhe titullari kryesor i demokracisė dhe i reformave ekonomiko-politike dhe shoqėrore, nė tėrėsi. Nė kėtė lojė tė rrezikshme dhe rrugė tė pakrye tė imponuar nga evrokratėt, janė futur jo vetėm shqiptarėt e kolonizuar, por edhe tė gjithė popujt e varfėr tė Evropės Lindore, tė cilėt brenda 15-vjeēarit tė fundit, pėrbėjnė botėn e katėrt tė tė pazhvilluarve dhe tė lypsėve permanentė tė ndihmave humanitare evro-ndėrkombėtare.
I nderuar Sekretar i Pėrgjitshėm,
E nderuar Kryesi e Punės,
Tė nderuar vėllezėr dhe motra,
Tė nderuar bashkatdhetarė,
Edhe pse Sesioni Juaj i sotėm ka edhe karakter solemn tė artikulimit tė punėve dhe detyrave, tė parashikuara me Platfomėn e Juaj pėrkatėse, qė nė qendėr tė vėmendjes ka mbrojtjen dhe afirmimin e vlerave tė paēmueshme tė idenitetit dhe tė bashkimit kombėtar shqiptar, e pava tė udhės dhe tė arsyeshme, qė krahas urimeve tė sinqerta pėrshėndetėse, tua rikujtoj (telegrafikisht) vetėm disa nga shkaqet dhe pasojat mė thelbėsore qė, drejtazi dhe tėrthorazi po ndikojnė negativisht nė shkatėrrimin dhe zvetėrimin e vlerave fundamentale tė identitetit kombėtar dhe shtetėror shqiptar. Si rrjedhim i kohės sė rehabilitimit tė neokolonializmit, tė neofashizmit dhe tė gjenocidit serbomadh, me mjete tė tjera paqėsore dhe tė shėrbimeve tė vullnetit tė mirė, qė ipso facto tė gjitha kėto janė komponente tė pėrmbajtjes sė kohės sė falsifikimeve, siē ka konkluduar me tė drejtė edhe Akademiku ynė i shquar Rexhep Qosja, na tėrheqin vėrejtjen serioze, dhe tė fundit se, nė asnjė mėnyrė nuk guxojmė tė pajtohemi me tė keqėn universale, tė cilėn politika tregtare, pozicionale dhe apozicionale kozmopolite shqiptare e ka kuptuar si demokraci dhe prosperitet ekonomiko-politik, kombėtar dhe shtetėror, gjė ky lloj i kuptimit dhe i inetrpretimit tė gabuar tė sė keqės universale e ka goditur rėndė, dhe e ka kompremetuar keq interesin e pėrgjithshėm nacional dhe shtetėror tė ribashkimit tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike si nė relacione rajonale, ashtu edhe nė ato evro-ndėrkombėtare.
Pavarėsisht nga fakti se kėto observime (ndoshta) nuk do tiu pėlqejnė atyre, qė me mish e shpirt janė vėnė nė shėrbim tė huaj, me qėllim qė shqiptarėt dhe Shqipėrinė Etnike, edhe nė shekullin XXI, ti mbajnė si ēiflik kolonial serbosllav apo, si makrotreg tė lirė dhe pronė private tė njė apo disa biznesmenėve tė brendshėm apo tė jashtėm, mesazhi i kėsaj letre pėrshėndetėse i drejtohet ndėrgjegjės sė pėrgjumur tė tė gjitha atyre forcave politike, shkencore dhe intelektuale shqiptare, qė pėr interesa, pėrfitime egoiste, grupore dhe karrieste, si dhe pėr shkaqe tė pakuptueshme, duke iu pėrshtatur kohės afatshkurtėr tė falsfikimeve dobiprurėse kanė rėnė nė gjumin dimėror, dhe nuk duan ta prishin rehatinė e tyre shpirtėrore , qė tė paktėn tė thonė njė fjalė nė tė mirė tė mbrojtjes sė vėrtetės, dhe qė do tė ishte nė interes tė ruajtjes sė identitetit dhe tė arritjes sė bashkimit kombėtar shqiptar. Kjo heshtje e qėllimshme apo e paqėllimshme e atyre qė nuk janė nė anėn e favorizimit tė interesit jetik nacional tė ribashkimit tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike, nuk mund tė justifikohet, tė kuptohet, as tė interpretohet ndryshe veēėse si servilizėm, hipokrizi, nėnshtrim dhe solidarizim me tė gjitha tė kėqiat dhe mynxyrat, qė e kanė pllakosur sot kombin dhe shtetin shqiptar nė Ballkan.
I nderuar Sekretar i Pėrgjithshėm,
E nderuar Kryesi e Punės,
Tė nderuar vėllezėr dhe motra,
Tė nderuar bashkatdhetarė,
Duke pėrfunduar kėtė letėr ca tė gjatė, iu lutem pranoni urimet dhe pėrshėndetjet e mia mė tė ngrohta dhe mė tė sinqerta nė mbėshtetjen e parezervė tė realizimit tė synimeve dhe objektivave tė Juaja programore, qė janė nė fokus afatgjatė tė ruajtjes sė identitetit dhe tė bashkimit kombėtar shqiptar. Prandaj, kjo kohė e falsifikimeve transicionale na apostrofon, qė tė mos i mbyllim sytė para sė keqės dhe katastrofės tragjike, sepse pa identitet kombėtar dhe shtetėror tė mirėfilltė nuk do tė na pranojė nė radhat e tyre, as Amerika, e as bashkėsia ndėrkombėtare. Pa identitet dhe pa bashkim kombėtar nuk mund tė ketė Shqipėri, as shqiptarė. Ky ėshtė realiteti, qė nė shekuj ia ka verbuar dritat e syrit utopisė. Kjo ėshtė arsyeja kryesore, pse edhe sot nė fillimshekullin XXI (viti 2005) janė nė konfrontim tė papjtueshėm REALITETI dhe UTOPIA mbi tė vėrtetėn natyrore dhe historike tė RIBASHKIMIT GJITHĖKOMBĖTAR SHQIPTAR DHE TĖ SHQIPĖRISĖ ETNIKE.
Shpėtimi i shqiptarėve ėshtė vetėm nė Shqipėrinė e Ribashkuar Etnike, e jo as nė Evropėn Lindore, as nė atė Perėndimore!
Qoftė e pėrjetshme shembylltyra mendjendritur, qė ndėr breza ka flijuar dhe ka kontribuar pėr Ribashkimin e shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike!
Vėllazėrisht dhe atdhetarisht iu pėrgėzon,
Prof.dr.Mehdi Hyseni
KOSOVA, SIPAS "KARTĖS LETRARE" TĖ DRASHKOVIQIT(!)
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prfor. Dr. Mehdi HYSENI
Ėshtė e vėrtetė se, sa mė shumė po i afrohemi ēastit historik tė debatimit
ndėrkombėtar tė statusit tė Kosovės, (debatim ky, i cili sipas agjendės
diplomatike tė bashkėsisė ndėrkombėtare, parashikohet tė fillojė nga mesi i
vitit 2005 ose nė fillim tė vitit 2006 tė fillimshekullit XXI), duket sheshit se
Serbia me aleatėt e saj tradicionalė evropianė, ende nuk ka hequr dorė nga
opicioni i saj stereotip militarist-kolonial, duke ėndėrruar Kosovėn si pjesė
"natyrore-integrale" tė territorit tė saj etnik.
Kėtė politikė strategjike tė vjetėr kolonialiste (1878-2004) dhe ekspansioniste
tė Serbisė dhe tė serbėve ndaj Kosovės, si dhe ndaj pjesėve tė tjera tė
territorit indigjen tė Shqipėrisė Etnike, e provon edhe deklarata mė e re e
ministrit tė Jashtėm tė Unionit tė SMZ-sė, Vuk Drashkoviq nė takimin e bėrė me
homolugun e tij norvegjez Kaj Ejde nė Beograd, mė 29.XI.2004, duke nėnvizuar se
: " se nė territorin e Serbisė nuk mund tė krijohen dy shtete sovrane".(Balkanweb,29
nentor 2004). Kėtė e pohon edhe komunikata zyrtare e Ministrisė sė Punėve tė
Jashtme, se tė dy ambasadorėt Drashkoviq - Ejde, kanė konstatuar se " themeli i
tė gjitha negociatave rreth statusit tė ardhshėm tė Kosovės, duhet tė jetė
respektimi i Kartės sė OKB-sė dhe parimi i pakapėrcyeshėm se nė territorin e njė
shteti sovran( sipas tyre, domethėnė nė Serbinė sovrane - mh) nuk mund tė
krijohen dy shtete sovrane". ( Po aty, "Balkanweb" ).
Edhe pse "elokuenca diplomatike" e Vuk Drashkoviqit, orvatet pėr t'i "hedhur
pluhur syve" kryeshefit tė diplomacisė norvegjeze, Kaj Ejde, se sipas Kartės sė
OKB-sė, nė Serbinė sovrane, nuk mund tė krijohet edhe njė Kosovė shqiptare, si
shtet i dytė sovran, sepse "qenka" jashtė ēdo standradi dhe parimi tė Kartės sė
Kombeve tė Bashkuara dhe tė drejtės ndėrkombėtare, ( shprehur popullorqe, kjo
ėshtė njė rrenė e kulluar pėr hava, siē thotė populli ynė i urtė), sepse nė
rastin konkret, V.Drashkoviq tenton tė manipulpojė me tė drejtėn dhe tė vėrtetėn
historike tė shqiptarėve mbi Kosovėn, se gjoja kjo "ėshtė tokė sovrane serbe".
Ky konkluzion i Drashkoviqit, ka vetem njė element tė qėndrueshėm-falsifikimin
njėshekullor tė ndėrrimit tė tezės se "Kosova ėshtė pjesė e Serbisė sė Vjetėr
Jugore", dhe jo e Shqipėrisė Etnike. Pikėrshit, kėtu qėndron "keqkuptimi" dhe
konfrontimi shekullor i historigrafisė, i politikės dhe i diplomacisė serbo -
shqiptare, qė edhe sot, pas pėrfundimit tė luftės gjenocidale serbe(10.VI.1999)
kjo divergjencė mbizotėron nė marrėdhėniet e Kosovės dhe tė Serbisė. Pėr mė
tepėr, doktrina dhe praktika e deritashme e ndėrrimit tė tezės se "Kosova ėshtė
serbe" nė vazhdimėsi ka ushqyer idetė nacionalshoviniste dhe raciste tė
serbomėdhenjve, tė cilėt, tė indoktrinuar nė frymėn e racizimit dhe tė
parametrave tė hegjemonizmit neokolonialist ēetnik serb kanė ndikuar, qė Serbia
t'i kryejė dhjetė gjenocide mbi shqiptarėt dhe Shqipėrinė Etnike. Kėtė tezė tė
ndryshuar, pėrkatėsisht, tanimė tė riaktualizuar edhe nga ministri i Jashtėm i
SMZ-sė, Vuk Drashkoviq nė favorin e ideve tė krjimit tė Serbisė sė Madhe, e ka
aplikuar edhe ish-presidenti i Serbisė, Slobodan Milosheviq, e cila ishte
burimi, shkaktari dhe pasoja e ushtrimit tė politikės dhe tė praktikės
gjenocidale tė regjimit serbomadh mbi Kosovėn dhe shqiptarėt nė dekadėn e fundme
tė mbylljes sė shekullit XX (1989-1999).
Karta e OKB-sė nuk ėshtė nė funksion
tė mbrojtjes sė sovranitet kolonail tė Serbisė
Sipas interpretimit tė gabuar dhe tendencioz tė Kartės sė Kombeve tė Bashkuara
nga ana e kryeshefit tė diplomacisė serbomalazeze, Vuk Drashkoviq, tė bėrė
kryesisht nė kuptimin politiko-propagandistik serb tė pėrgjithėsuar, e jo nė
frymėn e objektivave dhe tė parimeve tė saj juridike ligjore, tė detyrueshme pėr
shtetet anėtare, del edhe "sugjerimi diplomatik", i tij, se Serbia duhet tė
zgjedhė problemin e Kosovės vetėm duke marrė pėr bazė dispozitat e Kartės sė
OKB-sė, por nė kuptimin negativ, ashtu si i konvenon sistemit shtetėror kolonial
serb, qė atij me ēdo kusht t'i rezervohet e drejta e ruajtjes sė sovranitetit tė
deritashėm kolonial mbi Kosovėn. Mirėpo, ky "parim" ligjėrisht nuk mund tė
zbatohet nė rastin e Kosovės, sepse kjo nė asnjė aspekt nuk mund tė trajtohet si
territor i Republikės sė Serbisė, por i Shqipėrisė Etnike, e cila si pasojė e
vendimeve tė njėanshme antiligjore tė Kongresit tė Berlinit (1878) dhe tė
Konfrencės sė Ambasadorėve tė Londrės (1913) i ėshtė aneksuar Serbisė, pa asnjė
tė drejtė. Kėtė tė vėrtetė tė pamohueshme historike dhe faktike, e di fare mirė
si Serbia e Madhe, ashtu edhe fuqitė e dikurshme imperialiste tė Evropės.
Edhe pse regjimi "demokratik" i Shqiperisė sė sotme (1990-2004), deri mė tash
nuk ėshtė prononcuar zyrtartisht se Kosova ėshtė pjesė integrale e Shqipėrisė,
dhe se nė kėtė kuptim nuk e ka ndihmuar nė asnjė mėnyrė luftėn ēlirimtare
kombėtare dhe antikoloniale tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės (UĒK) kundėr
agresionit dhe luftės gjenocidale tė Serbisė sė Slobodan Milosheviqit, kjo
heshtje, ky oportunizėm, kjo hipokrizi, kjo tradhti politike dhe kombėtare, qė
shpie nė ripėrēarjen, nė ricopėtimin dhe nė rikolonizimin e mėtejmė tė
shqiptarėve dhe tė territorit tė Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike nga
ana e kolonizatorėve dhe e imperilaistėve serbosllavė nė Ballkan, nuk nėnkupton
se Kosova "ėshtė serbe", kėtė duhet ta kenė tė ditur dhe, mė se tė qartė si
diplomacia e Vuk Drashkoviqit, ashtu edhe antidiplomacia e regjgimeve tė
derisotme tė Shqipėrisė, qė personifikohen me Sali Berishėn dhe me Fatos Nanon.
Nė veēanti, regjimet militariste gjenocidale serbomėdha (si nėn drejtimin e
Slobodan Milosheviqit, ashtu edhe tė Nebojsha Ēoviqit, tė Boris Tadiqit dhe tė
Vuk Drashkoviqit), duhet ta mbajnė parasysh faktin, se me gjithė neutralizmin e
politikės sė jashtme dhe tė diplomacisė sė Shqipėrisė sė Sali Berishės dhe tė
Fatos Nanos ndaj mbėshtetjes dhe zgjidhjes sė ēėshtjes sė Kosovės, populli
shqiptar i Kosovės, as UĒK-ja, pavarėsisht nga ēmimi qė e kanė paguar, qe mė se
100 vjet, nuk do tė pranojnė mė kurrė, qė tė rikthehen nė "vorbullėn" dhe nė
skėterrėn koloniale shekullore tė Serbisė, sado qoftė ajo Serbi e fuqishme, e
madhe, militariste, "demokratike" dhe "paqėsore", dhe sado qofshin tė fuqishme,
agresive dhe tė papėrmbajtura ato ish-fuqi tė mėdha tė Evropės imperialiste
(1815-1945), sepse janė nė tokėn e stėregjyshėve tė tyre ilirė, e jo nė
"territorin sovran" serb, siē pohojnė para botės milosheviqėt, tadiqėt, ēoviēėt
dhe drashkoviqėt, me qėllim qė tė realizojnė Projekprogramin e Serbisė sė Madhe
nė kurriz tė tokave etnike shqipta re, duke i mbajtur ende tė kolonizuara :
Kosovėn dhe Anamoravėn shqiptare (Kushumli, Bllacė, Leskovik, Vranjė, Bujanoc,
Medvegjė, Preshevė..., etj.).
Shikuar historikisht, ligjėrisht dhe realisht nuk ekzison kurrfarė dyshimi
hipotetik, se Kosova "ėshtė pronė" e Serbisė. Kėtė tė vėrtetė e di edhe
diplomacia letrare e Vuk Drashkoviqit, si dhe historiografia e politika
serbomadhe, mirėpo, nuk duan ta pranojnė, sepse i kanė "manastiret e tyre" nė
Kosovė : "Trepēėn", "Ferronikelin", "Magnezitin", "Obiliqin" (minierat e arit tė
zi) etj., dhe kjo ėshtė arsyeja kryesore pse as Milosheviqi, as Drashkoviqi, e
as Serbia e tyre nuk mund ta braktisin Kosovėn e kolonizuar, sepse ėshtė e
begatshme me pasuri tė shumta dhe tė vlefshme nėntokėsore (ari, argjend, plub,
bakėr, nikel, hekur, magnezit, thėngjill etj.). Pikėrisht, duke falėnderuar
shfrytėzimit qindravjeēar tė pasurisė sė paluajtshme dhe tė luajtshme shqiptare
nė Kosovė, dhe mė gjerė nė territoret e tjera tė Shqipėrisė Etnike, Serbia ia ka
arritur tė zhvillohet nė shkallėn mė tė lartė ekonomike, industriale dhe
ushtarake nė kuadrin ish-Mbretėrisė Serbo-Kroato-Sllovene (1918-19 29),
ish-Mbretėrisė Jugosllave (1929-1941) dhe tė ish-RSFJ-sė (1945-1990). E gjithė
kjo tregon se, po tė mos i kishte Kosova kėto "manastire ekonomike serbe",
sigurshit se Serbia dhe serbėt , as nuk do ta kishin kolonizuar fare Kosovėn, as
tokat e tjera tė Shqipėrisė Etnike. Konkretisht, po tė mos ishte nė pyetje
interesi ekonomik ekspansionist dhe kolonial i Serbisė dhe i Malit tė Zi si nė
Kosovė dhe mė gjerė, politika dhe kisha serbe, qė mė se njė shekull kishin hequr
dorė nga Kosova, si dhe nga sakralet religjioze dhe monumentet " e
shenjta-historike serbe". Pra, shumė thjesht, interesi kolonial serbmalazez
ėshtė ai qė edhe sot Kosovėn e mban "peng" nė arenėn ndėrkombėtare, e jo
kurrfarė mohimi i tė drejtave dhe i lirive tė pakicės serbomalazeze nė Kosovė,
siē po trumbeton propaganda subversive serbomadhe antishqiptare, me qėllim qė tė
ndėrrojė tezėn e vjetėr 100-vjeēare tė kolonializmit serbomadh, se "Kosova ėshtė
serbe" dhe i "pėrket" Serbisė. Nė kėtė kontekst, krye shefi i diplomacisė
serbomalazeze, Vuk Drashkoviq, insiston, qė tė manipulohet me parimin e
sovranitetit, tė sanksionuar nė Kartėn e Kombeve tė Bashkuara. Meqė,
V.Drashkoviq qenka "specialist i hollė" i njohjes sė normave tė sė drejtės
ndėrkombėtare, pėrkatėsisht tė Kartės Kombeve tė Bashkuara, do tė ishte e udhės,
qė ai t'i tregojė opinionit, se nė cilin paragraf tė saj e ka lexuar, qė parimi
mbi sovranitetin territorial kolonial tė ndonjė shteti, siē ėshtė nė fakt Serbia
me sovranitetin e saj kolonial mbi Kosovėn, Preshevėn, Bujanocin, Medvegjėn..,etj.,
ėshtė i paprekshėm, dhe i pandashėm"?! - Pėrkundrazi, njė "parim" i kėtillė i
kolonializmit serbomadh, ėshtė i dėnueshėm sipas paragrafėve tė Kartės sė
Kombeve tė Bashkuara dhe tė sė drejtės ndėrkombėtare, pavarėsisht nga qėllimet
perfide tė "kartės letrare" diplomatike tė ministrit tė Jashtėm tė SMZ-sė, Vuk
Drashkoviq, se nė "Serbi nuk mund tė krijohen dy shtete sovrane". Nė kėtė rast,
ai ka bėrė edhe njė gabim tė rėndė, dhe pa kurrfarė baze, sepse politika, as
populli shqiptar i Kosovės nė historinė e saj tė deritashme, nuk kanė shtruar
asnjė kėrkesė, as ultimatum bashkėsisė ndėrkombėtare, qė nė Serbinė e Vuk
Drashkoviqit , tė krijojnė ndonjė shtet sovran, siē aludon nė mėnyrė naive dhe
tė pandėrgjegjshme diplomacia letrare e tij, e shprehur edhe nė takimin me
ministrin e Punėve tė Jashtme tė Norvegjisė, Kaj Ejde, tė bėrė nė Beograd mė 29
nėntor 2004.
Pėr tė mos krijuar dilema si te ministri i jashtėm norvegjez, K.Ejde,
pėrkatėsisht te diplomacia e shtetit norvegjez, si dhe nė kuptim mė tė gjerė tė
opinionit ndėrkombėtar, ėshtė e domosdoshme dhe me interes, qė tė konstatojmė
se, diplomacia e " kartės letrare" me pėrmbajtje tė vjetėr tė
nacionalshovinzimit serbomadh tė Vuk Drashkoviqit, ėshtė nė kundrshtim me
qėllimet dhe me objektivat e Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, si dhe me luftėn e
kėrkesat e ligjshme dhe tė drejta tė popullit shqiptar tė Kosovės, qė kjo tė
jetė sovrane dhe e pavarur, jashtė kufijve tė deritashėm administrativė
kolonialė tė Serbisė. Nė favor tė kėtij konkluzioni janė edhe Deklarata
Kushtetuese e 2 Korrikut 1990, Kushtetuta e Kaēanikut (shtator 1990),
Referendumi gjithėpopullor (shtator 1991), si dhe pėrfundimisht lufta ēlirimtare
kombėtare dhe antikoloniale e UĒK-sė kundėr Serbisė pushtuese dhe gjenocidale,
luftė kjo e cila u mbėshtet edhe nga Shtetet e Bashkuara tė Amerikės dhe tė
aleatėve tė saj evroperėndimorė nė kuadrin e Aleancės sė Atlantikut Verior
(NATO).
Fundja, nėse "karta letrare" e diplomacisė nacionaliste e Vuk Drashkoviqit nuk i
ka tė qarta argumentet e theksuar mė sipėr, atėherė ky ėshtė problem i autroit
propagandues tė saj dhe i vetė Serbisė sovrane kolonialiste, qė duhet tė
zgjidhet nė kuadrin e Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, e jo sipas Planit
strategjik kolonizues tė Serbisė pėr Kosovėn, tė miratuar mė 27 prill tė vitit
2004. Nė tė vėrtetė, sipas Planit tė Serbisė pėr Kosovėn, kėrkohet qė, si fazė
nismėtare e rikolonizimit, tė vijė nė shprehje decentralizimi i Kosovės, i cili
nė esencė (de facto dhe de jure), do tė garantonte ndarjen e Kosovės nė disa
kantone, sikurse qė ėshtė rasti i Bosnjės nė tre entitete
(serbo-kroat-boshnjak).
Parimisht, unė pajtohem qė problemi kolonial i Kosovės, tė zgjidhet sipas Kartės
sė Kombeve tė Bashkuara, por duke zbatuar me saktėsi parimet dhe objektivat e
saj, qė i referohen tė sė drejtės sė vetėvendosjes sė tė gjithė kombeve dhe
popujve, e jo vetėm "parimi i sovranitetit" nė kuptimin e pėrgjithėsuar, ashtu
siē parashikon "karta letrare" e Vuk Drashkoviqit, e sajuar sipas Kushtetutės,
Planit, Rezolutės sė Serbisė, nė pėrmbajtjen e tė cilave, Kosova ėshtė
sanksionuar si pjesė integrale e territorit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi. Vetėm
mbi kėtė bazė, Serbia e Drashkoviqit pranon tė bashkėpunojė me institucionet dhe
me organizmat ndėrkombėtarė pėr tė "zgjidhur" ēėshtjen koloniale tė Kosovės.
Ndryshe, ēdo pėrpjkeje dhe alternativė tjetėr konstruktive dhe tė drejtė tė
problemit ekzistues tė Kosovės, "diplomacia letrare" e Serbisė sė Vuk
Drashkoviqit, e kualifikon pėrzierje nė ēėshtje tė brendshme tė Serbisė, duke i
quajtur shqiptarėt dhe UĒK-nė "terroristė" dhe "separatistė ", qė kanė pėr
qėllim "copėtimin" e "territorit sovran" tė Serbisė(!?) - Kjo parullė
propagandistike ėshtė e kapshme vetem per iracionalen patologjike kolektive
serbe, sepse, nė tė vėrtetė, edhe ėshtė zbatuar nė praktikė nė Kosovė(1998-1999)
nga "strategjia e tokės sė djegur" e forcave militariste, paramilitariste dhe
policore tė regjimit serb tė Slobodan Milosheviqit, tė cilėn e patėn ndėshkuar
si SHBA-ja, NATO, BE-ja, OSBE-ja dhe OKB-ja, sepse terroristėt, terrori dhe
terrozmi e gjenocidi shtetėror, i institucionalizuar dhe i zbatuar, ishte nė
anėn e "kartės letrare" tė paranojės kolektive serbe, e jo tė shqiptarėve, as tė
UĒK-sė, tė cilėt zhvilluan luftėn e pėrbashkėt tė rezistnecės gjithėpopullore
pėr tė shpėtuar Kosovėn shqiptare nga rigllabėrimi i flakės dhe i zjarrit
pushtues tė Serbisė kolonialiste. Me njė fjalė, shqiptarėt duan shtetin e tyre
sovran-Kosovėn sovrane nė truallin e Shqipėrisė Etnike sovrane, e jo, assesi, nė
ndonjė "humbėtirė" tė pagjurmė dhe tė pafund tė Serbisė fqinje, tė cilėn
diplomati serbomadh Drashkoviq, e konsideron tė "rrezikuar" nga pretendimet
territoriale tė shqiptarėve tė Kosovės. Kjo akuzė ėshtė e pabazė, dhe e
inskenuar pėr qėllime tė ndryshme propagandistike tė Serbisė, ngase nė historinė
e deritashme tė luftėrave tė shqiptarėve pėr pavarėsinė e Kosovės, pėrkatėsisht
tė Shqipėrisė Etnike (1878-1999) nuk ka ekzistuar asnjė Platformė as Program
Kombėtar, qė ka parashikuar nė ndonjė fjali a paragraf, grabitjen dhe
kolonizimin e territorit tė Serbisė apo tė vendeve tė tjera fqinje. Mirėpo,
historia e deritashme 100-vjeēare flet tė kundėrtėn: Serbia ėshtė ajo sė bashku
me Malin e Zi, tė cilat i kanė pushtuar dhe kolonizuar (mbi 5o%) tė territorit
dhe tė popullatės sė Shqipėrisė Etnike. Kėtė tė vėrtetė historike, tanimė e kanė
tė njohur edhe "vremēat" e malit, e lere mė historiografia , politika dhe
shkenca kombėtare shqiptare dhe ajo ndėrkombėtare. Ndėrrimi i kėsaj teze nga
pala serbomadhe, favorizon vetėm koherencėn dhe mbijetesėn e politikės dhe
praktikės hegjemoniste dhe kolonialiste tė Serbisė mbi Kosovėn dhe shqiptarėt,
si dhe apostrofon palėn shqiptare, qė tė mos pranojė kurrfarė dialogu me Serbinė
pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės ngase kjo nuk ėshtė ēėshtje e Serbisė, por
vetėm e Kosovės dhe e bashkėsisė ndėrkombėtare, duke qenė se Serbia ka
kapitulluar me luftėn e saj okupuese gjenocidale dhe kolonialiste mė 1999.
Kėshtu qė, ajo nuk ka kurrfarė tė drejte as obligimi moral as ligjor, qė tė
kėrkojė, tė inkuadrohet nė zhvillimin e negociatave me palėn shqiptare dhe
bashkėsinė ndėrkombėtare pėr zagjidhjen pėrfundimtgare tė statusit tė Kosovės.
Si nė kuptimin faktik, ashtu edhe nė atė juridiko-politik e
historik, ky ėshtė karremi i "kartės letrare" tė diplomacisė
"evolutive-demokratike e paqėsore" tė Vuk Drashkoviqit(ministėr i Jashtėm i SMZ-sė),
qė edhe pas politikės dėshtuese gjenocidale, u servohet me paturpėsi, dhe pa
kurrfarė baze ligjore juridike qendrave tė vendosjes sė politikės ndėrkombėtare.
Mirėpo, tė gjithė ata (me vetėdije a pa vetėdije), qė gėlltisin kėtė "kartė tė
re" tė nacionalizmit serbomadh, se kinse "shqiptarėt duan tė formojnė shtet mbi
shtet nė Serbi" (gjė qė kjo ėshtė vetėm njė parullė shpifėse propagandistike, qė
ka pėr qėllim qė, shqiptarėt t'i denoncojė para bote si "piratė" tė rrėmbimit tė
"territorit sovran" tė Serbisė, dhe destabilizues tė rajonit tė Ballkanit), do
tė digjen nga efekti i tij i njėanshėm dhe iracional, i cili do t'i kushtojė
shtrenjtė paqes dhe sigurisė jo vetėm nė Ballkan, por edhe mė gjerė. (Liria
Kombėtare, mė 02. 12 2004).
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
REPRIZA E PĖRRALLĖS DIPLOMATIKE E VUK DRASHKOVIQIT DHE DIPLOMACIA E
PĖRMBAJTJES
Me
tė lexuar intervistėn e Vuk Drashkoviqit me titull: Marrėveshja me Islamin,
Kosova ėshtė pjesė e Serbisė-Malit tė Zi, botuar nė gazetėn Shekulli tė datės
6 prill 2005, i kuptova fare mirė tė gjitha pikat nevralgjike tė pėrgjigjjes
sė tij dhėnė Nevila Pemdojt lidhur me statusin e Kosovės nė kontekstin e kėsaj
marrėveshjeje ndėrshtetėrore, si dhe nė kuptim mė tė gjerė tė relacioneve evro-ndėrkombėtare.
Siē kuptohet nga
pėrmbajtja e kėsaj interviste, fjala ėshtė pėr Marrėveshjen e heqjes sė
taksimit tė dyfishtė, ku thuhet se Shqipėria e njeh hapėsirėn territoriale tė
ish-Jugosllavisė sė mbetur, qė nėnkupton edhe pėrfshirjen e Kosovės si pjesė tė
Unionit tė Serbisė dhe tė Serbisė, tė pėrfunduar nė Tiranė, para ca kohėsh nėn
firmat e dy ministrave tė jashtėm tė Shqipėrisė (Kastriot islami), dhe tė
Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi (Vuk Drashkoviq).
Qė nė fillim duhet tė
nėnvizojmė faktin se arritja e kėsaj Marrėveshjeje nuk ėshtė aspak e ēuditshme,
as e papritur, kur dihet se Shqipėria nuk ka politikėn e saj tė tė brendshme,
as tė jashtme, qė nga viti 1990 e kėtej, nė veēanti kur ėshtė fjala me shtetet e
saj fqinjee siē janė Unioni i Serbisė dhe i Malit tė Zi, Maqedonia dhe Greqia.
Mjerisht, kėtė e dėshmon edhe statusi i pazgjidhur i shqiptarėve nė kėto vende
kolonialiste serbo-sllave. Mirėpo, sa ia vlen dhe, deri kur do tė debatojmė dhe
tė polemizojmė me politikėn e dreqit nė kėtė tabu temė serioze dhe tė
pashmangshme, kur njė ish-ministėr i Jashtėm i Shqipėrisė para ca vitesh, pat
deklaruar botėrisht nė (stilin e politikės sportive tė mundjes) se nuk ekziston
ēėshtja shqiptare e pazgjidhur nė Ballkan. Ndėrkaq, Akademia e Shkencave tė
Shqipėrisė (truri i kombit dhe i shtetit) e dokumenton tė kundėrtėn: gjysma e
trojeve etnike shqiptare ndodhet ende nėn zgjedhėn e disa shteteve tė huaja. Si
rrjedhim, ēėshtja kombėtare shqiptare ėshtė njė ēėshtje ende e
pazgjidhur(Shih:Platformėn pėr zgjidhjen e ēėshtjes kombėtare shqiptare,ASHSH,
Tiranė, 1998,f.50).
Ministri i jashtėm i
Unionit tė SMZ-sė, Vuk Drashkoviq si dhe shteti dhe Kisha e tij ortodokse serbe
kanė tė drejtė tė propagandojnė politikėn e tyre, se Kosova ėshtė pjesė
integrale e territorit tė Serbisė ngaqė politika e brendshme dhe jashtme
zyrtare e gjysmė Shqipėrisė sė pavarur (edhe gjatė luftės: 1989-1999, edhe pas
luftės: 1999-2005), me potezat e saj tė pakonrolluar, tė motivizuar kryesisht nė
zhvillimin e transakasioneve tregtare dhe ekonomike me Serbinė, (e kanė harruar
ēėshtjen e pazgjidhur tė Shqipėrisė Etnike nė Ballkan) dhe, nė vend se tė
merret me shqyrtimin e saj tė gjithanshėm, e mbėshtet kėtė tezė nacionalsite
gjithėserbe tė Vuk Drashkoviqit ngase pa u zgjidhur problemi i Kosovės, si dhe
problemet e tjera tė kėsaj natyre tė shqiptarėve nė Maqedoni, nė Mal tė Zi dhe
nė Greqi, nuk i ka prerė marrėdhėniet diplomatike me kėto shtete kolonialiste.
Pėrkundrazi, politika e jashtme dhe diplomacia e Shqipėrisė e ka mbėshtetur pa
rezervė rikthimin e SMZ-sė gjenocidale nė institucionet dhe mekanizmat
ndėrkombėtare (OKB, OSBE, Pakti i Stabilitetit pėr Evropėn Juglindore etj.).
Prandaj, edhe Marrėveshja e theksuar, e nėnshkruar nga Islami dhe Drashkoviqi,
nuk mund tė quhet si ndonjė precedencė politike, sepse ėshtė arritur nė frymėn
e plotė tė parimit dialektik dhe reciprok tė diplomacisė ekzistuese tė
Shqipėrisė sė Fatos Nanos dhe tė Sali Berishės ndaj Unionit tė SMZ-sė sė Vuk
Drashkoviqit dhe tė Vojislav Koshtunicės.
Ripohimi i pikave tė
pandryshuara tė diplomacisė serbomadhe
Natyrisht, duke
shfrytėzuar vrimat dhe dobėsitė e diplomacisė sė defaktorizuar tė Shqipėrisė,
Vuk Drashkoviq, edhe nė intervistėn dhėnė Nevila Prendojt, ka ripohuar tė
njėjtat qėndrime dhe pikėpamje tė politikės zyrtare tė Unionit tė SMZ-sė dhe tė
Kishės Ortodokse Serbe, tė cilat ua pat transmetuar hapur homologėve tė tij nė
Tiranė, mė 24 dhjetor 2004, se Kosova ėshtė pjesė e Serbisė, dhe se fati i
saj nuk mund tė zgjidhet pa pėrzierjen direkte tė Serbisė ngaqė, ku sipas
dėshmisė sė tij kėtė ua mundėson Rezoluta 1244 e KS tė Kombeve tė Bashkuara, si
dhe dialogu promotor konstruktiv mes Serbisė dhe Shqipėrisė... Mirėpo,
pavarėsisht nga mesazhi i kėtyre pozave retorike tė spiritualizimit dhe tė
nacionalizmit serbomadh tė politikės aktuale shtetėrore tė SMZ-sė ndaj
Kosovės, Vuk Drashkoviq harron se Serbia dhe serbėt e tij, edhe pėr shkak tė
hollokaustit tė fundit (1989-1999) kanė harxhuar ēdo kredi pėr tė rikthyerė
Kosovėn nė kanxhat e kolonializmit shekullur serbomalazez. Edhe pse filozofia
politike e V. Drashkoviqit ėshtė produkt i nacionalromantizmit serbomadh, e
trashėguar nga regjimet e ndryshme gjakatare principale, mbretėrore, socialiste,
komuniste dhe fashiste gjenocidale serbo-jugosllave, Kosova definitivisht, mė 24
mars tė vitit 1999 (fillimi i bombardimeve tė NATO-s pėr tė shpėtuar Kosovėn dhe
shqiptarėt nga Serbia gjenocidale) ka dalė nga errėsira mesjetare
serbo-bizantine e car dushanėve, e slobodan milosheviqėve dhe e drashkoviqėve.
Kėtė duhet ta kenė pasur tė ditur tė gjithė ministrat e jashtėm dhe tė brendshėm
tė Unionit tė SMZ-sė, si dhe promotori dhe provokatori politik kryesor i
tyre-Kisha Ortodokse Serbe (e cila ėshtė shkaku dhe pasoja kryesore e
tragjedisė shekullore e shqiptarėve dhe e Shqipėrisė Etnike nė Ballkan) me nė
krye vladikėn Artemije Radosavleviq.
Pavarėsisht nga
zhvillimi i tezave psikopatologjike tė diplomacisė antishqiptare tė Vuk
Drashkoviqit, se nė tė ardhmen Kosova, duhet tė jetė si njė urė kaluese,
pajtuese, bashkėpunuese e hapur, me status human evropian, qė garanton barazinė
pėr tė gjithė, e jo ndyrshimin e kufijve tė saj etj. E kuptoj dhimbjen dhe
sikletin politiko-propagandistik tė ruajtjes dhe tė thellimit tė paqes dhe
tė bashkėpunimit tė Serbisė me Kosovėn, mirėpo, kėto synime pajtuese,
demokratike dhe pluraliste ndėretnike nuk mund tė arrihen praktikisht,
pėrderisa tė mos zgjidhet statusi pėrfundimtar i Kosovės. Domethėnė, ashtu siē
ėshtė shprehur edhe kryeministri i Qeverisė sė Kosovės, Bajram Kosumi, se
statusi i Kosovės nuk mund tė zgjidhet pėrmes bisedimeve me Beogradin. Kjo
ėshtė mė se e qartė, edhe pse nacionalistit Vuk Drashkoviq nuk i shkon pėr
shtati, as pėr grazhdi pėrdorimi i termit Status final i Kosovės, duke qenė
se me gjithė listėn e mėnysė sė dėshirave tė Serbisė, qė Kosovėn edhe mė tej,
ta mbajė nėn sundimin e saj tė egėr kolonial, diplomati Drashkoviq kupton aq
politikė dhe dozė reale tė barometrit diplomatiko-juridik ndėrkombėtar, se
njohja e statusit final Kosovės do ti sillte pavarėsinė e plotė nga Unioni i
Serbisė dhe i Malit tė Zi. Mirėpo, ministri Jashtėm serbomalazez, kursesi tė
pajtohet me statusin final, sepse zgjidhja e tij e drejtė nė frymėn e sė
drejtės sė vetėvendosjes tė sė drejtės ndėrkombėtare dhe tė Kartės sė Kombeve
tė Bashkuara, (por jo sipas diagnozės ndėrkombėtare tė Drashkoviqit dhe tė
Serbisė, qė tė mos ndryshohen kufijtė e Kosovės) do tė finalizonte cilėsinė
e subjektivitetit jurdiko-politik ndėrkombėtar tė Kosovės. Pėr kėtė arsye
Drashkoviqi ėshtė alergjik nė pėrdorimin e nocionit status final i Kosovės,
ku sipas shpjegimit tė leksikologjisė diplomatike tė tij termi final do tė
thotė vdekje. Nė rastin konkret, termi vdekje ėshtė pėrdorur nė kuptimin e
pėrgjithshėm tė tij. Mirėpo, kėtu kemi tė bėjmė termin politik final nė
kuptimin e sė veēantēantės dhe tė pėrgjithshmes. Nuk duhet tė hezitojmė nė
pėrdorimin e kėtij nocioni nė kėtė kontekst, sepse me pavarėsimin e Kosovės
nuk do tė vdesė as ministri i Jashtėm V.Drashkoviq, as minoriteti serb, as
serbėt, as bashkėpunimi me Kosovėn dhe me Shqipėrinė, por pėrnjėmendė do tė
ngordhė pėrgjithmonė sundimi kolonial dhe imperialist i Serbisė sė Madhe nė
Kosovė. Thjesht, shprehur pa u thelluar nė fjalorin filozofik tė strategjisė sė
frikėsimit dhe tė provokimit tė diplomacisė serbomadhe antishqiptare, kjo ėshtė
arsyeja kryesore pse Vuk Drashkoviqi e konteston nocionin status final, duke
nėnvizuar: Unė nuk dua ta pėrdor termin status final, sepse statusi final
nėnkupton vdekjen(Shekulli,6 prill, 2005).
Duke qenė se V.
Drashkoviq ėshtė aq i ndėrlidhur me fatin kolonial dhe vasal tė Kosovės, tė
cilėn (edhe pas terrorit gjenocidal tė Serbisė sė Slobodan Milosheviqit)
konsideron si kopsht tė vetin tė patjetėrusar, ėshtė e drejtė e tij (qoftė si
diplomat, qoftė si letrar), tė mos e pėrdorė nocionin status final tė Kosovės,
por nė vend tė tij (nolens volens, mos sot, nesėr) duhet tė pėrdorė termin
pavarėsi, qė do tė thotė shkėputjen de facto dhe de jure tė Kosovės nga Serbia
kolonialiste. Statusi final i i pavarėsisė sė Kosovės tanimė ėshtė ēėshtje e
kryerė, pėr kėtė arsye, Drashkoviqi (tė paktėn pėr hir tė qetėsimit tė
opinionit publik serb, nė rolin e diplomacisė sė elaborateve antishqiptare tė
Ivo Andriqit dhe tė akademikut Vasa Qubrilloviqit, deklaroi para masmediave nė
Beograd) se i shmanget me zgjuarėsi diploamtike pėrdorimit tė
termit:final=vdekje. Kjo deklaratė iracionale, e papeshuar diplomatikisht,
ėshtė plotėsisht e barasvlerėshme me kėtė konluzion mė tė hershėm tė Vuk
Drashkiviqit, kur thotė se : Nuk mund ta paramendoj jetėn time pa Kosovėn.
Mirėpo, pavarėsisht nga kjo lojė e re propagandistike me termat:
final-vdekje nė disfavor tė jetėsimit tė pavarėsisė sė Kosovės, politika
shqiptare, as diplomacia e Kastriot Islamit, nė asnjė mėnyrė nuk ia dėshirojnė
finalen fizike dhe diplomatike tė Drashkoviqit, por vetėm vdekjen e natyrshme
dhe tė ligjshme tė politikės sė kolonializimit dhe tė imperializimit serbomadh
nė Kosovė. Kjo ėshtė e vetmja rrugė e arsyeshme dhe e pranueshme diplomatikisht,
juridikisht dhe ndėrkombėtarisht pėrmes sė cilės diplomacia e Drashkoviqit, do
tė mund tė vinte nė shprehje pėr ti normalizuar marrėdhėniet e ngrira me
shqiptarėt nė Kosovė. Ndryshe, ēdo alterntaivė tjetėr (pa status final., ashtu
si i konvenon Serbisė dhe Kishės Ortodokse Serbe) e parashikuar nga diplomacia e
qeverisė serbe e Beogradit pėr Kosovėn, do ta ēonte nė izolim Serbinė si nė
kuptimin e bashkėpunimit integrues rajonal, ashtu edhe nė atė ervo-ndėrkombėtar,
pavarėsisht nga llogaritja nė premtimet dhe nė garancionet evenetuale tė
qeverisė sė Fatos Nanos, apo nga nėnshkrimi i traktateve tė ndryshme nga ana
ministrit tė Jashtėm, Kastriot Islami, siē ėshtė rasti me Marrėveshjen e
sipėrtheksuar. Fundja, do tė ishte absurde qė Vuk Drashkoviqi tė vdiste pėr
Kosovėn time, kur ai e ka Serbinė e tij?! Vėrtet, e kam parasysh diplomacinė
patetike dhe moralizuese tė Vuk Drashkoviqit pėr zgjidhjen pėrfundimtare tė
statusit tė Kosovės. Mirėpo, si Drashkoviqi, ashtu edhe Serbia duhet tė mbajnė
parasysh faktin se, qe pesė vjet (1999) ka perėnduar koha e fjalėve boshe, dhe
politika e diktatit nga pozita e kėrcėnimit tė forcės, kur ėshtė fjala pėr
Kosovėn, sepse kjo tanimė nuk i pėrket as diplomacisė ekspansioniste tė
Drashkoviqit, as sovranitet kolonial tė Unionit tė SMZ-sė, de facto dhe de jure
ėshtė shtet mė vete sikurse Tajvani, pavarėsisht se a do ta njohė atė Serbia
dhe aleatėt e saj ballkanikė dhe evropianė.
Letėr e hapur Tribunalit tė Hagės nga pėrfaqėsues tė shoqėrisė
civile
Tribunalit tė Hagės nuk i duhet Z. Haradinaj, Kosovės i duhet!
Tribunali Ndėrkombėtar pėr Krimet e Luftės nė ish-Jugosllavi ėshtė institucion
i respektuar nga shoqėria kosovare. Populli i Kosovės ėshtė veēanėrisht
mirėnjohės pėr punėn nė ndjekjen penale tė ish-udhėheqėsve tė Republikės sė
Serbisė, qė kanė qenė nxitėsit edhe/apo ekzekutuesit e krimeve mė brutale dhe
tė tmerrshme qė ka parė njerėzimi ndonjėherė, tė kryera nė Kosovė dhe nė
pjesėt tjera tė ish-Jugosllavisė.
Ne
jemi, megjithatė, tė tronditur me vendimin e Tribunalit tė ngrisė padinė
kundėr Kryeministrit tonė, Ramush Haradinaj, i cili, nė mes tjerash, ėshtė
partner i besueshėm i shoqėrisė civile nė Kosovė. Jemi tė tronditur, jo pse
besojmė qė drejtėsia duhet tė zbatohet selektivisht, por pėr shkak tė besimit
tonė qė drejtėsia pėson nėse nuk udhėhiqet nga motivet e kėnaqjes sė ndjenjės
sė drejtėsisė dhe tė ligjit. Besojmė qė ekziston vetėm njė arsye pėr ngritjen
e padive kundėr kosovarėve, e ajo ėshtė tė barazohet fajėsia pėr tė gjitha
palėt e pėrfshira nė konfliktet ballkanike. Pėrveē faktit qė ėshtė
skajshmėrisht e pavėrtetė, kjo gjithashtu ėshtė fyerėse pėr mijėra viktima tė
pafajshme.
Ne
nė Kosovė jemi pėr tė parėn herė nė historinė tonė nė proces tė ndėrtimit tė
shoqėrisė demokratike dhe sundimit tė ligjit. Ne kemi nevojė pėr gjithė
mbėshtetjen qė mund ta marrim. Nė kėtė aspekt, koha e ngritjes sė padisė ėshtė
fatkeqe, pasi qė nėn udhėheqjen energjetike dhe efektive tė Qeverisė sė
udhėhequr nga z. Haradinaj tė gjitha nivelet e shoqėrisė kosovare kanė arritur
progres tė pamohueshėm drejt pėrmbushjes sė standardeve tė vendosura nga
komuniteti ndėrkombėtar.
Nė
anėn tjetėr, nėse njė ndėr qėllimet kryesore tė Tribualit ėshtė edhe tė
kontribuohet nė rivendosjen e paqes pėrmes shtytjes pėr pajtim, atėherė
arritja e kėtij synimi vetėm sa dėmtohet me padinė kundėr z. Haradinaj. Ky
veprim mund tė dėmtojė seriozisht paqen e brishtė nė Kosovė dhe rrugėn tonė
pėr tė vendosur demokracinė dhe sundimin e ligjit. Kjo padi nuk do tė kuptohet
nga shumica e madhe e kosovarėve pėr shumė arsye dhe do tė rrezikojė tė gjitha
arritjet tona. Ky veprim do tė aktivizojė forcat radikale qė mund tė kthejnė
progresin prapa. Ēfarėdo tė jenė motivet, ne do ta paguajmė ēmimin.
Pa
marrė parasysh motivet e ngritjes sė padisė, ne kėrkojmė qė z. Haradinajt ti
lejohet tė mbrohet nė liri dhe ti lejohet tė vazhdojė punėn e tij mė se tė
suksesshme si Kryeministėr. Tribunalit tė Hagės nuk i duhet z. Haradinaj,
KOSOVĖS I DUHET!
Nė
tė njėjtėn kohė, ne i bėjmė thirrje tė gjithė kosovarėve dhe udhėheqėsve tonė
politikė qė nė kėtė kohė tė vėshtirė tė reagojnė me pjekuri politike, nė
mėnyrė tė qytetėruar, paqėsore dhe demokratike. Kariera dhe reagimi i sotshėm
i z. Haradinaj ndaj padisė shėrben si shembulli mė i mirė. Shqipe Breznica
An open letter to the Hague Tribunal
from representatives of Kosova civil society
The Hague Tribunal does not need Mr
Haradinaj, KOSOVA DOES!
The ICTY is a respected institution
within the Kosovar society. The people of Kosova are especially grateful for
efforts to prosecute the former-leadership of the Republic of Serbia, who have
been the chief instigators and/or executors of the most brutal and despicable
crimes humanity has ever witnessed committed here in Kosova and other parts of
former Yugoslavia.
We are, however, shocked with the ICTY
decision to indict our Prime Minister, Ramush Haradinaj, who is, among other
things, also a very reliable and trusted partner of civil society in Kosova.
This, not because we believe justice should be applied selectively, but
because of our conviction that justice is being harmed if it is driven by
motivations other than to satisfy the sense of justice and the letter of the
law. There is probably only one reason to indict more people from Kosova, that
being to show equality of guilt for all the parties in the Balkan conflicts.
Beside the fact that that is profoundly untrue, it is also insulting to the
thousands of innocent victims.
We in Kosova are in the process for the
first time in history of building a democratic society and rule of law. We
need all the support we can get. In this perspective the timing of this
indictment is very unfortunate as all the layers of Kosovar society, under the
energetic and effective leadership of the government led by Mr. Haradinaj and
supported by UNMIK, have made substantial progress towards fulfilling the
standards that the international community has put forth for us.
On the other hand, if one of the main
goals ICTY has committed itself to, is to contribute to the restoration of
peace by promoting reconciliation, this purpose is not served with Mr.
Haradinaj indictment. This action might be seriously undermining our fragile
peace and quest for democracy and rule of law. This indictment will not be
understood by the vast majority of Kosovar society for many reasons and will
put all our achievements and efforts at a great risk. This action will
galvanize radical and less radical forces that may as well turn the clock
backwards. Whatever motivations, we will pay the price.
Regardless of the motivations for the
indictment we demand that Mr Haradinaj be allowed to defend himself in freedom
and be allowed to continue his most successful work as prime minister. The
Hague Tribunal does not need Mr Haradinaj, KOSOVA DOES!
At the same time, we call upon all
fellow Kosovars and our political leaders to respond to these difficult time
with civility, political maturity, peaceful and democratic means. Mr.
Haradinajs political carrier and his response today to the indictment has set
the example. Shqipe Breznica
BAROMETRI DIPOMATIK
Prof.Dr. Mehdi HYSENI
RAMUSH HARADINAJ-VIKTIMĖ E KOLLABORACIONIZMIT
KUISLING PROSERB DHE E KISHĖS ORTODOKSE SERBE
Pėrgjegjėsia nė anėn terrorit gjenocid serb, jo tė UĒK-sė !
Pa marrė
parasysh objektivat politike dhe juridike tė procedurės hetimore dhe gjyqėsore
tė Gjykatės Ndėrkombėtare tė Hagės ( me 10 vjet vonesė nė nxjerrjen e sė
vėrtetės nė shesh), Gjykata Ushtarake Ndėrkombėtare e Nyrnbergut, ndryshe nga
Gjykata e Karla Del Pontes, nė bangėn e zezė i ka nxjerrė dhe dėnuar vetėm
kriminelėt nazifashistė, bashkėpunėtorėt dhe bashkideologėt e politikės sė
hollokaustit tė Adolf tė Hitlerit, e jo edhe ēlirimtarėt e Koalicionit
Antifashist Antihitlerian, qė kanė triumfuar mbi fashizmin nė pėrmasa tė
pėrbotshme.
S ka
dyshim se burgosjen e Ramush Haradinajt (sonte e kremton e tėrė Serbia dhe Kisha
Ortodokse Serbe, si dhe kollaboracionistėt e tyre hyzmeqarė proserbė nė Kosovė,
tė cilėt qe pesė vjet rresht e kanė pėrpiluar aktakuzėn kundėr UĒK-sė dhe
udhėheqjes sė saj, duke i fajėsuar si kriminelė dhe terroristė, duke harruar
se vetė ishin dhe janė tė tillė) e kanė pritur me padurim kollaboracionistėt e
regjur proserbė sė bashku me mentorėt e tyre denoncues serbomėdhenj tė
Beogradit, tė Graēanicės, tė Manastirit tė Deēanit dhe tė Patrikanės sė Pejės me
nė krye Vojsilav Koshtunicėn dhe me vladikėn Artemije. Mirėpo, pavarėsisht nga
akuzat e tyre tė ndyra kundėr luftės sė drejtė tė UĒK-sė dhe drejtuesve tė saj,
siē janė Ramush Haradinaj dhe Fatmir Limaj, kėtė akt tė kurdisur tė politikės
dhe propagandės sė tyre tė nėndheshme, sonte, as nesėr, nuk kanė arsye tė
festojnė, as ti gėzohen pak, as shumė, sepse kushdo qė ta zėvendėsojė Ramush
Haradinajn, si premier i Qeverisė sė Kosovės (pavarėsisht se nga cila parti a
lėvizje shqiptare vjen ai ose ajo), do ta zbatojė tė njėjtėn strategji politike
dhe diplomatike nė favor tė pavarėsisė sė Kosovės, dhe tė mbrojtjes sė vlerave
dhe tė fryteve tė ēmueshme tė luftės sė drejtė ēlirimtare kombėtare dhe
antikolonialiste tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės (UĒK-sė).
Burgosja e
Ramush Haradinajt si shkak dhe pasojė tė intrigave dhe tė spiunimit tė
kollaboracionistėve proserbė, dhe tė gjykatave politike dhe kishtare tė Serbisė,
ėshtė edhe njė argument mė shumė se ata moralisht dhe ligjėrisht ishin nė
anėn e drejtėsisė dhe tė luftės sė drejtė ēlirimtare tė UĒK-sė kundėr terrorit
dhe terrorizmit tė organziuar institucional tė Serbisė dhe tė Kishės Ortodokse
Serbe nė Kosovė. Prandaj, si tė tillė, duke e mbrojtur drejtėsinė, dhe tė
vėretetėn e luftės sė drejtė ēlirimtare tė UĒK-sė, do tė dalin fitimtarė edhe
nga procesi gjyqėsor i Tribunalit tė Hagės, i organizuar dhe i montuar nga
aktakuzat e dosjes kriminele tė Kishės Ortodokse Serbe dhe tė eksponentėve
kollaboracionistė tė saj.
BAROMETRI
DIPLOMATIK
Prof.Dr.
Mehdi HYSENI
KOSOVA
SIPAS STANDARDEVE NDĖRKOMBĖTARE TĖ SERBISĖ(!)
1. Konstatimi
Nė vend
tė
debatimit tė sė
drejtės sė vetėtvendosjes sė Kosovės, kohėve tė fundit, sipas raportit tė njė
sesioni tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara, u vlerėsua se
Kosova deri tani nuk ka plotėsuar nė mėnyrė eksplicite asnjė nga standaedet e
pėrcaktuara(kėshtu deklaroi Sekretari i pėrgjithshėm i Kombeve tė Bashkuara,
Kofi Annan. Me gjithė vlerėsimin pozitiv tė kryeshefit tė UNMIK-ut, Soren
Jesen- Petersen se, nė jetėsimin e standardeve tė parashtruara nga ana e
bashkėsisė ndėrkombėtare, nė Kosovė janė arritur rezultate konkrete, stafi i
ngushtė (KS-ja) i Kofi Annanit, nxori konkluzionin e kundėrt nga raporti zyrtar
vlerėsuar i UNMIK-ut. Ky keqkuptim i rastit mė sė shumti i gėzoi, dhe iu dha
krahė ekstremistėve serbomėdhenj tė qeverisė sė Beogradit dhe tė Kishės
Ortodokse Serbe, se ata, sikurse pesėvjeēarin e shkuar, do tė vazhdojnė tė
njėjtėn metodologji tė marsheve tė tyre nacionalshoviniste nė destabilizimin e
procesit tė sigurisė dhe tė paqes nė Kosovė.
2.Anakronizmi
Divergjencat dhe shpėrputhja e raporteve vlerėsuese tė UNMIK-ut dhe e bazės sė
tij-Kėshillit tė Sigurimit tė OKB-sė, pėrkatėsisht tė Soren Jesen Petersenit dhe
tė Kofi Annanit lidhur me pėrmbushjen dhe mospėrbushjen eksplicite tė
standardeve pėr Kosovėn, nuk duhet kėrkuar nė atė takim ēasti, por nė
origjinėn mė tė hershme tė konfliktit serbo-shqiptar pėr Kosovėn, qė bazėn e ka
nė kolonializmin shekullor serbomalazez (1878; 1912-1913), si dhe nė aktet e
noveluara-juridiko-kushtetuese tė Serbisė, pėrkatėsisht tė Unionit tė Serbisė
dhe Malit tė Zi. Nė kėtė pikėvėshtrim qėndron anakronizimi dhe paradoksi midis
realititetit (vetėvendosjes) dhe utopisė(kolonializmit serb). Trajtimi dhe
zgjidhja e ēėshtjes sė Kosovės, patjetėr duhet tė bėhen nė pėrputhje me
standardin e sė drejtės vetėvendosjes (si parim bazė i Kartės sė OKB-sė dhe i
sė drejtės ndėrkombėtare), e jo nė pėrputhje me standardet e kolonmializmit
gjenocid tė Serbisė, pėrkatėsisht tė Unionit tė SMZ-sė, se Kosova ėshtė tokė e
shenjtė serbe, dhe pjesė integrale e territorit etnik tė Serbisė. Pikėrisht, ky
lloj anakronizimi nacional, politik, juridik, kushtetues dhe
religjioz-mitologjik i Serbisė, ėshtė, dhe pa dyshim, edhe nė tė ardhmen, do tė
jetė barriera kryesore, (si nė planin e brendshėm, ashtu edhe tė jashtėm) qė
Kosova tė mos ketė mundėsi ti plotėsojė tėrėsisht standardet e kolonializmit
serb, tė parashtruara dhe tė pėrpunuara pėr ēudi edhe nga ana e bashkėsisė
ndėrkombėtare, e cila nė kėtė rast ėshtė treguar plotėsisht e njėanshme, dhe nė
disfavor tė dispozitave tė Kartės sė OKB-sė dhe tė rendit juridik-pozitiv
ndėrkombėtar.
3. Decentralizimi
Pėrgjithėsisht, tė gjitha standaredet e parashikuara, qė duhet ti plotėsojė
Kosova ndaj bashkėsisė ndėrkombėtare dhe Serbisė, janė koduara me titullin
decentralizim, standard ky, qė nė kuptimin juridiko-kushtetues ndėrkombėtar, nuk
ka asnjė kuptim, sepse Kosova ende nuk ka arrituar, qė teorikisht, as
praktikisht tė ketė kurrfarė sistemi centralist absolut, as pushteti shtetėror,
sepse, thjesht, ende nuk gėzon atributet e shtetiut nė kuptimin e njėmendtė si
subjekt juridik ndėrkombėtar. Prandaj, nuk kanė vend mashtrimet, as spekulimet
juridike ligjore (qoftė nė shkallė kombėtare a ndėrkombėtare), se Kosova, sine
qua non, duhet ti plotėsojė standardet ndėrkombėtare, po qe se synon
pavarėsinė e saj. Ky cilėsim nuk ka asnjė lidhje me tė drejtėn, as me drejtėsinė
ndėrkombėtare, por ėshtė vetėm nė funksion tė njėanshmėrisė dhe iracionales sė
politikės dhe tė propagandės ditore tė Kishės Ortodokse Serbe (vladikėn Artemije
nė krye), tė Qeverisė dhe tė Parlamnetit tė Republikės sė Serbisė sė Vojsilav
Koshtunicės (kryeministėr) dhe tė Boris Tadiqit(kryetar). Me njė fjalė,
standardet ndėrkmombėtare, qė iu kanė imponuar Kosovės, si kusht pėr arritjen
e pėlqimit tė faktorėve dhe tė subjekteve tė bashkėsisė ndėrkombėtare, kinėse
pėr ta shpejtuar dhe pėr ta vėnė rend dite shqyrtimin e statusit pėrfundimtar
tė Kosovės nė kuadrin e OKB-sė apo tė ndonjė konference tjetėr me karakter
ndėrkombėtar nuk kanė kurrfarė baze tė qėndrueshme ligjore, as juridike
ndėrkombėtare, por kanė vetėm karakter politiko-propagandistik dhe diplomatik
tė boshtit serbo-ndėrkombėtar, qė tė drejtėn e vetėvendosjes sė Kosovės, ta
mohojnė pėr njė afat tė shkurtėr, duke u pėrpjekur qė atė ta zėvendėsojnė me
standardet decentralizuse, tė trilluara dhe tė imponuara nga vetė Serbia dhe
Kisha Ortodokse Serbe.
4. Realja dhe kushtėzimi
Ska
dyshim, mund tė hidhėrohen nga pala shqiptare (miqėt dhe armiqtė) pėr shkak tė
mospėrmbushjes sė standardeve ndėrkombėtare tė Serbisė, si garancė e
parashikuar e ekzistencės dhe e tė drejtave tė njeriut tė pakicės serbe nė
Kosovė, mirėpo, asnjėra palė nuk kanė tė drejtė as tė hidhėrhoen, e as ta
krtikojnė politikėn shqiptare nė Kosovė, sepse e vėrteta nuk qėndron nė
mospėrmbushjen e standardeve ndėrkombėtare nga pala shqiptare, por nė realen e
kushtėzimit tė VETĖM NJĖ STANDARDI SERB. Vetėm atėherė, pasi tė jetė plotėsuar
ky standard, mund tė vijė nė shprehje kushtėzimi dhe imponimi i standardeve
ndėrkombėtare tė Serbisė ndaj Kosovės dhe shqiptarėve.
Meqė,
tanimė kemi tė bėjmė me ndėhyrjen dhe me ndėrmjetėsimin e faktori ndėrkombėtar
nė zgjidhjen e ēėshtjes sė Kosovės, ska dilemė se, aktorėt kryesorė tė
bashkėsisė ndėrkombėtare(OKB, SHBA, BE, NATO), duhet ta trajtojnė objektivisht
dhe ligjėrisht, ashtu siē parashikojnė normat dhe rregullat e sė drejtės
ndėrkombėtare, dhe e drejta e patjetėrusar historike e shqiptarėve mbi Kosovėn.
Pėr tu plotėsuar ky impertaiv i domosdoshėm, krahas imponimit tė standardeve
absurde Kosovės, ndėr tė tjera, edhe Serbisė duhet ti imponoht ky STANDARD I
PASHMANGSHĖM: - Revidimi i Kartės kushtetuese tė Unionit tė SMZ-sė (nga
preambula dhe paragrafėt e tjerė tė saj, tė flaket klauzola Kosova ėshtė pjesė
integrale e territorit etnik tė Serbisė, pėrkatėsisht tė SMZ-sė); Revidimi i
Rezolutės sė Parlamentit tė Serbisė, dhe revidimi i Planit tė Qeverisė sė
Serbisė pėr Kosovėn, ku edhe nė kėto dy akte tė shėmtuara juridiko-politike,
Kosova ėshtė sanksionuar si pjesė integrale e territorit tė Serbisė. Pa
zhvlerėsimin paraprak tė kėtyre projketeve ligjore tė Serbisė, nuk ka asnjė
gjasė qė tė plotėsohen tėrėsisht tė gjitha standardet ndėrkombėtare, qė pa tė
drejtė dhe joligjėrisht iu kanė imponuar dhe kushtėzuar Kosovės dhe shqiptarėve.
Derisa
Serbia nė aktet e saj zyrtare shtetėrore e ka konservuar tė drejtėn e
sovranitetit kolonial mbi Kosovėn, shqiptarėt nuk janė tė obliguar qė,
ligjėrisht ti plotėsojnė nė mėnyrė eksplicite (sipas standardeve tė
Kėshillit tė Sigurimit tė Kofi Annanit) standardet e impnuara
decentralizuese tė Serbisė, me qėllim tė krijimit tė minishtetit serb nė
Kosovės, sikurse entiteti serb nė Bosnjė.
Shumė
thjesht, pėrderisa serbėt dhe Serbia gjenocidale, Kosovėn e konsiderojnė koloni
tė tyre, si dhe pėrderisa tė mos revizioneht Rezioluta 1244 e KS tė Kombeve tė
Bashkuara, sipas sė cilės Kosova ėshtė nė sovranitetin e Serbisė, ėshtė
iluzore dhe absurde, qė tė pritet realizimi i pjesshėm a i plotė i standerdeve
tė theksuara, tė imponuara nga propaganda dhe politika kolonialiste
antishqiptare e Serbisė dhe e Kishės Ortodokse Serbe. Kjo ėshtė arsyeja kryesore
e zvarritjes sė zgjidhjes sė statusit pėrfundimtar tė Kosovės, e jo
mospėrmbushja eksplicite e standardeve tė sipėrpėrmenduara, siē ka deklaruar
Kofi Annan.
E shtunė, 12 mars, 2005
Program Officer
Hope Fellowships Program
National Albanian American Council
Tel: ++381 38 234 300
Mobile: ++377 44 202 838
Program Officer
Hope Fellowships Program
National Albanian American Council
Tel: ++381 38 234 300
Mobile: ++377 44 202 838
E mėrkurė, 09 mars, 2005
Tė gjitha lojėrat e politikės adoloshente shqiptare, dhe
strategjia e sistemti neokolonialist tė Serbisė me nė krye Kishėn Ortodokse
Serbe nė disfavor tė pavarėsimit tė Kosovės dhe tė UĒK-sė/TMK-sė, nuk do tė
pėrfundojnė me dorėheqjen e Ramush Haradinajt nga posti i kryeministrit tė
Qeverisė sė Kosovės, pėrkatėsisht me shkuarjen vullnetare tė tij nė burgun e
Shevingenit tė Hagės, mė 9 mars 2005, si pasojė e ngritjes sė aktakuzės nga
prokurorja Karla Del Ponte(kryepėrfaqėsuesja e Tribunalit tė Hagės).
Pėrkundrazi, ky ėshtė fillimi i procesit gjyqėsor serbondėrkombėtar i gjykimit
tė luftės sė drejtė ēlirimtare kombėtare dhe antikoloniale tė Ushtrisė
Ēlirimtare tė Kosovės (UĒK-sė). Nė mėnyrė antihumane, antiligjore dhe
antidemokratike, Koncerti i Ri Evropian po pėrpiqet, qė ta kriminalizojė
UĒK-nė, duke e karahsuar dhe njėjtėsuar atė me agresionin dhe me luftėn e
padrejtė gjenocidale tė Serbisė ndaj shqiptarėve dhe Kosovės.Kjo shenjė
barazimi e luftės gjenocidale serbe me luftėn ēlirimtare tė UĒK-sė, de facto
paralajmėron stuhi tė papritur qė regjimi i Serbisė, tė provojė rikthimin e
sovranitetit kolonial mbi Kosovėn. Kėtė prapavijė tė kriminalizimit tė luftės
ēlirimtare tė UĒK-sė, dhe tė sė drejtės sė vetėvendosjes sė Kosovės, nuk duan ta
shohin vetėm kollaboracionistėt proserbė dhe ato politika tregtare, ekonomike
dhe diplomatike, tė cilat janė tė lidhura ngusht me mbrojtjen e interesave tė
sistemit neokolonialist tė Serbisė nė Kosovė, dhe mė gjerė nė hapėsirat e
Shqipėrisė sė kolonizuar etnike.
Ngritja e
aktakuzės kundėr Fatmir Limajt dhe Ramush Haradinajt nga ana e Tribunalit
Ndėrkombėtar tė Hagės ėshtė vepėr direkte e qeverisė serbomadhe tė Beogradit, e
Kishės Ortodokse Serbe, dhe e fallangave tė dukshme dhe tė padukshme tė
kollaboracionizmit kuisling shqiptar, tė cilat kanė qenė dhe janė nė shėrbim
direkt dhe indirekt tė okupatorit ēetniko-fashist serb nė Kosovė, si para,
ashtu edhe pas pėrfundimit tė luftės. Kėta janė ndėr faktorėt kryesorė qė po
orvaten ta kompremetojnė luftėn ēlirimtare antikoloniale dhe kombėtare tė
Fatmir Limajt dhe tė Ramush Haradinajt, kinse kėta si eprorė tė UCK-sė, gjatė
luftės sė saj mbrojtėse kundėr makinerisė sė agresionit dhe terrorit gjenocid
serb tė Slobodan Milosheviqit dhe tė Sheshelit, paskanė kryerė krime lufte
ndaj disa civilėve shqiptarė dhe mbeturinave ēetniko-fashiste serbe, tė cilat
kolektivisht kanė marrė pjesė nė kryerjen e gjencidit serb nda shqiptarėve nė
Kosovė (1989-1999). Akuzė kjo, sa qesharake, aq edhe absurde pėr ligjet dhe
standardet e sė drejtės ndėrkombėtare. Shumė thjesht, nėse Limaj dhe Haradinaj,
si komandantė ushtarakė nėn uniformėn dhe komandėn e UĒK-sė kanė urdhėruar
pastrimin e disa kolaboracionistėve proserbė, tė cilėt kanė qenė dora e
djathtė e forcave policore, parapolicore, ushtarake, paraushtarake dhe tė
sigurisė serbe nė Kosovė, kjo asapk nuk do tė thotė se nė kėtė rast ata i kanė
dhunuar normat dhe rregullat e sė drejtės sė luftės, as tė sė drejtės humanitare
ndėrkombėtare. Pėrkundrazi, ata kanė vepruar nė pėrputhje tė plotė me rregullat
dhe me ligjet e luftės, sepse UĒK-ja si ushtri e organizuar dhe e komanduar
guerile, e cila ka pasur pėr detyrė qė, brenda zhvillimit tė fazės sė parė tė
luftės sė saj, ta pastrojė
terrenin nga individėt dhe bandat kollaboracioniste proserbe, tė cilat nė
forma tė ndryshme e kanė ndihmuar armikun pushtues serb nė Kosovė, me qėllim qė
tė terrorizojnė dhe masakrojnė popullatėn
civile shqiptare, si dhe tė pengojnė ēdo pėrpjekje tė zhvillimit tė luftės
mbrojtėse tė UĒK-sė kundėr Serbisė agresore dhe gjenocidale. Nė kėtė konteskt,
eliminimi i kollaboracionistėve proserbė, dhe i tė gjitha ngjyrave tė tjera ( pa
dallim nacionaliteti) tė cilėt kanė qenė me shėrbim nė anėn e terrorit dhe tė
gjencidit serb nė Kosovė, ligjėrisht nuk mund tė cilėsohet si vepėr penale e
pjesėtarėve, as e eprorėve tė UĒK-sė, sepse ata kanė vepruar nė pėrputhje me
konventat e Gjenevės (1949), si dhe me protokollet plotėsuese tė tyre, tė
miratauara mė 8 qershor 1977 (Protokollet I dhe II). Si rrjedhim, pėrgjegjėsia
pėr eliminimin e bandave kollaboracioniste kusilinge e mercenare nga forcat
guerile tė UĒK-sė, bie nė llogari tė regjimit gjenocidal serb tė Beogradit, dhe
tė Kishės Ostodokse Serbe, tė cilat pėr qėllime tė tyre tė ndyra ekspansioniste,
i kanė mashtruar dhe pėrvetėsuar si vegla qorre, duke i shpėrblyerė me mallra,
me shitore dhe me firma tė ndryshme vetėm pėr vetėm pėr tė thyer ēdo pėrpjekje
tė lėvizjes sė rezistencės shqiptare kundėr Serbisė kolonialiste gjenocidale.
Nė kėtė kuptim, relatorėrt e kollaboracionistėve tė eleminuar (po qe se kanė
ndonjė ndėrgjegje tė pastėr njerėzore , dhe po qe se i njohin mirė ligjet dhe
traditat e shqiptarėve pėr liri dhe pavarėsi nga serbosllavėt kolonialistė dhe
hegjemonistė tė Ballkanit), nuk duhet tė kėrkojnė llogari, as shpagim nga Fatmir
Limaj, as nga Ramush Haradinaj, as nė nga UĒK-ja, nė pėrgjithėsi, sepse atyre
borxh dhe hak iu ka Serbia dhe Kisha Ortodokse Serbe, e cila i ka fut nė atė
rrugė pa krye, dhe tė vėllavrasjes, e jo, nė asnjė mėnyrė Fatmir Limaj dhe
Ramush Haradinaj, as UĒK-ja, qė me luftėn e tyre tė drejtė dhe ēlirimtare kanė
qenė anėn e mbrojtjes sė popullit shqiptar dhe tė Kosovės. Si pėrfundim,
paditėsit dhe akuzuesit e kollaboracionistėve kuislingė proserbė (qė kanė
flijuar pėr interesa personale tė tyre dhe tė Serbisė gjenocidale), faturėn e
dėmshpėrblimit le ta kėrkojnė nga KOS-i dhe nga qeveria serbe e Vojislav
Koshtunicės, e jo nga UĒK-ja dhe heronjtė e saj: Fatmir Limaj, Ramush Haradinaj,
Agim Ēeku dhe Hashim Thaēi e tė tjerė, tė cilėt me luftėn e tyre tė drejtė e
flakėn Serbinė okupatore nga Kosova, si dhe i eliminuan disa nga larvat e
kollaboracionizmit (thėnēin shqiptarė) tė saj. Po tė ekzistonte ndonjė dozė e
ndėrgjegjės morale, ligjore, kombėtare, dhe e drejtėsisė ndėrkombėtare,
sigurissht se flijimin e kollaboracionistėve kuisling shqiptarė tė
imperializmit gjakatar tė Serbisė, do ta shpėrblenin me tė njėjtėn faturė tė
dosjes sė krimeve tė luftės gjenocidale tė Slobodan Milosheviqit dhe tė Vojislav
Sheshelit, e jo tė kėrkojnė llogari tė pajustifikueshme nga viktimat e tyre
shqiptare nė Kosovė. Mirėpo, meqė politika dhe propaganda serbosllave dhe e
fuqive tė mėdha everopiane, ka triumfuar mbi tė drejtėn dhe drejtėsinė
ndėrkombėtare, atėherė portat e hekurta tė burgut tė Shevingenit nė Amstredam,
nuk do tė mbyllen fare, pėrderisa tė mos i gllabėrojnė tė gjitha frytet e
luftės sė drejtė ēlirimtare kombėtare e antikoloniale tė Ushtrisė Ēlirimtare tė
Kosovės(UĒK-sė)?! Ja, kjo ėshtė filozofia e kuptimit tė sė drejtės dhe
drejtėsisė ndėrkombėtare evropiane e Tribunalit tė Hagės: - kriminelėt
ēetniko-fashistė serbė (Slobodan Milosheviq, Vojislav Sheshel etj.) dhe
ēlirimtarėt heronj shqiptarė (Fatmir Limaj dhe Ramush Haradinaj etj,) tė ngujuar
nė tė njėjtėn qeli tė burgut tė Shevingenit tė Gjykatės Ndėrkombėtare tė Hagės?!
O tempora o mores ēfarė drejtėsie ndėrkombėtare?! Ndėrkaq, nė anėn tjetėr,
prapė i njėjti paradoks moral dhe ligjor: - me dhjetra kriminelė serbė dhe
kolaboracionistė shqiptarė kanė ngelur nė liri nė Kosovė dhe nė Serbi?!
Mirėfilli, pėr kėtė ēėshtje nuk ėshtė nė dijeni Tribunali i Hagės?! Mirėpo, ē
tė bėsh kur qėllimi i fundit politik dhe ligjor i kėsaj Gjykate Ndėrkombėtare
ėshtė pajtimi me ēdo kuisht i agresorit me viktimėn?! Pavarėsisht se njė
politikė e kėtillė ėshtė nė kolizion me tė drejtėn e luftės dhe me tė drejtėn
ndėrkombėtare, si dhe me dispozitat e Kartės sė Kombeve tė Bashkuara.
E dielė, 27 shkurt, 2005
E ENJTE, 17 SHKURT, 2005
BAROMETRI
DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
ME PARULLAT ANTISHQIPTARE SERBOMĖDHA TĖ BORIS TADIQIT, DHE TĖ
KISHĖS ORTODOKSE SERBE, ABSOLUTISHT NUK MUND TĖ MBROHET
PAKICA SERBE, E AS TĖ ARRIHET PAQJA ME SHQIPTARĖT NĖ KOSOVĖ, NĖ
STILIN E KĖRCĖNIMIT HISTORIK TĖ SLOBODAN MILOSHEVIQIT NĖ FUSHĖ-KOSOVĖ: NIKO NE SME DA VAS BIJE (PRILL, 1987) !
Mė i keq se krimineli, ėshtė ai qė e mbron, e harron dhe e fal krimin(MK)
Vėrtet, ėshtė pėr tė ardhur keq, dhe e pakuptueshme, se si Serbia dhe Kisha Ortodokse Serbe kanė zgjedhur mjetet dhe rrugėn mė tė gabuar si nė aspektin politik, ashtu edhe nė atė propagandistik pėr tė mos i humbur lidhjet dhe bashkėpunimin me pakicėn e tyre serbe nė Kosovė, si dhe fillin e nervit tė politikės sė regjimit nacional-socilaist dhe gjenocidal tė Serbisė sė ish-presidentit Slobodan Milosheviq, qė ishte nė funksion tė pastrimit etnik tė shqiptarėve nga Kosova. Pjesa e dytė e kėsaj metodologjie katastrofike e qeverisė dhe e kishės serbe ėshtė e barasvlershme me atė tė regjimit paraprak tė Slobodan Milosheviqit. Mirėpo, pavarėsisht nga objektivat dhe aspiratat e tilla afatgjata tė hegjemonizimit dhe tė imperilaizimit serbomadh ndaj shqiptarėve dhe Kosovės-Shqipėrisė Etnike, mė nuk ka asnjė gjasė minimale qė, Serbia (qoftė me Boris Tadiqin, qoftė me Vojislav Koshtunicėn a me Artemije Radosavleviqin nė krye) dhe Kisha Ortodokse Serbe ta mbrojnė dhe ta ndihmojnė pakicėn serbe, tė mbetur nė Kosovė nėn pretekstin e rrezikimit tė saj nga shumica dėrrmuese shqiptare.
Si presidenti i Republikės sė Serbisė, Boris Tadiq, ashtu edhe krerėt e Kishės Ortodokse Serbe (patriarku Pavle dhe vladika Artmeije) duhet tė pajtohen me tė vėrtetėn dhe me realitetin historiko-politik, demografik, faktik dhe demokratik, se nė Kosovė mė kurrėn e kurrės (qė nga 12 qershori i vitit 1999,kur Kosova hyri nėn protektoratin ndėrkombėtar tė UNMIK-ut dhe tė KFOR-it)nuk do tė pėrsėritet terrori gjenocid serbomadh, i cili nė vijimėsinė shekullore ka mbisunduar nė Kosovė-Shqipėrinė Etnike, pikėrisht nė emėr tė mbrojtjes sė interesave tė pakicės serbe, nė emėr tė mbrojtjes sė tokės shenjtė serbe, nė emėr tė mbriojtjes sė patriotizimit dhe tė nacionalizmit serb, si dhe tė manastireve dhe sakraleve tė tjera serbe. Mirėpo, sot, nė fillimshekullin XXI(viti 2005), kohėt kanė ndryshuar nė favorin e ēlirimit, tė lirisė dhe tė pavarėsisė sė Kosovės. Prandaj, ėshtė tėrėsisht iracionale dhe absurde, qė autoritetet qeveritare tė Beogradit dhe Kisha Ortodokse Serbe, tė insistojnė qė tė rikthejnė sundimin e tyre kolonial shekullor mbi shqiptarėt dhe Kosovėn, duke abuzuar me tė drejtat e pakicės serbe. Kjo metodologji, tanimė ėshtė lexuar dhe nuk pi ujė, tė reprizohet nė Kosovė. Kėtė teori dhe praktikė, fatkeqėsisht e ka provuar edhe hollokausti i fundit i Serbisė nė Kosovė (1989-1999), i cili mori me vete mbi 10.000 shqiptarė tė vrarė e tė masakruar, tė shpėrngulur, tė krematorizuar dhe tė hudhur nėpėr hendqe dhe varreza masive jo vetėm nė Kosovė, por edhe nė Serbi (Batajnicė, Peruqac, Danub e Maēkaticė). Sado le tė orvaten qeveria e Beogradit dhe Kisha Ortodokse Serbe) me kukamat e tyre, duke u shtirur para bashkėsisė ndėrkombėtare, kinėse pėr shkatėrrimin e manastireve dhe sakraleve tė tyre, si dhe pėr mohimin e tė drejtave ekzistenciale tė pakicės serbe nė Kosovė, viktimat dhe krimet e gjenocidit tė fundit tė Serbisė nė Kosovė (1989-1999),nuk kanė sesi ti murkullojnė as para opinionit tė tyre tė manipuluar, as para atij ndėrkombėtar. Prandaj, politika dhe propaganda e qeverisė serbe dhe e Kishės Ortodokse Serbe, duhet ta shikojnė tė vėrtetėn nė sy dhe, botėrisht tiu kėrkojnė falje shqiptarėve pėr tė gjitha krimet dhe gjenocidet e deritashme (1806-1999) tė Serbisė mbi Kosovėn dhe mbi trojet e tjera etnike shqiptare, e jo edhe mė tej, tė kėrcėnohen nė forma tė ndryshme (tė politikės propagandistike dhe tė luftės subversive speciale tė regjimit gjenocidal tė Slobodan Milosheviqit), tė ushqehen dhe tė jetojnė me iluzonet e shkreta dhe utopike, se nė Kosovė, ka aguar dita, qė sėrish pakica serbe ta sundojė shumicėn dėrrmuese shqiptare mbi 90%, si pretekst, se dikush i paskėsha thyerė dy-tre gurė tė varreve apo tė sakraleve serbe. Po qe se, edhe ka ndodhur diē e tillė, Serbia dhe serbėt nuk mund tė amnistohen nga terrori gjenocid i tyre mbi shqiptarėt, sepse, vėrtet, shkaktarė dhe pasojė e gjithė asaj tragjedie qė ka ndodhur nė Kosovė janė vetė Serbia, Kisha Ortodokse Serbe, qė i kanė indoktrinuar dhe mashtruar serbėt pėr ti masakruar dhe vrarė shqiptarėt, si dhe pėr ta djegur nė themel Kosovėn. Si rrjedhim, as Serbia, as serbėt, e as Kisha Ortodokse Serbe nuk kanė arsye tė lemeritėn, e as tė frikėsohen aq tepėr nga shteti i ri shqiptar i Kosovės, as nga shqiptarėt, sepse ekziston njė rregull e pashkruar jetėsore :atė qė e mbjell, edhe do ta korrėsh. Kjo ėshtė dialektikė e pamohueshme e natyrės. Nėse kėsaj dialektike nuk i binden serbomėdhenjt, duke mos u penduar pėr krimet dhe gjenocidet e tyre mbi Kosovėn dhe shqiptarėt, atėherė le tia hedhin njė sy tė drejtės ndėrkombėtare, dhe le ta lexojnė me vėmendje se ē do tė thotė pėrkufizimi RETORZION. Po qe se, ndodhė qė, serbėt kėtė ta kuptojnė drejt dhe objektivisht, atėherė kjo do tė ishte si nė interes tė Serbisė, tė Kishės Ortodokse Serbe, ashtu edhe tė pakicės serbe nė Kosovė, e cila patjetėr, si e tillė, duhet tė integrohet nė rrjedhat e sistemit politiko-shoqėror dhe demokratik nė Kosovė. Ndryshe, realizimi i tė drejtave dhe i lirive tė tyre, do tė ketė karakter jashtinstitucional, pėr ēka fajin dhe pėrgjegjesinė do ta marrin vetė pėrsipėr, e jo, kursesi organet dhe institucionet pėrkatėse tė qeverisė sė Kosovės, e as instancat dhe mekanizmat institucionale qeverisėse tė UNMIK-ut dhe tė KFOR-it, tė cilat (qe 5 vjet radhazi) Kisha Ortodokse Serbe dhe qeveria e Beogradit ėshtė duke i anatemuar dhe akuzuar, se sė bashku me qeverinė shqiptare tė Kosovės janė fajtorė-pėrgjegjės pėr vetėbunkerizimin dhe vetenklavizimin e pakicės serbe nė Kosovė. Njė shembull konkret ilustrues nė kėtė kontekst: vetė banorėt serbė tė fshatit Prilluzhė (komuna e Vushtėrrisė), kanė qenė bashkėpjesėmarrės direkt, dhe tė prirė nga bandat ēetnike paramilitare e policore serbe tė Beogradit nė vrasjen e shqiptarėve dhe nė djegien e plaēkitjen masive tė shtėpive tė fshatrave shqiptare rrėzė Qyqavicės ( tė identifikuara, sipas ish-toponimisė sė vjetėr serbosllave: Bivolak, Zhilivodė, Strofc, Beēuk, Sibofc, Mihaliq etj.), tė cilat nga Prilluzha serbe i ndan lumi Sitnica. Sė pari, shtrohet pyetja, kush i ka detyruar serbėt ēetnikė tė Prilluzhės (me tanke, me raketa dhe me mjete tė tjera luftarake), tė marshojnė nė vrasjen dhe nė djegien e atyre fshatrave shqiptare? Sė dyti, pse ata tani ndjehen tė frikėsuar dhe tė getoizuar,( kur nė radhėt e tyre nuk pasur asnjė viktimė, dhe nuk ėshtė djegur asnjė kotec pulash, e lere mė ndonjė shtėpi e tyre) tė cilėt qe 5 vjet radhazi janė nėn mbrojtjen e hekurt tė forcave ushtarake tė KFOR-it? Sė treti, pse serboēetnikėt e Prilluzhės, si para lufte, ashtu, edhe tani, pesė vjet mė pas, i kanė mbyllur tė gjitha rrugėt, dhe nuk lejojnė qė atej pari, tė kalojė asnjė shqiptar qoftė nė kėmbė apo me mjete tė udhėtimit, kur dihet se Prilluzha ėshtė nyja kryesore e fshatrave tė theksuara pėr tė gravituar nė Kastriot, nė Prishtinė, nė Vushtėrri dhe nė Mitrovicė? Sė katėrti, nė kėtė rast kush ėshtė i rrezikuar dhe i dėmtuar serbėt barbarė tė Prilluzhės (tė cilėt, siē mė rrėfente dikur xhaxhai im, Maliq Hyseni, ndiesė pastė, nė prag tė kolonizimit tė Kosovės-Shqipėrisė Etnike, mė 1912, si kolonistė tė ardhur nga thellėsia e Shumadisė, e kanė populluar kėtė fshat, sė pari, nė tė ishte ngritur vetėm njė kasolle kashte, si doshlak, kurse sot fshati ka mbi 300 shtėpi serbe, pa asnjė shqiptar) apo shqiptarėt e vrarė, tė shpėrngulur nė masė dhe tė djegur nga fallangat ēenike paramilitare serbe? Sė gjashti, pėr vrasjen e Agim Saraēit, tė Tafil Klinakut, tė Nazif Klinakut, tė Milaim Saraēit(mė 1998-1999) dhe shumė tė tjerėve nė pragun e shtėpisė sė tyre, civilė tė pafajshėm shqiptarė tė atyre fshatrave nėn strehėn e Bjeshkės Qyqavica, kush do tė japė llogari? - Pėrgjigjen tė gjitha kėtyre pyetjeve, do tė duhej ta jepnin vetė serbomėdhnejtė e Prilluzhės, sepse ata janė aktorė tė drejtpėrdrejtė tė krimeve gjenocidale ndaj popullatės shqiptare, qė shtrihet buzė Qyqavicės legjendare. Ata, duhet ta japin pėrgjigjen mos sot, nesėr, sepse, sipas ligjeve ndėrkombėtare krimet gjenocidale nuk parashkruhen. Kėshtu qė, edhe autori i kėtij shkrimi (personalisht dhe nė emėr tė tė gjitha viktimave dhe tė dėmeve tė shkaktuara materiale tė bashkėvendėsve tė tij), do tė ushtrojė kėrkesė para gjykatės ndėrkombėtare, duke kėrkuar llogari dhe dėmshpėrblim pėr djegien e dy shtėpive (rrafashimin e tyre me tokė), si dhe pėr djegien e dy bibliotekave personale me mbi 3000 tituj tė literaturės sė ndryshme. Sėrish shtrohet pyetja e pashmangshme, kush ėshtė i rrezikuar dhe i dėmtuar nė kėtė rast, duke iu mohuar edhe e drejta e jetės? Mos pakica serbe e Prilluzhės, e cila sot, edhe pas krimeve tė kryera mbi shqiptarėt dhe fshatrat e pėrmendura, po shtiret si e viktimizuar? JO, kursesi, ajo nė asnjė mėnyrė nuk ėshtė e rrezikuar as e viktimizuar pėr vdekje, siē po gėnjejnė kryemeshtarėt e Kishės Ortodokse Serbe, patriarku Pavle dhe vladika Artmeije, dhe propaganda antishqiptare e Beogradit, por ėshtė pala shqiptare, si nė rastin e konkretizuar, ashtu edhe nė mijėra raste tė tjera anembanė Kosovės, tė cilat nuk ekziston mundėsia, qė tė gjitha tė pėrfshihen pėrmes kėsaj analize, e cila ėshtė nė fokus vetėm tė demaskimit tė gėnjeshtrave dhe tė tezave tė rreme e tė falsifikuara serbomėdha pėr tė vėrtetėn historike tė Kosovės dhe tė shqiptarėve. Nė kėtė vėshtrim, po japim edhe njė shembull shumė tė thjeshtė nga pėrvoja e logjikshme e bashkėjetesės nė kuptimin e sė pėrgjithshmes, qė do ta kuptojė ēdo lexues normal: Njė popull, njė familje, njė individ, qė do tė jetojė nė paqe dhe nė harmoni me mjedisin ku jeton dhe vepron, ai nuk e djeg, nuk e vret, nuk e masakron, nuk e dėmton, nuk e akuzon dhe nuk e shpif pėrditė nė format mė bizare njė popull, njė familje apo njė individ tjetėr, duke e paraqitur para bote si armik tė rrezikshėm tė tij. Kėtė formulė domethėnse tė koekzistnecės paqėsore tė popujve tė ndryshėm, patjetėr, duhet ta pėrfillė me pėrpikėmėri edhe pakica serbe nė Kosovė, ndyrshe, ėshtė e drejtė e saj legjitime, qė tash le tua mbathė kėmbėve, e lirisht le tė shkojė atje nga edhe ka ardhur para 100 vitesh, sepse vetėm atje(ndoshta) do tė mund tė ndjehet e sigurt dhe e lumtur (sikurse pakica serbe e Kroacisė nėpėr strehimoret kolektive tė Serbisė, e pėrbuzur, papunė, pa ekzistnecė dhe pa ardhmėr, si rrjedhim i mashtrimeve dhe premtimeve boshe tė politikės dhe tė propagandės luftarake tė regjimit tė Slobodan Milosheviqit.Sikur tiu kishin bindur arsyes dhe argumenteve tė Planit Z4 tė Lord Kernigtonit, pakica serbe qė nga viti 1995, do ta kishte autonominė e plotė politike nė kuadrin e Republikės sė Kroacisė ), ngaqė sipas mėsimeve tė gabuara nacionaliste, antihumane, antidemokratike dhe antipaqėsore tė politikės zyrtare tė Beogradit dhe tė Kishės Ortodokse Serbe, Kosovėn nuk po e pranojnė si shtet tė vetin, edhe pse shqiptarėt de facto dhe de jure serbėt i kanė amnistuar pėr krimet e bėra nė Kosovė nėn regjimin okuptar dhe gjenocidal tė Slobodan Milosheviqit. Kėtė e provon edhe pėrfshirja e tyre nė tė gjitha strukturat e pushtetit shtetėror tė Kosovės. Mirėpo, sa ia vlen, kur kėta nėn ndikimin dhe manipulimet e politikės dhe tė propagandės sė pareshtur tė Beogradit dhe tė Kishės Ortodokse Serbe, nuk po duan participim sipas paritet tė pakicės nacionale serbe nė organet dhe nė institucioent e Kosovės, por me kėmbėngulje nė forma tė ndryshme, duke i fajėsuar shqiptarėt para bashkėsisė ndėrkombėtare kinėse pėr mohimin e tė drejtave tė tyre, po kėrkojnė tė formojnė shtetin e tyre serb, si entitet etnik i barabartė me kombin shqiptar, siē ėshtė rasti me formimin e entitetit serb nė Bosnjė. Mirėpo, nėse pakica serbe vėrtet ia do tė mirėn vetes nė afat tė gjatė( pėr tė jetuar nė paqe dhe nė fqinjėsi tė mirė me shqiptarėt), ajo patjetėr duhet ti braktisė mėsimet e kėtilla tė dėmshme tė qendrės komanduese tė Beogradit dhe tė Kishės Ortodokse Serbe, nė mėnyrė qė nė tėrėsi, tė kooptohet pa vonuar nė rrjedhat e jetės normale tė pėrbashkėsisė me shumicėn dėrrmuese shqiptare nė Kosovė.
Pėr tė mos jetuar me ėndėrra dhe me mite, tė tirlluara historikisht nga Kisha Ortodokse Serbe, se Kosova ėshtė tokė e shenjtė serbe e tė tjera, si Serbia, ashtu edhe mbėshtetėsit e saj tradicionalė tė politikės sė saj kolonilaiste serbomadhe ndaj shqiptarėve dhe Kosovės, duhet ta kenė tė qartė se, pakica serbe nė Kosovė, do tė trajtohet ligjėrisht si nė kuptimin e sė drejtės vendore, ashtu edhe tė sė drejtės ndėrkombėtare, pa i mohuar asnjė tė drejtė, qė si pakicė i gėzon sipas tyre, dhe sipas tė tė gjitha konventave dhe standardeve tė tjera ndėrkombėtare mbi tė drejtat dhe liritė e njeriut. Prandaj, nė kėtė kontekst, nuk nevojitet tė zhvillohet kurrfarė debati maratonik nė prag tė zgjidhjes sė statusit politik tė Kosovės, qė kinėse pėr hir tė garancisė sė statusit juridik-ligjor dhe kushtetues tė pakicės serbe nė Kosovė, tė themelohen gjykata sepciale nga ana e Bashkimit Evropian (BE), si dhe tė arrihet ndonjė marrėveshje a konventė speciale ndėrkombėtare, ku do ta firmosnin palėt nė konflikt, si dhe faktorėt e interesuar tė bashkėsisė ndėrkombėtare, si garantė tė tyre. Kėto iniciativa dhe sugjerime absurde tė institucioneve pėrfaqėsuese tė Bashkimit Evropinan, duhet tė hidhen poshtė si nga ana e qeverisė shqiptare e Kosovės, ashtu edhe nga Shtetet e Bashkuara tė Amerikės dhe tė Kombeve tė Bashkuara, sepse kanė karakter tė standardeve tė dyfishta. Thejsht, nuk ekziston kurrfarė nevoje urgjente, as ligjore, qė nė Kosovė, tė krijohet ndonjė gjykatė speciale pėr mbrojtjen e tė drejtave tė njeriut tė pakicės serbe a pakicave tė tjera, sepse njė gjykatė e tillė me karakter ndėrkombėtar ekziston nė Evropė.
Vizita zyrtare e Tadiqit pakicės serbe nė Kosovė
versus bashkėjetesės dhe tolerancės ndėretnike
Ēėshtė e vėrteta, kryetari i Serbisė Boris Tadiq (mė 13 dhe 14, 2005) nuk e vizitoi Kosovėn, por pakicėn serbe nė enklavat e Kosovės. Prandaj, kjo vizitė nuk ka karakter protokollar zyrtar, sepse nuk ėshtė bėrė nė marrėveshje me Qeverinė dhe me Parlamentin e Kosovės. Kėshtu qė, nuk mund quhet ndryshe, veēėse si vizitė private individuale e Boris Tadiqit, i cili, duke falėnderuar vizės sė gabuar tė kryeadiministratorit tė UNMIK-ut, Soren Jesen- Petersen, ia arriti qė tė hyjė nė Kosovė, si kraldeviq marku, duke mos iu trembur syri, as tymi i duhanit, sepse ishte i siguruar nga foca tė shumta tė misionit ndėrkombėtar nė Kosovė (UNMIK+KFOR).
Edhe pse kryetari i Serbisė ėshtė takuar me kryeadministratorin e UNMIK-ut, Soren Jesen Petersen nė Prishtinė, kjo pėr palėn shqiptare nuk ka karakter zyrtar, sepse Boris Tadiqi nuk ka dashur tė takohet as me Kryetarin e Kosovės, Dr. Ibrahim Rugova, as me Kryetarin e Parlamentit, Nexhat Daci, as me Kryetarin e Qeverisė, Ramush Haradinaj. Ky anashkalim i institucioneve tė pushtetit shtetėror tė Kosovės nga ana e kryetarit tė Serbisė, Boris tadiq, nuk mund tė kualifikohet ndryshe, veēse si injorim i pėrfaqėsuesve dhe i institucioneve legjitime tė popullit shqiptar tė Kosovės. Kėtė potez tė arrogancės politike antishqiptare, tė mosnjohjes dhe tė mospėrfilljes sė organeve dhe institucioneve legale dhe legjitime shtetėrore tė Kosovės, Boris Tadiqi, e dėshmoi edhe nė tė gjitha takimet e tij me pėrfaqėsuesit e pakicės serbe (Prishtinė, Graēanicė, Hoēė e Madhe, Shilovė, Shtėrpce, Prilluzhė, Cėrnicė, Manastir i Deēanit, Patrikana e Pejės etj.), duke u betuar para tyre, se ai kurrė nuk do ta njohė, as nuk do ta nėnshkruajė pavarėsinė e Kosovės (International Herald Tribune, February15, 2005, p. 3).
Pavarėsisht nga fakti se deklaratat nacionalshoviniste tė Boris Tadiqit kanė pasur nė fokus zgjimin, ringjalljen dhe pėrforcimin e logjikės sė ndryshkur mitologjike dhe militariste tė paranojės kolektive serbe, nė stilin antishqiptar tė Slobodan Milosheviqit, tė cilin ai e bėri publik para masės sė egėrsuar tė pakicės serbe nga dritaret e Shtėpisė sė Kulturės nė Fushė-Kosovė, mė 24 dhe 25 prill tė vitit 1987: Niko ne sme da vas bije, Kosova, vėrtet, kurrė mė nuk ka gjasė qė tė rikthehet nėn saēin e skuqur tė terrorit gjenocid tė Serbisė dhe tė serbėve, qoshfin ata shumiė apo pakicė, tė dirigjuar nga Slobodan Milosheviqi apo nga Boris Tadiqi, krejt njėsoj. Sa i pėrket taktikės politike-premetimit tė palėkundshėm (sa pėr ti mashtruar dhe qetėsuar serbėt, sikurse qė bėri politika dhe praktika e Slobodan Milosheviqit) tė presidentit tė Serbisė, Boris Tadiq, se ai nuk do ta nėnshkruajė aktin e pavarėsisė sė Kosovės, kjo parullė demagogjike propagandistike fare nuk duhet ti shqetėsojė shqiptarėt, as politikėn shqiptare, sepse, vėrtet, ai, edhe nuk do ta nėnshkruajė atė, sepse ajo do tė nėnshkruhet nga pala shqiptare dhe bashkėsia ndėrkombėtare, pa e pyetur fare Tadiqin, Koshtunicėn apo Artemijen. Pėr kėtė, edhe vetė B. Tadiqi ėshtė nė dijeni, si edhe qeveria e kisha serbe. Pėr kėtė arsye, edhe kanė planifikuar dhe ndėrmarrė yrysh me ekskurzionet turistike private tė tyre nėpėr enklavat e pakicės serbe nė Kosovė, me shprersėn e fundit, se duke e keqpėrdorur atė, do tė nxjerrin edhe ndonjė pėrfitim ekonomik dhe diplomatik nė planin e gjerė ndėrkombėtar. Me njė fjalė, tanimė, Serbia e ka tė qartė se e ka humbur Kosovėn si koloni tė saj, ngaqė vetė ish-presidenti i saj, Slobodan Milosheviq,nė saje tė kapitullimit tė politikės sė tij gjenocidale, edhe e ka nėnshkruar pavarėsimin e Kosovės. Mirėpo, kėtė botėrisht nuk janė duke e pohuar, as duke e pranuar as Boris Tadiqi, as Vojislav Koshtunica, as patriarku Pavle, e as vladika Artemije, pėr shkak tė mashtrimit dhe tė manipulimeve tė mėtejme tė pakicės serbe, tė mbetur nė Kosovė, tė cilėn po e pėrdorin si xhoker nė emėr tė mbrojtjes sė interesit nacional dhe shtetėror tė Serbisė nė Kosovė.
Testi i vizitės propagandistike-agjenturore i B.Tadiqit,
paralajmėron sfida tė paparashikuara pėr Kosovėn
Si politika zyrtare e qeverisė sė Kosovės, ashtu edhe politika e subjketeve opozitare, si dhe mbarė opinioni publik shqiptar i Kosovės, vizitėn zyrtare tė presidentit tė Republikės sė Serbisė, Boris Tadiq, bėrė mė 13 dhe 14 shkurt 2005 enklavave tė minortetit serb nė Kosovė, duhet ta kenė kuptuar vetėm si test provokues tė durimit tė tyre dhe tė diplomacisė paqėsore tė bashkėsisė ndėrkombėtare, tė instaluar nė Kosovė (UNMIK, KFOR). Mirėpo, pėrgjigjja e qartė kėsaj sfide, si dhe tė tjerave, qė mund tė jenė shfaqur mė pas, duhet tė jetė racionale dhe gjakftohtė, sepse nė kėtė mėnyrė, do tė paralizohet ēdo tendencė dhe pėrpjekje e politikės propagandistike shoviniste serbomadhe e Beogradit, qė ti provokojė shqiptarėt mbi bazėn nacionale, demokratike dhe tė tolerancės ndėretnike. Posaēėrisht politika shqiptare dhe shqiptarėt, duhet tė tregohen vigjilentė dhe tė matur nė tė gjitha veprimet e tyre, qė me ēdo kusht tė ruajnė kohezionin e miqėsisė, tė bashkėpunimit dhe tė qeverisjes me UNMIK-un dhe me KFOR-in, sepse vetėm nė kėtė mėnyrė, do ti japin pėrgjigjen e merituar ēdo propagande, ēdo sulmi, ēdo akuze, ēdo ndėrhyrjeje, si dhe ēdo tendence tė pėrzierjes direkte dhe indirekte tė Serbisė nė ēėshtje tė brendshme tė Kosovės.
Konkretisht, si me rastin e kėsaj vizite tė Boris Tadiqit, ashtu edhe gjatė vizitės sė krymenistrit tė Serbisė, Vojislav Koshtunica, mė 7 janar 2005, qė i bėri Patrikanės sė Pejės, me rastin e kremtimit tė kėrshėndellave ortodokse serbe, politika dhe shqiptarėt e Kosovės, e provuan standardin mė tė lartė tė pėrfilljes sė tė drejtave dhe lirive tė pakicės serbe nė Kosovė. Nė kėtė mėnyrė, shqiptarėt e Kosovės si para opinionit tė brendshėm, ashtu edhe atij ndėrkombėtar, dėshmuan se nė asnjė segment nuk janė kundėr realizimit tė tė drejtave dhe lirive tė pakicės serbe nė Kosovė; nuk janė kundėr bashkėjetesės me ta, por janė kundėr politikės sė tyre iracionale dhe paranoide, qė si minoritet (domethėnė sikurse kėtu e 100 vjet mė parė, ashtu edhe nė dekadėn e tij tė fundme, kur sundoi regjimi tiranik dhe gjenocidal serbomadh i Slobodan Milosheviqit,1989-1999) ende po ėndėrrojnė tė sundojnė mbi shumicėn dėrrmuese shqiptare mbi 90%. Kjo devizė propagandistike, dhe e paqėndrueshme si mbi bazėn historiko-juridike, ashtu edhe mbi atė humane e demokratike, nuk mund tė figurojė mė nė asnjė agjendė tė politikės serbe, sepse kjo ėshtė konsumuar nga politika dhe praktika gjenocidale e regjimit tė Slobodan Milosheviqit. S ka asnjė dilemė se, si Beogradi, Kisha Ortodokse Serbe, ashtue edhe PAKICA SERBE, duhet tė pajtohen me fatin se, ajo kohė e artė pėr pakicėn serbe dhe pėr Serbinė kolonialiste, tanimė ka perėnduar njėherė e pėrgjithmonė. Kėshtu, drejt, duhet ta kenė kuptuar kėtė realitet, si kolonistėt srebomėdhenj, ashtu edhe mbėshtetėsit e tyre tė brendshėm dhe tė jashtėm(nė veēanti aleatėt e saj tradicionalė, Franca dhe Rusia. Pavarėsisht nga intrigat e propagandės dhe tė diplomacisė sė qeverisė dhe tė kishės serbe, qė pėrmes manipulimit tė pakicės serbe, ta rikthejnė regjimin kolonial shekullor tė Serbisė nė Kosovė, shqiptart dhe bashkėsia ndėrkombėtare nuk kanė pėr ta plotėsuar kurrė mė kėtė standard decentralizues nė favor tė mbijetesės sė terrorit kolonial serbomadh nė Kosovėn shqiptare. Pikėrisht, kėtu qėndron Nyja e Gordit dhe mosmarrėveshja ndėrmjet shqiptarėve dhe pakicės serbe nė Kosovė, e jo kursesi shkelja dhe mohimi i tė drejtave dhe i lirive themelore tė saj, ashtu siē po gėnjen Kisha Ortodokse Serbe (me raportet e saj tė rreme dhe tė falsifikuara nė frymėn e politikės gjenocidale tė regjimit nacionalsocialist tiranik tė Slobodan Milosheviqit) me nė krye vladikėn, Artemije Radosavleviq, i cili ėshtė provokatori, gėnjeshtari, mashtruesi, manipuluesi dhe propaganduesi mė i rrezikshėm dhe mė i rafinuar politik, dhe iniciatori e shkaktari kryesor i tė gjitha provokimeve, i incidenteve, i trazirave dhe i konflikteve tė deritashme ndėrmjet palės serbe dhe shqiptare nė Kosovė, si nė kohėn e regjimit barbar tė Slobdan Milosheviqit, ashtu edhe pas shthurjes sė tij, me rastin e bombardimit tė Serbisė nga forcat ushtarake tė NATO-s. Vetėm largimi i tij nga skena e veprimit politiko-propagandistik agjenturor ( i ndėrsyer, i ndihmuar dhe i financuar nga regjimi i Beogradit), do tė krijonte hapėsirė dhe kushte tė mundshme reale, qė nė Kosovė, tė mos pėrsėriteshin trazira dhe inicidente, ashtu sikure qė ndodhėn nė mars tė vitit 2004. Ska dyshim se, pa largimin nga jeta politike tė vladikės Artmeije dhe eksponentėve tė tjerė tė Kishės Ortodokse Serbe, nuk do tė ketė sukses asnjė formė dialogu ndėrmjet Prishtinės dhe Beogradit. Me ēėshtjen artemije, drejtpėrdrejt, do tė duhej tė merrej Tribunali Ndėrkombėtar i Hagės, si dhe subjektet mė relevante tė bashkėsisė ndėrkombėtare, nė radhė tė parė SHBA-ja, OKB-ja dhe BE-ja, OSBE-ja, NATO, KFOR-i, nė mėnyrė qė tė paralizonin ēdo aktivitet tė tij politik dhe propagandistik, tė cilin ėshtė duke e zhvilluar kundėr UNMIK-ut, KFOR-it, si dhe kundėr palės shqiptare, qė nga vėnia e Kosovės nėn mandatin juridiko-administrativ ndėrkombėtar tė Kombeve tė Bashkuara.
Gėnjeshtrat dhe provokimet e Kishės Ortodokse Serbe:
Kosova gjykatore pėr Serbėt(KOSMET OSUDILISTE ZA SRBE)!?
Duke i kėrkuar ndiesė lexuesit shqiptar, se nė shkrimet shqip, nuk praktikohet kjo formė e citimit nė origjinal. Mirėpo, autori kėtė e bėri me qėllim qė, nė origjinal,nė gjuhėn serbe, ashtu siē ėshtė shprehur, Artemije (nė qytezėn Llazarevac tė Shumadisė), ta vėrė nė dijeni tėrė opinioni publik si atė shqiptar, serbomalazez, ashtu edhe atė ndėrkombėtar, se si engjulli i Kishės Ortodokse Serbe, Artemije Radosvaleviq, pa kurrfarė frike dhe turpi, po i provokon shqiptarėt dhe, paprecedencė po i gėnjen: Amerikėn, NATO-n, Organizatėn e Kombeve tė Bashkuara, Bashkimin Evropian, OSBE-nė etj., se nė ēfarė pėrmasash, tani ėshtė e rrezikuar pakica serbe nė Kosovė. Citat origjinal nga Agjenica serbe Tanjug: Kosovo i Metohija je kroz vekove bilo i ostalo iva rana i grdno osudilite za srpski narod, rekao je sinoę u Lazarevcu vladika rako-prizrenski Artemije na duhovnoj tribini "Raspeto Kosovo", prenosi Tanjug. (30.01`.2005)». Kėsaj rrene «pėr qiell» si thotė populli ynė i urtė dhe i pėrvuajtur nga robėria koloniale serbosllave, edhe nuk mund t'i pėrgjigjemi ndryshe (ngase serbėt pėr nga natyra e psikologjisė sė tyre, nuk iu binden argumenteve dhe arsyes, por vetėm forcės. Kėtė e provoi edhe rasti i thyerjes sė regjimit policor-ushtarak dhe paramilitar serb tė Slobodan Milosheviqit nga forcat luftarake tė Aleancės sė Atlantikut Verior-NATO-s, me rastin e ndėrhyrjes nė Kosovė, mė 24 mars 1999) veēėse me kėto shprehje nė anglishte: No comment! Duket sheshit se Serbia, as Kisha Ortokdse Serbe, ende nuk janė ngopur me luftėrat dhe me agresionet gjenocidale serbe tė Slobodan Milosheviqit, tė cilat, nė thelb, edhe i pat inicuar dhe pėrgatitur pėr mė se dyzet vjet rresht vetė Kisha Ortodokse Serbe, e ndihmuar nga «SHIK-u»(KOS), Akademia e Shkencave dhe e Arteve tė Serbisė, si dhe qeveria komuniste-ortodkse e Beogradit me nė krye «vozhdin» e serbėve, Slobodan Milosheviq. Ky vlerėsim ėshtė diē edhe mė skandaloz dhe mė perfid (pėr sa i pėrket arritjes sė qėllimit tė fundit serbomadh nė disfavor tė lirisė dhe tė pavarėsisė sė Kosovės), sesa rrenat e deritashme tė kuazishkencės historiografike serbe, sepse ėshtė ndėrrim i tezės ngaqė gjatė gjithė shekujve tė kaluar, Kosova nuk ishte gjykatore pėr serbėt, por pėr shqiptarėt e kolonizuar nga vetė serbėt dhe nga vetė Serbia kolonialiste, si dhe nga vetė Kisha Ortodokse Serbe, e cila duke gėnjyer dhe falsifikuar tė vėrtetėn (nė kėtė stil tė Artemijes, Kosmet osudilise za Srbe) mbi Kosovėn dhe shqiptarėt, i ka meritat mė tė mėdha dhe pėrgjegjėsinė e paamnistueshme pėr tė gjitha krimet dhe gjenocidet e deritashme, tė cilat Serbia dhe Mali i Zi i kanė kryerė mbi shqiptarėt dhe Shqipėrinė Etnike, qė nga shekulli XIX, viti 1806 e deri mė sot, viti 2005 tė shekullit XXI. Kėtė pėrgjegjėsi tė Kishės Ortodokse Serbe, patjetėr, duhet ta ketė marrė parasysh bashkėsia ndėrkombėtare, duke e hedhur nė bangėn e zezė tė Tribunalit Ndėrkombėtar tė Hagės.
Gjithashtu, edhe patriarku Pavle mban pėrgjegjėsi morale, politike dhe ligjore pėr manipulimin dhe pėr paraqitjen nė thjerrzėn e errėt tė pakicės serbe nė Kosovė, duke nėnvizuar (sipas raporteve tė rreme dhe tė falsifikuara tė vladikės Artemije Radosavleviq, si dhe tė shėrbimeve sekrete policore dhe ushtarake serbe), se nė Kosovė vėllezėrėve tanė po iu mohohet e drejta e jetės..., pėrderisa nė botė po proklamohet liria(Tanjug,6.01.2005). Edhe ky konstatim i patriarkut Pavle ėshtė gėnjeshtėr e kulluar dhe provokim i hapėt i bashkėsisė ndėrkombėtare dhe i palės shqiptare, qė para sė gjithash prapavija e tij ka pėr qėllim futjen e mollės sė sherrit midis shqiptarėve dhe pėrfaqėsuesve paqėsorė tė bashkėsisė ndėrkombėtare nė Kosovė (UNMIK dhe KFOR). Si pėrfundim, sinteza e raporteve tė falsifikuara zyrtare tė Kishės Oretodokse Serbe dhe tė qeverisė se Beogradit se gjendja e pakicės serbe nė Kosovė ėshtė mė e zezė se vdekja, ėshtė sinjali mė i qartė, se Serbia me tė gjitha mjetet dhe format e palejueshme, ėshtė duke u pėrgatitur pėr ta rikthyer sovranitetin kolonial mbi Kosovėn dhe shqiptarėt, pa llogaritur nė reperkusionet eventuale nga pala shqiptare dhe bashkėsia ndėrkombėtare. Njė orientim tė kėtillė tė politikės zyrtare tė Unionit tė SMZ-sė ndaj Kosovės, e provuan edhe deklaratat pompoze dhe antishqiptare, tė shprehura nė tonin kėrcėnues tė propagandės luftarake tė presidentit tė Serbisė, Boris Tadiq, drejtuar pakicės serbe nė enklavat e Kosovės. Pėr mė tepėr, shikuar nė planin afatgjat politik dhe diplomatik, vizita e presidentit tė Serbisė pakicės serbe nė Kosovė dėshtoi si e tillė, sepse ishte reprizė e parullave tė njėanshme me pėrmbajtje politiko-propagandistike, mitologjiko-nacionalshoviniste dhe raciste e armiqėsore tė politikės sė Serbisė sė Slobodan Milosheviqit nė mbrojtjen e pakicės serbe nė Kosovė, dhe nė pėrgjithėsi nė Serbi. Nė kėtė mėnyrė, me kėtė vizitė, Boris Tadiqi, e bindi bashkėsinė ndėrkombėtare, nė veēanti Amerikėn dhe Evropėn, si dhe shqiptarėt e Kosovės, se nuk ėshtė mė nacionalist, mė antidemokrat dhe mė antishqiptar sesa Slobodan Milosheviqi, Vojislav Shesheli, Vojislav Koshtunica, Nebojsha Ēoviqi, patriarku Pavle dhe vladika Artemije. Ja, ky ishte bilanci i suksesit diplomatik-paqėsor i vizitės private tė presidentit Boris Tadiq, bėrė pakicės serbe nė Kosovė, mė 13 dhe 14 shkurt,2005. Mirėpo, me gjithė dėshtimin e kėsaj vizite nė planin nacional dhe ndėrkombėtar tė Serbisė dhe tė Kishės Ortodokse Serbe, subjektet politike dhe politika zyrtare shqiptare e Kosovės, si dhe UNMIK-u e KFOR-i, duhet tė jenė nė gjendje gatishmėrie nė shkallėn mė tė lartė, sepse pas kėsaj vizite tė paparishkuar, dhe plotėsisht tė panevojshme, ekziston rreziku, qė propaganda dhe agjenturat e nėndheshme serbe, tė provokojnė incidente dhe trazira tė pėrgjkashme nė Kosovė, ashtu siē vepruan mė 17 dhe 18 mars tė vitit 2004, duke tentuar qė pėr to, ti fajėsojnė dhe ti vėnė nėn hipotekė si palėn shqiptare, ashtu edhe UNMIK-un dhe KFOR-in.
Qė tė mos vihet deri te galvanizimi i situatės politike dhe tė sigurisė nė Kosovė (si shkak dhe pasojė e infltrimit tė forcave tė ndryshme tė sigurimit dhe tė policisė serbe, me qėllim qė ti konfrontojnė shqiptarėt me forcat paqėsore ndėrkombėtare nė Kosovė, dhe nė planin mė tė gjerė tė diplomacisė ndėrkombėtare), nuk parapėlqehet qė nė tė ardhmen as UNMIK-u, as qeveria e Kosovės, tė aranzhojnė vizita tė titullarėve tė Serbisė, tė destinuara vetėm pėr pakicėn serbe, pėrderisa tė mos zgjidhet statusi pėrfundimtar i Kosovės.
BAROMETRI
DIPLOMATIK
Prof.Dr.
Mehdi HYSENI
PRESIDENTI
I KOSOVĖS DR. IBRAHIM RUGOVA KISHTE
THĖNĖ DREJT: KOSOVA KA ZOT, PRANDAJ, LARG DUART NGA KOSOVA, FATOS
NANO, SE NUK KEMI TERRITORE PĖR TI FALUR SERBISĖ, AS MAQEDONISĖ!
Ska
dyshim se, kryeministri aktual i Qeverisė sė Republikės sė Shqipėrisė,
Fatos Nano, mė mirė do tė ishte, qė tė angazhohej nė shikimin e punėrave
tė perėndisė sė Janullatosit nė Shqipėri, sesa tė merakosej aq shumė
pėr fatin e pavarėsisė sė Kosovės, pėrkatėsisht tė rregullimit tė
kufijve tė saj me Serbinė e Madhe dhe me FYROMIN(Maqedoninė).
Edhe
takimi i fundit i kryeministrit Fatos Nano me homologun e tij, Vlado Buēkovsi tė
Maqedonisė nė Tiranė, mė 11 dhe 12 janar 2005, provoi se
kursori
diplomatik i kėtij
oborrtari me rekuizita despotike
tė ideologjisė socialaiste tė
ortodoksizmit sllav, ėshtė i papėrmirėsueshėm,
kur ėshtė nė pyetje mbrojtja e interesit tė pėrgjithshėm kombėtar
dhe shtetėror shqiptar nė
Ballkan. Njė oreintim i kėtillė antishqiptar i kėtij despoti, tanimė qe ca
vjet, i shtirur si demokrat dhe si
properendimor, ėshtė reflektuar qė nė takimin e
tij duarshtrėngues-historik me ish-kryetarin e RJF-sė-Serbisė, Slobodan
Milosheviqin nė Kreta tė Greqisė, i cili e dogji Kosovėn(1989-1999) me
reprezalije dhe me gjenocid tė pashembullt nė historinė e Evropės dhe tė
Ballkanit, pas pėrefundimit tė Luftės sė Dytė Botėrore (1945).
Kryeministri
Fatos Nano me ministrat dhe me diplomatėt
e tij, mund tė takohet sa herė tia lypė grupi i gjakut tė tij qoftė
nė Tiranė, qoftė nė kryeqytetet e metropoleve sllave ballkanike me homologėt
e tyre serbė, malazezė, maqedonė dhe grekė,
por pėrsa
i pėrket cfilitjes vizionare pansllave tė tij lidhur me zgjidhjen e ēėshtje
koloniale tė Kosovės, dhe tė viseve tė tjera tė Shqipėrisė Etnike, nuk ka
fare nevojė, qė tė haroxhojė energji dhe djersė, sepse tanimė
praktika e diplomacisė sė tij dėshmoi se ėshtė nė funksion tė
interesave tė armiqėve kolonialistė serbosllavė tė Ballkanit (Serbisė,
Malit tė Z, Maqedonisė dhe Greqisė). Si rrjedhim, Kosova, as
trevat e tjera shqiptare tė Shqipėrisė Etnike, a ma nuk ndijenė
kurrfarė mungese, as nevoje, qė nė
asnjė mėnyrė ti pėrfaqėsaojė a mbėshtet politika dhe dipomacia e
regjimit despotik tė Fatos Nanos,
sepse kanė titullarėt e tyre, tė
cilėt kanė dėshmuar para
opinionit ndėrkombėtar, se dijnė tu
dalin zot atyre, edhe pa pėrzierjen e regjimit tė dėshtuar aktual demokratiko-socialist,
qė personifikohet me emrin mė tragjik dhe mė kontravers tė historisė
politike tė Shqipėrisė ( Fatos Nano). Politika shqiptare e boshtit Prishtinė-Preshevė-Ulqin-Shkup
ka nevojė tė domosdoshme, qė tė gjejė pėrkrahjen si ekonomike, politike,
diplomatike dhe ushtarake tė Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės ( si dhe tė
aleatėve tė saj mė besnikė perėndimorė),
e cila mė 23 mars 1999, prakitkisht me
vepėr konkrete e dėshmoi veten se ėshtė njė nga aleatėt dhe miqtė mė
besnikė tė Kosovės, sepse (me ndėrhyrjen
ushtarake tė NATO-s kundėr forcave ushtarake dhe policore tė Serbisė) e shpėtoi
atė nga pastrimi i pėrjetshėm
etnik nga terrori gjenocid
i Serbisė militariste tė ish-presidentit tė RFJ-sė, Slobodan
Milosheviq. Duke u mbėshtetur nė
kėto argumente tė pamohueshme dhe dot tė pashlyera nė faqet e historisė sė
marrėdhėnieve tė Kosovės dhe tė
Amerikės, politika dhe dipomacia shqiptare
e Kosovės, nevojitet tė instruktohet dhe tė mbėshtetet dirket dhe indirekt
nga politika dhe diplomacia e SHBA-sė, sepse kjo ėshtė zoti shpėtimtar i
qenies shqiptare nė Kosovė nga thika
e pėrgjakur ēetniko-fashishte e Serbisė, e JO,
kursesi nga Shqipėria e
brishtė e Fatos Nanos, e cila sė bashku me Greqinė, me Serbinė, me
Malin e Zi, me Maqedoninė dhe me Rusinė (haptazi dhe fshehurazi), ka
marrė pėrsipėr ta shpėtojė
pavarėsinė e Kosovės, ashtu siē u konvenon dhe shkon pėrshtati ruajtjes dhe
avancimit tė interesave tradicionale tė frontit ortodoks sllav me nė
krye Rusinė nė rajonin ballkanik, posaēėrisht nė hapėsirat e Shqipėrisė
Etnike.
Edhe
pse nė takimin e Tiranės, mė 12 janar 2005, kryeministri Fatos Nano i ka
premtuar homologut tė tij maqedon, Vlado
Buēkovskit, se qeveria shqiptare do ta mbėshttetė kėrkesėn e qeverisė
maqedone lidhur me konkretizimin e
Marrėveshjes ndėrmjet Serbisė dhe Maqedonisė pėr caktimin e vijės sė
demarkacionit tė kufirit midis Kosovės dhe Maqedonisė, njė iniciativė e kėtillė
parashikuese e shėrbimeve tė
vullnetit tė mirė perosnal tė kryeminsitrit Fatos Nano nė dėm tė
interesave vitale tė Kosovės, nuk ka asnjė gjasė (qoftė edhe minimale), qė
tė bėhet realitet, sepse kjo nuk
ėshtė ēėshtje private, as
zyrtare e Fatos Nanos, por e
qeverisė sė Kosovės dhe e Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės, e jo, kursesi
objekt cirku (me dimensione komerciale dhe tregtare) afatgjatė i diplomacisė
pansllave tė regjimit trafikant
dhe antidemokratik tė Fatos Nanos.
Vlen
tė theksojmė se, presdienti i Kosovės, Ibrahim Rugova nė
mėnyrė tė peshuar dhe objektive ka vlerėsuar se, Marrėveshja e lidhur
midis Beogradit dhe Shkupit, ėshtė ilegale, sepse ėshtė lidhur pa pėlqimin
dhe pa pjesėmarrjen e palės shqiptare tė Kosovės (Beta, 13.o1.2005).
Nė kėtė vėshtrim, pas
takimit tė Tiranės Nano-Buēkovski, deklarata zyrtare e Ibrahim Rugovės,
duhet tė merret nė konsideratė si dhe tejet serioze dhe reale si nga
ana e diplomacisė dakorduese Nano-Buēkovski,
ashtu edhe nga ajo serbo-malazeze, sepse Kosova
nuk do tė njohė kurrfarė marrėveshjeje kufitare
paraprake pėr caktimin e vijės sė kufirit Kosovė-Maqedoni, tė nėnshkruar
nga dr.Vojislav Koshtunica (pėrfaqėsues i palės serbe) dhe Branko Cėrvenkovski.
Pra, pėrkundėr faktit
se presidenti i Maqedonisė,
B.Cėrvenkovski, e ka reaguar ashpėr, duke e hudhur poshtė deklaratėn e
Ibrahim Kosovės si tė pabazė ngase sipas
dioptirsė largpamėse tė diplomacisė
antishqiptare tė Shkupit, marrėveshja e theksuar
ėshtė verifikuar ndėrkombėtarisht, kjo ėshtė njė e pavėrtetė
e madhe mbase pikėsėpari nuk ka asnjė
bazė ligjore, as juridike ndėrkombėtare, sepse
ėshtė pėrfunduar krejtėsisht nė mėnyrė ilegale, pa pjesėmarrjen
dhe pa dhėnien e pėlqimit tė institucioeneve pėrkatėse tė Kosovės. Kjo
formė piraterike e rrėmbimit tė territorit etnik tė Kosovės, e
sanksionuar nė Marrėveshjen pėr
caktimin e vijės kufitare midis
Shkupit dhe Beogradit, mė 23 shkurt 2001, nuk ka lidhje as me tė drejtėn
private ndėrkombėtare, as me tė drejtėn
publike ndėrkombėtare. Mu pėr kėtė arsye Parlamenti i Kosovės nė kohėn
e duhur, e ka hudhur si tė pavlefshme Marrėveshjen e sipėrtheksuar, tė
lidhur midis Shkupit dhe Beogradit. Nė favor tė prononcimit zyrtar tė
Parlamenit, tė Qeverisė dhe tė Presidentit tė Kosovės
lidhur me kėtė ēėshtje jetike pėr mbrojtjen e territorit tė Kosovės,
(duke trajtuar pikėrisht nė aspektin shkencor tė sė drejtės ndėrkombėtare),
ėshtė
publikuar edhe kjo analizė e autorit, nė shkurt tė vitit 2001:
RRUDHJA
E TĖRĖSISĖ TERRITORIALE TĖ KOSOVĖS
ĖSHTĖ
NĖ FUNKSION TĖ VAZHDIMĖSISĖ SĖ DOKTRINĖS
DHE
TĖ STRATEGJISĖ GJEOPOLITIKE
IMPERIALISTE
SLLAVE NĖ BALLKAN
Me
gjithė zhurmėn propagandistike dhe me premtimet
e ekzagjeruara, se procesi dhe vlerat thelbėsore tė demokracisė dhe tė
pluralizmit tė globalizuar evroperėndimor,
do tė "promovohen"
edhe nė favor tė popullit tė copėtuar
shqiptar nėpėr disa shtete sllave (Serbia, Mali i Zi, Maqedonia dhe Greqia)
kolonialiste ballkanike, kjo, nė praktikė po ndodh ndryshe ngaqė "itinerari"
i njė agjende tė kėtillė afatgjatė, nė vend se tė konkretizonte
parashikimet e tij, nxori nė sipėrfaqe dhe riaktivizoi recidivat e historisė
sė hidhur tė gjeopolitikės imperialiste
sllave nė Ballkan.
Edhe
pse nė asnjė dokument, nė asnjė projekt
tė vizionit poliko-demokratik tė evrointegralizmit, qė ka tė bėjė me
"rregullimin", pėrkatėsisht me zgjidhjen e problemeve akute tė
vendeve tė Evropės Juglindore, nuk figuron termi(nocioni) gjeopolitikė, ky ėshtė
i pranishėm si nė kuptimin doktrinar, ashtu edhe nė atė praktik, sepse
sheshit dhe "heshtazi" u paraprin interesave politiko-strategjike tė
tė gjithė armiqve tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė etnike. Nė kėtė
kontekst, moralizimet e globokratėve dhe impotenca e dipomacisė ndėrkombėtare
u tregua e "pafuqishme" , qė shqiptarėve dhe Kosovės t'ua njohė tė
drejtėn e vetėvendosjes, sikurse popujve tė tjerė (sllovenėve, kroatėve,
serbėve, malazezėve, maqedonėve) tė ish- Jugosllavisė socialiste tė Titos.
Nė vend tė aplikimit tė standardit pėrkatės parimor tė sė drejtės sė
vetėvendosjes edhe ndaj popullit shqiptar tė kolonizuar nėpėr republikat
sllave ballkanike, kėtij i mohohet njė e drejtė e kėtillė legjitime dhe
legale, duke e mashtruar, duke e gėnjyerė dhe, duke e lėnė haptazi nė
"baltė" nė emėr tė krijimit dhe
tė mbrojtjes sė institucioneve "tė multietnikes dhe tė pluralizmit",
tė "importuar" nga fuqitė e mėdha perėndimore botėrore. Nė
rastin konkret shihet qartazi se
gjeopolitika i paraprin politikės:
"ndryshim tė statusit politik-po", ndėrsa ndryshime territoriale (gjeopolitike)-jo(!)
Kėtė konstatim tonin e provon nė mėnyrė aksiomatike edhe pėrmbajtja e
librit tė Zbignjev Bzhezhinskit (ish-sekretar shtetėror nė administratėn
amerikane tė presidentit Xhimi Karter):"Jashtė kontrollit-zhbalancimi
global nė vigjilie tė shekullit XXI", ku ndėr tjera, nė mėnyrė
reliefe ka artikuluar dimensionet pretenduese tė "marramendjes"
gjeopolitike:"Historia nuk ka pėrfunduar, por nė tė vėrtetė ėshtė bėrė
mė e ngjeshur. Nė tė kaluarėn, epokat historike relativisht kanė qenė tė
ravijėzuara me konturat e tyre tė qarta, kėshtu qė edhe ishte mė lehtė tė
pėrkufizohej koncepti i progresives historike. Nderkaq, sot, historia
karakterizohet nga diskontinuitete tė vrazhda dhe kontradiktore, gjė qė kjo
errėson nė mėnyrė tė kondensuar perspektivėn dhe shpie nė konfuzion
perceptimet e historisė sonė."Pikėrisht nė kėtė vėshtrim duhet tė
pasqyrohet edhe gjendja e sotme e
shqiptarėve tė kolonizuar nė Ballkan.
Tjetėrsimi i 2500 hektarėve
tė territorit tė Kosovės
paralajmėron
sfidė tė re pėr shqiptarėt nė Ballkan
S'ka
dyshim se, pėrfundimi i Marrėveshjes sė kufirit ndėrmjet tė ashtuquajturės
"RFJ" dhe IRJM-sėmė, mė 23 shkurt
tė vitit 2001 (sipas sė cilės Kosovės, i janė shkėputur 2500 haktarė tė
territorit tė saj nė favor tė IRJM-sė), ėshtė njė mesazh i qartė pėr
shqiptarėt jo vetėm tė Kosovės dhe tė Iliridės, por pėr tė gjithė
shqiptarėt nė Ballkan, se doktrina dhe strategjia gjeopolitike sllave ėshtė
riaktualizuar pikėrisht nė frymėn e ēasjes karteziane, e cila ėshtė
kompatibile me konceptin e globalizimit ndėrkombėtar (si nė kuptimin
gjeografik, ashtu edhe nė atė epistemologjik), i cili edhe pėrmes shfrytėzimit
tė vijave transportuese moderne rajonale synon pėr tė "transformuar"
tėrėsinė territoriale dhe sovranitetin e shteteve tė vogla dhe tė
pafuqishme. Si duket kėtė "lojė" gjeopolitike tė rrezikshme pėr
ricopėtimin e mėtjemė tė territorit etnik shqiptar, "elitat politike"
shqiptare nuk e kanė kuptuar dhe, nuk e kanė tė qartė sa duhet, sepse kjo
para sė gjithash nuk ka tė bėjė vetėm
me sistemin interpretues tė koncepteve themelore tė globalizmit botėror,
tė arritjes sė ekuilibrit tė politikės ndėrkombėtare pėr t'i pajtuar
divergjencat ndėrmjet konkurruesve dhe "nomadėve" tė vendeve tė
Evropės Juglindore ( tė shkatėrruar nė ēdo segment tė qenies sė tyre,
sipas konceptit tė totalitetit global), si dhe mbi kėtė bazė kinse pėr tė
siguruar paqen dhe rendin ndėrkombėtar, por ka tė bėjė me luftėn e
vazhdueshme globale tė gjeopolitikės moderne (tani, jo nė frymėn e krijimit
tė blloqeve dhe tė identiteteve gjeografike, gjė kjo ishte karakteristikė e
gjeopolitikės sė periudhės sė luftės sė ftohtė ndėrmjet dy superfuqive
botėrore SHBA-sė dhe ish-Bashkimit Sovjetik), struktura e sė cilės
objektivisht paraqet determinimin e entiteteve gjeografike, pėrkatėsisht
kondensimin epistemologjik dhe ontologjik tė botės sė globalizuar sipas
konceptit imperialist tė perandorive tė dikurshme romake, bizantine, osmane
etj.
Nė
kėtė vėshtrim, qarqet politike zyrtare tė regjimit sllav tė Beogradit dhe tė
Shkupit, janė duke ecur nė hap me parametrat e gjeopolitikės moderne tė
globokratėve perėndimorė, duke u pėrpjekur qė me ndihmėn e tyre
paraprakisht tė caktojnė "kushtet e baraspeshimit" jo vetėm nė
aspektin e pluralizimit dhe tė "demokratizimit" rajonal tė politikės,
tė ekonomisė, tė tregtisė, tė kulturės, tė multietnikes e tė tjera, por
edhe nė aspektin e "globalizimit"
tė territorit etnik shqiptar, sikurse qė ėshtė rasti i Marrėveshjes sė
caktimit tė vijės sė demarkacionit midis ish-"RFJ-sė" dhe IRJM-sė.
Nė thelb, pėrmbajtja e kėsaj Marrėveshjeje, para sė gjithash vė nė dukje
vampirizimin e pretendimeve territoriale tė sllavociganėve tė Ballkanit ndaj
territorit etnik shqiptar, i cili fatkeqėsisht de facto dhe de jure ende
ndodhet nėn jurisdiksionin kolonialist tė
Beogradit, tė Shkupit dhe tė Podgoricės. Rasti i shqiptarėve nė Kosovė,
i shqiptarėve tė Anamoravės, tė Iliridės dhe tė Malit tė Zi,
provon nė mėnyrė tė argumentuar dhe tė qartė politikėn nga pozita e
forces dhe epėrsinė e fuqive tė mėdha botėrore, qė pėrbėjnė politikėn
ndėrkombėtare, si dramė objektive tė globalizimit territorial nė disfavor tė
territorit tė pėrgjithshėm dhe tė popullit shqiptar tė Shqipėrisė etnike.
Pėr mė tepėr, doktrina dhe strategjia e kėtillė e gjeopolitikės sė
hibridizuar e globokratėve dhe e evrointegralistėve sheshit vė nė dukje
ineteresat e tyre konvergjente, qė shqiptarėve t'ua mohojnė tė drejtėn e
vetėvendosjes dhe tė pavarėsisė, duke i mbajtur edhe mė tej tė kolonizuar
dhe tė copėtuar nė katėr shtetet sllave(Serbia,Mali i Zi, IRJM, Greqia).
Shembulli
i shqiptarėve tė kolonizuar dhe tė copėtuar nėpėr disa shtete fqinje
sllave ballkanike ėshtė plotėsisht simetrik me shembullin e kurdėve dhe tė
Kurdistanit tė shkatėrruar dhe tė copėtuar nė disa shtetete fqinje tė tij(
Turqia, Iraku, Irani dhe Siria), qė gjithashtu ėshtė pjellė direkte e fuqive
tė mėdha imperialiste botėrore. Nė historinė e marrėdhėnieve diplomatike
ndėrkombėtare, "formula" e Kurdistanit ka provuar praktikisht se ėshtė
instrumenti mė i efektshėm dhe mė lukrativ i "rrumbullakėsimit" tė
interesave tė pėrgjithshme hegjemoniste koloniale tė fuqive tė mėdha botėrore.
Fatkeqėsisht, (nėn murkullimin e strategjisė afatgjatė tė globokratizmit
dhe tė evrointegralizmit) njė "formulė" e kėtillė po pėrfillet nė
mėnyrėn mė perfide edhe ndaj etnikumit shqiptar tė mbėrthyer me shekuj nėn
kthetrat e pėrgjakura tė kolonializmit sllav. Kėtė strategji polivalente tė
kontinuitetit historik tė
kolonizimit tė shqiptarėve nga sllavėt, e gjejmė edhe nė paragrafėt e Marrėveshjes
pėr revizionimin e territorit kufitar midis ish-"RFJ-sė" dhe IRJM-sė,
tė nėnshkruar nė shkurt tė
vitit 2001 nga autoritetet zyrtare tė regjimit tė Beogradit dhe tė Shkupit. E
vlen tė nėnvizojmė faktin se, ndonėse ipso facto pėrmbajtja e kėsaj Marrėveshjeje
nuk ka tė bėjė me kurrfarė territori serbo-maqedon, por me territorin etnik
shqiptar tė Kosovės (domethėnė kjo Marrėveshje ėshtė lidhur pa pjesėmarrjen
e shqiptarėve dhe, nė kurriz tė shqiptarėve dhe tė Kosovės, sepse sipas
saj iu tjetėrsohen 2500 hektarė tokė tė punueshme dhe kullosa, qė ligjėrisht
ėshtė nonsens juridik, sepse edhe sipas sė drejtės kombėtare, ashtu edhe tė
asaj ndėrkombėtare ėshtė nul=e pavlefshme pėr shqiptarėt e Kosovės), kjo,
drjetpėrdrejt mbėshtetet nga institucioni mė i lartė i bashkėsisė ndėrkombėtare-Kėshilli
i Sigurimit tė Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara. Sipas deklaratės
zyrtare konfirmuese tė sekretarit tė Pėrgjithshėm tė OKB-sė, Kofi Annan,
KS (sikurse Deklarata zyrtare e KS tė KB, e datės 7 mars 2001) tė Kombeve tė
Bashkuara e njeh Marrėveshjen ndėrkufitare, tė arritur mes Beogradit dhe
Shkupit, mirėpo, kjo mbėshtetje ėshtė nė kolizion si me Rezolutėn 1244 tė
KS tė KB-sė pėr Kosovėn, ashtu edhe me kompetencat dhe me autorizimet e Kėshillit
tė Sigurimit ngase Marrėveshja e theksuar nuk ka qenė objekt
shqyrtimi i Arbitrazhit tė Gjykatės Ndėrkombėtare tė Kombeve tė
Bashkuara. Prandaj, deklaratat, qė rezultojnė nga KS i OKB-sė lidhur me
respektimin e kėsaj marrėveshjeje,
kanė vetėm karakter politiko-porpagandistik, tė cilat kanė pėr qėllim tė
ushtrojnė trysni suplementare ndaj palės shqiptare, qė ta deyrojnė atė, tė
pajtohet edhe mė tutje me dialektikėn e racizmit dhe tė sovranitetit kolonial
sllav, gjė qė kjo, nė asnjė mėnyrė qoftė juridikisht, qoftė politikisht
nuk e obligon Kuvendin, as Qeverinė multietnike tė Kosovės, qė t'i pėrfillė
"rekomandimet politike", tė drejtuara nga sekretari i Pėrgjithshėm,
Kofi Annan dhe nga KS i Kombeve tė Bashkuara, ngase nuk passjellin kurrfarė
efekti juridik. Pėrkundrazi, si Kuvendi, ashtu edhe Qeveria multietnike e Kosovės,
janė tė detyruar, qė me ēdo kusht, pėrmes
mekanizmave pėrkatės ligjorė, qė pėrbėjnė tė drejtėn vendore dhe, duke
u mbėshtetur nė tė drejtėn pozitive juridike ndėrkombėtare, ta
hudhin poshtė si plotėsisht tė pabazė-tė pavlefshme juridikisht Marrėveshjen
ndėrkufitare midis Beogradit dhe Shkupit. Arritja e kėsaj marrėveshjeje tė
turpshme dhe antishqiptare, nuk mund quhet kurrsesi ndryshe veēėse sfidė
e re, qė ka pėr qėllim tė shkaktojė konflikte tė reja tė
armatosura me shqiptarėt nė Ballkan. Pėrfundimi i Marrėveshjes pėr "caktimin
e kufirit tė ri" midis shqiptarėve tė Kosovės, tė Anamoravės dhe tė
Iliridės, mund tė jetė i
pranueshėm vetėm pėr aparqikėt sllavė dhe sllavofilė, (qė tradicionalisht
janė mėsuar tė ushqehen me gllabėrimin e territoreve etnike shqiptare nė
Ballkan) si dhe pėr pėrkrahėsit e tyre ekzistencialistė tė globokratizmit,
tė cilėt strategjinė e gjeopolitikės dhe tė propagandės sė tyre, e
zhvillojnė pėr tė krijuar vatra tė reja krizash permanente, edhe nė "baltėn
e gjallė" tė popujve tė "Evropės Ballkanike".
Diplomacia preventive shqiptare, duhet tė eliminojė
propagandėn luftarake tė boshtit Beograd-Shkup
Pėr
t'i evituar pėrpjekjet e pareshtura tė mekanizmave sekrete dhe publike tė
politikės propagandistike luftarake tė boshtit sllav Beograd-Shkup, qė kanė
pėr objekt "tregtimin" e territorit etnik shqiptar nė favor tė
zgjerimit tė elementit serbomaqedon, diplomacia shqiptare, patjetėr nevojitet
qė tė ndėrmarrė masa pėrkatėse pėr eliminimin e tėrėsishėm tė kėtij
fenomeni tė ripėrtėritur tė racizmit kolonial sllav. Me gjithė njohjen e
meritave tė bashkėsisė ndėrkombėtare, e nė veēanti tė administratės sė
Shteteve tė Bashkuara me ish-presidentin Bill Klinton nė krye, qė Kosova tė
boshatiset definitivisht nga forcat militare, paramilitare e policore tė
okupatorit serb, e sė kėndejmi tė vihet nėn mandatin e protektoratit ndėrkombėtar(KFOR+UNMIK),
ne assesi nuk mund tė heshtim dhe
tė pranojmė (pavarėsisht nga ushtrimi i diktatit dhe i trysnisė sė
sondazheve tė diplomacisė tregtare tė fuqive tė mėdha), qė tė falim, jo
2500 hektarė, por asnjė pėllėmbė tokė,
qoftė e punueshme, qoftė djerrinė, fushė apo mal, pėrrua ose lumė,
liqen apo det, qė i pėrket territorit etnik shqiptar.
Duke
qenė se, pėrmbajtja e Marrėveshjes ndėrkufitare serbomaqedone ka karakter
ekspansionist ndaj tėrėsisė territoriale tė Shqipėrisė etnike, atėherė
del krejtėsisht e qartė se politika shqiptare, nevojitet qė sa mė parė tė
jetė e mundur, t'i pėcaktojė prioritetet dhe mjetet efektive pėr tė
parandaluar "atomizimin" e mėtejmė tė tokave tė veta nga ana e
gjeopolitikės raciste dhe e luftės
grabitēare kolonialiste serbomaqedone.
Pėr
t'iu shmnagur objektivave hegjemoniste tė kėsaj Marrėveshjeje, diplomacia
shqiptare, pikėspari (pa ngritur grafikun e hipertensionit politik, tė
frustrimit iracional, qė do tė ēonte nė konfrontim direkt me aktorėt e
bashkėsisė ndėrkombėtare) nevojitet qė tė pėrgėnjeshtėrojė me
argumente tezėn sllavomaqedone, se njohja e pavarėsisė sė Kosovės, do tė
paraqiste "rrezik serioz pėr paqen dhe qėndrueshmėrinė nė rajonin
ballkanik". Pikėrisht, kjo tezė e
sllavocentrizmit destruktiv, pasqyron esencėn e Marrėveshjes sė theksuar pėr
ndryshimin e kufijve nė relacionin Kosovė - IRJM. Si pėr propagandėn
ushtarake e politike,ashtu edhe pėr atė diplomatike ndėrkombėtare, kjo tezė
e sofistikuar konsiderohet si instrumenti mė oportun dhe mė i qėndrueshėm pėr
tė dezavuuar kėrkesėn legjitime pėr pavarėsimin e Kosovės. Nė kėtė mėnyrė,
strategjia e njėsuar politiko-propagandistike serbomaqedone, llogarit se do tė
pėrfitojė mbėshtetjen e bashkėsisė ndėrkombėtare dhe tė aleatėve tė
saj tradcionalė sllavė. Duke u mbėshtetur nė njė "imperativ" tė
kėtillė, me logjikė dhe strukturė
tė vjetėr tė politikės pushtuese serbomadhe, Serbia "e demokratizuar"
e "elitės" nacionalshoviniste, e pėrfaqėsuar nga dr.Vojislav
Koshtunica dhe dr.Zoran Gjingjiq, pėrmes marrėveshjes sė theksuar (duke
shpresuar se do ta bindin bashkėsinė ndėrkombėtare, se nėse vihet nė pikėpyetje
revidimi i marrėveshjes dypalėshe serbo-maqedone nė favor tė palės
shqiptare, atėherė kjo, do tė reflektojė
aspirata tė hapta pėr pushtimin e territorit tė IRJM-sė) ka pėr qėllim
qė nė tė njėjtė kohė, t'i konfrontojė shqiptarėt
e Kosovės edhe me maqedonėt edhe me ndėrkombėtarėt-KFOR-in dhe
UNMIK-un nė Kosovė. Provokimi i njė situate tė kėtillė, do tė
ishte trumfi mė i madh i propagandas sė ndyrė luftarake tė Serbisė
pushtuese kundėr shqiptarėve jo vetėm nė Kosovė, por edhe nė viset e tjera
tė banuara me shqiptarė, tė cilat edhe nė fillim tė shekullit XXI, janė
"plaēkė" e koniunkturės dhe tė sistemit shtypės kolonial sllav nė
zemėr tė Evropės sė integruar mbi baza ekonomike dhe politike.
Pėr
t'i paralizuar qė nė start
profkat dhe grackat e rrezikshme tė amalgams serbomaqedone, tė "gatuara"
sipas recetės tradicionale tė historiografisė sė falsifikuar serbe dhe tė
politikės sė Kishės Ortodokse Serbe, (e cila, historikisht, nė vend se tė
mirret me misionin e saj tė shenjtė, mirret me ushtrimin e politikės
gjenocidale serbomadhe kundėr shqiptarėve, kroatėve, myslimanėve tė Bosnjė-Hercegovinės
dhe tė Jeni Pazarit. Kėtė mision "tė shenjtė politik" nė
shfarosjen e kėtyre popujve joserbė, Kisha Ortodokse Serbe, duke i prirė
Akademisė sė Shkencave dhe tė Arteve tė Serbisė, shėrbimeve tė zbulimit
dhe tė kundėrzbulimit tė ushtrisė dhe tė policisė serbomalazeze, ia arriti
qė edhe nė dekadėn e fundme tė shekullit XX, tė kryejė "misionin e
shenjėtorit politik hyjnor" nė "mbrojtjen e ēėshtjes serbe",
natyrisht nė disfavor tė vendeve dhe tė popujve tė theksuar fqinj), Qeveria
e Kosovės, sė pari, me procedurė tė shkurtėr nevojitet ta anulojė Marrėveshjen
serbomaqedone, qė ėshtė nė funksion tė copėtimit tė territorit etnik
shqiptar, edhe pse nė kėtė moment, nuk ekzistojnė gjasėt reale pėr tė
ndryshuar gjendjen faktike nė terren. Arsyeja, pėr nxjerrjen e njė konstatimi
tė kėtillė tė peshuar gjithanshmėrisht qėndron nė faktin se, bashkėsia
ndėrkombėtare (Kėshilli i Sigurimit tė OKB-sė, NATO-ja, OSBE-ja dhe
Bashkimi Evropian), duke u mbėshtetur thjesht
nė "justifikimin" e interesave politike dhe nė transaksionet e
kanonierave diplomatike tė fuqive tė mėdha, ka pėrjashtuar tė drejtėn e pėrgjithshme
ndėrkombėtare(jus cogens) dhe, nė vend tė pėrfilljes sė saj, mbėshtet
Marrėveshjen serbomaqedone tė tjetėrsimit tė njė pjese tė territorit tė
Kosovės, qė kufizohet me ngrehinėn artificiale, tė ashtuquajtur IRJM. Sė
dyti, duke marrė nė konsideratė mbėshtetjen e parezervė tė kėsaj Marrėveshje
ilegale, antijuridike dhe antishqiptare
nga ana e bashkėsisė ndėrkombėtare (edhe pse Qeveria e Kosovės ėshtė
legjitime dhe ka mandatin e plotė, qė ta kontestojė kėtė Marrėveshje),
parapėlqehet qė kjo hėpėrhė mos ta ngrejė kėtė ēėshtje nė shkallė ndėrkombėtare,
e nė veēanti nė kuadrin e Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara,
sepse pėrgjigjja do tė jetė e qartė, nė disfavor tė palės sė dėmtuar
shqiptare. Njė kundėrefekt i kėtillė, do tė rezultonte drejtpėrdrejt
nga qėndrimi subjektiv i tė gjitha fuqive tė mėdha-anėtare tė pėrhershme
tė Kėshillit tė Sigurimit tė OKB-sė, sepse kėto sėrish do tė merrnin nė
mbrojtje Marrėveshjen e sajuar serbomaqedone. Nė kėtė mėnyrė, do tė vinte
nė shprehje acarimi i marrėdhėnieve ndėrmjet palės shqiptare dhe bashkėsisė
ndėrkombėtare, gjė qė ky, edhe ėshtė qėllimi i lidhjes sė Marrėveshjes
sė theksuar midis Beogradit dhe Shkupit. Sė kėndejmi, nė kėtė moment pėrkeqėsimi
dhe tendosja e marrėdhėnieve me bashkėsinė ndėrkombėtare, mė sė paku do
tė ishte nė interes tė zgjidhjes sė drejtė
dhe objektive tė kėtij problemi kufitar ndėrshtetėror. Pozicioni politik i
institucioneve shtetėrore dhe i
subjekteve relevante politike shqiptare tė Kosovės pėrkitazi me kėtė ēėshtje,
para bashkėsisė ndėrkombėtare, duhet tė jetė
i qartė: Nuk e njohim Marrėveshjen
serbomaqedone pėr kėto arsye, se : a) kufijtė e Kosovės janė nėn
jurisdiksionin ndėrkombėtar tė Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara; b) ėshtė
pėrzierje direkte nė ēėshtje tė brendshme tė Kosovės dhe, cenim i
sovranitetit dhe i tėrėsisė
territoriale tė Kosovės; c) ėshtė akt piratesk antijuridik ndėrkombėtar,
sepse ėshtė lidhur ad interim tė palės shqiptare domethėnė nė disfavor tė
territorit tė huaj, titullar i tė cilit ėshtė Kosova, e jo Serbia, as IRJM;
ē) ėshtė nė kundėrshtim me parimet e Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, me
Deklaratėn mbi marrėdhėniet dhe bashkėpunimin miqėsor ndėrmjet shteteve, nė
pėrputhje me Kartėn e OKB-sė, Rezoluta 2625(XXV)/1970 e Asamblesė sė Pėrgjithshme
tė Kombeve tė Bashkuara; d) ėshtė nė shpėrputhje me Dokumentin pėrfundimtar
tė Helsinkit (1975); dh) ėshtė nė kolizion me nenin 11 tė Konventės sė
Vjenės (23 gusht 1978) mbi shtetet sukcesore, si dhe ė) ėshtė nė kundėrshtim
flagrant me parimin
uti possidetis juris
tė sė drejtės ndėrkombėtare.
Sa mė sipėr, duke i marrė nė konsideratė kėto argumente me fuqi tė vlefshme ligjore juridike tė sė drejtės publike ndėrkombėtare (tė cilat pa precedencė i kanė nėpėrkėmbur dhe abuzuar si ish-"RFJ", ashtu edhe IRJM me rastin e pėrfundimit tė Marrėveshjes pėr copėtimin e territorit tė Kosovės. Sė kėndejmi, edhe bashkėsia ndėrkombėtare, gjė qė kjo shpėrfillje, sipas gjuhės sė sistemit pozitiv juridik ndėrkombėtar, quhet triumfi i politikės mbi drejtėsinė ndėrkombėtare), pala shqiptare nuk ėshtė e obliguar qė, as moralisht, as politikisht, e pėr mė tepėr as juridikisht, t'i respektojė asnjė nga deklaratat a rekomandimet politike, tė miratuara qoftė nga KS i Kombeve tė Bashkuara, Bashkimi Evropian, OSBE-ja apo NATO-ja, sepse kjo bie ndesh edhe me tė drejtėn historike, me interesin territorial, kombėtar dhe shtetėror tė Kosovės.
Ky
artikull i plotėsuar ribotohet sipas kėrkesės sė autorit, i cili
nė tėrėsi solidarizohet me protestėn gjithėpopullore shqiptare tė
Luginės sė Preshevės kundėr vrasjes mizore tė Dashnim Hajrullahut nga
forcat e ushtrisė terrorizuese tė Serbisė.
BAROMETRI
DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi
HYSENI
DERI KUR SERBĖT DO TI
VRAJNĖ FĖMIJĖT SHQIPTARĖ?*/
Kush
dhe pse e vrau djaloshin 16-vjeēar
shqiptar, Dashnim Hajrullahu nga Rahovica e Preshevės, mė 7 janar(e premtė)
2005? Pėrgjigja: - E vranė pjesėtarėt e ushtrisė kriminele ēetniko-fashiste
serbomalazeze nė brezin kufitar SerbiMaqedoni! Ēfarė
propagande dezinformuese! Ēfarė ironizimi
shpėrfillės antishqiptar!
Jo, ai nuk u vra nė kurrfarė brezi, as thellėsie tė huaj
territoriale(siē bėn tė ditur raporti zyrtar i ushtrisė kriminele serbe),
por u vra mizorisht nė pragun e shtėpisė sė tij, nė truallin e tij tė
Shqipėrisė Etnike! E vranė po tė njėjtit kriminelė
tė ushtrisė sė Slobodan Milosheviqit, tė Vojislav Sheshelit, tė
Zhelko Razhnjatoviq-Arkanit, tė Vuk Drashkoviqit, tė Vojislav Koshtunicės, tė
Nebojsha Ēoviqit..., etj., vetėm pse ishte shqiptar! E vranė, vetėm pėr tė
provokuar edhe njė luftė tė re me shqiptarėt e
Luginės sė Preshevės! E vranė, pėr ti paralajmėruar tė gjithė
shqiptarėt e kolonizuar, dhe politikėn shqiptare
(me gjithė dashurinė e muajit tė mjalitit nė nivelin mė tė
lartė diplomatik, ekonomik dhe tregtar, qė Serbia dhe Mali i Zi kanė
pasur ndonjėherė nė historinė e tyre me Shqipėrinė) tė klikės sė
regjimit tė Fatos Nanos, se regjimi
kriminal terrorist dhe gjenocidal serbomadh i Slobodan Milosheviqit ende ėshtė
i gjallė (edhe pa praninė formale dhe fizike tė Slobodan Milosheviqit-vrasėsit
tė mijėra foshnjave dhe fėmijėve shqiptarė
nė Kosovės moshatarė tė ndjerit Dashnim Hajrullahu nga Rahovica e Preshevės)
dhe vepron nė forma demokratike nė vrasjen dhe likuidimin e shqiptarėve
nė trojet e tyre etnike.
Qėllimin
dhe prapavijėn e vrasjes sė voglushit shqiptar, Dashnim Hajrullahu nga ana e
forcave militariste serbe, nuk janė gjendje pėr ta
deshifruar vetėm ato politika dhe titullarė tė tyre, tė cilėt janė lidhur
si mishi me kockėn me regjimin fashist antishqiptar tė Beogradit.
Mirėpo, pėr ta ndėrprerė sa mė parė, dhe nė mėnyrė urgjente
praktikėn e deritashsme tė terrorit
gjenocidal, tė masakrimit dhe tė vrasjes sė
shqiptarėve tė pafajshėm vetėm
pse janė shqiptarė nė shtėpitė e tyre nga SMZ-ja kolonialiste dhe
militariste, institucionet dhe faktorėt pėrgjegjės tė politikės zyrtare
aktuale tė boshtit Preshevė-Prishtinė-Tiranė, me urgjencė duhet tė njėsojnė
aktivitetin e tyre politik dhe diplomatik nė
mbrojtjen e interesit tė pėrgjithshėm
nacioanl brenda kufijėve territorialė tė Shqipėrisė Etnike, nė pėrputhje
me tė drejtėn historike, dhe me tė gjitha mjetet dhe normat ligjore tė sė
drejtės kombėtare dhe ndėrkombėtare.
Nė favor tė parandalimit tė vrasjes sė fėmijėve shqiptarė nga makina shfarosėse
gjenocidale serbomadhe, pėrkatėsisht tė zgjidhjes sė ēėshtjes shqiptare tė Luginės sė Preshevės, ėshtė edhe komenti im po me kėtė temė
LUGINA E PRESHEVĖS TĖ VIHET NĖN MISIONIN PAQĖSOR TĖ OKB-SĖ, i publikuar nė
presheva.com,
mė 2 shkurt tė vitit 2003; liriakombtare.com
; shqiperia e bashkuar.com, kosovapress.com, etj. Kėrkesa ime pėr tė ribotuar tė njėjtin artukull qėndron nė faktin se, politika
zyrtare serbe e Beogradit (pėrpos vrajses sė ish-premierit tė Serbisė, dr.Zoran
Gjingjiq nga tė njėjtat forca kriminale , fashiste dhe gjenocidale ēetnike serbe,
tė cilat i masakruan shqiptarėt nė Kosovė, kroatėt nė Kroaci dhe myslimanėt
nė Bosnjė) fare nuk e ka ndryshuar kursin
e saj as ndaj shqiptarėve tė Luginės
sė Preshevės, as atyre tė Kosovės (pėrpos disa ndryshimeve kozmetike-teknike
tė disa funksionarėve partiakė). Pėrkundrazi, Serbia gjatė kėtij pesėvjeēari
tė fundit, ka grumbulluar tė njėjtat forca terroriste ushtarake, paramilitare,
policore dhe tė sigurisė nė kufirin
me Kosovėn (si dhe nė brendinė e saj-Mitrovicė), si dhe nė Luginėn e Preshevės,
ku midis Bujanocit dhe Preshevės ka ndėrtuar bazėn mė tė madhe ushtarake nė
Serbi nė tė cilėn vijimisht ėshtė duke sjellė forca tė reja tė nomeklaturės
famėkeqe tė beretave tė kuqe, tė dėshmuara paraprakisht pėr krimet
e tyre gjenocidale nė Kosovė. Prandaj,
edhe pse artikulli im me titull Lugina e Preshevės tė vihet nėn misionin
paqėsor tė OKB-sė, ėshtė shkruar para dy vitesh (shkurt 2003) edhe sot ėshtė
tejet aktual pėr opinionin kombėtar dhe atė ndėrkombėtar, sepse
paralajmėron rrezikun potencial, qė po i kanoset qenies shqiptare tė
Luginės sė Preshevės, dhe, gjithashtu edhe Kosovės.
Sikur
ndonjėri nga titullarėt e politikave tė sotme zyrtare tė boshtit Preshevė-Prishtinė-Tiranė,
do ta kishte lexuar, dhe marrė nė konsideratė me kohė (domethėnė qysh
para dy vjetėsh, kur edhe ėshtė publikuar ky artikull me theks tė posaēėm
pėr opinionin publik shqiptar), analizėn time me titull: Lugina e Preshevės
tė vihet nėn misionin paqėsor tė OKB-sė, nė fillim tė shkurtit tė
vitit 2003, sigurisht se sot, do tė ishte i gjallė nė mesin tonė, edhe mė
i dashuri ynė, Dashnim Hajrullahu, dhe se tėrė
qenia e Luginės sė Preshevės, do tė merrte frymė lirisht nėn
mandatin juiridik paqėsor ndėrkombėtar tė Kombeve tė Bashkuara. Mirėpo,
nė vend se
politika zyrtare e Tiranės tė angazhohej nė realzimin e kėsaj kėrkese
jetike dhe tė pashmangshme ( nė funksion
tė shpėtimit dhe tė mbrojtjes sė jetėve tė njerėzve tė pafajshėm)
nė hapėsirat etnike shqiptare tė territorit tė saj, ajo po vepron nė
disfavor tė mbrojtjes sė
interesit tė pėrgjitshėm nacional shqiptar, gjė qė kjo ėshtė nė shpėrputhje
tė plotė me tė drejtėn historike, me tė drejtėn ndėrkombėtare dhe me tė
drejtėn kushtetuese. Ēdo vonesė dhe shpėrfillje
e kėsaj kėrkese tė parashtruar si nga ana e autorit para dy vitesh,
ashtu, edhe nga ana e subjekteve
politike shqiptare tė Luginės sė
Preshevės (e parashtruar, pas vrasjes mizore tė Dashnim Hajrullahut, nė
protestėn gjithėpopullore nė shenjė revolte kundėr
pushtuesve dhe vrasėsėve kriminelė
ēetniko-fashistė serbė, bėrė nė Preshevė, mė 10 janar 2005), qė
kjo nė mėnyrė imediate, tė vihet nėn mbikėqyrjen ndėrkombėtare paqėsore
tė OKB-sė, do ti kushtojė shumė shtrenjtė politikės dhe diplomacisė
sė brishtė dhe defaktorizuese tė boshtit Preshevė-Prishtinė-Tiranė (si nė
kuptimin rajonal, ashtu edhe nė atė ndėrkombėtar).
*/
Mė 13 janar 2005)
LUGINA
E PRESHEVĖS TĖ VIHET NĖN MISIONIN PAQĖSOR TĖ OKB-sė*/
Sipas
doktrinės dhe standardeve mė tė reja tė marrėdhėnieve ndėrkombėtare, dhe
sė kėndejmi edhe tė Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara, parandalimi i
konflikteve tė armatosura ndėrkombėtare, ėshtė imperativ moral, humanitar
dhe obligim juridik ligjor ndėrkombėtar. Nė kėtė frymė, ėshtė konceptuar
lėnda, dhe objektivat e diplomacisė preventive ndėrkombėtare, qė
parashikojnė masat preventive politike, ekonomike dhe humanitare, me qėllim tė
shpėtimit tė jetėve tė njerėzve tė pafajshėm, tė interesave ekonomike si
tė vendeve tė involvuara drejtpėrdrejt nė konfliktet e armatosura, ashtu
edhe tė bashkėsisė ndėrkombėtare. Sipas strategėve dhe teoricienėve tė
diplomacisė preventive, ndėrmarrja e masave parandaluese tė diplomacisė
preventive, ėshtė nė interes tė dyfishtė si tė aktorėve tė involvuar nė
konflikt (pėr tiu shmangur me ēdo kusht ēmimit shumė tė lartė tė
financimit tė konfliktit si nė kohė lufte, ashtu edhe pas pėrfundimit
tė saj, nė kohė paqeje, gjatė procesit tė rindėrtimit), ashtu edhe tė
bashkėsisė ndėrkombėtare, qė tė mos iu ekspozohet ēmimeve shumė tė
larta financiare dhe investuese, por tė ruajė kredibilitetin e saj ndėrkombėtar,
duke ndėrhyrė me kohė nė pezullimin e konflikteve tė armatosura kudo qoftė
nė botė.
Gjithashtu,
edhe riaktualizimi i konfliktit tė armatosur serb nė Luginėn e Preshevės mbi
popullatėn civile shqiptare, dhe mbi pjesėtarėt e UĒPBM-sė, mė 8 shkurt
2003, duhet tė jetė objekt shqyrtimi urgjent, nė radhė tė parė pėr
Sekretarin e Pėrgjithshėm tė OKB-sė, Kofi Annan, sepse qeveria e Serbisė, e
drejtuar nga kryeminstri i saj, Zoran Gjingjiq, dhe nėnkryetari i saj, Nebojsha
Ēoviq, sipas modelit tė ish-regjimit policor-ushtarak e paramilitar tė
ish-diktatorit Slobodan Milosheviq, kanė aktivizuar, dhe vėnė nė veprim
forcat banditeske serbe nė territorin etnik shqiptar tė fshatrave dhe tė
qyteteve tė Luginės sė Preshevės. Si pasojė e ushtrimit tė formave dhe
skemave mė drasttike tė pushtimit dhe tė sundimit koloianl klasik serb,
siē janė: (i) terrori vertical, (ii) procesi i terrorit, (iii) regjimi i
terrorit dhe (iv) terrori gjenocid mbi tė drejtat legjitime dhe legale tė
shqiptarėve, dhe tė institucioneve tė tyre demokratike, ekonomike, politike
dhe kombėtare shtetėrore, tė cilat reflektojnė drejtpėrdrejt dhe tėrthorazi
nė prishjen e paqes dhe tė sigurisė rajonale dhe ndėrkombėtare, Kėshilli i
Sigurimit i Kombeve tė Bashkuara, nevojitet qė me procedurė urgjente tė
aprovojė Rezolutėn speciale pėr tė parandaluar konfliktin e armatosur nė
Luginėn e Preshevės. Miratimi i njė Rezolute tė kėtillė, do tė
legalizonte ligjėrisht qė Lugina e Preshevės tė vihej nėn administrimin e
drejtpėrdrejtė tė Misionit Paqėsor tė kaskave blu tė OKB-sė, sikurse nė
rastin e Kosovės, mė 12 qershor 1999. Kjo do tė ishte njė nga masat mė tė
justifikueshme morale dhe humanitare tė drejtėsisė dhe tė rendit juridik ndėrkombėtar
jo vetėm ndaj kufizimit tė ushtrimit tė gjenocidit serb ndaj shqiptarėve,
por edhe nė zgjidhjen e drejtė dhe tė favorshme tė kėtij konflikti nė
interes tė dy palėve tė konfrontuara, si rrjedhim i logjikės sė shfrenuar tė
kolonializmit dhe militarizmit serbomadh kundėr qenies shqiptare, dhe
territorit tė saj etnik.
Pėr
tė penguar edhe njė pastrim etnik tė shqiptarėve nė Luginėn e Preshevės,
i cili (duke rikujtuar kontinuitetin e hidhur tė politikės gjenocide
serbomadhe ndaj shqiptarėve tė kėsaj ane, qė nga viti 1876 e deri mė 2003)
ka filluar paralelisht me spastrimin etnik tė vėllezėrve tė tyre nė Kosovė
1989-1999), me ēdo kusht, nevojitet tė aktivizohet qė tani Kėshilli i
Sigurimit i Kombeve tė Bashkuara, nė mėnyrė qė tė nxjerrė Rezolutėn pėrkatėse
pėr tė shpėtuar me kohė popullin shqiptar tė pafajshėm nga reprezaliet dhe
gjenocidi i aparatit shtetėror serbomadh tė Beogradit, tė drejtuar nga
tandemi Zoran Gjingjiq(kryeministėr), dhe Nebojsha Ēoviq (zėvendėsministėr)
tė Qeverisė sė Serbisė.
Nė
potez diplomacia preventive paqėsore e boshtit Preshevė-Prishtinė-
Tiranė
Nju-Jork
Duke
mbajtur parasysh fkatin se, e gjithė teknologjia e metodave dhe e formave tė
ushtrimit tė dhunės dhe tė terrorit tė qeverisė sė Serbisė kundėr
shqiptarėve nė Luginėn e Preshevės, janė tė dėnueshme sipas Nenit 2 tė
Konventės sė Gjenevės kundėr krimit tė gjenocidit(1948), autoritetet e
qeverisė multietnike tė Prishtinės dhe ato tė Qeverisė sė Tiranės,
nevojitet qė me procedurė tė shkurtėr tė bashkėrendojnė aktivitetin e
tyre politik, nė mėnyrė qė tė ndėrtojnė strategjinė e pėrbashkėt pėr
zgjidhjen e problemit tė shqiptarėve nė Luginėn e Preshevės. Repriza e
zhvillimit tė ngjarjeve tė fundme (7-8 shkurt,2003, kur pjesėtarėt e
ekspeditave tė sigurimit dhe tė xhandarmerisė policore serbe, kanė pėrdhosur
flamurin kombėtar shqiptar mbi varrin e dėshmorit tė UCPBM-sė, Ridvan Ēazimi,
viktimė kjo, po e tė njėjtave reparteve ndėshkimore tė forcave serbe, ditėn
e arritjes sė Marrėveshjes paqėsore tė Luginės sė Preshevės) nė kėtė
rajon, u dikton si zyrtarėve tė Qeverisė sė Prishtinės, ashtu edhe atyre tė
Qeverisė sė Turanės, qė problemin e shqiptarėve tė Luginės sė Preshevės,
ta fusin si prioritet nė agjendėn e politikės sė jashtme tė Shqipėrisė.
Duke qenė se Kosova ende nuk ėshtė e pėrfaqėsuar nė organizmat e bashkėsisė
ndėrkombėtare, diplomacia dhe politika e jashtme tė Shqipėrisė, nevojitet qė
pėrmes ambasadorit tė tyre, i cili ėshtė i akredituar nė misionin
diplomatik nė kuadrin e Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara nė Nju-Jork, tė
parashtrojė urgjentisht ēėshtjen shqiptare tė Luginės sė Preshevės pėr
shqyrtim nė Kėshillin e Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara. Prandaj, pėr tė
prishur statu-quo-nė e politikės kolonialiste serebe tė Beogradit nė
territorin shqiptar tė Luginės sė Preshevės, politika zyrtare e Qeverisė sė
Tiranės ėshtė nė potez, qė tė sensibilizojė sponsorimin e Projektrezolutės
nė kuadrin e Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara. Njė vendim tė
kėtillė, politika e jashtme e Shqipėrisė, duhet ta ketė marrė sa mė parė
tė jetė e mundur, nė mėnyrė qė tė parandalojė me kohė ndėrmarrjen e
ofensivave ushtarake-policore tė regjimit serb kundėr shqiptarėve, qė kanė
pėr qėllim kryesor spastrimin e etnik tė territorit tė Luginės sė Preshevės.
Duhet
ta kemi tė qartė tė gjithė, se pa lėvizjen e politikės sė jashtme tė
shtetit shqiptar si nė relacionet e drejtpėrdrejta me Beogradin (duke qenė se
Shqipėria ka marrėdhėnie shumė tė mira dhe tė ngrohta diplomatike me
Beogradin, edhe pse, deri tani asnjė problem i shqiptarėve nuk ėshtė
zgjidhur nė favor tė tyre, pėr shkak tė bllokadave dhe tė shantazheve tė
diplomacisė fishkėlluese koloniale tė Serbisė ndaj shqiptarėve si nė Kosovė,
ashtu edhe nė Anamoravė), ashtu edhe me partnerėt e saj nė bashkėsinė ndėrkombėtare,
nė veēanti nė kuadrin e Kombeve tė Bashkuara, nuk mund tė ketė asnjė formė
zgjidhjeje tė pranueshme pėr statusin e shqiptarėve nė rajonin e Luginės sė
Preshevės. Tani pėr tani, e vtemja zgjidhje optimale e ēėshtjes sė Luginės
sė Preshevės (nė interest ė dy palėve konfrontuese), ėshtė vėnia e saj nėn
manditin e drejtpėrdrejtė tė forcave paqėruajtėse tė Kombeve tė Bashkuara.
Arritja e kėtij opcioni paqėsor, mund tė vijė nė shprehje tė plotė vetėm
po qe se qeveria e Serbisė, e Kosovės dhe e Tiranės, do tė angazhoheshin
seriozisht pėr zgjidhjen e kėtij problemi tė nxehtė nė kuadrin e Kombeve tė
Bashkuara. Ndryshe, ēdo opcion tjetėr, do tė ēojė nė provokimin e njė
lufte tė re me pėrmasa ballkanike.
Tė
gjitha argumenmtet valide janė nė anėn e politikės sė jashtme tė Shqipėrisė,
sepse nė Luginėn e Preshevės, tė gjitha format dhe aksionet terroriste, qė
po kryhen mbi popullatėn civile shqiptare, janė produkte tė propagandės
dhe tė politikės sė aparteidit tė Qeverisė sė Republikės sė Serbisė, e
jo kursesi tė subjekteve politike shqiptare, ose tė ish-UĒPBM-sė, siē po
akuzohen kėto nga titullarėt, ekzekutuesit dhe improtuesit e drejtpėrdrejtė
tė tė gjitha formave tė terrorizmit shtetėror serbo+maqedon.
Pėr
ti shkallmuar akuzat dhe formulimet e kėtilla me pezhorativin terrorizėm
shqiptar nė kurriz tė shqiptarėve, tė cilėt de facto dhe de jure janė
viktima, e nė asnjė mėnyrė kryerės dhe urdhėrdhėnės tė tij, politika
shqiptare nė trekėndshin Preshevė-Prishtinė-Tiranė, duhet tė hidhet nė
offensive, qė me asnjė kusht tė mos pranojė amputimet e huaja tė
bagazhit terrorist serbo-maqedon, sepse kėta janė vetė eksportuesit, dhe bartėsit
kryesorė tė tij, jo vetėm nė territorin etnik shqiptar tė kolonizuar, por
edhe nė rajonet e tjera tė shteteve fqinje si nė Kroaci, nė Bosnjė dhe nė
Shqipėri etj.
Pėr
tė evituar kolerėn e terrorizmit kolonial, tė organizuar shtetėr
serbomaqedon nė Anamoravė, politika shtetėrore shqiptare, nevojitet qė pėrmes
formave institucionale, tė sanksionuara nė kartėn e OKB-sė dhe nė tė drejtėn
ndėrkombėtare, tė marrė hapa seriozė, dhe vendime konkrete si nė planin e
brendshėm, ashtu edhe nė atė ndėrkombėtar, duke insistuar qė tė vėrė nė
lėvizje mekanizmat meritorė tė diplomacisė preventive, tė cilėt veprojnė
nė mėnyrė tė efektshme, sipas terapisė sė pėrshkruar juridike ndėrkombėtare
tė Kombeve tė Bashkuara. Nė kėtė kontekst, Kėshilli i Sigurimit i OKB-sė,
ka pėr detyrė qė, t i pėrcaktojė medikamentet, dhe dozėn pėrkatėse pėr
shėrimin me sukses tė sėmundjes kronike tė kolonializmit serb nė trupin e
huaj shqiptar. Mirėpo, pėr tu arritur njė imperativ i kėtillė efektiv i
recetės paqeruajtėse tė diplomacisė preventive tė Sekretarit tė Pėrgjithshėm
tė OKB-sė, Kofi. A. Annan, ėshtė e domosdoshme qė paraprakisht politika e
njėsuar shqiptare, ta ketė caktuar diagnozėn e saktė tė sėmundjes sė
shqiptarėve nė Luginėn e Preshevės, tė cilėn nė mėnyrė alarmuese, duhet
tia dėrgojnė (me shenjėn urgjent) pėr verifikim askujt tjetėr veēse Kėshillit
tė Sigurimit, i cili pa dyshim, do tė vepronte nė pėrputhje me nenin 2,
paragrafi 3 tė Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, sipas tė cilit parashikohet
qė, tė gjitha konfliktet ndėrkombėtare tė zgjidhėn me mjete paqėsore, nė
mėnyrė qė tė mos rrezikohet drejtėsia, paqja dhe siguria ndėrkombėtare.
Bazėn
e qėndrueshme juridike tė aplikimit tė nenit 2 paragrafėt 3 dhe 7 tė Kartės
sė OKB-sė, e pėrbėjnė veprimet terroriste, plaēkitja dhe asgjėsimi i
pasurisė, dėbimi me dhunė i popullatės civile shqiptare nga ana e forcave
policore e paramilitare tė pushtetit legjitim serb tė Beogradit, nė mėnyrė
qė tė kryejnė pastrimin etnik tė shqiptarėve nė Luginėn e Preshevės.
Krijimi i gjendjes sė kėtillė (pavarėsisht se nė rastin konkret kemi tė bėjmė
me konflikt tė karakterit tė brendshėm) nė Luginėn e Preshevės sipas sė
drejtės ndėrkombėtare, karakterizohet si krim ndėrkombėtar, gjė qė kjo
sheshit vė nė dukje faktin se rrezikon paqen dhe sigurinė ndėrkombėtare.
Pavarėsisht
nga ekzagjerimi dhe sofistikimi i problemit faktik tė shqiptarėve tė Luginės
sė Preshevės nga fushata e mjeteve propagandistike tė regjimit serb tė
Beogradit si para opinionit tė brendshėm, dhe atij ndėrkombėtar, qė ka pėr
qėllim ta fajėsojė palėn shqiptare pėr terrorizėm, dhe se gjoja po
provokon luftė kundėr Serbisė, qarqet demokratike e liberale tė
regjimit serb, duhet tė lirohen njėherė e pėrgjithmonė nga anbiciet e
sundimit kolonial tė shqiptarėve, si dhe tė tokave tė tyre etnike, sepse ka
perėnduar koha e sistemeve tė alenacave tė shenjta ruso-frėngo-serbe, si dhe
paradokset e ekuilbrit tė forces, dhe tė diplomacisė shqetėsuese tė Oto Von
Bizmarkut pėr korrigjimin e padrejtėsive tė bėra ndaj sllavėve tė
Jugut tė Ballkanit. Gjithashtu, Serbia fqinje, duhet tė revidojė nė tėrėsi
strategjinė e saj ndaj shqiptarėve nė Ballkan, sepse pas shembjes sė Murit tė
Berlinit(1989), dhe tė Perandorisė famėkeqe-Bashkimit Sovjetik, ka filluar
plotėsisht njė etapė e re nė marrėdhėniet ndėrkombėtare.Kanė ndryshuar
polet e gravitetit tė forcave politike si nė kuptimin rajonal, evropian, ashtu
edhe nė atė botėror. Pa dyshim, kėto ndryshime rrėnjėsore nė sfondin e
marrėdhėnive ekonomike, politike dhe gjeopolitike ndėrkombėtare, kanė
ndikuar pozitivisht te shqiptarėt nė Ballkan, sepse pėrherė tė parė nė
historinė e tyre, kanė pėrjashtuar dialektikėn shekullore tė armiqve tė pėrhershėm
tė shqiptarėve. Tashti, shqiptarėt, sikurse edhe popujt e tjerė nė botė,
nuk kanė mė vetėm armiq tė pėrhershėm, por kanė edhe miq tė fortė siē
janė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės, qė mbėshtetin politikėn dhe
strategjinė paqėsore tė shqiptarėve nė Ballkan.
Po
ashtu, parapėlqehet qė Serbia, tė shkurorėzohet njėherė e pėrgjithmonė
nga aplikimi i strategjisė nazifashiste, tė ashtuqujatur Lebensraum nė
kurriz tė shqiptarėve nė Ballkan, sepse shqiptarėt tanimė e kanė humbur
statusin e monedhės sė kusurit nė saje tė luftės ēlirimtare kombėtare
dhe antikoloniale tė UĒK-sė kundėr okupatorit gjenocidal serbo+sllav, dhe
tani janė bėrė fakor resepektues, dhe me peshė relevante si nė kuptimin
strategjiko-politik, ashtu edhe nė atė ushtarak e diplomatik.
SI E SHITI DRASHKOVIQI NĖ TIRANĖ PĖRRALLĖN
E TIJ DIPLOMATIKE PĖR KOSOVĖN!?*/
Fenomenologjia e paradoksit dhe e vetėmohimit:
Pėrderisa
politika dhe diplomacia zyrtare e Republikės sė Shqipėrisė nuk
deklarohet para botės, se Kosova ėshtė pjesė integrale e territorit
etnik tė Shqipėrisė, drashkoviqėt ēetnikė serbomėdhenj
dhe Unioni i Serbisė dhe i Malit tė Zi, do tė manipulojnė me ndėrrimin
e tezave tė historiografisė falsifikatore serbomadhe, duke u thirrur
nė tė "drejtėn historike" mbi Kosovėn-Shqipėrinė Etnike, edhe
pse e vėrteta ėshtė nė anėn e shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė.
Nė
momentin mė kritik tė historisė dhe tė fatit tė Kosovės, si dhe tė
trojeve tė tjera etnike shqiptare tė Shqipėrisė, tė kolonizuara nga Serbia
dhe Mali i Zi, pistonėt e diplomacisė sė regjimit tė Fatos Nanos, e
aranzhuan dhe e realizuan, edhe vizitėn historike tė Vuk Drashkoviqit (ministėr
i Punėve tė Jashtme) tė Unionit
tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi(SMZ-sė). Apogjeun e kėtij paradoksi, pa
dyshim e pasqyron fakti se,
Drashkoviqi (armiku mė i pėrbetuar
i pavarėsisė sė Kosovės-Shqipėrisė Etnike) nga suita e regjimit aktual
zyrtar tė Tiranės u prit me lule
dhe me daulle. Ndėrkaq, disa muaj mė parė(2003-2004), liderėt patriotė tė
Ribashkimit tė Shqipėrisė, Gafurr Adili, Taip Mustafaj dhe Idajet Beqiri, nė
vend tė pritjes sė tillė
tė ngrohtė miqėsore, u pritėn me
burg, me gurė dhe me izolim, kurse Drashkoviqi (pėr meritat e tij tė
jashtėzakonshme antishqiptare) u prit me bukė,
me dolli dhe me bujari tė ngrohtė dhe tė sinqertė shqiptare. Ja, edhe
kjo paradigmė e turpshme, apolitike, antikombėtare dhe ANTIBASHKIM, pėr tė
satėn herė nė historinė tonė, provon pėrsėritjen
e
recidivit tė
fenomenologjisė sė vetėmohimit, tė pėrēarjes,
tė tradhtisė dhe tė shitjes sė
interesit tė pėrgjithshėm kombėtar dhe shtetėror tė Shqipėrisė Etnike.
Ska asnjė dyshim se, po tė ishte gjallė nė jetė, filozofi dhe poeti ynė
i shquar, Ndre Mjeda, kėtė diplomaci moderne, qė personifikohet me
emrin dhe me veprėn antibashkim tė Fatos Nanos dhe klikės sė tij, do ta
mallkonte me psherėtimėn mė tė butė pėrmes kėtyre vargjeve
poetike: Me dijtė hyjtė me bisedue, me pasė sy qė me derdhė lot, vajin
tand tė kishin prue, tė kishin kja pėr jetė e mot; OSE: BYLBYL, ky
shekull, orė e ēas ndėrrohet, bijnė poshtė tė naltit, e i vogli ēohet.
Mesazhi i kėtyre vargjeve poetike me vlerė antologjike kombėtare tė Ndre
Mjedės, edhe sot, nė fillimshekullin XXI, ėshtė aktual dhe tejet i qartė,
se tė gjithė ata shqiptarė (qoftė nė pozitė a jashtė pushteti, pavarėsisht
ēfarė profesioni ushtrojnė nė jetėn e pėrditshme), qė nė mėnyrė tė
verbėr punojnė pėr interesa tė tyre tė ngushta dhe tė armiqėve tė huaj nė
disfavor tė interesit tė pėrgjithshėm tė kombėtar dhe shtetėror tė Shqipėrisė
Etnike, duhet tė mos harrojnė dialektikėn e natyrės, se nė kėtė botė ēdo
gjė ėshtė e ndryshueshme dhe relative. Prandaj, edhe absolutizimi i
regjimit despotik antipopullor dhe antibashkim i
Fatos Nanos, duhet tė jetė kuptuar si i pėrkohshėm, sepse (shprehur
popullorqe) gjithmonė nuk do ti shkojė kungulli mbi ujė. Mė
thjesht, ata qė nė ēfarėdo forme e luftojnė bashkimin gjithėkombėtar
shqiptar pėr tė hyrė nė njė
thes tė pėrbashkėt me Serbinė dhe me Malin e Zi, s ka dyshim se njė
ditė, do ti zėrė edhe psherėtima
e pavdekshme e Andon Zako Ēajupit: O, shqiptarė tė mjerė,qu ka marrė
koka erė, e po luftoni pėr tė tjerė... OSE
ajo e Atė Gjergj Fishtės: Asht ma mirė nėn dhe mu kja, se pėr
tė gjallė me ndejtė nėn shkja. Si rexhimlinjtė, ashtu edhe
kullakėt-ēifligarė tė kohės, ( qė sė bashku me armiqtė e
ribashkimit gjithėkombėtar shqiptar, janė
duke e ngrėnė edhe kashtėn e
djegur dhe hirin e oxhaqeve tė pafikura) nuk parapėlqehet, qė tė harrojnė kėtė
amanet tė shenjtė-bashkimin e Shqipėrisė
Etnike, ( me zjarrin dhe me pasionin e tė cilit
kanė jetuar dhe vepruar jo vetėm Ndre Mjeda, Andon Zako Ēajupi, Atė
Gjergj Fishta, por edhe Samiu, Abdyli dhe Naimi..., edhe gjithė plejada e luftėtarėve
tė penės dhe tė pushkės sė periudhės sė Rilindjes Kombėtare Shqiptare )
sepse ekziston rreziku, qė tė vriten nga padrejtėsia dhe terrori gjenocid nė
emėr tė bashkim-vėllazėrimit tė
regjimeve serbomalazeze-sllave. Me njė fjalė, tė gjithė ata shqiparė makutė,
tė mashtruar nga pazarllėqet e majme ditore, qė nuk e pėrfillin
amanetin historik tė bashkimit tė kombit dhe tė shtetit etnik shqiptar, s
ka dyshim se njė ditė do tė vetėvriten nga realiteti i Shqipėrisė Etnike,
dhe sėrish do tė ngelin pa liri dhe pa atdhe tė vetin; do tė ngelin vetėm
rrogėtarė dhe punėtorė krahu-hamaj tė huaj (tė zhveshur nga ēdo pasuri, e
fituar nė kurrizin dhe nė gjakun e popullit
shqiptar, tė shtypur, tė shfrytėzuar dhe tė skllavėruar nga sundimi
i egėr kolonialist dhe imperilaistė serbomadh) tė Beogradit, tė Podogoricės,
tė Shkupit dhe tė Athinės etj.
Pavarėsisht
se cilėt individė, grupe, parti, politika
dhe titullarė tė tyre, e luftojnė PAVARĖSINĖ E KOSOVĖS dhe
RIBASHKIMIN e kombit dhe tė
shtetit etnik shqiptar nė Ballkan, historia
nuk do ti amnistojė nga faqet e
kronikės sė saj tė zezė, sado (ata ose ato), ta kenė fuqinė
dhe mbėshtetjen e armiqėve tė jashtėm dhe tė brendshėm. "Ka pasur, ka
dhe do tė ketė gjak Shqipėria sa pėr t'i mbrojtur kufijtė e saj"!
Vizita
e Vuk Drashkoviqit Shqipėrisė, vėrtet ishte historike, siē pohoi me kėnaqėsi
tė veēantė Tirana zyrtare, sepse ai nuk tha asgjė tė re nė frymėn
paqėsore, as miqėsore tė pėrmirėsimit tė marrėdhėnieve ndėrfqinjėsore
tė Serbisė me Kosovėn shqiptare, veēse
nė praninė e Alfred Mojsiut (kryetar i Republikės sė Shqipėrisė), tė
Fatos Nanos( kryeministėr i qeverisė), tė Servet Pėllumbit (kryetar i
Parlamentit), dhe tė Kastriot Islamit (ministėr i Jashtėm) i ripėrsėriti
refrenet parodike tė pėrrallės sė tij historiko-diplomatike
antishqiptare, se Kosova ėshtė e Serbisė (!) Ky ishte qėllimi kryesor
i pėrmbajtjes sė vizitės historike tė V.Drashkoviqit nė Tiranė, qė
nė stilin e politikės paqėsore tė Slobodan Milosheviqit , tė
Vojislav Sheshelit, tė Vojislav Koshtunicės dhe tė Nebojsha Ēoviqit, ti
paralajmėrojė me kohė autoritetet mė tė larta zyrtare tė Shqipėrisė, si
dhe psikologjikisht ta pėrgatit opinionin publik atje, se edhe Serbia e
demokratizuar e pasmilosheviqit, nė
asnjė mėnyrė nuk e ka ndėrmendė, qė tė heqė dorė nga
prona e ligjshme koloniale e Kosovės. Mirėpo, edhe kėtė
konkluzion konkret tė misionit tė Vuk Drashkoviqit, tė shprehur nė
vokabularin tradicional tė serbocentrizmit autodestruktiv
tė diplomacisė serbomadhe, politikanėt dhe diplomatėt e Tiranės
zyrtare nuk qenė nė gjendje ta kundėrshtojnė, as ta kuptojnė drejt, duke iu
pėrgjigjur shkurt e shqip V.
Drashkoviqit, se Kosova ėshtė e Shqipėrisė, dhe jo
ēiflik KOLONIAL i SMZ-sė. Mirėfilli kėtė nuk ia kanė thėnė
troē Drashkoviqit, sepse nėnkuptohet qė diplomacia moderne e
qeverisė sė Fatos Nanos, do tė dilte jashtė temės protokollare
tė vizitės historike tė kryediplomatit serb tė SMZ-sė, bėrė
mė 21 dhe 22 dhjetor 2004 Tiranės, mbase temė bosht e bisedimeve
me Vuk Drashkoviqin ishte ēėshtja se si Shqipėria ti ripėrtėrite
kontratat dhe marrėveshjet e saj tregtare dhe ekonomike me SMZ-nė, e jo
tema Kosova, tė cilėn ministri
i Jashtėm i SMZ-sė, Vuk Drashkoviq, ua imponoi homologėve tė tij nė tė
gjitha takimet me A.Mojsiun, F.Nano, S.Pėllumbi dhe K. Islami, si dhe nė
konferencėn e pėrbashkėt
pėr mediat, me rastin e pėrfundimit tė vizitės historike tė
tij nė Tiranė.
Krahas
politesės sė tepruar tė protokollit diplomatik tė zyrtarėve mė tė lartė
tė shtetit shqiptar, edhe disa nga mjetet e informacionit shqiptar tė Tiranės,
me pompozitet dhe me ekzagjerim sui
generis (intervista etj.) e regjistruan vizitėn
dyditore historike tė ministrit tė Jashtėm tė SMZ-sė, Vuk Drashkoviq,
i cili i bėri Shqipėrisė, mė 21 dhe 22 dhjetor 2004. Fundja, ēėshtje dhe e
drejtė e masmediave dhe e politikės zyrtare tė Tiranės ėshtė se si e kanė
pritur, kuptuar dhe vlerėsuar vizitin
diplomatike tė ministrit serb, Vuk Drashkoviq, bėrė Tiranės nė
momentin mė oportun pėr avantazhin e politikės sė jashtme dhe tė
diplomacisė serbomalazeze nė
relacionet e diplomacisė ndėrkombėtare nė
favor tė kontestimit dhe tė dezavuimit tė statusit tė pavarėsisė sė
Kosovės. Mirėpo, asnjėrit prej kėtyre dy faktorėve relevantė tė jetės
politko-shoqėrore nė Shqipėri, nuk iu kujtua, qė tė nxjerrin konkluzionin
vlerėsues, se pėr ēfarė qėllimi ishte aranzhuar vizita diplomatike e
Vuk Drashkoqiviqit Tiranės dhe, pse
kryeministri Fatos Nano, kėtė e
quajti vizitė historike. Kjo do
tė duhej tė ishte sinteza e pėrgjigjjes kryesore e komenteve dhe e
intervistave, tė bėra lidhur me kėtė
temė historike, e jo pėrqėndrimi
profesional-politik nė narracionin
e pa fre tė pėrrallės historiko-diplomatike
tė Drashkoviqit sesa ai
kishte njohjuri dhe miqėsi tė thella pėr Ismail Kadaren, pėr
Kosovėn dhe pėr Shqipėrinė.
Ēfarė eureke kjo, si nė kuptimin profesional zhurnalistik, ashtu edhe nė
atė politiko-diplomatik dhe historik?!
Ska
dyshim se, intervistuesit dhe bashkėbiseduesit e Vuk Drashkoviqit nuk kanė
pasur njohuri paraprake pėr oratorinė, konceptet dhe qėndirmet
e tij demagogjike nacionalshoviniste, si rrjedhim,
ai me sukses, edhe ua ka
imponuar pėrrallėn e tij, sesa nė lidhje tė ngushta ishte ai me shqiptarėt,
duke i befasuar pėr tė mirė ata, se ai, madje,
kishte njohuri tė thella, se Shqipėria (50%), e copėtuar dhe e
zvogėluar nė kufijtė e imponuar tė viteve 1912-1913, ndodhet nė hartėn
gjeografike tė Ballkanit! Nė kėtė
kontekst, edhe ėshtė dashur tė intervistohet kryediplomati serb, Vuk
Drashkoviq.
Ndėr
pyetjet kryesore tė nxehta dhe tė pashmangshme, qė do tė duhej ti
shtroheshin atij, janė kėto: (1) Ē do tė thotė Beteja e Kosovės pėr
historinė serbo-shqiptare nė Ballkan? (2) Ēfarė roli ka luajtur Kisha
Ortodokse nė vazhdimėsinė historike tė marrėdhėnieve serbo-shqiptare? (3)
Pse ju konkretisht, shkenca, politika, kisha dhe propaganda serbe, Kosovėn e
quani zemra dhe djepi i Serbisė, kur historikisht dihet se Kosova
ka qenė dhe ėshtė shqiptare? (4) Pse shteti, kisha
dhe shkenca juaj nė vazhdimėsinė historike e bėni dallimin midis
shqiptarėve. Ata nė Kosovė i quani arnauti
dhe shiftari, kurse ata nė Shqipėri i quani Albanci, ēka fshihet
pas kėsaj sintagme dalluese? (5) Pse kolonizimin dhe aneksimin e Kosovės dhe tė
trojeve tė tjera shqiptare mė 1912, kisha, historiografia dhe politika serbe,
e quan ēlirim tė territoreve tė reja serbe?
(6) Thoni se BE-ja nuk do tė lejojė ndryshimin e kufijve tė Kosovės, pse atėherė,
po kjo BE, e lejoi ndryshimin e kufijve me dhunė dhe me terror gjenocid
tė Bosnjės e Hercegovinės, duke krijuar njė
Republika srpska, (edhe pse kjo ėshtė nė
kolizion flagrant me normat e sė drejtės ndėrkombėtare dhe me Kartėn
e Kombeve tė Bashkuara) e cila mbi 47% tė territorit ėshtė krijuar nė dėm
tė territorit kroat dhe mysliman? (7) Pse
sllovenėve, kroatėve dhe maqedonėve u ėshtė lejuar, qė ti
ndryshojnė kufijtė e tyre, duke u shkėputur nga ish-Jugosllavia, e shqiptarėve
tė Kosovės u ėshtė mohuar njė gjė e tillė? (8) Nė ēfarė
potenciali llogaritė Serbia, se Kosovėn edhe mė tej, do ta mbajė si koloni tė
saj? (9) Krahas citimit ditor
tė Ismail Kadares, u ka shkuar ndonjėherė ndėrmendė, qė ta citoni edhe
Adem Demaēin, Rexhep Qosjen, tė cilėt, po ashtu sikurse Ismail Kadarea, asnjėherė
nuk janė pajtuar me konceptet dhe interpretimet e juaja hisotike, politike,
letrare dhe kishtare, se Kosova i pėrket Serbisė? (10) Cili ėshtė opinioni
juaj lidhur me idetė dhe pikėpamjet pėrparimtare demokratike tė Dimitrije
Tucoviqit lidhur me shqiptarėt dhe Shqipėrinė? (11) Keni lexuar, dhe keni
cituar ndonjėherė para opinionit publik serb kėtė postulat politik dhe
demokratik tė Dimitrije Tucoviqit, qė nxjerr nė shesh thelbin e gjenezės sė
historisė sė konfliktit serbo-shqiptar, kur thotė se: Pėrderisa serbėt
nuk e kuptojnė se janė nė tokė tė huaj (domethėnė ata janė nė tokėn
etnike shqiptare, e jo shqiptarėt nė tokėn serbe, ashtu si flet
historiografia falsifikatore serbomadhe dhe Kisha Ortodokse Serbe), ata kurrė
nuk do tė kenė marrėdhėnie tė mira fqinjėsore me shqiptarėt nė Ballkan?
(12) Sipas jush, cili ishte motivi kryesor i regjimit policor, ushtarak dhe
paramilitar i Slobidan Milosheviqit, i cili
gjatė viteve 1998-1999, ushtroi terrorin gjenocidal mbi Kosovėn dhe
shqiptarėt? (13) Sa ėshtė i vėrtetė fakti, se,
njė numėr i konsideruar i pjesėtarėve tė Lėvizjes sė juaj-SPO-s
ka marrė pjesė nė aksionet e likuidimit
dhe tė pastrimit etnik tė shqiptarėve nė Kosovė sė bashku me njėsitet
inkuizitore tė Arkanit, tė Sheshelit dhe tė Slobodan Milosheviqit?(15) Ju, si
humanist, si letrar dhe si politikan, sa jeni angazhuar, qė ti paralizoni
okupimin dhe djegjen e Kosovės nga ana e Slobodan Milosheviqit? (16) Pse ju,
edhe sot, kėtu nė Tiranė, sikurse dikur Slobodan Milosheviqi, pohoni se
Kosova, duhet demokratizuar dhe integruar nė rrjedhat e Evropės (sipas
standardeve mė tė larta ligjore tė sė drejtės ndėrkombėtare dhe tė Kartės
sė Kombeve tė Bashkuara pėr njohjen e tė drejtave
elementare si minoritet kombėtar), vetėm si pakicė kombėtare, e jo siē
ėshtė e vėreteta si komb, kur dihet se mbi 90% tė popullatės nė Kosovė
janė shqiptar, kurse serbėt janė pakicė? (15) Pse historikisht si komb dhe
si shtet jeni tė prirur, qė para botės tė gėnjeni ti ndėrroni tezat mbi
tė vėrtetėn e historinė
sė gjenezės sė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike, kur dihet se
fiset barbare serbe janė shfaqur pesė (5) shekuj pas shqiptarėve nė
Ballkan? (16) Pse po kėrkoni me kėmbėngulje decentralizimin e Kosovės, kur
kjo ende nuk ka cilėsinė e
shtetit, as tė ndonjė pushteti tė centralizuar nė duart e shumicės dėrrmuese
shqiptare, kur dihet se Kosova ende ėshtė nėn mandatin juridik ndėrkombėtar
paqėsor tė UNMIK-ut dhe tė KFOR-it? (17) Pse UĒK-nė e akuzoni dhe e keni
vlerėsuar ligjėrisht si strukturė terroriste, kur
dihet se kjo ėshtė organizuar sipas ligjeve dhe tė sė drejtės ndėrkombėtare;
me vullnetin dhe me mbėshtetjen e
arsyeshme masive tė popullit shqiptar tė Kosovės pėr tė parandaluar luftėn
agresive dhe gjenocidale tė forcave pushtuese serbe, si dhe ėshtė
legalizuar dhe ndėrkombėtarizuar
nė saje tė mbėshtetjes sė plotė dhe tė drejtė tė Amerikės, tė NATO-s,
tė OSBE-sė, tė OKB-sė, tė BE-sė etj. ? (18) Pse
Amerikėn dhe NATO-n politika serbe i
ka shpallur dhe i konsideron si okupatorė tė Serbisė (e nė anėn
tjetėr, pas pėrmbysjes sė Slobodan Milosheviqit, doni ti pėrvetėsoni
dhe shfrytėzoni si aleatė. Ndoshta, statusi i pazgjidhur i
Kosovės iu ka shtyrė qė ta amnistoni Amerikėn dhe NATO-n nga
kualifikimet dhe akuzat armiqėsore) kur dihet se kėta ishin faktorėt
vendimtarė nė shpėtimin e shqiptarėve dhe tė Kosovės nga lufta gjenocidale
e Serbisė sė Slobodan Milosheviqit? (19) Pajtoheni me dėshminė e deponuar me
shkrim nė Kongresin Amerikan tė avokatit dhe demokratit tė njohur serb nga
Beogradi, Sėrgja Popoviq, i cili nga
SHBA-ja ka kėrkuar, qė ta bombardojė Beogradin pėr ta shpėtuar Serbinė nga
regjimi gjenocidal i Slobodan Milosheviqit?
(20) Si e shpjegoni ju fenomenin e varrezave masive tė
qindra viktimave tė masakruara shqiptare (tė importuara
nė fshetėsinė e vdekjes
nga Kosova) nė Batajnicė, nė Peruēac, nė Bajna Bashta e gjetkė-vende tė
kryerjes sė krimit nė Serbi? (21) Sipas deklaratės zyrtare tė ish-ministrit
tė Punėve tė Brendhsme tė Serbisė, Dushan Mihajloviq, pėrveē
kėtyre varrezave masive nė rrethinėn e Beogradit, tė Danubit, tė
Kladovės, tė tilla (me viktima tė masakruara shqiptare, tė betonuara nėn
ura dhe viadukte tė rrugėve tė asfaltuara serbe) priten tė zbulohen edhe nė
rrethinėn e Leskovcit dhe tė Vranjės, sipas jush, kur mund tė fillojė
procesi i zhbetonimit tė kėtyre varrezave
nė Jug tė Serbisė? (22) Si mund tė na sugjeroni, qė tė harrojmė tė kalurėn
tonė tė hidhur dhe tragjike, (qė shkak dhe pasojė janė gjenocidi kolonial
dhe pushtimi serbomadh, qė edhe sot janė tė pranishme nė trojet etnike
shqiptare (1842-2004), duke na detyruar, qė me ēdo kusht tė pajtohemi, me
qėllim qė tė
integrohemi nė Evropė, por qė,
(ama) sė pari tė harrohet
e kaluara e historisė sė hidhur tė Kosovės, kur, ja, po nė kėto ēaste,
kur jeni ju duke qėndruar nė Tiranė, nė Merdare (kufi) tė Kosovės presin tė
riatdhesohen mbi 40 trupa tė pajetė
tė shqiptarėve, tė zhvarrosur
nga varrezat masive nė Serbi?
Ja,
pra, ky ėshtė mesazhi progresiv dhe paqėsor i diplomacisė serbomadhe tė
Vuk Drashkoviqit,dhe antidiplomacisė sė regjimit
despotik tė Fatos Nanos. Ende pa u numėruar tė gjitha viktimat
shqiptare tė hollokaustit serb (mbi 3.500
ende tė zhdukur), tė dyja kėto, nė kuptimin
bilateral, verbėrisht kėrkojnė, qė tė harrohet e kaluara historike e
Kosovės?
Sikur
tė gjitha pyetjet e theksuara mė
sipėr, ti parashtroheshin diplomatit serb, Vuk Drashkoviq, ai me siguri se,
nuk do tė shprehej kėsisoj: Jam mė se i kėnaqur me atmosferėn, me
mikpritjen dhe me pėrmbajtjen e bisedimeve
me rastin e tė gjitha takimeve me Alfred Mojsiun, me Fatos Nanon, me
Servet Pėllumbin dhe me Kastriot IslaminTanjug,22 dhjetor 2004). Si mos tė
jetė i ndarė Drashkoviqi i kėnaqur dhe i stėrkėnaqur nga takimet me homologėt
e tij, kur asnjėri prej tyre nuk ia ka prishur tymin e duhanit pėrkitazi
me pikėpamjet dhe me vlerėsimet
tendencioze, antihistorike dhe anitjuridike pėr Kosovėn, por, fatkeqėsisht,
ata kanė mbetur
tė hipnotizuar dhe tė pėrgjumur nga pėrsėrtija e pėrrallės sė tij
diplomatike: se si Drashkoviqi
fėmijėrinė e tij e kishte kaluar duke luajtur me fėmijėt shqiptarė
nė Kosovė?! Ēfarė absurdi!- Drashkoviqi, nuk ėshtė lindur, as nuk ėshtė
rritur, as nuk ėshtė edukuar as arsimuar sė bashku me fėmijėt shqiptarė
nė Kosovė, por nė Banat tė Vojvodinės (hungareze dhe kroate) sė
kolonizuar nga Serbia e Madhe. Fundja, kjo ėshtė nonsens diplomatik. Nuk ka
fare rėndėsi se ku ėshtė lindur dhe zhvilluar ajo krijesė e recidivit
serbomadh, por e rėndėsishmja ėshtė, se ēfarė ishte opinioni i tij lidhur
me ēėshtjen e Kosovės. Njė takim tė nivelit mė tė lartė ndėrshtetėror,
skilja serbe, duke matur nivelin e
pusit diplomatik tė homologėve tė tij, ua ka imponuar edhe deklarimin
zyrtar tė teorisė sė harresės pėr tė kaluarėn e
hidhur tė historisė sė marrėdhėnieve serbo-shqiptare. Kėtė e dėshmon
edhe ky pohim i kryeministrit, Fatos Nano: Ta lėmė pas tė shkuarėn...
kjo ėshtė njė vizitė historike...(Gazeta Panorama,23.12.2004). Ky
konstatim i premierit shqipar, ėshtė i vlefshėm vetėm pėr palėn serbe,
sepse ka ardhur koha qė si Drashkoviqi dhe tė gjithė drashkoviqėt e tjerė,
si dhe politika, shkenca dhe Kisha e tyre serbomadhe, tė heqin dorė pėrgjithmonė
nga e kaluara e historisė dhe e praktikės kolonialiste dhe imperialiste mbi
shqiptarėt, Kosovėn-Shqipėrinė Etnike. Nė kėtė kontekst, politika dhe
dipomacia e regjimit tė sotshėm tė Tiranės, duhet ta ketė qartė, se
shqiptarėt (50%) ende tė kolonizuar dhe tė shtypur nga gjenocidi kolonial dhe
imperialist serbomalazez, nuk kanė se si ta harrojnė tė kaluarėn e tyre tė
historisė sė pėrgjakshme, por ajo ėshtė, dhe gjithmonė do tė jetė
aktuale nė mendjen, nė shpirtin, nė veprimin dhe
nė jetėn e tyre tė pėrditshme politike, kombėtare dhe atdhetare,
pavarėsisht se ēfarė marrėdhėniesh do tė ketė Tirana me Beogradin sot apo
nesėr (me apo pa fatos nanot).
Pėr njė arsye shumė tė thjeshtė, Kosova nuk mund ti heqė vizė tė
kuqe historisė sė saj tė shkuar, sepse qe mė se 100 vjet ėshtė duke e
paguar me ēmim shumė tė lartė qiranė
koloniale nėn Serbinė gjenocidale. E di apo jo kėtė Tirana, ėshtė ēėshtje
e saj. Vėrtet, ashtu si ėshtė shprehur kryeshefi
i diploamcisė sė SMZ-sė, Vuk Drashkoviq, edhe sot
Kosova ėshtė njė varrė serioze, por kjo nuk mund tė shėrohet
me ilaēin toksikologjik tė terapisė sė tij diplomatike: Kosova ėshtė
plagė e hapur, e cila mund tė mjekohet vetėm po qe se i njihet statusi
evropian brenda suazave shtetėrore tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi, nė pėrputhje
me imperativin e Kartės sė OKB-sė, se kufijtė ndėrmjet shteteve nuk mund tė
ndryshohen me dhunė.(Politika, 23.12.2004). Pėrkundrazi, nė vend tė kėsaj
diagnoze tė gabuar tė diplomacisė dhe politikės serbe, duhet tė vijė nė
shprehje zbatimi konsekuent i sė drejtės dhe i parimit tė vetėvendosjes sė
drejtės ndėrkombėtare pėr zgjidhjen e ēėshtjes koloniale tė Kosovės, si
e vetmja terapi e qėlluar dhe e
pranueshme juridiko-politike dhe historike pėr shqiptarėt. Prandaj, pavarėsisht
nga vėllimi i realizuar i shkėmbimit tė deritashėm ekonomiko-tregtar midis
Serbisė dhe Shqipėrisė, si dhe
nga ėndėrrat dhe projektet e nesėrme
tė diplomacisė ekonomiko-tregtare tė Tiranės dhe tė Beogradit, po qe se
Kosovės nuk i njihet subjektiviteti juridik
ndėrkombėtar, s ka dyshim se Kosova do tė jetė njė muri kinez i
zhbalancimit tė idilit diplomatik tė Serbisė dhe tė Shqipėrisė, e jo
siē ėshtė shprehur nė mėnyrė devijante dhe hipokrite, Vuk Drashkoviq (duke
iu kėnduar ninulla gjumi homologėve tė tij), se: Kosova nuk mund tė jetė
pengesė nė zhvillimin e marrėdhėnieve tė SMZ-sė dhe tė Shqipėrisė(Politika,23.12.2004).
Pėr mė tepėr, moszgjidhja e problemit kolonial tė Kosovės, nuk do ti
prishė vetėm marrėdhėniet miqėsore tradicionale ndėrmjet
SMZ-sė dhe Shqipėrisė sė
Fatos Nanos, por nė kuptim mė tė gjerė, do tė destabilizojė paqen dhe
sigurinė nė Ballkan. Mirėpo, njė rrezik tė tillė, nuk janė duke e
llogaritur, as duke e parė me kohė vetėm mbėshtetėsit e verbėr tė politikės
dhe tė sundimit kolonial dhe
imperialist tė SMZ mbi Kosovėn-Shqipėrinė Etnike. Ia vlen tė theksojmė se,
nėse Shqipėria nuk e sheh njė rrezik tė kėtillė, atėherė dėmi ėshtė
i gatshėm nė planin strategjik tė mbrojtjes sė interesit
kombėtar dhe shtetėror. Mjerisht, do tė vazhdojė kėnga e vjetėr-50%
e territorit dhe e popullėsisė sė Shqipėrisė sė pavarur, do tė jetė edhe
mė tej e shkėputur nga 50% e Shqipėrisė sė varur, tė kolonizuar dhe
tė copėtuar, e cila qė nga viti 1912 gjendet nėn sundimin shekullor
serbomalazezsllav.
Harresa kolektive historike bėri
qė tė pėrsėritet gjenocidi serbomadh
nė Kosovė mė 1989-1999
Pėr ata, qė jetojnė me ėndėrra dhe me iluzione , duke konsideruar se Serbia dhe serbėt janė miqė paqėsorė tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė, vizita e kryediplomatit serb, Vuk Drashkoviq bėrė Tiranės mė 21-22 dhjetor tė vitit 2004, mirėfilli se ėshtė e justifikueshme dhe historike, siē ka pohuar . Mirėpo, pėr shqiptarėt dhe Kosovėn ajo vizitė ka vetėm karakter tė thellimit tė marrėdhėnieve tregtare, ekonomike dhe diplomatike tė Shqipėrisė me Serbinė dhe me Malin e Zi. Pėr mė tepėr vizita zyrtare e Drashkoviqit, qė i bėri Tiranės, nė asnjė mėnyrė nuk do tė ndikojė pozitivisht nė shtendosjen e marrėdhėnieve politike tė Prishtinės dhe tė Beogradit, pėr shkak se ministri i Jashtėm i SMZ-sė, Vuk Drashkoviq, edhe me kėtė rast ripohoi tezėn kolonialiste serbomadhe, se Kosova , duhet tė evropianizohet, por brenda kufijėve tė pandryeshueshėm territorialė administraivė tė Serbisė. Nė tė vėrtetė, ky ripohim i nacionalistit tė rexhur serbmoadh nė Tiranė, nuk ėshtė kurrfarė befasie, as sensacioni pėr shqiptarėt e Kosovės, sepse ai qė nga fėmijėria e tij ka marrė edukatė dhe arsim nacionalshovinist antishqiptar nga mėsimet e Kishės Ortodokse Serbe, se Kosova ėshtė zemra dhe djepi i Serbisė. Pra, ėshtė e udhės, qė ti rikujtojė duatrokitėsit aparēikė zyrtarė tė Tiranės, se Drashkoviqi i njeh mirė shqiptarėt, por nė kuptimin negativ tė interesit kombėtar dhe territorial shqiptar dhe tė Shqipėrisė Etnike. Ska dyshim se Drashkoviqi i njeh shqiptarėt, sepse ai ka pasur prej kujt ti marrė mėsimet e para se si duhet urrjetur, mbajtur tė shtypur dhe tė kolonizuar shqiptarėt. Kėshtu qė, ai sė bashku me kryefrymėzuesit e tij nacionalistė serbomėdhenj: Ilia Garashanin, Vuk Karaxhiq, Vasa Ēubrilloviqi, Ivo Andriqi, Jovan Duēiq, Nikola Pashiq, Drazha Mihajloviq, Dobrica Qosiq ...,etj.; Kisha Ortodokse Serbe dhe Akadamia e Shkencave dhe e Arteve tė Serbisė, qė nga Beteja e Kosovės (1389) e deri mė sot, e kanė shkruar historinė mbi shqiptarėt dhe Kosovėn-Shqipėrinė Etnike, por mjerisht dhe pėr turpin mė tė madh, politika e sotme zyrtare e Tiranės nuk e njeh Drashkoviqin, as mėsimdhėnėsit e tij me ideologji fashiste antishqiptare, tė cilėt si dikur edhe sot, konsiderojnė se Kosova ėshtė Serbi. sikur vėrtet ta kishte njohur, ajo edhe nuk do ta pranonte fare nė vizitė Vuk Drashkoviqin pėr tė llomotitur xhepura sesa ai njeh mirė Ismail Kadaren, dhe sa i afėrt dhe ēfarė miqėsie ka ai me shqiptarėt nė Kosovė. Fragmenti mė komik dhe mė absurd ( e besueshme vetėm pėr qenėt dhe agallarėt e Esad Pashė Toptanit, klyshit mė lojal tė Serbisė, e cila nė shenjė dhimbjeje dhe nderimi tre ditė mbajti zi pėr vrasjen e tij nga dora hakmarrėse e popullit dhe plumbat hallall tė patriotit demokrat shqiptar, Avni Rrustemi) i intervistės sė Drashkoviqit , dhėnė gazetės panorama tė Tiranės ishte edhe ky : I pėrdor shpesh mendimet e tij kur flas pėr marrėdhėniet serbo-shqiptare(Gazeta Panorama, 23.12.2004). Kjo ėshtė njė hipokrizi dhe gėnjeshtėr e ngjyrosur, e yrrnekut tė moēėm nacionalist serb, sepse vėrtet, sikur Drashkoviqi ta kishte kuptuar dhe interpretuar drejt opusin letraro-politik e kombėtar shqiptar tė shkrimtarit tė shquar Ismail Kadarea, ai, edhe nuk kishte pasur nevojė, siē ka deklaruar rrejshėm pėr gazetėn panorama, ti pėrsėritete sabah e aksham theniet e Ismail Kadares nė stilin e duave nacionaliste kishtare serbe, por do tė ishte pajtuar me konkluzionet e tij aksiomatike se Kosova historikisht ka qenė, dhe ėshtė shqiptare. Mirėpo, vepron nė tė kundėrtėn, duke deklaruar me qindra herė para opinionit publik, se jeta e tij nuk do tė kishte kurrfarė kuptimi, po qe se Serbia do tė mbetej pa Kosovėn(!) Nė tė vėrtetė, ky edhe ishte qėllimi i vizitės historike Tiranės, i cili drejt dhe tėrthorazi, nė stilin e pėrrallės diplomatike serbe, i ngushėlloi presidentin Mojsiu, kryeministrin Nano, kryeparlamentarin Pėllumbi, dhe kryediplomatin shqiptar Kastriot Islami, se varra e hapur-Kosova, nuk duhet tė jetė kurrfarė pengese nė zhvillimin e mėtejmė tė marrėdhėnieve midis Unionit tė SMZ-sė dhe tė Shqipėrisė, por historia e saj e kaluar, duhet tė harrohet sa mė parė tė jetė e mundur(!?)
Fatkeqėsisht,
siē theksuam mė sipėr, edhe kryetari i qeverisė shqiptare, Fatos Nano, u
dakordua me skemėn sugjeruese tė pėrrallės diplomatike antishqiptare tė Vuk Drashkoviqit, duke thėnė
qė (patjetėr):duhet ta lėmė pas tė shkuarėn(!?) Ky konstatim
diplomatik i Fatos Nanos, vė nė dukje faktin se, nuk do tė ketė mbrojtje, as progres tė interesit tė pėrgjithshėm
kombėtar dhe shtetėror tė qenies sė Shqipėrisė Etnike nė Ballkan, pėrderisa
ai me pistonėtakrobatė-antibashkim tė garniturės sė tij ndodhet nė krye tė Qeverisė sė Republikės sė Shqipėrisė.
Kėtė fatkeqėsi kombėtare,tanimė e ka lexuar si nė aspektin intensiv, ashtu edhe nė atė
ekstensiv, edhe;sonda e pėrrallės
diplomatike serbe e Vuk
Drashkoviqit, e cila maskėn e saj e ēierri
pa kurrfarė pengese nė takimin e nivelit tė lartė diplomatik nė
Tiranė. Mirėpo, kėtė nonsens
tė dialektikės sė diplomacisė sė
regjimit antidemokratik tė Fatos Nanos( sa mė afėr Serbisė kolonialiste, e
sa mė larg Kosovės sė pavarur), duhet
kuptuar drejt, pa nihilizėm dhe pa nostalgji
kozmopolite, edhe elita e klasės
politike e Kosovės. Ndryshe, vėrtet, do tė triumfojė teza dhe teoria e
harresės historike e Fatos Nanės, e cila ėshtė kompatibile me ANTIPAVARĖSINĖ
e pėrmbajtjes sė pėrrallės
diplomatike tė Vuk Drashkoviqit pėr Kosovėn dhe shqiptarėt.
*)POSTSCRIPTUM: Kėtė analizė nuk e kanė botuar asnjė nga disa gazeta tė pavarura shqipe, tė cilave u ėshtė dėrguar nga autori. Kjo dukuri e shėmtuar e komercializimit dhe e shpėrfilljes sė vlerave kombėtare shqiptare, provon sheshit, sesa jemi mishėruar me dekadencėn dhe me tė keqen e huaj universale antikombėtare dhe antishqiptare. Sot, ēdo gjė mund tė publikohet nė masmediat komerciale-verdha me shkronja shqip, pėrpos sė VĖRTETĖS mbi ēlirimin antikolonial, lirinė,
pavarėsinė dhe Ribashkimin e Shqipėrisė Etnike.
Sado le tė shtiremi demokratė me prirje proevropiane dhe proamerikane perėndimore, kėtė fenomen paranoid vetėmohues nuk mund ta MJEKOJĖ, e as ta ELIMINOJĖ as Evropa e integruar, e as Amerika demokratike, sepse ėshtė recidiv psikologjiko-patologjik i veturrjetjes, i vetėpėrēmimit, i vetėpėrēarjes dhe i vetėmohimit, i trashėguar nga koketimi qindravjeēar me armiqtė dhe me sundimet e huaja mbi shqiptarėt dhe mbi Shqipėrinė Etnike (tė copėtuar dhe tė kolonizuar nga serbosllavėt e Ballkanit edhe nė fillimshekullin XXI, viti 2005). Kjo ka ndodhur, dhe po ndodh kėshtu edhe sot, sepse nė mėnyrė koherente kanė qenė dhe, ende janė nė luftė tė hapur dhe nė konfrontim tė ashpėr antivlerat kolaboracioniste virusoide serbosllave me sistemin e vlerave e njėmendta kombėtare patriotike shqiptare. Ky ėshtė shkaku dhe pasoja kryesore pse shqiptarėt nė Ballkan edhe sot janė tė copėtuar dhe tė robėruar nėpėr kėnetat kolonialiste dhe imperialiste serbosllave. Nė kėtė rast konkret, nuk mund tė ndihmojė as Evropa, as Amerika pėrderisa ne vetė tė mos e ndihmojmė nėri-tjetrin, ashtu sikurse veprojnė tė gjitha kombet e qytetėruara dhe tė pėrparuara nė botė. Tė ēmohet, tė respektohet, tė nderohet dhe tė shpėrblehet ajo qė ėshtė pėr tu ēmuar, pėr tu respektuar, pėr tu nderuar dhe pėr tu shpėrblyerė, e tė ndėshkohet, tė flaket ajo qė ėshtė pėr tu ndėshukar dhe pėr tu flakur nga trupi i shėndoshė dhe qenia e shtrenjtė e Shqipėrisė Etnike
Pikėrisht, fenomeni i vetėmohimit nė planin politik kombėtar dhe ndėrkombėtar ka ndikuar negativisht qė shqiptarėt nė periudha tė ndryshme historike, tė mos kenė politikėn e vet tė jashtme, sepse, si rregull, ėshtė e njohur maksima shkencore: pa politikė tė brendshme nuk mund tė ketė as politikė tė jashtme. Vėrtet, Evropa mban pėrgjegjėsinė e saj, pse edhe sot gjysma e shqiptarėve dhe e Shqipėrisė etnike nodhėn nėn sundimin e egėr kolonial serbosllav, mirėpo, fajtor krysor me pėrgjegjėsi tė paaminstueshme para historisė, ėshtė faktori i brendshėm politik shqiptar. Kėtė gabim fatal, nuk mund ta shėrojė as Evropa, as Amerika, por ai pritet tė korrigjohet vetėm atėherė, pasi tė jenė vetėdijėsuar shqiptarėt se, pa bashkim nuk ka Shqipėri, dhe se pa diell nuk ka jetė, por vetėm robėri, terr dhe zi.
Njė jetė tė tėrė nė shėrbim tė Atėdheut ! -shkruan
Sylė Arifi
Dhjetor, 2004
Pėrkujtohet trevjetori i vdekjes se gjen. Jashar Salihu Ishte nder dhe krenari
ti takosh njė gjeneratė tė njerėzve tė mėdhenj tė ēėshtjes shqiptare,
tė kėsaj periudhe historike, qė e krijuan trimat e orėve tė para tė lirisė.
Familja SALIHU nga fshati Batushė, i lindi, i rriti dhe i edukoi nė gjirin e
saj dy trima tė pendės dhe pushkės, tani tė ndjerė HAJDAR DHE JASHAR SALIHU,
tė cilėt nga vdekja e parakohshme vetėm fizikisht u ndan, por vazhdojnė tė
jetojnė me ne, sepse vepra dhe ideali i tyre kombėtar ėshtė dhe mbetet
obligim pėr ne shokėt e veprimtarisė dhe idealeve, synim i vazhdushėm pėr
tu realizua. Pėr vendlindjen e mė gjer se ku jetonin dhe vepronin, kėta dy
veprimtarė tė shquar kombėtar, ishin burim i inspirimit e i frymzimit pėr
gjenerata tė tėra pėr tu pajisur dhe brymosur me guxim intelektual e mė
gjer, qė tė jemi ndimesė e lėvizjes sė mirėfilltė kombėtare, pėr ta
afirmuar, ndimuar zgjidhjen e ēėshtjes kombėtare e nė veēanti ēlirimin
eKosovės nga pushtuesi i huaj. Qė nga vitet e 70-ta.
Jashari, ishte anėtar i Lėvizjes Nacionalēlirimtare tė Kosovės dhe viseve
Shqiptare nė Jug. Respektivisht ishte ndėr anėtarėt mė aktiv tė grupeve
ilegale tė asaj kohe, qė vepronte brenda organizatės ilegale tė qujtur
Komiteti pėr Deēan, nė kuadėr tė lėvizjes se udhėhequr nga ideologu,
veprimtari mė i shquar i ēėshtjes kombėtare, Jusuf GERVALLA.
Vėllezėrit, Jashari me Hajdarin ishin dalluar pėr guximin e tyre politik, qė
haptazi dhe pa hezitim iu kundėrvėheshin qėndrimeve e veprimeve tė udhėhequra
nga ish-qendrat komuniste tė organizuara pėrmes komiteteve komunale, qė binin
ndesh me synimet dhe idealet e lėvizjes se mirėfilltė kombėtare pėr ēlirim
nga pushtimet sllave. Vite mė vonė vėllezėrit Salihu, punuan si profesorė nė
shkollėn e mesme "Vėllezėrit Frashėri" gjimnazi nė Deēan. Menjėherė
pas zbulimit tė veprimtarisė se ilegalesė tė organizuar pėrmes Komitetit pėr
Deēan, edhe ky tribun i Lėvizjes Kombėtare arrestohej, i akuzuar pėr
veprimtari kundėr shtetit e kualifikuar si vepėr armiqėsore kundėr Jug. etj.,
akuza siē ishin bėrė zakon nga ishn nominklatuara komuniste e asaj kohe nė
Kosovė, bashkė me Jasharin, ishin arrestuar sigurisht edhe shumė veprimtarė
tė shquar tė Lėvizjes nacionalēlirimtare qė vepronte nė atė kohė nė
Kosovė, siē ishin Ismajl Hajredinaj, Hasan Ukhaxhaj, Din Ahmetaj, Drita Kuēi
etj. Gjatė, kohės sa ishte nė vuajtje tė denimit me burg tė rend nė
burgjet e tmerrshme jugosllave. Vėllai i Jasharit, Hajdari ishte duke punuar nė
gjimnazin e Deēanit, si profesor i gjuhės dhe letėrsisė shqipe, ishte
periudha menjėherė pas ngjarjeve tė mėdha tė lėvizjes studentore tė vitit
l98l, kur e tėrė Kosova ishte ngritur nė kėmbė pėr ti kėrkuar tė
drejtat e veta pėr liri, barazi dhe pavarėsi tė Kosovės, dhe kjo kryengritje
gjithėpopullore u shtyp me dhunė tė egėr nga forcat policore e ushtarake tė
asaj jug. Por, dhuna nuk pėrfundoi me kaq dhe vazhdoi me tė ashtuqujturat
mjete politike, tė aplikuara nga ish-udhėheqėsit e LKJ-es, e nė veēanti nga
urdhėrzbatuesit e pushtetit politik nė Kosovė. Meqė, Hajdar Salihu ishte
dalluar pėr guximin e tij politik dhe vėllau Jashari veē ishte i denuar dhe
vuante denimin prej disa vitesh, si familje konsideroheshin e pa pėrshtatshme
politikisht e kundėrshtare e hapur e Jug. nga ish-pushteti politik dhe policor
i asaj kohe nė Kosovė. Po, Hajdar Salihu ishte ndėr profesorėt e parė, sė
bashku me disa kolegė tė tjerė qė iu nėnshtruan procesit tė diferencim
ideo-politik, qė aplikohej masa mė e ēoroditur nga policia politike e atij
pushteti kolaboracionist, Si zakonisht dhe pas zbatimit tė masave ideopolitike
kishte pasojat tjera ndėrshkruse, jo vetėm politike, por edhe tė natyrave
tjera ekonomike, bojkote personale e familjare dhe sociale ashtu qė pas ca kohe
ndaj Hajdarit ishte aplikuar edhe masa pėrjashtim nga procesi arsimor dhe mbeti
i pa punė pėr njė pėriudhė tė gjatė. Motiv i tė gjitha kėtyre masave qė
i perjetoi Hadar Salihu ishte se ai nuk kishte pranuar qė ti gjykonte
demostrata e vitit l98l , se nuk kishte pranuar tė distancohej nga veprimtaria
e vėllait tė tij Jasharit, i gjykuar si armik i shtetit jug. etj...
Sigurisht se kėto ishin virtytet mė sublime tė njė intelektuali tė guximshėm,
duke sakrifikuar veten dhe familjen e tij, jo vetėm politikisht por edhe
fizikisht nga gjenocidi politik i nominklaturės vazale tė asaj kohe. Ishte pėrjetues
i tmerrit ekonomik dhe politik pėr nji kohė tė gjatė, qė u zbatua kundėr
tij vetėm e vetėm pėr ta pėrkulur e mashtruar para pushtetit komunist. Mė
siguri se kėtyre masave tė rėnda jo vetėm ideopolitike, sa pėr diskretitim
puplik me tė vetmin qėllim tė ketė ndikim tė shumica e familjeve tjera me
pretendime tė shkaktimit tė friksimeve kolektive. Po ashtu, masat mė tė rėnda
nga dhuna e shfrenuar fizike qė i pėrjetuan nga disa familje dhe anėtarė tė
tyre, nuk i lėkunden nė asnjė mėnyrė nga idealet kombėtare me kurrfarė ēmimi
dhe kjo ishte tradita e kultura e atdhedashurisė tė kėto familje, qė e
kultivonin vazhdimisht e me guxim, pėr tu ēliruar nga pushtuesi serb.
Hajdar Salihu, nuk u lėkund pėr as njė moment nga qėndrimet e tij parimore
prej njė intelektuali dhe vazhdoi veprimtarin e tij tė pendės pėrmes
shkrimeve, tė cilat i botonte me anonim. Botoi disa vepra me tė cilat u dallua
nė mesin anėtarėve tė Shoqatės sė Shkrimtarėve tė Kosovės nė ate kohė,
duke marrė shpėrblimin e parė nė disa konkurse pėr vlerėsimin e romanit mė
tė mirė tė vitit. Mė ndimėn e njėrit nga intelektualėt mė tė shquar
shqiptar, Hajdarit iu mundesua ti pėrfundoi studimeve posdiplomike nė
Prishtinė, ashtu qė iu krijua mundesia nė fund tė punoi si dramaturg e aktor
pranė Teatritrit popullor nė Gjakovė, gjithashtu me kontributin e disa
intelektualėve tė mirėfilltė, pas tė gjitha pengesave qė i bėnin vazalet
e pushtetit politik nė Gjakovė. Pas, kthimit nga vuajtja e denimit Jashar
Salihu. e pėrjetoi edhe nji tmerr tjetėr jo vetėm ekonomik, por edhe politik,
ngase familja e tij gjegjėsisht vėllezėrit e tij i ishin nėnshtruar masave tė
rrepta politike, me izolim total dhe presioneve ekonomike deri nė minimum
ekzistence. Megjithatė, vullneti i madh i njerėzve tė guximshėm kombėtarisht,
duke iu rezistuar kėtyre masave drakonike, filloi ta krijojnė njė jetė tė
re nga pėrjetimet mė tė ndryshme, e pėr as nji moment nuk u thya dhe vazhdoi
veprimtarinė e tij tė guximeshme atdhetare, duke i pėrkrahur proceset e
avancuara politike nė dobi tė zgjidhjes se drejt tė ēeshtjes sė pazgjidhur
tė Kosovės. Ishte vazhdemisht nė kontakte pune e veprimtarie me veprimtarėt
e palodhur tė ēeshtjes kombėtare dhe vazhdimisht e shtonte rrethin e bashkėveprimtarėve
nė kuadėr tė Lėvizjes nacionalēlirimtare tė shqiptarėve. Guximi
intelektual, politik e fizik i JASHARIT, ishin vlerat mė sublime tė tij. Njerėzve
tė mėdhenj qė kishin vlera tė mėdhaja e tė ēmuara kombėtare, ju
besoheshin edhe detyra tė rėndėsive tė veēanta me vlerė kombėtare, e mu pėr
ketė, rrafshi i Dukagjinit pokėtij tribuni ia besoi ta udhėheqė lėvizjen pėr
pajtim dhe bashkim tė organizuar nė tubimin historik tė Verrat e Llukės, ku
ishte tubuar masa ndoshta mė e madhe ndonjė herė nė trojet shqiptare mė se
njė gjysmė milioni shqiptarėsh. Vlera e kėtij tubim do tė jetė e shėnuar
nė historinė tonė kombėtare, si inspiruse e njė pajtimi dhe bashkimi gjithėshqiptar,
para njė momenti historik pėr ta avansuar zgjidhjėn e qėndrushme tė ēėshtjes
kombėtare. Pas tė gjitha kėtyre pėrjetime nėperė burgjet serbe dhe
katrahurave politike e ekonomike, qė renduan pas lirimit nga burgu, Jashari
pati edhe disa arrestime nga pushteti policor, ku ju kishte nėshtruar pėrjetimeve
mė tė egėra e shtazarake tė dhunėsė fizike, me arsyetim se ka gisht nė
veprimtarinė e grupeve ilegale tė asaj kohe, qė kishin filluar tė vepronin nė
grupe guerile si forca tė armatosura, nėpėr disa vendbanime tė Kosovės.
Mirėpo, Jasharit ashtu i dėrmuar fizikisht arriti tė largohej nga Kosova, pėr
tu strehuar mė vonė nė Zvicėrr, ku ju pranua statusi i refugjatit politi.
Pas, ca kohe pushimi psiqik dhe rehabilitimi nga torturat shpirtrore e fizike qė
ky atdhetar i devotėshem i kishte pėrjetuar para largimit nga Kosova, filloi tė
marrė takime me veprimtarėt shqiptare qė vepronin si tė organizuar kėtu nė
diasporė me vite tė tėra. Po, me propozimin e Jasharit ishte formuar
institucioni i parė moral e matrial pėr ta matrijalizuar idenė e kahmotshme tė
krijimit e funksionimit real tė ushtrisė ēlirimtare tė Kosovės, pėr tė
aktualizuar zgjidhjen e ēėshtjes sė pa zgjidhur tė Kosovės, edhe me luftė
tė armatosur. Ideja e Jasharit gjeti pėrkrahjen unanime nga bashkėveprimtarėt
e organizmit politik se ku vepronin gjegjėsisht, nė LPK, duke u miratuar njė
propozim i tillė u formua "Fondi vendlindeja thėrret" dhe nuk ishte
rastėsi qė nė krye tė kėtij institucjoni kaq tė rėndėsishem u emėruar
vetė Jashar Salihu, sigurishtė duke u bazuar nė vlerat e tija njerēzore,
guximin e madh intelektual, politik dhe pėrse mos ta themi edhe fizik, sepse
vetēm njerėzit qė i posedonin vlerat e atributet e tilla mund tju prijnė
proceseve tė avansuara politike e kombėtare.
Angazhimet e Jasharit nė krye tė kėtij institucjoni tė UĒK-sė, qė e
organizoi dhe e bėri luftėn ēlirimtare nė Kosovė, pėr ēlirim nga
pushtuesi serb, ishte njė emision i njė rėndesije tė veēantė historike pėr
popullin shqiptar. Si emisar i njė segmenti tė luftės ēlirimtare, nė kuadėr
tė UĒK-sė, ishte i angazhuar intenzivisht nė pėrgatitjen e veprimeve
konkrete nė mombilizimin e pėrgjithshėm morao-shpirtėror, politiko -diplomnatik,
matrial dhe veprimeve nga artit ushtarak, pėr ta bėrė luftėn e UĒK-sė sa mė
tė suksesshme kundėr forcave fashiste serbe. Kudo, qė ishte Jashari biseda
orientohej vetėm nė pėrgatitje tė operacioneve konkrete nė luftimin e
pushtuesit dhe diskreditimin e bashkėpunėtorėve tė tij. Fjalėt e diskutimet
e tij tė shumta qė i bėnte nėpėr shumė tubime tė organizuara kudo nė
shtete tė ndryshme tė Botės, ishin tė sinqerta e burrnore, duke apeluar
gjithnjė nė mombilizim tė pėrgjithshėm tė gjitha vlerave shpirtėrore,
matrijale e fizike nė mbėshtetje tė luftės sė drejt qė e bėnte UĒK-ja,
sepse thosht Jashari se vetėm duke e ndimuar vetveten, ne shqiptarėt do ta
fitojmė edhe pėrkrahjen nga faktori ndėrkombėtar dhe kėshtu ndodhi! Jashari,
gjatė veprimtarisė sė tij politike kishte fituar edhe shkathtėsi diplomatike,
per ta prezentuar e pėrfaqėsuar ēėshtjen e pazgjidhur tė Kosovės, para
diplomacisė ndėrkombėtare. Si diplomat i shquar pati rastin tė bėjė disa
takime diplomatike sė bashku me bashkėveprimtarėt e bashkėpuntorēt e tij,
dhe personalisht pati takime nė rangje tė ndryshme me ambasador, Diplomat dhe
ministra qoftė tė ministrive tė jashtme dhe atyre tė mbrojtjes nga shumė
shtete dhe institucione ndėrkombėtare. Nga shumica e kėtyre takimve
diplomatike Jashari tregoi aftėsi e pjekuri politike nė rrafshin e diplomacisė,
qėndrimi i tij konkretė e i paluhatshėm krijoi rrespekt tė veēantė nga
shumė diplomatė ndėrkombėtarė. Sigurisht se mbėshtetur nė shkathtėsitė
e tij politike e diplomatike, ishte anėtar i grupit pėr marrėdhėnie me jashtė
nė kudėr tė Drejtorisė politike tė UĒK-sė. Po ashtu, ishte caktuar
diplomati i parė i Kosovės pėr shtetin e Zvicrrės dhe ishte dekretuar nga ĒPK-ja
si Ambasador. Ishte vazhdusi vijės politike e kombėtare tė patriotit Jusuf
Gervalla, dhe bashkėluftėtar shumė i ēmuar i Komandantit legjendar tė UĒK-sė,
Adem Jasharit. Virtyeti mė i ėmuar i trimave tė mėdhenj tė ēėshtjes kombėtare,
siē ishte Jashari ka qenė sinqeriteti, guximi i hapur jo vetėm nė rrafshin
politik, por edhe nė atė diplomatik e ushtarak. Qėndrimi i tij nė raport
shoqėror nė nivele tė ndryshme ishte shumė njerėzor parimisht, ndėrsa me
kundėrshtarėt politikė apo thėnė troē me hyzmeqarėt e shērbimeve tė
huaja ishte shumė konkret i drejtpėrsėdrejtė e i pa kompromis. Ndėrsa, gjatė
veprimtarisė nė ilegalitet ēmohej si veprimtar diskret, i pazbėrthyeshėm
vetėm pėr ta vazhduar veprimtarinė si njeri ndėr ilegalet mė tė mėdhenj,
me synim qė ilegaliteti ti realizoi qėllimet e parashtruara deri nė
arritjen e kushteve dhe krijimin e rrethanave tė favorshme pėr tu puplikuar,
siē edhe u veprua nė tė gjitha rrafshet qofshin ato politiko-diplomatike dhe
asaj ushtarake, nė momentet mė tė duhura kur u arrihet efekti. Gjithmonė, e
gjithkund, emri dhe fjala e Jasharit krijonte atmosferė mirėkuptimi,
sinqeriteti e korrektėsi e nė frymė mombilizimi tė tė gjitha atyre forcave
tė mirėfillta kombėtare pavarėsisht pėrcaktimet e tyre politike e
ideoligjik, por tė rreshtuar nė pėrkrahje tė gjithanshme tė luftės ēlirimtare
tė UĒK-sė, pra, gjithnjė nga paraqitjetė e fjalėt e kėtij tribuni tė
luftės dilte apeli tė gjithė shqiptarėt unik e tė bashkuar rreth forcave
reale kombėtare, qė me pend e pushkė janė nė shėrbim tė atdheut.
Nga shumė tubime nėpėr shumė qendra tė ndryshme tė botės, po e pasqyrojmė
vetėm njė si p.sh. Manifestimi mė i madh politik gjithėshqiptar i organizuar
ndonjė herė nė diasporė ishte ai i demostratave tė mbajtura nė Rambuje,
gjatė mbajtjės sė konferencės ndėrkombėtar pėr zgjidhjen e ēėshtjes sė
pazgjidhur tė Kosovės, ku fjala e paraqitur nga Jashari ishte ftesa puplike pėr
njė bashkim e mombilizim gjithėshqiptar nė pėrkrahje tė luftės ēlirimtare
tė Kosovės, qė e bėnte UĒK-ja, pėr ta vendosur sa mė drejt tė qendrushėm
ēėshtjen e Kosovės nė pavarėsisė tė plotė, si shtet ndėrkombėtarisht i
pranuar. Jo, rastesisht bashkėluftėtarėt, e bashkėveprimtarėt e tij e
thrrisnin vazhdimisht Gjeneral, sepse nuk i mjaftonte angazhimi i tij nga tė
gjitha segmentet e fushveprimeve politiko-diplomatike, por ishte edhe pjesėmarrės
aktiv nė frontin e luftės ēlirimtare. Pas, pėrfundimit tė luftės me ēlirimin
e Kosovės nga pushtuesi serb, Gjenerali i ēėshtjes shqiptare .Jashar ishte i
angazhuar nė hirarkin politike tė PDK-sė.
Tė gjitha keto veprime, sakrifica dhe kontribute tė veprimtarit tė shquar tė
ēėshtjės kombėtare nė tė gjitha segmentet e jetės politike qoftė nga
periudha e ilegalitetit dhe kjo e legalitetit politiko-diplomatik, dhe ushtarak,
u ēmuan arsyeshėm e meritorisht nga spektri politik,ushtarak e kombėtar nė
Kosovė e mė gjer, dhe vepra e Jashar Salihut u radhit nė vendin e merituar nė
historinė e lavdishme tė luftės ēlirimtare tė UĒK-sė nė radhėt e Dėshmorėve
tė Kombit, e nga Shtabi i Pėrgjithshėm i TMK-sė u dekretua me gradėn e
GJENERALIT !
Prof.Dr.
Mehdi HYSENI
SHQIPĖRIA ĖSHTĖ E OBLIGUAR QĖ RASTIN E POLITIZUAR GAFURR ADILI, TA TRAJTOJĖ SIPAS KUSHTETUTĖS DHE KONVENTAVE NDĖRKOMBĖTARE, E JO SIPAS FLETARRESTEVE DENONCUESE SERBOSLLAVOMAQEDONE
1.
Anashkalimi i Kushtetutės-justifikim i propagandės antibashkim
Duke
qenė se Gafurr Adili (kryetar i Frontit pėr Bashkimin Kombėtar-FBKSH) ėshtė
bėrė problem pėr
organet dhe institucionet policore dhe tė drejtėsisė sė Republikės sė
Shqipėrisė, pėr shkak tė veprimtarisė sė tij
kombėtare patriotike, e cila veprimtari
nė asnjė aspekt nuk e ka rrezikuar, as nuk e rrezikon rendin publik, as
qetėsinė e sigurinė e shtetit qoftė nė planin e brendshėm a tė
jashtėm tė shtetit shqiptar, por ėshtė nė pėrputhje tė plotė me
dispozitat e Kushtetutės sė sotme tė Shqipėrisė(preambula): ... me
aspiratėn shekullore tė popullit shqiptar pėr identitetin dhe bashkimin kombėtar,
si dhe Neni 8, paragrafi 1: Republika e Shqipėrisė mbron tė drejtat kombėtare
tė popullit shqiptar qė jeton jashtė kufijve tė saj.( Shih: Kushtetuta e
Republikės sė Shqipėrisė, Tiranė, 2002, f.5 dhe 7)). Sipas kėtyre dy
dispozitave tė theksuara tė Kushtetutės aktuale tė Shqipėrisė, del qartė
se, angazhimi dhe veprimi nė ēėshtjen e bashkimit kombėtar shqiptar nuk
janė tė ndaluara, as tė dėnueshme
pėr shqiptarėt, pavarėsisht janė apo jo shtetas tė Republikės sė
Shqipėrisė. Prandaj, nė kėtė kuptim nuk mund tė pezullohet, as tė dėnohet
as veprimataria kombėtare patriotike e kryetarit tė FBKSH-sė, Gafurr Adili,
ashtu siē kanė vepruar dhe po veprojnė organet dhe institucionet policore dhe
tė drejtėsisė sė Tiranės me tė (duke e burgosur, duke e marrė nė biseda
informative, dhe duke i kufizuar lėvizjen, dhe duke e kėrcėnuar, qė
ai dhe FBKSH-ja ta ndėrprejnė veprimtarinė e saj politike dhe kombėtare),
sepse veprimtaria e tij politike e kombėtare ėshtė nė pėrputhje me
Kushtetutėn e theksuar, tė miratuar nga Kuvendi Popullor i Republikės sė
Shqipėrisė (me referendum,22.11.1998). Meqenėse nė kėtė rast ėshtė
anashkaluar respektimi i kėsaj Kushtetute, atėherė institucionet pėrkatėse
tė Republikės sė Shqipėrisė, janė tė detyrueshme, qė ndaj Gafurr Adilit,
ti zbatojnė, dhe respektojnė me pėrpikėmėri konventat ndėrkombėtare
mbi mbrojtjen e tė drejtave dhe lirive tė njeriut, sikurse ēdo shtet tjetėr
nė botė-anėtar i Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara.
2. Bashkimi kombėtar
shqiptar nuk ėshtė propagandė ditore,
as urrejtje ndėrnacionale siē e ka keqkuptuar dhe
dėnuar atė
politika ligjore-mėditore
zyrtare e Tiranės
Pse
kryetarit tė FBKSH-sė (pas dėnimit tė tij me burg disamujor
nga njė gjykatė e Tiranės) nuk i ėshtė rezervuar e drejta e
mbrojtjes sė tij sipas
rregullave dhe normave tė sė drejtės ndėrkombėtare, pėr kėtė mbajnė pėrgjegjėsi
ligjore organet dhe
institucionet komptente tė politikės dhe tė drejtėsisė sė regjimit aktual
tė Tiranės. Duke
qenė se Gafurr Adili nuk ka kryer asnjė veprimtari (individuale a kolektive)
armiqėsore kundėr shtetit shqiptar, pėr ēfarė edhe gjykata kompetente e
Tiranės me vendim tė formės sė prerė, ka shpallur pafajėsinė e tij, duke
e liruar nga burgu disamujor i Tiranės. Megjithėkėtė, statusi ligjor-juridik
i Gafurr Adiliti ende ka ngelur i pazgjedhur, dhe nė mėshirėn
e politikės sė ditės tė qarqeve tė caktuara tė regjimit
demokratik tė Tiranės. Ky absurd politik, kombėtar
dhe ligjor, ėshtė nė kundėrshtim si me tė drejtėn historike tė
shqiptarėve, ashtu edhe me rregullat dhe me
normat e sė drejtės ndėrkombėtare. Pikėsėpari, nuk janė tė qėndrueshme
kualifikimet e drejtorit tė policisė sė Tiranės, Albert Dervishi, kur pohon
se Gafurr Adili duhet ta ndėrprejė veprimtarinė propagandistike, nė
tė kundėrtėn, duhet ta lėrė Shqipėrinė(Korrieri, 12.12.2004). Shtrohet
pyetja, pėr ēfarė propagande
ėshtė fjala nė rastin konkret? Aludimi
kėrcėnues dhe
i paekuilibruar i Albert Dervisht, drejtuar kryetarit tė FBKSH-sė, Gafurr
Adili, ėshtė mė se i qartė, sepse ai (natyrisht, sikurse politika
propagandistike e regjimit antibashkim dhe antidemokraci e Fatos Nanos)
bashkimin kombėtar, e konsideron PROPAGANDĖ (!). Mirėpo, bashkimi kombėtar
nuk ėshtė propagandė ( as e bardhė, as e zezė. E para, do tė thotė, me
burime dhe me metodologji tė njohur vepruese, kurse dyta, do tė thotė, e zezė,
qė nuk i njihen fillet, as burimet, as mekanizmat e
saj veprues), por ėshtė PROGRAM HISTORiKO-POLITIK KOMBĖTAR SHQIPTAR
QINDRAVJEĒAR, qė datėn qysh nga Kuvendi i Parė i Bashkimit Shqiptar tė
periudhės sė lavdishme tė Gjergj Kastriotit-Skėnderbeut(28 Nėntor 1443);
Lidhja Shqiptare e Prizrenit (1878); Lidhja e Pejės (1899-1900);
Kuvendi i Pėrgjithshėm Shqiptar i Junikut (maj 1912)...,etj., qė emėrues
tė pėrbashkėt pėr shpėtimin e kombit dhe tė atdheut e kanė= BASHKIMIN
GJITHĖKOMBĖTAR SHQIPTAR. Nė tė vėrtetė, organizimi i lidhjeve dhe i
kuvendeve, si dhe i luftėrave tė pėrgjakshme tė shqiptarėve nė shekuj,
sikurse edhe nė ditėt e sotme tė fillimshekullit XXI(viti 2004) pėr
bashkimnin gjithėkombėtar shqiptar, nuk ka qenė, dhe nuk ėshtė kurrfarė
propagande e rrezikshme as pėr policėt, as pėr gjyqėtarėt, e as pėr
politikanėt e
regjimit antidemokratik dhe antibashkimkombėtar tė
Fatos Nanos, por ėshtė (detyrė mbi detyra e secilės gjeneratė
shqiptare, e ēdo shqiptari, qė ka gjak shqiptari, tė anagazhohet me tėrė
potencialin mendor, intelektual dhe material nė realizimin e aspiratės
shekullore tė popullit shqiptar pėr identitetin dhe bashkimin kombėtar,
ashtu siē parashikohet
edhe nė
preambulėn e Kushtetutės sė Shqipėrisė sė vitit 1998, f.5) pėrmbushje e
amanetit tė
Programit historik, politik dhe kombėtar shqiptar tė Skėnderbeut: ...Po tė
ini tė bashkuar, ėshtė e bėrė Shqipėria( (Naim Frashėri, Historia e Skėnderbeut,
Tiranė, 1953, f.341).
Prandaj,
duke u bazuar nė qėndrueshmėrinė historike dhe racionale tė Programit tė
bashkimit kombėtar shqiptar, si dhe nė dispozitat e Kushtetutės sė sotme tė
Shqipėrisė, zhvillimi i veprimtarisė politike dhe kombėtare paqėsore nė
procesin e ribashkimit gjithėkombėtar shqiptar, nuk ėshtė kurrfarė
veprimtarie propagandistike, qė rrezikon as regjimin aktual tė Tiranės,
as Ballkanin, as Evropėn, as Amerikėn, as NATO-n, as OKB-nė, e as OSBE-nė,
por ėshtė vetėm nė funksion tė
RIAKTUALIZIMIT sė drejtės historike, kushtetuese, ligjore dhe legjitime
tė shkolonizimit tė territoreve
etnike shqiptare, tė cilat edhe sot (viti 2004, shekulli 21) ndodhen nėn
sundimin e egėr kolonial-imperilaist tė Serbisė, tė Malit tė Zi, tė IRJM-sė
dhe tė Greqisė. Pikėrisht
nė kėtė kontekst, regjimi aktual i Tiranės, duhet ta shikojė dhe ta trajtojė
shtrirjen e veprimtarisė politike dhe kombėtare tė
FBKSH-sė, dhe
tė kryetairt tė saj, Gafurr Adili, ndryshe do tė bjerė nė kundėrshtim
me Kushtetėn e theksuar nė fuqi dhe me
tė drejtėn e theksuar historike kombėtare shqiptare.
Mirėpo,
meqė, pėr qėllime dhe interesa tė panjohura, regjimi aktual i Fatos
Nanos nuk e njeh FBKSH-nė si lėvizje kombėtare politike shqiptare(edhe pse
kjo ėshtė themeluar me Program-Platformė historiko-politike e kombėtare,
duke u bazuar mbi tė drejtėn historike tė shqiptarėve, nė Kushtetutėn e
thekusar shqiptare, si dhe nė Kartėn e OKB-sė dhe tė drejtėn ndėrkombėtare),
atėherė ky paradoks moralo-politik e kombėtar i mbetet pėr vlerėsim
veridktit tė historisė, sepse nė kėtė rast krahas kontestimit
dhe pezullimit tė
veprimtarisė sė
FBKSH-sė pėr bashkimin gjithėkombėtar shqiptar,
nė mėnyrė tė vetėdijshme, ndėshkohet dhe mohohet edhe
historia e luftėrave dhe e pėrpjkejeve tė deritashme tė kombit
shqiptar pėr pavarėsimin dhe bashkimin kombėtar tė Shqipėrisė Etnike. Pra,
meqė zotėrinjtė
e shekullit tė ri tė regjimit tė personalizuar tė Fatos Nanos (janė
kundėr bashkimit kombėtar shqiptar-FBKSH-sė), tė cilin
e kanė cilėsuar dhe dėnuar
si element ilegal, si armik tė rrezikshėm tė urrejtjes
ndėrnacionale (pėr tė mos i zhbalancuar interesat dhe marrėdhėniet
ekonomiko-tregtare dhe diplomatike me partnerėt kolonialistė serbosllavė)
etj. (gjė qė asnjėra prej kėtyre akuzave nuk janė tė vėrteta,
sepse kėto
janė tė patnetuara dhe tė
importuara nga propaganda e shteteve
kolonialiste serbosllave fqinje pėr
ti ndėshukuar dhe likuiduar
veprimtarėt shqiptarė, tė cilėt nė mėnyrė legale dhe kushtetuese
veprojnė nė kuadrin e FBKSH-sė pėr ribashkimin kombėtar shqiptar) e kanė
atė tė drejtė (si subjekt i sė drejtės ndėrkombėtare), qė ta largojnė
nga terriori i Shqipėrisė, Gafurr Adilin, kryetarin e FBKSH-sė, por jo nė
formė arbitrare antiligjore dhe antikushtetuese (duke ushtruar presion, dhe
duke e izoluar nė
saje tė formave tė ndryshme policore, nė kundėrshtim me tė drejtat dhe
liritė elementare tė njeriut), por duke zbatuar me konsekuencė tė drejtėn
ndėrkombėtare.
3.
Cili ėshtė statusi juridiko-ligjor i Gafurr Adilit nė Shqipėri?
Sipas
tė tė dhėnave tė deritashme, tė publikuara pėr opnionin publik nė
masmediat shqiptare dhe nė ato ndėrkombėtare nga ana e organeve dhe e
institucioneve kompetente tė rendit dhe tė drejtėsisė sė Tiranės, Gafurr
Adili (kryetar i FBKSH-sė) pas lirimit tė tij nga burgu i Tiranės, ėshtė
shpallur persona nongarata . Pėr kėtė arsye, organet e theksuara shtetėrore
tė Tiranės, insistojnė qė ai ta braktisė Shqipėrinė. Shikuar nė aspektin
e sė drejtės vendore tė Shqipėrisė, kjo kėrkesė ėshtė me bazė ligjore.
Mirėpo, nė aspektin e sė drejtės ndėrkombėtare ėshtė konfuze dhe e
papranueshme, sepse
Gafur Adili si i dėnuar dhe i pėrndjekur politik nga policia dhe gjyqet
politike tė ish-RSFJ-sė( tani nga IRJM-ja dhe SMZ-ja), ai sė bashku me
familjen e tij, para ca vitesh edhe ka fituar azilin politik nė Zvicėr. Mirėpo,
si duket, pas dėnimit tė tij me burg nga gjyqėsia e Tiranės, tanimė ai nuk
gėzon njė status tė tillė nė shtetin paraprak
strehues tė Zvicrės?! Sa ėshtė i drejtė dhe i ligjshėm
kontestimi dhe pezullimi i azilit politik
tė Gafurr Adilit ( i cili nuk ka kryer kurrfarė veprimtarie armiqėsore,
as nuk ka rrezikuar ndonjė nga interesat
vitale tė shtetit zviceran qoftė nė planin e brendshėm, qoftė nė atė
tė jashtėm) nė Zvicėr, kėtė do tė duhej ta ketė
justifikuar (sipas
ligjeve vendore, nė pėrputhje me konventat ndėrkombėtare) vetė shteti i
Zvicrės.
Mbase,
meqė tani, Gafurr Adili ndodhet nė Tiranė, ai nga shteti shqiptar nuk gėzon
kurrfarė cilėsie ligjore-juridike tė imunitetit, edhe pse ai ėshtė
i rrezikuar drejtpėrdrejtė nga regjimi kolonial sllavomaqedon, pėr shkak tė
bindjeve tė tij politike dhe kombėtare. Pėr kėtė arsye shteti shqiptar si
subjekt juridik ndėrkombėtar, ėshtė i obliguar ta marrė nė mbrijotje tė
plotė Gafurr Adilin, duke i sigurar azil politik ose tė paktėn status
refugjati nė territorin e tij, nė pėrputhje me dispozitat e
Deklaratės Universale pėr tė drejtat e njeriut, tė miratuar nga
Asamblea e Pėrgjithshme e Kombeve tė Bashkuara, mė 10.12.1948, Neni 14:
(1) Secili person i
pėrndjekur pėr motive politike ka tė drejtė tė kėrkojė dhe tė gėzojė
strehimin nė vendet e tjera; (1) E dreja e jetės, e sigurisė dhe e
lirisė; (5) liria e lėvizjes nė shtet, e braktisjes dhe e kthimit nė tė;
(6) strehimi(azili); (9)
liria e mendimit, e shpehjes, e vetėdijes, e besimit, e tubimit paqėsor
dhe e bashkimit etj. Nė kėtė frymė, sipas sė drejtės ndėrkombėtare,
shteti i cili u jep azil politik personave nė territorin e vet sikurse, qė ėshtė
rasti me Gafurr Adilin (me shtetėsi maqedone, por qė ai me tė drejtė nuk
e njeh atė shtetėsi tė karakterit racist, aparteid dhe tė domonimit
kolonial sllavomaqedon mbi shqiptarėt dhe territorin e tyre etnik), nuk
mban kurrfarė pėrgjegjėsie tė veprės antijuridike ndėrkombėtare. Pėrkundrazi,
njohja e sė drejtės sė azilit, ėshtė vepėr humanitare paqėsore, qė buron
nga sovraniteti territorial i shtetit. Mirėpo, nė qoftė se, pėr shkaqe
politike, tė kushtėzimeve, tė diktatit dhe tė
kėrcėnimit nga pozita e forcės nga shtetet fqinje kolonialiste
serbosllave , Shqipėria nuk ėshtė e gatshme tia njohė azilin disidentit
politik, Gafurr Adili, atėherė ajo urgjentisht duhet tia njohė tė drejtėn
e refugjatit, strikt nė pėrputhje me Konventėn mbi pozitėn e refugjatėve(1951),
me Protokollin qė i referohet pozitės sė refugjatėve (1967) dhe me Konventėn
mbi pozitėn e personave pa shtetėsi (1954). Ndryshe, sipas sė drejtės ndėrkombėtare,
shteti shqiptar do tė mbajė pėrgjegjėsi
due
diligence
pėr
shkeljen dhe mohimin e
tė drejtave dhe lirive tė apatridit, Gafurr Adili. Meqė deri tani
qeveria shqiptare nuk i ka siguruar
Gafurr Adilit
as drejtėn e azilit politik, as tė refugjatit, ajo mund tė kėrkojė,
qė atė ta ekstradojė nė nodnjė shtet tjetėr, por
pasi atij
ti jetė e garantuar dhe e njohur
e drejta e azilit ose e refugjatit. Mirėpo, nė kėtė rast, sipas
normave dhe parimeve tė sė drejtės
sė pėrgjithshme ndėrkombėtare, Shqipėria nuk ėshtė e detyruar, qė
Gafurr Adilin ta nxjerrė jashtė kufijve tė sovranitetit tė saj
territorial, sepse ai nuk ka kryerė kurrfarė krimi as brenda territorit
shqiptar, as jashtė tij, por ėshtė vetėm disident politik, qė
me tė drejtė nuk ėshtė pajtuar, dhe nuk
pajtohet me praktikėn e krimeve politike dhe gjenocidale tė pushtetit
shtetėror sllavomaqen (1945-2004), i cili, edhe sot, si i tillė, ua mohon
shqiptarėve tė
drejtėn e vetėvendosjes dhe tė barazisė nė truallin e tyre etnik.
Sa
mė sipėr, me tė drejtė shtrohet pyetja se,
cila ėshtė cilėsia ligjore-juridike e Gafurr Adilit nė Shqipėri, kur
atij, siē pohojnė masmediat shqiptare, i janė kufizuar dhe shkrutuar tė
drejtat dhe liritė elementare sipas ligjeve dhe konventave tė sė drjetės ndėrkombėtare,
dhe nė mėnyrė antihumane
dhe antiligjore kėrcėnohet
arbitrarisht
nga organet e rendit , qė ai ta braktisė Tiranėn, si dhe aktivitetin e tij
politik dhe kombėtar nė kuadrin e FBKSH-sė, nė vend se atij ti
sigurohet azili politik ose statusi i refugjatit tė ligjshėm nė
Republikėn e Shqipėrisė, ashtu siē parashikojnė rregullat dhe normat e sė
drejtės ndėrkombėtare,
si dhe tė sė drejtės humanitare ndėrkombėtare.
PERISKOPI
I DREJTĖSISĖ
Prof.Dr.Mehdi
HYSENI
SERBIA
PO KĖRKON KOKĖN E RAMUSH HARADINAJT=UĒK-SĖ
PĖR REHABILITIMIN E HOLLOKAUSTIT
TĖ SAJ NĖ KOSOVĖ
Liria
dhe robėria janė dy koncepte tė papajtueshme.
Pajtimi
i shqiptarėve me serbėt, ėshtė i mundur tė arrihet, por vetėm atėherė
pasi bashkėsia ndėrkombėtare ta ketė ndėshkuar ligjėrisht dhe drejtėsisht
robėrinė koloniale dhe gjenocidale tė Serbisė mbi shqiptarėt dhe Kosovėn.
Ndryshe pajtimi, tė cilin po e ėndėrrojnė serbomėdhenjtė nė kurriz
tė Ramush Haradinajt, Hashim Thaēit dhe gjeneral Agim Ēekut=UĒK-sė, ėshtė
vetėm njė utopi e shkretė me tė cilėn po
ushqehet dhe po ngushėllohet hollokausti dhe imperializmi serbomadh nė Ballakn,
duke llogaritur pėrherė nė logjikėn e forcės militariste tė Beogradit, dhe
duke shpresuar se nė kėtė mėnyrė, do ta pėrfitojė
bashkėsinė ndėrkombėtare nė rehabilitimin e tij nė Kroaci, nė
Bosnjė dhe nė Kosovė.
*
*
*
Kėrkesa
absurde dhe destruktive e politikės propagandisitike e qarqeve mė tė larta
zyrtare tė Serbisė (Tadiq, Koshtunica, Drashkoviq etj.), qė premieri i
sapozgjedhur i qeverisė sė Kosovės, Ramush Haradinaj, tė demisionihet me
procedurė tė shkurtėr tė kryeadministratorit tė UNMIK-ut, Soren Jesen
Petersen, ėshtė argumenti mė i qėndrueshėm, se Serbia, as drejtuesit e saj
mė tė lartė shtetėrorė, nuk e kanė ndėrmendė, qė ta braktisin politikėn
gjenocidale fashistoide tė mesijes sė
tyre, Slobodan Milosheviq. Lind pyetja, si ėshtė e mundur, qė edhe
garnitura demokratike e presidencės, e qeverisė dhe e Parlamentit
tė Serbisė, e Kishės Ortodokse Serbe qe pesė vjet radhazi nuk ka hequr dorė
nga strategjia e idelogjisė nacionalshoviniste tė politikės sė Slobodan
Milosheviqit kundrejt Kosovės dhe luftės ēlirimtare antikoloniale tė UĒK-sė,
se ajo ishte e zhvilluar nga grupet terroriste, tė drejtuara nga Ramush
Haradinaj, Hashim Thaēi, Agim Ēeku etj.?! Kėtė, tė njėjtin vlerėsim
amoral, antiligjor, antidemokratik dhe antishqiptar e kemi dėgjuar edhe
e kemi paguar shtrenjtė me lėkurėn tonė (tė qindra-mijėra viktimave
shqiptare tė masakruara dhe tė djegura nėpėr krematoriumet serboēetnike si
nė territorin e Kosovės, ashtu edhe nė Serbi) nga Slobodan Milosheviqi dhe
nga bashkėkriminelėt e tij ēetniko-fashistė,
si dhe ideologu, avokati, dhe arkitekti kryesor i tij, Kisha Ortodokse
Serbe, e cila, edhe pas pėrfundimit tė luftės gjenocidale serbomadhe nė
Kosovė, ėshtė prokurori numėr 1 denoncues dhe zhvlerėsues i luftės sė
drejtė mbrojtėse tė UĒK-sė dhe tė kryekomandantėve tė saj.
Tė
gjitha pėrpjekjet (propagandistike, politike, diplomatike, ushtarake etj.), tė
Serbisė sė Slobodan Miloshevit (dje dhe sot) dhe bashkėmendimtarėve dhe
bashkėvepruesve tė tij (Artemije, Tadiq, Koshtunica, Drashkoviq, Ēoviq, etj.)
kanė njė qėllim dhe njė prapavijė tė pėrbashkėt-zėvendėsmin e luftės
pushtuese dhe tė agresionit gjenocidal serbomadh me luftėn ēlirimtare mbrojtėse
antikoloniale dhe tė drejtė
tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės (UĒK-sė). Ky ėshtė emėruesi i pėrbashkėt
i fletarrestit dhe i fletėdenoncimit tė Ramush haradinajt, tė pėrpiluar nga
vetėdora e ish-kryetarit tė Serbisė gjenocidale, Slobodan Milosheviq dhe tė
kryekriminelėve tė tij, siē ishin Jovica Stanishi dhe Frenki Stamatoviq etj.,
tė cilėt, si drejtues kryesorė sipas detyrės nė radhat e shėrbimeve tė
forcave sekrete policore dhe tė sigurisė sė Serbisė, dhe
nė bashkėpunim tė ngushtė me Slobodan Milosheviqin, kryen tre
gjenocide dhe me mijėra krime tė luftės nė Kroaci, nė Bosnjė dhe nė Kosovė.
Mirėpo, teoria e harresės e regjimit tė sotėm tė Vojislav Koshtunicės,
lirimin e tyre (para ca ditėsh)
nga ana e Tribunalit tė Hagės, qė kėta dy kriminelė tė luftės tė mbrohen
nė liri, nuk e kontestoi fare, por e pėrshėndeti si akt tė vullnetit tė
mirė dhe tė arsyes. Ramush Haradinaj po kontestohet nė mėnyrė orkestrale
nga serboēetnikėt, kinse sipas
tyre, ai ishte kriminel,
terrorist dhe vrarės?!- Asnjėra prej kėtyre tri akuzave tė rėnda, tė
shpifura dhe tė konstruktuara serbe nuk qėnderojnė, sepse nuk kanė asgjė tė
pėrbashkėt me emrin, dhe me postin e dikurshėm tė Ramush Haradinajt nė UĒK,
si dhe me postin e tanishėm-kryeministėr i Qeverisė sė Kosovės. As de facto
as de jure, dosjet kriminale
tė Serbisė nuk kanė tė bėjnė me personalitetin ushtarak, as politik tė
Ramush Haradinajt, sepse vepra e tij ishte nė funksion legjitim dhe legal tė
mbrojtjes sė popullit shqiptar dhe tė Kosovės nga gjenocidi, terrori dhe
terrorizmi i organizuar shtetėror (paramilitar, policor dhe militar) i Serbisė
sė drejtuar nga ish-presidenti i saj, Slobodan Milosheviq. Pikėrisht, kėtu qėndron
dallimi i tezave dhe i dosjeve
akuzuese ēetniko-serbe, se
Ramush
Haradinaj ( si komandant dhe ushtarak i UĒK-sė, ushtri kjo,
e cila ka pasur dhe ka mbėshtetjen politiko-ushtarke dhe diplomatike tė
Amerikės dhe tė NATO-sė, pėrkatėsisht tė bashkėsisė ndėrkombėtare,
sepse kishte karakter ēlirimtar mbrojtės kundėr gjenocidit dhe agresionit
pushtues serbomadh) nuk ėshtė fashist, kolaboracionist, vrasės, kriminel,
tiran dhe terrorist,
sikurse qė ishin Drasha Mihajloviq (tė cilin presidenti i Serbisė
demokratike Boris Tadiq dhe ministri i Jashtėm i SMZ-sė Vuk Drashkoviq,
para ca ditėsh, me rastin e
vampirizimit tė portretit tė kėtij kryeēetniku dhe kollaborascionisti
fashist sesrb nė Zagreb, patėn deklaruar se Drazha Mihajloviq nuk ishte
fashist, por demokrat(!!!)-Ja, pėrgjija pa koment: Mu pse Drazha
Mihajloviq ishte demokrat me vepėr dhe me program gjenocidal
nacionalshovinist dhe fashist serbomadh , sė bashku me 9 ēetnikė-kollaborcaionistė
tė tjerė, pėr shkak tė kryerjes sė krimeve tė luftės,
u pushkatua nė Banjicė tė Beogradit, me vendim tė Gjykatės Supeme
Ushtarake tė Republikės Federative Popullore tė Jugosllavisė (RFPJ), mė 18
korrik 1946.) dhe Slobodan Milosheviq, i cili ėshtė shkaku dhe pasoja e
kryerjes sė gjenocidit dhe kryerjes sė krimeve tė luftės nė Kosovė, nė
Kroaci dhe nė Bosnjė, e jo, nė
asnjė mėnyrė Ramush Haradinaj, i cili, sė bashku me gjeneral Agim Ēeku, dhe
Hashim Thaēin etj, zhvilloi luftė tė drejtė mbrojtėse ēlirimitare kundėr
luftės okupatore dhe gjenocidale tė Serbisė sė Slobodan Milosheviqit.
Pavarėsisht nga mėnyja e dėshirave tė shkreta tė propagandės
speciale tė luftės sė ftohtė tė agjenturave dhe shėrbimeve tė ndryshme
policore dhe sekrete tė Serbisė, kryeministri i Qeverisė sė Kosovės, Ramush
Haradinaj, nuk ka asnjė bazė ligjore, morale, as demokratike, qė tė
shpostohet nga ky funksion, e pėr
mė tepėr tė nxirret para ndonjė gjykate (qoftė kombėtare a ndėrkombėtare)
me tė njėjtėn barrė pėrgjegjėsie tė krimit tė gjenocidit, sikurse
Slobodan Milosheviqi, Vojsilav Shesheli, Radovan Karaxhiqi dhe Ratko
Mladiqi..etj., mbase Ramush Haradinaj si nė kohė lufte, ashtu edhe nė kohe
paqeje ka cilėsinė e heroit dhe tė
demokratit tė mirėfilltė , sepse ishte nė anėn e mbrtojtjes me ēdo kusht tė
popullit dhe tė vendit tė tij nga kama ēetnike e agresorit serbomadh, kurse
bandat barbare tė armatosura serboēetnike tė Slobodan Milosheviqit
ishin nė anėn e zbatimit me ēdo kusht tė terrorit, tė terrorizmit dhe tė
gjenocidit serb mbi shqiptarėt dhe mbi Kosovėn. Prandaj, kėto dy fenomene
asimetrike, kursesi nuk mund tė barazohen, ashtu siē po kėrkon paranoja
kolektive serbe. Ky ėshtė dallimi thelbėsor dhe
i tėrėsishėm i luftės ēlirimtare antisrebe tė UĒK-sė dhe i luftės
pushtuese tė padrejtė tė Serbisė. Nė kėtė rast, as dje, as sot, e as nesėr
(shkencėrisht dhe drejtėsisht) nuk mund tė vihet kurrfarė shenje barazimi,
edhe pse kėtė po e kėrkon Serbia, qė ta nivelizojė
sipas standardeve juridike serbe dhe ndėrkombėtare. Mirėpo, kjo
ėshtė njė punė, qė nuk mund tė bėhet nė kėtė formė skandaloze, nė
kundėrshtim me tė gjitha normat e sė drejtės ndėrkombėtare dhe tė Kartės
sė Kombeve tė Bashkuara, qė lufta ēlirimtare mbrojtėse e UĒK-sė, tė
kualifikohet, duke u njėjtėsuar me luftėn e krimit dhe tė gjenocidit, tė
kryer nga forcat invaduese policore, paramilitare dhe ushtarake serbe mbi
popullatėn civile dhe Kosovėn shqiptare.
Ndėrrimi i tezave raciste serbomėdha
nė
funksion tė revidimit tė historisė
Si
politika shqiptare, ashtu edhe faktorėt e vendosjes sė bashkėsisė ndėrkombėtare,
duhet ta mbajnė parasysh faktin se ndėrrimi i tezave raciste serbomėdha ėshtė
nė funksion tė revidimit tė historisė shqiptare dhe tė asaj ndėrkombėtare,
duke e vlerėsuar realisht dhe me seriozitetin mė tė madh ofensivėn e
propagandės gjithėsrebe (si tė pozitės nė pushtet, ashtu edhe tė opozitės
jashtė pushtetit aktual), tė zhvilluar nė format mė bizare dhe shantazhiste
pėr tė etiketuar figurėn heroike dhe demokratike tė kryeministrit tė
qeverisė sė Kosovės, Ramush Haradinaj, pėrkatėsisht tė Ushtrisė Ēlirimatre
tė Kosovės(UĒK). Ofensiva mė e re e politikės, e diplomacisė dhe e
propagandės sė qarqeve zyrtare tė Serbisė
kundėr Ramush Haradinajt, janė vetėm njė pretekst i shijshėm i
mėngjeseve tė kobshme historike, e njohur si ēetniēka gibanica (si
test eksperimental si ndaj palės shqiptare, ashtu edhe bashkėsisė ndėrkombėtare.
Mirėpo, ky lloj testi provokues dhe i improvizuar, assesi nuk guxon qė ti
lihet rastit, qė nė sajimin e rezultatit pėrfundimtar, tė merret pėr bazė
lėnda ligjore e metodologjisė ēetniko-fashiste serbe, qė pėr qėllim
tė fundit ka shpėrfytytrimin e sė vėrtetės mbi gjenocidin-hollokaustin
qindravjeēar serb mbi Kosovėn dhe mbi shqiptarėt) sepse
prapavija e tyre ėshtė
shumė mė e thellė, dhe shumė mė serioze, sesa ky potez taktiko-strategjik i
propagandės subversive serbo-ēetnike pėr denoncimin e Ramush Haradinajt. Nė
tė vėrtetė, parashtrimi i kėsaj kėrkese megalomane serbe aspak nuk ėshtė
e thjeshtė, por tejet e ndėrlikuar, sepse pėrmbajtja e saj pėrbėhet nga kėto
dy komponente kryesore: 1) mohimi i luftės sė drejtė tė UĒK-sė, pėrkatėsisht
jo vetėm tė
historikut dhe tė karakterit tė saj, por edhe tė drejtės historike tė
shqiptarėve mbi Kosovėn (nė kuptimin e ngushtė: mohimi i historisė kombėtare
shqiptare jo vetėm tė Kosovės, por tė gjithė Shqipėrisė Etnike) dhe, 2)
revizionimi i historisė sė Luftės sė Dytė Botėrore, duke tentuar qė
fashizimin dhe mbeturinat e tij kolaboracioniste serbo-ēetnike me nė
krye Drazha Mihajloviqin, ti zėvendėsojnė me vlerat e njėmendta
tė forcave demokratike pėrparimtare, qė kanė triumfuar mbi makinėn
vdekjeprurėse tė nazifashizmit nė Evropė(nė kuptimin e gjerė: pėrpunimin
e historisė dhe tė ligjeve ndėrkombėtare sipas sė drejtės ndėrkombėtare
serbe tė Vojislav Sheshelit dhe tė Vuk Drashkiviqit nė favor tė realizimit tė
ideve dhe tė programeve retrograde
serbomėdha, me qėllim qė tė denigrojnė dhe asgjėsojnė tė drejtat, liritė,
idetė dhe programet politike-kombėtare, demokratike dhe pėrparimtare tė
shqiptarėve jo vetėm nė Kosovė, por nė mbarė viset e Shqipėrisė Etnike nė
Ballkan.
Pas
disfatės sė agresionit gjenocidal
tė Serbisė nė Kosovė (10.06.1999), si dhe pas
rėnies nga pushteti (5 tetor 2000) tė Slobodan Milosheviqit, regjimet
aktuale tė Serbisė, jo qė kanė
pranuar fajin e tyre kolektiv pėr kryrejen e hollokaustit serb mbi shqiptarėt
dhe Kosovėn, as qė kanė paguar reparacionet pėr dėmet e shkaktuara
materiale, por janė duke e bėrė
tė kundėrtėn, duke ndėrruar tezat (sipas paranojės sė tyre shekullore
antisemitiste) e tyre raciste dhe fashiste nė llogari tė luftės sė ndritshme
antikoloniale tė UĒK-sė dhe komandantėve tė saj. Nė kėtė vėshtrim,
dallohet sidomos ish-ministri (famėkeq) i Drejtėsisė sė Serbisė, Vladan
Batiq, i cili gjatė mandatit tė tij ministror
ka pėrpiluar njė dosje tė zezė me
60.000 mijė faqe, duke e cilėsuar UĒK-nė dhe krerėt e saj (Hashim
Thaēi, Agim Ēeku dhe Ramush Haradinaj) si kriminelė tė luftės dhe
terroristė(Tanjug, 19.11.2004), tė cilėn aktpadi zyrtare ia ka dorėzuar
gjyqėtarėve tė Tribunalit Ndėrkombėtar tė Hagės (Karla del Ponte dhe
Teodor Meron). Nė kėtė stil juridik tendencioz dhe subjektiv tė
drejtėsisė serbe (tani si gjuetar i lirė nga bangat e opozitės),
dr.Vladan Batiq, ėshtė deklaruar pėmes njė letre tė tij personale, drejtuar
kryeshefit tė UNMIK-ut, Soren Jesen Petersen, se ai me ēdo kusht duhet ta
eliminojė Ramush Haradinajn nga posti i kryeministrit, duke mos hezituar, as
hamendur, qė atė urgjentisht ta dėrgojė nė Tribunalin e Hagės, sikurse
Fatmir Limajn. Mirėpo, pavarėsisht nga ky sui generis i yryshit
tė urrjetės, tė nacionalshovinizmit dhe tė racizmit serbomadh antishqiptar i
Vldan Batiqit provat e njėmendta juridike dhe faktike nė terren flasin krejtėsisht
ndryshe, sepse vepra kriminale luftarake, terror gjenocidal nė Kosovė (mė
1989-1999) kanė kryerė forcat ēetnike serbe (mercenarė, paramilitarė, policė,
militarė etj.), tė drejtuara nga psikopatėt e Zhelko Razhnjatoviq Arkan, e jo
Ramush Haradinaj, as Thaēi, as Ēeku, as UĒK-ja,
siē pohon rrejshėm vlerėsimi juridik-penal i dosjes sė zezė sė
V.Batiqit, drejtuar Tribunalit tė Hagės.
Vojsilav
Batiqi, Vojsilav Koshtunica, Boris Tadiqi, Vuk Drashkoviqi, Nebojsha Ēoviēi,
Kisha Ortodokse Serbe, ashtu edhe kori diplomatiko-propagandistik i
partive parlamentare tė Serbisė, `unanimisht janė ngritur nė kėmbė (duke i
rishpaluar dhe valvitur flamujt e nacionalzmit serb tė mesjetės
sė errėt tė car Dushanit;
tė karagjorgjeviqėve; tė obrenoviqėve; tė nediqėve, tė lotiēevcėve;
tė drazha mihajloviqėve; tė slobodan milosheviqėve, me qėllim qė ti ndėrrojnė
tezat e tyre raciste nė disfavor tė luftės ēlirimtare tė UĒK-sė) kundėr
emėrmit tė kryeministrit tė Kosovės, Ramush Haradinaj, duke e kritikuar ashpėr
dhe pa kurrfarė baze tė qėndrueshme jo
vetėm atė dhe UĒK-nė, por edhe kryeshefin e UNMIK-ut, Soren Jesen Petersen,
si dhe bashkėsinė ndėrkombėtare, pėr shkak tė mbėshtetjes sė tij tė
parezervė, dhe plotėsisht me bazė tė qėndrueshme, sepse zgjedhja dhe emėrimi
i Ramush Haradinajt, ėshtė bėrė nė mėnyrė tė ligjshme dhe demokratike. Kėshtu,
me tė drejtė dhe nė mėnyrė racionale objektive ėshtė shprehur edhe
kryeshefi i UNMIK-ut, Soren Jesen Petersen nė pėrgjigjen letrave dhe
reagimeve tė politikės dhe diplomacisė propagandistike provokuese tė qarqeve
zyrtare tė Serbisė.
Kryemnistri
i ri i Qeverisė sė Kosovės, Ramush Haradinaj, nuk ka fare arsye, qė tė
nxitojė me kurrfarė deklarate politese ndaj politikės dhe propagandės shpifėse
dhe kėrcėnuese tė Beogradit, (se, nėse e kėrkon nevoja do tė dialogojė me
palėn serbe. Pavarėsisht nga spiralja e ushtrimit tė trysnisė sė politikės
dhe diploamcisė serbe. Kryeministri i Qeverisė sė
Kosovės, as kryetari i Kosovės, nuk kanė nevojė tė nguten pėr tė shfaqur
kurrfarė gatshmėrie tė Kosovės pėr bashkėpunim, as pėr kurrfarė
pajtimi historik me Serbinė, pėrderisa tė mos
jenė krijuar rrethanat reale, pėrkatėsisht pėrderisa Serbia nuk e
ul bishtin , qė tė mos pėrzihet nė
ēėshtjet e brendshme tė Kosovės, duke kėrkuar pajtim me
shqiptarėt, vetėm atėherė, pasi
ata ta kenė denoncuar luftėn ēlirimtare tė UĒK-sė, dhe tė drejtuesve tė
saj: Ramush Haradinaj, Agim Ēeku dhe Hashim Thaēi) edhe
pse nacionalshovinisti, Nebojsha Ēoviq, pėrmes njė deklarate apolitike, tė
dhėnė masmediave, ka deklaruar se, po
qe se Ramush Haradinaj, do tė vijė nė Beograd, ai do tė arrestohet sipas
fletarrestit tė nė fuqi (tė pėrpiluar nga UDB-a dhe shėrbimet e tjera
sekrete, policore e ushtarake tė regjimit tė Slobodan Milosheviqit, si dhe tė
teftereve tė zeza tė Kishės Ortodokse Serbe
mh)(Tanjug,7.11.2004).
Pajtimi me Serbinė nuk mund tė bėhet, duke plotėsuar kėrkesat e saj
raciste dhe fashistoide: (i) Sė pari, dėnimin dhe linēin kryekomandantėve tė
UĒK-sė (Fatmir Limaj, Ramush Haradinaj, Hashim Thaēi dhe general Agim Ēeku);
(ii) Sė dyti, kriminalizimin e luftės ēlirimtare kombėtare dhe antikoloniale
tė UĒK-sė. Kėto janė dy nga kushtet themelore, tė cilat Serbia me ēdo
kusht po orvatet, qė tua imponojė palės shqiptare dhe bashkėsisė ndėrkombėtare.
Mirėpo, pa marrė parasysh grackat
dhe rreziqet e mundshme tė kėsaj strategjie antishqiptare, Kryetari(Ibrahim
Rugova), Kuvendi dhe Qeveria e
Kosovės, nuk kanė asnjė arsye pse ti nėnshtrohen kėsaj strategjie tė
frikėsimit tė regjimit tė Beogradit, e tė bėjnė ndonjė kompromis tė tillė,
sepse kjo, do tė ishte vrasje e dyfishtė e UĒK-sė dhe e Kosovės. Ska
pajtim me pushtuesit kiriminelė, terroristė dhe gjenocidalė serbomėdhenj, pėrderisa
ata tė mos i pranojnė krimet e tyre gjenocidale ndaj shqiptarėve dhe Kosovės,
tė cilėt me agresionin e tyre e dogjėn Kosovėn,
dhe shkaktuan me mijėra viktima nė njerėz, vetėm pėr krijimin e Serbisė sė
Madhe nė dėm tė territorit tė Kosovės, pėrkatėsisht tė
Shqipėrisė Etnike.
I
pėlqeu apo jo, qeveria dhe politika zyrtare e Vojislav Koshtunicės, e Boris
Tadiqit..., etj. duhet tė pajtohen me realitet e krijuara nė Kosovė, nė
Kroaci dhe nė Bosnjė, se Serbia e Slobodan Milosheviqit ka kryerė tre
agresione nė hapėsirat e ish- RSFJ-sė, pėr kėtė arsye, edhe duhet tė japė
llogari para gjykatės ndėrkombėtare, nė pėrputhje me konventat, marrėveshjet,
protokollet dhe me rezolutat e miratuara nga ana Kombeve tė bashkuara, si dhe
me normat e sė drejtės ndėrkombėtare, qė e dėnojnė krimin gjenocidal si
vepėr penale ndėrkombėtare.
Vetėm pasi tė jetė sqaruar ligjėrisht dhe nė tėrėsi kjo ēėshtje
me Serbinė demokratike, mund
tė shpresohet se, do tė krijohen kushte objektive pėr fillimin e ndonjė
detanti serbo-shqiptar midis Kosovės
dhe Serbisė. Ndryshe, kurrė nuk do
tė arrihet kurrfarė pajtimi i imponuar sipas
skemave gjenocidale-kolonialiste serbomėdha: duam pajtim me shqiptarėt,
por vetėm atėherė, pasi Ramush Haradinajn,
Hashim Thaēin dhe gjeneral Agim Ēekun= UĒK-nė, ti kenė dėrguar nė Hagė,
qė tė pėrqafohen me kryekriminelėt ēetniko-fashistė serbomėdhenj tė
Ballkanit, Slobodan Milosheviq, Vojislav Sheshel, Milan Milutinoviq, Nikola
Shainoviq...,etj. Kjo formulė e
propagndės sė regjimit aktual serb tė Vojislav koshtunicės, nuk ka
asnjė gjasė qė tė realizohet nė praktikė (pavarėsisht nga fakti se, kush
do tė jetė kryeministėr i Qeverisė sė Kosovės, Ramush Haradinaj, Hashim
Thaēi apo gjeneral Agim Ēeku
ejt.), sepse motivi dhe baza e saj ka vetėm karakter propagandistik pėr tė
provokuar si drejtėsinė shqiptare, ashtu edhe
atė ndėrkombėtare.
Pavarėsisht nga diktati, ultimatumet, shantazhet, kushtėzimet dhe ushtrimi i trysnisė sė diplomacisė sė kanonierave tė amalgamės tradicionale serbo-evropiane-ndėrkombėtare (sė pari, decentralizim, pluralizim dhe standardizim tė Kosovės made in SMZ=YU=Tito-Kardel-Milosheviq-Sheshel-Koshtunica-Ēoviē-Artemije Radosavleviq...,etj., strategji dhe taktikė kjo, qė nė afat tė gjatė shpie nė rikthimin e Kosovės brenda kufijve dhe sovranitetit shtetėror kolonial tė Serbisė, ose nė copėtimin e saj territorial sipas modelit pluralist tė Bosnjės, ku nė territorin e saj prej 49% (nė dėm tė kroatėve dhe myslimanėve boshnjakė), ėshtė krijuar me gjenocid Republika Serbe, edhe pse parimisht dhe ligjėrisht zigjdha e ēėshtjes nacionale nė kėtė mėnyrė ėshtė nė kolizion flagrant me tė drejtėn ndėrkombėtare dhe sistemin pozitiv juridik ndėrkombėtar), shqiptarėt do tė pajtohen me kolonizatorėt serbomėdhenj vetėm pasi qė liria dhe pavarėsia e Kosovės, tė ketė triumfuar mbi robėrinė koloniale dhe imperializimin shekullor tė Serbisė sė Madhe. Ndryshe, Gadishulli i Ballkanit, edhe mė tej, do tė vlojė nė vorbullėn etheve tė shpėrthimit tė konflikteve dhe tė luftėrave tė reja, si rrjedhim i pretndimeve territoriale tė Serbisė sė Madhe ndaj Shqipėrisė, Kroacisė dhe Bosnjės. De facto dhe de jure me krijimin antilogjor tė Republika srpska (e krijuar me gjenocid) tanimė Serbia e Madhe ekziston brenda kufijve tė saj. Kėtė nuk e shohin vetėm ata, tė cilėt pėr realizimin e kėtij qėllimi i kanė vrarė dhe masakruar mbi 200.000 mijė myslimanė nė Bosnjė. Ja, shembulli i krijimit tė Serbisė sė Madhe (edhe pse kjo nuk pohohet nga vetė serbėt dhe legalizuesit evrondėrkombėtarė) edhe nė fillimshekullin XXI (nė vlugun e integrimeve dhe tė globalizimit tė vlerave tė demokracisė universale dhe tė rendit tė ri ndėrkombėtar), politika e forcės dhe e gjenocidit serb ka triumfuar mbi tė tė drejtėn dhe drejtėsinė ndėrkombėtare.
BAROMETRI
DIPLOMATIK
Prof.Dr.
Mehdi HYSENI
SĖ PARI, KONSULLATAT SHQIPTARE NĖ BEOGRAD
DHE PRESHEVĖ, E PASTAJ, AJO SERBE NĖ SHKODĖR
Sipas
sė drejtės diplomatike dhe konsullore, ēdo shtet ka tė drejtė tė vendosė
marrėdhėnie diplomatike a konsullore me ndonjė shtet tjetėr, por kuptohet
vetėm duke pėrfillur bazėn e ligjshme tė interesit tė ndėrsjellė tė tyre.
Nė kėtė kontekst, duhet tė veprojė edhe politika e jashtme dhe diplomacia e
shtetit shqiptar, kur ėshtė fjala pėr iniciativėn e palės serbomalazeze tė
Beogradit zyrtar pėr hapjen e konsullatės sė saj nė Shkodėr, ku sipas
informacioneve tė njohura, veprojnė edhe ca konsullata tė shteteve tė tjera
tė Evropės. Pse ekzistojnė edhe konsullatat e Austrisė, tė Italisė dhe tė
Turqisė nė Shkodėr kjo nuk ėshtė e diskutueshme, por nuk ka asnjė arsye
valide, qė tė hapet ndonjė konsullatė serbomalazeze, kur dihet se sipas
statistikės shqiptare, numri i minoritetit serbomalazez nė Shkodėr me rrethinė
ėshtė shumė i vogėl, kėshtu qė si tillė, nuk paraqet ndonjė interes tė
veēantė, qė do tė jusitifikonte nė asnjė mėnyrė hapjen edhe tė njė
konsullate serbomalazeze plus Ambasadės ekzistuese
tė Unionit tė SMZ-sė nė Tiranė.
Mirėpo,
pavarėsisht sesa ėshtė numri i
minoritetit serbomalazez nė Shkodėr (gjė qė nė krahasim me statistikėn
zyrtare tė shqiptarėve nė
Preshevė, Bujonoc dhe Medvegjė, numri i serbėve-malazezėve nė Shkodr me
rrethinė ėshtė mbi 100: 100.000) , marrjen e vendimit pėr hapjen e konsullatės
serbomalazeze (si dhe nė pėrgjithėsi tė hapjes sė ambasadave dhe tė
konsullatave tė tjera nė shtetin shqiptar) nė qytetin e Shkodrės, sipas sė
drejtės ndėrkombėtare, nuk ka tė drejtė ta prejudikojė ose ta diktojė
askush nga pala e tretė, sepse kjo do tė konsiderohej si pėrziernje
direkte nė ēėshtje tė brendshme tė Republikės sė Shqipėrisė. Mirėpo,
nė kėtė aspekt, autori nuk e shtron kėtė ēėshtje, sepse e ka tejet tė
qartė kėtė postulat juridiko-ligjor dhe kushtetues, por e shtron nė kuptim
shumė mė tė gjerė dhe mė kompleks tė pėrfilljes sė interesit kombėtar
dhe shtetėror shqiptar, i cili, natyrisht pėrfshin edhe kėtė segment
juridiko-diplomatik e ligjor, i cili pavarėsisht na dėshira apo diktati, duhet
tė ndėrtohet vetėm mbi bazėn e qėndrueshme dhe tė justifikueshme tė
intersit tė pėrgjithshėm tė Shqipėrisė, duke pėrfshirė edhe mbrojtjen e
interesave vitale tė popullit shqiptar, i cili qe 100 vjet ka ngelur si plaēkė
koloniale serbosllave jashtė kufijėve tė sotshėm tė saj. Nė favor tė kėtij
konkluzioni ėshtė edhe paragrafi 1 i Nenit 8 tė Kushtetutės sė Republikės
sė Shqipėrisė, ku nė mėnyrė decidive thuhet: 1. Republikja e Shqipėrisė
mbron tė drejtat kombėtare tė popullit shqiptar qė jeton jashtė kufijve tė
saj.(Shih: Kushtetuta e Republikės sė Shqipėrisė, Tiranė, 2002, f.7).
Prandaj, nė rastin konkret nuk kemi pse tė spekulojmė me akrobacione
polilogjike a filzofike tė pazarit
ditor tė diplomacisė sė aleancave ballkanike, diplomaci kjo, qė shquhet pėr
pedantėrinė juridike serbosllave, e cila e si e tillė asnjėherė nė
historinė e saj tė derisotme nuk e ka ndryshuar kursin, as instrumentet
vepruese skilistike ndaj tjetėrsimit
dhe gllabėrimit tė interesave
jetike tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike.
Mirėpo,
para se tė realizohet nė praktikė (de facto dhe de jure) kėrkesa e
zėvendėsministrit serb Miodrag Jakshiq, qė pėr interesa tė
minoritetit serbomalazez nė Shqipėri, tė hapet Konsullata serbomalazeze nė
qyetin e Shkodrės, Qeveria shqiptare e Republikės sė Shqipėrisė, ėshtė e
obliguar qė qeverisė sė Unionit tė SMZ-sė, tia
drejtojė kėto dy kėrkesa kushtėzuese: (1) Hapja e Konsullatės sė
Kosovės nė Beograd dhe (2) Hapja e Konsullatės sė Republikės sė Shqipėrisė
nė Preshevė. Justifikimi i kėtyre dy kėrkesave qėndron nė faktin se,
Unioni i SMZ-sė, qe pesė vjet rrresht (1999-2004) e ka pėrfaqėsinė e vet
diplomatike dhe konsullore( e cila vepron pa asnjė kufizim as penegesė nga ana
e Qeverisė sė Kosovės, as nga ana e UNMIK-ut) nė Kosovė, nė qyetzėn e Graēanicės
me ekspoziturėn e saj nė Prishtinė. Edhe pse qeveria e Kosovės asnjėherė
deri tash nuk ka qenė e interesuar, qė ta shtrojė, e
as ta zgjidhė kėtė problem tejet serioz
me Beogradin zyrtar, e as ta kontestojė nė shkallė ndėrkombėtare mbi
bazėn e reciprocitetit ligjor sipas sė drejtės ndėrkombėtare, kjo ēėshtje
tani e tutje, nuk do tė duhej tė mbetet
temė tabu, tė heshtet, as tė nėnēmohet
nga Qeveria e Kosovės, as nga
Qeveria e Republikės sė Shqipėrisė, sepse
konsullata serbomalazeze nė Graēanicė sė bashku me filialėn e saj nė
Prishtinė, qe pesė vjet radhazi janė duke vepruar nė mėnyrė ilegale (nė
kundėrshtim me ligjet e Parlamentit, tė Qeverisė dhe tė Kryetarit tė Kosovės,
si dhe me dispozitat ligjore tė Konventės sė Vijenės mbi Marrėdhėniet
Diplomatike tė vitit 1961, dhe tė Konventės sė Vjenės mbi Marrėdhėniet
Konsullore tė vitit 1963. E para ka hyrė nė fuqi mė 1964, kurse e dyta mė
1969) nė territorin shqiptar, pa u konsultuar fare dhe pa dhėnien e pėlqimit
tė Qeverisė dhe tė Parlamentit tė Kosovės. Ky akt i paregjistruar
ligjėrisht, as diplomatikisht i pėrzierjes dirkte dhe indirikte tė Unionit tė
Serbisė dhe Malit tė Zi nė ēėshtje tė brendshme tė Kosovės, nuk mund tė
cilėsohet ndyrshe veēse si akt piraterik i politikės sė jashtme dhe i
diplomacisė serbomalazeze ndaj dhunimit tė territorit tė Kosovės, si dhe tė
normave dhe tė rregullave tė sė drejtės ndėrkombėtare, i cili, si tillė,
pa dyshim ėshtė nė koloizion flagrant edhe
me Nenin 2 tė Konventės sė Vjenės mbi Marrėdhėniet Diplomatike, ku
thuhet : Vendosja e marrėdhėnieve dhe e misioneve diplomatike
bėhet vetėm nė pėrputhje tė pėlqimit tė ndėrsjellė tė dy
vendeve.
Pra,
pavarėsisht nga ambiciet dhe objektivat vizionale paqėsore tė fqinjėsisė
sė mirė tė politikės dhe tė
diplomacisė sė sotme zyrtare tė
Prishtinės dhe tė Tiranės, qė tė mos
mbetet nė periferinė e bashkėpunimit reciprok
me politikėn dhe diplomacinė e Unionit tė SMZ-sė, para se tė merret ndonjė
vendim historik pėr hapjen e Kosullatės serbomalazeze nė Shkodėr (gjė
qė iniciativa e tillė ėshtė rezultat i propagandės sė palexueshme tė
shoqatės serbomalazeze
Moraqa tė Shkodrės, e cila, sikurse tė gjitha klubet dhe shoqatat e
tejra me parashenjė serbomalazeze nė trojet e Shqipėrisė Etnike, aktivitetin
e vet e bashkėrendon nė pėrputhje me projketet dhe me
programet afatgjata historike
antishqiptare tė politikės dhe propagandės zyrtyare tė Kishės Ortodokse
Serbe dhe tė Unionit tė SMZ-sė nė
frymėn e historicizimit dhe tė nacionalromantizmit serbomadh shekullor, duke
ėndėrruar qė
njė ditė tė afėrt, edhe Shkodrėn me rrethinė ta serbizojnė,
sikurse Kosovėn, duke e tjetėrsuar atė
si djep tė shenjtė tė
Serbisė sė Madhe), politika dhe dipomacia shqiptare e boshtit Prishtinė-Tiranė,
nevojitet qė ti harmonizojnė qėndrimet dhe pikėpamjet e tyre, kur ėshtė
fjala pėr mbrojtjen e interesave vitale tė pėrbashkėta kombėtare dhe shtetėrore,
duke mos nxituar, qė pėr hir tė
koncesioneve Beogradit dhe
Podgoricės, ta sakrfikojnė pa
asnjė arsye interesin vetjak qoftė nė planin e brendshėm apo tė
jashtėm tė Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė.
Mirėfilli,
edhe hapja e njė konsullate serbomalazeze nė Shkodėr, do tė ishte me interes
tė shumifshtė pėr zhvilimin e propagandės antishqiptare, dhe tė infiltrimit
nė punė tė brendshme tė Shqipėrisė, sepse
edhe ajo, sikurse Konsullata serbe nė Graēanicė me ekspoziturėn e saj
nė Prishtinė, pėrveē misionit konusllor, tė mbrojtjes sė
interesit tė minoritetit
serbomalazez nė Shkodėr, pa
dyshim do tė merrej edhe me biznesin e bursės sė zezė, duke iu shitur me
qindra-mijėra pasaprota serbomalazeze shqiptarėve, nė mėnyrė qė ata
nė numėr sa mė tė madh, ta braktisnin Shkodrėn, pėrkatėsisht Shqipėrinė,
si dhe tė rekrutoheshin nė kryerjen e aktiviteve
tė saj, me qėllim tė pėrhapjes sė ultranacionalizmit dhe shovinzimit
serbomadh pėr ta destabilizuar edhe Shqipėrinė, duke e shndėrruar
atė nė njė Kosovė tė dytė sipas parametrave historikė tė
kohės sė bizantit serbomadh tė
car Dushanit-Mizorit, pėrkatėsisht tė gjenocidit serbomadh tė Slobodan
Milosheviqit. Ndėr tė tjera, hapja e konsullatės serbomalazeze nė Shkodėr,
paralajmėron se politika serbomalazeze ėshtė duke punuar nė
rinagjlljen e projektit tė dėshtuar serbomalazez pėr rikthimin e Shkodrės
nėn sovranitetin e kontestueshėm
territorial tė Malit tė Zi, sepse mbi gjysma e tij ėshtė territor i Shqipėrisė
Etnike (Tuzi, Hoti, Plava, Gucia, Gruda, Uliqini, Tivari). Nė funksion tė
ringjalljes sė kėsaj fantazme antishqiptare, ėshtė e kėrkesės mė tė re
politiko-nacionaliste e Shoqatės sė veteranėve tė luftės nė Andrijevicės
(1912-1913), e cila para ca kohėsh e ka riaktualizuar kėtė ēėshtje
inekzistente dhe absurde para
opinionit publik.
Ska
dilemė se, hapja e konsullatės serbomalazeze nė Shkodėr, do tė jetė edhe
njė problem mė shumė nė relacionin e marrėdhėnieve tė
tendosura ndėrfqinjėsore serbomalazeze-shqiptare nė Ballkan.
BAROMETRI
DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi
HYSENI
JO KOLONI MODERNE, POR KOSOVĖ TĖ
PAVARUR
NĖ EVROPĖN E INTEGRUAR DEMOKRATIKE
Kohėve
tė fundit, si nė sfondin e politikės brendshme shqiptare, ashtu edhe nė atė
tė politikės ndėrkombėtare, po debatohet me tė madhe, se viti 2005, do tė
jetė vendimtar pėr zgjidhjen e statusit pėrfundimtar tė Kosovės. Nė kėtė
kontekst, zhurmėn dhe
pluhurin mė tė madh janė duke e ngritur forcat e errėta dhe retrograde
tė politikės dhe tė propagandės sė regjimit kolonial tė Unionit tė Serbisė
dhe tė Malit tė Zi, tė cilat me tė njėjtin intensitet politik
dhe me tė njėjtat mjete reaksionare, fashiste dhe antidemokratike (ashtu
siē veproi teorikisht dhe praktikisht regjimi serbomadh i ish-presidentit tė
Serbisė, Slobodan Milosheviq, duke iu mohuar tė drejtėn e jetės, dhe
ēdo formė ligjore, demokratike dhe autonomie popullit shqiptar dhe
Kosovės gjatė viteve 1989-1999) po e kundėrshtojnė ēdo formė tė mundshme
dhe tė ligjshme tė shkėputjes sė Kosovės nga sistemi qindravjeēar
kolonialist dhe imperialist i Serbisė dhe i Malit tė Zi (dikur tė njohura me
sistemet e tyre monarkike, mbretėrore, socialiste dhe komuniste totalitare).
Nė
riaktivizimin dhe nė rikthimin e politikės
serbe tė Slobodan Milosheviqit nė Kosovė, rolin kryesor sėrish ėshtė duke
e luajtur Kisha Ortodokse Serbe, e mbėshtetur drejtpėrdrejt dhe tėrthorazi
nga qeveria aktuale serbomalazeze e Beogradit, si dhe nga recidivat e mėparshme
tė forcave paramilitare, militare, policore, si dhe nė veēanti tė sigurimit
sekret, tė cilat nė forma tė ndryshme tė padukshme janė infiltruar,
dhe janė duke vepruar nė Kosovė, me qėllim qė tė pėrmbysin dhe tė
destabilizojnė ēdo gjė qė ėshtė ndėrtuar nė pesėvjeēarin e fundit(12
qershor 1999 - gusht 2004) nė procesin e rivitalizimit tė jetės normale, tė
zhvillimit, tė stabilizimit, tė demokratizimit dhe tė institucionalizimit tė
paqes dhe tė sigurisė nga ana e bashkėsisė ndėrkombėtare(UNMIK-u dhe
KFOR-i). Ndaj kėtyre objektivave dhe prapaskenave tė
rrezikshme tė propagandės dhe politikės militaristee tė kishės dhe tė
qeverisė serbe, si politika e pėrgjithshme shqiptare, ashtu edhe ajo evropiane,
nuk kanė arsye tė tregohen tolerante dhe tė lėshojnė pe nė stilin e
diplomacisė futbollistike tė drafteve dhe tė
projekteve tė dyshimta dhe tė padrejta pėr zgjidhjen pėrfundimtare tė
statusit tė Kosovės, tė hartuara nga ana
Grupit Ndėrkombėtar tė Krizave (ICG), qė nga viti 2000, sipas tė
cilave parashikohet qė Kosova tė pėrfshihet nė Evropėn e integruar, por si
njėsi koloniale e Serbisė,
e jo si njėsi e pavarur shtetėrore e Bashkimit Evropian(BE). Vėrtet, kjo ende
nuk ėshtė vėnė nė rend dite tė ndonjė konference ndėrkombėtare nė
shkallė ndėrkombėtare,mirėpo, siē duket
nga projektpropozimet e
Grupit tė Krizave Ndėrkombėtare(ICG) pėr Kosovėn, tanimė Bashkimi
Evropian(BE-ja), ėshtė i gatshėm jo
vetėm ti shqyrtojė, por edhe ti marrė nė konsideratė
ato brenda njė kohe shumė tė shkurtėr(2005-2006), ashtu siē kanė
deklaruar disa zyrtarė tė lartė tė BE-sė.
Nė
lidhje me pėrgatitjen dhe me servimin e kėtyre propozimprojketeve tė GNK-sė,
qė pėrfillin opcionin evropian pėr zgjdhjen e statusit pėrfundimtar tė
Kosovės, kanė ndikim tė drejtpėrdrejtė dhe tė tėrthortė si politika
zyrtare, ekspertėt, Kisha Ortodokse Serbe, ashtu edhe politika inerte dhe e
brishtė shqiptare e boshtit Prishtinė-Tiranė, e cila, nė heshtje (shihet mes
rreshtash tė deklaratave tė zyrtarėve shqiptarė
tė qeverisė mulate tė
Kosovės dhe tė qeverisė antidemokratike
tė Tiranės) tanimė ka
filluar tė ushqejė simpati ndaj projekteve-drafteve tė BE-sė pėr
Kosovėn. Domethėnė, qė tash qarqet mė tė larta tė BE-sė e kanė tė qartė,
se me politikėn e palės shqiptare janė nė rrugėn e arritjes sė marrėveshjesi
pėr sa i pėrket zgjidhjes politike tė statusit tė Kosovės
nė kuadrin e opcioneve tė BE-sė. Njė dakordim i kėtillė i palės shqiptare
me draftet e parashikuara tė BE-sė,
tanimė, kohėve tė fundit e justifikon edhe loja
politike e disa qarqeve tė
caktuara politike shqiptare, tė cilat pėrmes vizionit instant tė tyre,
zgjidhjen e statusit tė Kosovės, e shohin edhe pėrmes paragrafėve ekzistues
tė Marrėveshje sė Ohrit.
1.
Marrėveshja e Ohrit ėshtė antitezė e sė drejtės sė vetėvendosjes
Njė
pėrcaktim i kėtillė, si alternativė paliative e sė drejtės vetėvendosjes
dhe tė pavarėsisė sė shqiptarėve nė tokat e tyre nė IRJM, dhe tė
shqiptarėve nė Kosovėj, ėshtė mė shumė se cirk politik, pėrkatėsisht
ėshtė dėshmi se politikat aktuale shqiptare pėrditė e mė shumė po
defaktorizohen, duke iu nėnshtruar prirjeve dhe formulave tė dyshimta tė BE-sė,
tė cilat janė nė kolizion flagrant me tė drejtėn e vetėvendosjes sė
popullit shqiptar si nė Kosovė, nė IRJM, ashtu edhe nė Kosovėn Lindore (Preshevė,
Bujonoc dhe Medvegjė), dhe nė Mal tė Zi (Ulqin, Tivar, Tuz, Hot, Plavė, Grudė
dhe Guci, mbase shqiptarėt edhe pse kanė statusin e minoritetit kolonial nė
Serbi, nė Mal tė Zi dhe nė IRJM, nuk janė minoritet, por janė etni, e
formuar me shekuj nė trojet e tyre indigjene tė Shqipėrisė Etnike.
Prandaj,
si nė rrafshin politik, ashtu edhe nė atė historiko-juridik kombėtar dhe ndėrkombėtar,
ėshtė nonses tė pohohet, se edhe pėr zgjidhjen e problemit kolonial tė
Kosovės, (ashtu sikurse pėr zgjidhjen e
problemit shqiptar nė IRJM, si rrjedhim i diktatit tė interesave
afatgjata tė
koniunkturave tė ndyrshme tė
diplomacisė evroperėndimore, dhe tė politikės naive tė palės shqiptare, e
cila nėnshkroi kapitullimin e saj, duke sakrifikuar tė drejtėn e vetėvendosjes
sė shqiptarėve vetėm pėr tė ruajtur ekuilibrin e marrėdhėnieve me
faktorin e jashtėm dhe tė politikės antishqiptare tė qeverisė
sllavomaqedone, duke nxjerrė pėrdunmin e gabuar dhe tragjik, se IRJM-ja,
duhet tė ruhet, me ēdo kusht si ngrehinė e tillė jugosllave, e cila sipas
Kushtetutės saj, as para, as pas nėnshkrimit tė Marrėveshjes sė Ohrit tė
vitit 2001 shqiptarėve nė trojet e tyre etnike nuk ua njeh tė drejtėn
shtetformuese dhe tė drejtėn e vetėvendosjes si komb i barabartė me atė maqedon)
mund tė huazohen (nė bazė tė rekomandimeve tė mediatorėve tė recetės
mjekėsore tė diplomacisė preventive evroamerikane) disa elemente
pozitive tė Marrėveshjes sė Ohrit, si paradigmė pėr zgjidhjen e
problemit tė Kosovės. Kur dihet se, historikisht, si
problemi i Kosovės, ashtu edhe i shqiptarėve tė Maqedonisė ėshtė
me bazė dhe me bagazh kolonial tė Serbisė dhe tė IRJM-sė. Prandaj, (ndoshta,
pėrkohėsisht nė IRJM, do tė dhezė opcioni i kompromist
politiko-multietnik, qė parakupton njė lloj autonomie tė kufizuar dhe tė brishtė,
madje nėn nivelin e autonomisė qė kishte Kosova dikur
sipas Kushtetutės sė saj tė vitit 1974 nėn ish-RSFJ, qė shqiptarėt
shumicė i karakterizon si minoritet as mė pak as mė shumė), pa
realizimin e sė drejtės sė vetėvendosjes, madje edhe pa realizimin e
zgjidhjes sė pėrkohshshme politike tė problemit shqiptar pėrmes
federalizimit tė IRJM-sė, opcion ky, qė tė paktėn, do tu mundėsonte
shqiptarėve qė si element konstituiv, tė barazoheshin me pakicėn
maqedone si komb i barabratė me Kushtetutė.
Fatkeqėsisht,
pėr shkak tė politikės sė gabuar tė palės shqiptare, tė drejtuar nga
liderėt Arbėr Xhaferi dhe Ali Ahmeti, erdhi nė shprehje imponimi i Marrėveshjes
sė Ohrit (2001) nga ana e mediatorėve evrondėrkombėtarė, e cila nė tėrėsi
mbylli ēdo debat nė temėn e realizimit
tė sė drejtės sė vetėvendosjes sė kombit shqiptar nė IRJM. Mirėpo, pėr
kėtė kufizim absurd dhe antiligjor (sipas sė drejtės ndėrkombėtare dhe tė
Kartės sė Kombeve tė Bashkuara) tė diskriminimit tė popullit shqiptar nė
IRJM, nuk mund tė fajėsohet (ashtu siē jusitifikon
politika aktuale shqiptare qoftė ajo nė pushtetin shtetėror tė sotshėm
tė qeverisė sė IRJM-sė, qoftė ajo nė opozitė, se ajo qė na u lejua,
edhe e bėmė- Marrėveshja e
Ohrit). Nga ky justifikim del qartė se elita politike shqiptare nė IRJM
nuk ka pasur kapacitet mė tė madh politiko-strategjik dhe diplomatik, qė tė
bėjė diē mė shumė nė favor tė mbrojtjes sė interesave politike dhe kombėtare
tė shqiptarėve nė IRJM, pėrkatėsisht tė pėrballojė diktatin dhe
ultimatumin e faktorit tė jashtėm evrondėrkombėtar, i cili nė stilin fait
accompli ia ka imponuar Marrėveshjen e Ohrit, e cila ėshtė negacion i sė
drejtės sė vetėvendosjes. Pikėrisht, kjo marrėveshje ishte vija e kuqe,
qė IRJM-nė e shpėtoi nga federalizimi. Nė mungesė tė njė opcioni tė kėtillė
tė arsyeshėm politikisht dhe juridikisht, sė pari, erdhi nė shprehje
revizionimi dhe zhvlerėsimi i Platformės
sė politike dhe kombėtare tė UĒK-sė/BDI-sė
pėr realizimin e aspiratave tė pavarėsimit tė shqiptarėve nga IRMJ-ja, dhe
nė vend tė saj u pėrqafua Platforma evropiane-maqedone-Marrėveshja e Ohrit,
sipas sė cilės shqiptarėt kanė fituar statusin e minoritetit, e jo tė
shumicės si komb shtetformues dhe i barabartė me shumicėn
sllavomaqedone, pavarėsisht se me ēfarė pėrqindje dhe nė ēfarė vėllimi,
ėshtė zyrtarizuar, dhe barazuar gjuha shqipe me maqedonishten
nė administratėn zyrtare. Ska dyshim se zyrtarizimi i gjuhės shqipe
nė IRJM-sė si pandan i sllavomaqedonishtes, ėshtė njė element pozitiv pėr
shqiptarėt. Mirėpo, nė kuptim e gjerė dhe tė thellė politik-kombėtar, ėshtė
vetėm njė pikė ujė nė deti, qė nuk garanton kurrfarė sigurie,
as barazie tė shqiptarėve me maqedonėt ngase me ligjin dhe me Kushtetutėn
ekzistuese sllavomaqedone, shqiptarėt konsiderohen vetėm minoritet, jo komb
shtetformues tė IRJM-sė. Praktikisht, kjo ėshtė e tėra, ēka
kanė fituar shqiptarėt si minoritet nė IRJM. Me njė fjalė, shqiptarėt
nė IRJM, me Marrėveshjen e Ohrit kanė fituar minimumin e sė mundshmes, ndėrkaq,
politika falimentuese shqiptare, e mbeshtetur nga politika zyrtare
sllavomaqedone dhe nga politika evropiane e Havier Solanės, ka fituar
maksimumin e sė pamundshmes ngase rebelet
terroristė, kanė fituar statusin
e barabratė ministror dhe qeveritar sllavbomaqedon, si dhe nė kėtė mėnyrė
iu kanė shmangur listave tė zeza tė Serbosllavisė dhe tė Evropės etj.
Ky ėshtė i vetmi rezultat pozitiv
i politikės shqiptare tė Ali Ahmetit karshi realizimit tė sė drejtave vitale
tė shqiptarėve nė IRJM. Ndėrkaq , nė anėn tjetėr, Evropa me Marrėveshjen
e Ohrit ka arritur qė pėrkohėsisht (ti
heshtė shqiptarėt) ta qetėsojė
konfliktin e armatosur
shqiptaro-sllavomaqedon. Ky ėshtė efekti pozitiv politik i Marrėveshjes sė
Ohrit, qė ėshtė vetėm nė favor tė interesit tė politikės sllavomaqedone,
dhe tė fromulave
tė kompromist tė BE-sė. Nė kėtė kontekst, as politika e liderit tė
BDI-sė, Ali Ahmeti, as ajo e Arbėr Xhaferit, lider i PDSH-sė nuk kanė pse
tia tjetėrsojnė meritat njėri-tjetrit, pėrkatėsisht ta kritikojnė njėra-tjetrėn
pėr arritjen apo dėshtimin e Marrėveshjes sė Ohrit, madje,
edhe nė rastin konkret, kur
ėshtė fjala pėr lėshimin e pasaportave tė IRJM-sė nė gjuhėn shqipe dhe
maqedone, sepse kjo nuk ėshtė e tėra e realizimit tė sė drejtave politike
kombėtare tė shqiptarėve nė IRJM, sepse thjesht, edhe me ardhjen e rebelėve
terrositė(siē i quante dhe i vriste qevria militariste sllavomaqedone) nė
pushtetin e pėrbashkėt sllavomaqedon, ēėshtja kombėtare
e shqiptarėve atje nuk ėshtė zgjidhur, por,
sikurse 50 vjet
e shkuara, statusi i tyre ka ngelurė i pandryshuar=minortet nė shtet tė
huaj, sikurse dikur qė ishte Kosova me autonominė e saj (me administratė
dygjuhėsore) nėn shtet tė huaj-Serbinė-Jugosllavinė. Edhe shqiptarėt e
Kosovės kishin njė Kushtetutė autonomie
(me gjithė pėrdorimin e administartės dygjuhesore tė barabartė ligjėrisht),
epilogu i tragjik i saj u pa ne vitin 1989, sepse
autonominė e saj minoritare e gllabėroi
2.
Pavarėsia e Kosovės nė konceptet transicionale tė integralizmit tė
BE-sė
Sipas
prognozave tė deritashme
diplomatike tė disa zėdhėnėsėve
zyrtarė tė BE-sė, viti 2005 parashikohet tė jetė vit
vendimtar, sepse pritet qė tė vihet nė rend dite shqyrtimi i zgjidhjes
pėrfundimtare tė statusit tė Kosovės nga ana e
Bashkimit Evropian(BE), pėrkatėsisht e bashkėsisė ndėrkombėtare.
Kjo nuk ėshtė fare e befasueshme
apo ireale, sepse nė lidhje me kėtė
ēėshtje janė nė vonesė si dipomacia
e BE-sė, e OKB-sė, e Shteteve tė
Bashkuara tė Amerikės, po ashtu
edhe politika zyrtare shqiptare e
Prishtinės, pėr shkak se, sipas kėtyre tre faktorėve tė dakorduar, sė pari,
Kosova duhet ti pėrmbushė standardet
e institucionalizimit tė saj nė
kuptimin e avancimit demokratik, decentralizues dhe
pluralist si shoqėri
multietnike(nė tė vėrtetė, do tė duhej tė veprohej ndryshe, sė pari,
zgjidhja e statusit politik, e pastaj pėrmbushja e standaredeve tė imponuara
nga bashkėsia ndėrkombėtare) e mė pas, tė
vihet nė rend dite shqyrtimi i kėrkesės sė pavarėsisė sė
saj. Edhe pse ėshtė shtyrė pėr mė vonė shqyrtimi i statusit pėrfundimtar
tė Kosovės, ska dyshim se kjo i
ka vėnė nė lėvizje faktorėt ndėrkombėtarė, si dhe tė gjithė aktorėt e
tjerė, tė cilėt mund tė kenė interesa direkte
ose indirekte nė kėtė ēėshtje.
3.
« Shtetėsia funksionale » versus
funksionalizmit shtetėror tė mėvetėsisė sė
Kosovės
Ēfarė do tė thotė nė kuptimin juridiko-politik dhe kushtetues ky
nocion pėr Kosovėn? Sa mund tė perceptohet nga kėndvėshtrimi ynė,
momentalisht ekzistojnė nė qarkullim dy koncepte : Sė pari, nė mėnyrė
shkallėzore, tė arrihet sovraniteti i brendshėm, i cili nėnkupton se
institucionet qeveritare tė Kosovės, do tė mėvetėsohen gradualisht,
duke marrė pėrsipėr
funksionet shtetėrore, me pėrjashtim
tė sigurisė sė jashtme dhe tė atyre, qė nėnkuptojnė njohjen formale ndėrkombėtare
dhe, sė dyti, pas istitucionalizimit tė sovranitetit tė brendshėm,
institucionet e Kosovės, do tė merrnin pėrsipėr vetėm disa elemente tė
sovranitetit tė jashtėm, tė cilat nė vend tė krijimit tė ndonjė
avancimi nė aspektin e sė
drejtės ndėrkombėtare, e kufizojnė dhe e pėrjashtojnė automatikisht pavarėsinė
e Kosovės. Pėr realizimin e
njė koncepti tė tillė antishqiptar, qė reflekton nė nocionin « koloni
moderne » pėr zgjidhjen e
statusit tė Kosovės, Bashkimi
Evropian(BE) ka nė dispozicion kėto tre variante: (i) « pavarėsi pėrmes
integrimit evropian »; (ii) »pavarėsi pėrmes ndarjes territoriale »
dhe (iii) » pavarėsi imediate ». Sipas variantit (i) ėshtė
iluzion tė mendohet dhe tė shpresohet se Kosova pėrmes proceseve integruese nė
BE, do tė arrijė pavarėsinė e saj tė plotė sipas normave dhe rregullave tė
sė drejtės ndėrkombėtare. Ky
argumentim, nuk do ndonjė prerje tė thellė analitike a sintetike tė
problemit tė Kosovės, sepse integrimi
i tillė nėnkupton edhe integrimin e Kosovės nė rajon, e kjo sipas
(morfologjisė dhe sintaksės diplomatike serbo-evropiane), do tė thotė,
edhe integrimin e saj tė domosdoshėm me Serbinė kolonizatore, pa marrė
parasysh faktin se kjo nuk nėnkupton
formimin e institucioenve tė pėrbashkėta shtetėrore serbo-shqiptare.
Gjithashtu, politika zyrtare shqiptare e Kosovės dhe e Shqipėrisė(pa marrė
parasysh interesat e tyre komplementare, tė cilat e pėrjashtojnė
mbrojtjen e interesit tė pėrgjithshėm kombėtar
dhe shtetėror shqiptar), nuk duhet ta mashtrojė popullin shqiptar tė
Kosovės, se me integrimin e saj si shtet
funksional nė BE, do ta realizojė aspiratėn shekullore-pavarėsinė si
subjekt juridik ndėrkombėtar, po qe se ai
nuk ėshtė titullar i sė drejtės sė vetėvendosjes dhe
i sovranitetit tė plotė tė Kosovės. Po ashtu, politika zyrtare
e boshtit Prishtinė-Tiranė, duhet tė jetė e ndėrgjegjshme dhe objektive, qė
tė mos e tradhtojė popullin shqiptar tė Kosovės, duke spekuluar me
konceptet opcionale poltiike
pėr Kosovėn: pavarėsi e kushtėzuar; pavarėsi e kufizuar,
pavarėsi substicionale etj. (tė gjitha kėto drafte tė
GNK-sė/ICG/, tė pėrgatitura qysh nga viti 2000, nė marrėveshje dhe nė
bashkėpunim tė ngusht
profesional-politik me ekspertėt e shkencės
dhe tė politikės zyrtare tė Serbisė), sepse tė gjitha kėto opcione, ipso
facto e pėrjashtojnė opcionin e pavarėsisė sė ligjshme sipas Kartės sė
Kombeve tė Bashkuara, dhe tė sė
drejtės ndėrkombėtare. Njėkohėsisht, do tė jetė gabim i papėrmirėsuar i
politikės sė theksuar shqiptare, po qe se verbėrazi beson, dhe sė fundi
pranon qė kėto koncepte politike paliative tė Bashkimit Evropian (tė
servuara nga GNK-ja dhe organiztat e tjera joqeveritare ndėrkombėtare), pas njė
kohe tė konsiderueshme, do tė shpiejnė drejt rrubullakėsimit tė pavarėsisė
sė Kosovės. Pėrkundrazi, do tė ēojnė nė regres
si nė aspektin politik, ashtu edhe nė atė juridiko-kushtetues, sepse
me hartimin e Kushtetės sė re tė Kosovės, (BE-ja sė
bashku me Unionin e SMZ-sė, do tė ushtronjė presion, duke imponuar draftin kushtetues
pėr Kosovėn, ashtu si iu konvenon interesave tė tyre tė ndėrsjella),
do tė parashikohen kufizime tė ndryshme jo vetėm nė favor tė
interesave tė minoriteteve (nė veēanti tė atij serb, i cili qė tani
nė kuptimin institucional praktik ėshtė krijuar si entitet i veēantė
kombėtar shtetėror, edhe pse nuk ėshtė njohur ende ndėrkombėtarisht
sikurse entiteti i Republikės Serbe nė Federatėn
trenacionale tė Bosnjė-Hercegovinės), por edhe nė
favor tė interesave dhe tė detyrimeve
ndaj shteteve fqnije, si dhe njė sėrė obligimesh ndaj bashkėsisė
ndėrkombėtare, e para sė gjithash ndaj Bashkimit Evropian (BE-sė). Kėshtu qė,
Kushtetuta e re e Kosovės (me bazament tė hartuar evropian, tė ndikuar nga
kushtetutat dhe rezolutat antishqiptare tė SMZ-sė, tė cilat, tanimė janė
ratifikuar edhe nga Kuvendi i Serbisė, nė mėnyrė tė prerė e pėrjashtojnė
pavarėsinė e mirfilltė tė Kosovės) nuk do tė ketė
thjesht karakter kombėtar, por qytetar, i cili
do tė sigurohet nė saje tė
standardit-kriterit multietnik dhe multikulturor. Ska dyshim se
nxjerrja e njė Kushtetute tė kėtillė pėr Kosovėn, do tė jetė jo
vetėm e diskutueshme, por edhe fatale jo vetėm pėr shqiptarėt e Kosovės,
por edhe pėr interesin e pėrgjithshėm nacional
dhe shtetėror tė Shqipėrisė Etnike, sepse, ndėr tė tjera, nė
dispozitat e paragrafėt e saj, do tė pėrfshihen edhe detyrime tė sigurisė
ndaj vendeve fqinje, tė cilat nė
esencė nėnkuptojnė braktisjen dhe denoncimin e idesė
dhe aspiratės shekullore tė ribashkimit
tė shqiptarėve, tė cilėt edhe nė fillim tė shekullit XXI ndodhen tė
kolonizuar dhe tė copėtuar nėpėr kėnetat moēalore tė Serbisė sė
Madhe. Natyrisht, tė gjitha kėto limite dhe detyrime, qė do tė pėrfshihen nė
Kushtetutėn e re tė Kosovės ( nėse vijnė shprehje standardet e parashikuara
tė BE-sė pėr zgjidhjen e statusit pėrfundimtar tė Kosovės), jo vetėm se
do ta kushtėzojnė, por edhe do ta bėjnė krejtėsisht tė pamundur
funksionimin e shtetit tė Kosovės si shtet i pavarur dhe sovran. Si rrjedhim,
projektet opcionale pėr
statusin e ardhshėm tė Kosovės nga ana e Bashkimit Evropian, duhet tė
analizohen dhe tė studiohen
gjithanshmėrisht dhe me gjakftohtėsinė mė tė madhe nga ana politikės
shqiptare, dhe nga diplomacia amerikane, sepse
nga pėrmbajtja e tyre, qė tani shihet se nuk do tė jenė me ēmim tė lirė,
qė Kosova tė pėrfshihet si shtet funksional nė kuadrin e tij, sepse
pikėrisht BE-ja, do tė jetė pengesa kryesore pėr ndėrtimin e sistemit
juridik dhe kushtetues tė pavarur dhe sovran, ashtu siē parashikon kėrkesa e
drejtė dhe legjitime e popullit shqiptar, qė Kosova tė jetė shtet i pavarur
nė bazė tė sė drejtės sė saj historike, dhe tė sė drejtės ndėrkombėtare.
Mirėpo, pėr tu pavarėsuar definitivisht
Kosova, pėr kėtė qėllim, sė pari, nevojitet tė
mobilizohet dhe tė angazhohet maksimalisht politika zyrtare shqiptare e
Kosovės(nė pėrputhje me deklarimin
e lirė dhe demokartik tė popullit shqiptar,
tė shprehur pėrmes referendumit apo plebishitit tė organizuar), si dhe tė
miratohet Rezoluta e pavarėsisė sė
Kosovės nga ana Kėshillit tė
Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara, Kėshill ky, i cili tani pėr tani, jo vetėm
se ėshtė krejtėsisht indiferent ndaj njohjes sė pavarėsisė sė Kosovės,
por fatkeqėsisht nė heshtje dhe nė prononcimet e sesioneve tė tij tė
deritashme zyrtare po i mbėshtet dhe po i
pėrfillė vėrejtjet dhe sugjerimet e politikės kolonialiste tė
Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi, qė Kosovės me ēdo kusht ti
mohohet e drejta e subjektivitetit juridik ndėrkombėtar. Prandaj,
pėr tė shpėtuar nga kjo grackė e rrezikshme, dhe me pasoja tė
paparashikuara jo vetėm pėr Kosovėn, por pėr tėrė sigurinė dhe
stabilitetin e Ballkanit, me interes prioritar do tė ishte edhe angazhimi i
ngutshėm dhe i drejtpėrdrejtė i
politikės sė jashtme amerikane, i cili pa dyshim do tė ndikonte nė
paralizimin me kohė tė tė gjitha
prapaskenave tė rrezikeshme tė lidhjeve konvencionale tė BE-sė dhe tė
Unionit tė SMZ-sė, qė janė nė funksion tė pėrhershėm tė eliminimit tė
pranisė sė interesave strategjike tė SHBA-sė nė Ballkan dhe nė Evropė.
Vetėm pėrfillja dhe vazhdimi i investimit
dhe i kredibilitetit tė deritashėm
moral, humanitar, ekonomik, politik,
diplomatik dhe ushtarak i Amerikės nė favor tė mbrojtjes dhe tė ēlirimit sė
Kosovės nga Serbia gjenocidale, do tė bombardonte ēdo intrigė dhe ēdo
manovėr tė fshehtė a tė hapėt serbo-evropiane, qė ka pėr qėllim
shthurjen e opcionit politik shqiptaro-amerikan pėr arritjen e pavarėsisė sė
Kosovės, si dhe ndjekjen e Amerikės nga zona e sferės sė interesit
rusosllav-evropian nė Ballkan, dhe mė gjerė..
4.
Relacionet konvencionale tė BE-sė me Kosovėn nė funksion tė
neokolonializimit serbosllav mbi
Shqipėrinė Etnike ( me 50%
territor dhe popullėsi tė kolonizuar)
Tanimė,
nė prag tė afrimit tė zgjidhjes sė statusit pėrfundimtar tė Kosovės, janė
bėrė tejet transparente idetė, sugjerimet dhe propzimet nga ana e Bashkimit
Evropian(BE), qė Kosova tė pėrfshihet nė kuadrin e saj, si
shtet funksional. Mirėpo, pėr tu realizuar ky spektėr
visional, ( si sajesė kontraktuese e interesave ekonomike, tregtare dhe
diplomatike tė BE-sė me Unionin e SMZ-sė, me konstantė tė pėrhershme tė
mohimit tė pavarėsisė sė Kosovės, tė etnisė shqiptare nė Mal tė Zi, nė
Preshevė, nė Bujanoc dhe nė Medvegjė) qė
nė esencė prejudikon alternativėn politike me permbajtje tė kolonializmit
modern-paqėsor tė zgjidhjes sė
ēėshtjes sė Kosovės, ėshtė e domosdoshme qė BE-ja tė hyjė nė dialog me
Kosovėn dhe me Amerikė, e cila si e tillė (pavarėsisht nga pėrpjekjet dhe
shantazhet e fshehta tė BE-sė dhe tė Serbisė, qė Amerikėn ta mėnjanjonė
nga konkurrenca e tyre politiko-ekonomike, stratregjike dhe ushtarake) e ka dhėnė
kontirbutin mė tė madh dhe vendimtar nė ndėrkombėtarizimin dhe nė mėkėmbjen
e gjithmbarshme tė ēėshtjes sė Kosovės, e cila sot, nė saje tė angazhimit
dhe tė pėrpjekjeve tė tilla tė Amerikės (aleatit mė lojal dhe mė me
kredibilitet nė historinė e derisotme tė Kosovės, tė Shqipėrisė dhe tė
shqiptarėve nė Ballkan), sot Kosova(edhe pse pa zgjidhjen e statusit tė saj pėrfundimtar)
jeton e lirė, pa saēin e skuqur tė kolonializmit shekullor serbomadh.
Shtrohet
pyetja, se si do tė realizohen nė praktikėn e pėrditshme relacionet
konvencionale tė shtetėsisė sė parashikuar funksionale tė Kosovės me
BE-nė, kur ato nėnkuptojnė
marrjen pėrsipėr tė detyrimeve tė caktuara me ligj dhe me kushetutė,
zbatimi i tė cilave nuk do tė thotė vetėm funksionalitetin, por edhe
sovranitetin. Sidomos kur ėshtė fjala pėr tė drejtat e njeriut,
institucionet demokratike pluraliste, marrėdhėniet ekonomike ndėrkombėtare,
sigurinė e brendshme dhe tė jashtme. Gjithashtu, sipas aleternativės politike
antipavarėsi Kosovės, parashikohet qė shtetėsinė funksionale tė
Kosovės, ta marrė pėrsipėr BE-ja, gjė qė kjo zgjidhje e pėrkohshme
nėnkupton vendosjen e protektoratit
tė Evropės mbi Kosovėn (administrimi
politik, ekonomik, financiar dhe ushtarak). Shikuar realisht, nė dritėn e
perspektivės sė ardhshme tė statusit tė Kosovės, zbatimi i njė formule tė
kėtillė neokolonialiste nga ana e eksperteve dhe strategeve tė BE-sė(natyrisht
tė indoktrinuar dhe tė kėshilluar nga Serbia zyrtare), nuk do ishte e
efektshme, as nė favor tė njė protektorati tė pėrkohshėm a tė pėrhershėm
evropian mbi Kosovėn, sepse kėtė, tanimė e kemi parė nė funksionimin e dėshtuar
tė kombinatorikės sė administratės ndėrkombėtare dhe asaj vendore nė
Kosovė (UNMIK + Kuvendi dhe Qeveria e
Kosovės, si dhe rasti i Bosnjės, si rrjedhim i
Marrėvehjes sė Dejtonit tė vitit 1995, cila ka prodhuar vetėm efekte
negative nė qeverisjen federale tė
vendit), e cila nė asnjė aspekt nuk ka dhėnė prova reale tė njė
qeverisjese tė mirėfilltė drejt pėrparimit tė
zgjidhjes sė statusit tė drejt dhe pėrfundimtar tė Kosovės. Ska
dilemė se nga veprimet dhe
anagazhimet e deritashme tė bashkėsisė ndėrkombėtare ndaj Kosovės sheshit
vėjnė dukje faktin se prania e faktorit ndėrkombėtar, do tė jetė veēori
permanente e jetės politike nė Kosovė. Mirėpo,
shtrohet pyetja a parapėlqehet dhe se a ėshtė e mundur, qė nė kėtė formė
tė diktatit dhe tė kushtėzimeve tė bashkėsisė ndėrkombėtare, tė
sigurohet ndėrtimi i institucioneve pėrkatėse nė Kosovė, nėse qytetarėt e
saj janė tė zhveshur nga kompetencat, autorizimet dhe pėrgjegjėsia e plotė
pėr funksionimin e tyre. Si do qė
tė sajohet marrėveshja e relacioneve konvencionale tė BE-sė me Kosovėn
nė tė ardhshmen, politika ekonomike e njė protektorati tė kėtillė, do tė
ishte nė kolizion me standardet e sė drejtės ndėrkombėtare, si dhe me Kartėn
e Kombeve tė Bashkuara tė OKB-sė. Krahas njė zgjidhjeje tė kėtillė me pėrmbajtje
tė politikės liberale dhe tė standardeve tė tregut tė lirė
dhe tė integruar tė BE-sė, ekziston edhe opcioni serb i ndarjes
territoriale tė Kosovės, sipas tė cilit zgjidhja mė optimale
do tė ishte ndarja territoriale e Kosovės. Si nė aspektin metodologjik-shkencor,
ashtu edhe nė atė faktik-politiko-juridik politika zyrtare
e SMZ-sė (e instruktuar dhe e
mbėshtetur direkt nga projektet e vjetra serbomėdha tė Kishės Ortodokse
Serbe), arritjen e njė zgjigjjeje tė kėtillė absurde, antidemokratike dhe
antiligjore ( nė disfavor tė sė drejtės historike tė popullit shqiptar), e
konsideron pėrmes : (1)decentralizimit tė pushtetit; (2) rajonizimit dhe
(3)kantonizimit. Nė thelb, tė trija kėto
variante opcionale nėnkuptojnė ndarjen territoriale dhe
administrative tė Kosovės-krijimin e entitetit politiko-juridik, administrativ
dhe kushtetues serb nė Kosovė,
sikurse ai i republikės serbe nė Bosnjė e Hercegovinė (si pasojė e
Marrėveshjes sė theksuar tė Dejtonit,1995).
Edhe pse kjo ide e Projektit
tė Serbisė sė Madhe ndaj pėrthithjes sė territorit indigjen tė Kosovės ėshtė
kundėrshtuar nga politika amerikane , nga politika shqiptare si dhe nga disa
zėra zyrtarė tė Bashkimit Evropian(BE), rreziku pėr jetėsimin
e saj nė praktikė ende nuk ėshtė evituar, pėr shkak se
ky qėllim po synohet tė arrihet edhe pėrmes formave dhe
teknikave tė tjera tė politikės dhe tė
strategjisė integruese tė BE-sė, qė nė esencė, kanė pėr qėllim qė
me ēdo kusht tė pėrjashtojnė Amerikėn si aktorin kryesor nė zgjidhjen e
statusit pėrfundimtar tė Kosovės. Edhe pse kėrkesa e SMZ-sė pėr ndarjen e
Kosovės pėrputhet me instrumentet e
pėrshtatshme tė BE-sė (decentraliizimi, kantonizimi , rajonizimi dhe
integrimi), kjo ėshtė iracionale dhe e papranueshme pėr shqiptarėt, sepse
krijimi i entitetit politik tė republikės serbe tė Bosnjė-Hercegovinės,
nuk mund tė merret si model pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės ngase kjo
historikisht dhe territorialisht i pėrket Shqipėrisė Etnike, e cila
qė nga viti 1912 ėshtė copėtuar, aneksuar dhe kolonizuar me
forcė dhe me gjenocid nga
Serbia dhe Mali i Zi, tė ndihumara drejtpėrdrejt nga
Fuqitė e Mėdha imperialiste
tė Evropės. Pavarėsisht nga fakti se ndarja
e Kosovės do tė ishte varianti mė tragjik dhe i papranueshėm pėr shqiptarėt,
fatkeqėsisht nė sytė e BE-sė dhe nė praninė e UNMIK-ut+KFOR-it, ky model
serbo-evropian nė njė mėnyrė ka filluar tė funksionojė nė Kosovė, edhe
pse nuk ėshtė zyrtarizuar formalisht
me ndonjė vendim ose marrėveshje tė caktuar tė BE-sė apo tė bashkėsisė
ndėrkombėtare sikurse nė rastin e
krijimit tė entitetit politik tė republikės serbe nė Bosnjė
Hercegovinė. Kėtė gjendje absurde, tė krijuar nė Kosovė e provojnė kėta
shembuj: (1) ndarja e Mitrovicės, (2) krijimi i bashkėsisė sė komunave serbe
nė Kosovė, (3) krijimi i universitetit serb nė Mitrovicė, si dhe enklavat e
bunkerizuara serbe, tė pastra
etnikisht(Graēanacia, Prilluzha, Shterpce, Gorazhdeci etj.), ku funksionon
sistemi i tėrė paralel i arsimit, sistemi bankar, sekretariatet e punėve tė
brendshme dhe tė jashtme policore-ushtarake dhe paramilitar, tė
krijuara dhe tė ndihmuara nga qeveria dhe Kisha Otodokse Serbe. Nė esencė,
tė gjitha kėto institucione serbe pėrbėjnė superstrukturėn dhe
infrastrukturėn shtetėrore tė
entitetit politik serb nė Kosovė, edhe pse nė aspektin territorial,
juridiko-politik edhe administrativ
kjo ndodhet nėn sovranitetin e protektoratit ndėrkombėtar tė OKB-sė.
Kėtu qėndron problemi, dhe shfaqja me arsye e pakėnaqėsisė, e
aversionit dhe e mosbesimit tė shqiptarėve ndaj administratės ndėrkombėtare
tė UNMIK-ut nė Kosovė, sepse ky nė kundėrshtim me Rezolutėn 1244
pėr Kosovėn tė KS tė Kombeve tė Bashkuara, ka lejuar themelimin dhe
funksionimin e sistemit paralel politko-shtetėror
tė entitetit serb. Ky ėshtė realiteti i hidhur, qė nuk duan ta shohin, as ta
debatojnė mbi asnjė bazė, as UNMIK-u e as BE-ja, sepse sipas
konceptit tė politikės integruese tė BE-sė, krjimi i entiteteve tė
tilla politike pa pėrdorur
forcėn, nėnkutpon zgjidhjen e problemeve me rrugė dhe me mjete paqėsore, qė
do tė thotė se nė tė ardhmen e
afėrt (sipas synimeve tė strategjisė afatgjatė tė
integrimit tė Evropės Juglindore) pėr Kosovėn, ekziton rreziku qė ky
model opcional edhe pse ėshtė
kejtėsisht nė frymėn e politikės dhe tė praktikės kolonialiste serbomadhe,
tė zbatohet dhe tė konkretizohet ligjėrisht me pėrfundimin e ndonjė marrėveshjeje,
tė imponuar nga ana e BE-sė, pėrkatėsisht
e bashkėsisė ndėrkombėtare. Kjo
metodologji pėr
arritjen e objektivave strategjike
dhe gjeopolitike tė krijimit tė entitetit serb ( sipas standardeve tė
kolonializmit klasik tė
metropoleve tė dikurshme evropiane, tė aplikauara dhe tė konkretizuara nė
Afrikė, nė Azi dhe nė Amerikėn Latine) nė Kosovė, pėr Bashkimin
Evropian(BE-nė) ėshtė e pranueshme, sepse, sė pari favorizon oreksin
tradicional tė politikės pushtuese, aneksioniste dhe gjenocidale tė Serbisė
ndaj Kosovės, pėrkatėsisht ndaj territoreve
tė Shqipėrisė Etnike. Sė dyti, nė mėnyrėn mė perfide tė diplomacisė sė
kancelarive tė dikurshme tė Evropės, mbėshtet dhe justifikon tezat e
ndryshuara pseudoshkencore tė historiografisė
falsifikatore tė Serbisė sė
Madhe, sipas sė cilave Kosova dhe
territoret e tjera tė kolonizuara tė Shqipėrisė Etnike, janė pronė e
palėkundshme e territorit etnik serb. Fatkeqėsisht, kėto teza tė
ndryshuara dhe tė falsifikuara si nga politika, shkenca dhe nga Kisha Ortodokse
Serbe, tani janė sublimuar edhe nė Kushtetutėn moderne tė SMZ-sė dhe
nė Projektrezolutėn mė tė re tė Serbisė pėr Kosovėn (tė ashtuqujatur
Plani pėr KIM, tė cilin plan, Erhard Busek, koordinatori i Paktit pėr
stabilizimin e Evropės Juglindore, e ka vlerėsuar si bazė reale dhe
konstruktive pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės ), tė miratuar dhe tė
ratifikuar nga Kuvendi i Republikės sė Serbisė, mė 28 prill,2004. Pra, me njė
fjalė mund tė konstatohet se krijimi i entitetit politik serb nė Kosovė, ėshtė
i akceptueshėm si pėr realizimin
e interesave koloniale serbomėdha, ashtu edhe pėr ato tė BE-sė, sepse
synon tė evitojė kontestin territorial shqiptar-serb, gjė qė sipas kėsaj
teze politike serbo-evropiane, do tė
thotė nuk lejohet ndryshimi i kufijve ekzistues
tė Kosovės, as tė Shqipėrisė Etnike. Shtrohet pyetja, pse Evropa
edhe pas 100 vitesh mbron konceptin e vjetėr tė
politikės strategjike tė Fuqive tė Mėdha, qė Kosovėn-Shqipėrinė
Etnike tė kolonizuar, edhe nė fillimshekullin XXI, ta mbajė edhe
mė tej tė copėtuar, tė kolonizuar dhe tė ndarė nė rezervatet e
sistemit imperialist tė SMZ-sė, tė Greqisė dhe tė IRJM-sė, pa tė drejtėn
e ēlirimit antikolonial kombėtar dhe tė ribashkimit? Pėrgjigjja ėshtė shumė
e thjeshtė, sespse kjo nė fakt nuk ka ndryshuar simetrinė e strategjisė sė
objektivave hegjemonsite serbo-evropiane ndaj zgjdhjes sė ēėshtjes koloniale
shqiptare nė Ballkan. Ka ndryshuar vetėm taktikėn diplomatike nė vend tė
luftėrave tė dikurshme tė pėrgjkashme, tani ka zgjdhur instrementet
metodologjike mė tė kapshme dhe mė tė leverdishme si pėr palėt nė
konflikt, ashtu edhe pėr veten e saj. Nė radhė tė parė, koncepti i
integrimit synon, dhe ėshtė duke vepruar
praktikisht nė favor tė poltiikės paqėsore tė BE-sė, qė tė mos lejojė
konflikte dhe mosmarrėveshje rreth territoreve kontestuese jo vetėm nė Kosovė,
nė Ballkan, por edhe nė tėrė Evropėn.Prandaj, nė kėtė kontekst, duhet tė
shihet edhe rreziku qė po i kanoset ndarjes
territoriale tė Kosovės, sepse zhvillimi i ngjarjeve tė mėtejme politike nė
Ballkan, sidomos nėse ai ėshtė i ndėrlidhur dhe i kushtėzuar me procesin
intgerues tė BE-sė, kursesi nuk do tė lejojė ndarjen territoriale tė Kosovės
nė kuptimin klasik tė ndryshimit tė kufijve ekzistues artificialė, (tė cilėt
janė vizatuar me hekur dhe plumb po tė kėsaj Evrope, vetėm me
protagonistė tė tjerė tė udhėheqjes sė saj tė dikurshme), me pėrjashtim
nėse kjo bėhet me marrėveshjen bilaterale tė palėve nė konflikt. Me njė
fajlė, nėse Prishtina dhe Beogradi mund tė bijnė nė ujdi pėr caktimin e
kufijve tė rinj territorialė midis Kosovės dhe Serbisė, pėrkatėsisht tė
territoreve tė tjera shqiptare, tė cilat edhe sot ndodhen nėn sundimin e
sovranitetit kolonial tė SMZ-sė, atėherė, mirėfilli, ekziston mundėsia qė
arritja e njė marrėveshjeje tė tillė dypalėshe shqiptare-serbe nuk do tė
kundėrshtohej nga Bashkimi Evropian (BE-ja),
edhe pse ky shembull nuk ėshtė
i parashikuar si interes prioritar i politikės dhe i
strategjisė sė objektivave tė BE-sė. Mirėpo, nė rastin konkret tė
zgjidhjes sė statusit kolonial tė Kosovės, ky shembull i
kėtillė (si pėrjashtim i poltiikės integruese tė BE-sė) ėshtė njė
utopi e shkretė, qė vetėm mund tė imagjinohet ngaqė nuk ekziston asnjė
element real shpresėdhėnės, qė
reflekton se pala serbe nė mėnyrė paqėsore
dhe tė arsyeshme, do tė pranonte, qė tė hiqte dorė nga plaēka
koloniale e saj qindravjeēare. Ky ėshtė vetėm njė iluzion dhe spekulim i
pa fre politik nė favor tė statu-quo-sė sė Kosovės, pėrkatėsisht tė
territoreve tė tjera tė Shqipėrisė Etnike me tė njėjtin status kolonial.
Nė
anėn tjetėr, formula famėkeqe, e ashtuquajtur ndarja e Kosovės synohet
tė arrihet edhe pėrmes mjekimit paliativ paqėsor pa opercaion kirurgjik tė
kolonializmit kronik tė konfliktit serbo-shqiptar, e kjo ėshtė zgjedhja e
terapisė mė tė gabuar-standardet decentralizuese, tė cilat, tanimė, BE-ja
edhe me dakordimin e Amerikės, ia ka imponuar palės shqiptare dhe administratės
ndėrkombėtare UNMIK-ut, qė ato ti zbatojė nė praktikė me ēdo kusht,
kinse pėr ta shpėtuar minoritetin serb nga diskriminimi i pushtetit shtetėror
centralist dhe autoritar i shqiptarėve nė Kosovė, i cili si i tillė nuk
figuron as nė aspektin doktrinar, as nė atė praktik nė Kosovė, por ėshtė
i tirlluar dhe i atribuar si nga politika propagandistike shoviniste serbomadhe,
ashtu edhe nga kanonierat e
qendrave tė vendosjes sė diplomacisė ndėrkombėtare. Mbi kėtė bazė BE-ja
gjithnjė e mė shumė po e mbėshtet decentralizimin dhe rajonizmin, koncepte
politike kėto, qė pa dyshim do tė ndikonin nė krijimin e shtetėsisė
funksionale tė Kosovės, qė do tė ishte me status
tė dyfishtė tė ndėrvarėsisė si nga ana BE-sė, ashtu edhe nga
ana e Serbisė: multietnike, multipluraliste dhe integraliste, por
nėn protektoratin administrativ,
politik, juridik, financiar, ekonomik dhe ushtarak tė
BE-sė, dhe nėn protektoratin e sovranitetit tė pashlyerė kolonial
serbomadh. Sipas kėsaj logjike tė filozofisė politike integruese tė
BE-sė dhe tė diplomacisė preventive tė OKB-sė, po qe se do tė vinte nė
shprehje anagzhimi i forcave ushtarake tė protektoratit tė BE-sė nė Kosovė,
atėherė vetiu do tė eliminohej opcioni luftarak i politikės shqiptare, nė
mungesė tė potencialit dhe tė
energjisė pėrkatėse, qė ta mposhtė me forcė njė
formulė tė kėtillė strategjike , tė parashikuar nga BE-ja dhe mbėshtetėsit
e saj, e cila ėshtė nė kundėrshtim flagrant me
kėrkesėn e drejtė dhe legjitime tė popullit shqiptar, qė Kosova tė
jetė shtet i pavarur, i lirė dhe sovran nė kuadrin e territorit indigjen tė
Shqipėrisė Etnike, e jo plaēkė koloniale e Serbisė, as e interesave
integruese dhe harmonizuese tė Evropės me aleatėt e
saj ndėrkombėtarė.
Pra,
pėrfshirja e Kosovės nė kuadrin e agjendave integruese tė BE-sė, gjithėsesi
ėshtė pėr tu pėrshėndetur dhe ēmuar nga politika shqiptare e Kosovės,
por vetėm nėse Kosova aderon nė tė si shtet i pavarur nė cilėsinė e
subjektit juridik ndėrkombėtar, e jo si shtet nė funksional-koloni
moderne e Serbisė nė vagonin e fundit tė trenit integrues ervoperėndimor, pėrkatėsisht
si krijesė vazale nė agjendėn
integruese rajonale tė Ballkanit
Perėndimor, ku fjalėn kryesore, do ta ketė politika pushtuese dhe gjenocidale
e Serbisė sė Madhe, e jo as Shqipėria si shtet mė vete, e as Kosova me
status kolonial serbosllav. Pavarėsisht, se hėpėrhė politikat shqiptare, (sikurse
edhe ato tė shteteve nė Evropėn Juglindore) janė tė preokupuara me rrjedhat
e transicionit dhe tė integrimeve nė Evropė, pėr asnjė moment nuk duhet tė
ushqejnė iluzione tė rreme, se ballkanzimi perėndimor integrues, do
tiu sjellė favore dhe avantazhe tė caktuara drejt zgjidhjes sė ēėshtjes
koloniale shqiptare nė Ballkan. Pėrkundrazi, do tiu sjellė telashe dhe kokėēarje
tė mėdha sikurse politika strategjike e Fuqive tė Mėdha imperialiste
tė Evropės sė viteve 1878; 1912-1913; 1945, e cila ishte nė anėn e
politikės pushtuese dhe kolonialiste tė Serbisė, tė Malit tė Zi dhe tė
Greqisė nė kuriz tė trojeve etnike shqiptare (50%), tė cilat, edhe sot nė
erėn e intgerimeve dhe proceseve demokratike tė Evropės moderne kanė po tė
njėjtin status kolonial, gjė qė
kjo ėshtė nė kundėrshtim si me
parimet dhe me qėllimet e Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, me tė drejtėn ndėrkombėtare,
ashtu edhe me vlerat dhe me standardet e noveluara tė rendit tė ri botėror, i
cili nė thelb, tė drejtat e njeriut, demokracinė dhe zhvillimin ekonomik
integrues, i kosnideron si vlera universale pėr gjithė njerėzimin. Nė kėtė
kontekst, do tė ishte akt johuman, i padrejtė dhe antiligjor, po qe se nga ky
universalisėm, do tė pėrjashtohej vetėm populli shqiptar nė Ballkan, duke i
mohuar tė drejtėn e vetėvendosjes dhe tė drejtėn e ligjshme historike mbi
rikthimin e territoreve tė tij nėn
jurisdiksionin dhe sovranitetin e Shqipėrisė Etnike.
Nė
kėtė vėshtrim, rolin kryesor, duhet ta kenė luajtur Shtetet e Bashkuara tė
Amerikės, sepse roli i deritashėm i Kėshillit tė Sigurimit tė OKB-sė ėshtė
nė diskurs tė plotė me njohjen e pavarėsisė
sė
Kosovės, dhe plotėsisht ėshtė
kompatibil me kursin diplomatik tė BE-sė
dhe me ineteresat e politikės kolonialiste
tė Serbisė nė kurriz tė sė drejtės sė vetėvendosjes dhe tė pavarėsisė
sė Kosovės.
_____________________
E mėrkurė, 18 gusht, 2004
PERISKOPI I DREJTĖSISĖ
Prof.Dr. Mehdi HYSENI
GJYQTARI FEHMI PETKU NUK E HIJESOI HISTORINĖ,
POLITIKĖN DHE KUSHTETUTĖN E SHQIPĖRISĖ
Kush
e pėrmend dhe e mbron idenė e
bashkimit kombėtar, nuk bėn asnjė tradhti
ndaj kombit shqiptar dhe Shqipėrisė Etnike, por do tė mbetet
i pavdekshėm nė faqet e historisė
sė saj tė lavdishme!
(Mehdi
Hyseni, Boston, SHBA, Gusht 2004)
Siē
bėri tė ditur Shekulli mė
17 gusht 2004, pėrmes informacionit me titull Sheq dorė nga bashkimi i
tė gjitha trojeve shqiptare, tė nėnshkruar nga gazetarja Ardita Hysa,
me vendimin e Gjyaktės sė Tiranės ėshtė liruar nga burgu disamujor,
Idajet Beqiri, kryetari i Partisė sė Unitetit Kombėtar, dhe njėri nga liderėt
e lartė politikė tė Frontit pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar(FBKSH), i cili,
me kėtė rast, para pėrfaqėsuesėve tė masmediave, kishte deklaruar, se edhe
mė tej do tiu qėndrojė besnik idesė dhe
Platformės sė ribashkimit kombėtar shqiptar. Kjo deklaratė e Idajet
Beqirit ėshtė racionale dhe e bazueshme moralisht, politikisht, ligjėrisht
dhe kombėtarisht ngase mbėshtetet nė tė drejtėn historike, si dhe nė
Kushtetutėn e sotme tė Republikės sė Shqipėrisė.
Me
kėtė aktvendim lirimi, Gjykata pėrkatėse e Tiranės, dėshmoi praktikisht se
ėshtė nė funksion tė respektimit dhe tė mbrojtjes sė Kushtetutės sė
Shqipėrisė, tė miratuar nga Kuvendi Popullor dhe me referendum, tė shpallur
me dekretin nr.2260, datė 28.11.1998 tė Presidentit tė Republikės sė Shqipėrisė.
De facto dhe de jure, Gjykata
e Tiranės, pėr herėn e dytė (sikurse nė rastin e aktvendimit tė lirimit tė
Gafurr Adilit dhe tė Taip Mustafajt, kryeliderė tė FBKSH-sė), nxori nė pah
faktin se, organizimi dhe angazhimi politik dhe praktik
i veprimtarėve tė FBKSH-sė nė procesin e riaktualizimit tė
ribashkimit kombėtar shqiptar, nuk ėshtė i ndaluar, as i dėnueshėm me
ligjet,as me Kushtetutėn e Shqipėrisė nė
fuqi, por ėshtė tėrėsisht nė pėrputhje me dispozitat e tyre, dhe tė sė
drejtės historike kombėtare shqiptare.
Kėtė
konstatim tonin e dėshmojnė kėto
argumente-prova materiale ligjore-kushtetuese
tė pakundėrshtueshme: ..., me aspiratėn shekullore tė popullit shqiptar
pėr identitetin dhe bashkimin kombėtar... , 1. Republika e Shqipėrisė mbron
tė drejtat kombėtare tė popullit shqiptar qė jeton jashtė kufijve tė
saj(Kushtetuta e Republikės sė Shqipėrisė, Tiranė, 2002, f.5 dhe 7).
Pavarėsisht nga qėllimet dhe prapaskenat e rrezikshme (tė dikurshme dhe tė
sotshme nė kurriz tė drejtės sė ribashkimit gjithėkombėtar shqiptar) tė
politikės
dhe tė propagandės ditore
shqiptare dhe antishqiptare, nė funksion tė kėtyre dispozitave kushtetuese
dhe tė sė drejtės historike shekullore tė idesė sė bashkimit kombėtar,
ishte edhe
veprimi politik, kombėtar dhe atdhetar i treshit tė kryeliderėve
politikė tė FBKSH-sė (Gafurr Adili, Idajet Beqiri dhe Taip Mustafaj), e jo
kursesi nė funksion tė veprės
penale-pėrhapjes dhe nxitjes
sė urrejtjes ndėretnike , tė konstruktuar dhe tė atribuar nga ana
e politikės dhe e propagandės subversive e regjimeve kolonilaiste tė
Serbisė,
tė Malit tė Zi dhe tė Greqisė, si dhe e agjenturave tė saj tė
kolaboracionizmit shqiptar, tė
cilat, duke mos zgjedhur mjete dhe metoda tė ndyra
antishqiptare, pėrditė e mė shumė janė duke rrezikuar interesin e pėrgjithshėm
kombėtar dhe shtetėror, interes ky, i cili pa komponentin e ribashkimit
territorial tė trojeve tė kolonizuara dhe tė shkėputura nga trungu i Shqipėrisė
Etnike, (si rjedhim i politikės dhe praktikės sė hegjemonizmit serbomadh dhe
i imperializmit tė Fuqive tė Mėdha tė Evropės, tė cilat ia aneksuan gjysmėn
e Shqipėrisė Etnike Serbisė,
Malit tė Zi, Jugosllavisė dhe Greqisė),
nuk ka asnjė gjasė tė rrumbullakėsohet, as tė artikulohet nė sfondin e
politikės demokratike dhe
integruese tė shqiptarėve nė Ballkan.
Regjimet
ndėshkuese kolonialiste tė Serbisė, tė Malit tė Zi, tė Greqisė dhe tė
IRJM-sė, e kanė pėr detyrė shtėpie, qė ti persekutojnė, ti
burgosin, ti dėnojnė dhe ti anatemojnė nė forma tė ndryshme Gafurr
Adilin, Idajet Beqirin, Taip Mustafajn etj., sepse e kanė mizėn e kalit tė
verdhė pas veshit (mbajnė nėn
sundimin e tyre tė egėr kolonial mbi 50% tė territorit dhe tė popullatės
shqiptare), kurse politika shqiptare nuk ka nevojė tė bjerė viktimė e njė
strategjie dhe taktike tė tillė antishqiptare tė politikės agjenturore
propagandistike tė Beogradit, tė Podgoricės, tė Athinės, a tė Shkupit,
duke u bėrė kėshtu aleat i
saj nė pėrndjekjen, burgosjen dhe
dėnimin e tyre, e as tė njė personi, as partie a lėvizjeje shqiptare, qė me
mjete institucioanle dhe programore
angazhohet dhe vepron pėr tu ēliruar nga kthetrat e pėrgjakshme tė
kolonializmit dhe imperializmit serbosllav, me tė vetmin qėllim qė tė
rikthejnė tė drejtėn e tyre mbi tokat dhe pasurinė e grabitur me gjenocid
dhe me luftė pushtuese nga ana shtetet fqinje serbosllave, e jo t ua
grabisin asnjė pėllėmbė toke tė tyre apo tua
asgjėsojnė minoritet e tyre ekzistuese, tė ngulitura
dikur dhe sot si kolonistė dhe migracion ekonomik nė tokat dhe nė
pronat e ligjshme tė Shqipėrisė Etnike.
Pavarėsisht
nga dėshirat e shkreta dhe nga ushtrimi
i shantazheve dhe i presioneve tė gjykatave policore dhe tė politikės
propagandistike ditore e qendrave tė
shteteve tė theksuara kolonialiste serbosllave, (nė krye me avokatėt dhe
gjykatėsit e Kishėse Ortodokse Serbe, tė prirė nga peshkopi serbe,
Artemije Radosavleviqi, i cili vetėm
brenda pesėvjeēarit tė fundit
1999-2004, ka vizituar Amerikėn 20
herė radhazi, me tė njėjtėn akuzė kundėr
UĒK-sė dhe liderėve tė politikės shqiptare nė Kosovė, si dhe kundėr
UNMIK-ut, se krimet nė Kosovė kundėr serbėve nuk kanė mbarim),
politika zyrtare e Shqipėrisė , ka
tė drejtė dhe pėr detyrė (si mbi
bazėn morale, politike, kombėtare, historike dhe ligjore kombėtare dhe ndėrkombėtare),
ti marrė nėn mbrojtjen direkte tė gjithė veprimtarėt e denjė dhe besnikė
tė idesė dhe programit tė bashkimit tė
kombėtar shqiptar, e jo kursesi ti dėnojė sipas
listės sė zezė tė udbave dhe sekuritateave serbosllave, sepse
njė akt i tillė veprues do tė ishte nė kundėrshtim flagrant me dispozitat e
theksuara tė Kushtetutės sė vitit 1998, me Plaformėn e Akademisė sė
Shkencave tė Shqipėrisė (1998), me tė drejtėn ndėrkombėtare, si dhe me tė
drejtėn historike tė idesė dhe luftėrave tė derisotme pėr ribashkimin kombėtar
dhe shtetėror tė Shqipėrisė Etnike.
Nė
kėtė kontekst, shtrohet njė pyetje e logjikshme po qe se politikat e sotme
shqiptare synojnė qė ta arrestojnė, ta burgosin, ta dėnojnė dhe ta
izolojnė FBKSH-nė, si dhe tė gjitha partitė, shoqatat a lėvizjet e
tjera, qė nė Programin e tyre kanė bashkimin kombėtar, atėherė, pa asnjė
dilemė, do tė vinte nė pyetje zhvlerėsimi dhe mohimi i periudhės mė tė
ndritshme dhe mė tė lavdishme tė kombit shqiptar dhe tė Shqipėrisė. Pikėrisht,
ashtu siē i ka anatemuar dhe dėnuar politika pushtuese raciste dhe
historiografia falsifikatore e Serbisė sė madhe bizantine, Lidhjen Shqiptare tė
Prizrenit(1878); Lidhjen e Pejės
(1899-1900), Kuvendin e Pėrgjithshėm Shqiptar tė Junikut(1912), lidhje dhe
kuvende kėto, tė cilat me
Programin e tyre tė ēlirimit kombėtar
antikolonial dhe tė bashkimit kombėtar, kanė pasur pėr objektiv jetėsor, qė
tė ēojnė pėrpara amanetin e pavdekshėm tė Skėnderbeut: Po tė ini tė
bashkuar, ėshtė e bėrė Shqipėria (N.Frashėri, Historia e Skėnderbeut,
Tiranė, 1953,f.341).
Pavarėsisht
nga llogaritė e xhepave tė ndryshėm tė interesit personal a grupor, dhe nga
spekulimet e politikės dhe tė propagandės ditore qoftė
tė brendshme, qoftė tė jashtme nė disfavor tė idesė dhe tė praktikės
sė ribashkimit tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike,
me gjithė tė metat, Gjykata e Tiranės, e pėrfaqėsuar nga gjyqtari kryesor
i saj, Fehmi Pektu, me rastin e marrjes sė aktvendimit tė lirimit tė Gafurr
Adilit, Taip Mustafajt dhe tė Idajet
Beqirit, ka merita tė veēanta historike dhe kombėtare ngase:
sė
pari, e shpėtoi politikėn e gabuar tė Fatos Nanos,
sė
dyti,
nuk e cėnoi Kushtetutėn nė fuqi tė Shqipėrisė,
nė tė cilėn, siē theksuam mė lart, ėshtė sanksionuar parimi dhe e
drejta e bashkimit dhe e mbrojtjes sė kombit shqiptar, (i cili pothuajse qe 100
vjet jeton i kolonizuar dhe i shkėputur
jashtė kufijve tė sotėm tė Shqipėrisė sovrane) dhe
sė
treti, ajo qė
ėshtė mė kryesorja, e shpėtoi, duke mos e
kompremetuar dhe dėnuar me
ligje demokratike tė kohės sė kashtės historinė qindravjeēare tė
idesė dhe tė aspiratės sė pavdekshme tė bashkimit gjithėkombėtar shqiptar.
Me njė fjalė, gjyqtari Fehmi Petku
(me gjithė rrethanat dhe trysnitė politike dhe propagandistike tė kohės), si
jurist shqiptar, teorikisht dhe
praktikisht dėshmoi aftėsinė profesionale dhe
ndėrgjegjėn morale e kombėtare,
duke mos lejuar qė tė vihej nė pikėpyetje lindja, zhvillimi evolutiv dhe
revolucionar i kėrkesės sė drejtė historike tė shqiptarėve pėr bashkimin
kombėtar. Mė thjesht, me kėtė akt largpamės, gjyqtari i shquar Fehmi Petku,
bėri qė tė mos nxirreshin nė bangėn e zezė para gjyqit politik (pėr
tė dhėnė llogari politike, pas
vdekjes sė tyre) kryeidologėt, pionierėt dhe heronjtė mė tė shquar tė
idesė sė bashkimit kombėtar shqiptar, qė i pėrkasin periudhės sė
Rilindjes Kombėtare Shqiptare, siē janė: Naum Veqilharxhi, Konstandin
Kristoforidhi, Jeronim de Rada, Zef Jubani,
Thimi Mitko, Jani Vreto, Pashko Vasa, Sami Frashėri, Abdyl Frashėri, Naim
Frashėri..., etj. Prandaj, pavarėsisht nga synimet e zeza dhe tė errėta tė
armiqėve tė ribashkimit tė shqiptarėbve dhe tė Shqipoėrisė Etnike, edhe
me rastin e lirimit tė liderit tė FBKSH-sė, Idajet Beqiri, fitoi drejtėsia
mbi politikėn, natyrisht nė saje tė argumenteve tė
vetėmbrojtjes sė tij, dhe tė palės mbrojtėse, e cila
u pėrfill me arsye nga ana e kryegjyqtarit tė Gjyjkatės sė Tiranės,
Fehmi Petku.
Autori i kėtij komenti, si dhe tė gjithė bashkėmendimtarėt e tij, qė e
kanė nė zemėr dhe nė gjak jetėsimin e idesė shekullore-bashkimin gjithėkombėtar
shqiptar, shpresojnė se, nė Tiranė-Zemrėn e Shqipėrisė Etnike, nuk do tė
organizohen mė procese tė tilla gjyqėsore pėr dėnimin e ideologėve dhe tė
veprimtarėve tė bashkimit kombėtar shqiptar, por nė vend tė tyre, do tė
organizohen kuvende kombėtare shqiptare dhe konferenca ndėrkombėtare, ku nė
frymėn objektive tė shkencės,
tė drejtėsisė, tė politikės, dhe
tė tolerancės demokratike dhe pluraliste, do shtrohet dhe do tė
debatohet ēėshtja e pazgjidhur koloniale e shqiptarėve nė Ballkan. Ndryshe,
jo vetėm armiqtė tanė kolonialistė serbosllavė dhe armiqtė e brendshėm,
por tėrė bota e qytetėruar demokratike, do tė na pėrqeshnin, dhe do tė
na vinin nė lojė, duke na
gjykuar thellė, dhe me tė drejtė pėr
oportunizėm, pėr shkak tė heshtjes absurde tė kėrkesės sė drejtė
historike tė ribashkimit kombėtar shqiptar.
BAROMETRI
DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi
HYSENI
NĖSE ĖSHTĖ E DOMOSDOSHME, KOSOVA DO TĖ HYJĖ
NĖ UNION ME SHQIPĖRINĖ,
POR JO, DOT ME SERBINĖ E MADHE GJENOCIDALE
Veē
prognozave tė deritashme politike tė Bashkimit Evropian (BE) dhe tė
Grupit Ndėrkombėtar tė Krizave (GNK), si dhe tė disa organizatave e
institucioneve joqeveritare ndėrkombėtare, se Kosovės duhet ti njihet
ndonjė pavarėsi ose autonomi e kushtėzuar, pa shkėputje nga
sistemi kolonial i Unionit tė SMZ-sė, nė vend tė njohjes sė pavarėsisė
sė mirfilltė sipas sė drejtės ndėrkombėtare dhe Kartės sė Kombeve tė
Bashkuara, kėto ditė doli nė qarkullim tė opinionit publik ndėrkombėtar
(natyrisht, verison jozyrtar i Bashkimit Evropian, por i njė zyrtari tė
saj tė lartė-kryesuesit tė Kėshillit tė Ministrave tė BE-sė), edhe teza mė
e re e ministrit tė Punėve tė Jashtme tė Holandės,
Bernard Bot, tė cilėn ua dha mjeteve tė informacionit, me tė pėrfunduar
Sesioni i shefave tė diplomacisė sė BE-sė nė Bruksel tė Belgjikės, mė 26
korrik 2004, se statusi i Kosovės, duhet tė zgjidhet nė kuadrin e ndonjė
konfederate a federate tė re me Serbinė dhe me Malin e Zi. Pavarėsisht se
kush qėndron pas projektimit tė kėsaj teze vulgare, apolitike dhe
antishqiptare, tė propozuar nga kryeshefi i dipomacisė holandeze, kjo,
jo vetėm se ėshtė iracionale dhe absurde, por edhe tejet naive dhe provokuese,
si nė kuptimin, historik, politik (tė sigurisė dhe tė paqes nė
Ballkan), ashtu edhe nė atė juridik tė sfondit kombėtar dhe ndėrkombėtar,
sepse, para sė gjithash vė nė pikėpyetje njohurinė
e diplomatit holandez, Bernard
Bot (pėrfaqėsues i lartė zyrtar i BE-sė) lidhur me ēėshtjen e pazgjidhur
shekullore tė Kosovės, pėrkatėsisht tė ēėshtjes etnike shqiptare nė
Ballkan. Keshtu qė, si rrjedhim i mosnjohjes sė
problemit kolonial tė Kosovės, teza e tij e propozuar
ėshtė jashtė kohe, dhe nė asnjė segment nuk pėrkon me realitetet e
krijuara nė Ballkan, as nė Evropė pas pėrfundimit tė luftės sė ftohtė(1989),
pėrkatėsisht pas krijimit tė Rendit tė Ri Botėror, me ērast nė
hapėsirat e ish-BRSS-sė dhe tė ish-RSFJ-sė, u krijuan shumė shtete tė
reja kombėtare, por jo edhe shteti i Kosovės si subjekt juridik ndėrkombėtar,
edhe pse i pėrmbushė tė tė gjitha kushtet sipas sė drejtės ndėrkombėtare
(territori shtetėror, popullėsia, pushteti i organizuar politik etj.). Mirėpo,
tė gjitha kėto elemente relevante me peshė juridike ligjore dhe tė sė drejtės
historike, pėr diplomacinė dhe proceset integruese tė BE-sė nuk ēojnė peshė
tė mjaftueshme, sepse nuk janė nė interes
tė formulave tė saj gjeopolitike dhe
tė doktrinės dhe tė praktikės sė
ekonomisė liberale pėr zgjidhjen e ligjshme dhe tė drejtė tė ēėshtjes
koloniale tė Kosovės. Njė kurs tė kėtillė
tė neutralitetit diplomatik tė BE-sė, e provon edhe zvarritja
pesėvjeēare e vėnies nė rend dite tė zgjidhjes sė statusit pėrfundimtar
tė Kosovės.
Pse
Kosova nuk mund tė hyjė nė konfederatė ose federatė
me Serbinė dhe me Malin e Zi?
Pa
marrė parasysh listėn e mėnysė sė
transaksioneve diplomatike tė Bashkimit Evropian me Serbinė dhe me Malin e Zi,
e cila parashikon qė interesat e saj ekonomike dhe tė tregut tė lirė, ti
rrumbullakėsojė nė aktivin procesit integrues rajonal, tė emėrtuar
me sintagmėn politike vizionale Ballkani Perėndimor,
Kosova nuk mund tė hyjė nė kurrafraė aranzhmani konfederal ose
federal me Serbinė dhe me Malin e Zi, pėr kėto arsye: (1)
sė pari, duhet ti njihet e drejta e vetėvendosjes
dhe e sovranitetit tė plotė shtetėror, ashtu siē parashikojnė
dispozitat e Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, si dhe normat dhe rregullat e sė
drejtės ndėrkombėtare, tė cilat deri mė sot (1945- 2004) janė zbatuar nė
favorin e shkolonizimit tė mė se 200 shteteve tė Afrikės,
tė Azisė dhe tė Amerikės Latine, tė cilat dikur nė shekuj ishin
koloni tė metropoleve tė ndryshme perėndimore;
(2) sė dyti, historikisht, Kosova nuk i pėrket territorit tė Serbisė, as tė
Malit tė Zi, por territorit indigjen tė Shqipėrisė Etnike; (3) sė treti,
shqiptarėt nuk kanė asgjė tė pėrbashkėt me interesat, me etninė,
me kulturėn, me traditat, me zakonet, as me historinė serbe. Thjesht, nuk kanė
asnjė pikė takuese, qė do tė mund tė
impononte krijimin e ndonjė lidhjeje tė natyrshme, tė ligjshme dhe tė pėrbashkėt
shtetėrore qoftė mbi bazėn konfederale apo federale; (4) sė katėrti,
shqiptarėt, qė nga sundimi otoman kurrė nuk kanė pasur marrėdhėnie
tė
mira dhe stabile me Serbinė as me Malin e Zi, sepse regjimet e tyre i
principatave, i mbretėrive dhe i fashizmit ortodoks-komunist, deri mė sot nuk
kanė hequr dorė nga sundimi i egėr i kolonializmit gjenocidal mbi
popullėsinė dhe territoret autoktone shqiptare tė Shqipėrisė Etnike;
(5) sė pesti, shqiptarėt qė nga
Lidhja Shqiptare e Prizrenit (1878) e deri me lindjen dhe zhvillimin e luftės
ēlirimtare kombėtare tė Ushtrisė Ēlirimtare
tė Kosovės (UĒK-sė) me nė krye legjendėn kombėtare shqiptare Adem
Jasharin, kanė derdhur pa kursyer lumenj tė panumėrt gjaku, dhe kanė
sakrifikuar me mijėra viktima pėr tu ēliruar nga ēizmja e hekurt e
kolonializmit dhe e imperilaizmit serbomadh. E gjithė kjo provon faktin
se, shqiptarėt as tė Kosovės, e as tė trevave
tė tjera tė Shqipėrisė Etnike, nuk
kanė kurrfarė interesi, qė tė hyjnė nė njė thes konfederal dhe
federal me Serbinė dhe me Malin e Zi, sepse kėto dy shtete edhe sot de jure e
kanė statusin e kolonizatorit mbi shqiptarėt jo vetėm mbi Kosovėn (sipas
Rezolutės 1244 tė KS tė Kombeve
tė Bashkuara, Serbisė i njihet sovraniteti kolonial mbi Kosovėn), por edhe nė
Kosovėn
Lindore (Medvegjė, Bujanoc dhe Preshevė), si dhe nė Malėsinė e Madhe tė
Mbishkodrės (Tuz, Plavė, Guci, Hot, Grudė, Ulqin, Tivar etj.); (6) sė
gjashti, pėrderisa Serbia dhe Mali
i Zi ( tė cilat janė viktimė e vetėdijshme e politikės antishqiptare tė
Kishės sė tyre ortodokse dhe tė kuazishkencės
falsifikatore serbomadhe) tė mos e njohin tė drejtėn historike tė autoktonisė
sė shqiptarėve dhe tė kufijėve tė
trojeve tė tyre etnike, nuk ekziston asnjė arsye
valide qoftė politike, juridike apo
ushtarake, qė shqiptarėt tė pranojnė ndonjė kėrkesė ultimatumi nga jashtė
(qoftė edhe nga BE-ja apo nga zėdhėnėsi i saj, Beranrd Bot, ministri i
Punėve tė Jashtme tė Holandės) pėr tė hyrė nė
marrėdhėnie tė pėrbashkėta shtetėrore
konfederale ose federale me Serbinė dhe me
Malin e Zi; (7) sė shtati, pėrderisa
Kisha Ortodokse Serbe, politika, propaganda e Serbisė dhe e Malit tė Zi,
nuk ndėrprejnė shpifjet dhe akuzat e trilluara (qė nga Lidhja Shqiptare e
Prizrenit, 1878 e deri me pėrfundmin e luftės sė UĒK-sė, qershor 1999) se
shqiptarėt janė terroristė, ekstremistė dhe imigrantė tė huaj, tė
ngulitur nė truallin etnik serb, elita
politike shqiptare e Kosovės (qoftė pozitė a opozitė) nuk kanė asnjė tė
drejtė morale, e as obligim dhe mandat ligjor,
qė ti nėnshtrohen ndonjė diktati tė huaj, sipas tė cilit Kosova, do tė
sakrifikonte lirinė dhe pavarėsinė e saj, duke u shndėrruar nė ndonjė njėsi
konfederale apo federale tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi, sipas modelit
holandez apo modelit belg, tė imagjinuar nga Bernard Bot; (8) sė teti,
pėrderisa Serbia dhe Mali i Zi nuk heqin dorė
pėrfundimisht nga sundmi kolonial mbi tokat dhe popullatėn shqiptare tė
Shqipėrisė Etnike, as Evropa,
e as bashkėsia ndėrkombėtare nuk e gėzojnė atė tė drejtė tė
ligjshme a diskresioni, qė shqiptarėve tua imponojė formulėn e
konfederalizimit ose tė federalizimit tė Kosovės, qė edhe nė shekullin XXI,
tė mbesin nėn shajkaqėn serbomadhe
tė Unionit me Serbinė dhe me Malin e Zi; (9) e nėnta, sheshit, pėrderisa
serbėt dhe malazezėt nuk e kanė tė qartė, se ndodhen nė truallin e
huaj tė Shqipėrisė Etnike (siē nėnvizonte dikur me tė drejtė
socialdemokrati i shquar serb Dimitrije Tucoviq),
nuk mund tė ėndėrrohet, as tė mendohet pėr krjimin e ndonjė aleance
tė pėrbashkėt miqėsore serbo-shqiptare qoftė me bazė konfederate apo
federate nė kuadrin e Unionit tė SMZ-sė; (10) sė dhjeti, madje, edhe sikur
Serbia dhe Mali i Zi, do tė hiqnin
dorė pėrfundimisht nga tokat e
kolonizuara dhe tė ankesuara tė Shqipėrisė Etnike,
shqiptarėt nuk do tė
pranonin kurrė mė qė tė ishin element shtetformues me Serbinė dhe me Malin
e Zi , sepse akceptimi i njė
formule tė kėtillė politike, do tu kushtonte
me ēmimin e shtrenjtė tė
ricopėtimit tė Kosovės, dhe tė pėrthithjes sė vazhdueshme tė
territoreve tė tjera shqiptare. Shembull konkret i shfaqejs sė njė rreziku tė
kėtillė tė mundshėm, tanimė
praktikisht ka filluar me
decentralizimin e pushtetit tė Kosovės nė favor tė minoritetit
kolonist serbomalazez. Kėtė fatkeqėsi dhe absurditet ligjor, nuk janė duke e
perceptuar vetėm ato politika dhe bartės tė tyre, tė cilat kanė pėr qėllim
dhe detyrė parėsore, qė
Kosovės tia mohojnė tė drejtėn legale dhe legjitime tė pavarėsisė,
gjė qė kjo ėshtė nė kolizion flagrant me deklarimin e vullnetit tė shumicės
dėrrmuese tė popullsisė shqiptare(mbi 90%) nė Referendumin e
organizuar gjithėpopullor mė 26-31 shtator tė vitit 1991, qė Kosova tė
jetė e mėvetėsishme dhe sovrane nga Serbia dhe Mali i Zi.
Kosova sipas modelit
holandez- made in Bernard Bot
Me
gjithė prapavijėn dhe objektivin e pėrmbajtjes sė deklaratės sė Bernard
Botit, si dhe
sondazhet e rrezikshme tė mekanizmave tė tjerė institucionalė tė BE-sė,
se statusi i Kosovės, duhet tė
zgjidhet nė kuadrin e aleancės konfederale a federale tė Serbisė dhe tė
Malit tė Zi, kjo alternativė politike ėshtė e papranueshme si pėr
politikėn shqiptare, ashtu edhe pėr mbarė popullin shqiptar nė Kosovė,
sepse, sipas saj parashikohet qė Kosova sėrish tė ngelė e paprekur nė
vorbullėn koloniale dhe
imperialiste serbomalazeze (1912- 1999). Ska asnjė dilemė se
shfaqja e kėsaj
teze nuk ėshtė formulė
vetjake (apo rezultat i vizitės dy-tre ditore tė ministrit tė jashtėm
holandez, qė i bėri Prishtinės, Beogradit dhe UNMIK-ut nė fund tė korrikut,
2004) e kryeshefit tė diplomacisė sė Holandės, Bernard Bot, por pas saj qėndrojnė
edhe koautorė tė tjerė tė
shuttle diplomacisė sė Bashkimit Evropian(BE), tė cilėt sipas
diplomacisė konkave dhe interesave hibride tė tyre, qė
tradicionalisht synojnė tė jenė komplementare me dipomacinė dhe me
interesat antishqiptare tė Serbisė dhe tė Malitė Zi), Kosovėn qe sa
kohė e fantazojnė me njėrėn kėmbė
nė Serbi, dhe me tjetrėn nė Bashkimin Evropian. Ky ėshtė emėruesi kryesor
i tė gjitha drafteve, tė parashikuara tė BE-sė pėr Kosovėn, si anėtare e
saj e ardhshme.
Nuk
ka dyshim se, sipas modelit holandez tė ministrit tė Jashtėm, Bernard
Bot, del krejtėsisht e qartė se
nga rikthimi i Kosovės nėn
ombrellėn kolonialiste serbomalazeze, mė sė shumti do tė pėrfitonin
strategjia e ekonomisė liberale, integruese dhe stabilizimi i tregjeve tė lira
tė shteteve mė tė zhvilluara evropiane, e jo kursesi zhvillimi ekonomik
dhe politik i Kosovės si shtet i pavarur, e as procesi i paqes dhe i
stabilitetit tė Ballkanit. Prandaj, koncepti
ekonomiko-politik, juridik dhe demokratik i modelit tė Bernard
Botit pėr zgjidhjen e drejtė tė statusit tė Kosovės nė kuadrin e njė
shteti tė pėrbashkėt serbomalazez, do tė ishte vetėm nė funksion tė
integrimit ekonomik dhe tė perspektivės evropiane, si dhe nė interes tė
drejtpėrdrejtė tė konservimit tė mėtejmė tė sistemit kolonial tė
Serbisė dhe tė Malit tė Zi mbi Kosovėn, dhe nė kuptim
mė tė gjerė-mbi territoret e tjera tė Shqipėrisė Etnike, e jo,
kursesi nuk do tė ishte nė favor tė mėvetėsimit tė Kosovės as nė
kuptimin ekonomik, politik, kombėtar, as nė atė juridik ndėrkombėtar. Pėr
kėtė arsye, modeli holandez i Bernard Botit (me gjithė premtimet e ėmbla
nė frymėn e diplomacisė
sė kurtoazisė nė takimet e zhvilluara me pėrfaqėsuesit e politikės
shqiptare nė Kosovė), kategorikisht duhet tė injorohet si i pabazė, sepse
brendia e tij, pėrpos supės me midhje tė 25-sė evropiane, pėrmban
edhe primesa tė politikės tradicionale toksikologjike serbomadhe
tė Beogradit dhe tė Podgoricės zyrtare, e cila nė asnjė pore tė saj
nuk ėshtė identike dhe konvergjente me logjikėn e filozofisė sė politikės
paqėsore tė shqiptarėve nė Ballkan, as nė kuptimin mė tė pėrgjithshėm tė
saj. Ska dyshim se, miratimi i modelit holandez
tė Bernard Botit pėr krijimin e Aleancės Tripalėshe-shtetit tė
ri konfederal serbomalazez-shqiptar, do tė pezullonte edhe tė drejtėn e
Referendumit tė popullit shqiptar tė Kosovės, standard demokratik
ky, pėrmes tė cilit do tė konkretizohej
kėrkesa e ligjshme dhe e drejtė e tij pėr shpalljen e Kosovės
si shtet tė pavarur dhe sovran brenda kufijve natyrorė dhe historikė tė
Shqipėrisė Etnike. Mirėpo, pavarėsisht nga prapavija antishqiptare e kėsaj
teze tė shefit tė diplomacisė holnadeze, B.Bot, tė drejtėn e organizimit
dhe tė bėrjes sė referndumit tė popullit shqiptar tė Kosovės, si dhe tė
viseve tė tjera tė kolonizuara tė Shqipėrisė Etnike, nuk kanė asnjė tė
drejtė, ta mohojnė, as modeli diplomatik i B.Botit, as Bashkimi
Evropian(BE), e as Unioni i tanishėm i Serbisė dhe i Malit tė Zi, sepse
instituti i referendumit ėshtė e drejtė demokratike dhe ligjore, qė nuk i pėrket
vetėm popullit shqiptar nė Kosovė dhe nė Ballkan, por gjithė
demokracisė evropiane dhe asaj ndėrkombėtare.
Gjithashtu,
pa marrė parasysh mesazhin politiko-diplomatik dhe juridik tė modelit mė tė
ri holandez tė B.Botit, ēėshtja e pavarėsisė sė Kosovės nė asnjė
segemnt dhe nė asnjė formė tė
saj nuk mund tė ndėrlidhet me mosmarrėveshjet dhe me raportet e dikurshme dhe
tė sotshme tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi. Pikėrisht ky krahasim dhe njėjtėsim
i problemit tė Kosovės me marrėdhėniet e Malit tė Zi dhe tė Serbisė, edhe
ėshtė hendikepi krysor i konceptit tė theksuar tė Bernard Botit, i cili nuk
mund tė kuptohet ndryshe veēėse si kėrkesė stereotipe dhe ultimative, qė
shpie nė ujėrat e turbullta tė strategjisė sė frikėsimit tė
militarizimit dhe tė ekspansionizmit tė lashtė evro-serbomadh, qė nga luftėrat
ballkanike(1912-1913) e deri me pėrfundimin e Luftės sė
Dytė Botėrorese (1945), sepse me rikthimin e Kosovės nė gjendjen e mėparshme
koloniale tė Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi (USMZ-sė), do tė vinte
nė shprehje ringjallja e aplikimit tė modeleve konfederale
antiligjore dhe tė imponuara tė Evropės sė vjetėr nė Ballkanin e
ballkanizuar. Nė kėtė kontekst, mjafton ti rikujtojmė Konfedefratėn
e Rajnės (1806-1813), tė imponuar nga Franca e Napoleonit, si dhe
Konfederatėn e Gjermanisė Veriore(1867-1871), tė imponuar nga Prusia. Nė
vend tė riaktualizimit tė kėsaj formule tė vjetėr dhe negative tė
konfederatave tė dikurshme dėshtuese nė truallin e Evropės, diplomati
holandez, Bernard Bot, ėshtė dashur qė
pėr zgjidhjen e drejtė dhe tė ligjshme tė statusit tė Kosovės, tė na e
propozojė ndonjė model tė ri politiko-juridik dhe strategjik, qė ėshtė nė
pėrputhje,
dhe nė frymėn e rrjedhave mė tė reja tė procesit transitor integrues tė
Evropės, siē ėshtė
rasti konkret i ribashkimit tė Gjermanisė, mė 1989, me ērast u korrigjua
njė padrejtėsi gjysmėshekullore ndaj copėtimit dhe ndarjes sė popullit dhe
tė territorit etnik gjerman. Nė kėtė vėshtrim, ėshtė dashur
tė zhvillohet teza mė e re dhe e pakapshme nga shefi i diplomacisė
holandeze (prfaqėsues
i lartė zyrtar i BE-sė), Bernard
Bot lidhur me zgjjdhjen pėrfundimtare tė statusit tė Kosovės, e jo tė na
rikthej disa shekuj prapa nė errėsirėn e
konfederatave tė imponuara dhe tė dėshtuara tė Evropės sė lashtė, duke
mos marrė nė konsideratė fare
aspiratat e popullit shqiptar tė
Kosovės pėr liri dhe pavarėsi nga Serbia
imperialiste. Nė kėtė kuptim, ėshtė e domosdoshme, ta pėrkujtojmė
Bernard Botin, se qė nga shthurja e ish-RSFJ-sė, kanė ndodhur dhe janė
zhvilluar shumė ngjarje tė hidhura antinjerėzore dhe antiligjore nė favor tė
mohimit tė sė drejtės sė jetės dhe tė ekzistencės sė popullit shqiptar tė
Kosovės, si rrjedhim i agresionit dhe i hollokaustit tė regjimit racist,
gjenocidal tė Serbisė sė Slobodan Milosheviqit, i cili nė saje tė luftės
sė ndritshme ēlirimtare dhe anikoloniale
tė UĒK-sė, dhe tė ndėrhyrjes
ushtarake tė Aleancės sė Atlantikut Verior (NATO-s), u davarit nga Kosova,
sikurse vesa para diellit. Pas kėsaj, Kosova vihet nėn mandatin e
administrimit ndėrkombėtar paqėsor (UNMIK dhe KFOR), e cila qe pesė vjet de
facto dhe de jure ėshtė shkėputur nga Serbia . Mirėpo, kjo shkėputje e pėrkoshme,
nė kuptimin juridik tė sė drejtės ndėrkombėtare, nuk do tė thotė se tani
qe pesė vjet, Kosova gėzon statusin e njė krijese tė e pavarur shtetėrore.
Pikėrisht, kjo pikėpyetje juridike ndėrkombėtare, edhe i ka intensifikuar pėrpjekjet
dhe angazimin diplomatik tė mekanzimave institucionalė tė Bashkimit
Evropian(BE-sė), qė sa mė parė tė jetė e mundur tė zgjidhet statusi pėrfundimtar
i Kosovės, por jo nė favor tė popullit shqiptar tė Kosovės, por tė Evropės
dhe tė Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi. Nė kėtė frymė ka pjellė
edhe deklarata antidiplomatike e Bernard Botit, se Kosova, duhet tė
rikthehet nė njė konfedefratė tė pėrbashkėt serbomalazeze, e cila, veē
argumenteve dhe fatkteve, tė nėvizuara mė sipėr, ėshtė nė kolizion
flagrant edhe me kėtė konkluzion aksiomatik,
tė Henri Kisinxherit(Henry Kissinger) lidhur me ēėshtjen e Kosovės :
Shqiptarėt nuk kanė luftuar pėr autonomi, por pėr pavarėsi dhe, mirėfilli,
qė tė mos ngelin nėn suzerenitetin jugosllav.(Henry Kissinger, Does
America need a foerign policy?, New York, 2001, p.270).
Gjithashtu,
teza e theksuar e Bernard Botit ka edhe difekte tė tjera tė natyrės politike,
sepse nuk ka pėrfillur edhe shtruarjen e kėrkesave
mė tė reja historiko-politike
dhe juridike e kombėtare tė Lėvizjes Popullore tė
Ēlirimit tė Kosovės (LPK) dhe tė Frontit pėr Bashkimin Kombėtar
Shqiptar (FBKSH). E para, ka dalė nė opinionin publik me Platformėn politike
kombėtare pėr krijimin e Unionit tė Kosovės me Shqipėrinė, kurse e dyta,
me Platformėn pėr ēlirimin kombėtar
dhe antikolonial dhe pėr
ribashkimin e tė gjitha territoreve tė Shqipėrisė Etnike. Sė pari, injorimi
i kėrkesės imediate pėr pavarėsinė e plotė tė Kosovės dhe, sė dyti, shpėrfillja
e kėrkesave tė ligjshme dhe demokratike tė LPK-sė dhe tė FBKSH-sė, provojnė
sheshit politikėn e dikurshme
retroaktive tė Fuqive tė Mėdha tė Evropės, se si Kosova, ashtu edhe pjesėt
e tjera tė trungut etnik shqiptar, janė copėtuar dhe aneksuar nga shtetet
fqinje sllave (Serbia, Mali i Zi dhe Greqia), pa tė drejtėn e ribashkimit dhe
tė njohjes sė parimit (sikurse kombeve dhe shteteve tė tjera nė Ballkan)
kombėtar-shtetėror. Pra, nė vend se pėr
popullatėn e kolonizuar shqiptare (50%) tė Shqipėrisė Etnike, BE-ja dhe zėdhėnėsit
e diplomacisė
sė saj multilaterale, tė angazhoheshin pėr
tė tėfilluar problemin e
pazgjidhur kolonial shqiptar nė Ballkan, kjo si duket me modelin mė tė ri
tė Bernard Botit, ėshtė e interesuar, qė atė
ta neglizhojė edhe mė shumė, duke synuar qė shqiptarėt dhe territori
i tyre etnik, edhe mė tej tė mbetet plaēkė koloniale e Serbisė, e Malit tė
Zi dhe e Greqisė.
Duhet
ta vėmė nė dijeni mninistrin e Jashtėm tė Holandės, Bernard Bret, si tė
gjithė mbėshtetėsit e modelit tė tij, qė Kosova tė hyjė nė
konfederatė me Unionin e SMZ-sė, se historia ka provuar se tė gjitha
konfederatat e derisotme tė mirėfillta (Konfederata e Zvicrės
e viteve 1291-1795, dhe ajo e viteve 1815 dhe 1848; Konfederata e Holandės
1579-1795; Konfederata e Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės
midis vieteve 1781 dhe 1787, si dhe Konfederata Gjermane midis viteve
1815 dhe 1866) janė krijuar mbi bazėn e shėndoshė dhe tė lirė, si aleanca
tė lira dhe tė pavarura, dhe nė parim si shtete tė barbarta. Gjė qė, nė
thelb, arritja e
objketivit tė modelit holandez tė Bernard Bot pėr Kosovėn nė
aleancė SMZ-nė, ėshtė anitetezė e konceptit tė
kėtyre konfederatve tė theksuara, sepse nė rastin konkret de jure Kosova ende
ka statusin e kolonisė sė Serbisė, ēka do tė thotė se, kėtu nuk mund tė
bėjmė fjalė pėr interesa komplementare a tė barabarta tė Kosovės me
Serbinė, sepse e para, qe mė se 100 vjet ka statusin vazal tė sundimit
kolonial serb, kurse e dyta (Serbia) ėshtė tutor i saj sovran, e barabartė
vetėm me Malin e Zi, por jo edhe me Kosovėn. Nė kėtė pikėvėshtrim, nė
aleanca qoftė federale, qoftė konfederale hyjnė vetėm ato shtete, pra qė
janė plotėsisht tė pavarura dhe sovrane, dhe qė, mbi tė gjitha i lidhin
interesat e pėrbashkėta qoftė politike, ekonomike, financiare, doganore,
diplomatike dhe ushtarake etj. Nė kėtė sfond, Kosova, as populli shqiptar i
saj nuk ka asnjė interes tė leverdijshėm, qė tė hyjė nė njė thes
me Serbinė dhe me Malin e Zi, pėrderisa ato, tė mos i rikthejnė territoret e
pushtuara dhe tė kolonizuara tė Shqipėrisė Etnike. Po qe se brenda njė kohe
tė shkurtėr nuk i njihet pavarėsia Kosovės,
si dhe e drejta e ribashkimit kombit
shqiptar nė Ballkan (sipas ligjeve tė sistemit pozitiv juridik ndėrkombėtar
dhe tė sė drejtės ndėrkombėtare), ska dilemė
se mosmarrėveshjet dhe
polarizimet e politikės shqiptare me atė tė modelatorėve tė BE-sė,
do tė thellohen dhe do tė pėrkeqėsohen nė shkallėn mė tė lartė, dhe tė
paparashikuar. Pėr realizimin e njė qėllimi tė kėtillė antishqiptar, BE-ja
sė bashku me diplomacinė e Unionit tė SMZ-sė, qė moti ėshtė duke koketuar,
qė ta evitojė praninė fizike dhe ushtarako-strategjike tė Shteteve tė
Bashkuara jo vetėn nė Kosovė dhe
Shqipėri, por edhe nė tėrė Gadishullin Ballkanik, sepse tradicionalisht,
konsiderohet si tapi legjitime e sferės
sė interesit sllavo-evropian lindor me nė krye Rusinė, mbėshtetėsin kryesor
tė interesave pushtuese koloniale tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi nė kurriz
tė vendeve fqinje, pikėsėpari tė Shqipėrisė Etnike.
LETĖR
E HAPUR GJYQTARIT TĖ TIRANĖS, FEHMI PETKU
MOS
I
nderuar Zotėri Gjyqtar Fehmi
Petku,
Kam
nderin e posaēėm, tiu drejtohem pėrmes kėsaj letre tė hapur, mesazhi i sė
cilės nė asnjė mėnyrė nuk ka pėr qėllim qė
tė sfidojė apo tė vėrė nė
dyshim kredibilitetin e juaj mbi bazėn kombėtare,
etike dhe profesionale, duke iu moralizuar nė temėn se ēėshtė ligji,
kushtetuta, e drejta apo drejtėsia, sepse e kam parasysh faktin qė ju kėto i
njihini dhe i zotėroni me kompetencė, por ėshtė
nė funksion tė sqarimit tė disa
paqartėsive tė aktvendimeve tė sistemit
tė juaj ligjor dhe kushtetues, tė shfaqura nė praktikėn e zbatimit tė tyre
lidhur me keqcilėsimin dhe me
keqinterpretimin e veprimtarisė kombėtare, politike edhe antikoloniale tė
Lėvizjes sė Ribashkimit tė Shqipėrisė (FBKSH/AKSH), qė nė kuptim mė
tė gjerė dhe mė tė thellė prekin edhe
validitetin e konstantės historike
tė kėrkesės pėr
bashkimin kombėtar dhe territorial tė Shqipėrisė Etnike, qė nga periudha e
ndritshme e Rilndjes Kombėtare
Shqiptre e kėtej.
Pse
juridikisht janė tė paqarta dhe difekte vendimet e miratuara dhe tė
ekzekutuara tė sistemit tė juaj gjyqėsor, kur ėshtė fjala pėr
nxjerrjen nė bangėn e zezė tė udhėheqjes sė lartė tė FBKSH/AKSH-sė
(Gafurr Adili, Taip Mustafaj dhe Idajet Beqiri), pėrkatėsisht tė Lėvijes Ēlirimtare
Kombėtare dhe Antikoloniale-Ribashkimi i Shqipėrisė, tė akuzuar si eksponentė
tė urrjetjes ndėrnacionale,
sepse nė radhė tė parė ato janė tė
improvizuara, tė influencuara, tė imponuara dhe tė dirigjuara nga
disa titullarė tė papėrgjegjshėm tė politikės zyrtare tė Shqipėrisė,
tė cilėt si duket (sipas
deklaratve tė tyre zyrtare, tė dhėna masmediave
vendore dhe atyre ndėrkombėtare), tanimė i
kanė vėnė vetes pėr detyrė, qė
nė forma tė ndryshme: antihistorike, antikombėtare, antidemokratike,
antiligjore dhe antikushtetuese, ta kompremetojnė,
ta shantazhojnė dhe ta asgjėsojnė
nė themel Lėvizjen pėr Ribashkimin e Shqipėrisė. Mjerisht, ky orientim
politiko-propagadnistik ėshtė dirtėshkurtėr, dhe me pasoja tė
paparashikuara jo vetėm pėr veprimtarinė
kombėtare antikoloniale tė Lėvizjes sė Ribashkimit tė Shqipėrisė, (disiplinimi:
pėrndjekja, arrestimi, burgosja dhe dėnimi politiko-propagandistik dhe juridik
i sė cilės, drjetazi dhe tėrthorazi nėnkupton braktisjen e vullnetshme
tė inicimit dhe tė riaktualizmit
tė ēėshtjes sė ribashkimit kombėtar shqiptar, qė imponon parashtrimin e kėrkesės
sė drejtė dhe racionale pėr zgjidhjen e ēėshtjes koloniale shqiptare nė
Ballkan), por edhe pėr idenė dhe
vetėdijen e aspiratės shekullore tė kombit shqiptar pėr bashkimin
e tij brenda kufijve natyrorė, historikė dhe gjeopolitikė tė Shqipėrisė
Etnike. Njė nga motivet e kėtilla, tė papeshuara politikisht, ligjirėsisht,
kombėtarisht dhe ndėrkombėtarisht pse ata
e kanė zgjedhur kėtė rrugė absurde, iracionale dhe tė pajusitifkueshme ligjėrisht,
ėshtė shfaqja e frikės sė
paranojės politike e humbjes sė pushtetit, si dhe ruajtja me ēdo kusht e
balancės sė marrėdhėnieve diplomatike, ekonomike, tregtare
dhe integruese me regjimet raciste koloniale tė Malit
tė Zi, tė Greqisė dhe tė IRJM-sė
nė favor tė shpėrfytyrimit dhe tė denigrimit tėrėsor tė idesė sė
bashkimit, qė pėrbėn fundamentin kryesor tė mbrojtjes sė papremkshmėrisė
sė interesit nacional gjithėshqiptar, si mjet dhe qėllim parėsor pėr ēlirimin
kombėtar dhe antikolonial tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike nė
Ballkan.
I
kam parasysh tė tė gjitha kushtet dhe rrethanat nė tė cilat ju veproni nė
kuadrin e sistemit politiko-juridik dhe kushtetues tė Shqipėrisė sė sotme (materia
ligjore, politike, ekonomike dhe demokratike e sė cilės duhet tė korrespondojė
dhe tė jetė nė frymėn e reformave, tė realiteteve dhe tė vlerave tė
tilla tė bashkėsisė sė sotme ndėrkombėtare, nė veēanti me ato tė
Bashkimit Evropian, sistemi i sė cilit sot konsiderohet si i vetmi shpėtim i
demokracisė dhe i reformave ekonomike integruese tė vendeve tė
pazhvilluara dhe tė varfėra tė Evropės Juglindore, e sė kėndjemi edhe tė
Ballkanit, duke pėrfshirė me
theks tė posaēėm edhe Shqipėrinė). Mirėpo, nuk mund tė pajtohem me
procedurėn antiligjore dhe antikushtetuese tė
inicimit, tė miratimit dhe tė ekzekutimit
nė praktikė tė vendimeve, tė ligjeve,
tė drejtėsisė dhe tė Kushtetutės sė juaj, qė janė ndėrmarrė me qėllim
tė arrestimit, tė burgosjes dhe tė dėnimit tė udhėheqjes sė lartė tė
FBKSH-sė/ AKSH-sė (Gafurr Adili, Taip Mustafaj dhe Idajet Beqiri), sepse
thjesht kanė karakter propagandistik, politik, e jo ligjor as kushtetues, edhe
pse ato janė
tė hartuara, tė justifikuara dhe tė shqiptuara mbi kėtė bazė dhe, nė
fund, presin pėrmbyllen me nėnshkrimin
e juaj. Pse them se vendimet e gjyqėsisė
dhe tė sistemit tė drejtėsisė sė juaj nuk janė tė ligjshme dhe
kushtetuese, kur ėshtė fjala pėr rastin konkret tė akuzės dhe tė ngarkimit
me fajėsi tė Adilit, tė
Mustafajt dhe tė Beqirit, tė cilėt, sipas interpretimit tė ligjeve tė juaja
nė fuqi paskanė kryerė vepėr tė rėndė penale-pėrhapjen e urrejtjes ndėrnacionale,
sepse, fatkeqėsisht, shihet prej aeroplanit, se
kjo vepėr penale e ngarkuar mbi kurrizin e tyre politik, kombėtar
dhe atdhetar, nuk ėshtė sajesė brumore e ligjeve dhe e Kushtetutės shqiptare
nė fuqi, por thjesht, ėshtė e shpifur dhe e konstruktuar nė frymėn mė
perfide dhe mė tė pėrsosur tė diktatit dhe tė ultimatumeve tė
gjyqėsisė politike dhe tė propagandės
antishqiptare tė agjenturave dhe tė
shėrbimeve tė nėndheshme tė zbulimit dhe tė kundėrzbulimit
tė Beogradit, tė Shkupit dhe tė Podogoricės dhe tė Athinės, tė
cilat kanė pėr qėllim tė fundit, qė pėrmes propagandės, forcės dhe
shantazheve politike dhe gjyqėsore shqiptare tė Tiranės, ta
heshtin jo vetėm lėvizjen
kombėtare atdhetare shqiptare Ribashkimi
i Shqipėrisė, duke realizuar devizėn e moēme
dhe tė re serbosllave divide et
impera, por edhe ta
heqin pėrgjithmonė nga rendi i ditės
ēėshtjen e pazgjidhur koloniale shqiptare nė Ballkan, sepse
historikisht, sipas histeriografisė kuazishkencore, propagandės, politikės,
gjyqėsisė dhe tė drejtėsisė sė
regjimeve policore dhe militariste tė Serbisė sė Madhe,
tė IRJM-sė dhe tė Greqisė, ngritja e kėsaj ēėshtjeje nga forcat
dhe lėvizjet ēlirimtare kombėtare dhe antikoloniale shqiptare, duke filluar qė
nga Lidhja Shqiptare e Prizrenit
(1878) e deri te Lėvizja e Ribashkimit tė Shqipėrisė(2002)
ėshtė shpifur, cilėsuar
dhe ndėshkuar si vepėr e rrezikshme terroriste-pėrhapje e urrejtjes ndėrnalcionale(!?).
Fatkeqėsisht, pėr atribuimin e
rrejshėm, ideologjiko-porpagandistik dhe politik tė kėsaj
vepre penale nga ana e
gjykatave politike-policore-militariste serbosllave, janė persekutuar, u janė
djegur shtėpiat, u janė vrarė dhe masakruar mė tė afėrmit
e tyre, janė dėrguar nizamė
nėpėr kazamate tė ndryshme vdekjeprurėse tė Serbisė sė
Madhe(ish-Jugosllavisė sė Titos, tė Mbretėrisė Serbo-Kroate-Sllovene tė
Alekdandar Karagjorgjeviqit, tė Nikola Pashiqit, dhe sė fundi tė Serbisė
gjakatare-fashiste tė Slobodan Milosheviqit) si dhe
janė burgosur, janė dėnuar
dhe vrarė me mijėra patriotė shqiptarė (1912-1999), ku pėr kėtė
gjenocid-vepėr penale ndėrkombėtare shekullore ndaj kombit dhe Shqipėrisė
Etnike, akoma nuk kanė dhėnė llogari ligjore, morale, as
dėmshpėrblyese as Serbia, as Mali i Zi, as IRJM-ja e as Greqia. Prandaj,
me tė drejtė shtrohet pyetja edhe pėr politikėn dhe pėr sistemin e drejtėsisė
shqiptare, duke pėrfshirė edhe titullarėt e saj, siē janė Alfred
Mojsiu(kryetar), Fatos Nano(premier) dhe Fehmi Petku (gjyqėtar), pse kjo vepėr
penale ndėrkombėtare serbosllave, e riaktualizuar politikisht
nėn maskėn urrjetjes ndėrnacionale tiu atribuohet veprimtarėve
tė Frontit pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar(FBKSH) dhe tė Armatės Kombėtare
Shqiptare(AKSH): Gafurr Adilit, Taip Mustafajt dhe Idajet Beqirit, pėrkatėsisht
Lėvizjes sė Ribashkimit tė Shqipėrisė, kur kjo, si nė aspektin organizativ
(ėshtė krijuar dhe vepron nė pėrputhje me Platformėn politike kombėtare, tė
mbėshtetur dhe tė sajuar pikėsėpari nė idenė-aspiratėn shekullore
tė popullit shqiptar pėr bashkim, tė sanksionuar nė paragrafėt e
Kushtetutės sė sotme tė Shqipėrisė, preambula, f.5, dhe Neni 8, pika 1., ku
thuhet: Republika e Shqipėrisė mbron tė drejtat kombėtare tė popullit
shqiptar qė jeton jashtė kufijve tė saj., f.8), historik, politik, juridik
dhe ushtarak ėshtė antitezė e
urrjetjes ndėrnacionale, e terrorit gjenocidal dhe e sundimit kolonial
shekullor serbosllav, i cili, edhe sot, si i tillė mbijeton egėrsisht
dhe ligjėrisht nė gjysmėn(50%) e Shqipėrisė Etnike. Mirėpo, pėr
riaktualizimin dhe ndėshkimin e kėtij krimi, qė pėrbėn vepėr penale si nė
kuptimin e sė drejtės sė brendshme tė Republikės sė Shqipėrisė, ashtu
edhe nė atė tė sė drejtės ndėrkombėtare, qė fund e krye pėrbėn
institutin e terrorizmit dhe tė
kolonializmit serbosllav, politika dhe drejtėsia juaj, as ajo e OKB-sė sė
Kofi Annanit akoma nuk e kanė gjetur rrugėn e mirėfilltė politike, as
prova tė mjaftueshme
ligjore, juridike dhe kushtetuese, edhe pse nė Kushtetutėn e Shqipėrisė,
decidivisht, thuhet: Ne, populli i Shqipėrisė, krenar dhe i vetėdijshėm
pėr historinė tonė, me pėrgjegjėsi pėr tė ardhmen, me besim te Zoti dhe/ose
te vlera tė tjera universale..., me
aspiratėn shekullore tė popullit shqiptar pėr identitetin
dhe bashkimin kombėtar, me bindjen e thellė se drejtėsia, paqja,
harmonia dhe bashkėpunimi ndėrmjet kombeve janė vlerat mė tė larta tė njerėzimit.(Shih:
Kushtetuta e Republikės sė Shqipėrisė,
Tiranė, 2002, f.5). Edhe pse nė kuadrin e njehėsimit taksativ tė kėtyre
vlerave mė tė larta tė njerėzimit hartuesit dhe e ligjvėnėsi
i kėsaj Kushtetute kanė harruar ta pėrfshijnė edhe
nocionin liria, si njė
nga vlerat mė themelore tė njerėzimit,
duhet tė nėvizojmė se pa tė(liri), nuk mund tė ndėrtohen, tė kuptohen, tė
interpretohen dhe as tė realizohen
asnjėra prej kėtyre koncepteve: drejtėsia, paqja, harmonia dhe bashkėpunimi
ndėrmjet kombeve si vlera mė tė larta tė njerėzimit, tė theksuara nė kėtė
paragraf tė Kushtetutės sė Republikės sė Shqipėrisė. Megjithėkėtė,
duhet ti falėnderojmė hartuesit dhe miratuesin (Kuvendin Popullor tė
Republikės sė Shqipėrisė) e kėsaj Kushtetute, qė nė preambulėn e saj nuk
kanė harruar ta fusin ASPIRATĖN SHEKULLORE TĖ POPULLIT SHQIPTAR PĖR
IDENTITETIN DHE BASHKIMIN KOMBĖTAR, si dhe
detyrėn obliguese-ligjore tė
shtetit shqiptar, qė ti mbrojė tė drejtat kombėtare tė popullit
shqiptar, qė jeton jashtė kufijve tė tij.(Neni 8, pika 1.,f.7).
I
nderuar zotėri Fehmi Petku,
Politika
zyrtare e Shqipėrisė mund ta denoncojė Lėvizjen
e Ribashkimit tė Shqipėrisė(FBKSH/AKSH) pėr hir tė kalkulimeve tė
interesave tė ndryshme tė politikės propagandistike militariste dhe
gjenocidale tė SMZ-sė, tė IRJM-sė
dhe tė Greqisė, si dhe mbėshtetėsve tė kolonializmit tė tyre
mbi shqiptarėt dhe territorin e tyre etnik. Mirėpo, nė kėtė mėnyrė
nuk ka gjasė qė tė arrihet zgjidhja e magnitudės sė krizės politike dhe
kombėtare brenda faktorit shqiptar, pėr shkak se ēėshtja
e pazgjidhur e ribashkimit kombėtar shqiptar ndėr
gjithė brezat shqiptarė (dikur dhe sot), sė kėndejmi edhe tė
gjeneratės sė Adilit, Mustafajt, dhe Beqirit, si dhe
tė pasardhėsve tė tyre, kurrnjėherė nuk ka qenė, dhe nuk do tė jetė
njė ēėshtje e arkivuar nė favor tė mbylljes sė skedave
shkencore dhe tė dosjeve tė politikės grabitēare-aneksioniste tė
Serbisė sė Madhe, tė Malit tė Zi, tė Greqisė sė Madhe dhe tė IRJM-sė. Kėtė
e ka dėshmuar edhe Sfida shqiptare e 1912-ės, e cila nuk lejoi realizimin e
planeve grabitēare tė imperializmit dhe tė
shovinizmit fqinjėsor dhe ndėrkombėtar, por ajo nuk mundi ti ndalė dorėn
e politikės kriminale shtetomadhe serbosllave sa herė qė i shfaqej mundėsia
e voltishme pėr tė realizuar copėtimin e [presė] shqiptare. Prologu qe 1878,
verdikti imperialist u dha mė 1912-1913 dhe orvatje tė tjera vijuan mė
1915;1919;1920 pėr tu pėrsėritur mė 1939 e 1943... Mirėpo, ajo faqe e re
dhe e ndritshme qė u hap nė Vlorė nė librin e historisė, ajo portė drejt sė
ardhmes nuk mund tė mbyllet mė kurrė; ashtu si nuk mund tė shuhet mė kurrė
(pavarėsisht nga akuzat, anatemat dhe dėnimet
serbosllave dhe armiqėve tė tjerė, se kėrkesa jonė e
ligjshme dhe plotėsisht e drejtė pėr ribashkim gjithėkombėtar shqiptar dhe
ēlirim antikolonial sllav, ėshtė karakterizuar si terrorizėm, separatizėm,
ultranacionalizėm, irredentizėm dhe urrjetje ndėrnacionale, ku asnjėra
nga kėto etiketime nuk janė tė qėndrueshme, sepse nuk kanė tė bėjnė me
programin ideor, as me veprimin praktik tė FBKSH/AKSH-sė. Kjo nuk ėshtė e vėrtetė,
por floskulė e gėnjeshtrave
ordinere tė politikės pushtuese serbomadhe, qė ka pėr qėllim konservimin e
mėtejmė tė ēėshtjes koloniale shqiptare nė Ballkan mh) ajo shprehje
objektive e ligjshme e zhvillimit historik, KĖRKESA
PĖR BASHKIMIN E KĖTIJ KOMBI, e shprehur botėrisht kaq herė nė
vendimet, thirrjet, kėrkesat drejtuar bashkėkohėsve,
drejtuar botės nė kuvendet e shekujve, qė nga lidhja e madhe shqiptare nė
Prizren, nga Kuvendet kryengritėse tė Greēes, Sinjės, Junikut, nė pragun e
pavarėsisė dhe nė Kuvendin Kombėtar nė Vlorė.( Probleme tė pavarėsisė
shqiptare, Tiranė, 1987, f.7).
Kėtė
shembull nga historia kombėtare shqiptare ua citova me qėllim, qė tua
rikujtoj qarqeve politike zyrtare,
si dhe institucioneve tė sistemit tė gjyqėsisė
dhe tė drejtėsisė sė Tiranės, se shqiptimi
i vendimeve tė tyre politike pėr dėnimin e tre liderėve kryesorė tė FBKSH/AKSH-sė
(Adili, Mustafaj, Beqiri), pėr shkak se ata kanė kryerė vepėr penale=urrejtje
ndėrnacionale, nuk ka tė bėjė fare me pėrcaktimin
e tyre ideor dhe kombėtar, as me veprimin e tyre politik e ligjor, tė
cilin e kanė zhvilluar nė pėrputhje me Platformėn e FBKSH-sė ( Platformė
kjo, e cila pėrjashton ēdo formė tė nacionalizmit primitiv, ēdo urrjetje
mbi bazėn nacionale dhe ndėrnacionale,
ēdo formė ekstremizimi, ēdo formė terrorizmi dhe ultranacionalizmin si mjet
dhe metodė tė realizimit tė objektivave dhe tė synimeve pėr zgjidhjen e
ēėshtjes kombėtare. Nė vend tė kėtyre akuzave tė shpifura dhe tė
atribuara nga sundimtarėt e egėr tė sistemit kolonialist serbosllavė,
FBKSH-ja zotohet nė zbatimin me konsekuencė tė mjeteve tė ligjshme, politike
dhe paqėsore sipas sė Kartės sė
Kombeve tė Bashkuara dhe tė sė drejtės ndėrkombėtare, mjete kėto, tė
cilat janė ēelėsi kryesor pėr zgjidhjen e ēdo konflikti a mosmarrėveshjeje
nė sistemin shtetėror ndėrkombėtar, e sė kėndjemi edhe pėr zgjidhjen e
problemit kolonial shqiptar nė
Ballkan); me Kushtetutėn e theksuar tė Shqipėrisė; me
Platformėn pėr zgjidhjen e ēėshtjes kombėtare shqiptare tė Akademisė
sė Shkencave tė Shqipėrisė, ku ndėr tė tjera thuhet: nėse problemet
etnike nė Ballkan, pėrfshirė kėtu edhe ēėshtjen etnike tė trojeve
shqiptare zgjidhen me zbatimin e parimit tė vetėvendosjes, vetėm atėherė
Gadishulli i Hemusit do tė gjejė qetėsi, vetėm atėherė Ballkani nuk do tė
jetė mė fuēi baruti, as do tė ketė mė nevojė pėr rreshtime
politike tė shteteve kundėr njėri-tjetrit.(Platformė pėr zgjidhjen e
ēėshtjes kombėtare shqiptare,Akademia e Shkencave e Shqipėrisė, Tiranė,1998,f.38),
si dhe me tė gjitha konventat dhe rezolutat ndėrkombėtare, tė
miratuara nga ana Kėshillit tė Sigurimit dhe nga Asambleja e Pėrgjithshme
e Kombeve tė Bashkuara, tė cilat e dėnojnė terrorizmin, racizmin, gjenocidin
dhe kolonializmin si krim ndėrkombėtar nė favor tė realizimit tė sė drejtės
sė vetėvendosjes sė popujve dhe tė vendeve
tė shtypura dhe tė kolonizuara, siē janė
edhe shqiptarėt dhe Shqipėria Etnike (50%) nė zemėr tė Evropės, si
rrjedhim i shtypjes dhe i kolonializmit qindravjeēar (1912-2004) serbosllav.
I
nderuar zotėri Fehmi Petku,
Nėse
politika zyrtare shqiptare e Tiranės konsideron
se patjetėr, duhet tė izolohet dhe tė dėnohet Lėvizja e Ribashkimit tė
Shqipėrisė (sepse, kėshtu po e lyp moda e diktatit tė armiqėve tė
brendshėm dhe tė jashtėm tė Shqipėrisė), atėherė, ska
dyshim se, ndėrkohė, do tė vijė nė pikėpyetje ekzistenca dhe kredibiliteti
i asaj politike, sepse logjika iracionale e parashtrimit tė kėrkesės sė
politikės zyrtare tė Tiranės pėr eliminim e Lėvizjes sė Ribashkimit tė
Shqipėrisė(FBKSH/AKSH-sė) nga skena politike, mėpastaj, do tė passjellė
edhe ultimatume, kushtėzime dhe kėrkesa tė tjera absurde tė armiqėve tė
Shqipėrisė, tė cilėt, do tė kėrkojnė
ndryshimin e Kushtetutės sė Republikės
sė Shqipėrisė (2002); revidimin dhe hudhjen poshtė tė Platformės pėr
zgjidhjen e ēėshtjes kombėtare shqiptare tė Akademisė sė Shkencave tė
Shqipėrisė (1998); si dhe njė sėrė dokumentesh e materialesh tė tjera
historike dhe diplomatike, qė kanė tė bėjnė me ēėshtjen e pavarėsisė
dhe tė bashkimit kombėtar
shqiptar, duke filluar qė nga Lidhja
Shqiptare e Prizrenit(1878) e deri nė ditėt e sotme. Nga njė fatalizėm i kėtillė
i vetėzhvlerėsimit dhe i vetėmohimit tė historisė qindravjeēare tė pėrpjekjeve
tė popullit shqiptar pėr ēlirim dhe bashkim gjithėkombėtar, sėrish do tė
pėrfitonte vetėm politika e
hegjemonzimit dhe e imperializmit serbosllav mbi shqiptarėt dhe Shqipėrinė
Etnike, e jo kursesi sistemi i ekulibrit tė marrėdhėnieve ndėrshtetėrore
shqiptare-serbe nė favor tė mbrojtjes sė interesit tė pėrgjithshėm
nacional dhe shtetėror shqiptar,
edhe pse tani duket se e ka arritur pikėn kulmore tė gjuhės sė pėrbashkėt
nė kuadrin e sistemit integral rajonal tė Ballkanit Perėndimor, ēėshtja
koloniale (50%) e Shqipėrisė Etnike (me gjithė luftėrat e zhvilluara tė UĒK-sė
1998-2001) ka mbetur tabu theme
si pėr politikėn zyrtare shqiptare, ashtu edhe pėr bashkėsinė ndėrkombėtare,
si rrjedhim doli nė skenėn politiko-ushtarake FBKSH/AKSH-ja, me Platformėn e
saj pėr ēlirim kombėtar antikolonial dhe pėr Ribashkimin e Shqipėrisė.
Nė veēanti, politika zyrtare
shqiptare, nuk ka asnjė arsye, qė tė organizojė prita, tė ushtrojė
presione tė ndryshme dhe procese tė montuara politike gjyqėsore, me qėllim tė
diskreditimit tė kryeliderėve tė saj, sepse kjo nė asnjė aspekt nuk i
rrezikon interesat e pėrbashkėta kombėtare dhe shtetėrore as tė Shqipėrisė,
as ato
tė politikės strategjike globale tė aleatėve tė saj perėndimorė, nė
veēanti tė Shteteve tė Bashkuara
tė Amerikės, pėrpos ineteresat koloniale dhe ekspansioniste tė Serbisė, tė
Malit tė Zi, tė IRJM-sė dhe tė Greqisė, tė cilat nė tė vėrtetė e
rrezikojnė pėr vdekje interesin nacional dhe shtetėror gjithėshqiptar, si
dhe interesat komplementare afatgjata tė marrėdhėnieve shqiptare-amerikane nė
Ballkan. Prandaj, janė qėndrime dhe konkluzione tė
gabueshme tė politikės zyrtare tė Tiranės, se veprimtaria e FBKSH-sė/Ribashkimit
tė Shqipėrisė ėshtė nė funksion tė terrorizmit dhe tė urrejtjes
ndėrnacionale. Pėrkundrazi, politika dhe veprimi i FBKSH-sė ėshtė vetėm
nė funksion tė eliminimit
tė zgjedhės koloniale shekullore serbosllave nga territoret etnike
shqiptare, gjė qė njė e drejtė e kėtillė, i garantohet edhe me ligjet
dhe me normat e sė drejtės
ndėrkombėtare, si dhe me Kartėn
e Kombeve tė Bashkuara. Pavarėsisht
nga dėshira megalomane dhe urrejtja raciste (si pėrshtatshje kohės) e
sistemeve tė ndryshme kolonialiste, siē janė SMZ-ja, IRMJ-ja, Greqia,
si dhe boshti i aleancės sė tyre i kolaboracionizmit shqiptar, assesi
nuk mund tė quhet, as nuk mund tė kualifikohet, as tė dėnohet
ligjėrisht si akt terrorist ose si urrejtje ndėrnacionale, riaktualiizmi
dhe parashtrimi i kėrkesės historike i Lėvijes sė Ribashkimit tė Shqipėrisė(FBKSH-sė)
pėr njohjen e sė drejtės sė vetėvendosjes,
dhe tė ribashkimit kombėtar dhe territorial tė popullit tė kolonizuar (50%)
shqiptar nė Ballkan, sepse si moralisht, politikisht, juridikisht dhe
historikisht kjo kėrkesė ėshtė e drejtė dhe e patjetėrsueshme, dhe bazohet
nė aspiratėn e drejtė tė gjithė shqiptarėve
ashtu siē e kanė pėrcaktuar qė nė shekullin e kaluar rilindėsit tanė BASHKIMI
I MBARĖ TROJEVE ETNIKE SHQIPTARE NĖ NJĖ
SHTET TĖ VETĖM KOMBĖTAR.
Deri sot ky bashkim ende nuk ėshtė arritur jo pėr
faj tė shqiptarėve. Pėrkundrazi, gjysma e trojeve etnike shqiptare ndodhet
ende nėn zgjedhėn e disa shteteve tė huaja (dihet tė cilat janė ato shtete
tė huaja sllave: Serbia, Mali i Zi,
IRJM-ja dhe Greqia mh). Si rrjedhim, ēėshtja
kombėtare shqiptare ėshtė njė ēėshtje ende e pazgjidhur. Njė
shekull e ca mė parė, nė pragun e Kongresit tė Berlinit(1878), Abdyl Frashėri,
njė nga ideologėt e shquar tė Lėvizjes Kombėtare Shqiptare, i paralajmėronte
kancelaritė evropiane tė kohės sė vet: [Nė rast se Fuqitė e Mėdha do
ta dėnojnė kėtė popull tgrim dhe liridashės tė mbetet nė robėri edhe ca
mė keq tė copėtohet midis shteteve fqinje ( pa tė drejtė ribashkimi mh),
Gadishulli Ballkanik nuk do tė ketė kurrė qetėsi, sepse shqiptarėt nuk do tė
pushojnė kurrė sė luftuari pėr tė fituar pavarėsinė e tyre kombėtare. Pėrkundrazi,
nėse shqiptarėve do tu njihen tė drejtat e tyre kombėtare, Shqipėria do
tė bėhet faktor i paqes nė Gadishullin Ballkanik](Shih: Platformė pėr
zgjidhjen e ēėshtjes kombėtare shqiptare, Akademia e Shkencave e Shqipėrisė,
Tiranė, 1998, f.50).
I
nderuar Zotėri Fehmi Petku,
I
jap vetes kėtė drejtė dhe liri, qė tiu sugjeroj qė Ju si institucion
ligjor dhe i drejtėsisė, tė mos e viktimizoni tė vėrtetėn mbi tė drejtėn
e ligjshme dhe tė detyrueshme tė shfaqjes dhe tė veprimit tė Lėvizjes sė
Ribashkimit tė Shqipėrisė(FBKSH/sė-), ashtu siē po kėrkon politika dhe
propaganda e Serbisė dhe e kolaboracionizmit shqiptar pėrmes sofistikimeve
keqdashėse dhe gjykimeve sempliste me qėllim qė kėtė Lėvizje, ta izolojė
jo vetėm nė sfondin kombėtar, por edhe ta paraqesė para botės si krijesė
jashtėkohe-jolegale, jodemokratike dhe jopaqėsore.
Serbia ka tė drejtė ta etiketojė,
ta shpifė, ta keqinterpretojė dhe
ta akuzojė nė kėtė mėnyrė FBKSH/AKSH-nė dhe veprimtarėt e saj, sepse
Platforma e saj politike dhe kombėtare drejtazi dhe zhdrejtazi e prekė dhe
e lėndon me argumente dhe nė mėnyrė ligjore varrėn
koloniale jo vetėm tė SMZ-sė, por edhe tė Greqisė, etj., por jo edhe
politika, as propaganda, e as drejtėsia shqiptare nuk kanė asnjė arsye qoftė
morale, politike, ligjore apo kushtetuese, qė tė shprehen dhe tė gjykojnė njėsoj
sikurse qarqet e theksuara tė politikės, tė propagandės dhe tė gjykatave
serbosllave pėr dėnuar FBKSH-nė, me qėllim tė heshtjes sė pranisė sė
kolonializmit sallv mbi tokat etnike
tė Shqipėrisė.
Shpresoj
se, do tė tregoni mirėkuptim ndaj kėrkesės sime, tė shprehur pėrmes kėsaj
letre tė hapur, duke konsideruar se iu kam pasqyruar disa nga faktet dhe
argumentet mė kryesore lidhur me shfaqjen dhe me veprimin e Lėvizjes sė
Ribashkimit tė Shqipėrisė(FBKSH/ AKSH), qė ėshtė vazhdimėsi e ideologjisė
sė Rilindjes Kombėtare Shqiptare, si dhe e tė gjitha lėvizjeve tė tjera tė
mėpastjame ēlirimtare kombėtare dhe antikoloniale shqiptare, e jo kurrfarė
surrogati i ndonjė terrorizmi tė
porositur nga kuzhinat qendrore
tė politikės propagandistike tė serbosllavizmit ballkanik,(me nė krye Kishėn
Ortodokse Serbe, avokatin e tyre pėr ndarjen e drejtėsisė, kur janė
pyetje tė drejtat legjitime tė shqiptarėve mbi Shqipėrinė e tyre etnike)
kryekushinierėt e tė cilave me shekuj e kanė gatuar dhe e servojnė me
sukses kėtė gatesė helmuese (pėr tė fituar mbėshtetjen e faktorėve dhe tė
qendrave tė ndryshme ndėrkombėtare dhe evropiane) kundėr tė gjitha lėvizjeve
ēlirimitare kombėtarde shqiptare, me qėllim qė ta bindin
botėn se historikisht dhe ligjėrisht
e gėzojnė tė drejtėn ekskluzive mbi pronėn koloniale shqiptare,
pėrkatėsisht ta murkullojnė nė stilin e kutisė
sė pandorės ēėshtjen
e pazgjidhur etnike tė shqiptarėve nė Ballkan, e cila
ka pėr pasojė kolonializmin dhe imperializmin shekullor serbosllav, e
jo terrorizmin, as urrejtjen ndėrnacionale tė lėvizjeve ēlirimitare
kombėtare shqiptare, e sėndjemi edhe tė Lėvijzes pėr Ribashkimin e Shqipėrisė(FBKSH),
kryeveprimtarėt e sė cilės pa kurrfarė tė drejte i rėndon njė akuzė e kėtillė
absurde, qė ėshtė recidiv dhe produkt permanent i politikės terroriste dhe
gjenocoidale tė Serbisė, tė Malit tė Zi dhe tė Greqisė, e jo nė asnjė mėnyrė
i shqiptarėve, as i Shqipėrisė kundėr tė cilit janė duke luftuar, qė nga
viti 1878, por fatkeqėsisht ende nuk kanė arritur pėr
tė triumfuar mbi kėtė dukuri tė shėmtuar tė njerėzimit.
Meqenėse
si parim, ligji dhe drejtėsia mbėshtetėn kryesisht nė provat materiale, e jo
nė shpifje, trillime dhe nė kosntruksione tė ndryshme
tė politikave fiktive, iu
lus, qė tė kini mirėsinė qė
edhe rastin e liderit tė FBKSH-sė,
Idajet Beqirit, ta gjykoni drejt,
ashtu sikurse atė tė Gafurr
Adilit dhe tė Taip Mustafajt, sepse asnjėri prej tyre nuk ka kryerė kurrfarė
vepre penale a kundėrvajtėse: urrejtje
ndėrnacionale, ashtu siē i rėndon aktakuza
e politikės fiktive zyrtare shqiptare, si dhe akuzat ilegale dhe tė paqėndrueshme
tė politikės dhe tė propagandės antishqiptare zyrtare tė SMZ-sė, tė
IRJM-sė dhe Greqisė.
I
nderuar Zotėri Fehmi Petku,
Edhe pse jam i vetėdijshėm se vendimet ligjore dhe juridike janė produkte tė politikės si nė kuptimin e brendshėm, ashtu edhe atė tė jashtėm, nė rastin tonė konkret, vėrtet, nuk kemi ēka tė moralizojmė, as tė taktizojmė mė tej,( pėr hir tė intrigave dhe tė spekulimeve tė politikave ditore, tė cilat si duket nga vperimet e tyre teorike dhe praktike, interesin e pėrgjithshėm kombėtar dhe shtetėror nuk e shohin nė ribashkimin e Shqipėrisė dhe tė shqiptarėve, por atė e konsiderojnė si utopi dhe anakronizėm tė kohės, mbase sipas vizionit tė tyre, ėshtė nė shpėrputhje me interesat e konceptit integrues tė Evropės) sepse Ka ardhur koha qė bota ti mbėshtesė shqiptarėt nė pėrpjekjet e tyre pėr vetėvendosje dhe, pse jo, pėr RIBASHKIM NĖ NJĖ SHTET KOMBĖTAR SHQIPTAR me madhėsinė e Zvicrės, duke krijuar kėshtu njė ekuilibėr nė zonėn e Ballkanit, qė historikisht ėshtė konisderuar fuēi baruti. Nė kėtė mėnyrė shtetet e Gadishullit Ballkanik do tė INTEGROHESHIN nė mėnyrė paqėsore e tė qytetėruar nė Evropėn e Bashkuar tė sė ardhmes...(Astrit Leka, Kryetar i Shoqatės Ndėrkombėtare tė Solidaritetit pėr zhvillimin e vendeve tė Lindjes: Diskutim i mbajtur nė Kolokiumin Ndėrkombėtar tė vendeve tė Evropės Juglindore nė Qendrėn Evropiane tė Kukturės pėr njė Evropė tė Bashkuar, bėrė nė Gjenevė, mė 18 maj 1992. Shih: Shqiptarėt dhe Evropa, Lura, Tiranė, 1993, f.16
Nė kėtė sens, me arsye, edhe unė, po ia drejtoj kėtė pyetje gjyqtarit shqiptar sipas detyrės, Zotėri Fehmi Petkut nga Tirana, a ka ardhur ēasti historik, qė edhe drejtėsia edhe politika zyrtare e Shqipėrisė ta mbėshtesin kėtė kėrkesė imediate dhe tė domosdoshme historike tė popullit shqiptar, ashtu siē ėshtė shtruar nė Platformėn e FBKSH-sė pėr Ribashkimin e Shqipėrisė apo duhet ta cilėsojnė dhe ta dėnojnė kėtė si akt urrejtjeje ndėrnacionale ?
Me nderime dhe respekt atdhetar
Prof.Dr.
Mehdi HYSENI
PERISKOPI
I DREJTĖSISĖ
Prof.Dr.Mehdi
HYSENI
SHQIPTARĖT
E KOSOVĖS NUK KANĖ
PSE TU KĖRKOJNĖ
FALJE
SERBĖVE, E AS TI FALĖNDEROJNĖ PĖR TĖ
GJITHA GJENOCIDET
E TYRE TĖ
KRYERA MBI
SHQIPTARĖT DHE SHQIPĖRINĖ ETNIKE
Tė pohohet dhe tė mbrohet e vėrteta nė kohė tė sė keqes
universale, ėshtė
akt moral, revolucionar, politik,
kombėtar dhe
ndėrkombėtar. (MH)
Pavarėsisht nga interesat, motivet dhe sondimi diplomatik nė dimensione ballkanike, evropiane dhe ndėrkombėtare tė Ismail Kadares, se ka ardhur koha qė shqiptarėt e Kosovės tu kėrkojnė falje serbėve pėr pastrimin etnik dyditorė (mė 17 e 18 mars 2004) , si rrjedhim i zhvillimit tė ngjarjeve tė fundit, kjo kėrkesė nuk mund tė pėrmbushet nė asnjė aspekt tė saj, qoftė individual, kolektiv, moral, politik, historik, kombėtar a ndėrkombėtar. Nė vija grosso modo, po theksojmė disa nga arsyet kryesore pse kjo kėrkesė e I.Kadares ėshtė jashtė kohe, iracionale dhe jopragmatike, sepse nė rastin konkret janė ndėrruar tezat dhe rolet e aktorėve, tė involvuar nė kryerjen e krimeve dhe tė gjenocideve shekullore nė Kosovė.
Sė pari, ėshtė dėshmuar se gjatė historisė sė derisotme, shqiptarėt as tė Kosovės, as tė Shqipėrisė Etnike, nuk kanė kryerė asnjė krim gjenocidal mbi baza etnike, as territoriale ndaj serbėve, malazezėve, maqedonėve dhe grekėve, por historia e hidhur shqiptare flet ndryshe, e ka vėrtetuar tė kundėrtėn.
Sė dyti, ėshtė meskinitet, hipokrizi, dhe njė e pavėrtetė e madhe, tė pohohet se shqiptarėt e Kosovės vetėm pėr dy ditė (17, 18 mars 2004) kanė kryer pastrim etnik ndaj serbėve, duke iu djegur shtėpitė dhe sakralet e tyre. Deri mė sot, nė historinė e asnjė vendi nė botė nuk ka ndodhur, qė ndonjė popull tė ketė kryer ndonjė pastrim etnik a gjenocid ndaj ndonjė populli a vendi tjetėr vetėm pėr 48 orė afat, ashtu siē iu atribuar shqiptarėve nė shpėrthimin spontan tė ngjarjeve tė fundit nė Kosovė. Kėtė tezė trilluese e ka fabrikuar dhe pohuar vetėm politika propagandistike dhe gjenocidale e Kishės Ortodokėse Serbe me urdhėrdhėnėsit dhe mbėshtetėsit e saj tė drejtpėrdrejtė tė koshtunicėve dhe ēoviqėve tė Beogradit, politika zyrtare e tė cilėve teorikisht dhe prakrtikisht (natyrisht e murkulluar dhe e operacionalizuar me nocioinin e demokratikės, tė multietnikes, si dhe tė integratives evroperėndimore) ėshtė kopje origjinale e strategjisė dhe e politikės sė regjimit tė Slobodan Milosheviqit nė anatemimin dhe shfarosjen e shqiptarėve, dhe tė ricopėtimit tė Kosovės.
Sė treti, tė gjitha gjenocidet e kryera tė serbėve dhe tė malazezėve mbi shqiptarėt dhe Shqipėrinė Etnike, qė nga viti 1876 e deri mė sot nuk mund tė harrohen, tė heshtėn, tė relativizohen, tė nivelizohen, ose nė rastin mė ekstrem tė parashkruhen (sepse ligjėrisht sipas sė derjtės dhe ligjeve ndėrkombėtare aktet dhe krimet gjenocidale nuk vjetėrohen) duke tėrhequr paralelizmin e pastrimit etnik dyditor(17, 18 mars 2004) tė shqiptarėve mbi serbėt me rastin e trazirave spontane nė Kosovė.
Sė katėrti, nuk janė tė pranueshme, si vlerėsimet subjektive dhe tė paekuilibruara nė sfondin historiko-politik e kombėtar tė Ismail Kadares, ashtu edhe tė gjithė analistėve tė tjerė tė brendshėm dhe tė jashtėm, qė pohojnė se nė revoltėn e theksuar gjithėpopullore nė Kosovė shqiptarėt kanė tentuar tė kryejnė, ose kanė kryer pastrim etnik ndaj serbėve, duhet ta kenė parsysh faktin se njė gjė e tillė nuk ka ndodhur, dhe nuk mund tė ndodhė as nė tė ardhmen, sepse nė Kosovė nuk ka etni serbe, as malazeze, por ka kolonistė-okupatorė tė huaj serbė dhe malazezė, tė ngulitur me dhunė dhe me gjenocid nė Kosovėn shqiptare. Pra, tė jemi tė qartė, se etni serbe ka vetėm nė Shumadi, pėrkatėsisht nė Serbi, e jo nė Kosovė, as nė trevat e tjera tė Shqipėrisė Etnike, tė kolonizuara dhe tė aneksuara nga hegjemonistėt dhe imperilaistėt serbė dhe malazezė qė nga viti 1878, treva kėto, tė cilat edhe sot de facto dhe de jure ndodhen nė sovranitetin kolonial tė Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi. Sipas kėsaj logjike, pėrkatėsisht sipas gjendjes ekzistuese faktike dhe juridike, del se, sė pari, serbėt dhe malazezėt janė ata protagonistė kryesorė, qė sipas tezės sė ndryshuar tė I.Kadares, janė tė detyruar tu kėrkojnė falje publike kolektive jo vetėm shqiptarėve tė Kosovės, por tė gjithė shqiptarėve tė Shqipėrisė Etnike, sepse nė kontinuitet, gjatė dy shekujve tė kaluar (XIX dhe XX) kanė kryerė gjenocide mbi shqiptarėt dhe pronat e tyre, tė cilat si tė tilla i mbajnė edhe sot nėn sundimin e tyre tė egėr kolonialist. Mirėpo, kėto fakte dhe argumente tė pamohueshme nė favor tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike tė koloinizuar dhe tė copėtuar, si dikur Koncerti i Fuqive tė Mėdha Evrpiane, ashtu edhe sot Evropa e integruar dhe e rajonalizuar, nuk i quan ilegale, dhe tė papranueshme pėr shqiptarėt dhe pėr ligjet pozitive dhe pėr normat e sė drejtės ndėrkombėtare, por i heshtė, duke iu vėnė kapak, se do ti zgjidhė nė njė tė ardhme tė afėrt, duke e futur Kosovėn nė familjen e shteteve tė Bashkimit Evropian(BE), JO,assesi si shtet tė pavarur dhe sovran, por si kanton tė Serbisė sė rajonalizuar, domethėnė si pronė legale koloniale tė Serbisė. De facto dhe de jure, kjo do tė ishte autonomia e kushtėzuar-substanciale pėr Kosovėn.
Sė pesti, pajtimi i shqiptarėve me serbėt, me malazezėt, as me grekėt kolonistė, nuk mund tė bėhet de eux machina (brenda njė nate, siē po kėrkojnė politikat e brendshme, qė janė vėnė nė shėrbim tė politikave tė huaja kolonizatore), duke i mbyllur sytė para hendekut tė thellė historik, qė ekziston mes tyre ngase 50% e popullsisė dhe e territorit tė Shqipėrisė Etnike, e cila ėshtė ende plaēkė koloniale nė zemėr tė Evropės sė civilizuar, demokratike dhe tė integruar. Nė kėtė rast, sė pari, serbėt dhe tė tjerėt, duhet tia fillojnė me aktin e kėrkimfaljes shqiptarėve, tė cilėt akoma janė duke i mbajtur pengjė, vetėm pėr shkak tė shfrytėzimit tė tyre ekonomik dhe tė pasurive tė tyre mbitokėsore dhe nėntokėsore, e jo pėr shkak tė ndjenjės sė tyre psikologjike, kombėtare dhe religjioze ndaj monumenteve tė tyre sakrale-dioqezave dhe manastireve, tė cilat dikur me forcė dhe me gjenocide tė pėrgjkashme mbi etninė shqiptare, i kanė ndėrtuar mbi gėrmadhat e kishave dhe tė manastorive ortodokėse dhe katolike shqiptare, tė cilat edhe sot, Kisha Ortodokėse Serbe (KOS), historiografia falsifikatore dhe politika shtypėse koloniale e Beogradit, i quan prona tė shenjta dhe territor etnik tė Serbisė.
Sė gjashti,akti i kėrkimfaljes nėnkupton pranimin e fajit dhe tė pėrgjegjėsisė sė shqiptarėve ndaj serbėve?! E, unė e pyes I.Kadaren dhe tė gjithė ata, qė kėtė kėrkesė iracionale dhe paragjykuese po orvaten tu imponojnė shqiptarėve tė Kosovės, ēfarė faji dhe pėrgjegjėsie historike, morale, e politike mbajnė mbi supet e veta shqiptarėt e Kosovės ndaj kolonizatorėve tė tyre shekullorė serbomalazezė? Janė shqiptarėt e Kosovės, qė Serbinė e mbajnė tė kolonizuar apo Serbia ėshtė ajo qė shqiptarėt dhe Kosovėn i ka gozhduar nėn njė sistem tė tillė barbar dhe anticivilizues qė nga viti 1878 ? - Pra, serbėt janė shkaktari dhe pasoja e tė gjitha tė kėqiave, qė ua kanė shkaktuar shqiptarėve tė Kosovės, pėrkatėsisht tė gjithė shqiptarėve tė Shqipėrisė Etnike, si dhe vendeve e popujve fqinjė tė Ballkanit (kroatėve, myslimanėve, hungarezėve etj., duke i pėrthithur territoret e tyre, dhe duke ushtruar me shekuj gjenocid mbi ta). Prandaj, analistėt dashamirė tė shqiptarėve tė Kosovės, duhet tė revidojnė ndėrrimin e tezave tė tyre absurde dhe qėllimkėqia ndaj shqiptarėve tė Kosovės, duke mbajtur parasysh faktin se kolonizatorėt serbomalazezė vijnė nė plan tė parė, qė tė lujanė potezin e parė nė lojėn e shahut tė kėrkimfaljes, e jo shqiptarėt, sepse shqiptarėt nuk kanė asnjė borxh ndaj popujve fqinj tė Ballkanit, por Serbia, Mali i Zi, Greqia dhe FYROM-i u kanė borxhe tė pafalshme shqiptarėve dhe Shqipėrisė Etnike. Kjo nuk ėshtė e diskutueshme as pėr letėrsinė, as pėr filozofinė, as pėr poliikėn zyrtare shqiptare. Shqiptarėt e Kosovės-Shqipėrisė Etnike nuk kanė asnjė arsye tu kėrkojnė falje as serbėve, as malazezėve e as grekėve, sepse nuk janė krijesa tė tyre nė kuptimin etnik, as territorial, por janė nė truallin e tyre indigjen shqiptar, tė cilin kanė pėr detyrė dhe tė drejtė morale dhe ligjore, qė ta ēlirojnė dhe ta mbrojnė me ēdo kusht, dhe me tė gjitha mjetet e lejueshme sipas ligjeve dhe ligjshmėrvie tė sė drejtės ndėrkombėtare, duke pėrdorur ndėr tė tjera dhe tė drejtėn retorzive.Sė shtati, nėse teza e ndėrruar e kėrkimfaljes sė shpikur nga I.Kadarea, do tė gjente terren tė pėrshtatshėm tė aplikimit tė saj nga shqiptarėt e Kosovės, atėherė, kjo, do tė sillte nė rend dite edhe kėrkimfaljen e shqiptarėve nė kuptim mė tė gjerė. Sė kėndejmi, sipas kėsaj logjike iracionale, edhe shqiptarėt e Shqipėrisė sė sotme tė cunguar, do tė nevojitej tu kėrkonin falje Gjeneralit dhe ushtrisė sė vdekur italiane pėr pushtimin e tyre gjenocidal tė Shqipėrisė mė 1939. Nė kėtė vėshtrim, shtrohet pyetja racionale, dhe e pashmangshme, deri mė sot, ka kėrkuar falje publike Italia dhe italianėt pėr tė gjitha invazionet dhe krimet e derisotme gjenocidale ndaj shqiptarėve dhe Shqipėrisė? Sipas kėsaj fraze konvencionale tė I.Kadares (lansimi raketor i kėrkimfaljes shqiptare nuk mund tė kuptohet ndryshe polikisht, as diplomatikisht veēse si vardisje oportuniste dhe egotiste bishtit tė sė keqes universale tė kancelarive diplomatike Evropės sė moēme karshi ēėshtjes sė pazgjidhur shqipytare nė Ballkan), edhe shqiptarėt e Ēamėrisė (tė cilėt, si rrjedhim i gjenocidit dhe pastrimit etnik tė Greqisė fashiste, sot mbi 300.000 mijė ēamė ndodhen refugjatė nė Shqipėri, me mijėra nė Turqi, dhe vende tė tjera tė Evropės), duhet tu kėrkojnė falje grekėve, qė i kanė djegur, pjekur, shpėrngulur me gjenocd nga vatrat e tyre stėrgjyshore, dhe kanė ngelur si nomadė e lypėsarė nėpėr botė, sepse Ēamėrinė e tyre ua ka tjetėrsuar Greqia kolonialiste, e cila edhe sot ėshtė pronė legale e saj. Mirėpo, s prish punė, Greiqa edhe mė tej do ta mbajė Ēamėrinė si plaēkė koloniale mbase pėr kėtė ēėshtje askush se vret mendjen as politika zyrtare e Shqipėrisė, as Janullatosi grek, kryekishtari i Kishės Ortodkėse Shqiptare, e as Ismail Kadarea, sepse nuk guxojnė tia prishin timin e duhanit Greqisė demokratike, e cila ėshtė e anėtare e BE-sė, me shpresė se njė ditė, do ta demokratizojė dhe rajonalizojė edhe tėrė Jugun e Shqipėrisė sikurse Ēamerinė?! Ja, pra, pėr kėto arsye dhe motive tė Greqisė, dhe aleatėve tė saj sllavė dhe prosllavė, paska ardhur koha qė ne shqiptarėt, tė vetėdijėsohemi, duke u rreshtuar nė anėn e sė keqės universale, dhe (pa njė, pa dy)tė tė startojmė me apologji nė favor tė sė keqės tradicionale historike tė hollokaustit dhe kolonializmit serbosllav mbi shqiptarėt. Tu kėrkojmė falje kolektive , serbėve, malazezėve dhe grekėve, tė cilėt edhe sot na mbajnė nėn kthetrat e tyre hegjemoniste dhe kolonialiste; tė cilėt kurrė deri mė sot nuk kanė kėrkuar falje as individuale as kolketive, edhe pse qe 200 vjet i shfrytėzojnė tokat dhe pasurinė e shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike. Pėr mė tepėr, kėrkimfalja shqiptare sipas tezės konvencionale dhe kompensuese tė Ismail Kadares, do tė thotė qė shqiptarėt tiu falėnderohen pushtuesve dhe hegjemonėve tė tyre sllavė, se ata paskanė tė drejtė qė edhe sot ta mbajnė nėn sundimin e tyre kolonial gjysmėn (50%) e tyre dhe tė territorit tė Shqipėrisė Etnike?! Nė kuptimin e gjerė, teza e theksuar e I.Kadares, do tė krijonte njė problem serioz dhe tejet paradoksal, pra, jo vetėm nė rrafshin e kombėtares shqiptare, por edhe nė atė tė ndėrkombėtares, sepse edhe hebrenjtė e sakatosur dhe tė pėrgjysmuar nga hollokausti i nazifashizmit hitlerian, qenkanė tė obliguar, tiu kėrkojnė falje gjermanėve dhe Gjermanisė?! Kėto dokėrra naive , pavarėsisht nga pėrmbajtja e mesazhit tė tyre nė rastin konkret tė shqiptarėve tė Kosovės, nuk i han asnjė nga pazaret e tregut tė lirė dhe tė integruar evropian, as tė atij global botėror. Produktet e kėtilla tė kėrkimfaljes sė I.Kadares mund tė plasohen vetėm nė tregjet e varfėra dhe toksikologjike tė imperilaistėve serbosllavė nė Ballkan (tė cilat janė duke u mbajtur gjallė nė saje tė financimit dhe tė shkėmbimit tė mjeteve dhe tė kapitalit tė kolaboracionizmit shqiptar si gjatė agresionit, ashtu edhe pas agresionit dhe gjenocidit tė Serbisė kundėr shqiptarėve dhe Kosovės) ,si dhe nė ato tė miqėve tė tyre tradicionalė (Paris, Moskė etj.), politika zyrtare e tė cilėve, zhvillimin e ngjarjeve tė fundit nė Kosovė, e cilėsoi nė kontekstin negativ, identik me atė I.Kadares, por me njė digresin tė vogėl, Moska as Parizi zyrtar, nuk u sugjeruan shqiptarėve tė Kosovės, qė pėr pastrimin etnik tė tyre dyditor, tu kėrkojnė ndjesė serbėve.
Sė teti, ish-kancelari gjerman, Vili Brant ka pasur arsye tiu kėrkonte falje publike hebrenjve, sepse Gjermania nazifashiste ishte vetė ajo, qė kishte kryerė hollokaustin dhe tė gjitha mizoritė mbi ta gjatė Luftės sė Dytė Botėrore. Mirėpo, shqiptarėt e Kosovės, as tė Shqipėrisė Etnike, nuk kanė qenė nė Aleancėn e Treshit (Gjermania, Japonia dhe Italia), as nė aleancat militare, paramilitare, policore e mercenare tė Serbisė sė Slobodan Milosheviqt nė kryerjen e tre gjenocideve nė Kroaci, nė Bosnjė dhe nė Kosovė gjatė dekadės sė fundme tė shekullit XX, por ishin viktimė e tyre. Nė kėtė rast, nuk mund tė vihet kurrfarė shenje barazimi e trazirave dyditore (17 e 18 mars 2004) tė shqiptarėve nė Kosovė me terrorizmin gjenocidal dhjetėvjeēar tė Serbisė sė Slobodan Milosheviqit, as me pastrimet etnike dhe hollokaustin gjithserb me Kishėn Ortodokėse Serbe nė krye kundėr shqiptarėve dhe Shqipėrisė Etnike, duke filluar qė nga viti 1876, kur zuri rrėnjėt e para patsrimi etnik i shqiptarėve nga Kosova Lindore, dhe nė periudhat mėpastajme historike, mė 1878, 1912,1913, 1918, 1939, 1945, 1999. Prandaj, e logjikshme, humane, kombėtare, e drejtė dhe objekltive, do tė kishe qenė, qė akti i kėrkimfaljes, tė fillonte nga serbėt dhe regjimet e tyre kriminele gjenocidale, sepse ato mbajnė pėrgjegjėsi historike, morlae dhe materiale pėr veprat barbare tė shfarosjes sė shqiptarėve dhe tė pacifikimit tė territoreeve tė tyre etnike, e jo shqiptarėt as tė Kosovės, as tė Shqipėrisė Etnike. Po tė veprohej kėshtu mbrapsht, atėherė do tė ndėrrohej roli i viktimės dhe i xhelatit. Kėtė strategji dhe taktikė tė tokės sė djegur antishqiptare, me shekuj e ka aplikuar propaganda, politika dhe diplomacia ushtarake e Serbisė sė madhe (e mbėshtetur nga Rusia dhe Franca), natyrisht e prirur dhe e ndihmuar nga elaboratet dhe raportet shpifėse tė Kishės Ortodokėse Serbe nė kurriz tė sė vėrtetės sė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike.
Fundja, ne edhe nuk kemi pse tu kėrkojmė falje, sepse gjatė gjithė historisė sė derisotme, ua kemi falur serbėve dhe malazezėve tė gjjtha tė kėqiat dhe veprat gjenocidale, qė i kanė kryerė mbi ne dhe Shqipėrinė Etnke. Prandaj, sot, ka ardhur, qė shqiptarėt as tė Kosovės, as tė Shqipėrisė Etnike, nuk kanė pse tiu kėrkojnė falje kolonizatorėve dhe tiranisė serbosllave, sepse borxhi historik-shekullor, ėshtė nė anėn e sė keqės sė kolonializmit serbosllav, e jo nė anėn e tė dėmtuarit-Shqipėrisė Etnike paqėsore. Historikisht dhe tradicionalisht, kėtu qėndron keqkuptimi me serbėt, sepse shqiptarėt gjithmonė i kanė amnistuar nga krimet dhe gjenocdiet e tyre, tė kryera mbi kurrizin dhe tokėn e tyre etnike. Pikėrisht, pėr shkak tė kėtij gabimi historik, politik e shkencor tė shqiptarėve, Serbia, Mali i Zi dhe Greqia, nuk kanė hequr dorė asnjėherė nga pretndimet dhe pushtiemt e tyre territoriale tė Shqipėrisė Etnike. Fatkeqėsisht, kėtė e dėshmojnė sot Kosova, Kosova Lindore, Malėsia e Madhe e Mbishkodrės, Ilirida dhe Ēameria, tė cilat edhe sot nė fillimshekullin 21 e kanė statusin e pandryshuar kolonial serbosllav, qė nga viti 1878. Kėtu qėndron kuintesenca e problemit shqiptar nė Ballkan, shkėndiat pėrflakėse tė sė cilės u reflektuan edhe nė ngjarjet e fundit nė Kosovė, e jo nė fajin, as nė pėrgjegjėsinė e shqiptarėve tė Kosovės, siē ka deklaruar nė mėnyrė shumė tė nxehtė dhe nė frymėn e diplomacisė elastike frėngo-evropiane nga Parisi. Prandaj, sugjerimi i tij, qė shqiptarėt e Kosovės, tiu kėrkojnė falje serbėve (pėr ēka tiu kėrkoj falje: pėr varresat masive tė viktimave shqiptarėve nga gjenocdi dhe hollokausti serb, tė cilat prehen deri nė Danub e Savė tė Beogradit, numri i tė cilave ende pėrfundimisht nuk dihet, dhe nuk ka arritur nė Kosovė?!) ėshtė jashtė kohe, iracional dhe i papranueshėm pėr shqiptarėt e Kosovės, dhe pėr tė gjithė shqiptarėt liridashės dhe patriotė tė vėrtetė, qė e kanė nė zemėr dhe shpirt interesin e pėrgjithshėm kombėtar dhe shtetėror tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike, pavarėsisht nga sondazhet dhe sabotimet e traktativave tė aleancave tė ndryshme tė diplomacisė evropiane a ndėrkombėtare me parashenjė tė mbėshtejes sė Aleancės sė Shenjtė serbosllave.
Shqiptarėt pėr lėshimet e tyre, do tiu kėrkojnė falje serbėve, malazezėve dhe grekėve, pasi ata tua kenė rikthyer territoret e tyre tė kolonizuara dhe tė copėtuara me dhunė dhe me gjenocid, nė saje tė favorizimit tė tyre nga ana e realpolitikės sė dikurshme tė Fuqive tė Mėdha tė Evropės. Shqiptarėt e Kosovės-Shqipėrisė Etnike, janė duke duruar, dhe janė duke pritur (qė nga viti 1878) qė serbomalazezėt dhe grekėt nė krye me kishėn e tyre ortodokėse, tė luajnė potezin e parė tė kėrkimfaljes shqiptarėve, duke iu rikthyer tė dretėn e tyre legjitime dhe lehale mbi tokat dhe pasurinė e tyre tė luajtshme dhe tė paluajtshme. Pra, ata janė nė potez, ata duhet tė sfidohen dhe tė kushtėzohen me aktin e kėrkimfaljes koleketive shqiptarėve. Ndryshe nuk ka asnjė kuptim tė humbet kohė, as energji tė debatohet nė temėn e kėrkimfaljes. Fundja, pa kthimin e territoreve shqiptare, kėrkimfalja e serbėve, e malazezėve dhe e grekėve shqiptarėve, nuk do tė kishte asnjė domethėnie , qė do tė ndikonte pozitivisht nė normalizimin e marrėdhėnieve me shqiptarėt nė Ballkan. Klima e detantit midis shqiptarėve dhe malazezėve e grekėve, do tė arrihej nė atė moment (sė pari) me tė fituar Kosova pavarėsinė. Ndyrshe, akti i kėrkimfaljes nga ana e serbosllavėve, do tė ishte vetėm njė pėrsėritje e humorit tė zi tė politikės dhe tė propagandės sė tyre gjenocidale dhe neokolonialiste mbi Kosovėn-Shqipėrinė Etnike.
Ka edhe shumėēka tė thuhet dhe tė debatohet nė kėtė temė, mirėpo, unė po pėrfundoj me kaq, duke mos u pajtuar me asnjė vlerėsim tendecioz, subjektiv dhe tė njėanshėm ( pavarėsisht se kush qėndron pas tyre, qoftė si biznismen, politikan, si filozof, si jurist a diplomat). Gjithmonė, e vėrteta duhet tė shikohet nė sy, pavarėsisht nga interesat personale dhe konvergjente me ato tė politikės ditore qoftė nė shkallė vendore a ndėrkombėtare. Ndryshe, flasim dhe debatojmė pėr diēka tjetėr, nė stilin utopik tė Sen Simonit, se Liria ėshtė pengesa kryesore pėr zhvillimin dhe pėrparimin e njerėzimit mbase ajo e rrezikon industrializimin dhe organizimin racional) , qė i ėshtė bėrė zhvillimit tė ngjarjeve tė fundit nė Kosovė.
|
E premte, 19 mars, 2004 ADEM DEMAĒI: ANALIZA TĖ FTOHTA MBI TEMA TĖ NXEHTA
Zotėrinj tė institucioneve formale tė Kosovės, zotėrinj tė UNMIK-t, zotėrinj tė regjimit tė Beogradit, pėr erupcionin e pakontrolluar tė mllefit e tė dėshpėrimit qytetar tė Kosovės, ju jeni fajtorė e askush tjetėr. Mos u mundoni ti mjegulloni e ti fshihni gjynahet tuaja. Mos u mundoni ti gjeni kriminelėt e fajtorėt, pėr vdekjen e dhjetėra qytetarėve tė pafajshėm, jashtė radhėve tuaja. Mos u mundoni ti lani duart nga gjaku i qindra tė plagosurve kosovarė me fraza bajate e demagogjike. Mos u mundoni zotėrinj qė, me qytetarėt e Kosovės edhe mė tutje tė silleni si me dofarė kalamajsh, sepse ditėn e djeshme ata dhanė provėn e gjallė, tė lame me gjak, se, tashmė, janė tė pjekur dhe se nuk do ti mashtroni mė kurrė me dallavere e fjalė boshe. Ju, zotėrinjtė e institucioneve formale tė Kosovės, jeni fajtorėt kryesorė pėr krejt vuajtjet, mjerimin e zhgėnjimin e qytetarėve tė Kosovės. Jeni fajtorė se, disa prej jush, nga interesa personale e mendjelehtėsia, keni nėnshkruar Marrėveshjen e Rambuje-Parisit me ēka keni hequr dorė nga kryengritja ēlirimtare; keni shkelur vullnetin pėr pavarėsi tė qytetarėve tė shprehur me anėn e Referendumit tė shtatorit 1991; me dredhi e me mjete tė palejueshme keni fshehur, para qytetarėve zemėrbardhė tė Kosovės, tė vėrtetėn se Rezoluta 1244 e KS tė OKB-sė sanksionon sovranitetin e atėherė Jugosllavisė e tash tė Unionit Mali i Zi-Serbi mbi Kosovėn; jeni fajtorė zotėrinj se keni marrė pjesė nė hartimin e Kornizės Kalimtare Kushtetuese tė Kosovės e cila tė gjitha pushtetet thelbėsore ia rezervon tė Dėrguarit special tė OKB-sė, kurse kosovarėve ju lehet vetėm pushteti i kontrolluar lokal; jeni fajtorė zotėrinj sepse, ndonėse e keni ditur fare mirė se pushteti juaj i vėrtetė ka pėr tė qenė krejt formal dhe fort i kufizuar, ju, megjiatė, keni pranuar qė, para qytetarėve naivė, tė luani rolin sikur jeni pushteti vetė. Nuk do tė kishte hapėsirė pėr ti rreshtuar tė gjitha veprimet tuaja qė ilustrojnė kėtė tė vėrtetė pėr ju dhe pėr sjelljet tuaja. Por, qytetarėt i mbajnė nė mend tė gjitha kėto prandaj edhe pezmi e revolta e tyre erdhi e u rrit deri nė erupcionin vulkanik qytetar. Ju, zotėrinjtė e regjimit tė Beogradit, jeni fajtorė qė, pėr interesat tuaja momentale politike, po manipuloni nė mėnyrė tė vrazhdė me qytetarėt serbė tė Kosovės duke rrezikuar interesat e tyre afatgjatė nė Kosovė dhe duke rrezikuar edhe njė herė, fort seriozisht, paqen nė kėto hapėsiara; jeni fajtorė, zotėrinj kuazidemokratė tė Beogradit qė, duke vazhduar me pėrpikmėri politikėn hegjemoniste tė Millosheviqit, po i fryni zjarrit tė urrejtjes, tė mosbesimit dhe tė konflikteve midis shqiptarėve dhe tė pakicave tjera tė Kosovės, nė njėrėn anė, e tė pakicės serbe nė anėn tjetėr; jeni fajtorė, zotėrinjtė e Beogradit, sepse keni aktivizuar pėrsėri tė gjithė mekanizmat e agjenturave terroriste serbe nė Kosovė dhe, me vrasjet e shpėrthimet tuaja tė shpeshta, po mbillni tmerr e pasiguri gjithandej Kosovės; jeni fajtorė, zotėrinj tė Beogradit, sepse urrejtja e tėrbuar tek pakica serbe kundėr shqiptarėve dhe tė tjerėve nė Kosovė, tė cilėn e nxitėt dhe po e nxitni me tė gjitha mjetet e shumta qė keni nė dispozicion, mė nė fund, arriti qė tė bėnte qė tė shpėrthente erupcioni i pakontrolluar i qytetarėve kundėr rrezikut tė riokupimit ose tė copėtimit tė Kosovės. Do tė duhej hapėsirė fort e madhe pėr tė ilustruar, pėr tė numėruar e pėrshkruar tė gjitha veprimet tuaja, nė kėtė frymė e nė kėtė drejtim, zotėrinj kuazidemokratė tė Beogradit. Ju, zotėrinj tė UNMIK-ut, miqėt tanė nga tė katėr anėt e botės, nė krejt kėtė punė, mė sė paku jeni fajtorė, sepse ju keni ardhur dhe kėtė e keni thėnė hapur, pėr tė implementuar Rezolutėn 1244 tė KS si organ ekzekutiv i OKB-sė. Mirėpo, as ju, zotėrinj tė nderuar, nuk jeni pa gjynahe. Nė rolin tuaj, kinse ndėrmjetėsues nė Kosovė, si shumė ashiqare po merrni anėn e serbėve dhe madje edhe po identifikoheni me regjimin e Beogradit, i cili as ska qenė, as sėshtė demokrat. Ju, zotėrinjė, jo vetėm qė po i toleroni, por edhe po i pėrkrahni privilegjet e beneficionet e shumta nė favor tė pakicės serbe dhe tė shtetit serb. Ju, zotėrinj tė UNMIK-ut, terė kohėn, qė nga 1999-ta, toleruat ndarjen e Mitrovicės, toleruat pushtetin paralel, duke deklaruar gjithė kohėn se nuk duhet tė tolerohen kėto gjėra. Ju keni folur dhe po flisni sikur tė ishit nė njėfarė opozite e jo si forcė qė keni pushtetin e plotė nė Kosovė. Si mund tė shpjegohet, bie fjala, qė toleranca ndaj pakicės serbe tė shkojė deri nė atė shkallė, sa qė tri ditė tė zgjasė bllokada e rrugės mė tė rėndėsishme nė Kosovė? Plagosja e atij djalit tė ri ishte njė krim i pafalshėm, por megjithatė, nuk mund tė tolerohet bllokada e krejt njė shoqėrie aq lehtė. Ku ishin kėtu forcat e UNMIK-ut, ku ishin forcat e KFOR-it qė tė normalizonin gjendjen dhe tė vazhdonin hetimet e nevjshme nė rastin pėrkatės? Ose si ėshtė e mundur qė toleranca e UNMIK-ut tė jetė aq e madhe saqė ēetnikėt e vendosur nė veri tė Kosovės tė marrin guximin qė edhe qent ti ndėrsejnė kundėr fėmijve shqiptarė. Si ėshtė e mundur qė tė insistohet nė kthimin e serbėve tė ikur nga Kosova, kurse tė mos insistohet, tė paktėn nė tė njėjtėn mėnyrė edhe pėr kthimin e shqiptarėve tė dėbuar nga shtėpitė e trojet e tyre nga Mitrovica e veriut? Tė mos pėrmenden edhe shumė e shumė raste tė kėsaj natyre qė ndodhėn e po ndodhin gati pėrditė nė pjesėn veriore tė Kosovės e tė Mitrovicės. Me sjlljet dhe me praktikėn tuaj, ju, zotėrinjtė e shumtė tė UNMIK-ut, po i kompromitoni nė masė tė tepruar sa sbėn parimet elementare tė demokracisė dhe tė humanizmit. Dhe kėtė, nė tė gjitha fushat ku ju keni pasur ēasje e, ju keni pasur e keni ēasje nė tė gjitha fushat mė tė rėndėsishme tė jetės nė Kosovė. E keqja mė e madhe ėshtė se popullata e Kosovės e cila i ka pritur forcat e UNMIK-t e tė NATO-s me shpresa tė mėdha dhe me besim tė madh, kurse tash, pas pesė vjetėsh po zhgėnjehet me mosefikasitetin total tė kėtyre miqėve tanė. Pa tjetėr duhet tė theksojmė me forcė se veprimet kriminale tė disa individėve qė lėshohen kundėr ndėrtesave fetare dhe kundėr shtėpive shėndetėsore e administrative, ose kundėr vendbanimeve tė popullatės serbe i qesin hije tė keqe dhe tė turpshme kėtij rrebelimi tė drejtė qytetar. Nė fund, tė themi se ky erupcion i pakontrolluar do tė ndalet shumė shpejt, por kjo duhet tė jetė njė rast i mirė qė faktorėt ndėrkombėtarė dhe ata tė regjimit tė Beogradit, ta rishikojnė edhe njė herė pozicionimin e tyre lidhur me Kosovėn duke pasur parasysh tė drejtėn pėr vetvendosje tė qytetarėve tė Kosovės, nė mėnyrė qė tė gjithė sa janė nė Kosovė dhe rreth Kosovės tė fitojnė dhe askush tė mos humbė. |
NUK ĖSHTĖ HUMANE, DEMOKRATIKE AS LIGJORE MBAJTJA NĖ BURG E GAFURR ADILIT, PĖR SHKAK TĖ BINDJEVE TĖ TIJ POLITIKE E KOMBĖTARE SI SHPREHJE E RIBASHKIMIT DHE E ĒLIRIMIT ANTIKOLONIAL TĖ SHQIPTARĖVE NĖ BALLKAN
APEL VĖLLAZĖROR
PRESIDENTIT TĖ REPUBLIKĖS SĖ
SHQIPĖRISĖ, ALFRED MOISIU
I nderuar Zoti President, Alfred Moisiu
Me keqardhje morėm lajmin se mė 1 korrik tė kėtij viti inspektorėt e lartė tė SHIK-ut nė territorin e Republikės sė Shqipėrisė e kanė arrestuar dhe burgosur Gafurr Adilin, kryetarin e Frontit pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar/FBKSH/, me pretekst se ai si shtetas i huaj i ka shkelur ligjet dhe cenuar interesat e Republikės sė Shqipėrisė. Me gjithė respektin dhe besimin ndaj autoriteteve dhe zėdhėnėsėve tė Ministrisė sė Punėve tė Brendshme tė Shqipėrisė, ne konsiderojmė se njė konstatim i kėtillė i organeve pėrkatėse tė policisė dhe tė gjyqėsisė hetuese tė qeverisė shqiptare, ėshtė i ngutshėm, hipotetik dhe i paqėndrueshėm, pėr shkak se ne, qe mė se tri dekada e kemi tė njohur fare mirė personalitetin dhe veprėn kombėtare patriotike tė deritashme tė vėllaut tonė, Gafurr Adilit. Ai mund tė jetė i gjykuar nė Tiranė, por assesi pėr kryerje tė ndonjė akti nacionalist apo racist, si deklaron shtypi zyrtar i Tiranės (Korrieri, Shekulli dhe Gazeta Shqiptare). Pėr vepra nacionaliste tė shpifura dhe tė konstruktuara me paramendim, sikurse para 30-tė viteve tė shkuara, Gafurr Adilin, mirėfilli janė tė gatshme ta gjykojnė me burg tė rėndė shumėvjeēar vetėm gjykatat inkuizitore antishqiptare tė Serbisė, tė Malit tė Zi dhe tė FYROM-it, pėr shkak se kėto institucione tė drejtėsisė gjithmonė nė ushtrimin e veprimtarisė sė tyre procedurale dhe legjislative, idetė, luftėn dhe pėrpjekjet e ēdo shqiptari pėr tu ēliruar dhe shkėputur nga tutela sundimit mizor kolonialist serbomadh, e kanė cilėsuar ligjėrisht si vepėr penale me pėrmbajtje nacionaliste dhe raciste kundėr interesave tė popujve sllavė, si dhe tė shkatėrrimit tė Serbisė sė Madhe(Jugosllavisė), me qėllim pėr tiu bashkėngjitur territorialisht Shqipėrisė. Mirėpo, ipso facto gjyqet e tilla, tė organizuara dhe tė montuara kundėr shqiptarėve, edhe pse nuk ishin me bazė ligjore, kishin pėr qėllim qė pėrmes startegjisė sė tyre tė terrorit dhe tė frikėsimit, ti detyronin tė gjitha gjeneratat e patriotėve shqiptarė, qė ata ti braktisnin idelain dhe aspiratat shekullore pėr liri dhe pavarėsi tė tokave tė tyre stėrgjyshore, por fatbardhėsisht qė nga viti 1912 e deri mė sot, njė strategji e kėtillė e asimilimit dhe e shfarosjes sė shqiptarėve nė Kosovė dhe nė trojet e tjera tė Shqipėrisė Etnike, kurrė nuk arriti tė bėhet realitet i arkitekturės hegjemonsite tė Serbisė sė Madhe.Duke konsideruar se Gafurr Adili ėshtė arrestuar dhe burgosur pa tė drejtė, pėr shkak tė bindjes, tė pėrcaktimit dhe tė veprimtarisė sė tij ideopolitike dhe kombėtare nė favor tė mbrojtjes sė ekzistencės dhe tė interesave vitale tė popullit shqiptar, tė kolonizuar dhe tė shtypur nga sundimi i egėr kolonialist serbosllav, ne si intelektualė shqiptarė dhe veprimtarė tė shkencės dhe tė kulturės kombėtare shqiptare dhe tė asaj ndėrkombėtare, gjithashtu, tė pėrcaktuar dhe tė vendosur pėr tė mbrojtur sine qua non tė drejtėn historike dhe interesin e pėrgjithshėm tė kombit dhe tė shtetit shqiptar brenda kufijve tė tij etnikė, e ndjejmė si detyrim moral, kombėtar dhe atdhetar qė tiu drejtohemi me kėtė apel vėllazėror dhe shqiptar (i cili nuk prejudikon nė asnjė mėnyrė ndonjė element shprehės tė gjuhės sė komunikimit tė panatyrshėm, qė do tė cenonte integritetin e personalitetit tė Juaj si njeri dhe si institucionin shtetėror), qė ta lironi nga burgu i Tiranės, Gafurr Adilin, kryetarin e Frontit pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar(FBKSH), sepse dyshojmė qė motivet e arrestimit dhe tė burgosjes sė tij kanė thjesht karakter politik dhe propagandistik, tė gatuara, tė pėrgatitura dhe tė importuara nė Shqipėri nga kuzhinat e burgjeve famėkeqe serbosllave tė Idrizovės, tė Nishit, tė Pozharevcit, tė Sremska Mitrovicės, tė Velika Gradishkės, tė Goli Otokut, tė Padinska Skelės, tė Beogradit etj., kėtu e 20 vjet mė parė nė ish-Jugosllavinė-Serbinė e Madhe tė Titos, pėrkatėsisht tė Slobodan Milosheviqit. Mirėpo, qeveria shqiptare (me gjithė aktin e ngutshėm tė arrestimit dhe tė burgosjes sė Gafurr Adilit), nuk do tė duhej tė binte nėn ndikimin dhe gėnjeshtrat e fabrikuara dhe tė trilluara tė shėrbimeve policore sekrete, si dhe tė gjykatave politike-policore tė Unionit tė SMZ-sė dhe tė FYROM-it (pėr ti riburgosur dhe pėr ti rigjykuar shqiptarėt sikurse Gafurr Adilin pėr nxitje tė urrjetjes ndėrnacionale, siē e rėndojnė atė akuzat e dosjeve tė tij tė mėparshme tė zeza, tė montuara nga shėrbimet sekrete policore dhe nga gjyqet politike tė regjimeve paraprake nacionaliste serbosllave), nė saje tė sė cilave plot 5o vjet burgjet e tyre kanė qenė tė banuara vetėm me tė burgosur shqiptarė tė pambrojtur nga askush, ndėr tė cilėt edhe Gafurr Adili qė nga mosha rinore, si nxėnės i shkollės sė mesme nė Republikėn Socialiste tė Maqedonisė dhe, si studnet i Universitetit tė Kosovės, e mė pas i pėrndjekur nga fallangat e ndryshme policore dhe ushtarake (udba dhe kos etj.) serbosllave dhe kolaboracionsite edhe nėpėr shtete tė ndryshme tė Evropės. Sa kanė qenė me bazė ligjore akuzat dhe dėnimet individuale dhe kolektive kundėr shqiptarėve nė temėn e pėrndezjes sė urrjetjes ndėrnacionale dhe tė prishjes sė bashkim-vėllazėrimit, fatkeqėsisht kėtė e vėrtetoi preludi i ushtrimit tė gjenocidit dhe tė reprezalieve serbomalazeze mbi shqiptarėt dhe Kosovėn, i cili e tronditi dhe e shokoi tėrė botėn, si dhe vetė Shqipėrinė, e cila brenda pesėmujorit tė parė tė vitit 1999, qe vėrshuar nga afro 800.000 mijė refugjatė shqiptarė nga Kosova. Pra, sė fundi, hollokausti serbomadh dhe djegia e Kosovės mė 1998-1999, e vėrtetuan para opinionit tė brendshėm ballkanik dhe atij ndėrkombėtar se nė cilėn anė ishte mbarėsuar pothuajse mė se njė shekull nacionalshovinizmi dhe urrjetja brutale racore, ajo ishte ana serbonalazeze, e jo ana shqiptare. Historikisht ėshtė provuar se as nė formėn doktrinare, as nė atė praktike nuk ka qenė i njohur fenomeni i nacionalizmit dhe i racizmit shqiptar. Duke vlerėsuar se veprimtaria e deritashme politike dhe kombėtare e Gafurr Adilit ishte nė pėrputhje tė plotė me shprehjen objektive dhe tė ligjshme tė kėrkesės historiko-politike pėr ribashkimin e kombit shqiptar dhe tė ēlirimit antikolonial tė territoreve tė Shqipėrisė Etnike, tė cilat edhe sot (pėr shkak tė subjektivitetit dhe njėanshmėrisė sė drejtėsisė sė Evropės sė civilizuar, si dhe pėr arsye tė inferioritetit tė politikės shqiptare ) nė fillimshekullin XXI, gjenden nėn sistemin e kolonializmit klasik tė Serbisė, tė Malit tė Zi, tė FYROM-it dhe tė Greqisė. Lufta programore dhe pėrpjekjet politike paqėsore tė Frontit pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar(FBKSH), tė udhėhequr nga kryeatri i saj, Gafurr Adili kanė pėr qėllim dhe synim tė fundit zgjimin e ndjenjės dhe tė pėrgjegjėsisė gjithėkombėtare shqiptare si parim dhe vlerė kulmore tė ribashkimit dhe tė rezistencės antikoloniale ēlirimtare kombėtare pėr ti shkėputur pėrgjithmonė vargonjtė e tiranisė sė pėrgjakshme koloniale serbosllave, dhe pėr ta pėrmbysur verdiktin e imperializmit serbomadh tė viteve 1912-1913; 1915-1919-1920; 1939-1945; 1945-1999, i cili pa tė drejtė ra mbi kurrizin e gjithė popullit shqiptar, dhe pati pėr pasojė tragjike copėtimin dhe grabitjen e tokave tė tyre indigjene tė Shqipėrisė Etnike. Prandaj, konsiderojmė se, pėrpjekjet politike e paqėsore pėr ēlirim dhe pavarėsi tė popullit dhe tė territorit etnik shqiptar, tė kolonizuar nga shtetet kolonialiste sllave, tė cilat hėpėrhė janė duke u zhvilluar nė kuadrin e Frontit pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar nėn drejtimin e Gafurr Adilit dhe bashkėmendimtarėve dhe bashkėveprimtarėve tė tij, moralisht dhe ligjėrisht nuk mund tė jenė objekt arrestimesh, burgosjesh apo denoncimesh (sikurse nė rastin konkret qė kanė vepruar pėrfaqėsuesit e SHIK-ut me arrestimin dhe brugosjen e veprimtarit dhe udhėheqėsit politik, Gafurr Adili), sepse janė nė harmoni tė plotė me parimet dhe me dispozitat e Kushtetutės sė Shqipėrisė, edhe me ato tė Kartės sė Kombeve tė Bashkuara nė tė cilat ėshtė e sanksionuar e drejta e vetėvendosjes sė popujve dhe e vendeve tė kolonizuara nė mbarė botėn. Sė kėndejmi, kjo e drejtė dhe kėrkesė e ligjshme nuk mund ti mohohet vetėm popullit tė kolonizuar shqiptar dhe territorit tė tij etnik, tė copėtuar nga katėr shtete kolonialiste sllave nė Ballkan.
I nderuar Zoti President, Moisiu
Jemi tė vetėdijshėm pėr tė gjitha kushtet dhe rrethanat nė tė cilat ndodhen sot Shqipėria dhe tė gjithė shqiptarėt nė Ballkan nė ndėrthurjen dramatike tė proceseve dhe tė reformave ekonomiko-shoqėrore dhe demokratike, qė imponojnė dialektikėn e ndėrvarėsisė sė bashkėpunimit dhe tė bashkėveprimit tė faktorėve subjektivė dhe objektivė tė politikės sė brendshme dhe diplomacisė shqiptare me faktorėt e jashtėm tė politikės sė bashkėsisė ndėrkombėtare. Mirėpo, me gjithė respektimin dhe vlerėsimin pozitiv tė krijimit tė marrėdhėnieve dhe tė realiteteve tė reja ekonomiko-shqoėrore, multietnike, integruese, politike e demokratike si nė kuadrin e Paktit tė Stabilitetit tė Shteteve tė Evropės Juglindore, ashtu edhe nė Ballkan, ne qė nuk merremi me politikė, por me veprimtari shkencore, nuk kemi asnjė tė drejtė morale, njerėzore, kombėtare as profesionalee, qė ta murkullojmė dhe ta heshtim tė vėrtetėn historike mbi ēėshtjen e pazgjidhur koloniale shqiptare nė Ballkan, pėr hir tė ndonjė interesi tė ngushtė personal, grupor, ideologjik ose partiak tė politikės ditore qoftė tė brendshme apo tė jashtme.Edhe pse me vite tė tėra jemi nė shėnjestėr dhe nėn trysninė e survejimin permanent tė qarqeve tė ndryshme virulente dhe agresive tė agjentėve dhe tė agjenturave tė imperialistėve serbosllavė nė Ballkan, ne si veprimtarė tė shkencės dhe tė kulturės shqiptare, nuk mund tė heqim dorė vullnetarisht nga ndriēimi i gjithanshėm politik dhe shkencor i kėrkesės racionale dhe tė qėndrueshme mbi historinė, drejtėsinė dhe parimin kombėtar etnik dhe territorial tė shqiptarėve nė Ballkan.Edhe pse nė kėtė vėshtrim (pėr hir tė intrigave, mashtrimeve, pėrfitimeve personale materiale dhe tė teorive e praktikave tė ndryshme tė komplotit, tė cilat janė mjetet dhe instrumnetet mė oprecionalizuese tė koniunkturave politike dhe diplomatike antishqiptare nė funksion tė shkatėrrimit dhe tė denigrimit tė vlerave individuale dhe kolektive kombėtare shqiptare) reflektohen sfida dhe tendenca, qė ti sofistikojnė dhe kontestojnė prirjet dhe angazhimin tonė politik, kombėtar dhe shkencor nė sensibilizimin dhe nė mbrojtjen e kėrkesės pėr ribashkim dhe ēlirim kombėtar antikolonial, qė rezulton nga objektivat dhe interesat prioritare strategjike tė Frontit pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar(FBKSH), ne nuk do tu nėnshtrohemi as nuk do tu bindemi verbėrazi egocentrizmit dhe egoizmit tė tyre antishqiptar dhe, asnjė presioni tjetėr tė politikės propagandistike tė shovinizmit serbosllav ballkanik dhe tė aleancave tė tij mbrojtėse, qė kanė pėr qėllim afatgjatė ta pėrvetėsojnė politikėn dhe shkencėn shqiptare nė favor tė interesave tė mbrojtjes sė sovranitetit kolonialist dhe imperialist tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi nė Ballkan, por me ndjenjėn e pėrgjegjėsisė mė tė lartė pėr fatin e ribashkimit tė gjithė kombit dhe atdheut shqiptar, nuk do tė kursejmė asgjė prej vetes, qė vazhdimisht tė kontribuojmė nė mbėshtetjen dhe nė avancimin e politikės shqiptare, qė ēon drejt hapjes sė shtigjeve tė reja nė krijimin e marrėdhėnieve paqėsore me vendet e tjera si nė rajonin ballkanik, ashtu edhe nė atė evropian.Pavarėsisht nga ambiciet e sėmundjes sė liderizmit dhe tė metodologjisė bashkėrenduese tė politikave paranoide, simpliste dhe antishkencore, prapa tė cilave fshihen qėndrime antishqiptare tė bartėsve tė tyre, ne si veprimtarė tė shkencės mbjamė pėrgjegjėsi morale dhe kombėtare, qė popullit tia tregojmė tė vėrtetėn se pėrpjekjet, sakrificat, lufta dhe atdhedaushira e bijėve dhe e bijave tė tij mė tė mirė, si dhe kėrkesa e tyre pėr ribashkim dhe pėr tu ēliruar nga zgjedha shekullore e kolinializmit serbosllav (pėr tė cilat ideale dhe qėllime tė larta atdhetare lufton dhe vepron pakompromis, edhe Gafurr Adili, kėtu e njėzet vite mė parė, pėr ēka, pa tė drejtė ėshtė arrestuar, burgosur dhe ekziston rreziku tė denocohet nga regjimet totalitare kolonialiste serbosllave, vetėm pse ishte shqiptar, vetėm pse kėrkonte liri, mėvetėsi dhe shpėtim pėr popullin e kolonizuar shqiptar nga thundra e huaj barbare sllave. Ėshtė pėr tu habitur dhe pėr tė mos i besuar vetėvetes se pėr motive tė kėtilla ēlirimtare kombėtare, Gafurr Adili, kryetari i FBKSH-sė, mė 1 korrik, 2003, ėshtė arrestuar dhe burgosur gabimisht edhe nga SHIK-u i pushtetit tė sotėm demokratik tė Republikės sė Shqipėrisė) ėshtė e drejtė e moralshme dhe e obligueshme, si dhe tėrėsisht e justifikueshme me ligjet dhe me ligjshmėritė e sė drejtės ndėrkombėtare dhe tė rendit tė ri juridik pozitiv ndėrkombėtar.Pavarėsisht nga pesha e torturave, e vrasjeve, e burgosjeve dhe e gjenocideve koherente sistematike dhe tė institucionalizuara mbi qenien gjithėkombėtare shqiptare nė shekuj, si dhe nga trajtesat politike me pėrmbajtje dhe vlerėsime tė sipėrfaqsishme, tendencioze, tė pathemelta, aprioristike, antihistorike dhe antishknecore (nė dritėn e zymtė tė modernės sė sotme ekspansioniste dhe kolonialiste), ne si intelektualė shqiptarė me bindje dhe me besim tė palėkundshėm ndaj interesit nacional gjithėkombėtar shqiptar, nuk do tė abstenojmė, as nuk do tė devijojmė pėr asnjė milimetėr nga sensibilizimi dhe mbrojtja e idesė dhe e konceptit tė politikės strategjike shqiptare pėr ēlirimin antikolonial tė Kosovės, si dhe tė gjitha trojeve tė tjera shqiptare, tė kolonizuara dhe tė copėtuara nga shtetet kolonilaiste sllave nė Ballkan, edhe pse jemi tė vetėdijshėm se kjo aspiratė dhe imperativ ynė shekullor nuk mund tė bėhet brenda natės, mirėpo, ne ia kemi borxh popullit, qė dot mos ta heshtim problemin kolonial tė 50% tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė sė kolonizuar nga shtetet fqinje sllave(Serbia, Mali i Zi, FRYM-i dhe Greqia) ballkanike, sepse ndryshe, brezat e rinj tė sotėm, edhe ata, qė do vijnė pas nesh, me tė drejtė do na gjykonin dhe mallkonin, nėse ne, nuk do tė arrinim qė, shkencėrisht atyre tua lėmė amanet hartėn e kufijve etnikė dhe gjeopolitikė tė Shqipėrisė Etnike. Vetėm nė kėtė mėnyrė ata do tė jenė nė gjendje, qė ti pėrballojnė gėnjeshtrat, pėrrallat dhe mitet e historiografisė falsifikatore dhe tė politikės religjioze tė Kishės Ortodokse Serbe, se janė nė truallin e tyre etnik shqiptar, e jo kursesi nė zemrėn dhe djepin e territorit tė huaj serbosllav, siē pohojnė pa turp mantijat e zeza, duke i ndėrruar, me shekuj, e edhe sot tezat nacionalshoviniste dhe imperialiste tė Serbisė sė Madhe.Konsiderojmė se pėr pozitėn e sotme tragjike tė kombit shqiptar tė kolonializuar dhe tė copėtuar nė Ballkan, pėrgjegjėsinė mė tė madhe e mbajnė forcat udhėheqėse politike nė pushtet dhe vetė inteligjencia shqiptare, qė nė forma, dhe pėr shkaqe tė pakuptueshme, e heshtė ēėshtjen e ribashkimit dhe tė ēlirimit antikolonial si tė Kosovės, ashtu edhe tė rajoneve tė tjera, qė historikisht i pėrkasin tėrėsisė territoriale tė Shqipėrisė Etnikie.Ne vlerėsojmė se ėshtė potez i gabuar dhe i papėrmirėsueshėm politik, nėse para bashkėsisė ndėrkombėtare pranojmė se, ēėshtja e Kosovės dhe e viseve tė tjera shqiptare ėshtė ēėshtje ndėrnacionale kontestuese, e jo ēėshtje e pazgjidhur koloniale shqiptare nė relacionet ballkanike. Natyrisht, se prioritet parėsor strategjik dhe politik duhet tė ketė zgjidhja e problemit kolonial tė Kosovės.
I nderuar Zoti President, Mosiu
Ne konsiderojmė se, pėrpjekjet tona nė fushėn e shkencės dhe tė politikės shqiptare dhe tė asaj ndėrkombėtare, qė tė mos e heshtim porblemin e pazgjidhur kolonial shqiptar nė Ballkan, as historikisht, as politikisht, e as diplomatikisht nuk meritojnė tė apostrofohen si tendencė apo prirje skajshmėrie, qė sipas logjikės sė molepsur tė profiterėve tė politikės kombėtare shqiptare, ka pėr qėllim destabilizimin e paqes dhe tė sigurisė nė rajon. Pėrkundrazi, pėrpjekjet tona tė pareshtuara janė nė funksion tė bashkėpunimit tė ndėrsjellė dhe tė krijimit tė klimės sė favorshme tė detantit paqėsor, tė thellimit tė masave tė sigurisė dhe tė mirėbesimit politik nė Ballkan, por jo assesi, duke i izoluar shqiptarėt e kolonizuar si tepricė minoritare nėpėr rezervatet latifundiste koloniale tė Serbisė, tė Malit tė Zi, tė FYROM-it dhe tė Greqisė, sepse kjo do tė ishte e pamoralshme dhe e papranueshme edhe pėr vlerat fundamentale universale tė rendit tė ri botėror (liria, siguria, rendi, drejtėsia, paqja dhe mirėqenia) edhe pėr shkencėn e sė drejtės ndėrkombėtare dhe tė marrėdhėnieve politike ndėrkonbėtare.Edhe kėrkesa e shqiptarėve pėr vetėvendosje dhe ribashkim duhet kuptuar drejt, sepse ėshtė e njėllojtė pėr nga pėrmbajtja dhe karakteri i saj, sikurse edhe kėrkesa historikisht e drejtė e gjermanėve, tė cilėt pas pėrfundimit tė kaptinės 50-vjeēare tė luftės sė ftohtė, pėrkatėsisht pas shembjes sė ish-BRSS-sė(1989), arritėn tė ribashkohen nė njė shtet tė vetėm nė Evropė. Ribashkimi i Gjermanisė i pėrgėnjeshtroi praktikisht tė gjitha analizat vlerėsiuese spekuluese dhe tendencioze tė politikave me prirje antigjermane, sepse ky proces ndikoi pozitivisht nė thellimin e bashkėpunimit ekonomiko-politik e ushtarak evropian, si dhe nė stabilitetin e ruajtjes sė paqes dhe tė sigurisė sė tėrė Evropės. Nė kėtė kontekst, duhet tė shikohet dhe trajtohet edhe kėrkesa historike e shqiptarėve pėr ribashkim nė njė shtet etnik shqiptar nė Ballkan, i cili do tė jetė faktori kryesor pėr rujatjen e ekulibrit tė paqes dhe tė sigurisė, jo vetėm nė dimensione rajonale, por edhe mė gjerė.Prandaj, ne konsiderojmė se shtruarja e kėrkesės pėr ēlirim antikolonial sllav dhe pėr ribashkimin gjithėkombėtar nuk mund tė cilėsohet se ka karakter nacionalist ose regresiv apo destabilizues as pėr politikėn shqiptare, as pėr manovrimin e saj diplomatik nė rajon, dhe mė gjerė nė marrėdhėniet ndėrkombėtare, por ėshtė temė historiko-pilitike, qė kėrkon qasje dhe zgjidhje objektive si nga politikat shqiptare nė pushtet, ashtu edhe nga diplomacia dhe politika e jashtme e BE-sė, tė sanksionuara nė agjendat integruese, ekonomike, demokratike dhe paqėsore pėr popujt dhe shtetet e Evropės Juglindore.I nderuar Zoti President, Moisiu Sa mė sipėr, po iu drejtohemi me kėnaqėsi tė veēantė dhe me shpresa tė pathyera, se do tė merrni parasysh konsideratat tona, qė kanė tė bėjnė me aktualizimin, me trajtimin dhe me mbrojtjen e drejtpėrdrejtė tė ēėshtjeve jetike kombėtare, politike dhe territoriale tė shqiptarėve nė Ballkan. Ju lutemi qė pėr kėto ēėshtje madhore, qė pėrcaktojnė fatin historik tė kombit dhe tė atdheut shqiptar, ti merrni tė gjitha masat pėrkatėse pėr shpėtimin e tyre. SOT ĖSHTĖ DITA E FUNDME. SOT A KURRĖ. KOMBI PRET PREJ JUSH KĖTĖ AKT PATRIOTIZME DHE URTĖSIE POLITIKE. KOMBI PRET PREJ JUSH TĖ BĖNI DETYRĖN ME DORĖN NĖ ZEMĖR PĖR TĖ MIRĖN E ATDHEUT.(Fan Stilian Noli).Ska dyshim se, kėshtu, njėkohėsisht do tė pėrmbushnit edhe kėtė amanet tė pavdekshėm tė Fan S. Nolit (erudit dhe figurė e shquar poliedrike e kulturės, e letėrsisė dhe e shkencės kombėtare shqiptare), patriotit dhe luftėtarit tė pakompromis nė mbrojtjen dhe shpėtimin e qenies shqiptare dhe tė vlerave tė pėrgjithshme historike, politike dhe kombėtare tė Shqipėrisė Etnike.Gjithashtu, po tė ishte gjallė i ndjeri, Fan Noli ynė i madh, do ti bashkėngjitej edhe kėsaj kėrkese tonė historike dhe vėllazėrore shqiptare, drejtuar Presidentit tonė tė dashur dhe tė lartnderuar, Alfred Moisiut pėr lirimin nga burgu tė Gafurr Adilit (kryetarit tė Frontit pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar, i cili pėr motive politike kombėtare shqiptare, po mbahet ende nė burgun hetues tė Tiranės), nė mėnyrė qė tė mos pėrsėritet mė kurrė ndėr shqiptarė historia e recidivave(pavarėsisht nga pėrcaktimet ideologjiko-politike dhe partiake) dhe e plagėve tė hidhura tė vėllavrasjes dhe pėrēarjes brendashqiptare, si dikur: ... Nėno moj, mbaj zi pėr vėllanė, me tre plumba na e vranė, na e vranė dhe na e shanė, na i thanė trathėtor.... Ka ardhur koha e fundit, qė nga pėsimet e derisotme, tė nxjerrim mėsime, tė bashkohemi nėn njė flamur tė pėrbashkėt tė rezistencės dhe tė pėrparimit tė pėrgjithshėm ekonomik, kulturor, politik, demokratik kombėtar dhe, duke menduar esėll dhe, duke punuar mė shumė pėr vetėveten sesa pėr promovimin e interesave tė huaja nė kurriz tė sė drejtės sė vetėvendosjes dhe tė pavarėsisė sė Kosovės-Shqipėrisė Etnike. Tė gjithė shqiptarėt qė krijojnė, veprojnė dhe flijojnė pėr shkėputjen e zinxhirėve tė sundimit barbar kolonialė serbosllavė (sikurse Gafurr Adili dhe tė tjerė) nga asnjė politikė e moderuar, e hollė dhe elastike qoftė ajo edhe mė e moderuara nė botė, qė nėnkupton nėnshtrimin kapitullues ekonomik, politik dhe kombėtar tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike nėn suzerenitetin kolonial serbosllav nė Ballkan (siē nėnvizonte dikur me tė drejtė edhe revolucionari dhe demokrati patriot shqiptar, Avni Rrustemi), nuk duhet tė arrestohen, tė keqtrajtohen dhe tė burgosen nga qeveria shqiptare e Tiranės, sepse ata janė direkt dhe indirekt nė shėrbim tė mbrojtjes sė saj, dhe tė interesave vitale kombėtare tė gjithė Shqipėrisė Etnike. Ata nuk janė elementė turbulentė-destabilizues, as armiqė tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė, por janė bijėt dhe ushtarėt mė tė mirė dhe mė besnikė nė pararojė tė pėrhershme tė saj. Pėr mė tepėr, ata nuk janė tė prirur tė urrejnė, as nuk e luftojnė asnjė popull, asnjė racė dhe, asnjė religjion nė Ballkan, as nė Evropė, as nė botė, qė nuk ua ka zėnė diellin e pavarėsisė dhe tė lirisė sė tyre, por moralisht dhe ligjėrisht kanė tė drejtė dhe pėr detyrė ti urrjenė dhe ti luftojnė tė gjitha ato regjime e sisteme kolonialiste dhe imperialiste sllave dhe tė huaja, qė me se njė shekull janė duke i mbajtur pengjė me dhunė, me terror dhe me gjenocid nėn ombrellėn e tyre vasale kolonialiste dhe neokolonialiste. Kėtė status kolonial tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike, nuk ka kulturė, nuk ka demokraci, as nuk ekziston civilzim nė botė, as rend dhe drejtėsi ndėrkombėtare, qė do tė mund ta jusitifkonte si tė drejtė dhe, tė pranueshėm pėr shqiptarėt dhe pėr politikėn demokratike zyrtare shqiptare nė Ballkan.
Prof.Dr. Mehdi Hyseni (mehdi_hyseni@hotmail.com)
Prof.Dr.Nehat Sadiku ( urska.meglic@guest.arnes.si)
Boston Lubjanė, mė 7 korrik, 2003
LETĖR E HAPUR
KRYETARIT TĖ REPUBLIKĖS SĖ SHQIPĖRISĖ, ALFRED MOISIU,
KRYEMINISTRIT TĖ QEVERISĖ SĖ REPUBLIKĖS SĖ SHQIPĖRISĖ,
FATOS NANO,
KRYETARIT TĖ KUVENDIT TĖ REPUBLIKĖS SĖ SHQIPĖRISĖ, SERVET PĖLLUMBI
TĖ NDERUAR SHTETARĖ TĖ SHQIPĖRISĖ DEMOKRATIKE,
Kėrkesė pėr lirimin me procedurė tė shkurtėr tė Gafurr Adilit,
Kryetar i Frontit pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar(FBKSH)
I nisur nga bindja dhe besimi i thellė se, Programi strategjik kombėtar dhe politik i Frontit pėr Bashkimin Kombėtar Ēlirimtar(FBKSH) dhe i strukturės sė tij ushtarake tė Armatės Kombėtare Shqiptare(AKSH), ėshtė nė funksion tė drejtpėrdrejtė tė mbrojtjes sė interesit tė pėrgjithshėm kombėtar shqiptar brenda kujfijve tė tė gjitha teritoreve tė Shqipėrisė Etnike, si dhe nė pėrputhje tė plotė me Kushtetutėn e sotme tė Shqipėrisė demokratike, ku nė preambulėn e saj thuhet: Ne, populli i Shqipėrisė, krenar dhe i vetėdijshėm pėr historinė tonė..., me aspiratėn shekullore tė popullit shqiptar pėr identitetin dhe bashkimin kombėtar,...(Kushtetuta e Republikės sė Shqipėrisė, Tiranė, 2002, f.5), po iu drejtohem me lutje vėllazėrore dhe shqiptare, qė tė pėrdorėni autoritetin, kompetencat dhe autorizimet e Juaja ligjore dhe kushtetuese pėr ta liruar me procedurė tė shkurtėr nga burgu i hetuesisė, Gafurr Adilin, Kryeatar i Frontit pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar(FBKSH).
Iu vėmė nė dijeni se, Gafurr Adili ėshtė arrestuar mė 1 qershor, 2003 nga organet e Ministrisė sė Rendit Publik tė Shqipėrisė, me motivacion se ka hyrė brenda kufirit shqiptar nė mėnyrė jo tė ligjshme, dhe se ėshtė njėri nga organizatorėt kryesorė tė AKSH-sė, qė nxit urrejtje ndėrracore dhe ndėretnike etj.. Kjo akuzė, dhe akuzat e tjera, qė i janė bėrė Kryetarit tė FBKSH-sė, Gafurr Adilit janė tė atribuara, tė paqėndrueshme, dhe nuk kanė kurrfarė baze ligjore dhe kushtetuese tė rendit dhe tė drejtėsisė shqiptare, qė ai tė ndiqet si person i dyshuar dhe tė mbahet nė burgun hetues tė Tiranės, sepse as de facto, as de jure nuk ka kryerė kurrfarė vepre kundėrvajtėse ose penale, qė ka rrezikuar jetėn, pasurinė, lėvizjen apo sigurinė e qytetarėve apo tėrėsinė territoriale tė Republikės sė Shqipėrisė.
Iu rikujtojmė se, arrestimi dhe burgosja e kryeliderit tė FBKSH-sė, Gafurr Adili nga ana organeve tė Ministrisė sė Punėve tė Brendshme tė Shqipėrisė nė asnjė aspekt nuk pėrbėn akt antiligjor as antijuridik, sipas tė cilit do tė cenoheshin interesat e brendshme apo tė jashtme tė Republikės sė Shqipėrisė, por thjesht ka karakter dhe prapavijė politike tė padeshifruar, qė bie ndesh si me qėllimet dhe me interesat e politikės sė brendshme, ashtu edhe asaj tė jashtme tė Shqipėrisė.
Iu rikujtojmė se, arrestimi dhe burgosja e Gafurr Adilit, ėshtė nė kundėrshtim edhe me normat dhe me rregullat e konventave dhe traktateve ndėrkombėtare pėr mbrojtjen e tė drejtave dhe lirive themelore tė njeriut. Duke qenė se ju si shtet, e quani shtetas tė huaj Gafurr Adilin (gjė qė unė, nuk pajtohem me njė kualifikim tė tillė, sepse Gafurr Adili mbi asnjė bazė nuk ėshtė apatrid i huaj, por shtetas me tė drejta tė plota si ēdo shqiptar tjetėr i Shqipėrisė Etnike. Natyrisht, kėtė tė drejtė iu ia keni mohuar Gafurrit, por gabimisht dhe antiligjėrisht, sepse Gafurr Adili, as unė, tjetėr shtet, as shtetėsi nuk kemi, pėrpos tė Shqipėrisė Nėnė. Pėr kėtė gabim tė pafalshėm, nuk po iu mallkoj me thėnien popullore kosovare: Zoti i marroftė, por Zoti iu pruftė nė mend, se qe 13 vjet, kinse nė njė sistem demokratik, mjerisht nuk jeni as nė tokė, as nė qiell, por jeni duke notuar, kush nga po iu fishkėllon, e fatkeqėsisht shtetasit e juaj i keni shndėrruar nė gjėsende, nė nomadė dhe nė apatridė tė njėmendtė), keni bėrė shkelje flagrante tė rregullave tė sė drejtės ndėrkombėtare, sepse, nė vend qė shteti juaj, ta marrė nė mbrojtje si shtetas tė huaj (due diligence), ju e keni arrestuar, dhe burgosur pa pasur kurrfarė tė drejte, as argumenti valid, edhe pse keni dyshuar (dhe paraprakisht, me paramendim, dhe me rekomandime tė agjenturave tė huaja sllave dhe shqiptare) qė ai ėshtė persona non grata, organet policore tė shtetit tė juaj kanė qenė, tė detyruara, qė Gafurr Adilit tia shkurtojnė tė drejtėn e lejeqėndrimit nė territorin e Shqipėrisė, ashtu siē kanė vepruar herėn e parė (nė tetor tė vitit 2002) nė Aeroportin e Rinasit. Pra, pavarėsisht nga bazueshmėria ligjore si tė rastit paraprak, ashtu edhe tė 1 korrikut, 2003, sikur ēdo shtet tjetėr, Shqipėria ka pasur tė drejtė qė Gafurr Adilin ta rikthejė prapa nė Zvicėr, shtetas i sė cilės ėshtė qe mė se 15 vjet, e jo ta arrestojė dhe ta burgosė nė stilin e paramilitarėve tė ēetnikėve tė Vojislav Sheshelit dhe tė Arkanit, siē vepronin me shqiptarėt nė Kosovė gjatė luftės dhe agresionit serboēetnik(1997-1999).
Iu rikujtojmė se, sjellja brutale dhe qėndrimi neurotik i organeve dhe i politikės sė juaj ndėshkuese si ndaj kryeatrit tė FBKSH-sė, Gafurr Adilit, ashtu edhe veprimtarėve tė tjerė tė AKSH-sė, ėshtė nė kundėrshtim me Kushtetutėn e Shqipėrisė dhe me ligjet ndėrkombėtare tė Lėvizjeve ēlirimtare kombėtare (siē janė FBKSH-ja dhe AKSH-ja), tė cilat e luftojnė kolonializmin e huaj, sikurse nė rastin tonė konkret qė janė FBKSH dhe AKSH, tė cilat politkisht dhe ushtarakisht e luftojnė, dhe do ta luftojnė ēdo kolonializėm serbosllav dhe tė huaj nga tokat e veta autoktone, qė gjenden brenda kufijve gjeografikė-natyrorė tė Shqipėrisė Etnike. Kėtė luftė tė strategjisė politike dhe kombėtare tė FBKSH-sė dhe tė AKSH-sė kundėr armiqėve tė pandreqshėm kolonialistė serbosllavė, Shqipėria e Alfed Moisiut dhe e Fatos Nanos (iu pėlqeu nuk iu pėlqeu) ėshtė detyrueshme ta mbėshtet me mjete diplomatike dhe me analizė tė fundit edhe me forcė ushtarake, sepse ēėshtja e revolucionit antikolonial tė FBKSH-sė dhe tė AKSH-sė, nuk ėshtė e drejtė dhe detyrė e rezervuar vetėm pėr kėto tė dy struktura politiko-ushtarake, por, para sė gjithash ėshtė e drejtė dhe detyrė mbi detyra e Republikės sė Shqipėrisė, sepse gjysma e trupit tė saj tė kolonizuar nėn kurorėn biznatine tė Stefan Dushanit (1343-2003), ėshtė territor i saj, e jo vetėm i kryetarit tė Fronitit pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar(FBKSH) dhe i tė Armatės Kombėtare Shqiptare(AKSH) tė Gjeneral Vigan Gradicės. Prandaj, tė drejtėn morale, historike, kombėtare dhe juridike ndėrkombėtare, qė tė bashkohemi dhe tė zhvillojmė luftėn antikoloniale, e gėzojmė tė gjithė shqiptarėt anembanė botės. Mirėpo, Shqipėria , duhet tė jetė leva kryesore organziuse dhe mobilizuese pėr arritjen e kėtij qėllimi tė shenjtė dhe tė pashmangshėm as sot e as nesėr, ashtu sikurse qė ka ndodhur nė historinė e deritashme kombėtare shqiptare tė krijimit tė shtetit tė pavarur shqiptar.
Duke mbajtur parasysh interesin e pėrbashkėt tė kombit dhe tė shtetit shqiptar, kam nderin e posaēėm qė, nė emėr tė gjakut tė derdhur tė tė gjitha viktimave shqiptare, tė martirizuara nė logun e nderit pėr ēlirimin dhe pavarėsimin e kombit dhe tė shtetit shqiptar, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike, tiu lus me sinqeritetin dhe me ndershmėrinė mė tė lartė vėllazėrore dhe shqiptare, qė me procedurė tė shkurtėr ta lironi nga burgu shokun tonė tė idealit, patriotin dhe atdhetarin e devotshėm tė Shqipėrisė Etnike, Gafurr Adilin,Kryetar i Frontit pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar (FBKSH).
Kemi shpresėn dhe besimin e patundur te Ju, se do tė hasim nė mirėkuptim tė plotė pėr pėrmbushjen e kėrkesės sonė kombėtare atdhetare.
Rroftė Fronti pėr Bashkimin Kombėtar Shqiptar me Gafurr Adilin nė krye!
Rroftė Armata Kombėtare Shqiptare me Gjeneral Vigan Gradica nė krye!
Rroftė Shqipėria Etnike!
Rroftė Uniteti dhe mendja e urtė shtetare shqiptare!
Me pėrshėndetje tė sinqerta revolucionare e atdhetare,
KUJTIM KONUSHEFCI,
Besiana, mė 4 korrik, moti 2003
Para sa vitesh nė njė odė bujare shqiptare nė zemrėn e Llapit heroik, ra llafi pėr birin e madh tė kombit shqiptar, shokun Adem Demaēi, respektvisht pėr Mandelėn e Evropės. Edhe pse ishte njė rast vdekjeje i njė dėshmori tė UĒK-sė, temėn pėr pinjollin kombėtar, Adem Demaēi, e hapi, njė komandant i shquar nė luftėn heroike tė UĒK-sė kundėr okupatorit ēetnik sėrb. Shumica prej tė pranishmėve, ishte nė anėn e legjendės kombėtare shqiptare, Adem Demaēit. Tė gjitha argumentet e shtruara nė llogari tė tij ishin tė provuara nga vet vepra e tij e dėshmuar jetėsore. Mos tė zgjatem nė formėn moralizuese, me atė rast, edhe pse plumbat vringėllonin mbi qatinė e odes ku rrinim, edhe pse ishim tė pikėlluar nga vrasja e bashkėluftėtarit tonė, zemra na u bė mal, kur tė gjithė sa ishim nė atė odė, i binim vetėm njė teli, dhe merrnim frymė si njė trup i vetėm. Nga njė kėnaqėsi dhe razi e kėtillė vėllazėrore nė shprehjen dhe nė mbrojtjen e sė vėrtetės sė quajtur Adem Demaēi, sėrish fjalėn e mori komandanti i UĒK-sė, dhe tha:Po, o vėllazėr, si sot kėtu, tė bashkuar, duhet tė jemi edhe nė fushėbeteja tė ashpra tė UĒK-sė pėr ta ēliruar Kosovėn dhe tokat e tjera shqiptare pėrgjithmonė nga ēizmja ēetnike e shkaut.Mirėpo, me kalimin e kohės, dhe pėrshkallzimin e ofensivave ēetnike serbe nė yryshin e tyre pėr shfarosjen e shqiptarėve dhe tė djegjes sė dheut tė Kosovės, UĒK-ja, nė krahasim me numrin e popullatės, fatkeqėsisht pat ngelur nė pakicė. Edhe pse para bote, tėrė kohėn pohonim se ajo ishte luftė gjithėpopullore. Ashtu e kėrkonte momenti politik dhe propagandistik.
Kėtė konstatim timin e pat pohuar me anė tė njė deklarate edhe kryetari i Partisė Parlamentare tė Kosovės, Bajram Kosumi dhėnė Dojēe Welles sė Gjermanisė (korrik, 1998), me kėto fjalė: dhjetėmijė vetė po luftojnė, kurse njė milion e gjysmė tė tjerė, po e dėgjojnė radion, duke pirė ēaj rusi, e makiato, po festojnė nėpėr kafene tė Prishtinės etj. Kjo ishte e vėrteta, sepse, sikur i gjithė populli shqiptar, tė ishte bashkuar me besa-besė nėn flamurin e luftės gjithėpopullore tė UĒK-sė, sot, jo vetėm Kosova, por e gjithė Shqipėria etnike, do tė ishte e ēliruar nga sundimi kolonialist mizor i Sėrbisė, Malit tė Zi dhe Maqedonisė.
Inferioriteti, ndergjegja e klabur dhe e ndryshkur e robėrve, e hyzmeqarėve tė Sllobodfan Milosheviqit, bėri qė lufta e UĒK-sė, tė mos jetė gjithėpopullore shqiptare, por vetėm e njė pjese atdhetare patriotike shqiptare, e cila nuk pyeti pėr ēmimin, pėr kohėn , pėr rrethanat, pėr komoditetin, pėr biznesin, pėr pallatet, pėr firmat e pėrziera me shkije, pėr ēajtoret, pėr motelet, pėr hotelet, pėr veturat mė luksoze, pėr jeten aristokratike tė sllaoneve tė parisit tė Prishtinės, por u vunė nėn armė, dhe nėn komandėn ushtarake tė UĒK-sė me hereonjtė legjendarė nė krye Adem Jashari, Hamzė Jashari , Shaban Jashari, Zahir Pajaziti, Ilir Konushevci, Enver e Gjevė Lladrovci e tė tjerė.
E sot ku jemi? Kush po rrah gjoks, se e ka shliruar Kosovėn? Kush po rrah gjoks, se i ka meritat mė tė mėdha, qė Kosova ėshtė nėn administratėn paqėsore ndėrkombėtare? Sigurisht, se jo UĒK-ja, por po rrahin gjoks mu ata hajna, ata derbderė, ata plaēkitės, ata vrasės tė popullit, ata qė nuk e kanė ndihmuar UĒK-nė as sa ēon miza nė krahė siē thotė populli. Po kush janė ata, e di populli?, Ndoshta e di, e ndoshta nuk e di, i mjeri popull,deri kur do ti durojė tė gjitha padrejtėsit, qė po i bėhen. Por, kjo nuk ėshtė vėshtirė tė dihet se, kush, sot ka dalė nė krye tė popullit. Kush po e mashtron dhe kush po mbron kėtė, sikurse nė kohėn e okupatorit, kur Sllobodan Millosheviqi e torturonte, e maskaronte dhe e vriste, duke e shtypur me zjarr dhe me tanke, e duke e deportuar jashtė vatrave stėrgjyshore tė Kosovės. Si pasojė e njė gjenocidi tė tillė, prej vitit 1989 e deri mė sor 2003, jashtė Kosovės kanė mbetur mbi 1 milion shqiptar nė Evropė, Amerikė, Zelandė, Australi, Kanada etj.
Statistika ėshtė e pamėshirshme, kjo ėshtė komponenta mė besnike e grafikut tė sė vėrtetės historike. Sot, pas katėr vitesh po thonė nė liri, hajde, as unė nuk po jua prishi kėtė mesle, le tė mbetet ashtu, i paprekur ai konstatim, mirėpo kam tė drejtėn tė pyes, sikurse qė po pyet me tė drejtė edhe populli, ēka bėri kjo liria katėrvjeēare nė sigurimin e mirėqenies gjithėpopullore, dhe nė veēanti nė njohjen e statusit tė merituar tė luftės ēlirimtare tė UĒK-sė? Ku janė kėta njerėz, ēfarė ėshtė perspektiva e tgyre, ēfarė ėshtė situata materiale e familjeve tė tyre? A u ėshtė siguruar kulmi mbi kokė, ekzistenca e pėrgjithshme jetėsore si luftėtarėve tė shėndoshė, invalidėve, ashtu edhe familjeve tė dėshmorėve tė rėnė nė luftėn pėr ēlirimin e Kosovės? Pėrgjigjen mė tė saktė kėtyre pyetjeve, do tu japin vetėm dėshmitarėt e gjallė tė UĒK-sė, tė cilėt, pothuajse janė harruar, edhe pse pėr njė kohė tė shkurtėr katėrvjeēare. Gati janė harruar dhe kanė ngelur nė mėshirėn e Zotit dhe tė ndihmave humanitare tė Nėnė Terezės, sikurse edhe heronjtė minatorė tė Trepēės, tė cilėt me grevėn e tyre, edhe e patėn filluar luftėn kundėr okupatorit ēetnik sėrb nė Kosovė.
Pse UĒK-nė dhe minatorėt, i kanė harruar stėrnipat e Shumadisė nuk ėshtė ēudi, po pse i harrojnė dhe i nėpėrkėmbin, ata, tė cilėt e kanė pėr detyrė tė mos i harrojnė, kjo ėshtė e dhimbshme dhe e pafalshme. Mirėpo, si UĒK-ja edhe minatorėt heronj tė Trepēės, nuk duhet tė hidhėrohen sepse kohėt kanė ndryshuar pėr kėto katėr vjet. Me tė vėrtetė shumėēka ka ndryshuar pėr kėto katėrdhjetė vjet nė liri. Kėtė e vėrteton edhe synetia e idealit tė luftės, i cili tash ėshtė zėvendėsuar me idealin dhe kutin e biznesit e tė demokracisė sė ėndėrruar, dhe tė gatuar vetėm pėr atė soj politikanėsh, qė dijnė mė sė miri ta vjedhin, ta mashtrojnė, ta tradhtojnė, dhe ti qesin hi syve popullit, se lufta ka kapėrcyer, tash duhet tė ecim nė hap me kohėn, duhet tė miqasohemi prapė me vėllezėrit e Adem Demaēit, e kėshtu, rrenė pas rrene nė udhėn e zhvillimit dhe tė demokracisė me patriotizmin e ri tė gatuar kėtyre ditėve tė fundit dikund nė Sėrbi. Kėtė mė sė miri, dhe pėr ēudi, duhet ta ketė kuptuar shoku Adem Demaēi, i cili ka marrė pjesė direkte nė njė tubim me temėn patriotizmi i ri nė Beligrad. Sa i kishte hyrė nė qejf, ky farė zbulimi i ri shkencor, tregon edhe mospėrmbajtja e tij politike nė intervistėn (disakilometrshe), tė cilėn ia kishte dhėnė B92.
E shihni pra, bashkėluftėtarėt e mi tė UĒK-sė dhe bashkėminatorėt e mi tė Trepcės, ku po rrehet hekuri!!!
Sikur tė kisha parė vetėm ėndėrr se shoku Adem Demaēi, bluan nė psikėn e tij, ndonjė patriotizėm tė ri, isha ēmendur, e lere mė ta lexoj intervistėn e tij nė serbishte, ku aq shumė ishte harxhuar, duke u munduar tua shpjegojė vėllezėrve tė tij esencėn e patriotizmit tė ri, saqė pa dashur, mė shkaktoi dhimbjen e kokės. Pėr tė mos hyrė si thotė populli nė mal pa sakicė, sepse unė nuk e di, as qė dua ta di se ēėshtė patriotizmi i ri , i patentuar nga kuzhina sėrboēetnike e Beogradit, por e di qė me kėtė rast shoku Adem Demaēi, e ka marrė njė minus tė madh politik para popullit shqiptar, Kosovės dhe Shqipėrisė etnike, sepse e ka blozuar veprėn e tij jetėsore tė patriotizmit tė vjetėr shqiptar gjysmėshekullor, duke e sfiduar atė me vetėdije tė plotė me tė ashtuqujaturin patriotizėm i ri, tė importuar nga klubi i dreqnėve tė Dobrica Qosiqit dhe tė Vasa qubrilloviqve tė vjetėr e tė rinj. Ky potez i shokut Adem Demaēi, ėshtė pėr ēdo gjykim.
Pse, ēfarė ka pasur nevojė tė shkojė nė Beograd? Tė marrė yrrnek pėr patriotizmin e ri tė shpikur nga mangupat dhe rokerat e Moravės, tė cilėt pas luftės po sillen me aq arrogance dhe poshtėrsi para bote, saqė atė janė duke e vėrė nė dyshim, se shqiptarėt janė fajtorė pėr gjenocid ndaj sėrbėve, e jo serbėt dhe Sėrbia pėr gjenocidin kundėr shqiptarėve. Njė afrim i kėtillė me Beogradin ka pėr qėllim qė sa mė shpejtė, tė harrohen krimet dhe gjenocidi kolektiv sėrb mbi shqiptarėt dhe Kosovėn, dhe pleqnarėt e fiseve tė mėdha , ta pajtojnė viktimėn me vrasėsin. Kėtė e vėrtetojnė edhe dėnimet, burgosja dhe dėrgimi nė Tribunalin e Hagės tė luftėtarėve tė UĒK-sė.
Populli pop yet, po ti shoku Adem Demaēi, a po jeton nė Anadolli apo nė Kosovė? Vėre gishtin pak nė kokė, e mendo sa ēfarė dobie kanė ekskurzionet politike-shkencore nė Beograd pėr tė importuar patriotizėm tė ri pėr shqiptarėt nė Kosovė. Keni kontaktuar, dhe keni shkaur edhe para kėsaj here(pas luftės) me braqa Kariqin nė Beograd. Pse? Ēka dreqi jeni xigluar nė atė Beograd? Pse, ēkėrkoni atje orė e ēas, mos iu kanė lėnė lezet aq tė madh kazamatet famėkeqe 30-vjeēare tė Shumadisė, tė cilat ua vodhėn moshėn mė tė mirė tė jetės.
Po shprehem katunarqe, llapjanqe, po kur ndien e merr vesh populli se njė legjendė e gjallė e kombit shqiptar, njė Adem Demaē orė e ēas i vardiset Shumadisė, duke i shitur ca herė kunguj pėr boston, se ata janė vėllazėrit sėrbė etj. Kėtė sidoqė ta ketė thėnė, ka qenė gabim gjithė ditėn e gjithė natėn. Mirėpo, ne nė Llap disi e kemi pasė gėlltitur atė farė gafi tė turpshėm, pa marrė parasysh ēka ka dashur tė thotė me vėllazėrit serbė. Hajde, kaloi, u harrua pėrnjėherė ai gabim. Po tash, pse :dreqi e rreehi kėrpesh kėmbėve, e shkoi prapė nė Beograd te vėllazėrit serbė, tė huazojė njė patriotizėm tė ri, duke ditur fare mirė SE shqiptarėt e kanė vetėm njė PATRITIZĖM=LUFTĖ DERI NĖ ĒLIRIMIN E PLOTĖ TĖ TROJEVE TE KOLONIZUARA TE SHQIPERISE ETNIKE NGA SERBIA DHE ALEATET E SAJ SLLAVE.
Fundja, edhe shoku Adem Demaēi, edhe ata rokerat e tij politikė, qė po e kėshillojnė pėr bythprapė, nė dėm tė interesit tė pėrgjithshėm politik dhe kombėtar, le tė shkojnė sa herė tė dojnė nė Beograd, le tė merren ngryk me vėllaznit shkije, le ta mėsojnė dhe pėrvetėsojnė patriotizma tė ri, nė vend qė tė luftojnė, dhe ta mbrojnė rrugėn e shenjtė tė bashkimit gjithshqiptar, patriotizmin e dikurshėm tė shokut Adem Demaēi, tė filluar nga vitet e pesėdhjeta, ata kanė kaluar krejtėsisht nė anė tė kundėrt. Po mundoheni tė merreni me shkencėn demokratike sllave dhe prosllave. Vonė u ka dalė gjumi shoku Adem Demaēi, lere ju demokracinė e multikracinė, se Kosova dhe Serbia kanė me bollėk rokera , pankera dhe mafiozė, qė lehin nė kėto tema pėr ta mbajtur rob sa mė gjatė popullin shqiptar. Shkecna dhe politika juaj jetėsore ka qenė ēlirimi dhe bashkimi i shqiptarėve dhe i Shqipėrisė etnike, e jo kursesi patriotizmi i ri Kosovė-Sėrbi.
Ndryshimi i kursit tė busullės sė bindjes sė juaj politike, ėshtė nė kundėrshtim me kredon dhe veprėn e juaj tė deritashme jetėsore atdhetare. Edhe pse nga te gjitha anėt jemi nė presion nga tė huajėt, qė tė pajtohemi me shkije , kjo nuk vjen nė konsiderim, pa u numėruar viktimat e gjenocidit serb, dhe pa ēlirimin e tokave shqiptare nė tėrėsi. Tek atėherė, do tė krijohen kushtet reale, qė shqiptarėt tė hyjnė nė aranzhmane normale ndėrshtetėrore dhe tė fqinjėsisė sė mire. Ndryshe, kėshtu, qysh ia ka filluar politika juaj dhe e Fatos Nanos, do tė na ēoni nė katastrofė edhe mė tė madhe, sesa nė vitin 1998/99, kur hordhitė barbare tė Sėrbisė e dogjėn dhe e poqėn Kosovėn. Fatkeqėsisht, njė politikė e kėtillė, nė vend se tė bashkojė gjithė popullin shqiptar si njė grusht tė vetė, do ti pėrqajė nė stilin e kolonilializmit perandorak bizantin: divide et impera. Njėri thumbit, tjetri patkoit. Dikush do tė luftojė pėr mashtrimin, pėr shfrytėzimin e popullit sikurse deri tani, dikush pėr karrierizėm politik, dikush pėr demokraci, dikush do tė luftojė pėr liri, pėr bashkim dhe Shqipėri etnike, e dikush pėr importimin e patriotizmit tė ri tė Sėrbisė, e dikush tjetėr pėr republika tė mirditės. Kėsaj i thonė luaje macė kryet e buallit! Prapė me vėllazėrit shkije tė shokut Adem demaēi nė njė ballkani!PRO
ET CONTRA; Kujtim Konushefci
Vajtimi i "demokracisė
serbe" tė Gjingjiqit sipas "rapsodėve" tė politikės shqiptare
Vrasjen e premierit tė Serbisė, Zoran Gjingjiq mė 12 mars 2003 nga dora e zezė kriminale vetėserbe, e kanė dėnuar pothuajse tė gjithė burrat mė tė njohur tė shteteve demokratike nė Europė dhe nė botė. Mesazhi i pėrbashkėt i denoncimit tė kėsaj vrasjeje ishte se i ndjeri, Zoran Gjingjiqi ishte demokrati dhe reformatori mė i shquar i kėtij shekulli tė njerėzimit. Ska dyshim se akti i vrasjes sė kryeminstrit serb, Zoran Gjingjiq, ėshtė i dėnueshėm dhe i papranueshėm pėr vlerat humane dhe demokratike, si dhe pėr drejtėsinė ndėrkombėtare. Kėtė lloj vrasjeje, smund ta kontestojė askush se, nuk ka qenė akt klasik terrorist, dhe se aktorėt e kėtij krimi tė nėndheut apo tė mbidheut, duhet tė marrin dėnimin mė tė rėndė, tė merituar sipas veprės sė kryer kriminale ndaj kryeministrit tė Serbisė, Zoran Gjingjiq. Kjo, nuk ėshtė e diskutueshme pėr asnjė njeri, as politikė normale, por hipotetike ėshtė se, a ka qenė pėrnjėmendė Zoran Gjingjiqi, njė nga figurat e pazėvendėsueshme reformatore tė integrimit, tė demokracisė, dhe tė demokratizimit tė Serbisė, si dhe tė kohezionit dhe avancimit tė kėtyre proceseve nė shkallė evropiane dhe ndėrkombėtare. Kjo mbetet e diskutueshme, edhe pas vdekjes sė tij. Kėtė do ta vėrtetojė vetė koha e ardhme. Ndonėse, e pėrgjithshmja e logjikės ngushėlluese imponon gjithmonė fjalėt mė tė mira pėr tė gjithė ata qė shkojnė nė botėn e amshuar. Kėtė e ka merituar edhe Zoran Gjingjiqi, viktima e politikės sė zezė mafioze e nėntokės serbe.
Pėrveē ngushėllimeve tė Europės e tė botės, qeveria e Sėrbisė mori edhe ngushėllimet nga shtetarėt e vendeve tė saj fqinje. Nė kėtė vister ngushėllimesh tė sinqerta pėr vrasjen e kryeministrit tė Serbisė, Zoran Gjingjiqit, mė karakteristike dhe nėnvizuese pėr nga toni i dhembjes, moralizimit dhe i astrologjisė demokratike, ishin edhe vajtimet e disa krokodilave, respektivisht tė rapsodėve tė politikės shqiptare nė Tiranė dhe nė Prishtinė. Ndėr telegramet ngushėlluese mė vajtuese dhe mė tė mjera, drejtuar qeverisė sė Serbisė sė Mebojsha Qoviqit pėr rastin e atnetatit ndaj Zoran Gjingjiqit ishin ato tė Adem Demaēit, Nexhat Dacit. Mirėpo, kulmin e dhimbjes sė papėrshkrueshme e paraqet Parlamenti i Republikės sė Shqipėrisė, i cili nė shenjė tė ndarjes sė fundit nga viktima Zoran Gjingjiq, e nderon me njė minutė heshtje(shih: www.lajme.net, 13.03.2003). Ky gjest ngushėllues i parlamentarėve shqiptarė, nuk do kurrfarė komenti.
Tė shohim, kur tė vdes Adem Demaēi ose Nexhat Daci apo Salih Berisha, se si, dhe me sa minuta heshtje, Parlamenti dhe Qeveria e Sėrbisė, do ti nderojnė ata pėr herėn e fundit. Por, ēfarė tė bėjmė, ngushėllimi, duhet tė kuptohet si ngushėllim. Ngushėllimi nuk ka pasaportė tjetėr, nuk ka pėrkatėsi kombėtare, ideologjike, partiake, nuk njeh inat akraballėku, miqėsie apo armiqėsie. Vdekja ėshtė vdekje. Kėtė, kėshtu e kuptojnė edhe armiqtė e shqiptarėve, serbėt, sepse me rastin e vdekjes sė kryetarit tė Republikės Socialiste tė Shqipėrisė, Enver Hoxha mė 1985, Parlamenti i Jugosllavisė qe mbledhur me procedurė tė shkurtėr, dhe me 1 minutė heshtje, e nderoi si heroin e lavdishėm shqiptar.
Mirė ėshtė, dhe askush nuk mund tua zėrė pėr tė madhe pse rapsodėt e politikės shqiptare e kanė ngushėlluar Serbinė pėr vdekjen e premierit tė tyre, Zoran Gjingjiq, por keq ėshtė se, kukuvajkat humbjen e tij e kanė vajtuar mė shumė sesa vetė Serbia dhe Mali i Zi. Mos qani aq shumė, se ka kush e qanė dhe e nderon atė. Serbia ka plot politikaj dhe njerėz tė zotė siē ishte dr. Zoran Gjingjiqi i ndjerė, por mė shumė vajtone veten, sepse edhe ata, qė i kini po i vrani, po i syrgjynosni dhe po i zhdukni nė mėnyra tė ndryshme makabre, ashtu si po iu mėson dhe si po iu ndėrsen Serbia me shėrbėtorėt dhe me aleatėt saj besnikė sllavė.
Besianė, mė 13 mars, 2003
Barometri
diplomatik
Strategjia e serbocentrizmit autodestruktiv sfidon edhe Mihael Shtajnerin-kryeadministratorin e OKB-sė nė Kosovė (1)
Nga
Dr. Mehdi HYSENI
Edhe pas inaugurimit tė institucioneve shtetėrore tė Parlamentit dhe tė
Qeverisė multietnike tė Kosovės, nė tė cilat participon edhe
minoriteti serbomalazez, sipas pėrqindjes sė paritetit tė vet,
pala serbe(me gjithė hipotekėn e saj, si levė nismėtare dhe kryesore e
viktimizimit tė shqiptarėve dhe tė Kosovės nga ana e regjimit gjenocidal tė
Serbisė), kursesi tė pajtohet me realitetet e reja, tė krijuara nė
Kosovė pas dėshtimit tė politikės gjenocidale dhe tė agresionit luftarak tė
"RFJ-sė"(Serbia+Mali i Zi), kundėr Kosovės, tė
drejtuar nga Slobodan Milosheviqi, vrasėsi i shqiptarėve, i
kroatėve dhe i myslimanėve boshnjakė tė Bosnjė-Hercegovinės. Kėtė
konstatim, e provojnė edhe pėrpjekjet e fundit tė pėrfaqėsuesve tė
"Povratakut"(tė komanduar dhe tė kėshilluar drejtpėrdrejt nga
qeveria serbe e Beogradit me nėnkryetarin e saj nė krye, Nebojsha
Qoviqin ), qė tė nxjerrin "extra" koncesione nga pėrfaqėsuesi i
UNMIK-ut, Mihael Shtajner, ashtu siē vepruan paraprakisht me
Bernard Kushnerin dhe me Hans Hekerupin.
Pėr tė bėrė mė tė qartė (si pėr opinionin, ashtu edhe pėr
kryeadministratorin e UNMIK-ut, z. Mihael Shtajner) "pakėnaqėsinė",
ankesat dhe obstruksionin e minoritet serb nė Kosovė ndaj institucioneve tė
sapokrijuara multietnike nė Kosovė dhe atyre tė bashkėsisė ndėrkombėtare
me z. Michel Shtajner nė krye, ėshtė me interes qė nė formė tė njė
kronologjie tė shkurtėr dhe pėrmbledhėse, tė trajtojmė historikun e
kėtyre koncepteve, qė emėrues i pėrbashkėt i tyre ėshtė histeria e
serbocentrizmit autodestruktiv, karakteristikė kjo, e cila gjatė gjithė
periudhave historike ka mbisunduar, duke luajtur rolin mė negativ nė marrėdhėniet
serbo-shqiptare. Pikėrisht, duke u ushqyer me recidivat e kėtij
fenomeni patologjik, serbėt kanė kryer disa gjenocide mbi kombin dhe
truallin etnik shqiptar, nė veēanti nga viti 1842 e deri nė vitin
1999(prill), mirėpo, nė saje tė mbėshtetjes sė pėrhershme dhe tė njėanshme
tė aleatėve tė tyre tradicionalė sllavė(Rusia cariste) dhe tė atyre
prosllavė, asnjėherė nuk kanė dhėnė llogari para bashkėsisė ndėrkombėtare
pėr krimet gjenocidale ndaj shqiptarėve. Pėrkundrazi , kėto akte
tė shėmtuara kundėr njerėzimit, Serbia ua ka atribuar shqiptarėve tė
pafajshėm ngase ata nuk gėzonin kurrfarė pėrmbajtje, as mbrojtje
ligjore tė bashkėsisė ndėrkombėtare. Mirėpo, me daljen nė skenė tė
Ushtrisė Clirimtare tė Kosovės(UĒK), e cila nė saje tė luftės sė saj ēlirimtare
kombtare dhe antikoloniale kundėr Serbisė gjenocidale dhe agresore,
bashkėsisė ndėrkombėtare iu imponua si faktor vendimtar ushtarako-politik,
si rrjedhim u pėrfundua Marrėveshja e Rambujesė (mars 1999). Nė rastin
konkret, pėr herė tė parė nė historinė e marrėdhėnieve ndėrkombėtare,
shqiptarėt arritėn qė tė pėrkrahen dhe tė gjejnė mirėkuptim objektiv nga
ana e bashkėsisė ndėrkombėtare. Nė ndryshimin e baraspeshimit tė forcave
politike ndėrkombėtare, pėrkatėsisht nė kthimin e
"balances" diplomatike tė kancelarive diplomatike evropiane nė favor
tė faktorit shqiptar, rolin kryesor e ka luajtur zhvillimi i luftės sė drejtė
ēlirimtare tė UCK-sė dhe mbėshtetja e saj direkte nga administrata amerikane
me presidentin Bill Klinton nė krye, kėta dy faktorė relevantė
sollėn nė ndėrkombėtrarizimin dhe nė ēlirimin e Kosovės nga bandat
kriminele serbe tė regjimit pushtues gjenocidal tė Serbisė. Megjithėkėtė,
edhe regjimi "demokratik reformues" i Vojsilav Koshtunicės, i
Gjingjiqit dhe i Qoviqit, (edhe pse kryetari-pėrfaqėsuesi i tij,
S. Milosheviq ėshtė nxjerrė nė bangėn e zezė tė Gjykatės Ndėrkombėtare
nė Hagė), kursesi tė vetėdijėsohet dhe tė kuptojė gjendjen reale nė
Kosovė. Nė vend se tė ndikojė pozitivisht te minoriteti i tyre,
duke i motivuar, qė nė pėrputhje me ligjet dhe me ligjshmėritė, tė
dala nga Korniza kushtetuese e Kosovės, si dhe nga paragrafėt e Rezolutės
1244 tė OKB-sė, tė kooptohen nė organet dhe nė institucionet pėrkatėse
tė Parlamentit dhe tė Qeverisė multietnike tė Kosovės, sikurse pėrfaqėsuesit
e minoriteteve tė tjera, Beogradi (sikurse gjatė mandatit tė
kryeadministratorėve tė mėparshėm, Bernard Kushner dhe Hans Hekerup),
e nxit palėn serbe, qė tė vazhdojė me shantazhe dhe me obstruksione tė
pajustifikueshme, qė pa dyshim mund tė ēojnė nė destabilizimin e gjithė
asaj, qė ka investuar dhe ka kontribuar bashkėsia ndėrkombėtare
nė Kosovė pėr tė ndėrtuar njė shoqėri tė re civile me parime dhe me
standarde demokratike tė botės sė qytetėruar moderne, tė pavarur nga
Serbia, ku tė tė gjithė rezidentėt e saj, do tė jenė tė
barabartė dhe do tė trajtohen njėsoj para ligjit.
Kisha ortodokse dhe shkenca serbe nė funksion tė gjenocidit serb nė
Kosovė
Ndėr forcat centrifugale tė politikės pushtuese serbe ndaj territoreve etnike
shqiptare dhe tė ushtrimit tė sundimit tė sistemit kolonial tė saj, janė pa
dyshim Kisha ortodokse dhe kuazishkenca serbe, institucione kėto, qė ndėr
shekuj, objekt parėsor tė programit tė tyre nacionalshovinist kanė pasur
asgjėsimin e qenies shqiptare dhe tė sundimit kolonial tė territoreve
indigjene tė Shqipėrisė etnike. Mirėpo, zbatimi nė praktikė i
njė programi tė kėtillė me karakter afatgjatė historik nga ana e politikės
serbe, ėshtė provuar si i suksesshėm vetėm nė njė segment tė
saj-aneksimin dhe kolonizimin e trojeve dhe tė popullit shqiptar, por jo edhe nė
asimilimin dhe nė shfarosjen definitive tė shqiptarėve nga trungu i tyre i
lashtė etnik.
Me gjithė pretendimet territoriale megalomane (qė nga Beteja e Kosovės 1389 e
deri nė qershor tė vitit 1989, kur nė saje tė makinerisė sė terrorizmit
dhe tė gjenocidit tė institucionalizuar shtetėror serb, u pezullua pėrfundimisht
autonomia e Kosovės sė vitit 1974, duke vrarė, plagosur, torturuar dhe
burgosur me mijėra shqiptarė tė tė gjitha moshave. Pikėrisht nė kėtė
datė, nė Gazimestan shfaqet "feniksi" Slobodan Milosheviq,
i ndėrsyer dhe "i bekuar" nga Kisha Ortodokse Serbe, i cili
mbajti "liturgjinė politike", duke apostrofuar se Serbia sėrish
do tė hidhet nė beteja tė reja tė pėrgjakshme, por tė "suksesshme"
sikurse ajo e Kosovės, gjithnjė duke llogaritur nė mbėshtetjen e
kryegjėsė sllave-Rusisė dhe tė aleatėve tė tjerė tradicionalė saj pėr
asimilimin dhe pėr spastrimin e shqiptarėve nga Kosova, duke qenė
se sipas mitilogjisė sė krijuar ndėr serbė, kjo pjesė e territorit tė
Shqipėrisė etnike, gjithmonė paskėsha qenė "zemra dhe
djepi i Serbisė"), Serbia, pikėrisht nė prag tė kremitimit
tė 610-vjetorit tė disfatės sė betejės sė Kosovės, mposhtet dhe
thyhet edhe mė keq sesa nė Betejėn e Kosovės, si rrjedhim i luftės sė
drejtė ēlirimtare kombėtare tė UCK-sė dhe tė bombardimeve 78-ditėshe tė
Aleancės sė Atlantikut Verior(NATO), sepse me kėtė rast pėrfundimisht
"pėrshėndetet" nga zotėrimi i mėtejmė kolonial i Kosovės.
E vlen tė nėnvizojmė se "humbja" e Kosovės nga jurisdiksioni
kolonial serb, nė perspektivėn e afėrt, paralajmėron edhe ēlirimin
e territoreve tė tjera shqiptare nga ēizmja shekullore barbare sllave nė
Ballkan. Njė shthurje e tillė, sė shpejti pritet tė manifestohet
edhe nė Anamoravė(Preshevė, Bujanoc dhe Medvegjė). Kėtė,
do ta stimulojė dhe do ta pėrshpejtojė pikėrisht "agjenda" e kėrkesave
permanente tė skjashme dhe nacionalshovinste tė minoritetit serb nė
Kosovė, tė cilat janė vazhdimisht tė njėanshme dhe nė disfavor tė
ineteresave vitale tė palės shqiptare dhe tė pėrpjekjeve serioze tė
misionit paqėsor tė bashkėsisė ndėrkombėtare nė Kosovė, e cila
pareshtur akuzohet nga pala serbe dhe regjimi aktual i Beogradit, se
minoriteti serb nė Kosovė ėshtė zhveshur nga tė tė gjitha tė drejtat dhe
liritė themelore tė njeriut dhe, "jeton i getoizuar" nė Kosovė(!)
Antinomia e ndėrrimit tė tezave-vazhdimėsi e paranojės dhe e
deformitetit shkencor tė "kujtesės historike" serbe
Duke
mos pretenduar, qė tė hedhemi nė historinė e largėt tė kėtij
fenomeni absurd tė politikės dhe tė historiografisė falsfikatore serbe,
ia vlen tė pėrqėndrohemi nė pasqyrimin e tij, qė i pėrket
periudhės mė tė re tė marrėdhėnieve serbo-shqiptare, duke filluar qė
nga viti 1981, kur pėrmes demonstratave studentore shqiptare nė Prishtinė
dhe nė qendrat e tjera tė Kosovės, tė organizuara dhe tė prira nga
vepritarėt e dalluar tė Lėvizjes Kombėtare pėr Clirimin e Kosovės,
siē ishte z. Hydajet Hyseni, botėrisht iu bė e ditur si regjimit
tė egėr kolonialist serb, ashtu edhe mbarė opinionit ndėrkombėtar,
se kėrkesa e popullit shqiptar qė Kosova tė jetė republikė mėvete ishte e
drejtė dhe imperativ i domosdoshėm historik i kohės. Mirėpo, fatekqėsisht
edhe nė kėtė rast, regjimi totalitar ēetniko-komunist i Serbisė (sikurse
tė gjitha regjimet e mėparshme hegjemoniste serbe), duke u mbėshtetur
drejtpėrdrejt nga agjenturat e klerikėve tė Kishės ortodokse serbe dhe tė
shėrbimeve sekrete tė zbulimit dhe tė kundėrzbulimit policor dhe ushtarak
serb, jo vetėm se u tregua i "shurdhėr" ndaj kėrkesės Kosova
Republikė, por kėtė e sofistikoi sipas "shijes" sė politikės
tradicionale tė antinomisė sė ndėrrimit tė tezave tė deforimitetit tė
"kujtesės historike" dhe tė paranojės kolektive serbe kundėr
ekzistencės dhe tė drejtės historike tė popullit shqiptar nė Kosovė.
Pėr arritjen e njė objektivi tė kėtillė antishqiptar, pėrpos
ushtrimit tė forcės ushtarake, policore dhe paramilitare kundėr
shqiptarėve nė Kosovė, regjimi shtypės i Beogradit angazhoi dhe shfrytėzoi
nė maksimum "shėrbimet e vullnetit tė mirė" tė Kishės ortodokse
serbe dhe tė Akademisė sė Shkencave dhe tė Arteve tė Serbisė, ku
pa u penguar fare nga faktori ndėrkombėtar, institucionalizoi
terrorin gjenocidal nė Kosovė, i cili mbretėroi tėrė dekadėn e
fundme tė shekullit XX.
Nė funksion tė mbėshtetjes dhe tė avancimit tė politikės koloniale
militariste tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi kundėr qenies shqiptare nė Kosovė
( nė prag tė pėrmbysjes sė ish-RSFJ-sė nga virusi nacionalshovinist-ēetniko-serb),
janė shkruar vėllime tė shumta tekstesh nga autorė tė fushave tė ndryshme
tė shkencės, tė publicistikės, tė informimit serb etj. Mirėpo,
ne nė kėtė rast po japim vetėm njė shembull karakteristik nga "shkenca"
e sė drejtės ndėrkombėtare publike serbe, qė autorėt e saj prof. dr.
Smila Avramov dhe prof. dr. Milenko Kreqa, pėrmes librit tė
tyre:"Medjunarodno javno pravo"(E drejta ndėrkombėtare publike",
botuar mė 1990, e "zgjerojnė" pėrkufizimin e nocionit tė
gjenocidit, duke i shtuar "atributin": Republika e Kosovės(!)
Kjo pėrpjekje tendencioze e qarqeve tė caktuara politike, kishtare
dhe shkencore serbe pėr tė mistifikuar tė vėrtetėn historike tė shqiptarėve
nė Kosovė, nuk ėshtė kurrfarė risie pėr opinionin shqiptar. Kėtė
e provojnė edhe dokumentet historiko-diplomatike gjermane dhe austriake,
tė cilat vėnė nė dukje se Patrikana e Pejės(1557) e ka luajtur rolin
dominant nė ndėrtimin dhe nė pėrhapjen e ideve serbomėdha. Shfaqja e
kėsaj ngrehine tė re shtetėrore teokratike ortodokse serbe(nė kuadrin e
shtetit turk), 100 vjet pas shthurjes sė Serbisė Mesjetare(1459-1557),
i kishte vėnė vetes pėr detyrė, qė nė emėr tė idesė ortodokse
serbe, tė pushtonte gjithė Ballkanin, nė veēanti pjesėn
veriperėndimore tė tij.
Duhet tė nėnvizojmė se shtrembėrimi i historisė sė popujve tė Ballkanit,
sidomos tė popullit shqiptar, nga ana e kishės dhe e shkencės serbe,
ndikoi negativisht edhe nė rrjedhat e politikės dhe tė shkencės evropiane,
tė cilat Serbisė i hapėn shtigje tė reja pėr shtrirjen e hegjemonisė dhe tė
pushtimeve ekspansioniste koloniale. Pikėrisht, mbi kėto baza edhe
shkenca e sotme serbe ėshtė nė funksion tė zhvillimit tė politikės sė kėtillė.
Kėtė e provon edhe botimi i tekstit ("Medjunarodno javno pravo",
Naucna knjiga, Beograd, 1990), shkruar nga prof. Dr. Smila Avramov
dhe prof. Dr. Milenko Kreqa, nga pėrmbajtja e tė cilit shihet, se
kėta autorė, nuk kanė mundur tė lirohen nga paragjykimet dhe konceptet
stereotipe tė nacionalshovinizmit serb, edhe pse ky tekst ėshtė me pėrmbajtje
juridike ndėrkombėtare, ku sipas metodologjisė dhe kritereve shkencore,
assesi nuk lejohet, qė normėzimi i sė drejtės ndėrkombėtare, tė ndėrtohet
dhe tė interpretohet sipas "riformulimeve" arbitrare dhe tendencioize
individuale, siē kanė vepruar nė kėtė rast dr. Smila Avramova dhe dr.
Milenko Kreqa.
Edhe pse nė kėtė tekst universitar janė eliminuar njėsitė e mėparshme mėsimore
tė karakterit ideologjik tė sistemit paraprak komunist, autorėt e
theksuar, tė prirur nga idetė nacionalshoviniste serbomėdha nuk kanė
mundur tė heqin dorė nga recidivat e dikurshėm tė historiiografisė
tendencioze dhe subjektive serbe , tė krijuar nė dėm tė interesave tė
popullit shqiptar. Kėtė e ilustrojnė "shkencėrisht",
me kėtė shembull:" Na primer, genocid na Kosovu ostvaruje se pod
gestom-etnicki cisto Kosovo", f. 207, ku flitet pėr veprat penale
dhe pėr pėrgjegjėsinė individuale me karakter ndėrkombėtar.
Nė tė vėrtetė, citati "Pėr shembull, gjenocidi nė Kosovė
po realizohet nėn parullėn:Kosova etnikisht e pastėr", kėtu ėshtė
pėrdorur, me qėllim qė, Smila Avramov dhe Milenko Kreqa, tė
zgjerojnė pėrkufizimin e nocionit tė gjenocidit. Mirėpo, pėr fat tė
keq, nė rastin konkret e kanė bastarduar pėrkufizimin ekzistues tė
gjenocidit, ngase deri tani nė doktrinėn e sė drejtės ndėrkombėtare
publike nuk ka ndodhur qė, migrimet e ndryshme tė popujve, tė
trajtohen si elemente tė gjenocidit, duke qenė se ato kanė thjesht
karakter ekonomik. Futja e "parullės" (Kosova etnikisht e pastėr),
si element i zgjerimit tė pėrkufizimit tė gjenocidit, nė normėzimin e
kėsaj disipline shkencore, jo vetėm qė nuk ka kurrfarė peshe shkencore,
por mbi tė gjitha ėshtė njė nonsens me elemente barbarie, qė nė
esencė nėnkupton kultivimin dhe vazhdimėsinė e politikės sė egėr
shtypėse tė kolonializmit serb, qė tani pėrputhet plotėsisht me
kryerjen e gjenocidit serb ndaj shqiptarėve nė Kosovė.
Si mund tė cilėsohet "parulla" Kosova etnikisht e pastėr (qė nė kėtė
rast Smila Avramov dhe Milenko Kreqa aludojnė nė kėrkesėn Kosova republikė),
se ka karakter gjenocidi?! Kur kjo kėrkesė e ka bazėn e vet nė tė
drejtėn natyrore dhe historike kombėtare politikisht e qėndrueshme dhe
racionale, de jure e pakontestueshme, sepse kjo nuk pėrmban kurrfarė
elementi apo "motoje" diskriminuese a segregacioni ndaj minoriteteve tė
tjera qė jetojnė nė Kosovė. Kjo ėshtė njė tezė spekulative,
qė ka karakter dhe prapavijė tė thellė propagandistike dhe politike, qė pėrputhet
plotėsisht me "separatizmin" dhe me "secesionizmin",
qė gjithashtu janė prodhim dhe "zbulim epokal" i kishės,
i shkencės dhe i politikės serbe, se gjoja shqiptarėt nuk kanė kurrfarė tė
drejte nė truallin e vet etnik shekullor, dhe se janė pakicė, qė
pretendojnė tė shkėpusin territorin "integral tė Serbisė-Kosovėn,
me qėllim qė t'ia bashkėngjesin Shqipėrisė sė Madhe".
Sofistikimet dhe trillimet e kėtilla me tė drejtėn legjitime tė popullit
shqiptar nė njohjen e sė drejtės sė vetėvendosjes, janė
kompatibile vetėm me pikėpamjet dhe me idetė serbomėdha tė Kishės
ortodokse serbe, qė pikėmbėshtetjen e kanė nė Programin e "Naēertanisė"
sė Ilija Garashaninit(1844), nė veprat nacionalshoviniste tė Dositej
Obradoviqit(1783), nė Memorandumin e krijimit tė Mbtretėrisė sė Pėrbashkėt
Serbosllave" tė mitropolitit tė Karllovcit, Stefan
Stratimiroviqit(1804), drejtuar Oborrit Mbretėror tė Rusisė, gjatė periudhės
historike tė sundimit tė Katarinės II, nė veprat e Jovan Subotiqit
(1839), i cili konsiderohet si njė nga armiqtė mė tė pėrbetuar
tė ilirėve dhe tė Ilirizmit. Pra, edhe sot, pas sa e sa shekujsh,
nga idetė dhe programet e kėtilla serbomėdha, nuk kanė mundur tė
lirohen(dekada e fundme e shekullit XX) as prof. dr. Smila Avramov, as
prof. dr. Milenko Kreqa, edhe pse nė tekstin etyre "E drejta ndėrkombėtare
publike", nuk bėhet fjalė pėr "ēėshtjen ilire",
megjithatė nė kaptinėn e tretė "Tė drejtat e njeriut-etapa e re nė
zhvillimin e bashkėsisė ndėrkombėtare" edhe pse konkretisht nuk i emėrtojnė
- shqiptarėt i akuzojnė me paturpėsi pėr "vepėr gjenocidi"(!)
Parulla "Kosova etnikisht e pastėr", nuk ėshtė "produkt"
i shqiptarėve, por nė tė kundėrtėn, program afatgjatė i
politikės pushteuse tė Serbisė, qė t'i shfarosė shqiptarėt nga
territoret e tyre shekullore. Pra, kėtu, nuk kemi tė bėjmė me
kurrfarė "parulle", qė u referohet shpėrnguljes sė serbėve,
malazezėve apo pakica tė tjera nga Kosova, por kėtu ėshtė bėrė ndėrrimi
i tezės, nė kėtė kontekst Serbia ėshtė ajo, e cila nė vazhdimėsi
ka spatruar Kosovėn, Anamoravėn dhe viset e tjera tė banuara me
etnikumin shqiptar(ku janė sot shqiptarėt e Bllacės, tė Kurshumlisė,
tė Toplicės, tė Vranjės etj. ?). Tani nė kontinentet e ndryshme tė
botės ndodhen mė se njė million shqiptarė tė shpėrngulur nga Kosova,
Plava, Gucia, Ulqini, Tivari, Hoti, Gruda, Ilirida dhe
Anamorava si rrjedhim i gjenocidit dhe i hollokaustit shekullor serbomalazez e
maqedon. Nė kėtė vėshtrim, ėshtė dashur tė analizohej dhe tė
trajtohej sintagma "Kosova etnikisht e pastėr", e jo kjo tė
keqinterpretohet me tendencė, qė tė inkorporohet si "elementi i ri"
i pėrkufizimit tė nocionit tė gjenocidit. Kėtė "novus"
kuazishkencor mund ta zhvatė vetėm paranoja politike kolektive dhe "shkenca"
serbe e dr. Smila Avramovit dhe e dr. Milenko Kreqės, e kursesi normat
dhe parimet e standardizuara tė sė drejtės pozitive ndėrkombėtare
Strategjia e serbocentrizmit autodestruktiv sfidon edhe Mihael Shtajnerin-kryeadministratorin e OKB-sė nė Kosovė (2)
Si
tė paralizohet propaganda antishqiptare e minoritetit serb nė Kosovė?
Edhe pse Kosova, tanimė ka qeverinė dhe kuvendin multietnik dhe, ende ndodhet
nėn jurisdiksionin e mandatit ndėrkombėtar tė bashkėsisė ndėrkombėtare(KFOR+UNMIK),
gjasėt e propagandės shqiptare pėr tė eliminuar nė mėnyrė radikale
propagandėn koloniale dhe terroriste serbomadhe nga Kosova dhe nga trojet e
tjera etnike shqiptare, hėpėrhė janė minimale dhe pa kurrfarė perspektive.
Shkaqet dhe pasojat e njė dėshtimi tė kėtillė tė propagandės shqiptare,
nuk duhet tė kėrkohen pėrbrenda strukturave ndėrkombėtare, tė dislokuara nė
Kosovė, por para sė gjithash, nė vatrat kryesore ku po zhvillohet "politikė
e lartė" zyrtare shqiptare, e pikėsėpari nė kryeqendrėn e saj nė
Tiranė. Duke qenė se politika peshohet vetėm me rezultate konkrete, duke mos
pasur gjasė qė, asnjėherė tė ngelė pėr riprovim tė semestrit tė "vjeshtės"
apo tė "pranverės", propaganda shqiptare nė vend qė tė shėnojė
ndonjė sukses pozitiv ndaj amortizimit tė politikės dhe tė propagandės
shoviniste serbomadhe antishqiptare, kjo brenda 12-vjeēarit (tė periudhės sė
transicionit demokratik) tė fundmė, praktikisht u dėshmua sterile dhe, pa
kurrfarė koncepti strategjik dhe taktik nė mbrojtjen e interesit kombėtar dhe
shtetėror.Animozitetet e saj janė manifestuar nė veēanti nė moszgjidhjen e
problemit tė Kosovės,tė ēėshtjes shqiptare nė Iliridė, nė Anamoravė dhe
nė Mal tė Zi. Duke qenė se, sot njė soj i "politikanėve" dhe i
"ekspertėve" tė politikės shqiptare si nė kuptimin doktrinar,
ashtu edhe nė atė "praktik" e kuazishkencor, ka filluar t'i "pėrpunojė"
ligjet normative tė politikės sė brendshme dhe tė jashtme, duke pohuar me
naivitet dhe me paturpėsi para botės se "politikisht" shqiptarėt nė
tokat e tyre, tė pushtuara nga sllavėt, kanė fituar statusin e tyre politik
"tė merituar", atėherė, sipas kėtij konkluzioni del se, edhe
propaganda e Tiranės me "departamentet" e saj tė shtrira nė
Prishtinė, nė Shkup dhe nė Beograd, paskėsha qenė e frytshme nė zgjidhjen
e ēėshtjes koloniale shqiptare nė Ballkan (duke mos harruar pėr asnjė ēast
as Camerinė,edhe pse nuk ka qenė e pėrfshirė drejtpėrdrejt nė flakėn e
luftės,sikurse Kosova, Anamorava dhe Ilirida). "Politikisht" ky ėshtė
konstatimi "dialektik" i politikės dhe i propagandės zyrtare
shqiptare, ndėrsa praktikisht dhe virtualisht ēėshtja qėndron krejt ndryshe.
Sė pari, statusi i pavarėsisė sė Kosovės akoma qėndron "pezull".Sė
dyti, ēėshtja e statusit tė shqiptarėve nė Iliridė dhe nė Anamoravė, ka
hyrė nė fazėn pėrfundimtare tė "konservimit" tė sė drejtės sė
minoritetit kombėtar (gjė qė nė kėtė moment, njė e drejtė e kėtillė
i mohohet minoritetit shqiptar nė Mal tė Zi), ashtu siē parashikojnė
standardet ligjore tė marrėveshjeve dhe tė konventave tė Bashkimit
Evropian(BE), tė Kėshillit tė Evropės, tė OSBE-sė dhe tė Kombeve tė
Bashkuara. Nė rastin konkret, politika propagandistike shqiptare nuk
karakterizohet nga asnjė element i vlefshėm, qė mund tė mirret si argument i
qėndrueshėm as nė favor tė rrumbullakėsimit tė teorisė propagandistike
paqėsore me premise globale, as nė favor tė arritjes sė "projekteve"
tė saj strategjike nė pėrmasa kombėtare qoftė nė kuptimin afatshkurtėr,
qoftė nė kuptimin afatgjatė, ngase ėshtė defaktorizuar tėrėsisht, si
rrjedhojė e vetėkėnaqėsisė dhe e ngopjes me "ushqime tė gatuara
express" dhe me "fruta tė pjekur" nga kontingjentet permanente
(12-vjeēare) tė ndihmave humanitare, tė dhuruara nga donatorėt e "tryezave"
dhe tė "shportave" tė asociacioneve tė ndryshme ndėrkombėtare.
Pikėrisht, pėr shkak tė krijimit tė anarkisė nė sistemin shtetėror dhe tė
marrėdhėnieve ndėrkombėtare, e drejta e sovranitetit dhe e vetėvendosjes sė
popullit shqiptar nė Kosovė, nė Iliridė, nė Anamoravė dhe nė Mal tė Zi
(me gjithė procesin historik tė periudhės sė transicionit tė Evropės
Juglindore), kanė ngelur nė mėshirėn e fuqive tė mėdha evropiane, tė
cilat nė favor tė respektimit tė drejtave dhe lirive tė minoriteteve tė
ndryshme kombėtare, natyrisht aty ku mbisundon interesi i tyre
ekonomiko-politik e ushtarak sipas diversifikimit tė parametrave tė strukturės
sė pėrgjithshme tė globalizmit botėror, tash pėr tash kanė viktimizuar
edhe interesat kombėtare dhe shtetėrore tė shqiptarėve tė kolonizuar nė
Ballkan, edhe pse shqiptarėt nuk i kanė shkaktuar asnjė fatkeqėsi popujve
fqinj.Synimi dhe tendecat e njė strategjie tė kėtillė perfide nė kurriz tė
shqiptarėve, para sė gjithash vėrehen nė stagnimin 12-vjeēar tė zhvillimit
ekonomiko-politik dhe shoqėror tė Shqipėrisė, tė demokratizuar vetėm si
nocion nė kuptimin e teorisė politike, e kursesi nė kuptimin e njėmendtė
praktik. Njė "restaurim" i kėtillė me prirje tė relikteve
neoliberale, po ndikon negativisht nė mbrojtjen e interesave dhe tė vlerave
fundamentale tė kombit shqiptar nė Ballkan.
S'ka dyshim se, njė gjendje e kėtillė e ndėrlikuar, ndėr tė tjera, ėshtė
reflektuar edhe nė sferėn e propagandės dhe tė politikės sė jashtme tė
Shqipėrisė, e cila kur ėshtė fjala pėr mbrojtjen e interesave jetike tė
qytetarėve tė saj si brenda, ashtu edhe jashtė shtetit, qe mė se njė dekadė
ėshtė nė defensive tė plotė, ngase pėrfill tej masės ose mė sakt tė
thuhet, ėshtė bėrė rob i "politikės sė diktatit", i "politikės
sė pritjes" nga "dhuruesit" e ndihmave humanitare dhe tė
diplomacisė preventive ndėrkombėtare, e cila nė esencė u "promovua"
si substitut tejet "funksional" nė kuptimin e mbrojtjes dhe tė
sigurisė kolektive tė shqiptarėve nė Kosovė, nė Iliridė dhe nė Anamoravė,
ashtu sikurse edhe nė rastin e Bosnjė-Hercegovinės dhe tė Kroacisė.
Si pasojė e "disiplinimit tė verbėr" ndaj forcės sė gravitetit tė
politikės ndėrkombėtare, propaganda shqiptare dėshtoi edhe nė planin
rajonal ngase pėr asnjė ēast (qė nga thurja e sistemit tė mėparshėm shtetėror)nuk
arriti, qė t'i ndėrtojė mekanizmat veprues tė efektshėm pėr tė izoluar
propagandėn e ndyrė luftarake subversive tė shteteve fqinje, nė radhė tė
parė tė Serbisė agresore, efektet e sė cilės janė kompremetuese dhe shkatėrrimtare
pėr qenien e tėrėsishme politike dhe kombėtare shqiptare nė Ballkan.Njė
"indiferentizėm" dhe papėrgjegjėsi e kėtillė e politikės
shqiptare, krijoi terren tė pėrshtatshėm si pėr shtrirjen e veprimeve tė
propagandės agresive luftarke serbe nė komprometimin e luftės ēlirimtare
kombėtare antikoloniale tė UCK-sė, qė nga lindja e saj deri nė ditėt e
sotme, ashtu edhe tė ridefinimit tė politikės strategjike tė bashkėsisė ndėrkombėtare
nė Kosovė.
Vėrtet, "solidarizimi" i propagandės zyrtare tė Tiranės me atė tė
Beogradit, ndikoi qė Serbia tė zhbllokohet nga vargonjtė dhjetėvjeēarė tė
sanksioneve ndėrkombėtare.Se nė ēfarė stadi ėshtė "demokratizuar"
Serbia pasmilosheviqiane (nė saje tė cilit vlerėsim tė njėanshėm dhe
destruktiv, dhe nė asnjė mėnyrė tė justifikueshėm pėr parimet dhe etikėn
realiste tė politikės, tė rendit, tė drejtėsisė dhe tė vlerave tė njėmendta
demokratike ndėrkombėtare) kėtė postulat tė rremė, e provon normalizimi i
marrėdhėnieve diplomatike midis Tiranės dhe Beogradit.Ky ėshtė agumenti mė
i vlefshėm dhe mė i pakontestueshėm i sintezės sė kapitullimit tė politikės
dhe tė propagandės raciste dhe terroriste serbe tė Beogradit ndaj shqiptarėve
dhe ēėshtjes sė pazgjidhur koloniale shqiptare nė Ballkan. Pikėrisht, nė kėtė
kontekst duhet tė kėrkohen dhe tė analizohen nė hollėsi shkaqet pse edhe
ish-kryeadministratori i administratės sė pėrkohshme ndėrkombėtar(UNMIK),
Hans Hekerup, pėrfilli njė strategji tė shtendosjes sė marrėdhėnieve
politike nė relacionin Prishtinė - Beograd. Duke pėrfituar nga propaganda
antishqiptare, u krijuan rrethana dhe fushėveprim i pėrshtatshėm pėr
sondazhet dhe simulimet e "shuttle" diplomacisė sė Hans Hekerupit nė
trekėndshin - Prishtinė - Beograd - Nju-Jork. Si rrjedhim, erdhi deri te
hartimi dhe pėrfundimi i "Kornizės Kushtetuese tė Kosovės", e cila
ėshtė nė shpėrputhje me dispozitat e paragrafėt e Marrėveshjes sė
Rambujesė(mars,1999), me ē'rast dėmtohet pala shqiptare. Mirėpo, minoriteti
serb assesi tė kėnaqet me koncesionet e "dhuruara" nga Hans Hekerupi.
Njė "kėngė" tė kėtillė, minoriteti serb i Kosovės (i pėrfaqėsuar
nė mėnyrė proporcionale nė Kuvendin dhe nė Qeverinė e Kosovės), i nxitur
dhe i mbėshtetur nga regjimi "demokratik" i Beogradit, po e vazhdon
edhe ndaj kryeadiministratorit tė ri tė UNMIK-ut, Miahel Shtajner, duke e
sfiduar atė, qė patjetėr t'i favorizojė nė mėnyrė tė njėanshme dhe
jashtėligjore, ashtu siē vepruan paraprakisht dr.Bernard Kushner dhe Hans
Hekerup.
Programi strategjik i Nebojsha Qoviqit ėshtė nė funksion tė serbizimit tė
Kosovės
Shfaqja e Nebojsha Qoviqit (nėnkryetar i Qeverisė sė Serbisė dhe kryetar i
Qendrės Bashkėrenduese pėr "Kosovė e Metohi")nė rolin e shpėtimtarit
tė "mbrojtjes" sė interesave tė minoritetit serb nė Kosovė, ėshtė
identike me atė tė Slobodan Milosheviqit-ekzekutorit tė shqiptarėve nė
Kosovė mė 1989-1999. Pėrmbajtja e elaborative tė tij, nė esencė nuk dallon
nga ato tė nacionalshovinistėve tė rexhur, siē ishin Vasa
Qubrilloviqi (akademik) dhe Ivo Andriqi(nobelist) pėr luftimin dhe dėbimin
e shqiptarėve nga trualli i tyre stėrgjyshor. Edhe pse nė tėrėsi nuk ėshtė
i arritshėm pėr opinionin, megjithatė dihet se, Programi i Qoviqit pėrbėhet
nga tri faza,e para:" faza e ndėrtimit tė masave urgjente tė besimit,
realizimi i sė cilės ka pėrfunduar nė fund tė nėntorit tė vitit 2001; e
dyta, faza e pėrfshirjes thelbėsore tė palėve nė zgjidhjen e problemeve, e
cila, sipas parashikimeve tė hartuesit, ėshtė dashur tė kryhej pėrfundimisht
nė muajin mars tė vitit 2002 dhe, e treta, faza e punės sė pėrbashkėt pėr
zgjidhjen e ēėshtjeve kontestuese, e cila, gjithashtu pritet tė realizohet
pas muajit mars tė kėtij viti. E gjithė kjo "materie", e pėrpunuar
nga ideologėt e "sektave" tė ndryshme politike, ushtarake dhe
kishtare serbe, nuk duhet tė konsiderohet vetėm si njė listė e thjeshtė e dėshirave
individuale, por si vazhdimėsi e propagandės dhe e politikės sė terrorizmit
shtetėror tė regjimit tė Beogradit, qė ka pėr qėllim (natyrisht me "mjete
dhe me forma tė reja dialoguese dhe demokratike", por me pėrmbajtje tė
vjetėr ekspansioniste, tė murkulluar nė kurriz tė shqiptarėve) rikthimin e
xhelatėve dhe tė kolonistėve tė rinj serbė nė pronat dhe nė vendbanimet e
shqiptarėve nė Kosovė. Kėtė e provon sheshit edhe deklarata zyrtare e
dr.Nebojsha Qoviqit (dhėnė pėrfaqėsuesve tė mjeteve tė informimit, mė 5
mars 2002), sipas sė cilės Qevria e Serbisė, tanimė ka stratuar me blerjen e
pasurisė sė paluajtshsme nė Kosovė dhe nė Kosovėn Lindore pėr kolonistėt
e rinj serbomalazezė. Mirėpo, sipas tė tė njėjtit "zėdhėnės",
ky proces ende nuk ėshtė bėrė i kapshėm pėr opinionin (as qė pritet tė bėhet
nė tė ardhmen- vėrejtje e autorit), pėr shkak tė "fshehtėsive
strategjike". Pėrkundėr njė paralajmėrimi tė kėtillė, "sekreti
afarist" me pėrmbajtje ekspansioniste "tė moderuar" i Nebojsha
Qoviqit, demistifikohet paraprakisht, mė 7 shkurt 2002, nga qarqet
zyrtare tė ish-qeverisė sė "RFJ-sė", ku ndėr tė tjera bėhet e
qartė se kjo qeveri i ka akorduar "500 milionė dinarė, pėrkatėsisht 8
milionė evro" Qendrės Bashkėrenduese pėr "Kosovė dhe Metohi"
pėr dislokimin e kolonistėve tė rinj dhe tė vjetėr nė Kosovė, nė Preshevė,
nė Bujanoc dhe nė Medvegjė,nė disfavor tė pronave tė patundshme
tė shqiptarėve. Pikėrisht kjo ėshtė esenca e Programit tė
N.Qoviqit pėr kthimin e "refugjatėve" serbė nė Kosovė. Pėr
mė tepėr, kėto janė "mjetet shprehėse" tė strategjisė dhe
tė objektivave tė pushtetit "tė ri demokratik" tė Serbisė pėr
"zgjidhjen e problemit" tė minoritarėve tė saj nė Kosovė. Pėr tė
mos rėnė nė nonsense tė teorisė dhe tė koncepteve tė reja me bazė tė
vjetėr antishqiptare, "manifesti politik" i Nebojsha Qoviqit (edhe
pse deri tani nė tėrėsi nuk ėshtė bėrė publik pėr opinionin), synim tė
fundmė ka ndėrtimin e njė strategjie tė njėsuar me bashkėsinė ndėrkombėtare,
qė ta detyrojė atė, qė me ēdo kusht tė krijojė favore tė posaēme pėr
elementin serbomalazez nė Kosovė, qė janė nė diskurs me Rezolutėn 1244 tė
KS tė Kmobeve tė Bashkuara dhe me krijimin e institucioneve tė reja shtetėrore,
tė dala nga zgjedhjet parlmanetare dhe presidenciale tė Kosovės, mė 17 nėntor
tė vitit 2001. Kėtė anakronizėm politik, e ilustrojnė edhe kėrkesat e
kushtėzuara ekstreme tė minoritetit serb nė Kosovė. Ndėr rivendikimet mė tė
theksuara permanente tė kėsaj natyre janė: kthimi i forcave policore dhe
ushtarke serbe, krijimi bashkive tė veēanta serbe si nė Mitrovicė (tanimė tė
ndarė nė dysh, qė paralajmėron vite tė stuhishme pėr ardhmėrinė e saj),
nė Zveēan dhe nė disa qendra tė tjera tė Kosovės, ku minoriteti serb pėrbėn
shumicėn, si dhe sė fundi, edhe kėrkesa "urgjente" pėr krijimin e
njė Ministrie pėr Cėshtje tė Refugjatėve Serbė nė kuadrin e Qeverisė
ekzistuese multietnike tė Kosovės. Shprehur me fjalorin e gjuhės
popullore shqipe, e gjithė kjo, do tė thotė:"puna qė shihet nuk
do kallauz"(!?) Kėto kėrkesa janė aq transparente saqė nuk kėrkojnė
ndonjė prerje tė thellė tė shoshitjes politike ngase mesazhi i tyre ėshtė
krejtėsisht i qartė (me mjete paqėsore dhe me taktikė tė re, qė
korrespondojnė me kėrkesat imdiate dhe aktuale tė bashkėsisė ndėrkombėtare,
por me startegji tė vjetėr dhe tė pandryshuar tė regjimit tiranik gjenocidal
tė Slobodan Milosheviqit), qė me ndihmėn e UNMIKUT, t'i krijojnė dhe
t"i legalizojnė institucionet paralele shtetėrore serbe, kėshtu qė
Kosova brenda njė kohe shumė tė shkurtėr (qė absurdi tė jetė edhe mė i
madh, kjo pritet tė realizohet gjatė kohės sė mandatit tė forcave paqeruajtėse
ndėrkombėtare nė Kosovė), do tė copėtohej nė dy entitete.
Shfaqja e njė skepticizmi dhe frike tė kėtillė, se nė kėtė pikėvėshtrim,
do tė pėrsėriten gabimet e pafalshme tė Bernard Kushnerit dhe tė Hans
Hekerupit, e jusitifkon edhe shprehja e gatishmėrisė sė
kryeadministratorit aktual tė UNMIK-ut, Miahel Shtajner, i cili nė "serialin"
e takimeve tė tij tė punės me qarqet zyrtare tė regjimit tė Beogradit dhe
me kryepėrfaqėsuesin e Kishės ortdokse serbe, patriarkun Pavle, ėshtė
dakorduar qė pėr "ēėshtje" tė kthimit tė refugjatėve serbė, nė
kuadrin e Qeverisė sė Kosovės, tė nominojė njė koordinator ndėrdikasterial,
" i cili do tė kishte cilėsinė e ministrit". Sipas pohimit tė
kryeshefit tė UNMIK-ut, Miahel Shtajner, ndėr tė tjera, edhe ky propozim i
tij, (qė rezultoi drejtpėrdrejt nga kushtėzimi dhe diktati i politikės
radikale dhe i praktikės bojkotuese dyvjeēare tė palės serbe, tė pėrfaqėsuar
nga "KNS-ja" dhe "Povrataku", tė cilėt, tė udhėzuar dhe
tė ndihmuar drejtpėrdrejt nga Kisha ortodkse serbe dhe nga regjimi "dedmokratik"
i Beogradit, ia arritėn qė tė nxjerrin koncesione [edhe pse nė kundėrshtim
tė plotė me Rezolutėn 1244 tė KS tė OKB-sė] tė favorshme politike nga ana
UNMIK-ut), do tė ndikojė pozitivisht nė pėrmirėsimin e gjendjes ekzistuese
tė serbėve nė Kosovė dhe nė krijimin e kushteve dhe tė rrethanave optimale
pėr ardhmėrinė e multietnikes nė Kosovė.
Duke mos pretenduar nė asnjė mėnyrė qė tė vėmė nė pikėpyetje kėtė
shpresė dhe binjde optimiste politike tė z.Mihael Shtajner, se pas krijimit tė
institutit tė "koordinatorit ndėrdikasterial" serb pėr ēėshtje tė
kthimit tė "refugjatėve" serb, nė kuadrin e Qeverisė sė Kosovės,
pala serbe do tė heqė dorė pėrfundimisht nga akuzat tendencioze dhe kushtėzimet
pėrulėse ndaj UNMIK-ut dhe KFOR-it,se gjoja pėrkundėr pranisė sė kėtyre
dy institucioneve tė misionit paqėsor nė Kosovė, fati i tė drejtave
themelore tė minoritetit serb ka ngelur nė "mėshirėn e kohės".
Mirėpo, prapė, duke u nisur nga pėrvoja e hidhur e deritashme e pėrbashkėsisė
me palėn serbe, me plot arsye mund tė dyshojmė se "Povrataku", do tė
"kėnaqet" me kėtė propozim tė z.Mihael Shtajner. Fatkeqėsisht, kėtė
konkluzion tonin e provojnė edhe trazirat mė tė reja nė pjesėn veriore tė
Mitrovicės, ku si rrjedhim i veprimit tė armatosur tė bandave kriminele ēetniko-serbe
(tė ashtuquajturat rojat e urės sė Ibrit), janė plagosur 19 pjestarė tė
forcave ndėrkombėtare. Pėrshkallėzimi mė i ri situatės nė "Jerusalemin"
e ndarė tė Kosovės, nė njė mėnyrė ėshtė edhe "sihariqi i parė
simbolik" i politikės propagandistike tė nėndheshme tė regjimit "demokratik"
tė Beogradit( fryt i drejtpėrdrejtė paqėsor i amalgamės sė
"trojkės": Vojislav Koshtunica, Nebojsha Coviqi dhe patriarku Pavle)
ndaj iniciativės sė kryeadministratorit tė UNMIK-ut, z.Mihael Shtajner, qė
brenda strukturės sė qeverisė multietnike tė Kosovės, tė ngritet njė
"institucion" ndėrdikasterial pėr ēėshtje tė kthimit tė serbėve
nė Kosovė, i cili (me gjithė zemėrgjerėsinė dhe me mirėkuptimin e
Z.Mihael Shtajner ndaj palės serbe,ashtu siē veproi paraprakisht dr.Bernard
Kushner me koncesionet e tij tė pajustifikueshme, pikėsėpari tė krijimit tė
KNS-sė tė Graēanicės, qė ishte nė kundėrshtim tė plotė me Rezolutėn
1244 tė KS tė OKB-sė) sheshit ėshtė nė shpėrputhje me Kornizėn
kushtetuese (e cila gjithashtu ėshtė akt imponues pėr palėn shqiptare, sepse
"kryeautori" i saj, Hans Hekerup, ish-kryeadministratorit i UNMIK-ut,
"lėndėn" e saj juridike-kushtetuese, "e harmonizoi" nė
konsultim me Beogradin zyrtar)pa dyshim ėshtė nė shpėrputhje me Kornizėn
kushtetuese tė Kosovės dhe me Rezolutėn e theksuar tė KS tė Kombeve tė
Bashkuara pėr Kosovėn.
/Autori ėshtė doktor i Marrėdhėnieve Politike Ndėrkombėtare dhe
bashkėpunėtor i Institutit Ndėrkombėtar tė Bostonit,SHBA /
Qeveria
multietnike e Kosovės me osmanėt e vjetėr tė Rugovės
S'ka dilemė se arritja e marrėveshjes e kompromisit politik ndėrmjet LDK-sė,
PDK-sė dhe AAK-sė, nė kuptimin e pėrgjithshėm ėshtė njė potez racional
dhe i pranueshėm pėr zgjidhjen e krizės sė deritashme politike nė ndėrtimin
e institucioneve shtetėrore tė Kosovės. Sesa ėshtė e rėndėsishme Marrėveshja
pėr formimin e Qeverisė sė Kosovės, kėtė e provuan edhe pėrpjekjet
e para serioze tė kryeadiminstratorit tė UNMIK-ut, tė z. Mihael Shtainer, i
cili vetėm brenda dy ditėve arriti qė nė saje tė zgjarsisė sė tij
diplomatike, t'i" pajtojė" rivalėt kryersorė tė kėtyre tri
partive, qė tė "abstenojnė" nga qėndrimet e tyre tė "ngurta"
dhe tė skajshme politike.
Ky metodologji e suksesshme e ndėrmjetėsimit tė faktorit ndėrkombėtar nė
tejkalimin e krizės politike tremujore tė nominimit tė titullarėve
kryesorė tė organeve tė pushtetit shtetėror tė Kosovės, duket sheshit se
ėshtė "instrumenti" mė oportun dhe i domosdoshėm pėr
institucionalizimin e demokracisė dhe tė pluralizmit jo vetėm nė Kosovė,
por edhe mė gjerė nė Ballkan. Pėr mė tepėr, njė "leksion" i kėtillė
politik nga ana e pėrfaqėsuesit zyrtar tė OKB-sė, z. Mihael Shtainer, tė
sapoardhur nė Kosovė, do tė duhej tė shumėzohej nė mijėra ekzemplarė,
dhe tė shitej gratis, nė mėnyrė qė kėtė "kasta politike" e
rugovizmit nė tė ardhmen, ta pėrdorė si "abetare" parėsore
(tė bontonit politik) se si mund tė zhvillojė politikė kompetitive nė frymėn
e kufijve tė tolerances sė lejueshme dhe tė demokracisė pluraliste, duke mos
i kushtėzuar dhe, duke mos i dėmtuar nė asnjė mėnyrė interesat dhe
vlerat e partnerizmit ndėrpartiak dhe ato kombėtare.
***
Shkencėrisht ėshtė provuar se, ēdo politikė e zhveshur nga ETIKA e ndėrgjegjės
dhe e pėrgjegjėsisė, nuk mund tė quhet ndryshe veēėse politikė fiktive.
Fatkeqėsisht, me fenomenin e njė politike tė kėtillė antikombėtare,
populli shqiptar i Kosovės po ballafaqohet qe mė se njė dekadė tė
plotė. Mirėpo, kursesi tė kėndellet nga "vdekja klinike" dhe tė
"vijė nė vete", tė lirohet nga obsesioni dhe paranoja dhjetėvjeēare
e mbėshtetjes parezervė morale dhe politike tė tij. Sipas tė
gjitha gjasėve, indoktrinimi i njė pjese tė popullsisė me ideologjinė
kancerogjene tė rugovizmit, ka lėnė pasoja tė pėrjetshme nė "memorien"
e saj, sepse as gjatė kohės nėn okupimin e egėr tė sistemit kolonial
sllobist, as gjatė kohės sė luftės e as pas mbarimit tė luftės, kursesi
nuk qe nė gjendje qė tė distancohet nga konceptet ideologjike tė
totemizmit dhe tė ashtuquajturės "politikė pacifiste".
Pikėrisht, kjo politikė e pacipė, nxori nė sipėrfaqe bartėsit kryesorė tė
tragjedisė dhjetėvjeēare kombėtare shqiptare nė Kosovė, tė cilėt jo vetėm
se nuk u thirrėn pėr tė dhėnė llogari para popullit dhe para drejtėsisė (pėr
tė gjitha mashtrimet, manipulimet, pasurimin e paligjshėm nė kurriz tė
popullit, shfrytėzimin e djerėsės dhe tė gjakut tė pakursyer tė heronjve tė
paepur pėr ēlirimin dhe pavarėsinė nga ēizmja koloniale hegjemoniste
serbomalazeze), por (pėr habi edhe tė armiqve tradicionalė tė shqiptarėve)
u shpėrblyen (sa herė radhazi) me votėbesimin dhe me favoret e tjera
nga logjika e ndryshkur e "plebejve" tė republikės sė
Ibrahim Rugovės, tė dėshtuar dhe tė "depozituar" nė koshin
e plehėrave tė historisė. Dhėnia e votėbesimit blanko (pa kurrfarė mbulese)
kryetotemit dhe totemistėve tė tjerė tė tij, ėshtė prova mė e
argumentuar dhe mė bindėse e logjikės sė robit, sepse (edhe pas djegies
sė Kosovės nė themel, si dhe tė shkaktimit tė mijėra viktimave tė vdekura
dhe, atyre tė gjalla, tė cilat sot jetojnė nė skamje tė mjerueshme
"as tė gjallė, as tė vdekur"nėpėr tenda dhe "kampe refugjatėsh"
nė shtėpinė e vet anembanė Kosovės; tė mijėra tė tjerėve tė konvertuar
dhe tė denigruar nė sintagmėn "skamnorė", qė shfrytėzojnė
ndihma humanitare tė Shoqatės Humanitare "Nėnė Tereza", si dhe
tė mijėra tė tjerėve, qė dergjen nėpėr "kampe refugjatėsh"
nė vende tė ndryshme tė botės) nuk ėshtė nė gjendje tė bėjė
distinguimin e vlerave tė njėmendta intelektuale kombėtare nga
hedhurinat toksikologjike tė ambientit kombėtar dhe politik. Kjo "filozofi"
e tė menduarit dhe tė vepruarit destruktiv, mund tė jetė e kapshme dhe me
interes tė shumėfishtė vetėm pėr armiqtė e Kosovės dhe tė shqiptarėve,
nė pėrgjithėsi, e kursesi pėr bartėsitė kryesorė tė peshės sė skamjes
dhe varfėrisė dhjetėvejēare nėn okupimin e regjimit fashistoid serbomalazez,
e as pėr UCK-nė-TMK-nė, qė nė saje tė luftės sė saj tė ndrtishme
ēlirimtare kombėtare dhe antikoloniale kundėr pushtuesit serbomadh, ia ndėrroi
pėrgjithmonė faqen e historisė sė Kosovės. Kėtu qėndron "keqkuptimi"
dhe "keqinterpretimi" i logjikės "mikfrocefale"
tė elektoratit plebej tė doktrinės dhe tė politikės dėshtuese tė I.
Rugovės. Mbi asnjė bazė nuk mund tė argumentohet fakti se Kosova e ēliruar
nga hordhitė ēetnike serbe, e cila tani gjendet nėn mandatin e forcave
paqėruajtėse ndėrkombėtare(UNMIK+KFOR), ėshtė meritė e rugovizmit dhe e
osmanėve tė tij. Kursesi, kjo ėshtė vepėr e drejtpėrdrejtė gjysmėshekullore
e ndrtishme, e shkruar me gjak qė u pėrket tė tė gjitha atyre
gjeneratave, qė kanė luftuar nėn flamjurin e pėrbashkėt tė rezistencės sė
LEVIZJES CLIRIMTARE KOMBETARE PER CLIRIMIN E KOSOVES DHE TE TERRITOREVE TE TJERA
TE SHQIPERISE ETNIKE NGA SUNDIMI KOLONIAL SHEKULLOR SERBOMALAZEZ E MAQEDON,duke
filluar qė nga ADEM DEMACI (Mendela i Kosovės, siē e quajnė me pietet
dhe me plot tė drejtė, disa shtetarė e analistė tė njohur botėrorė) e
deri te heroi legjendar kombėtar ADEM JASHARI, kryekomandanti i UCK-sė dhe
symboli i pavdekshėm i Rezistencės gjithėshqiptare.
***
Nga tė gjithė emrat e shpallur nė nomeklaturėn nominuese tė kryepėrfaqėsuesve
tė ministrive tė qeverisė sė Kosovės, opinionin me arsye e iriton (sinė
kuptimin e sė pėrgjithmes, ashtu edhe asaj tė veēantės) vetėm emri i
"ministrit" tė Ministrisė sė Arsimit tė Qeverisė sė Kosovės,
Rexhep Osmani (ish-kryeministri i "LASHIT"). Nė rastin konkret,
lind pyetja, si mund tė figurojė ky emėr pėr minister qeverie, kur
dihet se ky ėshtė "kontraverz" si nė pikėpamje etike, ashtu edhe
pedagogjike, edukative, arsimore, politike e kombėtare. Pėr "bagazhin e
tij personal, tė "pasuruar" nė kėto aspekte, gazetat dhe revistat
shqipe kanė shkruar vite me radhė, atėbotė, kur ishte minister i vetėshpallur
i arsimit i republikės sė Rugovės. Tė gjithė (madje edhe bashkėpunėtorėt
e tij mė tė afėrt, tė cilėt, siē thotė populli:"me fshisė i ka pėrzėnė
nga "kabineti" i tij, ngase nuk janė pajtuar me veprimet
e tij despotike dhe amorale ) e dijnė se ky far "ministri" ka abuzuar
me mijėra marka gjermane nga fondet e ndryshme tė "LASHIT". Pėr
keqpėrdorimet e kėtilla tė Rexhep Osmanit, "ish-ministėr" i
koniunkturės sė republikės sė trilluar tė Rugovės dhe, ja prapė
"freshman minister" i qeverisė multietnike tė Kosovės, ka qenė nė
dijeni edhe vetė padroni i tij Rugova, mirėpo, nė vend se tė kėrkohej dorėheqja
e tij, (pėr shkak tė vjedhjes dhe tė kompremetimit tė "lashit" dhe
tė "presidencės" sė republikės sė Rugovės) Osmani, forcon edhe mė
shumė "fronin" e tij, si rrjedhim i "xhepit tė trashė". Nė
atė kohė zie dhe lemerie (si shumė intelektual tė tjerė, edhe unė isha i
papunė, edhe pse kisha gradėn shkencore tė magjistraturės dhe tė doktoratės,
mirėpo, si thotė populli "nuk bėnte punė" ngase bashkėmendimtarėt
dhe bashkėluftėtarėt pseudopatriotė tė tipit allaosmani kishin uzurpuar nga
tre-katėr vende pune nė tė gjitha institucionet e tė ashtuquajturit "sistem
paralel" tė republikės sė Rugovės. Kusht tjetėr ishte qė, patjetėr
tė posedoje "librezėn e kuqe maosite", me tė cilėn dėshmohej
identiteti i lojalizmit ndaj LDK-sė) kur shumica e intelektualve bredhnim tė
papunė poshtė e lart, duke kėrkuar lėmoshė nga individėt dhe shoqatat e
ndryshme humanitare pėr t'iu siguruar kafshatėn e gojės, pėrkatėsisht tė
mbijetesės fėmijėve tė tyre(si rezultat kryekėput i armikut tė brendshėm),
u shndėrruam nė lypėsarė-protagonistė prototipė tė "Poemės sė
mjerimit" dhe tė skicave tė tjera me motiv social tė poetit Migjeni.
Si tė tjerėve, ashu edhe mua, na kujtohet fare mirė "shkėlqesia e
shokut zylo", pėrkatėsisht e "ministrit" Osmani, i cili (gjatė
tėrė asaj dekade dhjetėvjeēare, me tė gjitha veset dhe me sjelljet e tij tė
vrazhda amorale dhe antikombėtare u pėrgjasonte personazheve negative tė
veprave tė Kristo Floqit, tė Sterjo Spases, tė Gjergj Fishtės, tė Fan
S.Nolit tė Vaso P.Shkodranit
etj.) sikurse "ministrat" e jashtėm tė
"Qeverisė" nė ekzil tė Esad Pashė Toptanit, mbahej me fodullėk
dhe nė mėnyrėn mė tė shfrenuar tė aventurierit dhe tė njė pijaneci
(duke i bėrė "rrush e kumbulla" paratė e nxėnėsve dhe tė studentėve,
tė mėsuesve, tė arsimtarėve dhe tė profesorėve dhe 3% e Fondit tė qeverisė
Bujar Bukoshit, i cili sigurohej nga djerėsa dhe gjaku i popullit, qė nė atė
kohė llahtarie ishte dy herė i vrarė, njėherė nga armiku i jashtėm ēetnik
serb dhe, njėherė nga armiku i brendshėm) , tėrė kohėn "e vlefshme"
e kalonte i shoqėruar me kameleonėt dhe me "shtojzovallet" e
zgjedhura, (tė cilat perms "lidhjeve tė tij miqėsore" ishin tė zėna
me punė profesioni nėpėr "fimat" arsimore tė tė gjitha niveleve
anembanė Kosovės, qė i sundonte dhe i kontrollonte Rexhep Osmani nė "stilin"
e diktatorit dhe tė "rrometės" nė pėrputhje tė plotė me platformėn
e politikės obskurantiste serbomadhe pėr likuidimin e kuadrove mė tė shquara
shqiptare, tė cilat e kanė pėrballuar peshėn e kohės mė tė rėndė nėn
vargonjtė e shtypjes dhe tė terrorit gjenocid serbomalazez) nėpėr tavernat
(me prejardhje tė panjohur" tė kolaboracionistėve shqiptarė, nė
veēanti "ēastet mė tė bukura idilike tė boemit", i vriste nė
kafiterinė "Bristol" nė lokacionin e quajtur "Qafa", ku
vepronin edhe dhjetra kafiteri tė tjera, prona mikste tė sahanlėpirėsve tė
okupatorit serbomadh, qė zhvillonin "biznis" kryesisht nė favor
personal dhe tė regjimit shtypės tė Serbisė sė S.MIlosheviqit.
Pėrmbajtja e kėtij epizodi fragmentar lidhur me figurėn e "shokut remko
a zylo" krejt njėsoj, alias tė Rexhep Osmanit (minister i larvės sė
qeverisė sė dikurshme esadiste)-"osmanlliut" tė Rugovės, (kėsaj
radhe) ka pėr qėllim qė, pikėsėpari tė vėrė nė dijeni kryemnistrin e
Qeverisė sė Kosovės, z. e nderuar dr. Bajram Rexhepi, qė mos tė formojė
kabinetin e tij, para se tė vihet nė diskutim dhe me ēdo kusht tė anulohet
nominimi i Rexhep Osmanit, minister i Ministrisė sė Arsimit tė Qeverisė
sė Kosovės. Ndryshe, emėrtimi i tij nė krye tė kėsaj Ministrie, pa dyshim
do tė ofedonte rėndė dhe papresedencė gjithė ETIKEN dhe NDERGJEGJEN
EDUKATIVE, ARSIMORE, KULTURORE DHE KOMBETARE (nė tė gjitha nivelet) NE KOSOVE.
Cdo justifikim nė kėtė "temė" ėshtė nonsens dhe, nuk duron
kurrfarė komenti plotėsues ngase idetė apodiktike tė realizimit tė "strategjisė
nominuese" tė Rexhep Osmanit, janė nė kolizion flagrant me teorinė
dhe me praktikėn e sistemit tradicional edukativo-arsimor shqiptar nė Kosovė.
Shkurt dhe prerazi: hajnat, amoralėt, tradhtarėt dhe kolaboracionistėt
e tė gjitha "sekteve" dhe tė "grixheve" "made
in" allarexhepi, nė asnjė mėnyrė nuk mund ta pėrfaqėsojnė, as ta
prezentojnė ARSIMIN, KULTUREN, ARTIN DHE SHKENCEN SHQIPTARE TE KOSOVES. Nėse
kjo fushė mė thelbėsore dhe mė sensitive e shoqėrisė sonė, ka ngelur nė
mėshirėn e kohės, e "s'paska tjetėr kush t'i dalė zot", pėrpos
hajnave dhe tė "biznismenėve" tė kalibrit tė Rexhep otomanit, tė
majmėruar (hiq mė pak se 10 vjet) nė kurriz tė popullit, me keqardhje
duhet tė konstatojmė se, nėse pėrsėritet ky "humor i zi" i
arsimit shqip kosovar, atėherė nuk na duhet kurrfarė qeverie, as kurrfarė
arsimi nė krye tė tė cilit ndodhen otomanėt, mafiozėt, demagogėt,
oportunistėt, sektaristėt dhe monarkėt e amalgams rugoviste, sepse
normativizmi i bazės idelologjike utopiste tė sistemit qeverisės tė tyre (pavarėsisht
nga pėrpjekjet e bashkėsisė ndėrkombėtare, qė tė institucionalizojė
format dhe modelet e sistemit demokratik vetėqeverisės nė Kosovė)
vazhdimisht do tė riprodhojė kontradikta tė pakapėrcyeshme nė sferėn
e pėrgjithshme tė normatives dhe tė reales, tė mundshmes dhe tė reales, tė
dukshmėrisė dhe tė padukshmėrisė, tė deklarimit dhe tė reales, tė
programit dhe tė veprės. Nė kėto relacione(marrėdhėnie) mjetet shndėrrohen
nė njė objektiv kryesor, i cili nė mėnyrė efektive dhe koherente stimulon
vetėdijen qė qėllimi t'i justifikojė tė gjitha mjetet e iracionales, madje
edhe atėherė, kur kėto nuk janė nė pėrputhje as me parimet e moralit, siē
kemi tė bėjmė me "integralen" konkrete tė personalitetit tė
brishtė dhe kontravers tė Rexhep Osmanit.
Gjatė atyre dhjetė viteve tė llahtarshme (1989-1999) nėn robėrinė tiranike
tė fashizmit ēetnik serb, kur digjej edhe hekuri, e osmanllinjtė kishin futur
"kokėn nė rėrė", duke iu pėveshur "punėve tė dynjallėkut":
mashtro, manipulo, vjedh, shfrytėzo, ēndero, tradhto, Rugova sė bashku
me osmanllinjtė e tij, popullit nuk i dhuroi asgjė premtuese, pėrveē
thellimit tė krizės morale, shpirtėrore, materiale dhe kombėtare. Kjo ishte
kuentisenca e parullės sė demokracisė dhe e pluralizmit tė tyre, qė
pasqyronte sheshit dhe nė mėnyrėn mė bizare shuarjen e epsheve tė
shfrenuara shtazarake, tė pasurimit tė pakufishėm dhe tė zhvillimit tė
luftės primitive pėr pushtet, gjithnjė duke u thirrur nė emėr tė
njė republike inekzistente, "atributet shtetėrore" tė sė cilės i
njihte vetėm rugova dhe rugovizmi.
Tė gjitha kėto vepra tė liga dhe tė ndyra, i rrumbullakėsonin nė "konton
e aktivit" tė patriotizmit tė tyre rremė, devizė kjo, qė edhe sot ėshtė
mjeti mė opercionalizues i politikės sė tyre pėr tė manipuluar me popullin,
i cili qe mė se dhjetė vjet ėshtė bėrė "peng" i vėrtetė i lėdėkeizmit,
dhe kursesi tė lirohet nga indokrtinimi fatal i saj.
E vlen tė theksojmė se, "filozofia e politikės paqėsore gandiste"
e Rugovės gjatė gjithė periudhės nėn sundimin e pushtuesit serbomalazez, nė
parktikė u tregua sterile (nė asnjė segment tė saj vizionar a pragmatic),
sepse nė tėrėsi i mungonin premisat ontologjike tė kushteve tė saj. Mė sak,
tė gjitha deklarimet zyrtare tė njė politike tė tillė "filozofike"
para opinionit tė brendshėm dhe atij ndėrkombėtar kanė qenė floskula dhe
fiksion tė koncepteve tė politikės, tė paqes, tė sigurisė dhe tė republikės
sė dėshtuar "gandiste" , sepse gjatė njė dekade tė plotė tė
fundit tė shekullit XX, nė Kosovė nuk ka mbretėruar kurrfarė paqeje,
ngase kjo dėshtoi qė nė fillim tė proklamimit tė saj, pėr shkak se nuk
mundi tė mbijetojė, as tė trumfojė mbi filozofinė e politikės pushtuese
serbe (ushtrimi i agresionit luftarak, i terrorit gjenocid, i dhunės, i
reprezalieve dhe i apartejdit).
Vėshtruar nė kuptimin e njėmendtė tė filozofisė politike, edukimi pėr tė
ndėrtuar paqen nuk do tė duhej t'u lejohej, as t'u besohej atyre qė e shkelin
dhe e nėpėrkėmbin atė pėr qėllime tė mjera pėrfituese vetjake.
Gjithashtu, nuk do tė duhej t'u lejohej modeleve dhe konferencave provinciale,
sepse gjatė "dhjetė viteve tė humbura" nuk ndodhi kurrfarė katarze
edukative, as arsimore sa i pėrket realizimit tė lirisė dhe tė pavarėsisė
sė Kosovės. Nė vend tė kėtij vizioni iracional, u manifestua katarza e vetėdiferencimit,
e varfėrimit shpirtėror intelektual, moral dhe material. Nė vend tė pėrgatitjes
sistematike dhe tė mobilizimit tė gjithė popullit, qė tė hidhej nė luftė
tė pėrgjithshme pėr t'u ēliruar nga armiku serbomalazez, Rugova me
osmanllinjtė e vet brenda natės atij ia imponoi "pedagogjinė e paqės"
dhe tė kapitullimit para agresorit serb. Kjo ėshtė "fitorja mė e madhe",
pėrmes sė cilės rugovizimi ia arriti qė, duke favorizuar strategjinė
e frikėsimit tė okuptarit serb, t'i detyrojė shqiptarėt tė jenė "dėgjueshėm"
dhe tė "disiplinuar" si para tij, ashtu dhe para armikut, pėr
t'i treguar botės se, nė Kosovė "mbretėron paqe", e jo luftė dhe
terror gjenocid serb ndaj shqiptarėve. Mirėpo, sė fundi , kėtė sofistikim
tė rugovizmit tė gjendjes reale nė Kosovė, e demistifikoi nė mėnyrėn
mė tė argumentuar lufta e drejtė ēlirimtare antikoloniale e UCK-sė, e
cila nė Konferencėn e Rambujesė (mars 1999), e vulosi ndėrkombėtarizimin
dhe ēlirimin pėrfundimtar tė Kosovės nga sundimi kolonial serbomalazez./Autori
ėshtė dr. i Marrėdhėnieve Politike Ndėrkombėtare dhe bashkėpunėtor i
Institutit Ndėrkombėtar nė Boston, SHBA/
maj 2002
ESE
POLITIKE
"NACERTANIA" E ILIA GARASHANINIT-FRYT I IMPERIALIZMIT SERBOMADH NE
BALLKAN
Nga
Dr.Mehdi Hyseni
Tani, pothuajse po bėhen gjashtėdhjetė vjet qėkur autori kroat, Petar
Shimuniq, mė 1946, e shkroi veprėn kritike shkencore lidhur me "Naēertaninė"
e Ilia Garashaninit, i cili, sipas historiografisė, politikės, diplomacisė
dhe kulturės nacionalshoviniste serbomadhe, konsiderohet themeluesi kryesor
i doktrinės sė politikės sė brendshme dhe tė jashtme tė Serbisė
hegjemoniste nė Ballkan.
Natyrisht, duke u mbėshtetur nė burimet e shumta tė historisė politike dhe
diplomatike, Petar Shimuniq ėshtė njė nga autorėt e parė kroatė, i cili nė
mėnyrė kritike dhe objektive, i nxori nė dritė idetė dhe pikėpamjet
nacionalshoviniste tė "Naēertanisė" sė Ilia Garashaninit, program
ky, qė edhe sot e kėsaj dite (pas 150 vjetėsh), nė thelb ėshtė platformė
e pavdekshme dhe afatgjatė e politikės shtetėrore ekspansioniste serbe ndaj
shteteve dhe popujve fqinj nė rajonin ballkanik, nė veēanti ndaj shqiptarėve
dhe Shqipėrisė etnike. Si rrjedhim i doktrinės dhe i strategjisė sė kėtillė
politike tė Serbisė, pėrkatėsisht tė Mbretėrisė Serbo-Kroate-Sllovene
(1918), e mėpastaj tė ish-Republikės Socialiste Federative tė Jugosllavisė
(1943), 50% e etnikumit tė kombit shqiptar dhe e territorit indigjen tė Shqipėrisė
etnike, edhe sot(nė dekadėn e parė tė shekullit XXI) ndodhet nėn sundimin e
egėr dhe tė pajustifikueshėm tė kolonializmit sllav.
Pėrveē lėndės arkivore dhe tė dokumenteve tė tjera tė historiografisė
falsifikatore serbe, Petar Shimuniq e ka shfrytėzuar edhe literaturėn parėsore
tė historiografisė evropiane (gjermane, austriake, polake, frėnge, hungareze
dhe ruse), tė cilat e kanė ndihmuar atė qė me sy kritik, tė hedhė dritė
mbi rrethanat dhe kushtet historiko-politike nėn tė cilat ėshtė lindur dhe
ėshtė zbatuar nė praktikė "Naēertania" serbe e Ilia Garashaninit.
Duke aplikuar metodėn multidisiplinore shkencore, por duke mos rėnė asnjėherė
nė pozitivizėm, Petar Shimuniq ia ka arritur qė brendinė e programit tė
"Naēertanisė", ta shtjellojė nė mėnyrė komplekse dhe tė
gjithanshme. Njė ēasje e kėtillė metodologjike, bėri tė mundur qė autori
nė fjalė ta kuptojė dhe ta trajtojė objektivisht konstanten historike tė
politikės pushtuese serbe, pėr tė cilėn shprehet nė kėtė mėnyrė: "Si
pėr nga ideja, ashtu edhe pėr nga programi i saj ėshtė e njėjtė dhe e
pandryshuar tani mė se njėqind vjet".
(I)
Nė kapitullin e parė tė kritikės analitike tė "Naēertanisė"
serbe tė Ilia Garashaninit (Program i fshehtė i politikės sė brendshme dhe
asaj tė jashtme serbe), autori Petar Shimuniq, duke u mbėshtetur nė burime tė
shumta arkivore historike shkencore dhe publicistike polake, nxori pėrfundimin
se nė lindjen e "Naēertanisė" sė Ilia Garashaninit, kanė ndikuar
kėta dy faktorė kryesorė:" 1 ) Politika e Polonisė e shekullit XIX dhe
2) Politika hegjemoniste dhe pushtuese e Serbisė mesjetare-Mbretėrisė sė car
Dushanit". Kėtė konkluzion objektiv, P. Shimuniq e nxori si rezultat tė
analizės sė tij plastike tė paanshme tė ngjarjeve dhe tė rrethanave
politike dhe historike, qė i referohen drejtpėrdrejt Rusisė, Prusisė dhe tė
Austrisė, tė cilat nė vitin 1795, nė saje tė politikės akorduese dhe
tė interesave konvergjente tė tyre, e kanė copėtuar shtetin e Polonisė.
Autori P.Shimuniq, ka pasqyruar me konkretėsi dhe me vėrtetėsi, jo vetėm
marrėdhėniet ruso-polake, por edhe ato nė shkallė mė tė gjerė evropiane (thurja
e planeve pėr pėrmbysjen e Perandorisė Osmane, mė 1683;
parashikimi i zgjidhjes sė Cėshtjes Lindore sidomos pas pėrfundimit tė
Kongresit tė Aleancės sė Shenjtė tė Veronės, mė 1822) tė Rusisė,
tė Francės, tė Austrisė dhe tė Anglisė, tė cilat si fuqi evropiane,
zgjidhjen e Cėshtjes Lindore, e parashikonin vetėm pėrmes "formulės
oportune" tė shkatėrrimit tė Perandorisė Osmane. Nė kėtė vėshtrim,
Rusia kishte qėndrim tė moderuar, kur ėshtė fjala pėr copėtimin e Turqisė
ngase siē pohon P.Shimuniq, asaj nė realizimin e objektivave tė politikės sė
jashtme i konvenonte njė Turqi e dobėsuar. Kėtė koncept tė politikės sė
jashtme tė Rusisė e kishte ndėrtuar dhe e mbronte me ngulmė vetė (knezi
polak, i internuar nė Rusi) Juraj Adam Cartoriski, i cili nė saje tė
erudicionit tė tij diplomatik (edhe pse mė parė mbahej peng nė Oborrin Mbretėror
tė Katarinės II) gjatė periudhės sė viteve (1803-1806) ushtroi funksionin e
ministrit tė jashtėm tė Rusisė. Vėrtet, nė njė pozitė kaq tė lartė
kishte ardhur nė saje tė mbėshtetjes sė carit rus, Aleksandrit I
(1801-1825).
Gjithashtu, autori kroat i ka analizuar gjithanshmėrisht rolin, pikėpmajet
dhe qėndrimet e Juraj A. Cartoriskit pėrkitazi me zgjidhjen e Cėshtjes
Lindore, i cili nė rastin konkret, i prirur nga ndjenja kobėtare ndaj atdheut
tė vet dhe nė saje tė zgjuarėsisė sė tij diplomatike, u angazhua qė t'i
realizonte interesat e pėrgjithshme tė kauzės polake. Kėtė spektėr pikėpamjesh
dhe qėndrimesh tė diplomatit tė "kidnapuar" polak, mėpastaj e
provojnė edhe rezultatet konkrete tė aktivitetit tė ngjeshur diplomatik tė
emigracionit polak, si fryt i drejtpėrdrejtė i veprimtarisė sė bashkėpunėtorėve
tė tij tė shquar dhe tė dėshmuar nė fushėn e diplomacisė (Cajkovski,
Cvirkovski dhe Franjo Zaha), tė cilėn e zhvilluan nė kuadrin e kancelarive
diplomatike polake, nė veēanti nė Stamboll dhe nė Beograd.
Sipas argumenteve tė shtruara nė analizėn kritike tė "Naēertanisė"
tė autorit P.Shimuniq, del krejtėsisht e qartė se nė "politikėn
lindore tė Polonisė", rol vendimtar ka luajtur diplomacia e Kancelarisė
sė Stambollit me pėrfaqėsuesin e saj Cajkovski nė krye.
Ndikimi dhe roli i Cartoriskit nė sajimin e "Naēertanisė" sė
Ilia Garashaninit
Historikisht ėshtė dėshmuar se "Kėshillat" e Juraj Adam
Cartoriskit janė tė lidhura ngusht me shthurjen e ēėshtjeve politike tė
Serbisė, duke filluar qė nga viti 1843, pėrkatėsisht kėto kanė tė bėjnė
me harmonizimin e politikės serbe dhe me interesat e politikės kombėtare dhe
shtetėrore polake. Autori P.Shimuniq, duke u mbėshtetur nė versionin e
tekstit original, ia arriti qė nė mėnyrė tė kondensuar t'i pasqyrojė idetė
kryesore tė "Conseils sur la conduite a suivre la Serbi" tė
Cartoriskit.
Esenca e mesazhit tė kėtyre instruksioneve, tė hartuara nga diplomati polak
Cartoriski, ėshtė nė funksion tė drejtpėrdrejtė tė ndėrtimit dhe tė
zhvillimit tė politikės zyrtare tė Serbisė si shtet serbomadh dhe hegjemon nė
rajonin ballkanik. Pra, pikėrisht frymėzimi dhe pikėmbėshtetja
fillestare pėr hartimin e projketit imperialist serbomadh, tė njohur me emrin
"Naēertanie", janė pa dyshim "Conseils" tė Juraj A.
Cartoriskit.
Pėr hirw tė rrumbullakėsimit tė interesave vitale tė Polonisė, Juraj. A.
Cartoriski pėrmes "Kėshillave", tė hartuara nė formė platforme,
Serbisė i rekomandonte, qė tė distancohej nga politika e Rusisė dhe, nė
vend tė saj tė kėrkonte mbėshtetje dhe favore tė caktuara nga shtetet e
Evropės Perėndimore (Franca dhe Anglia). Sipas kėsaj teze tė Cartoriskit:"
Nė qoftė se Serbia do tė vepronte kėsisoj (domethėnė sipas sugjerimeve
ideopolitike dhe tė dioptrisė largpamėse diplomatike tė tij, qė ishin me
interes jetik pėr rikrijimin e shtetit polak - m.h), mirėfilli do tė fitonte
simpatinė dhe pėrkrahjen e Francės, nė interes tė sė cilės ishte mbi tė
gjitha ēlirimi kombėtar i tė gjithė popujve sllavė, ku pas shkatėrrimit tė
Perandorisė Osmane, do tė vinte nė shprehje shteti i cili do tė pranonte tė
bėhej aleat i saj. Fundja, duke kundėrshtuar ndikimin e politikės ruse,
Serbia do tė fitonte edhe simpatinė e Anglisė".
"Plani i Zahės"-platformė e "Naēertanisė"
Duke marrė pėr bazė "Conseils" tė knezit polak (nė emigrim) Juraj
A.Cartoriski dhe duke e konsultuar dhe "lexuar" nė hollėsi Ilia
Garashanin (si mik tė ngushtė), Franjo Zah ia arriti tė mėsonte synimet dhe
aspiratat hegjemoniste dhe pushtuese tė politikės serbe, gjatė periudhės
historike, kur edhe u lind "Naēertania" e Ilia Garashaninit (1844), e
cila nė esencė ėshtė nusprodukt i "Planit" tė Zahės, i cili u
sajua po nė atė vit, para se tė dilte nė dritė "Naēertania" famėkeqe
e Ilia Garashaninit.
Edhe pse "Plani" i Zahės ėshtė sajesė e pėrbashkėt me Ilia
Garashanin( ministėr i Punėve tė Brendshme tė Serbisė gjatė periudhės sė
viteve 1843-1852), pėrmbajtja e tij plotėsisht ka karakter "jugosllav, e
jo serb", nėnvizon P.Shimuniq. Nė tė vėrtetė, Ilia Garashanini nuk e
ka ndryshuar brendinė e kėtij Plani, pėrveēse atributin "jugosllav",
"jugosllave" e ka zėvendėsuar me fjalėt "sllavėt e Jugut",
"politika serbe", duke ia atribuar nė kėtė mėnyrė rrėnjės
sė fjalės "jugosllav" dhe "jugosllave" gjithė atė qė ėshtė
sllave-serbe, pėrkatėsisht veēoritė serbomėdha, si dhe e ka flakur nė tėrėsi
kapitullin "Marrėdhėniet e Serbisė me Kroacinė, ngase siē pohon
P.Shimuniq, aty flitet nė mėnyrė afirmative pėr rolin dhe rėndėsinė e
politikės kroate ndaj Serbisė. Ndėr shkaqet kryesore pse Ilia Garashanini,
nxori jashtė ballinave tė "Naēertanisė" sė tij, kapitullin e
theksuar, ėshtė para sė gjithash konkluzioni objektiv dhe i qėndrueshėm
i Franjo Zahės, ku thotė se : "Nė Bosnjė jeton njė popull kroat dhe njė
popull serb". Nė kėtė rast, ky konstatim i Franjo Zahės, nuk mund tė
quhet as i drejtė, as i argumentuar qoftė mbi bazėn historike a politike, (edhe
pse analisti korat, Petar Shimuniq, kėtė e ka cilėsuar si "konkluzion
objektiv dhe tė qėndrueshėm", natyrisht nė prizmin e shtrirjes sė
ineteresit gjeopolitik jashtė kufijve tė natyrshėm tė Kroacisė) sepse e
mohon nė tėrėsi ekzistimin e popullit mysliman boshnjak nga harta gjeografike
dhe gjeopolitike tė Bosnjė dhe Hercegovinės. Njė vlerėsim i kėtillė ėshtė
subjektiv dhe i papranueshėm pėr historinė, politikėn dhe kulturėn
kombėtare dhe shtetėrore tė etnikumit mysliman nė Bosnjė e Hercegovinė.
Pikėrisht, falsifikimi dhe sofistikimi i sė vėrtetės historike tė
qenies myslimane nė Bosnjė dhe Hercegovinė, bėri qė ndėr shekuj, tė jetojė
dhe tė zhvillohet `hegjemonizmi serbo-kroat nė asmilimin e popullit mysliman
dhe nė tjetėrsimin e territorit tė tyre etnik. Kėtė konstatim tonin, pa
dyshim e provon edhe agresioni serbo-kroat i vitit 1992, kur ushtritė dhe
policitė paramilitare tė Serbisė dhe tė Kroacisė, zhvillojnė luftė
brutale pėr t'i pėrvetėsuar myslimanėt dhe pėr t'i pėrthithur territoret e
tyre.
Gjithashtu, "tė vėrtetėn historike" tė Franjo Zahės, se "nė
Bosnjė jeton njė popull kroat dhe njė popull serb", e hudhi poshtė edhe
nacionalshovinisti serb Ilia Garashanini, duke konsideruar (sikurse edhe
paraadhėsit e tij me Kishėn ortodokėse serbe nė krye) se Bosnja e
Hercegovina ishte e populluar vetėm me serbė, dhe se kjo i pėrkiste
Serbisė sė madhe. Nė kėtė rast, edhe autori serb i "Naēertanisė",
Ilia Garashanini, bėri gabimin e dyfishtė dhe mė drastik sesa Franjo Zaha,
sepse i frymėzuar dhe i mishėruar nga idetė megalomane tė politikės
pushtuese imperialiste serbe, nė mėnyrė tė skajshme dhe pa kurrfarė
e argumentesh valide, hudhi poshtė ekzistimin e popullit kroat dhe
mysliman nė Bosnjė e Hercegovinė. Pra, edhe ky fakt, ishte njė
nga arsyet kryesore pse Ilia Garashanini e ka hequr nga brendia e "Naēertanisė",
kaptinėn marrėdhėniet serbo-kroate. Si rrjedhojė e pikėpamjeve tė
ksenofobisė nacionalshoviniste serbe, "Plani" i Zahės modifikohet nė
"Naēertaninė" serbomadhe tė Ilia Garashaninit, "ideja krysore
e sė cilės pasqyrohet nė ringjalljen e Mbretėrisė sė car Dushanit, domethėnė
nė krijimin e Serbisė sė madhe nė disfavor tė vendeve dhe tė popujve fqinj".
Nė kėtė vėshtrim, Petar Shimuniq, duke aplikuar metodėn sintetizuese tė
dokumenteve tė vjetra serbe, nxori pėrfundimin aksiomatik, se " nė
krijimin e njė Serbie tė madhe nė zemėr tė Ballkanit, madje nė kufijė
edhe mė tė gjerė sesa qė shtrihej Mbretėria e dikurshme e car
Dushanit, ideologe dhe bartėse kryesore ka qenė Kisha serbe e shėn Savės,
rolin e sė cilės e ka luajtur me besnikėri dhe nė vazhdimėsinė historike
Patrikana e Pejės (1557), si dhe paraardhėsit e Ilia Garashaninit, nė veēanti
Dositej Obradoviqi, Jovan Subotiqi dhe Stefan Stratimiroviqi".
Se vėrtet kisha dhe kleri ortodoks serb e kanė luajtur rolin vendimtar nė
krijimin dhe nė kultivimin e ideve imperialiste serbomėdha (Patrikana e Pejės),
Petar Shimuniq nė kuadrin e kėsaj kaptine, e ka cituar edhe kėtė sintezė tė
shkurtėr tė autorit dr.Ivan Pilar(Sudland), i cili nė veprėn e tij kapitale
"Die Sudslawische Frage und der Weltkrieg", botuar nė Vjenė, mė
1918 (edhe pse nga pėrmbajtja e saj, shihet se nuk e ka analizuar "Naēertaninė"
e Ilia Garashaninit), ndėr tė tjera, shkruan:" Njėqind vjet pas
shthurjes sė Serbisė mesjetare (1459-1557), nė zemrėn e shtetit osman
shfaqet njė ngrehinė e re shtetėrore teokratike ortodokse serbe, e cila
kishte marrė pėrsipėr qė nė emėr tė idesė ortodokse serbe, tė
pushtonte tėrė Ballkanin, e posaēėrisht pjesėn veriperėndimore tė tij".
Shembujt e mėsipėrmė provojnė se idetė dhe programi i politikės pushtuese
koloniale serebe kanė ekzistuar edhe para se tė lindte "Naēertania"
e Ilia Garashaninit, e cila nė strategjinė dhe nė praktikėn e saj tė mėpastajme,
duhej ta luante rolin e skėterrės pėr popujt josllavė nė Ballkan, me theks
tė posaēėm nė kurriz tė shqiptarėve, tė kroatėve dhe tė myslimanėve.
I indoktrinuar dhe i helmuar nga idetė dhe nga veprat nacionalshoviniste tė
paraardhėsve serbomėdhenj, e mbi tė gjitha duke u ushqyer me "temjanin"
antiilir, antiislam pėrkatėsisht antishqipar tė Kishės ortodokėse
serbe, e cila qė nga institucionalizimi i saj nė truallin e Shqipėrisė
etnike, vepronte me tė gjitha mjetet politiko-propagandistike dhe subversive pėr
tė ringjallur hedhurinat bastarde tė mbretėrisė bizantine tė car Dushanit,
nėn njė ndikim tė kėtillė tė fuqishėm paranoid dhe paroksist serbomadh,
si dhe nėn influencėn e drejtpėrdrejtė tė politikės ekstreme tė
emigracionit polak, qė nė thelb gėrshetohej me interesat strategjike tė
hegjemonizmit serb, Ilia Garashanini (i ndihmuar nga eksponentėt e
"shuttle" diplomacisė sė emigracionit polak), e shkroi programin e
pavdekshėm tė politikės sė brendshme dhe asaj tė jashtme tė Serbisė-"Naēertaninė".
Pėrkitazi me aspektet e politikės sė jashtme tė Serbisė, Petar Shimuniq,
shkruan se, ajo kryesisht (sidomos qėndrimi i saj ndaj Rusisė dhe Austrisė)
ishte ndėrtuar sipas modeleve bazė tė politikės sė jashtme polake. Ndėrkaq,
pėr politikėn e brendshme, tė thadruar nė mesazhin nacionalshovinist tė
"Naēertanisė", autori nxori pėrfundimin aksiomatik se, ajo
"ėshtė fryt i shpirtit serbomadh".
(II)
Brenda kėtij kapitulli, autori Petar Shimuniq nė mėnyrėn mė pėrmbledhėse
ka prekur idetė dhe konceptet poltike tė "Naēertanisė" sė Ilia
Garashaninit lidhur me Cėshtjen Lindore nga e cila, sipas Ilia
Garashaninit, "varej edhe fati i ardhmėrisė sė Serbisė". Se nė ēfarė
stadi ai ishte pėrqėndruar nė konstelacionin e marrėdhėnieve tė fuqive
evropiane, sidomos tė atyre ndėrmjet Rusisė dhe Austrisė, nga tė cilat
varej drejtpėrdrejt edhe "zgjidhja e krizės lindore" , kėtė e
dėshmon edhe pasqyrimi i "formulės" sė autorit tė "Naēertanisė",
realizimin e sė cilės, ai e parashikonte nė asgjėsimin pėrfundimtar tė
Perandorisė Osmane: "1) Ose do tė copėtohet kjo perandori ose 2) Kjo do
tė ndėrtohet sėrsih nga popujt e vet tė krishterė". E vlen tė
theksojmė se, ky "imperativ" i qenies imperialiste serbe, kurrė nuk
arriti tė bėhet realitet, sepse pas shembjes sė Perandorisė Osmane (edhe pse
historigrafia falsifikatore serbe pohon se, Serbia ishte ajo qė i dha grushtin
vdekjeprurės pushtetit osman nė Ballkan), mė nuk pati kurrfarė gjasėsh
qė tė krijohej asnjė perandori bizantine as nė Ballkan, as nė Evropė.
Me kėtė "prognozė" kontemplative tė Ilia Garashaninit ishin tė
preokupuara edhe fuqitė evropiane (Franca, Anglia, Austria dhe Rusia), tė
cilat sa haptazi sa fshehurazi i kishin bashkėrenduar strategjinė dhe pėrpjekjet
e pareshtuara luftarake, qė ta pėrmbysnin pėrjetėsisht Perandorinė Osmane.
Mirėpo, nė kuadrin e kėsaj "prognoze" utopike, Ilia Garashanini
insistonte realizimin e sė "drejtės historike" tė Serbisė-trashėgimtare
e Turqisė nė tėrė Ballkanin. Kjo ide e autorit ultranacionalist
serbomadh, jo vetėm se kishte karakter megaloman, por njėherazi ishte edhe
preludi i skajshmėrisė sė politikės serbomadhe, ngase Ilia Garashanini
"kishe harruar" fuqitė e mėdha tė Evroipės. Kėtė "tė drejtė
historike" tė Ilia Garashaninit, autori kroat Petar Shimuniq me plot tė
drejtė e ka hudhur poshtė si tė pabazė ngase kjo mbėshtetet vetėm nė tė
ashuquajturat "argumente" dhe "arsye" tė historisė sė errėt
tė mbretėrisė serbe tė shekujve XIII dhe XIV, e cila me pėrpikmėri
pasqyron objektivin e skajshėm tė politikės sė Ilia Garashaninit-ringjalljen
e mbretėrisė sė car Dushanit, e cila, sipas "dekretit" tė "Naēertanisė",
ishte "legjitime" ta trashėgonte pushtetin e Perandorisė sė shkatėrruar
osmane, e cila do tė pėrfshinte njė madhėsi terriotoriale, pothuajse
sikur edhe Bizanti, duke pėrfshirė gjithė Ballkanin.
Gjithashtu, nė kapitullin e dytė tė kėtij teksti, Petar Shimuniq vend tė
merituar (me pėrjashtim tė marrėdhėnieve serbo-shqiptare, tė cilat nuk janė
prekur fare nė kuadrin e analizės shkencore tė kėtij autori kroat, ngase ky
ėshtė pėrqėndruar kryesisht nė trajtimin e marrėdhėnieve ndėrmjet Serbisė
dhe Kroacisė) u ka kushtuar edhe "Mjeteve kryesore" tė propagandės
sė politikės pushteuse serbe, cila parashikohej tė shtrihej, para sė
gjithash nė Bosnjė e Hercegovinė nė Mal tė Zi, nė Shqipėrinė e Veriut, nė
Kroaci, nė Dalmaci, nė Sllavoni, nė Srem, nė Banat, nė Baēkė dhe nė
Bullgari, me qėllim qė tė "xhirohej" gjendja e tėrėsishme
reale(ekonomike, politike dhe ushtarake) e kėtyre vendeve, pėrkatėsisht tė pėrgatitej
terreni paraprak pėr pushtimin definitive tė tyre. Politikėn serbe tė "Naēertanisė"
sė Ilia Garashaninit nė vėshntrimin e Bosnjė Hercegovinės, tė Malit tė Zi
dhe tė Shqipėrisė Veriore, ku ndėr tė tjera flitet edhe pėr ēėshtjen
kroate, Petar Shimuniq nga ky kėndvėshtrim e ka analizuar nė mėnyrė tejet tė
dokumentuar. Posaēėrisht i ka analizuar pikėpamjet dhe qėndrimet e ipeshkvit
kroat, Josip Juraj Shtrosmajer, i cili lidhur me politikėn gllabėruese
hegjemoniste serbe ndaj ēėshtjes kroate dhe pėrpjekjet pėr ringjalljen e
fantazmės sė mbretėrisė sė car Dushanit, i quan "
ide
absurde dhe iluzione tė kulluara
, anakronizėm dhe mashtrim i vėrtetė"!
Duke iu referuar konceptit politik tė "Naēertanisė" sė Ilia
Garashaninit ndaj kroatėve si nė Bosnjė e Hercegovinė, ashtu edhe nė
territorin etnik tė Kroacisė, P.Shimuniq i ka trajtuar edhe disa nga aspektet
dhe veēoritė e ēėshtjes sė ilirizmit, me tė cilėn ėshtė e lidhur ngusht
edhe gjenealogjia e popullit kroat. Eshtė pėrqėndruar pikėrisht nė ndriēimin
objektiv tė ideve dhe tė pikėpamjeve tė gabueshme tė Franjo Zahės pėrkitazi
me ilirizmin, i cili pohon se: "Ilirizmi ushqente aspirata, qė tė gjithė
sllavėt e Jugut t'i bashkonte nė njė shtet tė vetėm!"(!) Pėrmbajtja e
kėtij citati tė F.Zahės, sheshit vė dukje sofistikimin e kuintesencės sė
idesė dhe objektivave tė Ilirizmit.
Pavarėsisht se nė ēfarė shkalle dhe, pėr ēfarė motive ( me dashje ose nga
injoranca morale dhe profesionale) F. Zaha e ka keqtrajtuar ILIRIZMIN nė favor
tė interesave tė politikės sė pėrgjithshme sllave tė Ilia Garashaninit,
megjithatė, analiza e Petar Shimuniqit, nxori edhe kėtė pėrfundim:"
Ilirizmi ka pasur ndikim tė madh, si nė hartimin e Planit tė Zahės, ashtu
edhe tė "Naēertanisė". Mirėpo, edhe pse ky konkluzion pėrshkohet
nga fryma objektive, historiografia falsifikatofre dhe tendencioze serbe, e ka
hudhur poshtė si tė "pabazė" dhe tė "papranueshėm"(!)
(III)
Interpretimi
kuazishkencor
Edhe pjesa e tretė e kritikės sė P.Shimuniq, hapet me shqyrtimin e thellė
dhe serioz shkencor tė pikėpamjeve dhe tė tezave hipotetike tė
historiografisė serbe, tė cilat siē theksuam mė sipėr, pėrmbajtjen e
"Naēertanisė" e pasqyrojnė tėrėsisht nė frymėn e karakterit
"jugosllav" (prof.dr. Slobodan Jovanoviq,Fedor Nikiq, Vasil Popoviq,
dr. D. Stranajkoviq), tė gjithė kėta me studimet e tyre "shkencore"
kanė ndikuar negativisht nė ndėrtimin e historisė kroate(F.Shishiq dhe
V.Novak); e historisė polake (Henrik Batovski); e historisė gjermane(
K.Shiling dhe Georg Koler), tė cilėt (duke u bazuar verbėrisht nė
kuazishkencėn historike serbe), po ashtu nė frymėn kuazishkencore, nxorėn
po tė njėjtat konkluzione tė gabueshme, sikurse historiografia e mistifikuar
serbe.
Nga e gjithė analiza tėrėsore e Petar Shimuniqit, del krejtėsisht
e qartė se deri nė ditėt e sotme nė historiografinė serbe dhe pjesėrisht nė
atė evropiane, mbizotėron botėkuptimi dhe interpretimi i gabuar dhe
kuazishkencor se "Naēertania" e Ilia Garashaninit ėshtė
"program jugosllav".Pėrkundrazi, "ėshtė vetėm program
serbomadh", i cili pėrpos serbėve dhe sllavėve tė tjerė, i injoron tė
gjithė popujt e tjerė josllavė, posaēėrisht shqiptarėt, myslimanėt
boshnjakė dhe kroatėt, duke pretenduar (pėrmes politikės gjenocidale,
konvertuese dhe koloniale hegjemoniste,tė cilėn e zbatuan nė praktikė tė
gjitha regjimet e mėpastajme serbe me nė krye obrenoviqėt,karagjorgjevoqėt,
pashiqėt, rankoviqėt, milosheviqėt etj.), qė t'i fusė nėn obrellėn e
"parajsės" bizantine tė car Dushanit.
(IV)
Po ashtu, edhe nė pjesėn e fundme tė analizės sė vet kritike tė "Naēertanisė",
Petar Shimuniq ia ka zhveshur maskėn politikės sė rrezikshme propagandistike
tė "Naēertanisė", e cila ishte degėzuar dhe zhvillohej pėrmes
formave dhe kanaleve tė fshehta(kisha ortodokse, agjencitė e ndryshme tė
tregtisė, policisė, qarqeve ushtarake etj.) dhe tejet perfide nė zonat e
"interesit jetėsor" (Shqipėria Veriore, Bosnjė-Hercegovina, Mali i
Zi, Kroacia e tė tjera) tė Serbisė-"PIEMONTIT TE SLLAVEVE TE JUGUT"!
Pėr realizimin e kėtij koncepti tė politikės imperialiste tė Serbisė, Ilia
Garashanini shfrytėzoi njė numėr tė madh agjenturash me strukturė
heterogjene (serbė, kroatė, myslimanė, bullgarė dhe vetėm NJE SHQIPTAR), tė
cilėt drejpėrdrejt financoheshin nga arka shtetėrore e Serbisė, konstaton
faktografia statistikore e analizės sė autorit P.Shimuniq.
Duke analizuar thellėsisht pėrqėndrimin dhe zhvillimin e gjithė propagandės
serbe nė Mal tė Zi, P.Shimuniq nxori pėrfundimin se rezultatet e saj ishin
tejet tė kufizuara, sepse "propaganda serbe nė pėrmasa mė tė gjera
zhvillohej nė Bosnjė e Hercegovinė", e cila sipas konceptit tė politikės
sė Ilia Garashaninit "si vend i pastėr serb", patjetėr nevojitej tė
pėrfshihej nė kuadrin e njė Serbie tė madhe. Megjithėkėtė, makineria
propagandistike e periudhės historiko-politike e Ilia Garashaninit, nuk ia
arriti qė tė aneksonte Bosnjėn dhe Hercegovinėn, edhe pse pėr kėtė qėllim
principata serbe kishte derdhur njė shumė tė pakapshme tė parasė.
Edhe pse ka kaluar mė se njė shekull e gjysmė, nga hartimi i projktit
serbomadh, tė njohur me emrin "Naēertania" e Ilia Garashaninit, kjo
edhe sot nuk e ka humbur "aktualitetin historik" tė saj, pėrkundrazi
nė fillim tė viteve tė 90-ta tė dekadės sė fundme tė shekullit XX, kjo me
dimensionet e saj tė imperializmit serb, u ringjall si "feniksi" prej
hirit, pikėrisht nė "Bosnjėn e pastėr serbe", nė mė se "gjysmėn
e Kroacisė sė pastėr serbe" dhe nė "djepin e shenjtė serb nė
Kosovė".
Idetė e politikės serbomadhe dhe hegjemoniste tė Ilia Garashaninit(pas 150
vjetėsh) gjetėn mbėshtetjen e gjithanshme tė paranojės kolektive serbe, tė
prirė nga Kisha ortodokse serbe, e cila nė saje tė agjitacionit dhe tė
politikės sė saj tradicionale fashistoide antishqiptare, antikroate dhe
antimyslimane, arriti tė nxjerrė nė sipėrfaqe "piemontin" psikopat
serb, Slobodan Milosheviqin, qė t'i ripushtojė Kosovėn, Kroacinė dhe Bosnjėn
e Hercegovinėn, me qėllim qė t'i rikthente nė "rezervatin" e
bizantit mesjetar tė car Dushanit-Mizorit.
Pėr tė jetėsuar objektivat e politikės strategjike grabitēare nė dėm tė
interesave tė shqiptarėve, kroatėve dhe myslimanėve tė Bosnjės,
S.Milosheviqi zhvilloi (brenda njė dekade tė plotė, 1989-1999) tri agresione
luftarake dhe gjenocidale kundėr Kosovės, Kroacisė dhe Bosnjės, me ē'rast u
shkaktuan viktima tė panumėrta nė njerėz, si dhe dėme materiale tė
pakompensueshme, mirėpo, edhe pse kėto vepra kriminele dhe antinjerėzore
ishin dhe janė tė dėnueshme sipas sė drejtės ndėrkombėtare, Serbia jo vetėm
qė nuk u parandalua me kohė (sipas Agjendės sė diplomacisė preventive dhe
Rendit tė Ri Botėror) nga bashkėsia ndėrkombėtare nė kryerjen e kėtyre
veprave penale juridike ndėrkombėtare, por kjo tėrthorazi u ndihmua, gjatė tėrė
njė dhjetėvjeēari, qė tė kryejė reprezalie dhe gjenocid ndaj shqiptarėve,
kroatėve dhe myslimanėve. Nė kėtė rast (pėrjashtohet ēdo apologji dhe
justifikim i politikės sė fuqive tė mėdha botėrore, se nuk ka ekzistuar
kurrfarė mekanizmi ligjor ndėrkombėtar, qė do tė mund t'i parandalonte luftėrat
gjenocidale tė regjimit serb tė Slobodan Milosheviqit kundėr popujve shqiptarėve,
kroatėve dhe myslimanėve boshnjakė), drejtėsia dhe rendi juridik pozitiv ndėrkombėtar
jo vetėm se kanė ngelur pa kurrfarė pėrgjigjeje meritore pėr dėnimin me
kohė tė tri agresioneve serbe tė S. Milosheviqit, por sė fundi e shpėrblyen
Serbinė gjenocidale me njė "republika srpska" (edhe pse kjo ėshtė
produkt i agresionit dhe i gjenocidit serb, 49% e territorit regjistrohet nė
"konton" e politikės ekspansioniste serbe nė Bosnjė, nė dėm tė
myslimanėve dhe tė kroatėve), duke rehabilituar kėsisoj Serbinė edhe nga
agresionet e tjera, tė kryera nė Kosovė dhe nė Kroaci, bashkėsia ndėrkombėtare
(pa i vlerėsuar pasojat e luftėrave tė saj gjenocidale, ndryshe nga dėnimi i
dikurshėm i Gjermanisė sė Hitlerit), e rikthen Serbinė sėrish nė "gjirin
e saj tė ngrohtė".
/Autori ėshtė dr. i Marrėdhėnieve Politike Ndėrkombėtare dhe
bashkėpunėtor i Institutit Ndėrkombėtar tė Bostonit, SHBA /
Kryqi i lartė- Bukuria qė vret
Nga
Beqir ELshani, Malme
Nė majen e malit Vodno, po ndėrtohet njė kryq i lartė 86 metra dhe njė ashensor pėr tė ngjitur njerėzit nė kėtė lartėsi pėr tė patur njė pamje tė bukur nga lart tė Shkupit, projekt i cili kushton 2.7 milionė marka gjermane, shkruan Flaka. Pėr nga lartėsia kryqi sllavomaqedonas vie menjėherė pas shtatores sė Lirisė nė Amerikė (The Statue of Liberty), qė ėshtė i gjatė 93 metra. Mirėpo dallimi ėshtė i madh si pėr nga pėrmbajtja, ashtu edhe pėr nga koha. Gjersa Shtatorja e Lirisė Amerikane ėshtė ndėrtuar nė fund tė shekullit 19-tė dhe pėr nga karakteri ka tė bėj me humanizmin; pėrkundrazi Kryqi i lartė nė Shkup ndėrtohet njė shekull mė vonė dhe ate me tendencė religjioze sllavo-ortodokse. Sot Shtatorja e Lirisė ėshtė madhėshtore pėr tė gjithė amerikanėt si dhe i tėrheq shumė turistė tė huaj nga tė gjitha anėt e botės. Jo vetėm kaq, sepse bukurinė e Shtatores sė Lirisė ia shtojnė edhe revolucioni i madhė tekniko-shkencor, si dhe krijimi i plejadės sė njerėzve tė shquar nė veprimtarinė e kulturės, artit dhe letėrsisė amerikane.
Ky prentendim i ndėrtimit tė kryqit me lartėsi tė madhe, po aq edhe me para tė mėdha, nuk ėshtė asgjė tjetėr pos grushtim ndaj tė gjithė atyre qė nuk besojnė sllavisht. Ndėrtimi i kryqit tė lartė, jo vetėm qė nuk i pėrshtatet normave tė qytetėrimit tė sotėm, por edhe bėhet gur i vazhdimit tė grindjeve ndėretnike. Kėtė hap nostalgjik, qė i pėrket sė kaluarės, duhet penguar Bashkėsia Evropiane si largėpamėse neutrale, nė se ia don tė mirėn Gadishullit Ballkanik dhe Evropės sė qytetėruar. Mbase po tė ishte e tėrė Maqedonia me popullat tė besimit ortodoks kurrė nuk do tė pretendonte ndėrtimin e kėtij kryqi gjigant, po aq edhe me pamje jo impozante, por tė tmerrshme, aq mė shumė nė kėto vite shumė tė vėshtira ekonomike qė edhe shtetet skandinave shqetsohen nga kriza ekonomike.
Nuk ka asnjė dyshim qė ky kryq i lartė ndėrtohet vetėm pėr inat tė shqiptarėve myslimanė, qė njėkohėsisht i djegin dhe i shkatėrrojnė monumentet historike tė kulurės islame, siē ėshtė Xhamia nė Veles e shek XVII-tė. Kėshtu veproi edhe kisha ekspansoniste serbe gjatė dinastisė sė Millosheviqit e cila pėr inat tė popullit shqiptar ndėrtoi kishėn ortodokse mu nė qendėr tė Universitit tė Prishtinės: Ėshtė pėr ēdo krtikė qė UNMIK-u ende nuk e shkuli kėtė objekt tė dhunuesit serb. Njėkohėsish ėshtė edhe qėndrim antagonist me anėn e sė cilės Kisha Ortodokse e keqpėrdor Kryqin fetar. Sipas kėsaj kuptohet se populli maqedonas sė pari ka nevojė pėr emancipim me kulturė evropiane. Shikoni qytetet e Evropės Pėrendimire tė mbushur pėrplotė me fontana dhe statuja madhėshtore trashėgimtarė tė Apollonit dhe tė Venerės; statujat me tė cilat rininė e vendit e bashkon dhe e drejton kah zhvillimi kulturor dhe ekonomik.
Flaka njofton se ndėrtimi i kryqit sė bashku me ashensorin kushton 2.7 milionė marka gjermane. Kjo ėshtė kėrkesė pėrfundimtare e Kishės Ortodokse, tė cilin pritet qė nė kohėn mė tė vishtirė, si nė fushėn sociale ashtu edhe nė fushėn ekonomike tė aprovojė Qeveria maqedonase. Prandaj mbetet qėndrimi i Bashkėsisė Evropiane dhe Parlamentit Evropian tė ndalojnė kėtė ndėrtim euforik, meqė ēmimi do tė dilte edhe mė i trashė, kuptohet me krisma dhe shantazhe. Gazetarja, Icevska, ka treguar vetėm shumėn e lartė tė mjeteve pėr ndėrtimin e kėtij kiēi pa i hyrė analizės sė mentalitetit tė popullit multietnik, siē janė sllavomaqedonėt, shqiptarėt myslimanė dhe katolikė, turqit, vllehėt, por edhe shqiptarėt ortodoks etj. Kuptohet qė mua si ateist, po aq edhe tolerant nė pikėpamje fetare nuk mė pengon ky objekt, mirėpo mė pengon qėllimi i ndėrtimit tė kėtij objekti tė cilin vetėm naivėt nuk e kuptojnė. Ndėrtimi i kėtij objekti me pamje tė bukur nga lart, siē shkruan gazetarja, nuk ėshtė asgjė tjetėr pos bukuria qė vret.
Kisha ortodokse e Shėn-Klementit nė Ohėr ėshtė monument mesjetar bizantin si tė gjithė monumentet tjera, kuptohet qė populli shqiptar pa dallim feje me kėnaqėsi e respekton dhe e viziton kėtė objekt fetar me arkitekturė sa tė bukur po aq edhe interesante. Ashtu siē janė tė bukur kishat katolike dhe ortodokse, poashtu janė tė bukur edhe xhamitė me minnaret e tyre karakteristike. Prandaj ngritja e kryqit tė lartė nė Shkup ėshtė objekt i letargjisė sė vonuar mesjetare me pretekst anti popull - thėnė konkretisht antishqiptar, dhe ka synimin e shkatėrrimit tė mirėqenies sė popujve qė jetojnė nė Maqedoni dhe nė Ballkan.
Sistemi
shtetėror porsi kameleoni
Nėse Kisha Ortodokse Maqedonase nuk ēan kokėn pėr besimtarėt tjerė, mbetet qė Parlamenti Evropian me persiatje tė shkoqiti qėndrimin ekstrem nga ana e Qeverisė maqedonase. Ngritja e Kryqit jashtėzakonisht tė madh mund tė krijoj shqetėsim dhe pasiguri tek qytetarėt e besimit jo-ortodoks nė Maqedoni, nga se ndonjė ekstremist ortodoks, apo mysliman do ta sulmojė sa pėr tė elektrizuar situatėn. Kuptohet qė kjo metodė e sabotimit serb me vėllezėrit e tyre bashibozukė pėr elektrizimin e situatės ėshtė bėrė kalė-troje nė Ballkan. Pėrspektiva e vendeve ballkanike varet nga ndihma ekonomike e Evropės Perėndimore, prandaj duhet shikuar se nė ēfarė drejtimi investohet: nė fundamentalizėm fetar, apo nė zhvillim ekonomik nė mėnyrė qė popujt tė jetojnė tė lirė dhe nė paqė. Zemėrimit tė kishės ortodokse mė sė miri u pėrgjigjet murgu gjerman, Peter Kazhninski, i cili thotė qė mė mirė qyteti tė mbetet pa kishė se pa shkollė. Pėrkundrazi Qeveria Maqedone e pengon procesin mėsimor nė gjuhėn shqipe dhe ende nuk e zyrtarizon Universitetin e Tetovės. Maqedonia, e cila ėshtė krijuar nga ish-jugosllavia komuniste nuk ėshtė asgjė tjetėr pėr popullin shqiptar, pos kameleon qė kur kalon nėpėr tunelin e kuq, del me yll, kurse kalon nėpėr tunelin e verdh, del me kryq dhe kėshtu me radhė.
Jo vetėm kaq, nė vend se policia maqedonase tė mirret me mbrojtjen e pasurisė individuale dhe shtetėrore qė ėshtė me rėndėsi, ata do tė angazhohen nė stilin pėr tė zėnė se kush dhe ēfarė tha pėr betonin e fetishizuer nė formėn e kryqit nė majen e malit Vodno. Kėtu e ka vendin edhe porosia e Platonit: E dua Sokratin, por mė shumė e dua tė vėrtetėn. Pėrvoja na mėson se gjatė luftės sė Ushtrisė Kombėtare Shqiptare qė luftonte pėr tė drejtat e barabarta tė popullit shqiptar nė Maqedoni, nė anėn e kundėrt maqedonasit pėr ta diskredituar popullin shqiptar dhe ushtrinė e saj i sulmonin kishat ortodokse si dhe i vrisnin njerėzit e vet prapa shpine. Prandaj Bashkėsia Evropiane, OSBE, Parlamenti Evropian si dhe NATO duhet t“i kėnė parasysh kėto motive tė ulėta, me anėn e sė cilės policia dhe ushtria maqedonase ndėshkojnė njė mori njerėzish tė pafajshėm.
Shkupjanėt nė mes tė tri konfeksioneve fetare ortodokse, myslimane dhe katolike e duan mė shumė Shkupin si qytet autokton shqiptar tė vjetėr tė ndėrtuar nė stilin bizantin. Aktin e dhunimit arkitektonik pėr inat tė shqiptarėve mund ta bėjnė vetėm ata qė nuk ia duan tė mirėn e qytetit sa tė vjetėr, po aq edhe tė bukur. Shkupi duhet tė bėhet qytet tolerant, i kėndshėm dhe i dashur, me kalanė, me manastirėt, me xhamitė dhe monumentet tjera historike pėr tė gjithė qytetarėt e kulturuar si dhe turistėt e huaj. Bukuria e Shkupit ėshtė lumi i jetės qė kurrė nuk ndalet; janė malet e larta qė ia shtojnė krenarinė, aty ku kultivohet demokracia pėr tė gjithė qytetarėt shkupjanė multietnik.
Shqiptarėt
katolik ndėrmjet dy zjarresh
Vėshtirė ėshtė qė njė popull tė ndėrrojė fenė katolike duke kaluar nė ate islame. Mirėpo shqiptarėt kishin dy trysni fundamentaliste fetare dhe ndodheshin ndėrmjet dy zjarresh tė kėrcėnimit fetar. Nuk ka asnjė dyshim se nė luftėn pesėshekullore serbėt vazhdimisht kanė qenė nė shėrbim tė Perandorisė Osmane kundėr shqiptarėve tė krishterė. Sllavėt e lanė fenė e vjetėr dhe pėrqafuan fenė kristiane tė Bizantit. Ata qenė mė tė dhėnė pas feje, shkruan shkrimtari, Kolė Jakova, nė librin e tij Kreshnikėt. Prandaj feja ortodokse e imponuar nga serbėt do tė ishte fatale pėr kombin shqiptar. Kurse nė vėshtrimin diplomatik, Perandoria Osmane ishte superfuqi dhe mund tė bashkėpunonte me Perandorinė Ruse, e cila po ashtu do tė ishte tragjike pėr Evropėn krishtere.
Do theksuar se fajtori mė i madh i ndėrrimit tė fesė tek populli shqiptar ishte byrokracia katolike me kryeqendrėn nė Vatikan, qė nuk ndėrmori masa pėr tė nihmuar shqiptarėt nė fillim nga sulmi ortodoks dhe mė vonė nga invadimi Osman nė Ballkan. Kėtė mė sė miri e vėrtetojnė edhe Relacionet e Vatikanit qė vazhdimisht reagonte pėr uzurpimin dhe restaurimin e manastirėve katolikė tė Kosovės nga ana e ortodoksėve serbė. Prandaj sot Evropa Perėndimore duhet tė jetė mirėnjohėse qė shqiptarėt nuk pranuan fenė e fundamentalizmit ortodoks, njėkohėsisht e mbrojtėn edhe qytetėrimin evropian nga invadimi i Perandorisė Osmane.
Po ashtu edhe grekėt ortodoks, nė vend se tė ndihmonin shqiptarėt ortodoks pėr emancipim kulturor dhe hapjen e shkollave shqipe, ata bashkėpunonin edhe mė zi me Perandorinė Turke rreth pengimit tė hapjes sė shkollave shqipe. Ngjashėm porsi shovinistėt serbė edhe shovenistėt grekė u morėn me vrasjen e mėsuesve dhe priftėrinjėve pėrparimtarė shqiptarė qė u angazhuan pėr mėsimin dhe hapjen e shkollave nė gjuhėn shqipe. Pėr sllavėt dhe grekėt e fesė ortodokse tė gjithė veprimtarėt shqiptarė pa dallim feje janė armiq ndaj serbėve dhe grekėve sepse kanė luftuar shqiptarisht pėr emancipimin e kombit dhe mbrojtjen e atdheut.
Gjatė shekullit 18/19-tė, Budapesti ishte qytet me tradita universitare, prej nga beogradasit u emancipuan, nė anėn tjetėr, Beogradi nuk kontribuoi pėr emancipimin e shqiptarėve, pėrkundrazi, Beogradi u bė qytet mė brutal dhe mė i tmerrshėm pėr shqiptarėt. Mjafton tė pėrmendet udhėpėrshkrimi i poetit serb Jovan Duēiqi, i cili shkruan: Shqipėria ėshtė njė vend i thatė, grumbull gurėsh ku bėjnė strofullat vetėm gjarpėrinjtė dhe shqiptarėt. Pak mė tutje J. Duēiqi shpreh ankthin se si nuk pranon as tė kaloj jetėn, as tė vdesė nė Shqiperi. Pastaj ky destruktiv depėrton edhe nė shpirtin e filozofisė antike greke (nė kohėn kur fisi i tij ka ngrėnė dushk nė malet e Karpateve), sikur Atje nė Shqipėri, shpirtrat e tyre shkojnė qė tė vuajnė. Pastaj me tė dėgjuar kėtė pėrrallė rrėnqethėse, zonja holandeze i kishte thėnė se Sikur tė mė detyrojė kush tė jetojė nė Shqipėri, do tė varesha nė Holandė. (Qosja, Rexhep: Populli i ndaluar. - Prishtinė, 1990; fq. 125.
Sipas kėsaj mjafton tė shihet se ēfarė kuzhine raciste kanė servuar serbėt, qė pėr fat tė keq mė sė shumti e magjepsin trashėgimtarėt e tij. Ėshtė ēudi qė ky poet-racisti, Jovan Duēiqi, nuk e pėrshkruan udhėtimin me ndonjė teze tė vet ruse tė bukur dhe tė bardhė si bora, por pėrshkruan udhėtimin e improvizur me holandezen e fisit gjerman. Kėtij harbuti serb, mė sė miri i pėrgjigjet poeti ynė rilindas, Naim Frashėri, nė poemėn Bagėti e Bujqėsi, i cili madhėshtinė e Shqiperisė e pėrshkruan kėshtu:
O malet e Shqiperisė, qė mbani kryet pėrpjetė,
tmerr e frikė pėrhapni, pėrpini qiejt e retė!
Tė patundur pėrjetė jini, pa, kur oshėtini,
udhėtarit nė zemėr frikė tė madhe i vini;
kini shkėmbinj, gėrxhe, lisa, lumenj dhe dėborė nė gji,
pėrsipėr lulez e gjethe dhe brenda argjend e flori.
Synimi
Osman drejt Italisė
Sa pėr informin do theksuar edhe deklarata e njeriut tė letrave dhe shkrimtarit tė madh, Ismail Kadare, se shqiptarėt nuk vepruan sa duhet pėr krijimin e shtetit tė tyre tė pavarur, siē vepruan grekėt, nuk qėndron drejt. Duhet tė kemi parasysh se nėse njė epidemi pėrhapet, ka rėndėsi jo vetėm imuniteti i organizmit tė njeriut, por edhe pozita se ku gjindet dhe me kend kufizohet. Kėshtu qė Shqiperia, pėr nga pozita gjeografike, ishte zgjedhur si pikė strategjike e lundrimit tė ushtrisė osmane drejt pushtimit tė Italisė, ky ishte fati ynė tragjik. Ilustrimi mė i qartė ėshtė Reaktori i qendrės bėrthamore nė Ēernobil, i cili shpėrtheu nė prill tė vitit 1986, qė pėrkundėr izolimit me betonarme, qytetarėt ukrainas ende i pėrjetojnė pasojat nga rrezatimi me radacion. Kjo don tė thotė se viktimė janė tė gjithė banorėt, qė pa fajin e tyre banojnė afėr ish-qendrės bėrthamore tė ndėrtuar nė kohėn e Bashkimit Sovjetik. Pra viktimė jemi ne shqiptarėt qė pa fajin tonė ndėrsehen armiqtė tanė shekullor nėn mbikēyrjen e Rusisė. Mė nė fund cili do popull nė Ballkan po tė pėrjetonte robėrinė 500 vjeēare, zor se do tė ruante gjuhėn dhe traditėn kopmbėtare.
Po qe se Italia edhe Franca mbėshtesin Serbinė ekspansioniste nė dėm tė popullit shqiptar, pėrveē Rusisė, ėshtė gabim i tyre. Kėto dy shtete me tradita kulturore tė qytetėrimit evropian duhet hequr iluzionet e gabuara ndaj shqiptarėve tė besimit islam. Kuptohet qė Kroacia falė fesė katolike ishte mė e privilegjuar nė shtėpinė e madhe evropaiane dhe i shpėtoi mė sė keqes nga ekspansioni serb, pėrndryshe Rusia kurrė nuk do tė hiqte dorė nga Dalmacia buzė Detit Adriatik. Megjithate shqiptarėt janė mė shumė popull shqiptar se popull religjioz. Shqiptarėt janė tolerantė nė pikėpamje fetare, gjė qė kėtė e kanė dėshmuar shumė dijetarė dhe priftėr tė huaj katolikė, me qė mbi te kanė kaluar pushtues tė ndryshėm, por qė traditėn dhe gjuhėn tonė autoktone kurr nuk arritėn ta shuajnė as bizantinėt, as sllavėt as turqit. Kjo ėshtė krenaria e kombit shqiptar qė kot mundohen t“ia mveshin petkun e fanatizmit fetar. Dihet qė shqiptarėt kurrė nė jetėn e tyre nuk kanė luftuar pėr kisha dhe xhamia, por pikėrisht pėr ruajtjen e traditės sė tyre tė lashtė iliro-shqiptare. Luftat kanė karakter thjesht grabitqar nga ana e sllavėve dhe kanė karakter mbrojtės nga ana e arbanėve, shkruan shkrimtari, Kolė Jakova nė librin Kreshnikėt. Aktualisht nė dekadėn e fundit tė shekullit XX shqiptarėt kėrkonin lirimin e Universitetit tė Kosovės dhe Bibliotekės Kombėtare tė Kosovės qė i kishte mbyllur pushtuesi serb. Prandaj kėrkesa dhjetėvjeēare e popullit shqiptar ishte kėrkesė revolucionare pėr emancipim kombėtar dhe jo fetar. Serbėt dhe sllavomaqedonėt janė duke shfrytėzuar rastin diplomatik mbi kurrizin e shqiptarėve tė konfeksionit mysliman, prandaj sulmet e tyre vazhdimisht janė tė fortifikuara kundėr popullit shqiptar. Kur tė kihet prasysh se sa shumė serbet i urrejnė katolikėt, siē janė kroatėt - ish vėllezėr tė mbretėrisė Serbe-Kroato-Sllovene, atėhere ēfarė nuk bėjnė kėta fundamentalistė ortodoks antishqiptarė.
Ekstremizmi i Kishės ortodokse nė Maqedoni duket qartė edhe kohėt e fundit qė fare nuk don t“ia dij pėr Marrėveshjen kornizė tė Ohrit. Pėrkundrazi ajo i dekoron paramilitarėt dhe policėt e vet me medalje, tė cilėt duhet tė dalin para gjyqit pėr krime dhe gjenocid ndaj popullit. Maqedonia ėshtė njė vend i shenjtė, por edhe njė vend heronjsh. Pėrgatituni te mbroni Maqedoninė, ka thėnė peshkopi i Kishės ortodokse tė Maqedonisė, i cili fare nuk skuqet pėr deklaratėn e tij terroriste. Do t“i zbutej mėkati kėtij lloj peshkopi ortodoks po qe se do tė thoshte hapur qė i urrejnė shqiptarėt, tė cilėt kėrkojnė tė drejtat e tyre tė barabarta tė shtetformimit nė Maqedoni. Shqiptarėt nuk kėrkojnė rindėrtimin e xhamive qė i ka shkatrruar barbaria sllavomaqedonase, por kėrkojnė tė drejtėn e shkollimit shqip si dhe zyrtarizminin e Universitetit tė Tetovės.
Hagė, 4 mars 2002
E marte,19 shkurt 2002 (sipas RTV 21) Nė seancėn e sotme tė Gjyqit Ndėrkombėtar
tė Hagės, i akuzuari pėr krime lufte dhe gjenocid Sllobodan Millosheviē, iu
drejtua me pyetje mbėrthyese dėshmitarit tė parė Mahmut Bakallit. Nė
pyetjet e parreshtura dhe agresive, Millosheviēi pėrpiqej qė ta mohojė
segregacionin qė ua kishte bėrė shqiptarėve tė Kosovės, synonte qė tė
paraqesė sikur ndryshimet kushtetuese janė bėrė me pėlqimin e shqiptarėve,
pėrkatėsisht "pėrfaqėsuesve" tė tyre. Sidomos pyetjet e tė
akuzuarit pėrpiqeshin tė rrėzonin dėshmitė e Bakallit pėr krimet e luftės
dhe spastrimet. Dėshmitari Bakalli gjatė dėshmimit dhe pėrgjegjes nė
pyetjet e tė akuzuarit tha se Millosheviēi ishte fajtor pėr vrasjen e mijėra
shqiptarėve tė paarmatosur dhe tė pambrojtur. Pėr takimet sekrete me pėrfaqėsuesit
e shėrbimit tė sigurimit serb dhe pėr takimet publike, Bakalli ka folur me
fakte, duke dėshmuar dhe argumentuar ekzistimin e planit serb pėr spastrimet
etnike tė shqiptarėve tė Kosovės. Pastaj gjyqi ka vazhduar me pyetje, pėr tė
cilat kryegjyqtari Richard May ka ndėrhyrė shpesh se nuk kanė pasur tė bėjnė
me aktpadinė. Millosheviē e ka pyetur dėshmitarin Bakalli se nėse ai ka qenė
nė dijeni tė planeve pėr njė Shqipėri tė Madhe. "Nuk ekziston
projekti i Shqipėrisė sė Madhe, por ekziston vetėm projekti pėr liri,
demokraci dhe Kosova tė jetė e pavarur, tha Bakalli. Millosheviēi e pyeti
Bakallin edhe pėr sulmet e UĒK nė Serbinė Jugore. Bakalli i ėshtė pėrgjigjur
se, "ti, Millosheviē e di mirė pse ndodhin kėto sulme, nuk janė sulme qė
janė bėrė nga UĒK-ja". Ish-Presidenti jugosllav ka deklaruar se Mahmut
Bakalli ka qenė kėshilltari i Adem Demaēit, krahut politik tė ish-UĒK-sė.
Bakalli iu pėrgjigj se, "nuk dua tė fsheh tė vėrtetėn. Unė e
them me mburrje qė kam qenė kėshilltar i tij, por nuk kam pasur lidhje tė
drejtpėrdrejta me ta (UĒK-nė), tha Bakalli. Ndėrkohė sot gjatė
deklarimeve tė tij tė mėparshme, Bakalli ėshtė shprehur se "kushtetuta
jugosllave ėshtė modifikuar duke anulluar statusin e autonomisė sė Kosovės.
Nė pyetjet e Millosheviēit edhe mė tej vėrehej qartė tendenca e tij pėr tė
fajėsuar shqiptarėt pėr gjithė atė qė ka ndodhur nė Kosovė, nė kohėn
kur ai ishte kryetar i Serbisė dhe Jugosllavisė sė atėhershme. Ai kėrkonte
pėrgjegje nga dėshmitari nė lidhje me disa vrasje individuale tė serbėve, tė
cilat, sipas Millosheviēit, kishin ndodhur nė kohėn kur Mahmut Bakalli ka qenė
funksionar i lartė politik i Kosovės. Lidhur me kėtė ēėshtje Mahmut
Bakalli pohoi se ka pasur raste tė vrasjes sė serbėve nė atė kohė nė
Kosovė, por ai ka shtuar se tė gjithė autorėt e kėtyre vrasjeve janė dėnuar
ashpėr nga organet e atėhershme tė drejtėsisė nė Kosovė. "Nuk kam
njohuri pėr asnjė llojė dhune etnike tė shqiptarėve ndaj serbėve nė Kosovė,
por kam njohuri se pėr vrasjen e 12 mijė shqiptarėve civil gjatė konfliktit
nė Kosovė, pėrfshirė kėtu fėmijė, gra dhe pleq, fajtor ėshtė Sllobodan
Millosheviēi", ka dėshmuar Bakalli. Millosheviēi e pyeti Bakallin nėse
popullata shqiptare ėshtė larguar nga Kosova pėr shkak tė bombardimeve tė
NATO-sė mbi caqet serbe. Ndėrsa, nga ana e tij Bakalli dėshmonte se civilėt
shqiptarė nė atė kohė, janė dėbuar nga Kosova me dhunė nga policia dhe
ushtria serbe. Nė ditėn e sotme tė gjykimit, i akuzuari, ish-kryetari i
Serbisė dhe Jugosllavisė, Sllobodan Millosheviq shumė herė i drejtonte
pyetje dėshmitarit pėr periudhėn kur i akuzuari nuk ishte nė pushtet, por ndėrpritej
nga gjykatėsi kryesor Richard May, me aryen se pyetjet nuk kanė tė bėjnė me
aktakuzėn me tė cilėn ngarkohet Millosheviēi. Duke ju pėrgjigjur pyetjeve,
shumė herė agresive tė Millosheviēit, Mahmut Bakalli dėshmoi edhe pėr dėbimin
masiv nga puna tė shqiptarėve tė Kosovės, nė kohėn kur Millosheviē ishte
kryetar i Serbisė dhe Jugosllavisė. Bakalli gjithashtu shpalosi fakte edhe pėr
burgosjet e shumta politike tė shqiptarėve tė Kosovės nga organet gjyqėsore
nė kohėn e regjimit tė Millosheviēit. I akuzuari i Tribunalit tė Hagės,
Sllobodan Millosheviē edhe sot kėrkonte sqarime lidhur me takimet e mėhershme
sekrete tė Bakallit me pėrfaqėsuesit e shėrbimit tė sigurimit serb. Edhe pėr
kėtė ēėshtje dėshmitarit Mahmut Bakalli nuk i mungonin faktet e bollshme pėr
tė dėshmuar ekzistimin e planit serb pėr spastrimet etnike tė shqiptarėve
nga Kosova.
E para kjo qeveri nuk e ka nė radhė tė parė guximin qytetar qė IRJM ta bėjė shtet, nė tė cilin do tė ndiheshin tė barabartė pjesėtarėt e tė gjitha nacionaliteteve qė jetojnė aty. Duke mos e pasur kėtė guxim, atėherė ėshtė e qartė se nuk e ka as guximin e bartjes sė pėrgjegjėsisė pėr ndryshime tė tilla. Prandaj, siē po shihet, kjo qeveri ka vendosur pėr njė rifillim tė konfliktit, qė shumė lehtė mund tė marrė pėrmasa tė njė lufte civile.
Kjo qeveri ka vendosur qė pėrgjegjėsinė e moszgjidhjes sė problemeve tia hedh popullit, duke e yshtur atė, me urrejtje ndėrnacionale dhe vetėm kur qytetarėt e IRJM ta shijojnė erėn e luftės civile, atėherė qeveria tė marrė hapa konkret pėr zgjidhjen e problemeve, sepse shihet qartė, se Qeveria e Shkupit i frikėsohet pėrgjegjėsisė dhe humbjes sė pushtetit, qė ėshtė duke i sjellė pėrfitime tė mėdha materiale dhe ilustrimi mė i mirė i kėtyre pėrfitimeve, ėshtė rasti i ministrit tė Mbrojtjes.
Arsyeja e dytė e Qeverisė sė IRJM, qė pėr shumēka ėshtė identike me tė
parėn, por qė ėshtė mė e komplikuar dhe shumė mė e rrezikshme, ėshtė
ajo e implikimit tė drejtpėrdrejtė nė konflikt, e shteteve pėrreth.
Se kemi tė bėjmė me njė skenar tė pėrgatitur mirė, dėshmon rasti i
qitjes nė pritė e njėsiteve elite tė ushtrisė sė IRJM, nė fshatin Vejcė
tė Tetovės, qė koincidon me rastin e Paraqinit. Assesi nuk ėshtė rastėsi,
qė nė mesin e tetė ushtarėve tė vrarė, nga pjesėtarėt e UĒK, pas
thirrjes pėr tu dorėzuar, katėr janė nga Manastiri. Ku nė kėtė qytet,
qė njihet edhe si qendra mė e fortė e shėrbimit sekret maqedonas, vrasjen e
kėtyre ushtarėve e pėrdori si preteks Lėvizja maqedonase pėr shpėtimin
e Maqedonisė nga shqiptarėt, pėr ta nisur aksionin e shkatėrrimit tė
pasurisė sė shqiptarėve dhe maltretimin e qytetarėve jo maqedonas, pėr dy
ditė rresht.
Se ngjarjet e fundit nė Manastir dhe Shkup janė skenare tė strukturave tė shėrbimit sekret maqedonas, po e ilustrojmė me njė fakt: Nė ditėt e para tė fillimit tė luftimeve ndėrmjet pjesėtarėve tė UĒK dhe forcave maqedonase nė fshatrat e rrethinės sė Tetovės, nė redaksinė e agjencisė sė lajmeve Kosovapress, tri ditė rresht vinte njė faks me pėrmbajtje tė njėjtė, nga pesė gjashtė herė nė ditė, nga Subotica, tė cilin e dėrgonte njė mik pa emėr i popullit shqiptar, duke iu lutur redaksisė nė fjalė, qė faksin e lartėpėrmendur tia dėrgonte Shtabit tė UĒK nė Maqedoni. E ku miku i shqiptarėve u sugjeronte luftėtarėve tė UĒK qė konfliktin ta zgjerojnė nė tė gjitha territoret e IRJM dhe me theks tė veēantė nė Shkup dhe Manastir, ku pėr sulmet nė qytetin e Manastirit, garantonte se shqiptarėt do ta kenė edhe pėrkrahjen e Greqisė.
Dhe kur u pa se shqiptarėt nuk do tė jenė lojtarė tė skenareve tė tilla, atėherė strukturat e shėrbimit sekret maqedonas dhe jo vetėm maqedonas, si duken vendosėn qė ta luajnė lojėn vetė, ku do tė pėrpiqen ti fusin nė lojė edhe shtetet rreth saj dhe nėse konflikti merr pėrmasa mė tė gjera alibitė e Greqisė dhe Bullgarisė pėr tė intervenuar dihen, kurse kuptohet qė as shqiptarėt nuk do tė rrinė duarkryq.
Qeveria e Shkupit e di mirė se njė konflikt tė tillė bashkėsia ndėrkombėtare
nuk do ta lejojė, por Shkupi shpreson se pasojat e njė konflikti tė tillė do
ta detyrojnė bashkėsinė ndėrkombėtare qė mos tė bėjė presion ndaj tij,
pėr ta filluar dialogun me shqiptarėt e aq mė pak pėr ta ndryshuar kushtetutėn.
Por, edhe nėse bashkėsia ndėrkombėtare nuk do tė lėshojė pe nė kėrkesat
e saj, Qeveria e Shkupit do ta ketė mė lehtė qė ti pėrmbush kėto kėrkesa
pa u rrezikuar se do ta humbė pushtetin me arsyetimin se nė rrethanat e
krijuara po zgjedh tė keqen mė tė vogėl, sesa ta lejojė ndarjen e IRJM nė
tri pjesė.
Strukturat e shėrbimit sekret tė IRJM, tė ngarkuara me shovinizėm e urrejtje
patologjike ndaj shqiptarėve dhe tė zėna ngusht nga kėrkesat e bashkėsisė
ndėrkombėtare, qė nuk janė nė gjendje ti pranojnė, nuk pėrjashtohet
mundėsia qė me skenarin e filluar, kėto struktura kanė vendosur ndarjen e
IRJM nga shqiptarėt, duke i dėbuar ata me dhunė nė mėnyrė sistematike nga
Manastiri, Prespa, Ohri, Struga Kumanova e qytete tjera, pėr ta pėrmbyllur dėbimin
e tillė mė nė fund nė Shkup, ku veē kanė filluar tė duket shenjat e para.
Dhe, pėr ti detyruar shqiptarėt kėshtu qė tė kėnaqen vetėm me tri
komuna tė IRJM, duke u ndarė me ta njėherė e pėrgjithmonė.
Skenarė tė tillė me siguri se do tė jenė hartuar nė bashkėpunim me srtukturat e shėrbimit sekret serb, sepse edhe nė Luginėn e Preshevės, ditėve tė fundit, po vėrehen ripozicionime tė reja tė forcave serbe, tė cilat do tė veprojnė konform skenareve tė tilla. Sepse, as Qeveria e Serbisė nuk ėshtė nė gjendje qė ta marrė pėrgjegjėsinė pėr tu bėrė koncesione shqiptarėve nė Luginėn e Preshevės, aq mė pak nė kėto momente aktuale, ku forcat politike brenda Serbisė janė duke bėrė njė luftė tė tmerrshme pėr pushtet.
Cilido qė tė jetė opcion i Qeverisė sė IRJM, prej kėtyre qė pėrmendėm dhe tė tjerėt qė mund tė ndodhin, strukturat sekrete maqedonase dhe tė tjerat nuk kanė shans qė ti realizojnė qėllimet e tilla. Jo pėr aq pse do tu kundėrvihen shqiptarėt, qė gjithėsesi nuk do tė rrinė e tė bėjnė sehirė. Por, ēarqeve tė caktuara tė qendrave tė vendosjes skenarėt e tilla ua rrezikojnė interesat gjeostrategjike e gjeopolitike nė rajon. Dhe, fatmirėsisht duke i mbrojtur interesat e tyre do ti mbrojnė edhe ato tė shqiptarėve./ Nuhi Ismaili-nxjerrė nga kosovapress/
Sooner or later UMNIK(United Nations Mission In Kosova) is responsible
for this.They are in Kosova to protect the rights of people,not let serbian
criminals escape from prisons.(Nga N&V.S www.ereniku.com )