BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
27 dhjetor 2005
PAVARĖSIA E KOSOVĖS NĖ INVENCIONIN E NEGATIVES POLITIKE
TĖ SURROIZMIT(!)
* Veton Surroi: Kosova, pavaresi e kushtezuar
"Jam i gatshem te nenshkruaj cdo gje qe e ka emrin pavaresi, prapashtesat
nuk ngrene peshe. Per 16 vjet me Rugoven kisha momente te kendshme dhe te
pakendshme.
Daci eshte i larte ne listen time te befasive. Kemi talent per te prodhuar
negativitet. Ne histori kam hyre me Rambujene". Veton Surroi flet per "Express"
(Cituar sipas gazetės Korrieri, e Premtė 23.12.2005).//
* Kjo tezė prapashtesore skandaloze nė favor tė anitpavarėsisė sė
Kosovės, mund tė realizohet vetėm atėherė pasi ta ketė marrėr vizėn unanim nga
deklarimi i popullit shqiptar (mbi 90%) me Referendum! Ndryshe,
pavarėsisht nga interesi i shumėfishtė momental ose afatgjatė i partizanėve tė
saj tė brendshėm dhe tė jashtėm, ėshtė e gjykuar tė dėshtojė sikurse teza
serbomadhe e regjimit gjenocidal tė Slobodan Milosheviqit, sipas sė cilės Kosova
llogaritej njėsi komunale serbe(!)
* Ia vlen tė nėnvizojmė se, nė asnjė tekst tė sė drejtės
ndėrkombėtare, tė paktėn gjatė periudhės pas pėrfundimit tė Luftės sė Dytė
Botėrore e deri mė sot (1945-2005) e as nė Kartėn e Kombeve tė Bashkuara(1945)
nuk figuron nocioni pavarėsi e kushtėzuar si kategori juridike ndėrkombėtare.
Kjo ėshtė njė nga arsyet kryesore pse populli shqiptar i Kosovės, ka tė
drejtė morale, politike, juridike, ligjore dhe demokratike, qė tė hudhė poshtė
si tė pavlefshme ēdo pavarėsi tė kushtėzuar, pavarėsisht se kush janė inicuesit,
bartėsit dhe dekretuesit e saj nė shkallė tė politikės kombėtare ose
ndėrkombėtare.
*
*
*
Pėr hir tė ndriēimit ta bazueshėm dhe objektiv tė sė vėrtetės mbi
problemin kolonial 100-vjeēar tė Kosovės shqiptare, kjo deklaratė origjinale
kundėr pavarėsisė sė Kosovės e V.Surroit, nuk ėshtė fare e zorshme
tė kuptohet si nga aspekti ekonomiko-politik, ashtu edhe nga ai juridik
ndėrkombėtar. Nė kėtė sfond, me plot tė drejtė shtrohet kjo pyetje thelbėsore: -Ėshtė
Kosova pronė individuale dhe plaēkė gurpore e projekteve proserbe tė
gangsterėve tė moderuar shqiptarė tė rangut tė V.Surroit, tė cilėt, tė
prirur dhe, tė mbėshtetur nga jashtė pėr mbrojtjen me ēdo kusht tė
kapitaleve tė tyre: tė ngushta personale, grupore, ideologjike, partiake dhe tė
partnerėve tė tyre ekonomiko-politikė e tragtarė, sa herė tiu teket, dhe, sa
herė tiu konvenon atyre, tė nėnshkruajnė akte tė ēdo pavarėsie me
parashtesa dhe mbrapashtesa padrejtėsie, antiligjore, antidemokratike dhe
antijuridike nė emėr tė demokracisė dhe tė pavarėsisė sė Kosovės shqiptare?
Pėrgjigjja ėshtė negative-JO!!! Sepse Kosova ėshtė pronė e pėrbashkėt e
tė gjithė shqiptarėve tė Shqipėrisė Etnike. Prandaj, ka ardhur koha e fundit, qė
si populli shqiptar, ashtu edhe politika shqiptare si nė pozitė, ashtu
edhe ajo nė opozitė(nė veēanti Tirana dhe Prishtina zyrtare, nė ēdo mėnyrė,
tė shthurin tė gjitha paktet kushtėzuese tė surroizmit, qė bien ndesh me tė
drejtėn e vetėvendosjes dhe me pavarėsinė e plotė tė Kosovės, sepse janė
nė funksion tė pėrligjjes sė sovranitetit kolonial tė Serbisė mbi Kosovėn
shqiptare.
Parapėlqehet qė, si Veton Surroi, ashtu edhe gangsterėt e moderuar
tėpolitikės nėntokėsore dhe tė politikės mbitokėsore kosmopolite
shqiptare, tė mbajnė parasysh faktin se me njė potez nėnshkrues (ashtu siē
diktojnė interesat dhe ultimatumet e huaja rajonale, evropiane dhe ndėrkombėtare)
tė ndonjė marrėveshjeje ose akti ndėrkombėtar, ashtu siē ka ndodhur para gjashtė
vitesh me Marrėveshjen e Rambujesė (shkurt 1999) , ku nuk figuron e drejta
e vetėvendosjes sė Kosovės, ata sigurisht se mund tė lavdėrohen nė
stilin e arrogancės dhe tė prepotencės politike-bajrajktariste (sikurse Veton
Suroi, i shprehur nė rastin konkret, se paska hyrė nė histori me Rambujenė),
por, para se tė deklarojnė kėshtu, naivisht, sipas kalendarit ndėrkombėtar tė
talentit politik tė tyre, me qėllim qė tė fabrikojė sa mė shumė efekte
negative dhe fetishizuese tė kultit tė individit dhe tė liderizmit politik
kombėtar (me ambicie dhe me shpresė tė mbėshtetjs sė pėrjetshme tė disa
faktorėve me parashenjė proserbe tė bashkėsisė evro-ndėrkombėtare),
duhet ta pyesin veten se si janė hyrė, apo si do tė hyjnė nė histori, si
personazhe negative apo pozitive?; -Si pronarė latifundistė me
prirje tė shfrytėzimit kolonialist serbo-malazez tė Kosovės, apo si ēlirimtarė triumfues tė
Kosovės sė pavarur shqiptare? Nėse vazhdojnė me avazin e kėngės sė vjetėr tė
kollaboracionizmit shekullur tė ponderimit shqiptar nė favor tė ēdo pavarėsie
tė kushtėzuar pėr Kosovėn, atėherė, ska dyshim se protagonistėt e talentuar
politikė tė rrymės sė surroizmit nuk kanė shans, qė tė hyjnė nė historinė
kombėtare shqiptare, si personazhe pozitive ngase me vetėdije, pėr hir tė
interesit ekonomik dhe karrierizmit kulltukofag elitist-politik personal dhe
tė huaj, po dėshmohen si oponentė tė varzhdtė iracionalė tė sė drejtės sė vetėvendosjes sė
Kosovės, si dhe tė territoreve tė tjera tė Shqipėrisė Etnike, tė
kolonizuara nga boshti i amalgamės serbo-malazeze-greko-maqedone sllave. Kėsaj
gracke tė rrezikshme, tė kurdisur nga armiqtė e brendshėm dhe tė jashtėm tė
Kosovės-Shqipėrisė Etnike, do tė kenė rast ti shpėtojnė vetėm ata liderė dhe
ato elita politike kombėtare dhe demokratike shqiptare, tė cilat do tė
angazhohen maksimalisht nė pohimin dhe nė mbrojtjen me dinjitet dhe me argumente
tė peshuara historiko-politike, juridike dhe diplomatike interesin e
pėrgjithshėn kombėtar dhe shtetėror tė Kosovės, nė pėrputhje me tė drejtėn
e vetėvendojes, e drejtė kjo, qė pėrbėn fundamentin e sė drejtės ndėrkombėtare,
qė drejtpėrdrejtė dhe tėrthorazi favorizon popujt e shtypyr dhe kolonizuar (sikurse
ėshtė Kosova dhe gjysma e Shqipėrisė Etnike) nė dimensione botėrore.
Pavarėsisht nga vlerėsimi vetjak objektiv, se Veton Surroi
tanimė paska hyrė nė histori me Marrėveshjen e Rambujesė, duhet tė
theksojmė se nė kohė paqeje, zbatimi nė praktikė i kėsaj Marrėveshje
nuk i ka arritur efektet e parashikuaraka, sepse brenda gjashtėvjeēarit tė
shkuar (1999-2005) nuk ka kontribuar nė zgjidhjen pozitive tė statusit
pėrfundimtar dhe tė drejtė tė Kosovės, si rrjedhim i pezullimit tė sė drejtės
vetėvendosjes sė shqiptarėve. Kėtė e them pėr shumė aryse. Sė, pari, Marrėveshja
e Rambujes nuk ėshtė meritė e vėnies sė firmės sė vetme tė V.Surroit, por ėshtė meritė dhe kontribut i
drejtpėrdrejtė i heronjve tė gjallė dhe tė vdekur tė luftės ēlirimtare kombėtare
antikoloniale tė UĒK-sė, si dhe i mijėria viktimave tė gjakosura shqiptare
nga agresioni pushtues dhe gjenocidal i Serbisė. Kėtė meritė historike dhe
kombėtare askush nuk mund ta tjetėrsojė nė aktivin e llogarisė personale a
grupore, e sė kėndejmi as finalisti i Rambujesė, V.Surroi. Sė dyti,
arritja e Marrėveshjes sė Rambujesė, nuk ka qenė aspak e vėshtirė pėr tu
nėnshkruar nga ana e palės shqiptare mbase ajo nė hollėsi ka qenė e pėrgatitur
nga qarqet e caktuara zyrtare tė Amerikės me nė krye ish-presidentin e saj,
Bill Klinton. Prandaj, pėrparėsia e palės shqiptare nė bisedimet me palėn
kundėrshtare serbe nė Rambuje tė Francės, nuk ishte meritė individuale e politikės sė hollė
e V. Surroit, por sajesė direkte, e krijuar nga diplomacia dhe politika e
jashtme e Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės nė favor tė mbėshtetjes sė luftės
ēlirimtare antikoloniale kombėtare tė UĒK-sė, e cila ishte nė funksion tė
shpėtimit tė popullit shqiptar nga terrori gjenocidal i Serbisė okupatore tė
Slobodan Milosheviqit.
Nė kuptimin pozitiv, pavarėsist se kush e ka nėnshkruar Marrėveshjen e
Rambujesė nga ana e delegacionit shqiptar sipas detyrės zyrtare, nė historinė
kombėtare shqiptare dhe ndėrkombėtare, pa dyshim se kanė hyrė drejtuesit dhe
heronjtė dėshmorė tė UĒK-sė (si Adem Jashari Fehmi e Gjevė Lladrofci, Ilir
Konushefci, Zahir Pajaziti e shumė tė tjerė), sepse UĒK-ja me zhvillimin e
luftės sė saj tė pakompromis, si dhe tė mbėshtetjes parezervė tė Amerikės, ishte
faktori vendimtar nė ndėrkombėtarizimin e ēėshtjes sė Kosovės. Kjo staretgji e
politikės amerikane ishte shumė pozitive dhe lehtėsuese pėr palėn
shqiptare ngase drejtpėrdrejt me ndihmėn e politikės dhe tė diplomacisė
amerikane, tė drejtuar nga Madeline Albright etj., arritėn qė tė
triumfojnė mbi palėn negociuese agresore serbe nė Rambuje, e cila hudhi poshtė
tė gjitha variantet opcionale paqėsore, tė propozuara nga Shtetet e Bashkuara tė
Amerikės dhe tė aleatėve tė saj evro-perėndimorė. Sė treti, ska dyshim se
arritja e Marrėveshjes sė Rambujesė (shkurt 1999) ishte pozitive pėr Kosovėn
ngase bėri tė mundur ndėrhyrjen ushtarake tė NATO-s kundėr RFJ(Serbisė dhe Malit
tė Zi), ndėrhyrje kjo, e cila, regjimin politik dhe terrorist gjenocidal tė
pushtetit shtetėror tė Slobodan Milosheviqit, e detyroi me dhunė qė tė tėrhiqet
nga Kosova nė Serbi. Sė katėrti, si rezultat i arritjes sė Marrėveshjes sė
Rambujesė, mėpastaj (pas bombardimeve 78-ditėshe tė NATO-s mbi Serbinė dhe
Maline ZI), pasuan edhe Marrėveshja ushtarko-teknike e Kumanovės, qė shėnoi
kapitullimin definitiv tė ushtrisė, tė policisė dhe tė paramilitarėve
ēetniko-fashistė serbė nė Kosovė, me ērast, mė pas u krijuan kushtet
reale, qė Kėshilli i Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara, mė 10 Qershor 1999,
miratoi Rezolutėn 1244 pėr Kosovėn, sipas sė cilės de facto dhe de jure, Kosova
u vu nėn protektoraratin ndėrkombėtar tė OKB-sė (UNMIK+ KFOR). Mirėpo, edhe kjo
Rezolutė ėshtė e mangėt nė kuptimin historiko-jurdik ndėrkombėtar, sepse nė njė
paragraf tė saj Kosovėn e konisderon si territor tė RFJ(Serbisė dhe Malit
tė Zi). Sė pesti, nuk duhet tė harrojmė faktin se, si Marrėveshja e Rambujesė,
ashtu edhe
Rezoluta 1244 e KS tė Kombeve tė Bashkuara kanė difektet e veta nė kuptimin
juridiko-poltik ndėrkombėtar, sepse asnjėra, as tjetra nė lėndėn e
tyre nuk kanė sanksionuar parimin e sė drejtės sė vetėvendosjes sė Kosovės, qė
pas kalimit tė afatit tė parashikuar tė administrimit tė
protektoratit ndėrkombėtar, ajo tė fitonte statusin e plotė tė pavarėsisė sė saj.
Pikėrisht, kėto tė meta tė kėtyre dy dokumenteve tė theksuara ndėrkombėtare,
kanė prodhuar edhe efekte negative pas vendosjes sė procesit paqėsor
nė Kosovė (1999-2005) ngase brenda periudhės gjashtėvjeēare, popullit shqiptar
tė Kosovės (mbi 90%) i ėshtė mohuar e drejta legjitime dhe legale, qė tė
organizojė ndonjė referendumi (si institucion mė i lartė demokratik dhe ligjor)
pėr deklarimin e tij nė mėnyrė demokratike dhe tė ligjshme nė favor tė shpalljes
sė pavarėsisė sė Kosovės si shtet sovran dhe i pavarur nga Serbia kolonialiste.
(1) Aspekti ekonomik
Shikuar vetėm nė prizmin e leverdisė individuale ekonomike tė Veton
Suroit, si dhe tė magnatėve tė tjerė shqiptarė, tė cilėt janė duke e
shfrytėzuar dhe sunduar Kosovėn qe 16 vjet rresht, pėrmbajtja e kėsaj deklarate
ėshtė e jusitifikueshme, sepse me nėnshkrimin e ēdo pavarėsie tė
kushtėzuar pėr Kosovėn, Veton Suroi, si dhe beglerėt e rinj dhe tė vjetėr tė
tipit tė tij, do ti shumėfishonin bizneset dhe pėrfitimet e tyre
materiale nė valutė tė fortė evropiane dhe ndėrkombėtare. Kjo ėshtė
arsyeja kryesore pse Veton Suroi ka deklaruar pėr opinionin se
ėshtė i gatshėm tė nėnshkruajė ēdo gjė qė e ka emrin pavarėsi, domethėnė ēdo
pavarėsi tė kushtėzuar pėr Kosovėn, e cila kur tė pėrkthehet serbisht, do tė
thotė pavarėsi nėn robėrinė koloniale shekullore tė Serbisė sė Madhe
gjenocidale, tė moderuar nga ndonjė bisht politiko-juiridik dhe ushtarak i
Bashkimit Evropian(BE).
Me njohjen e pavarėsisė sė kushtėzuar tė Veton Suroit, shqiptarėt,
as Kosova nuk do tė pėrfitonte asgjė nė planin ekonomik, as politik,
as kombėtar, as tė pavarėsisė sė njėmendtė, por vetėm individėt dhe grupet e
ndryshme tė interesit, tė cilat sikurse deri tani, sė bashku me partnerėt e tyre
ekonomiko-tregtarė tė Serbisė kolonizatore dhe tė shoqėrisė konsumatore, do tė
vazhdonin me vazalitetin e shfrytėzimit ekonomik dhe politik tė
shqiptarėve dhe tė Kosovės. Spekulimi i folozofisė politiko-propaganidstike (nė
emėr dhe pėr llogari tė interesit ekonomik tė shfrytėzuesve tė brendshėm dhe tė
jashtėm tė Kosovės) me sintagmėn joshėse (nė llogari tė interesit tė
pėrgjithshėm tė Kosovės) se: Jam i gatshem te nenshkruaj cdo gje qe e ka emrin
pavaresi, prapashtesat nuk ngrene peshe (Korrieri, 23.12.2005), nė asnjė mėnyrė
nuk i referohet pavarėsisė sė Kosovės, sepse historikisht, demokratikisht, politikisht, juridikisht,
moralisht dhe kombėtarisht emėruesi i ēdo pavarėsie tė kushtėzuar
me prapashtesa tė parėndėsishme tė Veton Suroit, nuk ėshtė pavarėsi e Kosovės,
por varėsi e plotė nėn protektoratin e huaj neokolonial serbo-ndėrkombėtar.
Pavarėsisht se si do tė quhej protektorati i ri neokolonial mbi Kosovėn ( EURMIK
apo SERBOMIK), qė do tė nėnshkruhej dhe do mbėshtetej nga talentėt
negativė tė politikės negative shqiptare, ai do tė jetė vetėm nė dobi tė
Serbisė gjenocidale dhe tė aleatėve tė saj (tė vjetėr dhe tė rinj) rajonalė dhe
evro-ndėrkombėtarė.
(2) Aspekti politiko-juridik
Aspekti politik i tezave transicionale-tregtare tė strategjisė
afatgjatė tė interesave ekonomike vetjake dhe grupore tė selimsulltanėve
tė moderuar tė politikės kolonialiste tė Serbisė, se janė tė gatshėm tė
nėnshkruajnė ēdo pavarėsi me: parashtesa ose parapashtesa pėr Kosovėn nuk
mund tė shpjegohen po qe se nuk merren nė konsideratė nė mėnyrė komplekese dhe
koherente tė gjithė eufemizmat dhe draftet evazive tė strategjisė
gjeopolitike tė hartės sė re transicionale tė Evropės, sipas tė cilave
ēėshtja koloniale e Kosovės (nė kuptim tė ngushtė) dhe ēėshtja kombėtare
shqiptare nė Ballkan (nė kuptimin e gjerė), parashikohen tė zgjidhen nė njė
kohė mė tė pėrshtatshme (ndoshta) dikund nė shekullin XXII, pasi tė jetė
shumėzuar numri i talentėve tė moderuar tė pavarėsisė sė kushtėzuar tė
Kosovės, tė cilėt llogaritėn nga argatėt mė tė sigurt dhe mė
besnikė tė zgjidhjes pėrfundimtare tė statusit tė Kosovės, pėrkatėsisht tė
Shqipėrisė Etnike nė kuadrin e ideve dhe tė koncepteve tė bashkimit konfederal
serbosllav nė Ballkan (i cili, vėrtet, ska rėndėsi se me ēfarė bishtitė
cunguar do tė jetė: evro-lindor, evro-qendror apo evro-perėndimor, sepse kėtė
zgjidhje qe mė se 16 vjet, tanimė e kanė bėrė tejet qartė tezat
vizionale-integruese-ekonomike tė politikės liberale tė bildizmit dhe tė
sorosizmit etj., tė sanksionuara nė Paktin e Stabilitetit pėr vendet e Evropės
Juglindore. Pėr ti kuptuar tezat nebuloze dhe tė pasakta tė aktorėve tė agjendave
strategjike tė BE-sė dhe mbėshtetėsve tė saj nė kuptimin e gjerė ndėrkombėtar,
duhet tė vihet nė dukje fakti se, nuk janė kurrfarė zgjidhjesh fatlume vendosja
e protektorateve (pavarėsisht nga emėrtimet e tyre tė marketingut
politiko-propagadistik dhe ekonomiko-tregtar nė shkallė rajonale a evropiane)
evro-ndėrkombėtare ( me afat tė shkurtėr apo tė gjatė) mbi Kosovėn, as
Shqipėrinė Etnike. Justifikimi, sepse asnjė formė protektorati
ndėrkombėtar nuk ėshtė, as nuk mund tė jetė substitut i lirisė, i drejtėsisė, as
i pavarėsisė, atribute kėto, tė cilat mund tė realizohen vetėm nė kuadrin e
shtetit kombėtar shqiptar. Prandaj, koncepti i shoqėrisė sė hapur konsumatore
juridikisht nuk mund tė pranohet si automatizėm pozitiv i zgjidhjes sė
ēėshtjes koloniale shqiptare nė Ballkan (duke pėrfshirė, sė kėndejmi, edhe
Kosovėn me bagazh kolonial serbo-malazez 100-vjeēar). Realisht, ideja
konceptuale-vizionale e shoqėrisė sė hapur mund tė jetė e
aplikueshme vetėm pėr shtetet sovrane siē janė Anglia, Gjermania, Franca etj.,
tė cilat e kanė tė zgjidhur statusin e tyre nacional dhe shtetėror. Pėrndryshe,
po qe se, do tė vinte nė shprehje mohimi i komponentit nacional dhei shtetėror i
kėtyre shteteve evropiane pėr hir tė interesave ekonomike dhe tė tregut tė lirė
liberal tė shoqėrisė sė hapur tė Xhorxh Sorosit dhe aktorėve tė tjerė, atėherė
as Anglia, as Franca e as Gjermania kursesi nuk do tė pranonin, qė tė aderonin
nė njė shoqėri tė tillė tė hapur, shoqėri kjo, e cila jo vetėm ēėshtjen
shqiptare, por tėrė Ballkanin e konsideron dhe e trajton vetėm si problem
ekonomik(!) Tezė e gabueshme kjo, sepse as Kosova-Shqipėria Etnike e kolonizuar
nuk janė thjesht probleme ekonomike dhe tregtare, por mbi tė gjitha janė
ēėshtje politike koloniale, qė para sė gjithash, kėrkojnė zgjidhje
politike antikoloniale, duke zbatuar me konsekuencė tė drejtėn e
vetėvendosjes, e drejtė kjo, e cila, pa dyshim, mė pas do tė bėnte tė mundur
edhe zgjidhjen e problemeve ekonomike dhe tė ēėshtjeve tė tjera jetėsore tė
shoqėrisė sė lirė dhe sovrane shqiptare.
ĒKA PERFAQĖSOJNĖ INSTITUCIONET E KOSOVĖS PA KOMPETENCA
DHE MUNGESĖ
IMUNITETI ?!
( INSTITUCIONET E KOSOVĖS DEKOR I LOJRAVE NDĖRKOMBĖTARE)
Po, derisa "presidenti"qe pretendon se perfaqeson popullin e Kosoves,
vazhdon me dekorime pėr "Medalje te Arte per Pavaresi" LDK-ne(lexo-vetveten)
dhe deshmoret te cilet konsideroheshin se ishin aktiviste te LDK-se, atehere
me lehtesi mund te konstatosh gjendjen e tij etike, madje madje dhe estetike
etj
..,per faktin se ky njeri, ky njeri, o ky njeri me kete veprim ka
lenduar tashme jo vetem njehere familjet e Zahir Pajazitit, Bekim
Berishes(ABE-se), Fehmi Lladrovcit, Ismet Jasharit-Kumanoves,Tonit-Micit, Si
mud tė spjegohet ndryshe pos njė demagoxhi, dekorimet e keti njeru, qe ne
kete menyrė vazhdon ta pėrqajė dhe me tutje popullin martir tė Kosovės, duk
i ndarė familjet, deshmoret dhe qlirimtaret !
Eshtė betuar nė sencen konstituive te Parlamentit, se tani e tutje do ta
perfaqesoi popullin e Kosovės, se do te jetė simbol i unitetit, prandaj tė
gjykuar realishtė me emocione partiake dhe ideologjike, sa kan vend!
Pjesa aktive qe me punėn dhe veprimtarin e tyre te guximshme kontribuan pėr
kete gjendeje te pas luftės, themi se serishė janė dinamik dhe nuk kenaqen
me pozitat ekzistuse tė status-co, duke kerkuar dinamizem nga
institucjonet
nė rrespektim tė votės nga qytetaret e Kosovės. Vetknaqesi ne rrafshin
politiko-diplomatik don te thotė humbje kohe, kaluan 6 vitesh nga lufta
qlirimtare dhe nese vazhdoim te vetnumroim jo vetem ne rrafshin ekonomik por
mbi te gjitha ne ate politik e institucional dhe qeshtja nacional do tė
mbyllet nė rreth vicioz e pa zgjedhur. Jan duke na u sillur skenare
ugurzeza, qė e drejta e keti populli tė Kosovės mos te rrespektohet pėr
pamvarsi dhe sovranitet tė Shtetit tė Kosovės, edhe pas miratimit tė
rezulutės pėr pamvarsi.
Te gjitha devijmet shoqerore, ekonomike, juridiko-gjygjsore, tė sigurisė dhe
rendit, tė luftės ndajė krimit nga tė gjitha permasat, vijėn si pasoj e mos
veprimeve te nevoishme pikerishtė nga keto institucjone sado te brishta qe
janė duke aluduar ne mungesa te kompetencave! Zaten, mos ligjeshmeria dhe
kushtetuteshmeria e plotė e Parlementit tė Kosovės rezullton me mos
validitetin politik dhe kushtetues tė vendimeve, dekretimeve, ligjeve qė i
miraton seanca Plenare, deklarata dhe rezuluta tė saja, dhe mungesen e
imunitetit tė delagetve tė zgjedhur nga vota e lir e qytetarve tė Kosovės.
Pra mė shumė ka imunitet ligjor polici se sa delegati! Qudirat e tilla
eksprimentale qė nuk i njefė praktika parlamentare e shteteve juridike as
kund ne ruzulin toksor, po provohen edhe me tutje me popullin e kosovės, dhe
institucjonet e saja. Klasa politike e Kosovės jeton e entuziazmuar nga
vetknaqesia, pėr qudin e sajė!
Ka kaluar koha e logjikave paterneliste atehere kur ndaheshin njerzit apo
popujt ne te vegjel dhe te medhaj, nė sunduse dhe tė sunduar, sepse
atehere
ka munguar guximi qytetar pėr vlersim, kundershtim apo sygjerime qofshin ato
drejtuar institucjoneve apo liderve te tyre!
Themi se vota rrespektohet jo vetem me degjushmeri por vota e lirė
rrespektohet atehere kur elektorati kerkon vazhdimishtė pėrgjegjesi nga
pjesa e votume-e ndertuar ne institucjone, ne plyralizem nuk ka mė verberi
politike!
Jeneqer politik, mund te konsiderohen vetem ata qe ia mbathen me ndimen e
armikut ne kohen mė te veshtir pėr popullin e Kosovės. Individ apo grupe
politike, qė kann marrur mandatinn pėr ta ushtruar pushtet politik dhe
institucional, duhet tė lirohen nga menyrat e mashtrimeve dhe rrugės
pacifiste, duke menduar qė njė popull ta ven ne gjumin politik. Sa mė parė
te lirohemii nga gjumi politik, liria dhe pamvarsia e Kosovės do tė bėhet
konkrete!
Diskutimi pėr te verteten nuk mund te thuhet se ka ndikim negativ ne
maradhenje ndernjerzore, dhe politike, por sigurishtė se e ngrit
vigjilenncen dhe guximin intelektuale tek njerzit qė duan te ken autonomin
e tė menduarit, dhe tė lirohen nga njėmendesija totaliteare!
Sigurishtė, fryma demokratike e dabatimeve dhe diskutimeve te lirė na i
krijon shancat mė te medha pär ta konkretizuar vullnetin e popullit tė
Kosovės ne krijimin e Shtetit juridik, duke na liruar nga premtime
iluzioniste dhe fataliste.
Takimet e pas luftės s.psh. ai i Vjenės pa u pytur fare institucjonet e mbi
te gjitha Parlamenti i Kosovės, dhe takimeve tjera qė mund tė bėhen nen hije
apo largė syrit dhe veshit tė popullit, po na sjellin pasoja gjithnjė me
zhagitje te panderprera te proqeseve pėr vendosjen e qėshtjės
sė
pazgjidhur tė kosovės.
Tė gjykuarit e shėndoshė, madje edhe parimet shkencore nuk e pranojnė se
diēka qė ėshtė e ērregullt kalon nė diēka qė ėshtė e rregullt me tė qėlluar
apo rastėsisht.
Njerėzit e dobėt kurrė nuk bėjnė ndryshime. Ndryshime bėjnė vetėm njerėzit e
mdhej - vizionarėt, ata qė janė tė gatshėn tė sakrifikojn. Ta duam
veteveten qe te na duan te tjeret!
Duhet tė shpresoim te ndėrgjegjsimi i YN! me vet faktin se nė teritorin e
ton Kombėtar
nė tė kaluarėn, kan ndodhė holokausta tė tipit tė Aushwicit, dhe do tė
gjykojmė drejt qė mos tė pėrseriten siq ndodhi me Prekazin, Reqakun,
Izbicėn etj.
Nė Kuranin e shenjt , pikėrisht nė suren 23 ajeti 34 thot kėshtu:
" E nėse i pėruleni njė njeriu qė ėshtė si ju, vėrtet, atėherė do tė jeni tė
humbur e tė mashtruar."
Si po shifet falenderimi dhe rrespekti i takon vetėm tė Plotfuqishmit, qė
dha lejen per krijimin e UĒK-sė, qė mėpastaj na e sollėn kėtė trohė liri.
Ibrahim RUGOVA NĖ DUAR TĖ MAFISĖ
THOT BUJAR BUKOSHI !
Kemi tė bėjmė edhe me njė strukturė mafioze thekson Bukoshi.
Ndėrkaq Qeverisė Haradinaj, Bukoshi thotė se nuk do tia jepte as njėqind
minuta. Pėrbėrja e saj, sipas tij, nuk ėshtė pėrfaqėsuese pėr Kosovėn.
Ajo nė asnjė mėnyrė dhe me asnjė kriter nuk e pėrfaqėson as nuk e nderon
Kosovėn me potencialin e saj politik. Nė pėrgjithėsi, ėshtė njė seleksionim
tmerrėsisht negativ i kuadrit udhėheqės dhe kuadrit ekzekutiv, thotė
Bukoshi, pėr tė shtuar se e vetmja rrugėdalje pėr tė dalur Kosova nga kjo
rrugė pa krye janė zgjedhjet e jashtėzakonshme, rėnia e kėsaj qeverie dhe
shpėrndarja e parlamentit.
Fjalėt e vėrteta janė tė pakėndshme, por fjalėt e kėndshme nuk janė
gjithmonė tė vėrteta. Po tė dėgjoni deklaratat zyrtare dhe mediat zyrtare
dhe politikanėt tanė optimistė, keni pėrshtypjen se i kemi punėt shumė mirė,
pėrveē disa cikrrimeve qė kanė mbetur tė kryhen. Por po ti siguronit viza
rinisė sonė pėr vendet perėndimore, nuk e di sa pak tė reja dhe tė rinj do
tė mbeteshin nė Kosovė. Kėtu nuk e kam fjalėn vetėm pėr gjendjen mė se tė
rėndė sociale, por nė pėrgjithėsi.
Pas luftės, nė gjykata tė ndryshme tė Kosovės janė mbajtur kryesisht procese
kundėr ish-pjesėtarėve tė UĒK-sė, apo tė TMK-sė. Nė anėn tjetėr, pėrkundėr
asaj se flitet mė tė madhe pėr korrupsionin dhe kriminalitetin e
shumėllojshėm ekonomik e mė gjėrė, ku apostrofohen edhe emra tė caktuar tė
politikanėve dhe qeveritarve, ky segment vazhdon tė mbetet i paprekur nga
drejtėsia.
Strukturat pėrkatėse tė administratės ndėrkombėtare, kėtu kanė informata
tė
bollshme dhe deri nė hollėsi, lidhur me dukuritė qė janė fatale pėr
ardhmėrinė e Kosovės, siē janė korrupsioni, dhe shpėrdorimet nga mė tė
ndryshmet, qė nė secilin vend normal parandalohen, luftohen dhe ndėshkohen.
Sot nė Kosovė, shpėrdorimi i parave publike dhe tė taksapaguesve janė bėrė
sekrete publike, si e drejtė e vetėkuptueshme qė gradualisht po e merr tė
drejtėn e qytetarisė nė moralin publik dhe po vazhdon tė bėhet gati si
dukuri normale, me pretendime pėr mbrojtje institucionale.
Karakteristikė e politikanėve tė dėshtuar ose e politikanėve qė gjenden para
dėshtimit ėshtė shurdhimi dhe verbėrimi i qėllimshėm i dukurive devijante.
Tipari kryesor nė figurėn e tij prej fillimit mbetet pasiviteti thuajse i
plotė politik, dhe shpesh jep pėrshtypjen e njė figure qė jeton nė botėn e
mitologjisė, qė nuk jeton mė nė botėn e halleve, problemeve dhe sfidave me
tė cilat pėrditė ndeshen qytetarėt e Kosovės.
ēfarė mospėrfillje vazhdojnė tė tregoin liderė qė vjedhin ardhmėrinė e
kėtij vendi dhe tė gjeneratave qė vijnė pas nesh, nuk ėshtė puna vetėm e njė
personalitet politik. Mjafton tė shikosh rreth vetes dhe tė shohėsh se nė
kėtė vend asnjė sferė e jetės sė organizuar nuk funksionon as pėr sė afėrmi
sa duhet. Por, pasjė e kesajė dukurie eshtė krijimi i njė mentaliteti pasiv
vetem pėr kerkim lemoshe!
Nė vendet demokratike, veprime imorale janė blerja e postit, korrupsioni,
hajnitė dhe shpėrdorimet e parave publike, pėr qka ndershkohen duke u
dėnuar sipas ligjeve pozitive bile me rreptesi. Nė Kosovė, blerja e disa
posteve tė ministrive nuk skandalizon askėnd, bile edhe arsyetohet si
zotėsi, aftėsi, shkathtėsi, pra konsiderohet si vlerė! Dhe nė tė njejtėn
kohė, me po atė amoralitet, klasa institucionale heshtė dhe vetem heshtu
duke i amaortizuar denoncimet
pėr keto kadegori tė pėrditeshme devijuse. Populli i Kosovės, nuk ka idenė
se ēfar po bėhet pas perdes, dhe me keqardhje me bekimin e votės se tyre.
Sigurishtė, se institucjoni i Presidentit ka pėrgjegjesin para njė pjesė
te
madhe te popullit tė kosovės, pra jo vetem tė atyre qė e votuan por dhe tė
atyre qė nuk i besuan dhe nuk e
kan pranuar si "President" tė tyre, pėr keto arsye:
1. Sepse, ka vazhduar ta perserit veten e tijė me njė shperfillje tė
interesave politike dhe nacionale, me plotė frymė pacifiste qė ende nuk
dha
frytet e premtuara qė 15 vite,
2. Sepse, vazhdon mos tė i pranoi vlerat e luftės qlirimtare tė Kosovės,
edhe pas 6 vitesh,
3. Sepse, vazhdon. Qė kontributin historik tė UQK-sė, dhe gjithė
mertiat e
sajė te ia dedikoi tė tjerve,
4. Sepse, vazhdon me gafet e tija qė i ka tejkaluar qdo limit te arsyeshem
etik, njerzor dhe politik,
5. Sepse, vazhdon tė jetė njeri i priviligjuar nga faktori relevant
ndekombetar, duke u mbeshtetur ne strategjin e tijė pėr zhagitje tė
proqeseve, dhe mė tutje
.
Ftesa puplike e Vatikanit, pėr pjesemarrje nė diten e vorrimit tė Papės ne
kete vit, qė delegacjoni i kosovės tė gjendet ne kuadėr te delegacjonit
serbė, vertet ishte skandaloze, po hjeki maskat e gjithė asajė fushate
mashtruse se Vatikani e perkrah kosovėn dhe popullin e sajė! Se
presidenti
ka krijuar vetknaqesi se qdo gjė eshtė ne rregull sigurishtė rrethė tijė por
jo pėr kosovėn, siq po vertetohet ditate ditės!
Shqetesimet nderkombėtare pėr gjendjen ekzistuse, po i shprehin
shumė tė
deleguar nga qendrat vendose ndekombetare, siq ishte rasti me z.Xhemi Shia i
cili konfirmon se status-kuo nuk i konvenon Kosovės dhe popullit tė sajė,
dhe situata e tanishme thot se nuk i konvenon as situatės sė pėrgjithshme
rajonale! dhe fton subjektin politik dhe institucional qė te jenė mė dinamik
dhe aktiv nė pėrshpejtimin e zgjidhjės sė qeshtjės statusit pėr kosovėn.
Eshtė e drejtė e individit, tė bėn ndryshime pozitive, ne te
menduarit pėr
qeshtje te caktuara ne rrafshin politik, diplomatik, Institucional dhe mbi
te gjitha nacional! Shendrrimi i njė politike pacifisto-nihiliste nė njė
politik guximi me njė dinamizem pragmatik qė ti pengoi nderhyrjet e disa
skenareve te jashtme pėr te lozur me qeshtjen e Kosovės deri ne pafundesi,
eshtė e drejtė dhe obligim kushtetues i liderve institucional, natyrshme
qė
tani e tutje tė e perfaqesoi politiken reale pėr krijimin e Shtetit
tė
kosovės.
Pysim, ku mbetet interesi politik dhe institucional pėr kete kadegori
njerzish, qė din dhe mendoin vetem pėr veten e tyre! Sa dhe si e
perfaqeson
kosovėn po shifet dhe vertetohet qdo ditė, dhe sa suksese kan arritur ne
kete perfaqesim!
Pra, Presidenca udhehiqet nga njė njeri qė i intereson vetem
ai tė jetė i
pari pra tė zgjidhet kryetar siq eshtė rasti i fundit i forumit
politik, i
cili po e kthen Kosovėn pėr 5 vite pas atehere kur nuk kishim institucjone
te zgjedhura me voten e qytetarve!
Keshtu vazhdohet tė luhet me fatet e proqeseve politiko-diplomatike, dhe
fati i statusit politik pėr Kosovėn po shtyhet gjithnjė me gjetjen apo
qpikjen e formave te reja kinse te veprimit politik.
Pėr keto vonasa-zhagitje pėr fatet e Kosovės tani nuk bien vetem nen
pergjegjesin e njė njriu, apo institucjoni, por dhe tė disa
lider tjerė
politik qė kan filluar te krijojnė vetknaqesi duke ra nen ndikim tė
skenareve te huaja dhe duke u bėrė pengesė e realizimit tė synimeve te
natyreshme dhe historike pėr Shtetin e Kosovės!
"Forumi joformal politik, i propozuar nga shefi i UNMIK-ut Soren Jesen
Petersen, nenkupton krijimin e njė organizmi paralel karrshi institucioneve
tė pėrkohshme vetėveqeverisėse tė Kosovės tė dala nga zgjedhjet e lira dhe
demokratike. Ēfarėdo pėrmbajtjeje qė do tė ketė ky forumė (kėshilldhėnės apo
vendimmarrės) ėshtė rrėnim i institucioneve demokratike, ose anashkalim i
tyre nė kohėn mė vendimtare pėr tė ardhmen e Kosovės. Nėse do tė jetė ky
forum kėshilldhėnės, atėherė rezulton se institucionet e Kosovės nuk i
paskan kėshilltarėt e vet. Nėse ky forum do tė jetė vendimmarrės, siē
pretendohet nga opozita, atėherė kjo do tė thotė grushtshtet ndaj
institucioneve vendimmarrėse tė Kosovės qė ėshtė parlamenti, i cili mė nuk e
ka autoritetin e vendimmarrjes sepse kėtė po ia "grabit" forumi i propozuar.
Po, flitet se ky forum do tė merret vetėm me disa ēėshtje tė rėndėsishme pėr
Kosovėn, siē janė decentralizimi, komisioni pėr negociata eventuale pėr
statusin politik tė Kosovės etj. Por, shtrohet pyetja a nuk e paskan
autoritetin institucionet e Kosovės qė tė merren me kėto ēėshtje kapitale
dhe ku qėndruaka rėndėsia e krijimit tė tyre, meqė po krijohet "forumi" si
parlament paralel i kėtij tė tashmit.
Tė gjitha subjektet politike, tė cilat, siē po thuhet, do tė pėrfshihen nė
kėtė forum, janė tė pėrfaqėsuara nė parlament dhe aty e kanė vendin qė t'i
shprehin qėndrimet e veta lidhur me ēėshtjet pėr tė cilat po formohet ky
forum.
Nga ana tjetėr, me formimin e kėtij forumi do tė krijohet njė pėrēarje edhe
mė e madhe midis
subjekteve politike tė pėrfaqėsuara nė parlament, sepse secili subjekt synon
qė tė ketė rolin kryesor nė kėtė forum, me tė cilin nė fakt po ndrydhet
vullneti i popullit i shprehur me votėn e lirė nė zgjedhjet e mėparshme dhe
kėto tė fundit, por shkohet dhe mė tutje duke u gjetur dhe organizime tjera
tė forumeve, grupeve apo komisjone dhe nenkomisjone e qka mund te
pasojnė
.nė te ardhmen e afert apo te larget
.dhe keshtu vazhdon lojra e
administratės nderkombetare me lideret tan politik dhe institucional sa pėr
fitim kohe pėr ata dhe humbje kohe pėr popullin e kosovės .
Sylė ARIFI, av. puplicist
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
17 dhjetor 2005
KOSOVA SHQIPTARE NUK ĖSHTĖ MALL KONSUMI
I
BURSĖS SĖ ZEZĖ RUSO-SERBO-SLLAVE!
· Boris Tadiq: Kosova nuk
ėshtė nė shitje(Rossijskaja
Gazeta,16.11.2005).-Ēfarė hipokrizie morale dhe politike e propagandės
antishqiptare e kryetarit aktual tė Serbisė(!?)
· Natyrisht se Kosova nuk
ėshtė, e as qė do tė jetė ndonjėherė nė shitje
si plaēkė koloniale apo si plaēkė kishtare-shtetėrore multidemokratike e
Serbisė, sepse ajo ishte, ėshtė dhe pėr jetė tė jetėve, do tė jetė
shqiptare dhe
e Shqipėrisė Etnike!
Sė pari, mė vjen mirė qė, sė fundi, edhe kryetari i Serbisė
gjenocidale, Boris
Tadiq paska evoluar pozitivisht nė pikėpamjet dhe nė
qėndrimet e tij
politike, duke kuptuar dhe, pasur mė se tė qartė se
Kosova shqiptare nuk
ėshtė nė shitje, e unė do shtoja, duke nėnvizuar me pėrgjegjėsi tė plotė, se
Kosova nuk ėshtė, as nuk mund tė jetė nė shitje, as nuk ka mė asnjė gjasė reale,
qė tė rikolonizohet ose tė rianeksohet nga serbėt gjenocidalė
dhe nga Serbia
kolonialiste gjenocidale (pavarėsisht nga premtimet e fshehta dhe tė hapura tė
mbėshtetjes sė Rusisė), sepse ajo me mijėra vjet ishte, ėshtė dhe do tė
jetė
pronė e paluejtshme e shqiptarėve dhe e Shqipėrisė Etnike. Kėtė tė vėrtetė
mbi
Kosovėn, duhet ta marrin nė konsideratė sa mė parė tė jetė e mundur si tadiqėt
ēentiko-nazifashistė serbomėdhenj, ashtu edhe kameleonėt e
moderuar-demokratė-kosmopolitė shqiptarė (pavarėsisht se cilit brez a gjeneratė
tė kolaboracionizmit i pėrkasin ata; pavarėsisht se nė ēfarė
shkalle e kanė pėrkrahjen nga faktori i jashtėm evro-ndėrkombėtar a
ballkanik
serbo-sllav, si dhe pavarėsisht se ku e kanė kryerė mejtipin ata), tė cilėt
Serbia sė bashku me aleatėt e saj proserbė ndėrkombėtarė, ėshtė vėnė nė ofensivė
tė
gjetjes dhe tė rekrutimit tė tyre nė listėn e pėrshtatshme tė demokracisė
hibride, me synim tė fundit, qė ata tė jenė bartėsit kryesorė tė arritjes sė
kompromist politiko-juridik serbo- shqiptar pėr statusin e ardhshėm tė Kosovės.
Ndryshe, sė shpejti do tė pėrballėn me fuqinė e argumentit dhe tė drejtėsisė, qė
janė jo vetėm nė anėn e arsyeshme tė sė drejtės sė vetėvendojes dhe tė
pavarėsisė
sė Kosovės, por edhe tė procesit tė ribashkimit tė shqiptarėve dhe tė trojeve tė
tjera tė Shqipėrisė Etnike e jo tė mbrojtjes me ēdo kusht tė sovranitetit
kolonial
serbomadh mbi Kosovėn, pėrkatėsisht tė mosndryshimit tė kufijve artificialė tė
Serbisė kolonialiste. Sė dyti, Boris Tadiqi, Vojislav Koshtunica, Vuk
Drashkoviqi
,etj., duhet tė mbajnė parasysh
faktin se shqiptarėt e Kosovės-Shqipėrisė Etnike njėherit nuk e kanė
ndėrmendė tė
shesin asnjė pėllėmbė tė Kosovės, as tė trojeve tė tjera etnike shqiptare, por
janė
tė pėrqėndruar dhe tė pėrgatitur maksimalisht qė ti blejnė tė tė gjitha
ato
territore tė Shqipėrisė Etnike, tė cilat Serbia + Mali i Zi dhe Greqia i
kanė
kolonizuar dhe aneksuar para 100 vjetėsh me dhunė dhe me gjenocid qė nga vitet
1878; 1912-1913 dhe, tė cilat janė janė duke i terrozuar dhe sunduar edhe sot nė
sy
tė Evropės sė bashkuar demokratike dhe tė Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara(!)
(1) Kosova, jo mė monedhė kusuri e tregut kolonial
serbo-rus-malazez!
Kosova nuk ėshtė produt konsumi serbomalazez, as rus pėr ta
plasuar nė ndonjė
treg serbo-rus sllav, por ėshtė pronė e paluejtshme natyrore dhe
historike e
Shqipėrisė Etnike dhe e shqiptarėve. Prandaj, propagandimi i politikės dhe
i
diplomacisė tregtare i kryetarit tė Serbisė, Boris Tadiq se Kosova nuk
ėshtė
nė shitje(Rossijskaja Gazta,16.11.2005), ėshtė njė manovėr e shkretė e
metodologjisė tradicionale e ekuilibrit tė pėrfitimit me rrezik tė
ortodoksizmit serbomadh nė shėrbim tė zonės sė influences sllave dhe pansllave
jo vetėm nė Kosovė-hapėsirat e Shqipėrisė Etnike, por edhe nė tėrė Gadishullin
Ballkanik. Ringjalljen e kėsaj ambicjeje tradicionale serbo-ruse nė
disfavor tė
interesit kombėtar dhe shtetėror shqiptar, si dhe tė gjithė Ballkanit si
politika, ashtu edhe diplomacia e Shqipėrisė( Shqipėria demokratike e Alfred
Moisiut dhe e Sali Berishės ėshtė e detyruar tė pronocohet zyrtarisht para
botės, duke i kundėrshtuar dhe, duke i pėrgėnjeshtruar shkencėrisht,
politikisht, diplomatikisht dhe pėrmes propagandas kujdestare-ditore
tezat
falisifikatore dhe kolonialiste 100-vjeēare tė qeveritarėve serbomėdhenj
dhe tė
Kishės Ortodokse Serbe, se Kosova ėshtė pronė e ligjshme dhe e paluejtshme
e
Shqipėrisė Etnike e jo e Serbisė kolonialiste dhe gjenocidale) dhe e Shteteve tė
Bashkuara, duhet ta neutralizojnė dhe eliminojnė qė nė zhvillimin e negociatave
tė
ardhshme ndėrkombėtare, duke i njohur pavarėsinė e plotė Kosovės nė pėrputhje me
tė
drejtėn historike tė shqiptarėve mbi Kosovėn, si dhe me standardet e vlefshme tė
sė
drejtės ndėrkombėtare. Ndryshe, ekziston rreziku absolut, qė negociatat e
ardhshme
serbo shqiptare, tė bėhen qėllim nė vetėvete, duke kaluar nė anėn e palės
serbo-ruse, si palė mė e vendosur dhe mė e pėrgatitur pėr ti prishur bisedimet
nė
favorin e interesave tė strategjisė sė tyre kolonialiste dhe
hegjemoniste nė
Ballkan.
(1) Vetėm njohja e pavarėsisė sė Kosovės mund tia hapė dyert
Serbisė pėr tė
hyrė nė Bashkimin Evropian(BE) dhe nė NATO!
Mirėpo, shikuar realisht, njė parashikim tė kėtillė racional, qė nė njė
tė ardhme
tė afėrt Serbia tė aderonte nė mekanizmat dhe strukturėn e BE-sė dhe tė NATO-s,
ndėr tė tjera, e pėrgėnjeshtron sheshit edhe ky konkluzion antishqiptar,
antidemokratik dhe antievropian i kryetarit, Boris Tadiq, duke nėnvizuar
nė
mėnyrė tė prerė se as Serbia, e as ai nuk do ta nėnshkruajė kurrė njohjen
e
pavarėsisė sė Kosovės, sepse Kosova ėshtė pjesė e Serbisė dhe e Malit tė Zi. Unė
si njeri,dhe si kryetar i Serbisė kurrė nuk do ta nėnshkruaj me dorėn time
pavarėsinė e Kosovės.(Vecernje Novosti,15.02.2005). Po nė kėtė frymė Boris
Tadiq,
ėshtė shprehur edhe nė intervistėn e tij dhėnė Rossijskaja Gazeta se Serbia
nuk
ėshtė e gatshme tė pajtohet me pavarėsinė e Kosovės nė kėmbim tė pėrshpejtimit
tė
hyrjes sė saj nė Bashkimin Evropian, sepse Kosova nuk ėshtė pėr shitje. Ėshtė
e
pamundur tė mendohet qė, cilido qoftė shtet demokratik tė hyjė nė BE nėn kushte
tė
kėtilla.(Rossijskaja Gazeta
16.11.2005).
Pa marrė parasysh kuentisencėn e pėrmbajtjes sė dėshirave tė kėtilla
tė
kryetarit, Boris Tadiq dhe tė Serbisė sė tij demokratike, qė janė nė fokus tė
mohimit tė pavarėsisė sė Kosovės, Serbia nuk ka kurrfarė tė drejte morale, as
ligjore, qė sikruse shtetet e tjera tė pranohet si anėtar i barabartė nė
Bashkimin
Evropian, sepse ėshtė nėn hipotekėn e rėndė tė sistemit tė saj kolonial mbi
Kosovėn, Preshevėn, Bujanocin, Medvegjėn, Bllacėn...,etj. Kėshtu qė, sipas sė
drejtės ndėrkombėtare dhe Kartės sė OKB-sė, Serbia, as Mali i Zi nuk kanė
kurrfarė
tė drejte, qė tė jenė anėtarė tė ligjshėm tė BE-sė sikurse shtetet e tjera
demokratike, sepse bagazhi i tyre kolonialist mbi trojet etnike shqiptare,
ėshtė krim ndėrkombėtar. Nė kėtė rast, as BE-ja, as NATO-ja, nuk duhet ti
bėjnė
kurrfarė koncesioni favorizues Unionit tė Serbisė dhe Malit tė Zi, ashtu siē ka
vepruar nė mėnyrė antidemokratike dhe antiligjore (nė kundėrshtim flagrant me
dispozitat e Kartės sė OKB-sė dhe me normat e sė
drejtės ndėrkombėtare) Kėshilli i Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara, duke
e
rikthyer atė nė gjirin e saj, pa asnjė kusht, edhe pse RFJ-ja e Slobodan
Milosheviqit, pėrkatėsisht Unioni i SMZ-sė, ka kryerė tre gjenocide kundėr
Kroacisė, Bonjės e Hercegovinės dhe Kosovės (1990-1999).
Pra, ndryshe nga shumica e vendeve tė tjera tė Evropės Lindore tė
ish-kampit
socialist tė BRSS-sė, tė cilat relativisht leht kanė hyrė nė Bashkimin Evropian,
Serbia, sė pari, ėshtė e detyruar qė tė zgjidhė problemin e Kosovės si njė
nga
kushtet fundamentale pėr tiu qasur anėtarėsimit nė BE. Pa zgjidhjen e
problemit
kolonial tė Kosovės, aderimi i Serbisė nė BE, jo vetėm se ėshtė njė rrugė e
gjatė
pėr tė, por do tė jetė vetėm njė ėndėrr e parealizueshme ngase as
ekonomikisht
nuk i plotėson asnjė nga kushtet e parapara tė Paltformės strategjike
ekonomiko-integruese. Krahas problemit kolonial tė Kosovės, ekonomikisht,
Serbia
ėshtė njė nga vendet mė tė varrura nga ndihma financiare e Fondit Monetar
Ndėrkombėtar (IMF). Kėtė gjendje katastrofike tė ngecjes sė ekonomisė
serbe, e ka
pasqyruar nė raportin e tij edhe Komisioni Ndėrkombėtar pėr Ballkanin (drejtuar
nga premieri italian, Gjuliano Amato), ku thuhet se Serbia sė bashku me tėrė
rajonin e Ballkanit Perėndimor ėshtė buzė
dėshtimit tė pėrpjekjeve tė tyre pėr arritjen e ndonjė suksesi tė
parashikuar nė
planin e zhvillimit dhe tė transformimit ekonomik sipas parametrave tė
kėrkuar tė
BE-sė. Si rrjedhim, pavarėsisht se qarqet serbe deklarativisht, (pa kurrfarė
mbulese, janė tė gatshėm pėr tė hyrė nė BE) me projektet e tyre
diskriminuese-gjenocidale kundėr pavarėsisė sė Kosovės, si dhe pa zgjidhjen e
problemeve tė tjera tė nxehta ndėrkufitare me Kroacinė, me Hungarinė, me
Bullgarinė, me Bosnjėn e Hercegovinėn dhe me Shqipėrinė, Serbia nuk ka kurrfarė
gjase pėr tė hyrė nė BE, sepse kjo organizatė politiko-ekonomike e ushtarake
integruese rajonale nuk ėshtė sikurse struktura e Organizatės sė Kombeve
tė
Bashkuara nė tė cilėn Serbia dhe Mali i Zi janė rikthyer pa kurrfarė tė drejte
ligjore, nė kundėrshtim me tė gjitha rregullat dhe normat e sė drejtės
ndėrkombėtare dhe tė sistemit pozitiv juridik ndėrkombėtar.
Strategjia gjeopolitike e Rusisė nė funksion tė ortodoksizimit
serbomadh nė Ballkan\
Vėshtruar nė aspektin afatgjat tė strategjisė serbo-ruse, e cila ka pėr
qėllim jo
vetėm gllabėrimin e Kosovės-Shqipėrisė Etnike, tė Ballkanit, por para sė
gjithash
edhe destabilizimin e Bashkimit Evropian(BE), si dhe tė pėrzėnies sė Amerikės
nga nga Ballkani, politika e jashtme dhe diplomacia shqiptare nė bashkėpunim
me
Shtetet e Bashkuara tė Amerikės dhe me aleatėt e saj lojalė veropianė, duhet ta
ndėrtojnė njė strategji tė njėsuar antiserbo-ruse, e cila do tė ndihmonte, qė tė
vlerėsohej drejt dhe nė kohė rreziku i amtisė serbo-ruse totalitare, e
cila si
dikur edhe sot, ėshtė duke u shtresėzuar nėpėr tė gjitha poret e Ballkanit nė
emėr
dhe pėr hirė tė ruajtjes dhe tė mbijetuarit e mitologjemave
kishtare-shtetėrore
serbe nė tokat e Shqipėrisė Etnike(!) Kėtė strategji tradicionale afatgjatė tė
Rusisė, e cila ėshtė nė shėrbim tė ringjalljes sė ortodoksizmit serb nė dėm tė
ēlirimit dhe tė pavarėsimit tė Kosovės, si dhe tė territoreve tė tjera etnike
shqiptare, e provon edhe
kjo deklaratė zyrtare e kryetarit aktual tė Serbisė, Boris Tadiq, me
rastin e
vizitės zyrtare tė tij Moskės (mė 13,14,15 nėntor 2005): Nėse shqiptarėve iu
njihet e drejta e pavarėsisė Ballkanin e rrezikon
dezintegrimi...Rusia ėshtė njė
nga shtyllat kryesore tė politikės sė jashtme tė Serbisė, madje edhe sot kur
Serbia
dėshiron tė bėhet anėtar i BE-sė (Tanjug, 15.11.2005). Ja, pra, edhe diplomacia
serbe e Boris Tadiqit nuk e fsheh fare synimin e strategjisė sė saj proruse,
pavarėsisht sesi kjo tingėllon nė veshėt e BE-sė, tė Amerikės dhe
tė NATO-s.
Kėtė e ka dėshmuar edhe retrospektiva e deritashme historikje e
marrėdhėnieve dhe
e interesave komplementare ndėrmjet Rusisė dhe Serbisė, e cila, edhe ėshtė
krijuar
si e tillė nė saje tė ndihmės dhe tė luftėrave tė drejtpėrdrejta tė Rusisė,
pėrkatėsisht tė ish-Bashkimit Sovjetik. Pikėrisht, pse nė vazhdimėsinė historike
Rusia ka qenė mbėshtetėsi kryesor i interesave shtetėrore,kombėtare dhe
religjioze
ortodokse serbe, edfhe
ish-kryetari(krimineli) i Serbisė=RFJ-sė, Slobodan Milosheviq (nxitur dhe
i
ndihmuar dirket dhe indirekt me Kishėn Ortodokse Serbe dhe me Akademinė e
Shkencave
dhe tė Arteve tė Serbisė, si dhe nga i gjithė populli paranoid serbomadh)
zhvilloi
tre agresione kundėr kroatėve, myslimanėve boshnjakė dhe shqiptarėve, duke
llogaritur nė afat tė gjatė, se do tė jetė i ndihmuar nga Majka Rusia. Nė njė
mėnyrė, politika gjenocidale dhe militariste e Serbisė sė Slobodan Milosheviqit
ka
qenė e ndihmuar nga Rusia e Borsi Jelcinit (nė livrimin e kontingjenteve tė
armatimeve dhe nė njerėz-ushtarakė), e cila ka bllokuar edhe rekomandimet e KS
tė
Kombeve tė Bashkuara pėr Kosovėn. Pėr ruajtjen e konstantės historike
ruso-serbe,
me iniciativėn e Slobodan Milosheviqit, Parlamenti Serb mė 12 prill, 1999, me
shumicė dėrrmruese votash pat miratuar rezolutėn e bashkimit tė
Jugoslavisė
(Serbia+Mali i Zi) nė Federatėn Ruso-Bjelloruse, me ērast ministri i Punėve tė
Jashtme tė Rusisė, Igor Ivanov, e pat
vlerėsuar si tejet pozitive pėr zhvillimin e mėtejmė tė marrėdhėnieve
ruso-serbe.
Mirėpo, njė projekt tė tillė tė krijimit tė njė federate tė madhe
ruso-bjelloruse-serbe, me sukses tė plotė e pat goditur ndėrhyrja ushtarake e
NATO-s kundėr Serbisė, pėr shkak tė kryerjes sė gjenocidit tė pėrgjakshėm nė
Kosovė. Se sa ishte me interes jetik pėr serbomėdhenjtė dhe Serbinė
gjenocidale
bashkimi i Serbisė nė kuadrin e Federatės Ruso-Bjelloruse, krahas S.
Milosheviqit,
qe deklaruar, edhe kryeēetniku fashist, Vojislav Sheshel (i cili, tani sė
bashku
me ish-kryetarin e tij, S.Milosheviq gjenden nė bugrun ndėrkombėtar tė
Shevingenit
tė Holandės), duke nėnvizuar se: kirjimi i Federatės Ruso-Bjelloruse-Serbe
ėshtė i
domosdoshėm nė mos sot, nė tė ardhmen e afėrt, sepse ėshtė e domosdoshme qė
popujt
sllavė tė bashkohen pėr ta mposhtur Bashkimin Evropian, (i cili sipas konceptit
tė
fashisitit ēetnik serbomadh, Vojislav Sheshel), ėshtė muri mbrojtės i Amerikės.
Edhe nga konstatim
nacionalshovinist anticivilizues evroperėndimor i Vojsilav Sheshelit, del
qartė se
si nė Evropėn L:indore (Rusia dhe Serbia) kanė tė ndėrtuar strategjinė e
pėrhershme
gjeopolitike. Kėtė e provon edhe forcimi dhe sforcimi i radikalizimit
ēetniko-fashist serb, si dhe rikthimi i partizanėve tė denjė tė
politikės
gjenocidale tė Slobodan Milosheviqit nė pozitat dhe nė funksionet kyē tė
pushtetit
shtetėror serb edhe gjatė vitit 2005, strategji kjo, e cila sheshit flet
dhe
paralajmėron se nė asnjė formė nuk ka vdekur konstanta e gjeopolitikės
hegjemoniste
serbo-ruse-sllave jo vetėm nė Ballkan, por edhe nė Evropė e mė gjerė.
Nė fund, duhet tė kosntatojmė se, pėr tiu shmangur me sukses
strategjisė sė
kėtillė ruso-serbe, e cila njėsoj ėshtė e rrezikshme si pėr interesat vitale tė
Shqipėrisė Etnike, tė Bashkimit Evropian, ashtu edhe pėr interesat afatgjata
strategjike tė Amerikės, sė pari, SHBA-ja, BE-ja dhe NATO-ja, duhet tė njohin
cilėsinė e subjektivitetit juridik ndėrkombėtar tė Kosovės, sepse ky do tė jetė
grushti mė i fortė qė do tia thyejė kurrizin Aleancės sė Shenjtė
Ruso-Serbe
si nė kuptimin e ngushtė nė Ballkan, ashtu edhe nė kuptimin e gjerė nė Evropė.
Vetėm strategjia gjeopolitike amerikane- evroperėndimore (BE dhe NATO), e
fokusuar
nė mbrojtjen e sė drejtės historike dhe ligjore tė shqiptarėve mbi Kosovėn, si
dhe
mbi trojet e tjera tė Shqipėrisė Etnike (qė ėshtė kusht i domosdoshėm dhe i
ngutshėm pėr shkolonizimin e Shqipėrisė Etnike, sepse pa zgjidhjen e
problemit
kolonial shqiptar, Ballkani do tė jetė zonė e pėrherhshme sizmike pėr
qėndrueshmėrinė, pėr paqen dhe pėr sigurinė e tij edhe nė
shekullin XXI), do tė
jetė njė nga barrierat kryesore, qė do ti paralizojė pėrgjithmonė pazarllėqet
tradicioanle tė integrales sė sferės sė interesit rus-serb-sllav nė
Ballkan.
Duke qenė se, boshti ruso-serb-sllav nė afat tė gjatė po synon, jo vetėm
qė tė
pezullojė pėrfundimisht sistemin njėpolar ndėrkombėtar (me
Amerikėn nė krye),
por njėherit ėshtė edhe kundėr krijimit tė Bashkimit Evropian si superfuqi
evropiane, pėr shkak tė faktit se Bashkimi Evropian pėrherė do tė jetė mė afėr
me
Uashingtonin sesa me Moskėn dhe me Beogradin, atėherė edhe Amerika me partnerėt
e
saj evroperėndimorė, duhet patjetėr, qė tė gjejė formulėn
pėrkatėse pėr
neutralizimin e pėrgjithmonshėm tė Rusisė dhe tė bishtave tė saj
serbo-sllavė
nga zona e interesit amerikan dhe ervo-perėndimor nė Ballkan. Ndryshe, brenda
njė
kohe shumė tė shkurtėr (po qe se statusi i Kosovės mbetet nė ēfarėdo forme
varėsie nėn vazalitetin e Serbisė kolonialiste), Rusia e mbėshtetur edhe nga
Kina,
do tia arrijė qė tė zhbalancojė ekuilbrin e sistemit njėpolar me
titullarin e
i tij nė krye, SHBA-nė, duke tentuar (fshehurazi dhe haptazi), qė atė ta
zėvendėsojė me sistemin multipolar
botėror, ku gjithėsesi fjalėn dhe ndikmimin kryesor do ta ketė blloku
pansllavist
me nė krye Rusinė, e ndihmuar dhe e favorizuar edhe nga Kina dhe partnerėt e saj
evro-aziatikė ndėrkombėtarė.
BAROMTERI DIPLOMATIK
Prof.Dr. Mehdi HYSENI
13 dhjetor 2005
KUSH TĖ PUTHET ME SERBINĖ GJENOCIDALE,
ROBĖRINĖ E KA TĖ PĖRJETSHME!
·
"Diplomacy is the art of saying 'nice doggie' until you can find a
rock.' Will Rogers" (James Der Derian, Antidiplomacy)
·
Ndoshta, sė fundi, edhe Bajram Kosumi(kryeministėr i qeverisė sė
Kosovės), e paskėsha kuptuar drejt kėtė sintagmė pėrkufizuese tė
nocionit tė
diplomacisė sė Uill Roxhersit, nė mėnyrė qė nesėr, pas atij
duarshtrėngimi me
Boris Tadiqin, tė pėrfitojė nė kohė pėr konkretizimin e objektivit tė tij
diplomatik nė favor tė pavarėsimit tė Kosovės, pėr ti paralizuar totalisht
ambiciet pushtuese tė arkitektėve dhe tė eksponentėve tė vjetėr dhe tė
rinj tė
diplomacisė kolonialiste serbomadhe, tė cilėt kėtu e 100 vjet mė parė kursesi tė
heqin dorė nga antidiplomacia e duarshtrėngimit me politikanėt dhe me
diplomatėt
e moderuar shqiptarė, tė cilėt dikur dhe sot janė njė nga pengesa
kryesore e
lundėrimit tė anijes sė pavarėsisė sė Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė
Etnike.
·
Pavarėsisht nga demagogjia dhe pedagogjia e paqes kosmopolitiste
dhe pluraliste e rivendikimeve tė shoqėrisė konsumatore (tė hapur), kush tė
puthet
dhe tė pėrqafohet me serbėt demokratė, robėrinė e ka tė pėrjetshme!
Nė politikėn shqiptare, pothuaj se po standardizohet njė ves i
keq-nxitimi i
parakohshėm i pikėpjekjes me tė keqėn tradicionale serbosllave. Shfaqja e kėtij
fenomeni paradoksal ka pėr pasojė mosnjohjen e historisė sė marrėdhėnieve tė
deritashme serbe shqiptare dhe tė teknikave negociuese diplomatike tė
diplomacisė komplemetare serbo-evropiane kolonialiste dhe neokolonialiste.
Cilat janė shkaqet dhe arsyet, qė disa funksionarė tė elitės
politike shqiptare
tė Kosovės janė vėnė nė garė se kush, do tė jetė i pari, qė ti
shtrėngojė
duart me kryetarin ose me kryeministrin e Serbisė (Boris Tadiq dhe Vojislav
Koshtunica), para se tė fillojnė bisedimet nė shkallė ndėrkombėtare pėr
zgjidhjen
e statusit tė Kosovės? Pėrgjigjja: (1) Frika e pakontrolluar nga diktati
i
mentorėve tė tyre ndėrkombėtarė, (2) Interesat e ngushta personale, grupore
dhe
partiake; (3) Promovimi deklarativ zyrtar para masmediave dhe fotoreporterėve
tė
huaj. Kėto janė ndėr pengesat kryesore, tė cilat, jo vetėm nė Kosovė, por
efhe mė
gjerė, pėrbėjnė negativėn e kursit tė politikės dhe tė diplomacisė shqiptare nė
relacionet ballkanike dhe evro-ndėrkombėtare.
Sesa kėta tre faktorė (tė pahetueshėm) po ndikojnė negativisht nė
formimin e
objektivave dhe tė interesave prioritare strategjike tė politikanėve dhe tė
diplomatėve shqiptarė, kur ėshtė fjala pėr prezantimin dhe mbrojtjen e
interesit
kombėtar karshi politikave armiqėsore kolonialiste serbo-sllave nė Ballkan, si
dhe
nė sfondin e marrėdhėnive politike ndėrkombėtare. Kėtė fenomenologji
antidiplomatike tė politikanėve shqiptarė e provon edhe kjo deklaratė (me
pėrmbajtje negative historike, poltike, diplomatike e kombėtare) e
kryeministrit
tė qeverisė sė Kosovės, Bajram Kosumi, i cili para ca muajsh pat deklaruar se:
nuk mund tė mendohet krijimi i shtetit tė Kosovės nė armiqėsi me
Serbinė(Balkanweb,2005). Analizuar thellėsisht, gjithanshmėrisht dhe
realisht,
mesazhi i kėsaj deklarate, pasqyron me vėrtetėsi edhe gjendjen
ezkistuese tė
kastave tė reja poltike aktuale si nė Kosovė, ashtu edhe nė hapėsirat e tjera
tė
Shqipėrisė Etnike, se nuk ka politikanė, as diplomatė, qė
karakterizohen nga vizioni, karizma dhe pragmatizmi i tyre, kur ėshtė
fjala pėr
zgjidhjen e problemeve akute tė shoqėrisė shqiptare nė Ballkan.
Duhet tė nėnvizojmė se, deklarat e mėpastajme tė
kryeministrit B.Kosumi,
pozitive pėr pavarėsinė e Kosovės, nė sy tė diplomacisė ndėrkombėtare, nuk kanė
kurrfarė peshe politike as diplomatike, sepse bien ndesh me interesat e tyre
strategjike afatgjata, qė kanė pėr qėllim edhe mbėshtetjen latente tė interesave
serbe dhe proserbe nė llogari tė pavarėsisė sė Kosovės. Prandaj, duke mbajtur
parasyh njė rrezik tė kėtillė tash pėr tash tė pashmangshėm, sepse
diplomacia e
BE-sė,e Grupit tė Kontaktit, ashtu edhe UNMIK-ut, me kėmbėngulje po kėrkojnė qė
nė kuadrin e Platformės ndėrkombėtare pėr zhvillimin e bisedimeve serbe
shqiptare pėr statusin e Kosovės, tė futet edhe procesi i decentralizimit tė
Kosovės, as kyreministri B.Kosumi, as ministrat e tjerė tė qeverisė sė
Kosovės
(lokalė a rajonalė; vertikale a horizontale) nuk kanė asnjė arsye pse tė marrin
yrysh tė pėrqafohen me homologėt e tyre serbomėdhenj, pavarėsisht se
ku iu
jepet shansi tė takohen nė ndonjė ceremoni rasti
te Toni Bleri, te Zhak Shiraku (nė Evropė) apo te Xhorxh W.Bushi (nė
Amerikė) etj.,
pėrderisa qarqet zyrtare tė Beogradit, tė mos heqin dorė nga vazhdimėsia e
politikės gjenocidale dhe pushtuese e Serbisė sė Slobodan Milosheviqit
ndaj
Kosovės dhe shqiptarėve.
Pėrqafimi-duarshtrėngimi i parakohshėm i kryeministrave a ministrave
shqiptarė
tė Kosovės-Shqipėrisė me pėrfaqėsuesit e lartė tė politikės dhe tė
diplomacisė
serbe tė Beogradit, ėshtė njė sinjal tejet negativ dhe ndjellakeq pėr
parashikimin
e pavarėsisė sė Kosovės, sepse nė njė mėnyrė paralajmėron disponimin e
politikės
shqiptare, se pa pėlqimin e Beogradit nuk mund tė zgjidhet statusi
pėrfundimtar
i Kosovės, ashtu siē ka konkluduar paraprakisht nė mėnyrė antidiplomatike (para
se tė pėrqafohej me Boris Tadiqin nė Londėr) kryeministri B.Kosumi se nuk
mund
tė mendohet krijimi i shtetit tė Kosovės nė armiqėsi me Serbinė(!?) Pikėrisht,
nė
kėtė frymė, duhet tė kuptohet dhe tė trajtohet edhe duarshtrėngimi i B.Kosumit
me kryetarin e Serbisė, Boris Tadiq nė njė takim rasti me Toni Blerin nė Londėr,
mė 9.12.2005(Balkanweb,10.12.2005).
. Shumė mirė(!) Nė aspektin diplomatik, duarshtrėngimi kosumi tadiq,
do tė
thotė njė plus pėr diplomacinė joprotokollare. Mirėpo, nė aspektin e
realizimit
tė interersit kombėtar, do tė thotė njė minus pėr kryeministrin B.Kosumi,
sepse
ende nuk janė krijuar parakushtet themelore pėr tu shtrėnguar duart me
pėrfaqėsuesit e politikės zyrtare serbe, edhe pse paraprakisht disa ministra
tekinkė-ekspertė shqiptarė (hazira, bilalla e haruqina etj.) tė qeverisjes
lokale tė Prishtinės janė takuar nė Beograd, nė Prishtinė e nė Austri me
homologėt
e tyre serbė, tė cilėt s ka dyshim se ia paskanė hedhur themelet hapjes
sė
tunelit tė ri Beograd Mitrovicė(?!)
Pra, shikuar diplomatikisht pikėpjekjet dhe duarshtrėngimet e
politikanėve
zyrtarėt tė Kosovės me homologėt e tyre serbė tė Serbisė, pėrkatėsisht tė
Unionit
tė SMZ-sė, nuk mund tė kualifikoheshin si ndonjė akt tragjik, por shikuar nė
prizmin e interesit afatgjatė kombėtar tė Kosovės dhe tė shqiptarėve, janė
pjellė e parakohshme, qė paralajmėrojnė poteza tė gabueshėm dhe tė
papėrmirėsueshėm pėr ardhmėrinė e Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike.
Fundja, tė gjithė shqiptarėt janė nė dijeni se vitin e ardhshėm nė
tryezėn e
gjelbėr diplomatike ndėrkombėtare tė dialoghut serbo shqiptar, do tė vijė nė
shprehje akti i duarshtrėngimit-pėrqafimit tė palės shqiptare me atė tė palės
serbe, si rrjedhim i ushtrimit tė trysnisė dhe tė diktat tė faktorit
evro-ndėrkombėtar. Prandaj, tani, as kryeministri B.Kosumi, as
kryeministri
S.Berisdha e as ministrat e nėnministrat e tyre nuk kanė pėrse tė marrin yrysh
si pula pa krye, qė pa zbardhur agimi pėr pavarėsinė e Kosovės, tė
merren
ngrykė me homologėt e tyre ēetnikė serbomėdhenj (BorisTadiqi, Vojislav
Koshtunca,
Vuk Drashkoviq, Sandra Iviq-Rashkoviq, Pavle, Artemje, Oliver Ivanoviq, tė cilin
Time i 28.11.2005, e ka vlerėsuar si njė nga politikanėt mė tė moderuar serbė
nė Kosovė...etj.!!!), sepse ekziston rreziku potencial, qė epilogu i
konfrencės
sė ardhshme pėr statusin e Kosovės, tė jetė aq i dhembshėm, aq diskutabil
dhe aq
i papranueshėm pėr pavarėsinė e Kosovės,
saqė duarshtrėnguesit dhe pėrqafuesit e palės, pėrkatėsisht
politikės
shqiptare, do ta humbasin rrugėn nė oborrin e huaj, sepse as Boris
Tadiqi,
Vojislav Koshtunica, as Vuk Drashkoviqi e as moderatori ēetnik shovinist
serbomadh, Oliver Ivanoviq, nė fund, do tė refuzojnė, qė tė merren ngrykė dhe
ti
shtrėngojnė duart me palėn shqiptare, sepse, prapė, si dikur nė
historinė e
derisotme, do ti konsiderojnė si palė kapitulluese disfatiste, pavarėsisht
nga
duarshtrėngimet dhe pėrqaffimet e tyre tė parakohshme, tė sinqerta,
por naive
dhe tė pajusitifikueshme pėr mbrojtjen e interersit tė pėrgjithshėm
nacional dhe
shtetėror shqiptar.
Pavarėsisht nga intensiteti dhe ngrohtėsia e sinqertė e aktit
duarshtrėngues tė
politikės dhe tė diplomacisė shqiptare ndaj partnerėve tė tyre negociues
serbomėdhnej dhe mbėshtetėsve tė tyre (tė dikushėm dhe tė sotshėm) lidhur me
fatin
e Kosovės, shqiptarėt e Kosovės, as tė Shqipėrisė nuk duhet tė pranojnė
asnjė
variant politiko-juridik pėr Kosovėn, pėrveē pavarėsisė sė saj tė plotė, ashtu
si ėshtė pėrcaktuar populli me referendum, me kushtetutė dhe me luftėn e
zhvilluar
ēlirimatre kombėtare antikoloniale tė UĒK-sė-TMK-sė, tė ndihmuar moralisht,
politikisht, diplomatikisht dhe ushtarakisht nga Amerika dhe
NATO-ja(24.03.1999).
Sipas parashikimeve tė deritashme, delegacionin e palės shqiptare
nė bisedimet e
ardhshme pėr Kosovėn, e presin dy versione mė iracionale dhe tė papranueshme pėr
pavarėsinė e Kosovės: (1) Ndarja e Kosovės sipas drfateve ndėrkombėtare tė
Serbisė dhe tė Kishės ortodokse Serbe. Kėtė opcion, tanimė qe 6 vjet e
ilustron
rasti i ndarjes sė Mitrovicės Veriore nga jurisdiksioni administrativ i UNMIK-ut,
si dhe procesi i decentralizimit-copėtimit territorial tė Kosovės dhe (2) Mbetja
e
Kosovės nėn vazalitetin ndėrkombėtar tė Bashkimit Evropian (EUROMIK si substitut
i
UNMIK-ut) , qė njėkohėsisht nėnkupton njohjen e statusit tė ndonjė autonomie tė
kushtėzuar tė Kosovės nė kuadrin e sovranitetit kolonial tė Unionit tė SMZ-sė
apo
vetėm tė Serbisė, po qe se Mali i Zi do tė pavarėsohej nga Serbia.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
08 dhjetor 2005
KOHERENCA E FALLSITETIT HISTORIKO-POLITIK DHE JURIDIK E SERBISĖ
MBI
KOSOVĖN-SHQIPĖRINĖ ETNIKE
* Turqia Osmane ishte djepi i civilizimit serb nė Ballkan!
* Ndėrsa pėr shqiptarėt ishte varri i identitetit tė tyre!
Shkenca e mirėfilltė objektive e historisė politike
ndėrkombėtare ka provuar se
gjatė periudhės sė sundimit tė Turqisė Osmane, vetėm serbėt ( aspahurunė,
fis
barbar, i dyndyrė nga Azia janė civilizuar nė Ballkan, duke falėnderuar
sundimit
osman) kanė gėzuar statusin mė tė privilegjuar tė robit nė Ballkan. Ndėrkaq,
shqiptarėt indigjenė nė tokat e tyre stėrgjyshore, nuk kanė gėzuar asnjė liri
dhe
tė drejtė elementare, qė i kishin serbėt barbarė dhe primitivė, tė ngulitur nė
tokėn shqiptare tė vilajeteve tė Shqipėrisė Etnike nėn sundimin osman, por kanė
qenė tė diskriminuar dhe tė asimiluar deri nė maksimum. Kjo asimetri e
pozitės sė
serbėve dhe tė shqiptarėve nė sistemin e sundimit tė Perandorisė osmane nė
thelb
pėrgėnjeshtron mbi ēdo bazė tezat dhe konceptet e deritashme
nacionalshoviniste
dhe kishtare tė koherenės konvencionale tė historisė, tė politikės, tė
diplomacisė dhe tė propagandės sė aliazhuar kishtare-shtetėrore serbomadhe, se
serbėt kanė qenė njė nga popujt mė tė viktimizuar nė Ballkan nga sundimi i
Perandorisė Osmane. Kjo ėshtė njė e pavėrtetė e madhe, por nė shekuj e
kapitalizuar nė dobi tė shkencės sė historisė,
tė politikės dhe tė propagandės shtetėrore kishtare tė Serbisė. Pėrkundrazi,
historia objektive ndėrkombėtare flet ndryshe, se robėrit serbė kanė qenė
mė tė
favorizuarit nga ana e Turqisė Osmane. Kėtė e provon edhe argumenti aksiomatik
shkencor se serbėt janė civilizuar nėn sundimin e periudhės osmane,
por nė tokėn
e huaj shqiptare. Prandaj, Serbia as serbėt nuk kanė asnjė tė drejtė morale,
njerėzore, ligjore as shkencore qė Turqinė Osmane ta quajnė burgu mė i madh
pėr
serbėt nė Ballkan, sepse ajo pėr ta nuk ishte kurrfarė burgu famėkeq, as i zi,
ashtu siē e kanė stigmatizuar me shekuj kuazishkenca historike dhe politika
propagandistike kishtare dhe shtetėrore e Serbisė sė Madhe dhe e
nacionalshovinistėve serbomėdhenj, sepse gjatė sundimit osman serbėt kanė
arritur
qė ta ruajnė identitetin dhe gjuhėn e tyre.
Ndėrkaq, me shqiptarėt ka ndodhur e kundėrta mbase ata nuk ishin foshnjė
e
privilegjuar sikurse serbėt barbarė nė truallin shqiptar, por ishin halė nė sy
e
Turqisė Osmane ngase luftonin pėr ti ēliruar dhe rikthyer territoret e tyre, qė
kishin rėnė pre nėn sundimin e saj tė egėr antishqiptar. Pėr kėtė tė vėrtetė tė
pamohuar mbi statusin e robit tė shqiptarėve tė diskriminuar dhe tė shfarsur nga
sistemi 500-vjeēar i Perandorisė Osmane, nė mėnyrėn mė objektive dhe mė tė qartė
flet shkenca e historisė, e politikės dhe e diplomacisė shqiptare. Prandaj, nė
kėtė
kontekst nuk mund tė tėrhiqet, as nuk mund tė pranohet kurrfarė paralelizimi
historik, politiko-juridik, as faktik, ashtu siē gėnjen dhe falsifikon me
paturpėsi, dhe pa kurrfarė argumenti tė vlefshėm kuazishkenca dhe politika
propagandistike kishtare serbomadhe se nė vijimėsinė historike shqiptarėt
kanė
qenė tė mbėshtetur nga Turqia Osmane, si dhe mė pas nga Turqia sekulariste, pėr
shkak tė komponentės fetare islame. Kjo tezė falsifikuese 100-vjeēare
serbomadhe, sa ėshtė e paqėndureshme, ėshtė edhe absurde dhe iracionale,
sepse po tė kishte qenė ashtu mbi 50% tė tokave indigjene tė
Shqipėrisė Etnike, pikėrisht nuk do tiu kishin falur Serbisė, Malit tė Zi dhe
Greqisė, por do tiu liheshin titullarėve tė tyre legjitimė-shqiptarėve
dhe
Shqipėrisė Etnike. Kjo e vėrtetė e hidhur shqiptare nuk ėshtė e diskutueshme,
por e
diskutueshme ėshtė si pėr historinė, si pėr politikėn, ashtu edhe pėr drejtėsinė,
se si ka qenė e mundur, qė barbarėt serbė-robėr nė tokat shqiptare gjatė
Perandorisė Osmane, tė fitojnė statusin e robit tė privilegjuar nė karahasim
me
shqiptarėt autoktonė, pėr shkak tė kėtyre dy fakte kryesore: (1) kur dihet se
robėrit serbė ishin barbarė, nomadė, tė vendosur nė tokat e shqiptarėve dhe tė
Shqipėrisė Etnike dhe, (2) kur dihet se feja ortodokse serbe nuk kishte
dhe, nuk
ka asgjė tė pėrbashkėt me fenė islame, as me konvencionalen e kulturės turke
dikur
dhe sot? Pėrgjigja ėshtė e thjeshtė, Kisdhėn Ortodokse serbe dhe shtetin
barbar gjenocidal serb, tė vendosur nė zemrėn e tokave tė Shqipėrisė Etnike (dikur)
me Stambollėn Osmane i ka lidhur
interesi i pėrbashkėt (antifetar, antinjerėzor, antiligjor, antishqiptar)
i
hegjemonizimit dhe i imperializimit serbosllav-turk mbi shqiptarėt dhe
Shqipėrinė
Etnike nė Ballkan. Fsatkeqėsisht kėtė gjendje de facto dhe de jure e
dėshmon edhe
statusi kolonial i sotėm i shqiptarėve nėn sovranitetin kolonial
serbo-malazez-grek
dhe maqedon. Mirėpo, historikisht, ky fatalitet i shkaktuar mbi shqiptarėt dhe
Shqipėrinė Etnike, si shkak dhe pasojė e sundimit tė Turqisė Osmane, e cila qė
nė
Kongresin e Berlinit (1878) dhe mėpastaj nė Konferencėn e Ambasadorėve tė
Londrės
(1912-1913), ua bėri teslim territoret shqiptare Serbisė, Malit tė Zi dhe
Greqisė, kurse sot, Turqia sekulariste e Kemal Ataturkut, i ka futur veshėt nė
lesh hesht para kėsaj tragjedie shqiptare nė Ballkan, edhe pse
serbomėdhnejt dhe
Serbia gjenocidale e kritikojnė dhe e anatemojnė njėsoj sikurse
Turqinė Osmane pėr shkak tė
komponentes konvencionale tė favorizimit tė shqiptarėve nė dėm tė
interesave
serbosllave nė Ballkan(!) Njė heshtje e tillė e politikės dhe e diplomacisė
nė
favor tė ruajtjes sė miqėsisė sė deritashme tradicionale me Serbinė, nuk
ėshtė nė
interes tė shkolonizimit tė shqiptarėve, as tė normalizimit tė
marrėdhėnieve serbe
shqiptare ngase Turiqa, as Shqipėria nuk janė duke e
destabilizuar paqen dhe
sigurinė nė Ballkan, por Serbia gjenocidale me Malin e Zi dhe me Greqinė,
tė cilat
edhe nė kėt pesėvjeēar tė shekullit 21, shqiptarėt po i mbajnė pengjė tė
interesave tė tyre kolonialiste dhe imperialiste.
Shtrohet pyetja e pashmangshme: - Pse serbėt barbarė kanė
qenė robėrit mė tė
favorizuar nė kuadrin e Turqisė Osmane? - Nė krijimin e kėsaj komponenteje
absurde serbo-truke, kontributin mė tė madh, dhe rolin kryesor e kanė
luajtuar
lidhjet e Kishės Ortodokse Serbe me Portėn e Lartė tė Stambollit.. Pikėrisht, nė
saje tė njė angazhimi dhe bashkėpunimi tė kėtillė permanent i
Kishės Ortodokse
Serbe me Portėn e Lartė tė Stambollės, serbėt e kanė fituar autonominė
konfesionale dhe juridike-kishtare. Ipso facto, ky tip autonomie pėrbėnte
kornizėn e ardhshme nacional-kishtare serbe tė krijimit tė shtetit nė shtet
serb
nė truallin shqiptar tė Shqipėrisė Etnike, qė atė botė ishte e kolonizuar dhe e
pushtuar nga Truqia Osmane, sikurse kėtu e 100 vjet mė parė, e edhe sot
nėn
Serbi, Mal tė Zi dhe Greqi. Ashtu, siē po kėrkojnė edhe sot (nė fillimshekullin
21) piemontėt e frontit ortodoks serbo-rus-grek Beogradi zyrtar dhe Kisha
Orotodokse Serbe, qė nė Kosovėn shqiptare tė krijohet edhe njė shtet
kishtar serb nėn maskėn e sintagmės
politiko-propagandistike serbomadhe, hiq mė pak se njė shtet federativ a
konfederativ me pėrbėrje 7% tė pakicės serbe kolonialiste serbe (!?) Me
gjithė
ambicien e pėrsėrtijes sė simetrisė historike antishqiptare tė Serbisė nė
disfavor
tė pavarėsisė sė plotė tė Kosovės, duke e kėrcėnuar me modele autonomiste tė
kornizave kishtare-juridike, tė bekuara qysh nga sulltanati i Turqisė Osmane,
si dhe nga carizmi i dikurshėm rus, vitin e ardhshėm nė bisedimet
ndėrkombėtare
pėr zgjidhjen e statusit politiko-juridik tė Kosovės nuk ka asnjė shans qė tė
pėrsėritet historia e hidhur e barbarizmit serbo-osman me krijimin e asnjė
autonomie ose federate e shtetit kishtar serb me 7% nė Kosovė!
Pavarėsisht nga falsifikimet e historisė sė shqiptareve dhe tė Ballkanit
nga ana
e kuazishkecnės historike, politike dhe kishtare serbe, robėrit serbė gjatė
sundimit osmanė nuk kanė qenė tė diskriminuar, as tė shfarosur sikurse qė ishte
rasti me shqiptarėt nė vatrat e tyre stėrgjyshore ilire, por kanė qenė tė
privilegjuar me atribute tė autonomisė sė plotė konfesionale dhe
juridike-kishtare
nė tokat etnike shqiptare, qė gjendeshin nėn sundimin anadollak osman.
I vlen tė ritheksojmė se korniza konfesionale dhe juridike-kishtare e
theksuar
serbe e bekuar nga sulltanėt e Turqisė Osmane, de facto dhe de jure ishte
bazamenti i rimėkėmbjes sė shtetit tė shenjtė qiellor serb nė shekullin XIX,
pėrkatėsisht i ndėrtimit tė Platformės sė ekspansionizmit dhe tė hegjemonizmit
tė
krijimit tė Serbisė sė Madhe nė territoret autoktone tė Shqipėrisė Etnike dhe tė
shqiptarėve nė Ballkan.
Zanafilla e shpėrfytyrimit tė historisė sė vėrtetės mbi shqiptarėt dhe
Shqipėrinė
Etnike nė Ballkan nga ana e serbėve daton pra, qė nga koha e Perandorisė Osmane,
kur edhe serbėt e kishin siguruar statusin e robit mė tė favorizuar nė
tokat e
vilajeteve shqiptare, nė krahasim me statusin e shqiptarėve, tė cilėt Perandoria
Osmane i kishte zhveshur nga ēdo e drejtė dhe liri elementare e njeriut deri mė
28
Nėntor 1912, kur Shqipėria pėrfundimisht, nė saje tė luftėrave dhe kryengritjeve
tė saj shekullore ia arrin tė ēlirohet dhe tė pavarėsohet nga sundimi
500-vjeēar
i Turqisė Osmane.
Vėrtet, nė njėrėn anė, viti 1912 i pavarėsisė sė Shqipėrisė ishte njė
kurorėzim
real i fitores sė shqiptarėve mbi pushtuesin e tyre osman pesėshekullor. Mirėpo,
nė anėn tjetėr, viti 1912-1913 shėnoi edhe disfatėn mė tė rėndė dhe mė tragjike
nė
historinė e shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike, sepse nė territoret e liruara
dhe tė ēliruara nga vetė shqiptarėt, vėrshuan soldateskat terroriste-gjenocidale
pushtuese tė Serbisė, tė Malit tė Zi dhe tė Greqisė, tė cilat me ndihmėn e
Fuqive
tė Mėdha tė Evropės (nė veēanti tė Francės dhe tė Rusisė) pushtuan dhe
kolonizuan
mbi 50% tė territorit indigjen tė Shqipėrisė Etnike. Me gjithė kėtė shkelje
flagrante tė drejtės historike dhe asaj ndėrkombėtare tė shqiptarėve dhe
tė
trojeve tė tyre etnike, politika, propaganda dhe shkenca
shtetėrore-kishtare e
Serbisė sė Madhe, para opinionit evropian dhe ndėrkombėtar nė mėnyrėn mė
tė
pacipė falsifikatore zuri pėr tė shkruar historinė e triumfit tė turpit
serbomalazez, kinėse Serbia dhe Mali i Zi me luftėrat ballkanike tė tyre
kishin ēliruar Kosovėn dhe viset e tjera tė Shqipėrisė Etnike nga
Perandoria Osmane. Nė tė vėrtetė, kjo ishte rrena mė e madhe,
qė e fabrikoi kuazishkenca dhe politika e propaganda terroriste
gjenocidale e
shtetit dhe e kishės ortodokse serbe, kėtu e 100 vjet mė parė, sepse e vėrteta
ishte kjo: - Si Kosova dhe tė gjitha territoret e tjera tė Shqipėrisė
Etnike ishin
ēliruar nga luftėrat e pėrgjakshme heroike tė shqiptarėve. Mirėpo, kėtė fitore
tėrėsisht tė ligjshme edhe sipas ligjeve e konventave ndėrkombėtare tė
luftės, si
edhe tė rregullave dhe normave tė sė drejtės ndėrkombėtare, Serbia dhe Mali i Zi
ia
atribuan luftėrave ēlirimtare tė tyre kundėr Perandorisė Osmane. Nė tė
vėrtetė,
kjo ishte shkalla mė e lartė e hipokrizisė dhe e fallsitetit
historiko-politik,
juridik dhe luftarak e Serbisė, e cila sė bashku me Malin e Zi me terror dhe me
gjenocid e invaduan Kosovėn-gjysmėn e Shqipėrisė Etnike. Ajo ēėshtė mė e
keqja
dhe mė e papranueshme jo vetėm pėr tė vėrtetėn historike tė
shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė
Etnike, por edhe pėr gjithė historinė e Ballkanit, ėshtė fabrikimi dhe
ngulitja e
gėnjeshtrės njėshekullore anticivilizuese dhe antishqiptare nga ana e
teftereve
tė peshkopėve tė Kishės Ortodokse Serbe(tė tipit pavle e artemije) dhe nga
shkenca
historike serbomadhe, se serbėt dhe malazezėt me luftėrat e tyre
ēlirimtare
ballkanike , e pėrzunė sundimin osman nga trojet e tyre serbo-malazeze(!?) E
vėrteta ėshtė nė anėn e historisė sė Kosovės, pėrkatėsisht gjysmės sė Shqipėrisė
Etnike, e cila edhe sot, si shkak dhe pasojė e fallsitetit historiko-politik dhe
juridik tė Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi, ėshtė pronė ilegale (si nė
kuptimin historik, ashtu edhe nė atė juridiko-politik ndėrkombėtar) e
sovranitetit
kolonial serbo-malazez. E vėrteta ėshtė se, serbėt dhe malazezėt nuk kanė
ēliruar
kurrfarė territoresh tė tyre serbo-malazese, por si hordhi barbare me kamėn
ēetniko-fashiste tė terrorizmit dhe gjenocidit tė planifikuar dhe tė
institucionalizuar serbo-malazez,
vėrshuan nė uzurpimin dhe nė grabitjen e territoreve tė lira shqiptare, me
ērast
masakruan dhe dėbuan nga vatrat dhe trojet e tyre me qindra dhe mijėra shqiptarė.
Kjo ėshtė e vėrteta, tė cilėn edhe sot e sofistikon Serbia dhe Kisha Ortodokse
Serbe gjakatare, nė mėnyrė qė, edhe mė tej tė manipulojė me shkencėn, me
politikėn
dhe me propagandėn evro-ndėrkombėtaree nė favor tė mbrojtjes sė interesave
kolonialiste tė Serbisė sė Madhe mbi Kosovėn-Shqipėrinė Etnike (Presheva,
Bujanoci, Medvegja, Bllaca..,etj.).
Nė frymėn e kėsaj koherence dhe hipokrizie falsifikatore kundėr tė sė
vėrtetės
historike shumėshekullore dhe tė sė drejtės sė vetėvendosjes sė Kosovės dhe tė
shqiptarėve tė Shqipėrisė Etnike, ėshtė edhe kjo deklaratė antishqiptare e
premierit aktual tė qeverisė sė Serbisė, Vojsilav Koshtunica : Kompromisi nga
ana
shqiptare ėshtė i domosdoshėm, sepse shqiptarėt tė drejtėn e tyre tė
vetėvendojes e kanė realizuar me krijimin e Shqipėrisė. Kėshtu qė, tani,
shqiptarėt, pothuajse njė shekull mė pas, nuk mund ta formojnė edhe shtetin e
dytė
shqiptar nė territorin e Serbisė. Kjo thjesht, do tė ishte precedencė, sepse nė
tėrėsi do tė dhunonte parimet mbi tė cilat bazohet e drejta ndėrkombėtare dhe
stabiliteti rendit evropian. Serbia nė tėrėsi e respekton tė drejtėn qė
shqiptarėt
ta realizojnė shkallėn mė tė lartė tė autonomisė nė kuadrin e Serbisė, e cila ka
tė drejtėn e pakontestueshme tė sovranitetit dhe tė integritetit territorial mbi
Kosovėn.(Tanjug, 5.12.2005).
Kjo tezė me pėrmbajtje antihistorike dhe antijuridike ndėrkombėtare,
kryeminstrit
tė qeverisė sė Republikės sė Serbisė, dr.Vojislav Koshtunica, nuk ėshtė e
pranueshme pėr kėto arsye: (1) Kosova kurrnjėherė nuk ka qenė territor serb, as
i
Serbisė, por i Shqipėrisė dhe i shqiptarėve; (2) Kosova qė prej vitit 1912
e deri
mė 10 qershor 1999 ka qenė vetėm plaēkė koloniale e Serbisė gjenocidale
imperialiste; (3) Si rrjedhim i kolonialzimit serbo-malazez dhe grek
njėshekullor
dmth deri mė sot (viti 2005, shekulli XXI) shqiptarėt as tė Kosovės e as tė
trevave tė tjera tė Shqipėrisė Etnike, tė cilat ende ndodhen nė sundimin
kolonial
serbo-malazez-grek dhe maqedon, nuk e kanė realizuar tė drejtėn e
vetėvendosjes,
sikurse pjesa tjetėr (50%) e shqiptarėve tė Shqipėrisė sė pavarur mė 1912; (4)
Nuk
ėshtė e vėrtetė, siē ka pohuar nacionalisti i regjur antishqiptar, Vojislav
Koshtunica, se shqiptarėt po kėrkojnė tė ndėrtojnė shtetin e dytė shqiptar nė
territorin e Serbisė, sepse Kosova nuk ka qenė, nuk ėshtė dhe kurrė nuk do tė
jetė territor etnik serb, por vetėm integrale historiko-natyrore, gjeopoltiike
dhe e ligjshme e territorit etnik
shqiptar,qė quhet Shqipėria Etnike, e jo territor serb, as Shumadi serbe,
siē
ka pohuar kryeministri i qeverisė serbe, Vojislav Koshtunica, me qėllim qė
ti
rehabilitojė dhe qetėsojė nervat sklerotike tė paranojės kolektive tė
serbomėdhnejve dhe tė Serbisė gjenocidale kolonialiste;(5) Duke qenė se Kosova
dhe
trevat e tjera shqiptare nėn Serbi dhe nėn Mal tė Zi ende janė me status
kolonial
serbo-malazez, kjo gjendje faktike tregon se ende nuk ėshtė zgjidhur ēėshtja
kombėtare shqiptare nė Ballkan. Prandaj, si rrjedhim, shqiptarėt si tė Kosovės,
ashtu edhe tė viseve tė tjera tė kolonizuara tė Shqipėrisė Etnike, sipas sė
drejtės
ndėrkombėtare, gėzojnė tė drejtėn e plotė, qė tė anagazhohen pėr shkolonizimin e
tyre tė plotė, e drejtė kjo, qė nė asnjė mėnyrė nuk e dhunon asnjė parim, asnjė
dispozitė, asnjė paragraf dhe asnjė normė tė sė drejtės ndėrkombėtare, as
tė Kartės sė Kombeve tė Bashkuara e as tė Rendit tė Ri Ndėrkombėtar, pėrkundrazi
ėshtė nė frymėn e tyre tė plotė; (6) Duke
qenė se historikisht, serbomėdhenjtė i ndėrrojnė tezat nė favor tė interesave tė
politikės dhe tė sistemeve tė tyre hegjemoniste, nuk ėshtė fare e ēuditshme, dhe
sigurisht nuk do tė jetė i pari, as i fundit, as kreyminstri Vojislav Koshtnica,
qė
i dhimbset aq shumė e drejta ndėrkombėtare dhe rendi evropian nėse Kosova
do
tė njihej nė cilėsinė e subjektivitet juridik ndėrkombėtare, do tė shthureshin
kėto parime dhe norma vlerore tė sistemit juridik pozitiv tė bashkėsisė
ndėrkombėtare?! (7) Ky vajtim i V.Koshtunicės nė dobi tė
mbrojtjes sė drejtės
ndėrkombėtare dhe evropiane nga njohja e pavarisė sė Kosovės, ėshtė iracional,
tendncioz, apolitik, antijuridik, amoral, antihistorik, sepse pa kurrfarė
baze,as
argumenti po kėrkon nga Evropa dhe nga bashkėsia ndėrkombėtare, qė ato ti
revidojnė rregullat dhe normat e sė drejtės ndėrkombėtare dhe evropiane pėr tė
mbėshtetur sovranitetin kolonial 100-vjeēar tė Serbisė nė Kosovėn
shqiptare?! Kjo dėshirė e vjetėr shekullore
serbomadhe e Vojislav Koshtunicės, e Kishės Ortodokse Serbe dhe e Serbisė
gjenocidale nuk ka asnjė gjasė qė tė pėrmbushet nga Bashkimi Evropian(BE), as
nga
OKB-ja, as nga Amerika, sepse ėshtė amorale dhe plotėsisht antiligjore, qė vret
vlerat liridashėse dhe ciivilizuese jo vetėm tė Evropės Perėndimore dhe tė
Amerikės, por edhe tė tė gjithė popujve tė shkolonizuar nė pėrmasa tė pėrbotshme.
BAROMTERI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
30 nėntor 2005
EXIT DIPLOMACY E SALI
BERISHĖS
NGA KOSOVA DHE
SHQIPĖRIA!?
Sigmund Frojdi (1856-1939), nė veprėn e tij psikoanaliza me tė drejtė
ka nxjerrė pėrfundimin logjik se frika nuk ka ilaē! Si duket, edhe doktori
Sali Berisha me kohė e paska kuptuar drejt kėtė konkluzion shkencor tė
babait tė psikoanalizės, shkencėtarit tė famshėm vjenez me origjinė hebreje,
sepse ndryshe, si
kryeministėr i qeverisė shqiptare nuk do tė kishte pohuar se : Kosova nuk duhet
tė bashkohet as me Shqipėrinė as me Serbinė. Ajo duhet tė kėrkojė pavarėsinė e
vetme. (BallkanWeb, 28.11.2005).
Pavarėsisht, nga ky opinion i hollė diplomatik i
kryeministrit S. Berisha,
Kosova, po qe se ka fatin tė pavarėsohet nga Serbia, ska dyshim se
njė do tė
bashkohet me Shqipėrinė Etnike. Kjo ėshtė e natyrshme dhe plotėsisht e
jujstifikueshme. Kėtė domosdoshmėri tė kohės e kanė parasysh edhe miqtė edhe tė
gjithė armiqtė e ribashkimit gjithėshqiptar. Pse them kėshtu, sepse
kjo ėshtė
plotėsisht e qėndrueshme dhe e besueshme ngaqė Kosova ėshtė territor
i
Shqipėrisė Etnike e jo i Serbisė, as i Malit tė Zi. Kėshtu qė, si
salihėt, si
shkelzenėt, si maliqėt, si fatosėt, si brahimėt, si dacėt e si vetulloshėt...,
etj, nė Prishtinė dhe nė Tiranė, duhet ta kenė tė qartė se me simulimet e tyre
apolitike dhe antidiplomatike nė temėn antibashkim, vetėm se do tė
kompremetohen pa nevojė si para opinionit tė tyre, ashtu edhe atij
ndėrkombėtar,
sepse askush nuk do ti vėrė nė pullė, se e pėrqafojnė apo e
shkelmojnė
antibashkimin e rekomanduar nga disa ekspertė tė GNK-sė etj.
Rekomandimi se nuk ka bashkim tė Kosovės me Shqipėri, ėshtė futur
me qėllim nė
disa projekte ndėrkombėtare, qė para kohe prejudikojnė se ēdo tė ngjet me
fatin
e pavarėsisė sė Kosovės. Shkurt, ato e pėrjashtojnė optimizmin se Kosova, do tė
fitojė pavarėsinė e plotė(!?) Pra, si nė kuptim tė pėrgjithshėm, ashtu edhe nė
atė
tė veēantė politiko-diplomatik e juridik, edhe ky rekomandim, duhet tė
kuptohet
njėsoj sikurse paragrafi i Rezolutės 1244 pėr Kosovėn i KS tė Kombeve tė
Bashkuara, se Kosova ėshtė pjesė territoriale e Serbisė. Tė dy
kėta paragrafė
tė institucioneve tė ndryshme ndėrkombėtare emėrues tė pėrbashkėt
kanė-kontestimin
e pavarėsisė sė plotė tė Kosovės, qė do tė jetė objekt i bisedimeve tė ardhshme
serbo shqiptare nė tryezat e gjelbra diplomatike tė bashkėsisė
ndėrkombėtare.
Duke qenė se serbėt nuk kanė argumente tė tjera tė vlefshme pėr tė
vėnė nė
pikėpyetje pavarėsimin e Kosovės, sepse mjaft e kanė kullotė si koloni tė tyre
qe mė se 100 vjet, atėherė, nė vend tė tyre, do tė shėrbehen me parulla
politike fiktive tė specialistėve kosmopolitė ndėrkombėtarė tė kėtyre
paragrafėve tė theksuar, si dhe me pėrrallat e rreme mitologjike
tė Kishės sė
tyre ortodokse , se po qe Kosovės, do ti njihej statusi i pavarėsisė, ajo
menjėherė do bashkohej me Shqipėrinė e Madhe, krijimi i sė cilės do ta
destabilizonte Ballkanin. Kėsaj floskule politiko-propagandistike
mund ti
kenė besuar vetėm idhujt e dikurshėm tė carizimit, tė fashizmit dhe tė
komunizmit tė frontit ortdoks ruso-serbo-sllav, tė cilėt plot 100 vjet me forcėn
dhe me ideologjinė e tyre tė sistemit gjenocidal kolonialist e kanė shfyrtėzuar
dhe djegur Kosovėn, ashtu si u ka konvenuar atyre nė tregun e tyre tė
pėrbashkėt aniticivilizues dhe antiperėndimor. Tė njėjtat aspirata pėr tė
rikthyer Kosovėn nė ambrellėn e sovranitetit kolonial serb, Beogradi dhe
Kisha
Ortodokse i ushqen edhe tani, mirėpo, kėtė llogari pa hanxhiun kėsaj here do
tua
prish Amerika demokratike me aleatėt e saj evroperėndimorė, e cila nuk do tė
lejojė
mė, qė Kosova tė rikthehet nėn saēin e skuqur tė hegjemonizimit kolonial
serbomadh, pavarėsisht nga krrokatjet e sorrave trishtuese dhe ndjellakobshme
tė
zeza tė Kishės Ortodokse Serbe, se Kosova ėshtė djepi dhe shpirti i Serbisė(!)
Pavarėsisht se me ēfarė ėndėrrash mistike, do tė shėrbehet
delegacioni serb nė
bisedimet e ardhshme ndėrkombėtare, duke e akuzuar pa mbulesė palėn shqiptare,
qė
tash politika zyrtare e Boshtit Tiranė-Prishtinė (nė bazė tė Platformės sė tyre
tė pėrbashkėt), duhet ta pėrkujtojnė Beogradin zyrtar, Kishėn Ortodokse Serbe,
si
dhe tė gjitha qendrat e vendosjes sė politikės ndėrkombėtare, se
nėse Kosovės,
do ti mohohet njohja e pavarėsisė sė plotė (qė nėnkupton shkėputjen
territoriale
dhe administrative nga sovraniteti kolonial i Serbisė gjakatare), gjė kjo do tė
ishte nė kundėrshtim tė plotė me dispozitat e Kartės sė OKB-sė dhe me normat sė
drejtės ndėrkombėtare, atėherė opcioni i dytė i platformės politike tė
delegacionit shqiptar, duhet tė jetė patjetėr RIBASHKIMI I DOMOSDOSHĖM I KOSOVĖS
ME SHQIPŹRINĖ.
Pavarėsisht nga alergjia serbo-ndėrkombėtare, ndaj ribashkimit shqiptar,
Shqipėria nuk ka mė asnjė arsye pse tė taktizojė ose tė simulojė nė
disfavorin
e pavarėsisė dhe tė bashkimit tė Kosovės, sepse ka ardhur ēasti i
fundit, qė ta
thotė vėrtetėn se Kosova ėshtė provincė e Shqipėrisė. Kėtė tė vėrtetė
diplomacia
dhe politika e jashtme e Republikės sė Shqipėrisė, duhet ta mbrojnė me tė
gjitha
mjetet diplomatike nė bisedimet e ardhshme me
palėn serbe dhe ndėrkombėtare,
qė do tė mbahen nė Vjenė apo nė ndonjė kryeqytet tjetėr tė Evropės a tė Amerikės.
Njė pėrcaktim i kėtillė konfuz i premierit shqiptar Sali Berisha,
shprehur
antidiplomatikisht nuk i konvenon as Kosovės, as Shqipėrisė. Kėtė e ka provuar
edhe tragjedia e derisotme 100-vjeēare e ndarjes sė Shqipėrisė Etnike
(1912-1913). Prandaj, kjo deklaratė zyrtare e Sali Berishės, dhėnė gazetės sė
pėrjavshme vjeneze Profil, nuk mund tė konsiderohet vetėm si ēėshtje
individuale
e tij si shtetar i Republikės sė Shqipėrisė, por duhet tė jetė ēėshtje e gjithė
shqiptarėve nė tė gjitha hapėsirat e Shqipėrisė Etnike. Ia kuptoj hallin
Sali
Berishės pse ka qenė i shtrėnguar ta deklarojė mosbashkimin e Kosovės
me
Shqipėrinė, duke shpresuar se njė taktikė e kėtillė diplomatike, do tė
ndikonte
nė pėrshpejtimin pozitiv tė njohjes sė pavarėsisė sė plotė tė Kosovės nga ana e
bashkėsisė ndėrkombėtare. Mirėpo, problemi kolonial i Kosovės ėshtė shumė mė i
thellė dhe mė kompleks nė kontekstin e relacioneve tė diplomacisė
ndėrkombėtare.
Prandaj, ėshtė gjė e kot dhe, madje edhe
qesharake, qė zyrtarėt shqiptarė, tė dalin nė opinionin publik me
deklaratat e tyre
antibashkim, sepse ato fare nuk do tė arrijnė objektivin e tyre nė
qarqet e
diplomacisė ballkanike, as evropiane. Rekomadnimin e mosbashkimit
tė Kosovės
me Shqipėrinė, duhet kuptuar vetėm si njė manovėr eksperimentuese tė disa
faktorėve ndėrkombėtarė, qė kanė pėr qėllim ta ndėrlikojnė edhe mė shumė deri nė
skajshmėri zgjidhjen e drejt dhe pėrfundimtare tė statusit juridiko-politik tė
Kosovės. Fundja, pozicionet e popullit shqiptar tė Kosovės janė tė qarta qė nga
viti 1990 (Deklarta Kushteteuse, 2 Korrik 1990; Kushtetuta e Kaēanikut 1990 dhe
Referndumi 1991), qė shprehin vullnetin e kėrkesės sė tij, qė
Kosova tė jetė
shtet sovran dhe i pavarur nga Serbia kolonialiste. Kėtė pėrcaktim tė
ligjshėm tė
popullit shqiptar tė Kosovės, e rikonfirmoi edhe Rezoluta pėr
pavarėsinė e
Kosovės, e miratuara nga Kuvendi i Kosovės, mė 17 nėntor 2005 nė Prishtinė.
Pėr hir tė ēastit tė oportunitet politik evro-ndėrkombėtar,
psh supozohet se
politika shqiptare e Prishtinės dhe e Tiranės i paska bindur shqiptarėt, nė
tė
dy anėt kufirit se do tė deklarohen sikurse Sali Berisha, kinėse :nuk
duan
bashkim tė Kosovės me Shqipėri! Atėherė, lind pyetja e pashmangshme, ēfarė do
tė ndodhė me statusin e Kosovės? Athua, pas njė anshlusi antishqiptar tė tillė
tė shqiptarėve nė favor tė mosbashkimit tė Kosovės me Shqipėrinė, Rusia,
Kina,
Franca, Bashkimi Evropian, KS i Kombeve tė bashkuara etj., do ta njohin
urgjentisht Kosovėn si subjekt juridik ndėrkombėtar, tė pavarur
krjetėsisht nga
Serbia? - Pėr tė mos thėnė krejt negative, pėrgjigjja ėshtė tejet
hipotetike dhe
e pabesueshme se antibashkimi i deklaruar nga vetėshqiptarėt, do
sillte
pavarėsinė e plotė tė Kosovės. Pėrkundrazi, po qe se do tė merrej ndonjė potez i
tillė nė relacionin e boshtit Prishtinė Tiranė, do jetė gabim i pakorrigjuar
si
nė kuptimin historik, ashtu edhe
nė atė juridiko-politik dhe diplomatik. S ka dyshim se njė gabim tė tillė
fatal tė
faktorit shqiptar, tanimė ėshtė duke pritur nė grackėn e kurdisur si
diplomacia
kolonialiste e Beogradit zyrtar, ashtu edhe ajo evro-ndėrkombėtare.
Ēėshtė e
vėrteta, klauzola e prerė qė Kosova tė mos bashkohet me
Shqipėrinė, figuron
edhe nė platformėn e Grupit tė Kontaktit pėr Kosovėn, tė GNK-sė (ICG) etj.
Mirėpo, kjo nuk do tė thotė, qė shqiptarėt, duhet ta mbėshtetin
urgjentisht dhe
me ēdo kusht kėtė klauzolė, sepse nuk ka kurrfarė baze qoftė
historike, qoftė
juridike ndėrkombėtare pėr tė penguar bashkimin e Kosovės me Shqipėrinė apo me
ndonjė shtet tjetėr nė rajon.
Tanimė, ėshtė e ditur se Klauzola e antibashkimit tė
Kosovės me Shqipėrinė,
nuk figuron rastėsisht nė draftet e theksuara tė disa qarqeve
ndėrkombėtare,
mirėpo, kjo nuk ka karter juridik as ligjor, pėrpos peshė
politiko-propagandistike, qė favorizon vetėm interesin e
shumfishtė (tė
dikurshėm dhe tė sotshėm) tė sovranitetit kolonial tė Serbisė mbi Kosovėn
shqiptare. Nėse bashkėsia ndėrkombėtare ėshtė e disponuar, qė Kosovės tia njohė
tė drejtėn si subjekt juridik ndėrkombėtar, atėherė klauzola antibashkim
nuk
mund tė jetė kurrfarė pengese pėr njohjen e atributeve shtetėrore tė
saj, sepse
nuk ekziston kurrfarė baze ligjore nė aspektin e sė drejtės pozitive
ndėrkombėtare.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
22 nėntor 2005
KOSOVA ME DY ENTITETE = SHTETI
I TRETĖ SERB NĖ BALLKAN
(!!!)
*Dr.Nebojsha Ēoviq: Duhet tė krijohet entiteti serb dhe shqiptar, por
krejt
Kosova duhet tė mbetet nėn Serbi (Vesti, 22 mars 2004)?! Tė njėjtin koncept
politik e mbėshtet edhe Kisha Ortodokse Serbe, edhe qeveria e sotme
demokratike
e Beogradit, duke u thirrur me tė drejtė nė Rezolutėn 1244 tė KS tė
Kombeve tė
Bashkuara, sipas sė cilės de jure Kosova ėshtė pjesė e pandashme e territorit
tė
Serbisė (?!). Fatkeqėsisht, sanksionimi i kėtij paragrafi antiligjor nė
kuadrin
e kėsaj Rezolute, politikėn zyrtare tė Kosovės, asnjėherė nuk e ka shqetėsuar
brenda gjashtėvjeēarit(6) tė shkuar (1999-2005). Mirėpo, tani, me tu
riaktualizuar ndėrkombėtarisht ēėshtja e statusit tė Kosovės, nė kuptimin
juridik
ndėrkombėtar, Rezoluta 1244 ėshtė pengesa kryesore pėr pavarėsimin e Kosovės nga
Serbia kolonialiste.
· Edhe Boris Tadiq (kryetar i Republikės sė Serbisė) nė frymėn nacionalshoviniste antishqiptare tė tezės sė Nebojsha Ēoviqit dhe tė dr. Zoran Gjingjiqit (ish-premieri i ndjerė i Serbisė), i deklaroi zyrtarisht presidnetit tė Rusisė, Vladimir Putin se decentralizimi ėshtė njė nga format mė opportune pėr krijimin e dy entiteteve serbo shqiptare nė Kosovė, por qė entiteti serb do tė ketė lidhje speciale me organet qendrore tė Serbisė ( Pravda,16.11.2005).
· Minoriteti serb 7% nė Kosovė nuk mund tė jetė kurrfarė entiteti juridiko-politik shtetėror simetrik me shumicėn dėrrmuese shqiptare mbi 90% !
· Minoriteti serb 7% , do ta ketė vetėm statusin e minoritetit sikruse tė gjitha minoritetet e tjera nė Kosovė, pavarėsisht nga numri i falsifikuar i kishave dhe i manastireve politike serbe, tė ngulitura nė Kosovė dhe nė trevat e tjera tė Shqipėrisė Etnike. Kėtė gjendje faktike, juridike dhe politike, duhet ta mbajnė parasysh si Serbia gjenocidale, ashtu edhe asėt e saj tė moderuar demokratikė : Boris Tadiq (president), Vojsilav Koshtunica (premier) dhe Vuk Drashkoviq (kryeshef i diplomacisė sė Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi).
· Pala negociuese shqiptare nė zhvillimin e negociatave tė ardhshme me pėrfaqėsuesit e delegacionit tė Serbisė kolonialiste dhe me ndėrmjetėsuesit ndėrkombėtarė nuk duhet tė pranojė asnjė formulė kompromisi qė do tė nėnkuptonte krijimin e ndonjė eniteti shtetėror serb nė Kosovė sipas modelit tanimė tė dėshtuar tė Marrėveshjes sė Dejtonit (1995) nė Bosnjė e Hercegovinė.
* * *
Ėshtė e kuptueshme se politika dhe diplomacia shqiptare pėr hir tė mbrojtjes me ēdo kusht tė interesit nacional gjithėshqiptar, duhet tė korrespondojė me normat dhe me standardet e bashkėsisė ndėrkombėtare, por jo, nė asnjė mėnyrė tė bie viktimė e cinizimit dhe e diktatit tė interesave heterogjene tradicionale tė politikės dhe tė diplomacisė kolonialiste serbosllave-ervopiane, duke pranuar ndonjė pavarėsi tė kushtėzuar; pavarėsi tė shoqėruar etj., qė si hap tė parė disavjeēar i kompromisit, do tė thoshte konservimin e Kosovės nėn protektoratin e dyfishtė neokolonial serbo-evropian sipas standardeve juridiko-demokratike ndėrkombėtare.
(1) Strategjia e kėrcėnimit me Marrėveshjen e Dejtonit (?!)
Duke qenė se Serbia dhe serbėt sė fundi e kanė marrė vesh se Kosovėn koloniale e kanė humbur pėrgjithmonė, tani nuk ėshtė asapk e ēuditshme pse politika propagandistike dhe diplomacia kolonialiste e tyre po kėrkojnė modele opportune, tė ligjshme ndėrkombėtarisht, qė problemin kolonial tė Kosovės, tė paktėn pėrkohėsisht ta zgjidhin nė favor tė krijimit tė entitetit shtetėror tė minoritetit 7% serb nė Kosovė sipas modelit tanimė tė dėshtuar tė Marrėveshjes sė Dejtonit (1995) pėr pėrfundimin e luftės gjenocidale serbomadhe nė Bosnjė e Hercegovinė.
Pėr konkretizimin e njė strategjie tė kėtillė kėrcėnuese tė Serbisė ndaj pavarėsisė sė Kosovės, edhe kryetari aktual i Republikės sė Serbisė, Boris Tadiq e vizitoi Moskėn, mė 15 nėntor 2005, me ērast kėrkoi mbėshtetjen direkte tė presidentit tė Rusisė, Vladimir Putin, qė tė rreshtohej nė anėn e mbrojtjes sė interesave tė deritashme kolonialiste tė Serbisė mbi Kosovėn. Pėr tė bindur homologun e tij, nė stilin e gėnjeshtrave dhe tė kukamave tradicionale tė kolonializmit dhe tė hegjemonizimit tė Serbisė nė disfavor tė sė derjtės sė vetėvendosjes sė shqiptarėve mbi Kosovėn, kryetari i Serbisė, Boris Tadiq nė takimin e tij me Vladimir Putinin, vuri nė dukje faktin e ri , tė inskenuar serbomadh se nė qoftė se shqiptarėve u njihet e drejta e pavarėsisė mbi Kosovėn, Ballkani do tė kėrcėnohej nga rreziku i ēintegrimit tė tij. (Tanjug, 16.11.2005). Pėrkundrazi, nėse bashkėsia ndėrkombėtare (OKB-ja) do ta njihte pavarėsinė e Kosovės, nė Ballkan do ndėrtohej paqja dhe siguria e qėndrueshme ndėrmjet popujve tė tij. Ndryshe, po qe se pėrfillen tezat triviale dhe shantazhiste tė xhandarit serb, ashtu siē kėrkonte dhe veproi politika gjenocidale antishqiptare e Slobodan Milosheviqit dhe, siē po kėrkojnė tani trashėgimtarėt e tij: Boris Tadiq, Vojislav Koshtunica, Vuk Drashkoviq, Sandra Iviq-Rashkoviq, Oliver Ivanoviq, Nebojsha Ēoviq, patriarku Pavle dhe vladika Artmeije Radosavleviq, qė Kosovės me ēdo kusht ti mohohet pavarėsia e plotė dhe, nė vend tė saj, pėr tė siguruar pėrbashkėsinė me shqiptarėt, po kėrkojnė haptazi nga Rusia, nga Kina, nga Amerika, nga Bashkimi Evropian dhe nga Organizata e Kombeve tė Bashkuara, qė Kosovės ti imponohet statusi politik pavarėsi e kushtėzuar sipas modelit tė Marrėveshjes sė Dejtonit, e cila serbėve kriminelė tė Bosnjės iu bėri tė mundur qė tė formojnė entitetin e tyre juridiko-kushtetues shtetėror. Shikuar nga levėrdia e interesave komplementare tė pazarllėqeve tė diplomacisė serbo-evro-ndėrkombėtare, mund tė jusitifikohet njė formulė e tillė. Mirėpo, shikuar nga aspekti i sė drejtės dhe i drejtėsisė ndėrkombėtare, njohja e entitetit tė Republikės serbe ėshtė njė fiksion i papranueshėm juridiko-kushtetues, sepse ėshtė krijuar me forcė dhe me gjenocid, gjė qė kjo ėshtė nė kundėrshtim flagrant me tė gjitha normat dhe me rregullat e sė drejtės ndėrkombėtare. Kėtė nuk e di vetėm politika dhe praktika gjenocidale e Serbisė sė Madhe me nė krye Slobodan Milosheviqin, Radovan Karaxhiqin, Ratko Mladiqin, Bilan Plavshiqin dhe me pasuesit e tyre internacionalistė-demokratė, tė cilėt, edhe pas kryerjes sė tre agresioneve gjenocidale kundėr kroatėve, myslimanėve dhe shqiptarėve, janė duke e mbrojtur konceptin dhe tezat iracionale tė politikės gjenocidale tė Serbisė sė Slobodan Milosheviqit, qė janė nė funksion tė rimėkėmbjes sė diktaturės kriminale tė minoritetit serb 7% nė Kosovė mbi shumicėn dėrrmuese shqiptare mbi 90%. Kėtė strategji tė gabuar gjeopolitike serbomadhe ndaj pavarėsisė sė Kosovės e provon edhe formula e re e Boris Tadiqit me titull : krijimi i dy entiteve nė Kosovė, tė cilėn, si alternativė tė kapshme politike pėr zgjidhjen e problemit kolonial ia paraqiti edhe presidentit tė Rusisė, Vladimir Putin, me rastin e qėndrimit tė tij treditor nė Moskė. Nė esencė, ky propozim i Boris Tadiqit nuk ėshtė ri, sepse, kėtė model, si preventivė diplomatike urgjente kundėr pavarėsisė sė Kosovės e ka inicuar qysh mė 9 janar 2003, ish-premieri i ndjerė dr. Zoran Gjingjiq, si dhe njė vit mė vonė, edhe Nebojsha Ēoviq etj. Mirėpo, pala shqiptare nė kuadrin e negociatave tė ardhshme me palėn serbe, nuk duhet tė pranojė asnjė formulė serbe, qė ka pėr qėllim krijimin e Serbisė sė tretė nė Kosovė, pėrkatėsisht nė Ballkan, duke manipuluar me njohjen e sė drejtės ekzistenciale tė minoritet serb nė Kosovė, i cili minoritet, edhe nuk mund tė ketė drjeta, as status mė tė lartė juridiko-kushtetues sesa tė drejtat e ēdo minoriteti nė botė. Prandaj, si Serbia kolonialiste, ashtu edhe Grupi Kontaktit pėr Kosovėn, BE-ja, OKB-ja etj., duhet tė marrin nė konsideratė normat dhe rregullat e sė drejtės ndėrkombėtare , se pakica serbe 7% nė Kosovė, assesi nuk mund tė jetė ekskluzivitet sui generis , por sikurse tė gjitha pakicat kombėtare nė Evropė dhe nė botė, duhet tė ketė tė njėjtin trajtim juridiko-ligjor, kushtetues dhe politik, as mė pak, as mė shumė. Ēdo favorizim dhe trajtim special i minoritet serb nė Kosovė jashtė rregullave dhe normave tė nocionit minoritet, tė pėrcaktuar me marrėveshjet, protokollet dhe me konventat ndėrkombėtare, teorikisht dhe praktikisht do tė thotė shkelje flagrante dhe mospėrfillje e sė drejtės dhe e drejtėsisė pozitive ndėrkombėtare.
Ia vlen tė nėvizojmė se historikisht dhe juridikisht nė tė njėjtin territor nuk mund tė krijohen dy entitete me tė njėjtat tė drejta legjitime dhe tė barabarta, ashtu siē po kėrkon me kėmbėngulje Serbia gjenocidale, sepse Kosova me mbi 90% tė popullėsisė sė saj indigjene ėshtė pjesė integrale e territorit etnik tė Shqipėrisė e jo e Serbisė, as e minoritetit serb me 7% tė popullėsisė. Kjo ėshtė arsyeja e qėndrueshme pse Kosova nė asnjė mėnyrė nuk duhet tė entitetizohet, as tė decentralizohet, sepse njė strategji e tillė serbomadhe, do tė shpiente nė krijimin e njė Serbie tė tretė nė zemėr tė
Shqipėrisė
Etnike nė Ballkan. Kėtė rrezik potencial, si Bashkimi Evropian, si Amerika,
ashtu
edhe Kombet e Bashkuara, do tė duhej ta mėnjanonin me ēdo kusht, sepse
shqiptarėt
nuk do tė pranojnė njė kompromis politik tė kėtillė me bazė dhe me
superstrukturė tė qėndureshme neokolonialiste serbomadhe nė llogari tė copėtimit
dhe tė ripacifikimit tė territorit tė tyre etnik
pavarėsisht se sa ėshtė numri i falsfikuar I kishave dhe manastireve
serbe nė
Kosovė, tė cilat patjetėr, edhe duhet tė mbeten nė jurisidiksionin
administrativ
dhe territorial tė Kosovės e jo tė Serbisė, as tė UNESCO-s, sepse ato do tė jenė
nėn mbikėqyrjen dhe nėn mbrojtjen direkte tė shtetit tė pavarur tė Kosovės,
ashtu
siē parashikojnė normat dhe rregullat e sė drejtės pozitive ndėrkombėtare dhe,
ashtu siē ėshtė rasti me shtetet e tjera nė Ballkan dhe nė Evropė etj.
Nėse Bashkimi Evropian (BE) dhe partnerėt e tij, do tė pranonin formulėn
dejtonizuese si kompromois politik pėr zgjidhjen e statusit tė ardhshėm tė
Kosovės, e cila do tė nėnkuptonte copėtimin dhe konservimin
e Kosovės nėn
Serbi, atėherė praktikisht, pėr tė dytėn herė, do tė vėrtetohej paaftėsia e
Evropės Perėndimoe pėr zgjidhjen e vatrave tė krizave nė Ballkan sikurse
mė parė,
nė rastin e Bosnjės (1992). Njė qasje tė kėtillė tė gabueshme tė BE-sė
ndaj
Ballkanit, e vėrteton edhe pėrmbajtja e kėtij vlerėsimi meritor : Vetė Evropa
nuk po di se ēfarė ėshtė duke kėrkuar nė Ballkan(Ralf Darendorf, njė nga
shkencėtarėt mė eminentė evro-perėndimorė).
Pėr tė neutralizuar pavarėsinė e plotė tė Kosovės, qeveria
serbe e Beogradit, pėrkatėsisht e Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi, si formulė
opportune pėr mbrojtjen e interesit nacional dhe shtetėror
kolonialist-hegjemonist nė dėm tė Kosovės, nga bashkėsia ndėrkombėtare, do tė
kėrkojnė organizimin e njė Konference tė re tė Dejtonit (sipas modelit tė
dėshtuar tė krijimit tė tri entiteteve: serbo-kroate-myslimane nė
Bosnjė e
Hercegovinė). Mirėpo, politika shqiptare asesi nuk duhet tė pranojė njė
kompromis tė tillė, i cili de facto dhe de jure, do ti kėnaqte vetėm
interesat
komplementare tė strategjisė afatgjatė tė tregut tė lirė intgerues tė
Serbisė
sė madhe me disa nga shtetet evropiane-aziatike, siē ėshtė Rusia,
Bjellorusia
dhe Ukraina etj.
Nė vend tė imponimit tė standardeve ndėrkombėtare serbe, bashkėsia
ndėrkombėtare, nevojitet tė aplikojė parimin e vetėvendosjes pėr zgjidhjen
pėrfundimtare tė statusit tė Kosovės, sepse kjo ėshtė formula mė racionale dhe e
justifikueshme si moralisht, ashtu edhe juridikisht pėr vendosjen e klimės sė
dentatit serbo-shqiptar nė Ballkan. Pa njohjen e pavarėsisė sė Kosovės,
bashkėsia
ndėrkombėtare, do tė duhej tia mbyllte ēdo portė Serbisė, me qėllim qė ta
izolonte nga struktura e saj politike, integruese, ushtarake,
ekonomike,
tregatre si nė shkallė rajinale, evropiane, ashtu edhe nė atė
botėrore.
Si Amerika, OKB-ja, BE-ja , NATO-ja, OSBE-ja etj. duhet ta mbajnė
parasysh faktin
se testi multietnik nė Ballkan nuk mund tė sigurohet pėrderisa Serbia e Madhe
nuk heq dorė nga copėtimi dhe rikolonizimi i trojeve etnike
shqiptare, siē ėshtė
rasti me Kosovėn, si dhe me territoret e tjera tė Shqipėrisė Etnike, tė cilat
ende
kanė statusin kolonial serbo-malazez dhe greko-maqedon. Mirėpo, kjo gjendje
faktike, qė pėrbėn mbi 50% tė popullatės shqiptare nuk e brengos Evropėn, as
partnerėt e saj (sepse si dikur, ashtu edhe sot, amalgama
evro-ndėrkombėtare vetė
ka vetė gisht nė krijimin e kėtij probelmin dhe nė moszgjidhjen e problemit
kolonial shqiptar nė Ballkan), por i brengos statusi i
pazgjidhur politik i
pakicės serbe 7% nė Kosovėn shqiptare?!
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr. Mehd HYSENI
15 nėntor 2005
PA ADEM DEMAĒIN DHE PA REXHEP QOSJEN,
DELEGACIONI EKSPERIMENTAL POLITIK I KOSOVĖS, NĖ FUSHĖBETEJĖN ME
DELEGACIONIN SERBOMADH, DO TĖ JUSTIFIKOJĖ VETĖM PREPOTENCĖN DHE INJORANCĖN E TIJ
POLITIKO-DIPLOMATIKE DHE KARRIERISTE!
* Ėshtė akt infantil, i turpshėm, apolitik dhe i pajustifikueshėm, tė hyhet nė
dialog me Serbinė pa pjesėmarrjen direkte tė Adem Demaēit dhe tė Akademikut
Rexhep
Qosja! Nė kėtė rast historik, duhet tė pėrfillet abetarja e historisė, e
kulturės, e
politikės, e drejtėsisė dhe e diplomacisė shqiptare me Adem Demaēin dhe me
Rexhep
Qosjen nė krye e jo diplomacia esperanto e Havier Solanės, qė ka pėr
qėllim
globalizimin e Ballkanit nė disfavor tė pavarėsimit tė plotė tė Kosovės,
pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike.
Pėr mė tepėr, nuk shkohet nė tė ashtuquajturat bisedime historike
me Serbinė
kolonialiste gjenocidale, me atė tip delegacioni zyrtar, tė pėrbėrė,
kryesisht
nga ca zhurnalistė tė privilegjuar tė shtypit tė verdhė tė shoqėrisė
konsumatore, sepse orinetimi dhe kapaciteti i tyre tanimė ėshtė i njohur. Ata,
nė
thelb, janė tė limituar nė veprimtarinė e tyre politiko-zhurnalistike,
sepse
interesat e tyre komericale-tregtare janė tė ndėrlidhura dhe tė kushtėzuara
ngusht me burimet financuese tė shoqėrisė konsumatore.
Prandaj, realisht, nė
kėtė sens, edhe nuk mund tė pritet prej tyre diē spektakulare nė konton e
aktives sė pavarėsimit tė plotė tė Kosovės. (Mund) tė pritet, por diē midis,
diē, qė do tė jetė e dėmshme pėr pavarėsinė e Kosovės.
Natyrisht, nė kuadrin e kėtij delegacioni kosovar, faktori
zhurnalistik mund tė
japė kontributin e tij profesional nga aspekti i trajtimit gazetaresk
publicistik
tė ēėshtjes sė Kosovės (sepse nuk do ta ketė vėshtirė ngase vetėm do tė citojė
disa nga paragrafėt mė interesantė tė drafteve tė caktuara pėr zgjidhjen
e
statusit tė atdhshėm tė Kosovės, tė hartuara nga ekspertė tė jashtėm
ndėrkombėtarė), por jo, assesi nuk mund tė japė ndonjė vlerėsim meritor
origjinal tė vetin, aq mė pak, tė jetė ndonjė susbstitut simetrik i tandemit
Qosja Demaēi, si dhe i akademikėve tė tjerė, tė dėshmuar nga fushat e caktuara
historike, politike, diplomatike dhe juridike kombėtare dhe ndėrkombėtare.
Po tė kishte qenė hartues i listės sė kėtij delegacioni tė Kosovės,
Henry
Kissinger, pa dyshim se, do ti eliminonte tė gjithė ata zhurnalistė nga
struktura e tij pėrbėrėse dhe, nė vend tė tyre, do ti nominonte : Naom
Ēomskin(njė nga intelektualėt mė me ndikim nė botė) dhe Charles
Maurice de
Talleyrand (njė nga figurat mė tė rėndėsishme tė historisė dhe tė diplomacisė sė
Evropės sė shkeullit XIX) shkencėtarėt, akademikėt dhe diplomatėt mė tė
shquar,
tė cilėt me siguri nuk do tė pranonin qė lirinė dhe pavarėsinė e Kosovės ti
kėmbenin apo ti sakrifikonin pėr hatėr tė ndonjė kompromisi historik tė
politikės kozmopolite apo tė diplomacisė tregatre tė Tiranės dhe tė Prishtinės
me: Beogradin, Athinėn, Podgoricėn, Shkupin etj., pėr hir tė arritjes sė
ekuilibrit ballkanik vetėm nė favor tė interesave nacionaliste dhe
shtetėrore
tė pakicave kolonizuese serbo-sllave, duke e sakrifikuar tė drejtėn e
vetėvendosjes sė Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike tė kolonizuar kėtu
e 100 vjet mė parė, po ashtu nė emėr tė vendosjes sė ekuilibrit tė
marrėdhėnieve
politike evropiane, dhe tė njohjes sė drejtės sė kolonializmit dhe
hegjemonizmit
serbo-sllav mbi tokat e shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike, tė cilat, edhe sot
Evropa i quan ligjėrisht prona tė patjetėrsueshme dhe integrale tė
territorit
etnik dhe shtetėror tė Serbisė, tė Malit tė Zi, tė Greqisė dhe tė FYROMIT.
Fatkeqėsisht, njė klauzolė tė kėtillė me pėrmbajtje ligjore dhe demokratike
figuron edhe nė Rezolutėn 1244 tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara,
e cila pa dyshim do tė ndikojė negativisht nė procesin e zhvillimit tė
negociatave
tė ardhshme serbo- shqiptare lidhur me shqyrtimin e statusit pėrfundimtar tė
Kosovės, sepse i vetmi adut ligjor i palės serbe, ėshtė ky paragraf i
sanksionuar nė Rezolutėn e theksuar tė KS tė OKB-sė.
Siē mėsohet nga masmediat shqiptare nė strukturėn e delegacionit tė
Kosovės pėr
zhvillimin e negociatave historike serbo - shqiptare lidhur
me statusin e
Kosovės ( tė cilat janė parashikuar tė fillojnė nė fund tė kėtij viti dhe
tė
pėrmbyllen dikund nga vjeshta e vitit 2006), nuk janė pėrfshnirė
kolosėt e
kombit shqiptar, Akademik Rexhep Qosja dhe Adem Demaēi?! - PSE-nė e PSE-sė,
do tė
duhej ta kenė dijtur vetėm pėrpiluesit e listės sė dėshirave tė atij
delegacioni gjysmak dhe qesharak, tė hendikepuar, qė nė esencė nuk do tė
ketė
kurrfarė peshe as karakteri historik, as diplomatik e ndėrkombėtar, veē atij
eksperimental politiko-propaganidstik, ashtu siē ėshtė projektuar dhe
aranzhuar
nga kuzhinat e ndryshme grupore dhe mahallore (me vota tė fshehta) siē iu
konvenon
oponentėve dhe armiqėve tė pavarėsisė sė Kosovės.
Anashkalimi i kėtyre dy figurave mė tė ndritura kombėtare shqiptare, nuk mund tė
kualifikohet ndryshe veēėse si eksperiment politik nga i cili do tė
pėrfitojė
strategjia e diplomacisė sė Serbisė kolonialiste ngase struktura e saj nė ēdo
aspekt
ėshtė mė cilėsore, sepse pėrbėhet nga akademikėt mė tė shquar tė shkencės,
tė
kuturės, tė artit, tė politikės dhe tė diplomacisė serbe dhe asaj ndėrkombėtare.
Kjo
ėshtė pėrparėsia e delegacionit serb ndaj atij shqiptar tė Kosovės, i cili
kryesisht
pėrbėhet nga disa gazetarė dhe publicistė, tė cilėt shquhen nė fushėn e
afirmimit
dhe tė propagandimit tė vlerave universale tė shoqėrisė konsumatore, e cila
thellėsisht ėshtė asimetrike dhe antipode me shoqėrinė e kolonizuar
shqiptare nė
Ballkan.
Para sė gjithash, duhet tė mbajmė parasysh faktin se, investimet e deritashme
gjysmėshekullore mė vigane pėr avancimin drejt emancipimit, ēlirimit dhe
pavarėsimit
tė Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike, i kanė bėrė Adem Demaēi Mandela
i
Evropės dhe Akademiku ynė eruditi, Rexhep Qosja. Si nė kuptimin e ngushtė,
ashtu
edhe nė atė tė gjerė: I pari me pushkė, kurse i dyti pendė. Dhe, aspak nuk do tė
ishte cinike e as apologjike, qė veprėn patriotike gjithėkombėtare shqiptare tė
kėtyre dy figurave markante tė shqiptarisė, ta krahasojmė me kėtė aksiomė
vlerėsuese
tė rilindėsit tonė tė shquar, Naim Frashėri: Atė qė bėri Skenderbeu me shpatė,
ti e
bėre me pendė, o, i madhi De Radė. Kjo ėshtė e qartė dhe mė se e kuptueshme pėr
tė
gjithė ata shqiptarė liridashės dhe atdhedashės, qė nė mėnyrė tė mirėfilltė dhe
objektive e njohin dhe e ēmojnė veprėn e pėrbashkėt historike, kombėtare e
patriotike tė Skėnderbeut, tė Jeronim De Radės, tė Adem Demaēit dhe tė Rexhep
Qosjes...etj. , qė
njihet me emrin e pėrveēėm Shqipėria Ribashkuar Etnike. Kėtė realitet,
edhe sot
nuk e pranojnė vetėm ata politikanė e politika, si dhe elita
intelektuale tė
zhveshura nga kombėtarja shqiptare, qė kanė qenė dhe janė nė shėrbim tė
politikanėve dhe tė politikave tė huaja ekspansioniste armiqėsore, tė cilat nuk
kursejnė as mjete financiare, as investime e sakrifica tė tjera, qė
shqiptarėt dhe
Kosovėn, pėrkatėsisht Shqipėrinė Etnike, edhe sot nė fillimshekullin XXI,
ti
mbajnė pengjė tė kolonializmit tė deritashėm serbosllav nė Ballkan. Kėtė
rrezik
nuk janė duke parė, as qė mund ta shohin (qoftė nga afėr, qoftė nga larg)
gazetarėt universalė tė Ballkanit tė globalizuar, sepse ata janė tė
rrėmbyerė nga interesi i tyre personal, qė tė fitojnė sa mė shumė lekė nga
mentorėt e tyre financiarė tė jashtėm dhe tė brendshėm. Natyrisht, duke mos
harruar, qė nėpėr masmediat e tyre, tė shkruajnė nganjėherė, siē thuhet nė
popull:rrallė e pėr mallė (sipas porosisė sė
kryekamarierėve tė tyre, pėr ta mashtruar popullin e robėruar shqiptar,
se
zgjidhja e vetme pėr Kosovėn-Shqipėrinė e kolonizuar etnike , ėshtė
mosndryshimi
i kufijve ekzistues, qė nėnkupton, se ata duhet tė pajtohen edhe mė tej nėn
sovranitetin kolonial serbo-sllav), nė mėnyrė provokative edhe nocionet
jashtėkohe: pavarėsi e Kosovės, demokraci dhe bashkim kombėtar shqiptar.
Mirėpo, kėtė e kanė pėr detyrė ta bėjnė jo pėr hir tė ndėrgjegjės dhe tė
vetėdijes
sė tyre kombėtare shqiptare, as tė ndriēimit dhe tė mbrojtjes sė vėrtetės
sė
ēėshtjes sė pazgjidhur kombėtare shqiptare nė Ballkan, por pėr hir tė
identifikimit tė atyre intelektualėve tė mirfilltė shqiptarė (akademikė,
shkencėtarė, politikanė, juristė, diplomatė...etj.), me qėllim qė ti nxjerrin
para
gjyqeve tė ndryshme politike tė brendshme dhe tė jashtme, pėr tiu dhėnė
dėnimin e
merituar nė stilin e burgjeve dhe tė gjyqeve politike-policore tė Serbisė
gjenocidale tė Slobodan Milosheviqit, pėr shkak se ata,
kinėse po ua prishkanė pazarllėqet ditore tė projketeve
multietnike
serbosllave, duke i mbrojtur me tė drejtė dhe, nė mėnyrė tė bazueshme tė
drejtat e
shqiptarėve pėr liri, pavarėsi dhe ribashkim nė kuadrin e Shqipėrisė Etnike.
Pėr shkaqet e sipėrtheksuara, faktorin zhurnalisitik tė nomenklaturės sė
delegacionit tė Kosovės, do tė duhej ta bėnte ēėshtje si Kuvendi,ashtu edhe
Qeveria
e Kosovės, po qe se ato janė legale dhe legjitime; po qe se ato kanė
kompetenca,
autorizime dhe pėrgjegjėsi ligjore dhe etike. Ndryshe, po qe se nė kėtė
delegacion
zyrtar tė Kosovės nuk pėrfshihen figurat mė me kredibilitet dhe me merita tė
pakontestueshme profesionale, kombetare, atdhetare dhe morale, tė dėshmnuara si
para
opnionit kombėtar shqiptar, ashtu edhe para atij ndėrkombėtar, siē janė Adem
Demaēi
dhe Rexhep Qosja, atėherė, rezultati pėrfundimtar i dialogut serbo-shqiptar, qė
tani
ėshtė i njohur=falimentim total nė kurriz tė pavarėsisė sė Kosovės. Lind pyetja,
po
qe se, vėrtet, do pėrballemi me njė dėshtim tė tillė, kush do ta merrte mbi vete
kėtė pėrgjegjėsi me peshė historiko-kombėtare e politike? Pėrgjigjja,
sigurisht se
jo faktori gazetaresk, por Kuvendi dhe Qeveria e Kosovės, qė pa
asnjė arsye atė
e ka futur nė lojėn e dominos tė liberalizmit iracional afatshkurtėr, nė
vend tė
realizmit racional afatgjatė tė zgjidhjes sė problemit kolonial tė
Kosovės.
Sė fundi, anashkalimi i Adem Demaēit dhe Akademik Rexhep Qosja nga nomenklatura
e
delegacionit zyrtar tė Kosovės nė bisedimet e ardhshme me Serbinė dhe me
partnerėt
ndėrkombėtarė, nuk mund tė justifikohet mbi asnjė bazė qoftė tė politikės ditore
(nė
pozitė apo opozitė), qoftė tė politikės ndėrkombėtare (pėr shkak tė
pėrshtatshmėrisė sė koncepteve universale tė shoqėrisė konsumatore,
koncepte
kėto, qė pėr hir tė konkretizimit tė vlerave tė liberalizmit, kėrkojnė me ēdo
kusht
sakrfikimin e sė drejtės sė vetėvendosjes sė popujve tė vegjėl dhe tė kolonizuar,
siē ėshtė rasti i Kosovės, pėrkatėsisht i gjysmės sė Shqipėrisė Etnike nė
Ballkan).
Tė mos harrojė faktori zhurnalistik, Ibrahim Rugova, Nexhat Daci dhe
parlamentarėt
e tjerė tė atij delegacioni koral, se nė bisedimet e ardhshme
serbo-shqiptare
ndėrkombėtare, nuk do ta kenė fjalėn kryesore arkitektet tanimė tė njohur tė
diplomacisė amerikane tė administratės shtetėrore tė ish-presidentit Bill
Klinton
(Madeline Albright, Richard Holbrook etj.), tė cilėt ishin njė nga
faktorėt
kryesorė nė realizimin e Marrėveshjes historike tė Rambujes (1999) pėr ndalimin
e
luftės nė Kosovė, pėrkatėsisht pėr pėrzėnien e Serbisė gjenocidale tė Slobodan
Milosheviqit nga Kosova. Tanimė, kushtet dhe rrethanat janė pothuajse
krejtėsisht tė
ndryshme si nė sfondin e ekuidistancės sė marrėdhėnieve ballkanike,
ashtu edhe nė
atė tė marrėdhėnieve ndėrkombėtare ngase Shtetet e Bashkuara dhe aleatėt e tyre
tė
denjė evro-perėndimorė janė duke u ballafaquar me zgjidhjen e krizave
tė tjera
serioze nė Lindjen e Afėrt dhe atė tė Mesme etj. Mirėpo, kjo, nuk do tė thotė se
Amerika nuk do tė
luajė rolin e saj vendimtar nė zgjdhjen e ēėshtjes sė statusit tė Kosovės
(edhe pse
nuk do ta ketė lehtė fare, sepse do ti ketė pėrballė dy kundėrshtarė seriozė,
Rusinė dhe Kinėn, shtete kėto, tė cilat qysh tani janė deklraruar zyrtarisht se
do
tė jenėn nė anėn e Serbisė), por nė kėtė drejtim, sė pari, kėrkohet qė
faktori
politiko-diplomatik shqiptar ta ketė dhėnė provimin e pjekurisė politike (duke
i
harmonizuar qėndrimet dhe pikėpamjet e tij me konsensus) para administratės
shtetėrore amerikane tė presidentit George W. Bush, e mėpastaj, tė shpresojė
nė
lėvizjen aktive centrifugale tė diplomacisė dhe tė politikės sė jashtme tė
Shteteve
tė Bashkuara tė Amerikės nė favor tė realizimit tė sė drejtės sė pavarėsisė sė
plotė tė Kosovės.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr. Mehdi HYSENI
08 nėntor, 2005
JO, KURRĖ MĖ SHTET KISHTAR KOLONIAL SERB NĖ KOSOVĖN SHQIPTARE!
* Kosova sipas standardit ekstraterritorial tė Janez Dėrnovshkeut(kryetar i Republikės sė Sllovenisė), do tė thotė dyfish e copėtuar dhe, dyfish e rikolonizuar nga Serbia dhe nga bashkėsia ndėrkombėtare.
* Ja, kjo ėshtė pėrmbajtja dhe kuptimi i nocionit pavarėsi e kushtėzuar Kosovės, tė cilėn (ende pa filluar dialogu historik serbo shqiptar nėn patronatin e bashkėsisė ndėrkombėtare) vetėm diplomacia zyrtare e nxituar e Tiranės dhe e Lubjanės e kanė pranuar pa rezervė si koncept racional dhe, tė kapshėm pėr zgjidhjen e problemit kolonial shekullor tė Kosovės?!
Kontradikta e presidentit tė Republikės sė Sllovenisė, Janez Dėrnovshek pėrbėhet nga kėto dy komponente tė saj: (a) pavarėsia e kushtėzuar dhe (b) copėtimi-rikolonizimi i Kosovės, si koncepte tė domosdoshme pėr zgjidhjen e statusit tė ardhshėm tė saj. Mirėpo, pėr ēudi, Janez Dėrnovshek, i ndikuar nga historia dhe politika falsifikatore nacionalshoviniste serbomadhe (pėr hir tė tradicionalizimit tė marrėdhėnive tė shkėlqyera me Serbinė gjenocidale kolonialiste qė nga mbeturina e Mbretėrisė Serbo-Kroato-Sllovene, mė 1918 e deri mė 1989, kur pėrmbyset Jugosllavia titiste, si rrjedhojė e politikės ēetniko-fashiste tė Serbisė sė Slobodan Milosheviqit, tė Vojislav Sheshelit dhe tė Vuk Drashkoviqit etj.) i ka dhėnė pėrparėsi juridike konceptit tė copėtimit-rikolonizimit, tė cilin e ka parashikuar tė bėhet nė fazėn e parė tė ndryshimit tė statusit ekzistues tė Kosovės (pasi tė jetė arritur ndonjė marrėeshje kompromisi pėr Kosovėn, sipas agjendės sė parashikuar tė OKB-sė , tė Bashkimit Evropian dhe tė vendeve tė Grupit tė Kontaktit pėr Kosovėn), ndėrkaq, pavarėsinė e ka parashikuar tė realizohet pas pesė viteve, pasi qė Kosova t i ketė pėrmbushur kėto nėntė (9) standarde tė shėrbimit tė vullnetit tė mirė politik tė tij pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės :
1. Bashkėsia ndėrkombėtare duhet ti garantojė siguri pakicės serbe qė jeton nė Kosovė.
2. Objektet kulturore, historike dhe fetare serbe nė Kosovė duhet tė fitojnė statusin e eksterritorialitetit dhe duhet tė ruhen nga forcat ndėrkombėtare.
3. Komunat serbe nė Kosovė fitojnė vetėadministrim, e cila u mundėson vendimmarrje pėr ēėshtjet lokale.
4. Pakica serbe nė Kosovė pėrfiton pjesėmarrje tė vazhdueshme dhe tė garantuar nė Kuvendin e Kosovės.
5. Serbėt e Kosovės e kanė pėrfaqėsuesin e vet tė pėrhershėm nė Qeverinė e Kosovės, i cili merret me interesat e tyre.
6. Bashkėsia ndėrkombėtare brenda 18 muajve bartė tė gjitha pėrgjegjėsitė tek institucionet e Kosovės. Nė kėtė kohė, duhet tė zhvillohen zgjedhjet pėr parlament, qeveri dhe president tė Kosovės.
7. Parashihet qė Kosova ta fitojė statusin e saj si subjekt ndėrkombėtar brenda pesė vjetėve, nėse bashkėsia ndėrkombėtare vlerėson se janė pėrmbushur kriteret demokratike, ėshtė arritur jeta e pėrbashkėt e grupeve tė ndryshme etnike.
8. Deri atėherė, nė Kosovė do tė vazhdojnė tė qėndrojnė forcat ndėrkombėtare, sipas nevojės dhe me numėr mė tė vogėl.
9. Bashkimi Evropian, bashkė me institucionet ndėrkombėtare financiare do tė mbėshtesin programin pėr zhvillim ekonomik tė Kosovės dhe tė pėrdorin instrumentet pėrgjegjėse financiare pėr ta ēuar pėrpara kėtė proces. Nė bazė tė kėsaj, Kosova brenda pesė vjetėve do tė jetė e aftė tė ketė pavarėsi ekonomike. (Tanjug, 21.10.2005).
Lidhur me pikėn e parė tė standardeve ndėrkombėtare serbo-sllovene tė Janez Dėrnovshekut, pėrgjigja reale dhe objketive ėshtė kjo: - Pėrkundrazi, Bashkėsia ndėrkombėtare, sė pari e ka pėr detyrė qė, (sipas sė drejtės ndėrkombėtare dhe Kartės sė Kombeve tė Bashkuara) shqiptarėve si shumicė dėrrmuese (mbi 90%) tua njohė tė drejtėn e vetėvendosjes si argument historiko-faktik dhe juridiko-politik kundėr regjimit tė deritashėm kolonial serbomadh mbi shqiptarėt dhe Kosovėn (1912-1999). Pakica serbe nė Kosovė nuk parqet kurrfarė problemi tė pazgjidhur as pėr bashkėsinė ndėrkombėtare, as pėr shtetin e ardhshėm shqiptar tė Kosovės, sepse tė gjitha tė drejtat dhe liritė e saj do ti ketė tė garantuara me ligjet dhe me Kushtetutėn pėrkatėse tė Kosovės ( pasi qė Kosova shqiptare ta tė ketė fituar cilėsinė e plotė tė subjektivitetit juridik ndėrkombėtar) si dhe me konventat dhe marrėveshjet ndėrkombėtare, ashtu sikurse tė gjitha pakicat nacionale nė Serbi, nė Slloveni, nė Kroaci, nė Mal tė Zi, nė Maqedoni, nė Shqipėri, nė Bullgari, nė Hungari, nė Rumani, nė Greqi, nė Turqi , etj. Pėr mė tepėr, statusi i pakicės serbe nė Kosovė nuk mund tė ketė karakter ekskluziv dhe simetrik me shumicėn shqiptare 90% mbi asnjė bazė qoftė historike, juridike, kushtetuese, politike dhe pushtetore, mbase ėshtė pakicė nacionale nė tokė tė huaj, madje e dyshimtė nė tė gjitha kėto aspekte tė theksuara, sepse ėshtė recidiv i kolonializmit 100-vjeēar tė Serbisė sė Madhe. Ndėrkaq, shqiptarėt, ndryshe nga cilėsia e pakicės serbe, janė komb nė tokėn e tyre mijėvjeēare, si njė nga popujt mė tė lashtė nė Ballkan. Realisht dhe ligjėrisht metodologjia pedagogjike e kritereve logjike tė diplomacisė proserbe tė kryetarit tė Sllovenisė, Janez Dėrnovshek, nuk premton asgjė spektakulare dhe dobiprurėse nė favor tė pavarėsisė sė plotė tė Kosovės, sepse ėshtė e shtruar mbrapshtė (si moralisht, ligjėrisht dhe historikisht etj.), duke kėrkuar nga bashkėsia ndėrkombėtare dhe politika e diplomacia shqiptare, qė sė pari ta zgjidhin problemin minoritar serb, (i cili as de facto, as de jure nuk figuron si i tillė, por ėshtė i konstruktuar dhe i improvizuar nga politika religjioze e Kishės Ortodokse Serbe dhe nga qeveria aktuale e Serbisė, pėrkatėsisht e Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi. Pikėrisht kėta janė faktorėt kryesorė centrifugalė antishqiptarė dhe antipavarėsi Kosovės, qė kanė ndikuar te UNMIK-u, si dhe te faktorėt e tjerė tė bashkėsisė ndėrkombėtare (OKB, OSBE, BE, NATO), qė Kosovės, sė pari, tia shkruajnė dhe imponojnė zbatimin e standardeve ndėrkombėtare serbe kinėse nė emėr tė zgjidhjes sė problemit tė pakicės serbe, problem ky, i cili as de facto, as de jure nuk ekziston si i tillė, por fatkeqėsisht ėshtė shpikur nė mėnyrė aq perfide, aq amorale, aq arrogante pėr tė jusitifikuar vazhdimėsinė e qėllimeve ekspansioniste dhe hegjemoniste tė Serbisė mbi Kosovėn dhe shqiptarėt. Pėr tė realizuar kėtė synim tė vjetėr grabitēar tė Serbisė, si duket tani, faktorėt relevantė ndėrkombėtarė, janė nė gjurmė tė gjetjes sė formulės sė padhimbshme pėr arritjen e kompromisit politik serbo-shqiptar, e kjo ėshtė pavarėsia e kushtėzuar, qė ndėr obligimet e tjera si mandat ndėrkombėtar ndaj bashkėsisė ndėrkombėtare, nėnkupton edhe zbatimin dhe njohjen ndėrkombėtare tė exterritorialitetit serb tė kishave dhe tė manastireve serbe nė territorin etnik tė Kosovės. Nėse arrihet njė kompromis i tillė politik, kjo do tė ishte njė zgjidhje e diktuar dhe e imponuar e statusit tė ardhshėm tė Kosovės, qė do tė ishte nė kundėrshtim me tė drejtėn ndėrkombėtare, si dhe me tė drejtėn legjitime historike tė shqiptarėve mbi Kosovėn si territor i pashkėputshėm i Shqipėrisė Etnike.
Si Janez Dėrnovshekun, ashtu edhe bashkėmendimtarėt dhe mbėshtetėsit e kėtyre 9 standardeve, duhet ta mbajnė parasysh faktin se, deri mė sot nė historinė e marrėdhėnieve ndėrkombėtare tė pas luftės sė dytė botėrore asnjė problem kolonial siē ėshtė rasti i Kosovės, nuk ėshtė zgjidhur sipas skemės procedurale-ligjore-demokratike, sė pari, zgjidhja e statusit tė minoritetit a minoritetve , e pastaj, sė dyti, zgjidhja e statusit tė shumicės dėrrmuese. Pėr mė tepėr, njė shembull i kėtillė i mbrapsht si nė kuptimin juridik, ashtu edhe nė atė politik e diplomatik, nuk figuron nė asnjė dokument (qoftė nė formė resolute, deklarate a rekomandimi etj.) tė historikut tė derisotėm tė OKB-sė (1945-2005). Andaj, me tė drejtė shtrohet pyetja racionale, pse vetėm nė rastin e Kosovės, tė pėsojė metamorfozė praktika diplomatike dhe praktika procedurale dhe ligjore e Kombeve tė Bashksuara si organziatė universale ndėrkombėtare pėr zgjidhjen e konflikteve dhe tė problemeve ndėrkombėtare, e cila pa asnjė tė drejtė ligjore (nė kolizion edhe me Kartėn e OKB-sė, edhe me tė drejtėn ndėrkombėtare) standardet ndėrkombėtare serbe ua imponojė shqiptarėve shumicė dėrrmuese mbi 90%, qė sė pari ti pėrmbushin ato nė favor tė zgjidhjes sė problemit tė pakicės serbe?
Tė gjitha kėto 9 standarde ndėrkombėtare, tė cilat e kundėrshtojnė pavarėsinė e plotė tė Kosovės, presidenti i Sllovenisė i ka formuluar gabimisht dhe mbrapsht si nga aspekti historiko-shkencor, ashtu edhe nga ai diplomatiko-ndėrkombėtar, tamam nė frymėn e kėrkesave iracionale tė qeverisė demokratike tė Beogradit, duke kėrkuar nga bashkėsia ndėrkombėtare, qė sė pari pakicės serbe nė Kosovė, ti garantojė siguri, e mė pas, pasi pakica serbe ta ketė fituar autonominė territoriale dhe politike nė kurriz tė territorit etnik dhe gjeopolitik tė Kosovės shqiptare, do tė fillonte me zgjidhjen e problemit kolonial shekullor tė shumicės shqiptare. Pėrkundrazi, sė pari bashkėsia ndėrkombėtare ėshtė e obliguar qė shqiptarėve si shumicė dėrrmuese (mbi 90%) tiu sigurojė zgjidhjen pėrkatėse tė statusit tė tyre juridiko-politik dhe kushtetues sipas sė drejtės ndėrkombėtare (duke marrė pėr bazė tė drejtėn historike qindravjeēare tė shqiptarėve mbi Kosovėn si pjesė integrale tė territorit autokton tė Shqipėrisė Etnike), qė nėnkupton njohjen e pavarėsisė sė plotė dhe pa asnjė kusht tė Kosovės, e cila fatkeqėsisht de jure sipas Rezolutės 1244 tė KS tė Kombeve tė Kombeve tė Bashkuara, edne fihguron nė letėr si pjesė e territorit tė Serbisė.
Bazė themeltare pėr arritjen e kompromisit politik midis Beogradit dhe Prishtinės, ėshtė vetėm zbatimi i parimit tė vetėvendosjes, jo enklavzimi esktraterritorial i Janez Dėrnovshekut, i cili de facto dhe de jure Kosovės do ti siguronte ndėrkombėtarisht statusin e pavarėsisė sė kushtėzuar
Krijimi i enklavave esktraterritoriale tė pavarura tė pakicės serbe nė Kosovė sipas planit proserb tė Janez Dėrnovshekut (Manastiri i Deēanit, Patrikana e Pejės, Graēanica...,etj.), ėshtė nė kundėrshtim me tė drejtėn pozitive ndėrkombėtare, sepse nė territorin etnik shqiptar tė Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike, nuk mund tė krijohet si subjekt i veēantė juridik ndėrkombėtar njė shtet kishtar i pavarur serb me garanci ndėrkombėtare. Politikisht, njė zgjidhje e kėtillė imponuese, do tė thoshte kompromis politik nė kurriz tė pavarėsisė dhe tė sovranitetit tė Kosovės.. Mirėpo, juridikisht, do tė thotė legalizimin ndėrkombėtar tė copėtimit dhe tė rikolonizimit tė tėrėsisė territoriale tė Kosovės, gjė qė kjo ėshtė nė kundėrshtim edhe me tė drejtėn historike tė shqiptarėve mbi territorin e Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike, si dhe me standardin e parashikuar tė GNK-sė, se Kosova nuk mund tė copėtohet nga Serbia, duke u kthyer nė gjendjen paraprake tė vitit 1999.
Pavarėsisht nga fakti se, si nė aspektin historik, ashtu edhe nė atė tė sė drejtės ndėrkombėtare, nuk ekziston asnjė element i vlefshėm pėr copėtimin e territorit tė Kosovės, kjo pėr prapaskenat diplomatike dhe politike tė aktorėve tė involvuar nė ēėshtjen e Kosovės, nuk do tė thotė se ėshtė e pamundhsme, sepse qėmoti dihet se nė politikė ēdo gjė ėshtė e munudur. Kjo rregull, vlen sidomos pėr ato vende dhe ata popuj tė vegjėl (siē janė shqiptarėt dhe Shqipėria Etnike, tė kolonizuar nga serbo-sllavėt e zgjebosur tė Ballkanit) qė nuk kanė kapacitetin e tyre tė nevojshėm ushtarak, ekonomik, politik dhe diplomatik pėr tu ēliruar nga ēizmja e huaj imperialiste.
Prandaj, politika zyrtare e Prishtinės, duhet tė mbaj parasysh faktin se, as Ministri i Jashtėm i Shqipėrisė, Besnik Musatafaj e as kryetari i Republikės sė Sllovenisė, Janez Dėrnovshek nuk kanė dalė rastėsisht para opinionit publik ndėrkombėtar, se Kosovės, duhet imponuar pavarėsia e kushtėzuar. Edhe pse, ende nuk kanė filluar negociatat ndėrkombėtare lidhur me statusin e Kosovės, si Serbia, ashtu edhe disa qarqe evro-ndėrkombėtare (duke marrė pėr bazė rekomandimet sugjeruese tė GNK-sė, si dhe projeketet e fshehta tė qeverisė serbe dhe tė Kishės Ortodokse Serbe), tanimė kanė sinjalizuar se kompromnisi politik pėr zgjidhjen e pėrkohshme tė statusit politik tė Kosovės, pikėrisht do tė kėrkohet nė zbatimin e formulės pavarėsi e kushtėzuar, e cila pakicės serbe dhe Serbisė, do ti garantaonte krijimin e shtetit tė ri kishtar serb nė zemėr tė Kosovės shqiptare. Pra, tė mos mashtrohemi, duke ushqyer iluzione tė kota, se nuk mund tė pėrvidhet njė formulė e kėtillė, e cila de facto dhe de jure, do tė thoshte copėtimin e territorit tė Kosovės, sipas listės sė dėshirave politike tė Janez Dėrnovshekut dhe tė Besnik Mustafajt, tė cilėn, sė fundi, pa asnjė rezervė , do ta akceptojė Kisha Ortodokse Serbe(KOS-i), edhe pse tani sė bashku me Beogradin zyrtar janė deklaruar (sa pėr ti hedhur pluhur syve opinionit publik vendor dhe tė jashtėm) se me tė gjitha mjetet do ta hudhin poshtė pavarėsinė e kushtėzuar, po qe se kjo, do tiu imponohet nga diplomacia hibride e tandemit Besnik Mustafaj-Janez Dėrnovshek, me bekimin e diplomacisė evro-ndėrkombėtare.
Pėr realizimin e kėtij qėllimi antishqiptar kundėr pavarėsisė sė Kosovės, si Beogradi zyrtar, ashtu edhe Kisha Ortodokdse Serbe(KOS-i), tanimė nė prapaskenat e tyre sekrete politiko-diplomatike dhe propagandistike e kanė sonduar terrenin evro-ndėrkombėtar, se do ta kenė mbėshtetjen e disa qarqeve akoma tė padeklaruara tė BE-sė, si dhe tė anėtarėve tė pėrhershėn nė KS tė Kombeve tė bashkuara, siē janė Rusia, Kina, (e ndoshta) edhe Franca si partner tradicioanal (1914-1999). Mirėpo, pavarėsisht nga pėrgatitja e grackave tė rrezikshme tė diplomacisė kishtare serbomadhe pėr tė bllokuar njohjen e pavarėsisė nga ana e bashkėsisė ndėrkombėtare, politika dhe diplomacia shqiptare e Kosovėsm, as shqiptarėt nuk duhet tė pranojnė asnjė kusht, asnjė formė diktati, as ultimatumi as nga serbomėdhenjt, as nga mbėshtetėsit e tyre(qofshin fuqi tė mėdha evropiane apo aziatike, siē ėshtė Kina) evrro-ndėrkombėtarė, qė do tė ishte nė funksion tė legalizimit ndėrkombėtar tė krijimit tė njė shteti tė ri kishtar serb nė Kosovėn shqiptare, nė emėr tė mbrojtjes sė kishave dhe tė manastireve tė minoritetit serb, tė cilat (po tė ndodhte diē e kėtillė tragjike nė kurriz tė interesave vitale kombėtare dhe shtetėrore tė shqiptarėve) automatikisht, do tė fitonin statusin e subjektit esktraterritorial ndėrkombėtar, sikurse shteti i Vatikanit. Mirėpo, pala negociatore shqiptare asesi nuk guxon qė ta gėlltis tė karrem tė gatuar nga kuzhina politiko-kishtare e Serbisė dhe e aleatėve tė saj, sepse nė kėtė mėnyrė Kosova sėrish do tė mbetej nėn varėsinė koloniale imperilaiste tė Serbisė dhe tė sistemit shtetėror tė Evropės, tė njohur me akronimin ekonomiko-politik integrues-Bashkimi Evropian(BE).
Sa mė sipėr, { marrė parasysh tė gjitha shėrbimet e vullnetit tė mirė tė imponimit tė pavarėsisė sė kushtėzuar pėr Kosovėn, qofshin edhe politika e diplomacia zyrtare e Tiranės dhe e Lubjanės, sė personifikuar dhe tė instrumentalizuar nga Besnik Mustafaj,(inistėr i jashtėm) dhe Janez Dėrnovshek (kryetar i Sllovenisė0} e VETMJA ALTERNATIVĖ E LIGJSHME DHE RACIONALE PĖR ZJGIDHJEN E DREJTĖ DHE PĖRFUNDIMTARE TĖ KOSOVĖS, ĖSHTĖ APLIKIMI I PARIMIT TĖ VETĖVENDOSJES, SI PARIM FUNDAMENTAL I SĖ DREJTĖS NDĖRKOMBĖTARE DHE TĖ KARTĖS SĖ KOMBEVE TĖ BASHKUARA.
Vetėm mbi kėtė bazė pala shqiptare mund tė bėjė kompromis me palėn kolonialiste serbe, e cila, edhe pas rėnies nga pushteti tė ish-kryetarit tė saj Slobodan Milosheviq, (me mjete demokratike dhe nė emėr tė paqes sė rreme, se duan bashkėjetesė me shqiptarėt, por duke i konsideruar si element minoritar vasal nė shtėpi tė huaj serbe) ushqen tė njėjtat ambicie dhe aspirata antishqiptare sikurse regjimi gjenocidal i mesijes sė tyre: Kosova ėshtė djep dhe shpirti i Serbisė. Ky keqkuptim i serbomėdhnjeve nuk mund tė kuptohet ndryshe, veēse si i barabartė me teorinė raciste Lebensraum tė Gjermanisė naciste tė Hitlerit. Si Gjermania nazifashiste nėn Hitlerin, edhe Serbia gjenocdiale ēetniko-fashiste nėn Slobodan Milosheviqin dhe Kishėn Ortodokse Serbe, si dhe tani nėn drejtimin e pasardhėsve tė tij demokratė (Boris Tadiq, Vojsillav Koshtunica, Vuk Drashkoviq, Sanda Iviq-Rashkoviq etj.) kanė zhvilluar dhe, prapė po synojnė tė zhvillojnė luftra e agresione pushtuese gjenocidale pėr pushtimin e territoreve tė huaja fqinje tė Kroacisė, tė Bosnjės dhe tė Kosovės, me qėllim tė fundit, qė ti bashkojnė tė gjitha pjesė e popullit serb nė njė shtet tė vetėm tė homogjenizuar, qė quhet Serbia e Madhe.
Duke qenė se njė strategji e tillė e krijimit tė Serbisė sė madhe tė Slobodan Milosheviqit ka pėsuar jo vetėm disfatė ushtarake, por edhe ka humbur edhe territoret e okupuara pėrkohėsisht, janė krijuar kushtet objektive, qė politika kishtare e Begradit dhe e Kishės Ortodokse , tė heqin dorė nga pretenmdimet e mėtejme territoriale nė kurriz tė Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike.
Fundja, iu pėlqeu apo jo REALITETI KOSOVĖ SHQIPTARE, serbėt, Serbia dhe Kisha Ortodfokse Serbe, e kanė humbur pėrgjithmonė Kosovėn si koloni tė tyre , qė nga ndėrhyrja e tyre ushtarako-policore tankiste, mė 1989, kur edhe e pushtuan pėrkohėsisht Kosovėn, me ērast shkaktuan qindra viktima shqiptare dhe, atė e zhveshėn nga cilėsia e autonomisė, qė kishte sipas Kushtetutės sė vitit 1974.
Politika shqiptare e Kosovės nuk ka asnjė arsye qė gjatė bisedimeve tė ardhme me palėn serbo-ndėrkombėtare, tė demonstrojė ndonjė taktikė tė veēantė tė diplomacisė sė pėrmbajtjes, sepse Serbia dhe serbėt kanė humbur ēdo tė drejtė tė sovranitetit tė tyre tė deritashėm kolonial mbi Kosovėn. Kėtu, pala shqiptare nuk duhet tė bėjė asnjė koncesion pėr hir tė ndonjė kompromisi tė madh apo historik, siē kanė deklaruar disa politikanė histerikė me vizion proserb nė dėm tė pavarėsisė sė Kosovės. Gjithashtu, pala shqiptare nuk ka pse tė dyshojė fare nė kapacitetin e saj profesional, si dhe nė kredibilitetin e saj moralo-politik dhe juridik, sepse ėshtė nė avantazh ndaj palės serbe, sepse ajo ėshtė nėn hipotekėn e gjenocidit tė kryerė nė Kosovė (1989-1999), e cila, si rrejdhim, definitivisht edhe ka humbur tė drejtėn koloniale shekullore mbi Kosovėn. Prandaj, pala shqiptare nuk ka asnjė arsye, qė tė ndjehet e pabarbartė ose nė defensivė. Pėrkundrazi, duhet tė jetė agresive nė kuptimin pozitiv tė mbrojtjes dhe tė justifikimit tė argumenteve tė qėndrueshme historike dhe juridike dhe politike ndėrkombėtare, qė janė favor tė shkolonizimit tė Kosovės nga Serbia kolonialiste dhe hegjemoniste.
Pala shqiptare me konsekuencė, duhet tė mbėshtetet nė parimin e barazisė dhe tė vetėvendosjes sė popujve, tė sanksionuara nė Kartėn e OKB-sė, ku thuhet se tė gjithė popujt kanė tė drejtė qė lirisht, pa ndėrhyrje nga jashtė, tė pėrcaktojnė statusin e tyre politik, si dhe tė ndjekin rrugėn e zhvillimit tė tyre ekonomik, shoqėror dhe kulturor dhe, sė kėndejmi ēdo shtet e ka pėr detyrė tė respektojė kėtė tė drejtė nė pėrputhje me dispozitat e Kartės.(Lung-Chu Chen, An Introduction to Contemporary International Law, 2000, f.31-32) Kjo e drejtė ka tė bėjė me tė gjithė qytetarėt e ndonjė tėrėsie territoriale, edhe pa fituar tė drejtėn e shtetėsisė si subjekt jurik ndėrkombėtar.
Gjithashtu, politika zyrtare shqiptare, duhet ta hudhė poshtė si tė papranueshme (si nė kuptimin historik, ashtu edhe nė atė juridik), standardin e prejudikuar sugjerues tė GNK-sė, se Kosova nuk duhet tė bashkohet me ndonjė shtet tjetėr(aludimi ėshtė tejet transparent-nuk duhet tė bashkohet me Shqipėrinė Etnike). Pėr tė hudhur poshtė kėtė kriter ligjor-demokratik tė Grupit Ndėrkombėtar tė Krizave (GNK-sė), pala negociuese shqiptare, duhet tė mbėshtetet kryesisht nė kėto dy argumente tė qėndrueshme: (A) Sė pari, mbi tė drejtėn historike tė shqiptarėve mbi Kosovėn dhe (B) Sė dyti, mbi tė drejtėn pozitive ndėrkombėtare, sipas sė cilės shqiptarėt jo vetėm qė kanė tė drejtė tė pavarėsohen, por edhe kanė tė drejtė ligjore tė bashkohen jo vetėm me Shqipėrinė, por me cilindo shtet tė duan ata. Nė favor tė kėtij konstatimi po japim kėtė argument tė pakontestueshėm juridik ndėrkombėtar : Krijimi i shtetit sovran dhe tė pavarur, integrimi ose bashkimi i lirė i tij me ndonjė shtet tjetėr tė pavarur ose pranimi i ēfarėdo lloji statusi tjetėr politik si rezultat i vendimit tė lirė unanim tė popullit, ėshtė formė e ligjshme dhe demokratike e aplikimit tė sė drejtės sė vetėvendosjes.(Shih: International Legal Materials,1992, N06 (ILM), f.1498.
Sė fundi, nėse bashkėsia ndėrkombėtare (OKB-ja, BE-ja etj.) ia imponon palės negociuese shqiptare cafrėdo modeli qoftė (qė ėshtė nė kolizion me tė drejtėn e vetėvendosjes): pavarėsi e kushtėzuar; pavarėsi e shoqėruar apo pavarėsi e plotė e sugjeruar tė Janez Dėrnovshekut, qė favorizon krijimin e shtetit kishtar serb nė Kosovė, sipas parimit tė ekstraterritorialitetit, qė teorikisht dhe praktikisht do thotė dekompozimin e tėrėsisė territoriale etnike tė Kosovės, kjo do tė pėrbėnte shkeljen flagrante tė PARIMIT TĖ VETĖVENDOSJES dhe tė SĖ DREJTĖS DHE TĖ RENDIT POZITIV JURIDIK NDĖRKOMBĖTAR.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
29 tetor 2005
-MĖ JEP KOSOVĖN, TĖ JAP SHQIPĖRINĖ ETNIKE=DIPLOMACIA ĒAREN PREJ BISHTI!!!???
SHIH!...SHIH!...ĒFARĖ DIPLOMACIE ANTIKOMBĖTARE!!! - PO, KJO, KJO, ĖSHTĖ TRADHTI DHE SHITJE E DYFISHTĖ E KOSOVĖS DHE E SHQIPĖRISĖ ETNIKE!
- TEZA ANTIBASHKIM I SHQIPĖRISĖ ETNIKE NUK MUND TĖ JETĖ OPCION I KOMPROMISIT POLITIK ME SERBINĖ KOLONIALISTE PĖR PAVARĖSINĖ E KOSOVĖS ( SEPSE KOSOVA ĖSHTĖ PROBLEM KOLONIAL E JO MINORITAR, QĖ KĖRKON ZGJIDHJE ANTIKOLONIALE E JO RIKOMPENSIM TERRITORIAL TĖ SHQIPĖRISĖ ETNIKE), POR HUMBJE EDHE E KOSOVĖS, EDHE E SHQIPĖRISĖ ETNIKE.
- KĖTĖ RREZIK TĖ MADH, DUHET TA MBAJNĖ PARASYSH TĖ GJITHĖ ARMIQTĖ E PAVARĖSISĖ SĖ KOSOVĖS DHE TĖ RIBASHKIMIT TĖ SHQIPĖRISĖ ETNIKE.
- SIPAS SĖ DREJTĖS NATYRORE DHE HISTORIKE, KOMBĖTARE DHE NDĖRKOMBĖTARE, NUK KEMI NEVOJĖ TĖ KĖRKOJMĖ KURRFARĖ BEKIMI NGA SERBIA QĖ AJO TĖ DAKORDOHET ME PAVARĖSINĖ E KOSOVĖS, SEPSE KOSOVA ĖSHTĖ TOKĖ SHQIPTARE DHE E SHQIPĖRISĖ ETNIKE, JO E SERBISĖ SĖ MADHE KOLONIALISTE. NĖ KĖTĖ KUPTIM, EDHE NUK KEMI SE ĒFARĖ TI JAPIM SI SHPĖRBLIM OSE TI PėRSHPIRTEMI SERBISĖ NĖ ROLIN E LYPĖSIT TĖ KEQ DHE TĖ NGORDHUR : MA JEP KOSOVĖN, TĖ JAP SHQIPĖRINĖ ETNIKE, SEPSE KOSOVA NUK NDODHET NĖ SERBI, POR ĖSHTĖ NĖ DUAR DHE NĖ ZOTĖRIMIN E SHQIPTARĖVE NĖ KOSOVĖ- NĖ TERRITORIN INDIGJEN TĖ SHQIPĖRISĖ ETNIKE. NĖ RASTIN KONKRET, NUK DO TĖ KETĖ KURRFARĖ KOMPROMISI POLITIK ME SERBINĖ PĖR KOSOVĖN, PĖRPOS NJOHJES SĖ PLOTĖ TĖ PAVARĖSIMIT TĖ SAJ, ASHTU SIĒ ĖSHTĖ DEKLARUAR POPULLI I KOSOVĖS PĖR SHTET SOVRAN DHE TĖ PAVARUR NGA SERBIA KOLONIALISTE GJENOCIDALE.
- FUNDJA, AJO QĖ ĖSHTJA E JOTJA, NUK DUHET KĖRKUAR NGA TĖ TJERĖT, SEPSE ATA (TA MASIN, NUK TA JAPIN KURRĖ), POR DUHET MBROJTUR ME TĖ GJITHA MJETET PĖR TĖ NGELUR E JOTJA. KJO ĖSHTĖ E DREJTĖ E PAJETERSUESHME PĖR GJITHĖ POPUJT E BOTĖS, JO VETĖM PĖR POPULLIN E KOLONIZUAR SHQIPTAR NĖ BALLKAN.
- PIKĖRISHT, OFERTA E NJĖ KOMPROMISI POLITIK TĖ KĖTILLĖ, DO TĖ NDIKOJĖ NEGATIVISHT NĖ ZHVILLIMIN E SHUTTLE DIPLOMACY-SĖ SĖ PARASHIKUAR PĖR ZGJIDHJEN E STATUSIT PĖRFUNDIMTAR TĖ KOSOVĖS.
- PĖRKUNDRAZI, SHTRUARJA E KĖRKESĖ SĖ DREJTĖ DHE TĖ LIGJSHME E SHKOLONIZIMIT DHE E RIBASHKIMIT TĖ SHQIPĖRISĖ ETNIKE NĖ SHKALLĖ NDĖRKOMBĖTARE, DO TĖ REZULTONTE ME MINIMUMIN-PAVARĖSIMIN E PADISKUTUESHĖM TĖ KOSOVĖS. NDĖRKAQ, NDĖRRIMI I KĖSAJ TEZE ME KOMPROMISIN POLITIK, TĖ DEKLARUAR NGA DISA LETRARĖ(SIĒ ĖSHTĖ SIMAIL KADARE) DHE SHTETARĖ (SIĒ ĖSHTĖ ALFRED MOISIU, KRYETARI I REPUBLIKĖS SĖ SHQIPĖRISĖ) TĖ PAPĖRGJEGJSHĖM, SE NUK KA BASHKIM TĖ SHQIPTARĖVE DHE TĖ SHQIPĖRISĖ ETNIKE, PA DYSHIM DO TA VĖRĖ NĖ PIKĖPYETJE NJOHJEN E PAVARĖISĖ SĖ KOSOVĖS NGA ANA E BASHKĖSISĖ NDĖRKOMBĖTARE.
Nė kuptimin pozitiv tė trajtimit shkencor: historiko-politik, letrar-arstistik, kulturor, diplomatik, kombėtar dhe ndėrkombėtar, kėrkesa pėr njohjen e pavarėsisė sė Kosovės nė asnjė mėnyrė nuk e kushtėzon, as nuk e kufizon, as nuk e konteston rivendikimin e konceptit tė shkolonizimit dhe tė ribashkimit tė Shqipėrisė Etnike, sepse pavarėsia dhe fati Kosovės pėrjetėsisht ėshtė e lidhur me fatin e pavarėsisė sė saj. Pėrkundrazi, njohja e pavarėsisė sė Kosovės, duhet tė kuptohet si interes prioritar strategjik i ribashkimit tė Shqipėrisė Etnike. Kėshtu qė, nė kėtė vėshtrim, nuk mund tė ketė kurrfarė pazarllėku nė interes tė antidiplomacisė sė verbėr kombėtare : Mbath gjogun e zbath dorinė, sikurse nė 100 vitet e shkuara nėn robėrinė kolonilaiste serbo-sllave.
Kjo tezė e falsifikuar nė kuptimin doktrinar, mirėpo, e provuar nė kuptimin e praktikės sė sundimit kolonilaist serbomadh, kur ėshtė fjala pėr gllabėrimin dhe pėr sundimin e Kosovės dhe tė territoreve tė tjera shqiptare tė Shqipėrisė Etnike, nė shekullin XXI, nuk ka gjasė, qė tė ringjallet nė dėm tė interesit tė pėrbashkėt tė pavarėsimit tė Kosovės, as tė Ribashkimit tė Shqipėrisė Etnike. Prandaj, autorėt e diplomacisė vetėmohuese: Mbath gjogun e zbath dorinė nė favor tė jetėgjatėsisė sė kolonialzimit serbo-malazez mbi Kosovėn dhe trojet e tejra etnike shqiptare, duhet ta braktisin kėtė taktikė tė turpshme dhe tė paqėndrueshme ngase deri mė sot nė historinė e marrėdhėnieve ndėrkombėtare pas pėrfundimit tė Luftės sė Dytė Botėrore, mė 1945 e deri nė kėtė vit-2005 tė fillimshekullit XXI, asnjė problem kolonial (siē ėshtė rasti i Kosovės-Shqipėrisė Etnike) nuk ėshtė zgjidhur, sipas metodologjisė mė tė re diplomatike tė disa tugjarėve shqiptarė, qė janė deklaruar botėrisht, se janė tė gatshėm tė bėjnė kompromis politik me Serbinė (pėr tė realizuar kėrkesėn e minimumit kombėtar e politik) pėr mbėshtetjen e pavarėsisė sė Kosovės ngase si kompensim, sipas filozofisė diplomatike tė tyre, asaj,domethėnė Serbisė, duhet ti depozitohen nė afat tė gjatė: liria, pavarėsia dhe ribashkimi i shumicės dėrrmuese tė territorit etnik tė Shqipėrisė(!) Mirėpo, sipas sė drejtės ndėrkombėtare, Kartės sė OKB-sė dhe Aktit Pėrfundimtar tė Helsinkit(Kreu VIII, ku flitet pėr njohjen e sė drejtės sė vetėvendosjes)...etj., i vetmi kompromis, i vetmi koncesion politik, diplomatik dhe juridik pėr kolonializimin dhe kolonizatorėt qofshin tė mėdhenj, qofshin tė vegjėl (siē janė nė rastin konkret serbėt dhe Serbia) ėshtė E DREJTA E SHKOLONIZIMIT TĖ PAKUSHT dhe, pa kurrfarė kompensimi tjetėr (nė valutė apo nė territor rezervėtė Shqipėrisė Etnike), ashtu siē janė deklaruar frikacakėt, oportunistėt, fatalistėt dhe keqdashėsit e pavarėsisė sė Kosovės-ribashkimit tė Shqipėrisė Etnike.
Kjo antitetezė e ribashkimit tė Shqipėrisė Etnike, ėshtė plotėsisht taktikė proserbe dhe e njė komploti nė kuptim mė tė gjerė tė faktorėve tė politikės sė brendshme dhe tė jashtme, se pėr pavarėsimin e Kosovės (si njėsi territoriale dhe etnike e Shqipėrisė ), nė emėr tė kompromisit politik, Serbisė militariste dhe pėr hir tė interesave komplementare dhe heterogjene tė aleatėve tė saj evro-ndėrkombėtarė, duhet tiu bėjmė teslim ribashkimin e territoreve tė tjera tė Shqipėrisė Etnike, duke nėnshkruar kėshtu, nė mėnyrė tė vullnetshme dhe, nė prezencėn e palės sė tretė garamtuese ndėrkombėtare kapitullimin e pėrjetshėm nėn kthetrat e pėrgjakshme tiranike tė Serbisė sė zgjebosur hegjemoniste. Pėrkundrazi, njė kompromis politik i tillė, do ta vinte nė pikėpyetje tė madhe, edhe vetė tė drejtėn e pavarėsimit tė Kosovės, sepse, pikėsėpari (ashtu sikundėr deri tani, me shekuj) kuazishkenca dhe pseudopolitika propagandistike e shtetit dhe e kishės orotodokse sė Serbisė, (sipas planeve, elaborateve, rezolutave, te miratuara nė Kuvendin e Serbisė, mė 2004), do ta kontestojnė tė drejtėn historike tė shumicės dėrrmuese shqiptare mbi Kosovėn, duke i konsideruar (ende) minoritet, i cili si tillė, sipas paranojės sė tyre psikopatologjike kolektive serbe, edhe duhet tė shpėrblehet vetėm me njė autonomi tė kufizuar (siē ėshtė duke e kėrkuar diplomacia e kungullit tė Besnik Mustafajt) nėn ambrellėn e deritashme kolonialiste tė Serbisė, as mė pak, as mė shumė. Tash pėr tash, ky ėshtė kompromisi politik i Serbisė nė favor tė pavarėsisė sė Kosovės, tė cilin, sė fundi, edhe kryetari i qeverisė sė Serbisė, Vojislav Koshtunica e bėri tė ditur nė sesionin e Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara pėr Kosovėn, mė 24 tetor 2005.
Pavarėsia e Kosovės ėshtė e ndėrlidhur pėrjetėsisht me pavarėsinė e Shqipėrisė Etnike!
Pa marrė parasysh kushtėzimet, diktatin,, ultimatumet e politikės nga pozita e forces dhe e iracionales historike serbomadhe kolonialiste, qė do tė manifestohen nė kuadrin e negociatave tė ardhshme lidhur me statusin e Kosovės, pala shqiptare e Kosovės, nė asnjė mėnyrė nuk do tė duhej tė luante nė letrėn, se kyēi mė i pėrshtatshėm i arritjes sė kompromisit politik me Serbinė, do tė jetė karantizimi shekullor i ribashkimit tė Shqipėrisė Etnike, sepse ku potez i keqmenduar dhe i keqinterpretuar pėr opinion publik tė brednshėm dhe tė jashtėm, do tė ndikonte negativisht nė procesin e bisedimeve serbo-shqiptare lidhur me statusin e Kosovės.
Pala shqiptare nuk ka asnjė arsye valide tė negociojė, as tė bėjė kurrafė kompromisi politik me Serbinė kolonizatore, sepse pavarėsia e Kosovės nuk mund tė jetė disktueshme ngaqė kjo qe 100 vjet ishte koloni e Serbisė dhe e Malit tė Zi. Kėtė tė vėrtetė historiko-politike mbi Kosovėn, tanimė e kanė mėsuar, edhe Evropa e bashkuar, edhe OKB-ja, edhe Amerika. Prandaj, nė kėtė rast nuk mund tė bėhet kurrfarė kompromisi politik me kolonialistėt serbomėdhenj, nė stilin: Mė jep Kosovėn, tė japė Shqipėrinė Etnike!!!??? Kjo, do tė ishte fitore historike pėr pavarėsinė e Kosovės? JO! shoku Ismail Kadare, JO! Kjo, do tė ishte varreza e pėrbashkėt e Kosovės dhe e Shqipėrisė Etnike! Kėtė vrasje tė pėrbashkėt-kolektive tė pavarėsisė sė Kosovės-Shqipėrisė Etnike, do ta mbėshtenin vetėm pazarxhinjtė demokratė tė trafikimit tė qenies shqiptare dhe tė sovranitetit kombėtar dhe shtetėror tė Shqipėrisė Etnike, e kursesi shqiptarėt qė kanė derdhur gjak dhe janė theroizuar me shekuj pėr pavarėsinė e Kosovės-Shqipėrisė Etnike.
I vetmi kompromis politik, duhet tė bėhet nga ana e Serbisė (si titullar i derishėm kolonizues i Kosovės dhe i pjesėve tė tjera tė Shqipėrisė Etnike, siē janė: Presheva, Bujanoci, Medvegja, Kurshumlia, Leskoviku, Vranja etj.,), e ky kompromis real politik ėshtė: - njohja pa asnjė kusht e pavarėsisė sė Kosovės. Nė realizimin e kėtij kompromisi politik, duhet tė insistojė bashkėsia ndėrkombėtare dhe politika shqiptare, qė ta fitojnė luftėn e tyre tė pėrbashkėt e jo nė disfavor tė ricopėtimit dhe tė rikolonizimit tė mėtejmė tė trojeve etnike tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė.
Mirėpo, serbėt dhe Serbia nuk do tė pranojnė qė tė bėjnė kėtė kompromis politik tė tillė pėr shkak se Kosovėn ende (sipas Rezolutės 1244 pėr Kosovėn tė KS tė Kombeve tė Bashkuara) e konsiderojnė si pjesė unike tė territorit serb.
Pėr ti detyruar serbėt qė ta pranojnė realitetin e Kosovės sė lirė dhe tė pavarur nga Serbia gjenocidale, politika shqiptare (para se tė fillojnė negociatat serbo-shqiptare, sipas itinerarit tė agjendės sė KS tė Kombeve tė Bashkuara, tė pėrcaktuar nė Nju-Jork, mė 24.10.2005), duhet patjetėr tė kėrkojė nga KS i Kombeve tė Bashkuara, qė tė revidojė paragrfain e Rezolutės 1244 pėr Kosovėn, ku thuhet se, Kosova ėshtė pjesė e territorit tė Serbisė. Ndryshe, suksesi i negociatave serbo-shqiptare pėr zgjidhjen e drejtė tė statusit poliitko-juridik dhe kushtetues tė Kosovės, do tė falimentojė, qė nė start, pa u pėrshėndetur mirė pėrfaqėsuesit e delegacioneve negociatore serbo-shqiptare e ndėrkombėtare para kamerave tė fotoreporterėve dhe tė pėrfasqėsuesve tė tjerė tė masmediave ndėrkombėtare.
Do tė ishte gabim i madh dhe i pakorrigjueshėm historik, politik dhe kombėtar po qe se pala shqiptare e Kosovės gjatė zhvillimit tė negociatave tė ardhshme me palėn serbe, tė deklarohej se njohja e pavarėsisė sė Kosovės nė kurriz tė shkolonizimit dhe tė Ribashkimit tė Shqipėrisė, pėrbėn njė kompromis politik, i cili si i tillė, do tė duhej tė ishte i pranueshėm pėr palėn kontestuese serbe, si dhe pėr ndėrmjetėsit e bashkėsisė ndėrkombėtare. Pėrkundrazi, njohja e pavarėsisė sė plotė tė Kosovės nuk do tė mbyllte, por do tė hapte kaptinėn e re tė zgjidhjes sė ēėshtjes koloniale shqiptare nė Ballkan. Politika dhe diplomacia simuluese, ose mė mirė tė thuhet diplomacia qorre e kungujve tė papjekur demokratikė nuk sheh pėretj hundės sė vet, se me njė kompromis tė tillė kundėr ribashkimit tė trojeve etnike shqiptare, tė kolonizuara nga Serbia, Mali i Zi, Greqia dhe FYROMI, do ti detyronte shqiptarėt, qė si palė e tretė kontraktuese, tė nėnshkruanin vetėkapitullimin e tyre.
Nuk ėshtė e ndershme, as kurrfarė potezi i urtė diplomatik, e aq mė pak fisnik, as kombėtar, as atedhtar e patriotik shqiptar (siē ėshtė shprehur Ismail Kadare nė njė intervistė dhėnė Zėrit tė Amerikės,mė 25.10.2005), tė dilet nė opinionin publik me tezėn spekuluese dhe tejet tė rrezikshme e tė dėmshme pėr interesin e pėrgjithshėm kombėtar dhe shtetėror, se po qe se Serbia ia njeh pavarėsinė Kosovės, shqiptarėt, do tė heqin dorė nga shkolonizimi dhe ribashkimi i trojeve tė tjera tė Shqipėrisė Etnike.
Duhet ta them haptazi, se tė gjitha partizanė, qė do tė marrin guximin tė dalin me njė kompromis politik, i cili nė afat tė shkurtėr apo tė gjatė do ti mbyllte mundėsitė reale pėr tu vėnė ne rend dite shqyrtimi i kufijve artificialė tė Shqipėrisė Etnike nė Ballkan, do tė merrnin pėrsipėr njė barrė tė rėndė tė pėrgjegjėsisė para historisė dhe para gjithė kombit shqiptar.
Pėr fund, e pranoj se analizat dhe komentet e mia vėrtet janė ca tė gjata, sepse janė nė funksion tė mbrojtjes sė gjatėsisė dhe tė gjerėsisė sė truallit historiko-natyror dhe gjeopilitik tė tėrėsisė sė Shqipėrisė Etnike. Ndėrkaq, lajmet e shkurta nė frymėn e ēmimeve aktuale tė tregut tė lirė tė rrobaqepėsisė diplomatike rajonale dhe ndėrkombėtare janė nė funksion tė shkurtimit tė gjymtyrėve tė trupit tė natyrshėm tė Shqipėrisė Etnike. Prandaj, lajme, informacione, komente, analiza tė shkurtėra, do tė kem shkruar vetėm atėherė pasi tė jetė ribashkuar pėllėmb pėr pėllėmbė Shqipėria Etnike brenda kufijve tė saj natyrorė.
Ky ėshtė mesazhi im pėr kompromisin politik me pazarxhinjtė dhe me rrobaqepėsit e ashtuquajtur demokratė dhe patriotė internacionalistė, tė cilat me tezat e tyre negative, spekuluese dhe mashtruese, tė keqshkruara dhe tė keqinterpretuara pėr hir tė biznesit ditor tė tyre dhe tė interesit afatgjatė tė partnerėve tė tyre neokolonialistė, sė fundi, nė emėr tė pavarėsisė sė Kosovės, kanė dalė me tezėn skandaloze- antibashkim i Shqipėrisė Etnike nė favor tė arritjes sė kompromisit politik me Serbinė pėr njohjen e pavarėsisė sė Kosovės ?!
Pavarėsisht nga lansimi i kėsaj teze antishqiptare i autorėve dhe i mbrojtėsve tė saj me prirje tė huaja nė llogari tė kolonizimit dhe tė shtypjes sė mėtejme tė gjysmės sė Shqipėrisė Etnike, nuk ka asnjė gjasė qė tė pranohet si kompromis politik pėr arritjen e pavarėsisė sė Kosovėse, sepse kolonialistėt shekullorė serbomėdhenj, tanimė janė deklaruar si para opinionit ndėrkombėtar, ashtu edhe atij tė brendshėm, se nuk do tė pranojnė asnjė kompromisi politik me shqiptarėt pėr njohjen e pavarėsisė sė Kosovės, pėrpos njė lloj autonomie tė kushtėzuar brenda Serbisė, ashtu si iu konvenon atyre, diplomacisė sė kungullit tė Shqipėrisė sė Besnik Mustafajt (ministėr i Jashtėm) dhe Evropės sė sotme, me recidiva tė vjetėr antishqiptarė dhe antiribashkim tė Shqipėrisė Etnike.
Kėtė realitet historiko-kombėtar dhe etniko-shtetėror gjithėshqiptar tė pashmangshėm mund ta mohojnė dhe ta quajnė utopi vetėm analistėt, shkencėtarėt, letrarėt, politikanėt, diplomatėt dhe shtetarėt shqiptarė tė rangut tė ministrit tė jashtėm tė Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, i cili me ngulmė, nė emėr tė Republikės sė Shqipėrisė, po e kundėrshton pavarėsinė e plotė tė Kosovės. Kėtė qėndrim antishqiptar tė politikės zyrtare tė Tiranės, e vulosi me turpėsi edhe nė qendrėn eurokratike tė BE-sė nė Brukesl, duke pohuar se Qeveria e Republikės sė Shqipėrisė pavarėsinė e kushtėzuar pėr Kosovėn, tė gjitha ganarancitė pėr pakicat, si dhe mosndryshimin e kufijve tė Kosovės (Liria Kombėtare, 25.10.2005).
Ja, kjo ėshtė fitorja kulmore e diplomacisė Ēaren prej bishti e vizionarėve zulmėmėdhenj: letrarė, politikanė dhe shtetėrorė tė Republikės sė sotme tė Shqipėrisė (!??!!). Nė vend se tė pohojnė para Serbisė kolonizatore, si dhe para tė gjithė armiqėve tė tjerė, se Kosova shqiptare ėshtė krahinė e pashkėputshme dhe e patjetėrsueshme e Shqipėrisė Etnike, e jo kurrfarė konflikti, as kompromisi i shpifur politik, ata nė kurriz tė saj bėjnė pazarllėqe pa hanxhiun, nė stilin diplomatiko-propagandistik tė politikės neokolonilaiste serbosllave, duke kėrkuar minimumin e minimumit absurd, thuase pavarėsia e Kosovės dhe e Shqipėrisė Etnike, ėshtė bėrė ēėshtje private e tyre dhe e Serbisė sė Madhe kolonizatore. Thelbi i pėrmbajtjes sė njė diplomacie tė tillė antibashkim i Shqipėrisė Etnike nga provokuesit e theksuar, ėshtė mė shumė se turp dhe, tradhti e kulluar pėr dritė dhe pėr Diell, siē thotė populli ynė i urtė, i cili pėr pasojė tė koherencės sė elitave politiko-diploamtike tė tilla, qe mė se njė shekull, ėshtė duke u treguar si njė nga popujt mė tė durueshėm nė botė ndaj sė keqes sė huaj kolonialiste serbosllave nė Ballkan.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
21 tetor 2005
EVOLUCIONI I PĖRRALLĖS DIPLOMATIKE TĖ VUK
DRASHKOVIQIT VERSUS PAVARĖSISĖ SĖ KOSOVĖS!
*Vuk Drashkoviq(ministėr i Jashtėm i SMZ-sė):
Serbia nuk do tė lejojė krijimin e dy shteteve
shqiptare nė territorin serb nė Ballkan (!!!???)
*Pėrgjigjja e autorit: - Nėse Serbia kolonialiste e Vuk Drashkoviqit, e Vojsillav Koshtunicės dhe e Boris Tadiqit nuk do ta njohė pavarėsinė e Kosovės, pėr shkak se titullarėt e saj serbomėdhenj nė krye me trojkėn e theksuar nuk do tė lejojnė krijimin e dy shteteve shqiptare nė Ballkan, atėherė si pėr shqiptarėt e Kosovės (sepse, sipas stratejgisė sė diplomacisė neokolonialiste tė Serbisė sė Madhe, po e rrezikojka interesin nacional dhe shtetėror gjithėserb nė Kosovėn shqiptare!!!), ashtu edhe pėr shqiptarėt e tjerė tė kolonizuar dhe tė pakolonizuar, do tė hapet njė kaptinė e re diplomacisė historike-multilaterale ndėrkombėtare (nė vend tė shuttle diplomacy sė pėrgatitur serbo-evripiane), qė do tė jetė nė interes tė pėrgjithshėm tė shqiptarėve, sepse do tė krijoheshin kushtet reale dhe tė pashmangshme tė RIBASHKIMIT TĖ SHQIPĖRISĖ ETNIKE, ku do tė pėrfshiheshin jo vetėm dy, por tė gjitha shtetet shqiptare (The United States of Albania) nė Ballkan.
* * *
Me te drejtė shtrohet pyetja pse nuk mund tė lejohen nga Serbia dy shtete shqiptare nė Ballkan? Sepse, sipas tezės antisemitiste ēetniko-fashiste serbe tė Vuk Drashkoviqit, Kosova qenka nė territorin e Serbisė?!?! Mirėpo, si nė kuptimin historiko-juridik, demografik, ashtu edhe nė atė etnik-territorial ky konkluzion nuk pėrbėn kurrrfarė argumenti provues, se Kosova ka qenė ndonjėherė pjesė territoriale e Serbisė, pėrpos qė ishte koloni e saj (de facto prej shtatorit tė vjeshtės 1912 deri mė 10 qershor 1999, kurse de jure prej vitit 1913). Kjo ėshtė e vėrteta mbi historinė shekullore tė Kosovės, qėkur ajo me ndihmėn e Fuqive tė Mėdha tė Evropės iu aneksua Serbisė. Mirėpo, kjo padrejtėsi e jetėrsimit tė Kosovės nga trungu territorial etnik i Shqipėrisė, nė asnjė mėnyrė (moralisht, as ligjėrisht) nuk mund tė kualifikohet si e drejtė historike e Serbisė mbi Kosovėn, sepse kjo nuk ėshtė e Serbisė, as e serbėve, por ėshtė e Shqipėrisė dhe e shqiptarėve autoktonė, qė nga periudha e epokės sė Ilirisė. Nė favor tė kėtij argumenti historiko-shkencor flasin edhe gjurmimet arkeologjike dhe antropologjike (qysh nga koha e lashtėsisė ilirike), kur Kosova shqiptare ishte e banuar prej ilirėve, tė cilėt janė stėrgjyshėrit e shqiptarėve tė sotėm, tė cilėt mbi 90% e pėrbėjnė popullsinė e Kosovės. Gjithashtu, edhe nė vitin 1371 Kosova ishte pjesė e tėrėsisė sė shtetit feudal shqiptar tė Balshajve, si dhe nė fillimshekullin XX, viti 1912, Kosova ishte pjesė e pandashme e shtetit tė pavarur shqiptar. Mirėpo, kjo u pushtua nga forcat serbe barbare, tė cilat ushtruan terror dhe gjenocid kundėr shqiptarėve indigjenė dhe Kosovės shqiptare. Prandaj, askush nuk ka drejtė, qė Kosovėn ta quaj Kosovė serbe, ashtu siē po manovrojnė krerėt e pushtetit shtetėror tė Serbisė, serbomėdhenjtė me ambicie tė ripėrsėritjes sė gjenocidit neokolonialist mbi Kosovėn dhe mbi territoret e tjera shqiptare, siē janė: Vuk Drashkoviq, Boris Tadiq, Vojislav Koshtunica, si dhe Kisha Ortodokse Serbe me nė krye me patriarkun Pavle dhe me klerikun e tėrbuar antishqiptar, Artemije Radosavleviq me tezat e tyre historiko-politike e kulturore tė falsifikuara dhe me pėrrallat e vjetra triviale antishqiptare tė evolucionit tė diplomacisė sė ministrit tė jashtėm tė SMZ-sė, Vuk Drashkoviq, i cili nė stilin shpėrfytyrues tė shkrimtarologjisė mitologjike serbosllave, po orvatet qė ta bindė diplomacinė ndėrkombėtare (OKB, NATO, OSBE, BE, SHBA etj.) se Kosova ėshtė tokė serbe, qė duhet tė mbetet nėn sovranitetin e Serbisė?! Kosova kurrė nuk ka qenė tokė serbe dhe, kurrė mė nuk do bėhet koloni serbe, as malazeze sllave. Kėtė argument tė pakundėrshtueshėm, duhet ta mbajnė parasysh tė gjithė serbomėdhenjtė e kalibrit tė Vuk Drashkoviqit dhe tė garniturės sė qeverisė aktuale serbe tė Beogradit, si dhe mbėshtetėsit e tyre tradicionalė tė aleancės integruese evropiane dhe proevropiane.
Kjo ėshtė arsyeja kryesore me bazė tė qėndrueshme historike, juridike, gjeopolitike, etnike etj., pse shqiptarėt nuk duhet tė pranojnė asnjė formė tė bisedimeve me Serbinė, kur ėshtė fjala pėr pavarėsinė e Kosovės, sepse kjo nuk ėshtė ēėshtje e Serbisė, por e Shqipėrisė dhe e bashkėsisė ndėrkombėtare. Kėta janė dy faktorėt relevantė, qė duhet tė gjejnė gjuhė tė pėrbashkėt pėr njohjen e plotė tė pavarėsisė sė Kosovės. Nė kėtė kontekst, Serbia nolens volens, duhet tė eliminohet si palė negociuese pėr zgjidhjen e statusit juridiko-kushtetues dhe politik tė Kosovės.
Arsyeja tjetėr skandaloze e logjikės patologjike e diplomacisė sė Vuk Drashkoviqit, me bazė antishqiptare tė paranojės kolektive serbe ( e identifikuar dhe e praktuar qė nga shekulli XIV e deri mė sot, shekulli XXI) pse Serbia demokratike nuk duhet lejuar krijimin e dy shteteve shqiptare nė Ballkan, ėshtė edhe kjo : Serbia e ka pėr detyrė dhe pėr interes, qė tė pengojė shumicėn shqiptare, tė krijojė shtetin e pavarur, i cili do tė vazhdonte me vrasjen, me keqtrajtimet dhe me shpėrnguljen e minoritet serb dhe tė minoriteteve tė tjera nė Kosovė. (Po aty, Tanjug, 19.10.2005).
Ky konstatim, i shprehur nė formė paragjykimi dhe tė intrigės sė politikės propaganidstike dhe tė diplomacisė gjenocidale tė Vuk Drashkoviqit, se me tu pavarėsuar Kosova si shtet, do tė vazhdonte vrasja , shpėrngulja dhe tortura e minoritetit serb dhe e minoriteteve tė tjera joserebe nga Kosova?! - Ky mesazh i kėsaj deklarate shpifėse nė llogari tė krijimit tė shtetit tė ardhshėm shqiptar tė Kosovės, nuk ka tė bėjė me historikun e deritashėm tė shqiptarėve nė Kosovė, sepse ata kurrėnjėherė nuk i kanė vrarė, nuk i kanė terrorizuar, as dėbuar kolonizatorėt serbomėdhnej, tė ngulitur nė Kosovė, qė nga viti 1912, edhe pse plotėsisht kanė pasur dhe kanė tė drejtė, qė ti pėrzėnė kolonistėt serbomalazezė jo vetėm nga Kosova, por nga tė gjitha trojet e tjera shqiptare, tė kolonizuara dhe tė aneksuara nė saje tė forcės nga ana Serbisė dhe e Malit tė Zi. Pėrkundrazi, e vėrteta ėshtė kjo: - Diplomacia evolutive e Vuk Drashkoviqit, edhe nė kėtė formė paragjykuese, duke u bazuar vetėm nė ėndėrra dhe nė mite antishqiptare po orvatet, qė ti zbusė dhe ti fshehė krimet, terrorin dhe gjenocidin kolonial tė serbėve dhe tė Serbisė ndaj shqiptarėve dhe Kosovės, qė kėtu e 100 vjet mė parė. Kjo akuzė e pashembulltė amorale dhe e paqėndrueshme e Vuk Drashkoviqit nė emėr tė atribuimit dhe tė trillimit tė vazhdimit tė vrasjes sė serbėve nė Kosovė vlen vetėm pėr serbėt, sepse Serbia ka qenė ajo, e cila me tė gjitha regjimet e saj tė derisotme ka kryerė akte tė tilla barbarike ndaj shqiptarėve nė Kosovė e jo shqiptarėt, as Shqipėria. Kėtė tragjedi tė vrasjes, tė shfarosjes dhe tė dėbimit tė miliona shqiptarėve nga Kosova, e provoi edhe hollokausti i fundit serbomadh nė Kosovė (1989-1999), i drejtuar nga kasapi i Ballkanit, Slobodan Milosheviq. Pėr kėtė tėrė bota ėshtė nė dijeni, me pėrjashtim tė Vuk Drashkoviqit, tė Boris Tadiqit, tė Vojsilav Koshtunicės dhe Kishės Ortodokse Serbe, qė me qėllim nuk po duan ta dijnė, sepse tė gjitha gjenocidet e tyre tė deritashme, si dhe ai fundit i vitit (1989-1999) deri tani kanė ngelur tė pandėshkuara ligjėrisht dhe ushtarakaisht nga Evropa e drejtė dhe demokratike, pėrkatėsisht nga bashkėsia ndėrkombėtare, qė tani, nė saje tė diplomacisė multilaterale ndėrkombėtare ( e kursesi tė grackave tė sė ashtuqujaturės shuttle diplomacy, tė iniciuar dhe tė peferuar nga diplomacia kolonialiste serbe e Beogradit), ėshtė nė potez pėr tė korrigjuar padrejtėsinė historike tė Serbisė dhe tė aleatėve tė saj tradicionalė tė Evropės ndaj Kosovės sė kolonizuar, e cila me tė drejtė ėshtė nė pritje tė njohjes sė drejtės sė vetėvendosjes, si e vetmja alterntaivė e ligjshme e zjgidhjes sė drejtė dhe pėrfundimtare tė problemit tė derisotėn kolonial tė Kosovės. Ēdo zgjidhje tjetėr, do tė jetė falimentuese dhe tragjike jo vetėm pėr shqiptarėt e Kosovės, por pėr tė gjithė shqiptarėt nė Ballkan.
Prandaj, nuk ėshtė kurrfarė akti i ēuditshėm, as kurrfarė risie shpifėse e prognozės astrologjike tė diplomacisė verolutivesė Vuk Drashkoviqit, se do tė ndodhin vrasje e tortura tė serbėve, po qe se Kosova do tė pavarėsohet nga Serbia kolonialiste, mbase kėtė tezė tė ndėrruar qėllimkeqe tė ministrit tė jashtėm serbomalazez, e kemi lexuar dhe provuar nė lėkurėn tonė, qė nga viti 1912 e kėtej. Pėrkundrazi, po qe se Kosova nuk do tė njihet si subjekt juridik ndėrkombėtar, Serbia dhe serbėt, do tė tentojnė tė vazhdojnė me terrorizmin dhe me gjenocidin e tyre tė mėparshėm kundėr shqiptarėve nė Kosovė, nė emėr tė mbrojtjes dhe tė avancimit tė procesit tė demokratizimit dhe tė integrimit tė Serbisė sė Madhe nė Bashkimin Evropian (BE). Po qe se, vėrtet, do tė ndodhte, qė tė realiziohej kjo tezė falsifikuese antihistorike, antijuridike dhe antidemokratike e diplomacisė antishqiptare e Vuk Drashkoviqit nė disfavor tė pavarėsisė sė Kosovės, ky do tė ishte shembull i paprecedencė amoral, aligjor dhe ademokratik nė historinė e civilizimit modern tė bashkėsisė ndėrkombėtare, sepse populli shqiptar i Kosovės pėr tė satėn herė gjatė historisė sė tij, do ti nėnshtrohej gjenocidit tė institucionalizuar kolonialist tė Serbisė sė Madhe.
A. Jo, autonomi as tė madhe, as tė vogėl nėn Serbi,
por vetėm Kosovė tė pavarur nė Evropėn e integruar demokratike!
Si politika, diplomacia, propaganda shqiptare dhe tė gjithė shqiptarėt, duhet tė mbajnė parasysh realititet e reja, tė krijuara nė Ballkan pas mbarimit tė luftės sė ftohtė (1989), dhe mė gjerė, nė mėnyrė qė tė mos bijnė viktimė e ndonjė shuttle diplomacy tė kolonialistėve serbomėdhnj, qoftė e kurdisur ajo edhe nga Vuk Drashkoviqi dhe, e mbėshtetur nga aleatėt e SMZ-sė ( sepse do tė jetė vetėm njė lloj testi pėr ti sjellė tete a tete shqiptarėt dhe serbėt nė tryezėn e ardhshme tė bisedimeve. Mirėpo, pala negociuese shqiptare nuk ka asnjė arsye valide tė pranojė kėtė verison serb dhe proserb tė shuttle diplomacy, duke qenė e vetėdijshme se Serbia gjenocidale nuk ka kurrfarė tė drejte morale, as ligjore qė ta parandalojė pavarėsimin e Kosovės, sepse Kosova ėshtė tokė shqiptare ( mirėpo, mė 10 qershor 1999, sipas Rezolutės 1244 tė KS tė Kombeve tė Bashkuara, si rrjedhim i kryerjes sė gjenocidit serb mbi shqiptarėt, Kosova vihet nė protektoratin juridik ndėrkombėtar) e jo serbe, as malazeze. Prandaj, shikuar gjithanshmėrisht (nga tė gjitha kėndvėshtrimet historiko-diplomatike dhe propagandistike tė huaja), pala shqiptare nuk duhet negociuar fare me Serbinė, kur ėshtė fjala pėr pavarėsinė e Kosovės, pavarėsisht nga oferta e vullnetit tė shėrbimeve tė mira tė shuttle diplomacy-sė ndėrkombėtare.
Prandaj, as Vuk Drashkoviq, as Serbia pushtuese gjenocidale nuk duhet ta pengojnė procesin e domosdoshėm tė pavarėsimit tė Kosovės, sepse ai ėshtė i pandalshėm ngaqė Kosova mė nuk mund tė ketė mė tej statusin kolonial nėn sundimin e egėr tė deritashėm kolonialist dhe hegjemonist tė Serbisė (1912-2005).
Vizionin diplomatik ēetniko-fashist serbomadh tė Vuk Drashkoviqit (ministėr i Jashtėm i Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi) pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės sipas formulės liberale tė kolonmializmit tė vjetėr serbomadh : Mė shumė autonomi e mė pak pavarėsi politika shqiptare, as shqiptarėt nė Ballkan, nuk duhet ta pranojnė, sepse ėshtė antitetezė direkte dhe indirekte e sė drejtės sė vetėvendosjes sipas Rezolutės 1514(XV) pėr njohjen e pavarėsisė popujve tė kolonizuar, tė OKB-sė, tė miratuar mė 14 dhjetor 1960; sipas Rezolutės 637(VII) tė drejtės sė popujve dhe kombeve pėr vetėvendojse, tė miratuar nga OKB-ja, mė 16 dhjetor 1952; sipas Rezolutės 2160(XXI) sė Aktit tė detyrueshėm pėr njohjen e sė drejtės sė vetėvendosjes popujve tė privuar nga kjo e drejtė, tė miratuar nga OKB-ja, mė 30 nėntor 1966..., etj.
Duke qenė se Kosova ėshtė ēėshtje koloniale, prandaj, edhe bashkėsia ndėrkombėtare moralisht dhe ligjėrisht ėshtė e obliguar tė kėrkojė vetėm zgjidhje antikoloniale, sikurse nė dhjetra e qindra raste tė shteteve tė shkolonizuara tė kontinentit tė Afrikės, tė Azisė, tė Amerikės Latine etj., pas pėrfundimit tė Luftės sė Dytė Botėrore (1945), si dhe pas pėrfundimit tė Luftės sė Ftohtė (1989). Nė kėtė rast, OKB-ja, as Amerika e as aleatėt e tyre nuk kanė asnjė arsye morale, as juridike ligjore, qė nė vend tė aplikimit tė sė drejtės sė vetėvendosjes (sipas Kartės sė OKB-sė dhe tė sė drejtės ndėrkombėtare) ndaj Kosovės, tė shterohen (materialisht, diploamtikisht dhe fizikisht) nė gjurmimin e formulave tė tjera serbomėdha dhe proserbe (siē ėshtė kjo formulė evropiane e Vuk Drashkoviqit: Mė shumė autonomi, mė pak pavarėsi), tė cilat disa qarqe politike tė Bashkimit Evropian (BE) kanė filluar ti testojnė seriozisht, si formula kompromisi politik, por jo edhe si zgjidhje me bazė historiko-juridike kushtetuese ndėrkombėtare nė favor tė zgjidhjes pėrfundimtare tė problemit kolonial tė Kosovės.
(B) Konsensusi gjithėserb kundėr pavarėsisė sė Kosovės (!)
Duke u mbėshtetur nė interepretimin e standardeve diplomatike tė vazhdimėsisė historike tė nacionalizmit autodesktruktiv serbomadh tė qėndrimeve dhe tė pikėpamjeve demokratike-evropiane tė politikės zyrtare tė SMZ-sė kundėr pavarėsisė sė Kosovės, sikurse dikur edhe ish-kryetari i «RFJ-sė», pėrkatėsisht i Serbisė dhe «oponenti» i tij( jo, pėr shkak tė politikės racionale dhe parimore ndaj zgjidhjes sė drejtė tė problemit kolonial tė Kosovės, sepse nė kėtė plan gjithėserb ishte arritur konsensusi i plotė jo vetėm nė relacionin Milosheviq-Drashkoviq, por edhe nė shkallėn nacionale, fetare dhe shtetėrore tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi, pavarėsisht nga «flamujt» ideologjiko-partiakė nacionalsocialistė. Divergjencat mes tyre kishin vetėm karakter tė luftės pėr pushtet), Slobodan Milosheviqi nėpėr mitingjet e tij antishqiptare nėpėr Kosovė dhe Serbi, edhe kryediplomati i sotėm i SMZ-sė, Vuk Drashkoviq nga «foltorja diplomatike» e Ministrisė sė Punėve tė Jashtme tė Serbisė nė Beograd ka apeluar nė kėtė formė: « Tė gjithė serbėt nė Serbi, pa dallim, duhet tė luftojnė pėr tė siguruar minimumin e interesit shtetėror dhe nacional serb, nė mėnyrė qė tregohet gatishmėria pėr evropianizimin e krahinės jugore serbe» (Tanjug, 19.10.2005).
Ja, pra, kjo ėshtė «oferta diplomatike» dhe e «vullnetit tė mirė» e politikės dhe e diplomacisė serbomadhe e SMZ-sė pėr t'u arritur «kompromisi politik» me shqiptarėt, Kosova shqiptare, ende konsiderohet si «interes minimum nacional dhe shtetėror serb», gjė qė sipas kėtij «standardi» tė politikės imperialiste tė Serbisė sė «demokratizuar» (nėn Vojsilav Koshtunicėn,kryeministėr, Boris Tadiqin, president tė Serbisė, si dhe nėn Vuk Drashkoviqin, kryeshef tė diplomacisė SMZ-sė etj.) duhet tė ngelė prapė nėn kthetrat e sundimit tė deritashėm kolonial tė Serbisė gjenocidale. Mirėpo, kjo «formulė», edhe pse nga V. Drashkoviq, ėshtė shpallur si «kriter rinovues evropian» pėr «krahinėn jugore serbe» dmth Kosovėn, e cila kurrnjėherė ligjėrisht nuk ka qenė serbe, por pjesė integrale e Shqipėrisė Etnike, sikurse edhe Medvegja, Vranja, Bujanoci, Presheva, Bllaca, Kurshumlia, Leskoviku etj., qė njihen sipas toponimit historiko-gjegrafik, gjeopolitik dhe etnik Anamorava. Mirėpo, si rrjedhim i falsfikimit tė historisė sė kombit shqiptar dhe tė Shqipėrisė Etnike, si Kosovėn, ashtu edhe vendet e theksuara tė Anamoravės deri nė qytetin e Nishit, politika, diplomacia, kisha dhe shkenca serbomadhe hegjemoniste i ka qujatur dhe, edhe sot i quan me emėrtimin «Juzhna Serbija»?! Ky ėshtė filli i lėmshit tė problemit kolonial serbomadh, qė kėrkon zgjidhje akute e jo «zgjidhje» tė ngutshme dhe tė pėrkohshme me masa paliative, qė favorizojnė edhe mė tej tė drejtėn e sovranitetit kolonial tė Serbisė mbi Kosovėn, nė saje tė ofertave proserbe tė «kalimtarėve tė rastit» me «valiza diplomatike» tė «shuttle diplomacy» nė relacionin Beograd-Prishtinė, por, patjetėr duhjet tė organizohet njė konferencė ndėrkombėtare, ku do tė vihej nė rend dite, shqyrtimi i problemit kolonial i Kosovės, si dhe i pjesėve tė tjera tė kolonizuara tė Shqipėrisė Etnike.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi
HYSENI
10 tetor 2005
EFEKTET NEGATIVE TĖ DIPLOMACISĖ SĖ KUNGULLIT TĖ PAPJEKUR DEMOKRATIK
· Pavarėsia
e kushtėzuar do tu bjerė taman vetėm Serbisė gjenocidale, serbomėdhnejve
kolonialistė, si dhe proserbėve, qė me gjithė shpirt e forcė po e mbrojnė atė
si antitezė tė pavarėsisė sė Kosovės-shtet sovran dhe i shkėputur pėrgjithmonė
nga trungu kolonial i Serbisė sė Madhe. Pavarėsia e Kosovės ėshtė e
padiskutueshme me palėn serbe, sepse ajo qė nga viti 1912, e ka shfrytėzuar si
koloni tė saj. Kėshtu qė pala shqiptare, edhe nuk ka se ēfarė tė debatojė nė
kėtė temė, pėr tu marrė vesh me palėn kolonizatore serbe, sepse ėshtė e ditur
historikisht, se Kosova ėshtė tokė shqiptare. Mirėpo, kuptohet, nė tė mund tė
jetojnė edhe tė tjerėt, qė e njohin dhe e konsiderojnė si vend tė vetin. Vetėm
pasi Kosova ta ketė fituar cilėsinė e subjektit juridiko-kushteues ndėrkombėtar,
atėherė qeveria shqiptare e Kosovės ligjėrisht dhe moralisht do tė fitonte tė
drejtėn pėr tė hyrė nė bisedime ndėrshtetėrore me Serbinė, por jo, assesi qė
ti ushtronte kėrkesė pėr njohjen e saj nga ana qeverisė serbe, por pėr
zhdėmtimin material 100-vjeēar tė shfrytėzimit tė burimeve nėntokėsore, si dhe
tė pasurisė tejtėr tė paluajtshme dhe tė luajtshme tė plaēkitur dhe tė
shfrytėzuar si nė kohė okupimi gjenocidal, ashtu edhe nė kohė paqeje tė hekurt.
*
* *
Tė gjithė ata spekulues tė filozofisė politike dhe tė injorimit tė sė drejtės historike kombėtare dhe ndėrkombėtare, qė nė forma tė ndryshme po orvaten ta mbrojnė formulėn pavarėsi e kushtėzuar tė Besnik Mustafajt, ska dyshim se vėrtet janė tė kushtėzuar dhe tė kufizuar psikopatologjikisht si nė aspektin etik profesional, ashtu edhe nė atė politik e kombėtar shqiptar, sepse as nė kuptimin doktrinar, as nė atė praktik, nuk kanė dėshmuar me asnjė argument tė vlefshėm, se teza e theksuar e diplomacisė sė kungullit mbėshtetet tė paktėn nė njė segment tė fundamentit tė qėndrueshėm juridiko-kushtetues, histgorik, demokratik dhe kombėtar. Mirėpo, kanė dėshmuar tė kundėrtėn: tendencėn, simpatinė, subjektivizmin, anėsinė, interesin e egos indivduale, grupore, partiake, mahallore a ndėrfqinjėsore serbosllave, duke u rreshtuar nė favor tė interesave tė tyre komplementare, qė gėrshetohen nė formėn mė sublime tė tė gjithė negativizmave tė formulės antikombėtare/pavarėsi e kushtėzuar tė ministrit tė Jashtėm tė Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, pėrkatėsisht tė qeverisė sė Sali Berishės, i cili, prapė, (sikurse nė vitin 1997 me rastin e mbrojtjes sė keqes, sė quajtur Aleksandėr Meksi, ish-kryeministėr, ia vuri flakėn Shqipėrisė) nė rolin e kryeministrit doli nė anėn e mbrojtjes sė fatkeqėsisė elementare, tė quajtur Besnik Mustafaj. Ky qėndrim i papėrpunuar kombėtarisht dhe diplomatikisht do tė ndikojė negativisht nė mbijetesėn e mėtejme tė qeverisė sė Sali Berishės, sepse pa asnjė arsye, ėshtė rreshtuar nė anėn e gabuar tė diplomacisė sė kungullit tė papjekur demokratik, cili brenda njė kohe shumė tė shkurtėr, do tė pjeket nė favor tė politikės sė opozitės dhe tė oponentėve e armiqėve tė tjerė tė pavarėsisė sė Kosovės.
Konstatim suplementar
Krahas konstatimit se deklaratat e Mustafajat kanė ngjallurr reagime negative nga politika e majtė, duke mos e cilėsuar si qėndrimin e vėrtetė tė shtetit shqiptar, por si njė reagim tė nxituar dhe personal tė Mustafajt(KJ,5.10.2005), e konsideroj tė vlefshėm edhe kėtė pjesė plotėsuese tė tij: - Jo vetėm politika e majtė, por ka reaguar e gjithė politika kombėtare shqiptare, duke i hudhur poshtė kategorisht si antivlera kombėtare tė tri deklaratat e pavarėsisė sė kushtėzuar tė Besnik Mustafajt. Nė favor tė kėtij konstatimi, ja njė shembull konkret: - autori i kėtij komenti nuk ėshtė as majtist, as djethtist, por vetėm njė intelektual i pavarur, nė shėrbim tė pėrjetshėm tė pohimit dhe tė mbrojtjes sė vėrtetės mbi lirinė, pavarėsinė dhe ribashkimin e domosdoshėm tė Shqipėrisė Etnike. Pra, pa ekuivoke, ėshtė bashkėmendimtar dhe bashkveprimtar i tė gjithė atyre, qė pa asnjė rezervė e mbėshtesin konceptin strategjik tė pavarėsisė sė Kosovės, ashtu siē ėshtė pėrcaktuar nė mėnyrė tė ligjshme dhe tė drejtė-me referendum (shtator 1991) populli shqiptar i Kosovės, sepse ēelėsi kryesor pėr hapjen e portave tė hekurta tė shtėpisė stėrgjyshore-Shqipėrisė Etnike ėshtė pavarėsimi i Kosovės nga sundimi kolonial shekullor i Serbisė sė Madhe. Pa realizimin e kėsaj aspirate shekullore tė tė gjithė shqiptarėve nė Ballkan, realisht Shqipėria e pėrgjysmuar /50%/ nuk do tė ketė fatin qė tė integrohet nė familjen evropiane tė quajtur: Bashkimi Evropian(BE), pavarėsisht nga dėshira e drejtuesve tė saj, si dhe nga premtimet boshe tė BE-sė, se Nė vitin 2014, Shqipėria do tė integrohet nė Bashkimin Evropian? Ndoshta? Pasi t i ketė plotėsuar standardet serbosllave-evropiane=pavarėsinė e kushtėzuar pėr Kosovėn tė diplomacisė sė kungullit tė qeverisė sė Sali Berishės, qė edhe nė shekullin XXI, ta heshtė me ēdo kusht problemin e pazgjidhur kombėtar shqiptar nė Ballkan. Ndryshe, nga bėrthama e integralistėve dhe e eurokratėve, do tė konsiderohej si fajtor-destabilizues kryesor i paqes dhe i sigurisė nė rajon.
Duhet tė mbajmė parasysh faktin se mbrojtja e interesit nacional gjithshqiptar nuk ėshtė pronė, as kapital e asnjė nidividi (qoftė edhe insitut i autrizuar dhe me kompetencė shtetė shtetėrore ai). Sė kėndejmi, as i Sali Berishė, as i Besnik Mustafajt, as pronė monoplizuese e asnjė partie, e asnjė lėvizjeje, e asnjė organizate, e asnjė asnjė ideologjie , e asnjė politike qoftė majtiste, qoftė djathtiste, por ėshtė ēėshtje e shenjtė madhore e gjithė kombin shqiptar pa dallim feje, krahine, ngjyrash partiake, ideologjike dhe politike. Prandaj, nė rastin konkret, kur ėshtė fjala pėr pavarėsinė e kushtėzuar tė Besnik Bustafajt, kanė tė drejtė dhe pėr detyrė kombėtare, politike e diplomatike, ta kritikojnė pa dallim, tė gjithė shqiptarėt (pavarėsisht nga rreshtimi i tyre politik, pozitė, opozitė, tė varur a tė pavarur etj.), qė e duan dhe janė tė gatshėm tė flijojnė pėr pavarėsinėsinė e plotė tė Kosovės, si krahinė e pashkėputshme e territorit indigjen e Shqipėrisė Etnike. Tanimė, kanė pėrfundua kohėrat e arta tė ideologjizimit, tė konfrontimit dhe tė instrumentalizimit tė popullit shqiptar, qė tė vetėpėrēahet dhe tė vetėvritet pėr interesa tė armiqve tė tij shekullorė serbosllavė ( si metoda tė rrezikshme dhe armė mė tė fuqishme armiqėsore pėr pėrēarjen dhe pėr shfarosjen e shqiptarėve nė shekuj) si nė Kosovė, ashtu edhe nė hapėsirat e tjera tė Shqipėrisė Etnike ( pavarėsisht nga problemet e shumta dhe nga realitetet ekzistuese dhe shqetėsuese nė terren). Tanimė ka vdekur pėrgjithmonė parulla armiqėsore antishqiptare: majtas, djathtas, prapa, anash, pas shpine, nė pusi, nė pabesi nė kurriz tė pavarėsisė sė Kosovės-Shqipėrisė Etnike. Me njė fjalė, parullat dhe formulat e tilla demagogjike dhe propagandistike krejt proserbe si kjo e Besnik Mustafajt pavarėsi e kushtėzuar, nė asnjė formė nuk duhet tė vijnė nė shprehje nė negociatat e ardhshme pėr Kosovėn, sepse ato janė varri mė i natyrshėm kolonial i pavarėsisė sė Kosovės, si dhe i pjesėve tė tjera tė Shqipėrisė Etnike.
Konstatimi i prerė dhe arbitrar i Besnik Mustafajt, ėshtė riprodhuar katėr herė radhazi pėr opinionin publik nė kėtė formė : Pavarėsia e kushtėzuar ėshtė zgjidhja e vetme pėr tė garantuar stabilitetin e Kosovės, dhe mė gjerė (Koha Jonė,5.10.2005).Ky konkluzion pėrputhet plotėsisht me zgjidhjen politike serbo-evropiane-antipavarėsi tė plotė Kosovės, qė ėshtė nė kundėrshtim me tė drejtėn historike, sepse Kosova ėshtė krahinė autoktone e Shqipėrisė Etnike, jo e Serbisė, as e Malit tė Zi. Gjithashtu, ėshtė nė kolizion me tė drejtėn ndėrkombėtare, sepse Kosovės i mohon tė drejtėn e vetėvendosjes sė saj mbi truallin dhe mbi popullėsinė e saj etnike shqiptare.
Duke qenė se deri nė kėto ēaste qeveria shqiptare, as presidenti i Shqipėrisė, Alfred Mosiu nuk e kanė kundėrshtuar draftin pavarėsi e kushtėzuar pėr Kosovėn tė ministrit tė tyre tė Jashtėm, Besnik Mustafaj, kjo do tė thotė qartė se politika zyrtare e Shqipėrisė, qė tani (pjellė e parakohshme e diplomacisė sė kungullit) ėshtė deklaruar botėrisht se jo vetėm e mbron autonominė e kushtėzuar pėr Kosovėn, tė propozuar nga Grupi Ndėrkombėtar i Krizave (GNK), qė nė vitin 2002, por edhe e ka cilėsuar si instrumentin mė tė pėrshtatshėm juridiko-kushtetues dhe politik pėr arritjen e kompromisit tė trupshėm antishqiptar me Serbinė kolonialiste dhe me partnerėt e saj evro-ndėrkombėtarė. Ky qėndrim absurd dhe i papėrgjegjshėm i politikės zyrtare tė qeverisė sė Sali Berishės, i ka zhgėnjyerė dhe indinjuar jo vetėm qarqet politike shqiptare nė Kosovė, por edhe e ka zėnė nė gjumė dhe e ka zhbalancuar edhe ekuilibrin e marrėdhėnieve diplomatike tė Amerikės, tė Bashkimit Evropian, tė Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara, tė Organizatės sė Sigurisė dhe Bashkėpunimit Evropian, tė Aleancės sė Atlantikut Verior /NATO/ etj., sepse asnjėri nga kėta faktorė relevantė tė bashkėsisė ndėrkombėtare nuk kanė mundur tė prognozojnė paraprakisht, qė pa e testuar fare diplomacinė shqiptare tė Tiranės, se tė gjithė mund tė jenė fitues tė barabartė tė llotarisė sė diplomacisė sė kungullit, pėrkatėsisht tė Republikės sė Shqipėrisė nė kurriz tė pavarėsisė dhe tė sė drejtės sė vetėvendosjes sė Kosovės si shtet sovran me atribute tė vlefshme tė subjektivitet juridiko-ndėrkombėtar.
Edhe pse askush nga aktorėt kyē tė bashkėsisė ndėrkombėtare (Amerika, OKB, OSBE, NATO, BE , Grupi i Kontaktit), tė involvuar nė zgjidhjen e konfliktit ndėrkombėtar tė Kosovės nuk kanė kėrkuar nga qarqet zyrtare tė Shqipėrisė, qė ajo tani, tė marrė atė barrė tė rėndė dhe pėrgjegjėsi historike tė pavarėsisė sė kushtėzuar, me qėllim qė Kosovės ti mbyllet goja pėr pavarėsinė e ligjshme dhe tė drejtė, para se tė fillojnė negociatat ndėrkombėtare pėr zgjidhjen pėrfundimtare tė statusit politiko-juridik e kushtetues tė Kosovės, me kėtė potez tė gabuar antidiplomatik, antishqiptar dhe antindėrkombėtar, qeveria e Shqipėrisė i ka vėnė fait acompli pikėsėpari Shtetet e Bashkuara tė Amerikės (njė nga aleatėt mė lojalė nė historinė e popullit shqiptar), ku deri tani, asnjė nga shtetarėt dhe diplomatėt e saj nuk kanė prejudikuar, as sugjeruar nė atė yrrnek absolutist zhdanovist (qoftė direkt apo indirekt) tė diplomacisė sė kungullit tė Besnik Mustafajt, se ēelėsi i vetėm pėr zgjidhjen e problemit kolonial tė Kosovės, ėshtė pavarėsia e kushtėzuar. Si rrjedhim, qėndrimi i theksuar i politikės dhe i diplomacisė sė Shqipėrisė, si flamurtare e mbėshtjes pa mbulesė tė formulės pavarėsi e pakushtėzuar Kosovės, pa dyshim do tė ndikojė negativisht nė politikėn strategjike tė fuqive evropiane dhe botėrore, tė cilat, edhe nėse deri tani kanė qenė tė rezervuara (me planet dhe draftet e tyre strategjike) ndaj pavarėsisė sė Kosovės, tashmė nuk kanė asnjė shans, qė tė jenė gabuar nė marrjen e vendimeve tė tyre lidhur me statusin e Kosovės, sepse diplomacia e kungullit tė Besnik Mustafajt, pėrkatėsisht e Sali Berishės ua ka hapur sytė me gisht, se ato nuk kanė fare nevojė qė tė kacafyten dhe tė zihen mes tyre pėr njė Kosovė tė vogėl, duke kėrkuar formulėn mė tė drejtė dhe mė tė arsyeshme pėr zgjidhjen e fatit tė saj historik, ngaqė Besnik Mustafaj me formulėn e tij antipavarėsi, tanimė e ka zgjidhur problemin kolonial tė Kosovės (!?) Atėherė, pse edhe Amerika, Grupi i Kontaktit, OKB-ja , BE-ja etj., tė mos e kenė miratuar kėtė opcion absurd tė diplomacisė qorre tė Shqipėrisė, i cili vėrtet, ėshtė njė nga alternativat mė tė kapshme, dhe me ēmimin mė tė lirė tė bashkėsisė ndėrkombėtare pėr arritjen e kompromisit politik me Serbinė e Madhe, por jo, kursesi, edhe me Kosovėn dhe me shqiptarėt e Shqipėrisė Etnike nė Ballkan. Pikėrisht, kėtu qėndron fatalizmi i diploamcisė sė kungullit, para se tė fillojnė bisedimet ndėrkombėtare pėr Kosovėn, (pa e cenuar, as kushtėzuar askush nga koniunktura e diplomacisė evro-ndėrkombėtare) doli me teoremėn pitagoreske serbo-sllave, duke iu apeluar faktorėve relevantė evro-ndėrkombėtarė, qė Kosovės, tia njohin vetėm pavarėsinė e kushtėzuar, duke konsideruar shqiptarisht dhe diplomatikisht , se kjo formulė, do tė jetė faktori mbizotėrues pėr garantimin e pavarėsisė sė nesėrme tė Kosovės, si dhe tė paqes dhe tė sigurisė nė Ballkan?! Pėrkundrazi, Amerika, as aleatėt e saj lojalė tė interesave tė saj startegjike nė Ballkan, nuk do tė duhej tė merrnin parasyshė mesazhin antishqiptar dhe antiamerikan tė diplomacisė sė kungullit, me qėllim qė nė bisedimet e ardhshme Kosovės tia imponojnė pavarėsinė e kushtėzuar, sepse kjo do tė ishte vetėm nė interes afatgjatė tė strategjisė dhe tė gjeopolitikės kolonialiste tė Serbisė sė Madhe, pėrkatėsisht tė qendėrsimit dhe tė ringjalljes sė
sferės sė interesit tradicional tė Rusisė dhe aleatėve tė saj sllavė dhe prosllavė nė dimensione ballkanike dhe evropiane.
Antidiplomacia e Tiranės nė diskurs, edhe me diplomacinė realiste
tė Kofi Annanit (!)
Ska dyshim se, strategjia dhe taktika e diplomacisė sė kungullit tė Besnik Mustafajt, e pėrfaqėsuar dhe e mbėshtetur zyrtarisht edhe nga kryeministri i qeverisė sė Shqipėrisė, Sali Berisha, pėrpos interesit nacional gjithėshqiptar, ėshtė nė diskurs flagrant edhe me diplomacinė reraliste tė Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė OKB-sė, Kofi Annan, i cili tė premtėn, mė 7 tetor 2005 nė prononcimin e tij zyrtar lidhur me miratimin e raportit vlerėsues tė emisarit tė tij special pėr Kosovėn, Kai Aide, nuk sugjeroi, as nuk prejudikoi kurrfarė zigjidhjeje kushtėzuese pėr Kosovėn sikurse ministri i Jashtėm i Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, se Kosovės duhet ti vihet vetėm shajkaqa kolonizuese e pavarėsisė sė kushtėzuar, por nė mėnyrė krejtėsisht tė natyrshme diplomatike dhe, krejtėsisht nė diskurs me diplomacinė absolute e kungullit, para masmediave nė Bernė, deklaroi se: Unė nuk mund tė them se ēfarė do tė jetė rezultati pėrfundimtar, por ēėshtja e pavarėsisė dhe ēėshtja e autonomisė, tanimė janė nė tryezė, tė cilat ne do ti shqyrtojmė me Beogradin dhe me Prishtinėn. (Internationl Herald Tribune,October 8-9, 2005,p.3). Ja, pra, pėrmbajtja e kėtij konkluzioni tė Kofi Annanit, ėshtė plotėsisht me bazė tė dialektikės sė diplomacisė sė mirėfilltė, sepse pėrjashton ēdo formė tendencioze tė ndėrhyrjes sė sojit tė besnikėve pėr tė spekuluar me teorinė politike tė lojės nė llogari tė deshifrimit tė saktė tė diplomacisė realsite tė Kofi Annanit. Tė shprehemi mė thjesht(pėr ta kuptuar mė lehtė autori i diplomacisė sė kungullit), Kofi Annani pėrmes deklaratės sė tij zyrtare, nė asnjė fjalė tė saj nuk ka propozuar, as nuk ka sugjeruar se Kosovės, duhet ti imponohet me ēdo kusht ndonjė a pėr mė tepėr pavarėsi e kushtėzuar, sikurse ėshtė deklaruar katėr (4) herė radhazi, kryediplomati shqiptar, Besnik Mustafaj, por vetėm se e ka paraqitur gjendjen faktike tė opcioneve tė theksuara, tė cilat presin nė tavolinėn e tij pėr tu diskutuar me tu hapur negociatat e ardhshme ndėrkombėtare pėr zgjidhjen e statusit pėrfundimtar tė Kosovės. Ndėrkaq, diplomacia e kungullit e Besnik Mustafajt, e shfaqur nė katėr akte nė formė diktati dhe urdhėri tė prerė, se Kosova, duhet tė shpėrblehet vetėm pavarėsinė e kushtėzuar si garant pėr ardhmėrinė e stabilitetit tė Kosovės dhe tė Ballkanit, nuk pėrbėhet nga asnjė elementet i diplomacisė sė mirėfilltė, por mė tepėr i gjason diplomacisė urdhėruese dhe tė padiskutueshme tė lidershipėve tė regjimeve totalitare dhe diktatoriale tė kohės sė komunizimit revizionist (40-vejēar) tė Nikita S. Hrushēovit, tė Nikolla Ēausheskut, tė Todor Zhivkovit, tė Eduard Gierek-ut, tė Josip B. Titos, tė Janosh Kadarit...,etj. Pėr kėtė arsye, diplomacia e kungullit, duhet tė eliminohet sa mė parė tė jetė e mundur nga skena politike kombėtare dhe ndėrkombėtare, sepse paraqet rrezik potencial jo vetėm pėr demokracinė, stabilitetin, sigurinė, paqen nė hapėsirat e Shqipėrisė Etnike, por edhe pėr inetresat strategjike aftagjata tė Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės nė Ballkan. Besnik Mustafaj, duke e mbrojtur me vetėdije opcionin pavarėsi e kushtėzuar, ai me kėtė opcion antipavarėsi Kosovės direkt dhe indirekt i jep tė drejtė politikės dhe diplomacisė kolonizatore tė Serbisė, qė tė mos heq dorė definitivisht nga e drejta historike e saj mbi Kosovėn si plaēkė koloniale 100-vjeēare tė saj.
Fundja, si diplomacia e kungullit e Besnik Mustafajt, ashtu edhe e atyre eksponentėtve tė saj, qė po veprojnė hapur besnikqe apo nė hije dhe nė prapavijė, tė rreshtuar nė anė tė ndryshme tė barrikadės, duhet ta kenė tė qartė se Kosova, nuk ėshtė biznes, as firmė private individuale, grupore, klanore, partiake, as krahinariste e sektariste e diplomacisė sė kungullit, tė drejtuar verbėrisht dhe antikombėtarisht nga Besnik Mustafaj, as e Serbisė gjenocidale tė Slobodan Milosheviqit, por ėshtė pjesė integrale e Shqipėrisė Etnike. Pra, pėr tė mos krijuar dilema tė panevojshme dhe mjegulla tė padavaritura (qė synim tė fundit kanė gllabėrimin e lirisė dhe tė pavarėsisė sė Kosovės, si dhe tė trojeve tė tjera etnike shqiptare) pėr opinionin publik kombėtar shqiptar, standardi diplomatik proserb: pavarėsi e kushtėzuar, duhet tė denoncohet nga i gjithė spektri politik, pėrkatėsisht nga mbarė kombi shqiptar si brenda, ashtu edhe jashtė Kosovės-Shqipėrisė Etnike.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.
Mehdi HYSENI
04 tetor 2005
PAVARĖSIA E KOSOVĖS NĖ REPRIZĖN E DIPLOMACISĖ SĖ KUNGULLIT (!)
Ma mirė dekė me u shue nėn hije,
se me jetue nji jetė robnie!
Politika dhe diplomacia e mirėfilltė nuk e njohin pėrmbajtjen e alla-maximės oportuniste-demagogjike armiqėsore : Mė mirė vonė se kurrė ; mė mirė njė gjysmėcopė, mė mirė njė gjysmasht...; mirė njė e keqe e vogėl se e madhe pėr kombin dhe pėr shtetin etj., sepse ata politikanė, diplomatė dhe ministra shqiptarė tė kallapit tė Besnik Mustafaj, Pėllumb Xhufi...,etj., qė e mbėshtesin kėtė soj antidiplomacie, do ti pėrpijė terri dhe errėsira e diplomacisė serbosllave mesjetare e car Dushanit-mizorit, e jo kursesi drita e lirisė dhe e pavarėsisė sė Kosovės shqiptare si shtet i pavarur dhe sovran, tė shkėputur nga Serbia kolonialiste. E keqja mė e madhe dhe mė e turpushme ėshtė se, diplomacia e kungullit e Besnik Mustafajt (ministėr i Jashtėm i Shqipėrisė) po vetidentifikohet me kryeneqėsinė e mentalitet diplomatik serbomadh tė diplomatėve dhe tė ministrave tė jashtėm tė dėshtuar tė Serbisė gjenocidale tė Slobodan Milosheviqit (tė cilėt qe pesė vjet janė duke lėshuar vezė nė burugun e Shevingenit nė Holandė, sepse, edhe ata, me ēdo kusht donin qė shqiptarėve tė Kosovės tua imponin : pavarėsinė e kushtėzuar,qė do tė thotė se : Kosova, edhe nė shekullin XXI, duhet tė mbetet nėn kapuēin integrues kolonialist dhe imperialist tė Serbisė). Po, kjo taktikė dhe strategji e diplomacisė proserbe, nė formė diktati dhe ultimatumi tė prerė e ministrit Bensik Mustafaj nuk pi ujė, edhe pse ky pėrmes angazhimit diplomatik tė tij, nė stilin edhe mė tė hollė, edhe mė elastik sesa tė ministrave dhe tė diplomatėve tė qeverisė sė jashtme (sepse ata vepronin jashtė atdheut) tė Esat P. Toptanit, tė stacionuar nė Paris(1920), po mundohet qė ta jetėsojė formulėn proserbe pavarėsi e kushtėzuar tė Grupit Ndėrkombėtar tė Krizave (GNK) nė disfavor tė njohjes sė pavarėsisė dhe tė sė drejtės sė vetėvendosjes sė Kosovės. Kėtė vizion diplomatik tė ministrit tė jashtėm shqiptar, nuk duhet ta pranojė as politika e as populli shqiptar i Kosovės, as i Shqipėrisdė. Arsyeja ėshtė tejet e qartė dhe shumė e thjeshtė: Kosova mė kurrė nuk ka shans, qė tė vihet nėn asnjė regjim, as protektrat kushtėzues kolonial tė Serbisė, qoftė edhe pėrmes mekanizmave tutorial tė Bashkimit Evropian, qė janė nė funksion tė evropianizimit tė Kosovės me mandat tė caktuar disavjeēar, duke i garantuar Serbisė, se Kosova territorialisht, edhe mė tej (brenda njė kohe tė pacaktuar) nuk do tė ketė gjasė reale, qė tė shkėputet nga territori intergal etnik dhe shtetėror i saj.
* * *
Me ripohimin pėr herėn e dytė tė tezės pavarėsi e kushtėzuar, Besnik Mustafaj (ministėr i Punėve tė Jashtme tė Republikės sė Shqipėrisė) vėrtet e dėshmoi konstatimin aksiomatik dhe racional tė Ismail Kadares, se ai gabimisht dhe pa asnjė meritė ka hyrė nė diplomacinė shqiptare. Pėr mė tepėr, ai farė alla-ministri i jashtėm, me potezin e tij rikonfirmues tekanjoz, iracional, antidiplomatik dhe antikombėtar shqiptar prapė e ka pėrsėritur reprizėn e tij tė diplomacisė sė kungullit : se Kosova duhet tė pėrfitojė pas negociatave pavarėsinė e kushtėzuar...(Shekulli,30 shtator 2005).
Sipas logjikės diplomatike tė Besnik Mustafaj, domethėnė pas mbylljes sė negociatave me palėn serbe dhe me atė ndėrkombėtare,duke pėrfshirė kėtu edhe diplomacinė destruktive tė tij nė emėr tė Republikės sė Shqipėrisė, patjetėr Kosovės duhet ti imponohet pavarėsia e kushtėzuar?! - Shtrohet pyetja pse Kosovės duhet ti imponohet kjo formulė ēoroditėse e Besnik Mustafajt, kur tėrė opinioni publik i brendshėm dhe i jashtėm ndėrkombėtar ėshtė nė dijeni se: (a) Populli shqiptar i Kosovės me mjete paqėsore dhe tė ligjshme demokratike nė frymėn e sė drejtės ndėrkombėtare (Deklarata Kushtetuese, 2.VII.1990; Kushtetuta e Kaēanikut, 7.IX.1990; Referendumi 26-31.IX.1991), ėshtė pėrcaktuar qė Kosovės ti njihet e drejta e vetėvendosjes, qė kupton dhe nėnkupton pavarėsinė e plotė tė Kosovės nga sundimi i deritashėm 100-vjeēar i Serbisė kolonialiste; (b) Ushtria Ēlirimtare e Kosovės(UĒK), luftėn e saj tė drejtė ēlirimtare kombėtare nuk e ka zhvilluar, qė Kosovės ti njihet asnjė lloj autonomie serbe, proserbe,as evropiane, as proevropiane, sikurse qė ėshtė formula sakate: pavarėsi e kushtėzuar, tė cilėn me ngulmė dhe nė mėnyrėn mė hipokrite dhe mė tė turpshme, pa asnjė fije sensi diplomatik, as kombėtar, e mbėshtet pa asnjė rezervė, Besnik Mustafaj, por UĒK-ja ka luftuar, qė Kosovės ti njihet e drejta e pavarėsisė dhe e vetėvendosjes sė plotė nga Serbia, ashtu siē ėshtė deklaruar nė mėnyrė tė vullnetshme mbi 98% shumcia dėrrmuese e popullit shqiptar nė vitet e 90-tė shekullit XX. Kėto dy komponente tė rėndėsishme asesi nuk mund tė injorohen, as tė manipulohen qoftė edhe nga antidiplomacia e Besnik Mustafajt, i cili pa asnjė arsye, as argument tė justifikueshėm e kapur pėr bishti variantin e GNK-sė: pavarėsi e kushtėzuar, gjė qė ky variant ėshtė vetėm nė llogari tė politikės dhe diplomacisė kolonialiste tė Serbisė, pėrkatėsisht tė Unionit tė SMZ-sė, si dhe tė pazarxhinjve tė tryezave tė ndryshme diplomatike tė Bashkimit Evropian, tė cilėt sipas standardeve tė shumėfishta integruese, demokratike, multietnike, pluraliste, tanimė pėr Kosovėn kanė hartuar edhe draftet e tyre: pavarėsi e kushtėzuar, pavarėsi funksionale, pavarėsi substancionale etj. (Pėr tė gjitha kėto variante, qė janė nė disfavor tė sė drejtės sė vetėvendosjes dhe tė pavarėsisė sė Kosovės, mė gjerėsisht dhe, nė formė eksplicite, tė trajtuara nė frymėn teoriko-shekncore, mund ti lexoni nė analizėn me titull: : JO KOLONI MODERNE, POR KOSOVĖ TĖ PAVARUR NĖ EVROPĖN E INTERUAR DEMOKRATIKE (Shih tekstin integral nė: Liria Kombėtare,31.08.2004),
Ministri i Punėve tė Jashtme tė Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, me rastin e ripohimit tė tezės pavarėsi e kushtėzuar Kosovės, vėrtet provoi se nuk ka asnjė lidhje tė ngushtė, as tė gjerė diplomatike kombėtare, as ndėrkombėtare, sepse i mungon arsimimi elementar, i domosdoshėm nga diplomacia dhe politika e jashtme. Mirėpo, ky hendikep nuk mund tė jetė vetėm ēėshtje personale e ministrit Mustafaj, por ky problem, duhet tė shikohet nė kuptim tė thellė dhe tė gjithanshėm, si problem serioz pėr interesin e pėrgjithshėm kombėtar dhe shtetėror tė Qeverisė sė Republikės sė Shqipėrisė, sepse Besnik Mustafaj, me deklaratat e tij antidplomatike dhe antikombėtare kundėr pavarėsisė dhe tė sė drejtės sė vetėvendosjes sė Kosovės me antitezėn e tij :Pavarėsi e kushtėzuar Kosovės, provoi se ai nuk e njeh (A,B, C-nė) e diplomacisė. Pėr kėtė arsye, ai edhe mė tej po vazhdon me avazin e pėrsėritjes sė gabimeve tė tij, jo vetėm nga fusha e diplomacisė, por edhe nga mosnjohja e historisė sė marrėdhėnieve serbo- shqiptare. Ja, kėtė konstatim tonin, e vėrtetojnė edhe ky gabim vulgar i dialektikės sė diplomacisė sė tij, tė hendikepuar si nė aspektin doktrinar profesional, ashtu edhe nė atė praktik: E rėndėsishme ėshtė qė komunteti ndėrkombėtar tė mbėshtesė njė variant qė prodhon stabilitet afatgjatė pėr vendin, paqe jo vetėm nė Kosovė, por edhe nė rajon.(Shekulli, 30.09.2005).
Ky konstatim i ministrit tė Jashtėm tė Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, ėshtė i diskutueshėm dhe i papranueshėm si pėr interesin e diplomacisė kombėtare e shtetėre tė Shqipėrisė, ashtu edhe tė Kosovės, si dhe tė diplomacisė amerikane nė Ballkan, sepse pavarėsia e kushtėzuar pėr Kosovėn, nė asnjė kuptim, dhe nė asnjė variant nuk mund tė jetė kurfarė instrumenti demokratik dhe ligjor, qė do tė mund tė krijonte ndonjė predispozitė qoftė nė kuptim tė ngushtė a tė gjerė tė stabilitetit afatgjatė jo vetėm nė Kosovė, por edhe nė rajon, ashtu siē ka konkluduar diplomatikisht Besnik Mustafaj nė rikonfrmimin e dytė tė sugjerimit dhe tė mbėshtetjes sė pavarėsisė sė kushtėzuar, tezė kjo e GNK-sė, tė cilėn deri tani, pėrpos diplomatit Besnik Mustafaj, nuk e ka pranuar nė atė variant origjinal as diplomacia e as politika jashtme e SMZ-sė. Pėrkuindrazi, po qe se Kosovės i imponohet pavarėsia e kushtėzuar e Besnik Mustafajt, ajo do tė jetė shkaktari kryesor, qė populli shqiptar i Kosovės, sėrish tė vihet nėn armė pėr tė mbrojtur me ēdo kusht tė drejtėn e tij legjitime dhe legale pėr ēka ėshtė pėrcaktuar nė mėnyrė paqėsore dhe me luftėn ēlirimtare kombėtare tė UĒK-sė=KOSOVA E PAVARUR nga Serbia pushtuese gjenocidale.
Prandaj, diplomati B. Mustafaj, ka rėnė nė gabim tė dyfishtė (kuptohet, me arsye, sepse ai ende nuk ka lexuar asnjė abetere diplomatike, e cila ėshtė parakusht, qė kėrkohet pėr provimin kualifikues tė studentėve, tė cilėt e regjistrojnė Fakultetin e Shkencės sė Diplomacisė dhe tė Marrėdhėnieve Politike dhe Juridike Ndėrkombėtare), kur ėshtė shprehur me guxim kėmbėngulės dhe diplomatikisht, se pavarėsia e kushtėzuar pėr Kosovėn si hap i parė eksperimental, do tė ketė efekt prodhues pėr paqen dhe sigurinė dhe stabilitetin afatgjatė jo vetėm pėr Kosovėn, pėr tėrė rajonin(!?) Pikėrisht, nė kėtė stil tė Besnik Mustafajt, me dhjetra herė ėshtė prononcuar edhe politika e jashtme dhe diplomacia zyrtare e Serbisė sė Vuk Drashkoviqit: Kosova duhet evropianizuar, por kuptohet sipas standardeve ndėrkombėtare tė Serbisė: Njė Kosovė me autonomi tė kushtėzuar(natyrisht, me pėrmbjatje tė interesit serbomadh, ashtu siē po e pėlqen kohėve tė fundit, edhe diplomacia miope e ministrit, B. Mustafaj)., qė Kosovės, edhe gjatė afatit tė prejudikuar tė protektoratit evropian, nė mėnyrė civilizue, demokratike, ligjore, integruese, multietnike, ti garantohet statusi i deritashėm kolonial nėn Serbi. Ky do to ishte efekti pozitiv pėr pavarėsinė dhe vetėvendosjen e Kosovės, i cili, si nė afat tė pėrkohshėm (eksperimental), ashtu edhe nė atė afatgjatė, do tė gjeneronte vetėm luftė tė pėrgjakshme, krizė permanente dhe viktima tė reja shqiptare si nė Kosovė, ashtu edhe nė mbarė hapėsirat e Shqipėrisė Etnike, qė do tė pėrflaknin tėrė Ballkanin. Mirėpo, pėr tu parandaluar njė rrezik i kėtillė tragjilk si pėr shqiptarėt, ashtu edhe pėr gjithė Ballkanin, politika e jashtme dhe diplomacia e Republikės sė Shqipėrisė, do tė duhej nė mėnyrė urgjente, qė tė revidojė kursin e gabuar tė saj, tė drejtuar nga ministri i Jashtėm shqiptar, Besnik Mustafaj, i cili me deklratat e tij tė papeshuara antikombėtare dhe antidiplomatike lidhur me statusin e Kosovės, e ka kompremtuar rėndė dhe paprecedencė interesin e pėrgjishėm kombėtar dhe shtetėror tė Shqipėrisė si nė planin e brendshėm gjithėshqiptar, ashtu edhe nė atė ndėrkombėtar. Mė saktėsisht, Besnik Mustafaj, si kuadėr i tillė, i zjdhur me gishta tė ndėrgjegjės demokratike e jo sipas meritės sė tij profesionale, nuk mund tė jetė asesi nė nomenklaturėn e Ministrisė sė Punėve tė Jashtme tė Republikės sė Shqipėrisė, e lėre mė tė jetė kryendėrtues , kryedrejtues, kryeprejektues dhe kryeartikulues i saj, sepse sheshit i mungon edukimi dhe arsimimi profesinal fillestar nga fusha e diplomacisė. Pavarėsisht nga fakti, se ai ngushėllon vetėveten me kėmbėngulje dhe me tekanjozitet, qė ka njohuri tė mjaftueshme nga sfera e diplomacisė, vetėm dy deklaratat e fundit lidhur me statusin e Kosovės, provojnė sheshit se ai bredna 24-ve, me procedurė tė shkurtėr tė kryetarit tė shtetit, Alfred Moisu, ėshtė dashur tė revokohej jo vetėm nga posti i ministrit tė Jashtėm, por edhe nga strukura e Ministrisė sė Punėve tė Jashtme tė Republikės sė Shqipėrisė.
Prandaj, pavarėsisht nga bindjet e kota cdhe iluzore tė B. Mustafajt sesa ai ėshtė i ngritur diplomatikisht, kursesi dhe, nė asnjė aspekt nuk mund tė quhet potez diplomatik a i urtė, as i dobishėm jetėrsimi dhe spekulimi i tezave tė huaja, siē ėshtė rasti konkret i tezės sė GNK-sė: pavarėsi e kushtėzuar pėr Kosovėn, edhe pse kėtė, B.Mustafaj e quan sikur tė ishte tezė origjinale dhe e kapshme e diplomacisė sė Ministrisė sė Jashtme tė Shqipėrisė, sepse nuk ėshtė nė interes as tė Kosovės,, as tė tė Shqipėrisė, as tė paqes, as tė qėndrueshmėrisė, as tė sigurisė e bashkėpunimit ndėrshtetėror nė Ballkan, pėrkundreazi imponimi dhe zbatimi i njė formule tė tillė strategjiko-taktike evropiane-serbe, do tė shpiente nė katastrofė tėrė Ballkanin. Me njė fajlė, tė gjitha ato diploamci preventive, sikurse diplomacia e B. Mustafajt, qė me kokėfortėsi antidiplomatike dhe iracionalizėm e sugjerojnė dhe e mbėshtesin tezėn pavarėsi e kushtėzuar Kosovės, domethėnė, qė tani janė tė gatshme edhe ushtarakisht ta mbrojnė atė koncept kushtėzues nė favor tė krijimit tė ekiuilbrit tė marrėdhėnieve serbosllave-evropiane nė Ballkan nė kurriz tė lirisė dhe tė pavarėsisė sė Kosovės dhe tė shqiptarėve pėrbrenda Shqipėrisė Etnike.
Tjetėr gabim i pafalshėm dhe komik, qė nuk ka lidhje as me realitetin, as me diplomacinė, as me historinė shqiptare tė Kosovės-Shqipėrisė Etnike, ėshtė edhe ky: ... Varianti mė i mirė pėr Kosovėn dhe mė gjerė ėshtė pavarėsia e kushtėzuar, qė presupozon pavarėsi tė padiskutueshme presupozon njė kohė pjekurie pėr kėtė pavarėsi dhe monitorimin e ngushtė tė komunitetit ndėrkombėtar pėr tė garantuar tė drejtat e pakicės serbe dhe tė pakicave tė tjera, nė bazė tė standardeve ndėrkombėtare, pėr tė garantuar ndėrtimin e njė shteti tė shėndetshėm ligjor. Unė do ta mbėshtes deri nė fund njė version tė tillė(Shekulli, po aty, 30.09.2005).
Rrotulloje, shkokloje a pėrktheje nė ēfarėdo gjuhe diplomatike tė botės qofshin ato, ky konstatim fund e krye ėshtė diletant dhe i paqėndrueshėm, sepse nuk shpreh asnjė dozė realizimi tė historisė sė Kosovės si koloni e Serbisė, por dioptria diplomatike e B. Mustafajt, atė e sheh vetėm si problem minoritar, ashtyu sikurse diplomacia, politika dhe kuazishkenca e Serbisė gjenocidale, zgjidhjen e tė cilit, gjithashtu e sheh vetėm pėrmes opcionit sakat politik pavarėsi e kushtėzuar?! Pse, me kaq injorancė dhe arrogancė tė papėrmbajtur dhe me bidnje tė patundur kombėtare dhe profesionale, Besnik Mustafaj tenton ti imponohet dhe, nė tė njėjtėn kohė, ta vėrė para aktit tė kryerė politikėn zyrtare tė qeverisė sė Kosovės, si dhe popullin shiptar tė Kosovės, cili qe mė se 100 vjet ka derdhur gjak, djerėsė e sakrificė pėr tė dalė nga kthetrat tiranike-gjenocidale tė Serbisė sė Madhe? Pėrgjigjja justifikuese e tij ėshtė kjo: sepse pavarėsia e kushtėzuar kinėse siguron dhe pėrshpejton procesin e pavarėsisė sė Kosovės nė perspektivė, si dhe ėshtė garanci pėr njohjen dhe respektimin e pakicės serbe dhe pakicave tė tjera nė bazė tė standardeve ndėrkombėtare(Po aty, 30.09.2005). (Ndoshta), pėr lexuesin e zakonshėm, qė nuk ka njohuri nga e drejta kombėtare dhe ndėrkombėtare, nga diplomacia dhe marrėdhėniet politike ndėrkombėtare, ky definicion diplomatik i nocionit pavarėsi e kushtėzuar pėr zgjidhjen e pėrkohshme tė statusit tė Kosovės, do tė ishte i pranuar dhe i miratuar, por jo assesi nuk ėshtė i pranueshėm dhe i rekomandueshėm, edhe pėr politikėn dhe diplomacinė e qeverisė aktulate tė Kosovės, as pėr njohnjohėsit e profilizuar tė politikės, tė diplomacisė, as tė drejtėsisė shqiptare, sepse si nė aspektin doktrinar, ashtu edhe nė atė praktik dhe kombėtar, e kanė mė se tė qartė, se vetė fjala e kushtėzuar do tė thotė mohim i asaj qė ėshtė e pakushtėzuar. Ky ėshtė raporti sqarues nė kuptimin e sė pėrgjithshmes sė kėtyre dy nocioneve, qė janė asimetrike dhe, si tė tilla e pėrjashtojnė njėra-tjetrėn. Ndėrkaq, nė kuptimin juridik ndėrkombėtar, deri mė sot nė asnjė tekst nga kjo fushė, nuk gjendet ndonjė pėrkufizim i pavarėsisė sė kushtėzuar as si parim, as si e drejtė, as si kategori e as si institut, as si standard juridiko-ligjor dhe demokratik, (as i shkruar, as i aplikuar) pėr zgjidhjen e konfilketeve ndėrkombėtare, pėrkatėsisht tė zgjidhjes sė problemeve koloniale, siē ėshtė rasti kolonial i Kosovės. Si rrjedhim, as shkencėrisht, as praktikisht aplikimi i standardit ndėrkombėtar serbosllav: pavarėsi e kushtėzuar nuk shpie nė asnjė pėrshpejtim tė pavarėsimit tė Kosovės, as tė ndėrtimit tė ndonjė shteti tė shėndetshėm ligjor as pėr vetėshqiptarėt e as pėr minoritetin serb nė Kosovė, ashtu, siē ėshtė shprehur naivisht dhe nė mėnyrė diletante, ministri shqiptar, Besnik Mustafaj, nė formėn e propagandės sė politikės dhe tė diplomacisė serbe tė Beogradit zyrtar dhe tė Kishės Ortodokse Serbe, se shqiptarėt, me ēdo kusht duhet tė pengohen nė realizimin e sė drejtės sė pavarėsisė dhe tė vetėvendosjes sė tyre. E, pra, ēfarė Kosove e shėndetshme mund tė krijohet, ashtu siē po sheh ėndrra,pavarėsia e kushtėzuar e Besnik Mustafaj, kur nuk pėrfillet historikisht, ligjėrisht, demokratikisht, politikisht, diplomatikisht dhe moralisht e drejta e vetėvendosjes sė shumicės dėrrmuese shqiptare mbi 90%, sepse Kosova ėshtė ēėshtje koloniale, dhe jo minoritare. Ēfarė do thotė kjo nė aspektin juridiko-politik, diplomatik dhe historik? - Sė pari, nėse bashkėsia ndėrkombėtare pėrfill standardet juridike ndėrkombėtare, si dhe Kartėn e OKB-sė, etj., shqiptarėve (mbi 90%), duhet tua njohė tė drejtėn e vetėvendosjes, e pastaj mbi kėtė drejtė dhe mbi kėtė parim, mund tė ndėrtohen standadet plotėsuese pėr liritė dhe tė drejtat e pakicave kombėtare, si dhe tė pakicės serbe. Pra, nėse bashkėsia ndėrkombėtare dhe diplomacia proserbe e Besnik Mustafajt pėrfill kėtė prioritet tė domosdoshėm ligjor, moral dhe diplomatik, atėherė, vėrtet, ekziston gjasa qė Kosova tė ndėrtohet nė njė shtet tė shėndetshėm, pėrkatėsisht tė pakushtėzuar pėr tė gjithė qytetarėt e saj, por jo asesi sipas skemės sė mbrapshtė tė diplomacisė asstrologjike tė Besnik Mustafajt, sė pari, garanci pėr tė drejtat e minoritet serb etj., e pastaj, pas disa vitesh,dekadash a shekujsh, dmth pasi tė jenė pjekur kushtet dhe shqiptarėt e Kosovės tė fitojnė eksperiencė se si duhet drejtuar shteti, do tė vinte nė shprehje njohja e pavarėsisė sė plotė dhe e padiskutueshme?!
Shprehur popullorqe, kjo do tė thotė derisa tė piqet kungulli i diplomacisė sė Besnik Mustafjat, Kosovės nuk duhet ti njihet kurrfarė pavarėsie e plotė, sepse sipas logjikės sė diplomacisė sė tij destruktive dhe kushtėzuese, Kosova ende nuk paskėsha kuadra tė mjaftueshme dhe tė afta politike dhe diplomatike pėr drejtuar shtetin e pavarur dhe sovran shqiptar?! Ky konstatim hipotetik dhe cinik fund e krye, sipas shabllonit tė cirkut diplomatik, Besnik Mustafaj, ėshtė i barasvlershėm jo vetėm me diplomacinė e sotme tė Serbisė gjenocidale dhe antidemokratike tė Vojislav Koshtunicės dhe Vuk Drashkoviqit, por edhe me propagandėn dhe me diplomacinė e vjetėr antishqiptarde tė Serbisė sė Nikola Pashiqit dhe tė Esat Pashė Toptanit, se shqiptarėt nuk duhet njohur si komb mė vete, por duhet shtypur dhe mbajtur nė sundimin kolonial serbosllav, sepse nuk janė tė aftė pėr tė pasur dhe vetėqeverisur shtetin e tyre.
Ka edhe shumė ēka tė thuhet nė lidhje me temėn diplomatike tė dy prononcimeve tė Besnik Mustafjat pėr mbėshtetjen blanko tė pavarėsisė sė kushtėzuar si zgjidhje pėrfundimtare tė statusit tė Kosovės. Mirėpo, ne kemi prekur vetėm disa nga pikat mė fatale tė konkluzioneve tė tij antikombėtare, antidiplomatike, antiligjore, antimorale tė deklratave tė tij tė theksuara lidhur me prejudikimin dhe me imponimin e formulės sė tij origjinale=pavarėsi e kushtėzuar, si antitezė dhe kundėrargument institutit tė vetėvendojes dhe pavarėsisė sė plotė tė Kosovės.
Sė fundi, duhet ta pėrkujtojmė seriozisht diplomacinė astrologjike afatgjatė tė Besnik Mustafajt, qė tė mos pėrzihet nė ēėshtje tė brendshme, as tė jashtme tė Kosovės, sepse ka kush ti dalė Zot Kosovės. Pavarėsisht nga bindja e gabuar dhe qėndrimi arrogant i B. Mustafajt, se politikisht pa e u pjekur kungulli Kosova duhet tė jetė e varur dhe e kushtėzuar nėn protektoratin dhe sovranitetin e huaj kolonial demokratik evropian-serbosllav, sepse ky variant propagandistik i B. Mustafajt na qenka instrumenti mė racional, mė ligjor, mė demokratik dhe mė i avancuar, si dhe GARANT KRYESOR pėr krijimin dhe ruajtjen e paqes, tė sigurisė dhe tė stabilitetit nė Kosovė, pėrkatėsisht nė Ballkan?! Kėtė deklaratė, ta kishte pohuar Boris Tadiqi (kryetar) ose Vuk Drashkoviqi (ministėr i Jashtėm) tė Serbisė, pėrkatėsisht tė SMZ-sė, do tė ishte e tepėrt dhe pėr ēdo gjykim ngase pėr zgjidhjen e ēėshtjes sė statusit pėrfundimtar tė Kosovės, do tė vendosė vetėm populli shqiptar i Kosovės, ashtu siē ėshtė pėrcaktuar me Deklaratėn Kushtetuese, mė 2 korrik 1990, me Kushtetutėn e Kaēanikut, mė 7 shtator 1990 dhe me Referendum, mė 26-31 shtator 1991. Kėshtu qė, as populli e as politika pėrfaqėsauese dhe legjitime e tij nuk kanė nevojė pėr kurrfarė diplomacie mbėshtetėse as tė Besnik Mustafajt, as tė kolegut tė tij Vuk Drashkoviq, tė cilėt, tanimė, nė forma tė ndryshme shprehėse tė diplomacisė akrobative tė tyre, janė dakorduar, qė problemin e Kosovės ta zgjidhin pėrmes standardit serbo-evropian, tė njohur me emrin: pavarėsi e kushtėzuar. Ja, pra, kjo ėshtė diplomacia origjinale e Besnik Mustafajt, e cila paralajmėron SMZ-nė dhe partnerėt e saj evropianė tė BE-sė, se diplomacia dhe politika e jashtme e Shqipėrisė, qysh tani janė tė gatshme, qė tė ushtronjė trysni dhe diktat ndaj politikės zyrtare tė qeverisė sė Kosovės, qė tė pranojė pavarėsinė e kushtėzuar, si opcion shpėtimtar pėr tė ardhmen e Kosovės?! Mirėpo, duhet thėnė troē se kėtė formulė antishqiptare, diplomacia e kungullit tė Besnik Mustafajt mund ta shes vetėm nė Beograd, nė Podgoricė, nė Shkup, nė Athinė etj.,(dhe, vėrtet, po qe se kryekunglli ia arrin, qė kėtė produkt diplomatik ta shesė nė tregjet e metropoleve tė theksuara serbosllave, ai vėrtet, edhe do tė shpėrblehet me ēmimin nobel serbosllav-evropian pėr vendosjen e paqes nė Ballkan, si rrjedhim i sakrifikimit tė pavarėsisė sė Kosovės) sepse nuk ka tė bėjė fare me Kosovėn, as me shqiptarėt e Kosovės. Prandaj, as politika, as diplomacia e Kosovės nuk janė tė obliguara, qė ta pėrfillin nė asnjė formė draftin e diplomacisė sė kungullit, sepse ėshtė kopje origjinale e diplomacisė serbomadhe dhe e mbėshtetėsve tė saj tradicionalė rusofilė.
Ja, kjo ėshtė agjenda e objektivave prioritare tė diplomacisė origjinale tė Besnik MUstafajt, e cila me lecka tė vjetra dhe tė palara tė rrobaqepėsve tė huaj po tenton, qė tė ndėrtojė strategjinė profesionale dhe moderne tė saj nė arenėn e marrėdhėnieve ndėrkombėtare. Mirėpo, nė esencė, efekti i njė diplomacie tė kėtillė ėshtė i kundėrt, sepse me vetėdije tė plotė dhe haptazi mohon interesin nacional dhe shtetėror tė Kosovės dhe tė Shqipėrisė. Prandaj, derisa nuk kanė filluar negociatat pėr Kosovėn, institucionet dhe organet pėrkatėse tė Republikės sė Shqipėrisė,duhet ta shpostojnė menjėherė ministrin e Jashtėm, Besnik Mustafajn, nė mėnyrė qė tė mos kompremetohet mė tej politika e jashtme dhe diplomacia e Shqipėrisė, pėr hir tė analfabetizimit diplomatik tė njė personi, qė ėshtė i etur pėr karrierė personale nė dėm tė interesit tė pėrgjithshėm kombėtar dhe shtetėror, sepse diplomacia nuk ka lidhje me shkrimtarologjinė e tij. Nuk ka fort rėndėsi se ēfarė dhe se vepra ka shkruar ai deri tani, ai mund tė ketė shkruar edhe ndonjė vepėrr tė dobėt nė kuptimin ideoartistik, e cila mund tė mos i ketė pėlqyer lexuesit. Mirėpo, nė politikė dhe nė diplomaci puna qėnmdron krejt ndryshe, njė gabim mund tė jetė fatal pėr tėrė kombin dhe shtetin, ai nuk ka shansė mė tė rishkruhet dhe tė korrigjohet, sikurse ndodh nė veprat e ndryshme letrare. Qė tė mos pėrsėritet njė tragjedi e kėtillė pėr Kosovėn dhe pėr Shqipėrinė, vetė Besnik Mustafaj, duhet tė latrgohet nė mėnyrė tė vullnetshme nga kolltuku i butė i ministrit tė Jashtėm, sepse me reprizimin e dy deklaratave antipavarėsi Kosovės e ka bindur opinion publik kombėtar shqiptar dhe atė ndėrkombėtar, se ai nuk ėshtė kuadėr pėrkatės qė mund ta drejtojė politikėn e jashtme tė Shqipėrisė ngase i mungon arsimimi elementar nga fusha e diplomacisė dhe e marrdhėnieve ndėrkombėtare. Po qe se vėrtet Besnik Mustafaj ka nuhatje diplomatike,ai do tė vepronte nė kėtė mėnyrė racionale dhe sipas kėsaj maksime diplomatike tė Sharl Dė Golit: Politikan dhe diplomat i shquar ėshtė ai person, i cili ėshtė nė gjendje, qė vetė ta vlerėsojė kohėn se kur duhet ikur nga pushtetI. Kėtė mesazh edukatov politiko-diplomatik tė ish-presidentit tė Republikės sė Pestė tė Francės, Sharl Dė Gol, me gjasė, duhet ta ketė lexuar, edhe Besnik Mustafaj gjatė mandatit tė tij katėrvjeēar si ambasador fuqiplotė i Republikės sė Shqipėrisė nė Francė. Ndryshe, do ta rikonfirmojė prapė diplomacinė e kungullit, qė do tė jetė aleat i papritur i diplomacisė serbosllave dhe tė pratnerėve tė saj tradicionalė tė luftimit tė pavarėsisė sė Kosovės, si dhe pjesėve tė tjera tė Shqipėrisė Etnike, duke iu sugjeruar dhe imponuar modele tė huaja kushtėzuese, qė nė tė vėrtetė atyre iu garantojnė agoninė e mėtejme koloniale nėn Serbi, Mal tė Zi, Greqi dhe Maqedoni.
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
24 shtator 2005
DERI KUR DO TĖ KŹNAQET DIPLOMACIA SHQIPTARE ME GJYSMA DHE ME KUSHTĖZIME KOLONIALE EVROPIANE-SLLAVE?!
*Politika dhe diplomacia e mirėfilltė nuk e njohin pėrmbajtjen e alla-maximės oportuniste-demagogjike armiqėsore : Mė mirė vonė se kurrė ; mė mirė njė e keqe e vogėl se e madhe pėr kombin dhe pėr shtetin etj., sepse kush mbetet vonė, e pėrpin terri dhe errėsira shekullore nėn robėri tė huaj.
Ėshtė fakt i pamohueshėm se kohėve tė fundit shtetarėt e Republikės sė Shqipėrisė, Alfred Moisiu/president/, Sali Berisha/kryeministėr/ dhe Besnik Musrafaj/ ministėr i Punėve tė Jashtme/ botėrisht kanė shprehur opinionin e tyre publik, se Kosovės duhet ti njihet pavarėsia, duke pėrfillur vullnetin e lirė tė popullit tė Kosovės, qė ai vetė tė vendosė pėr fatin e Kosovės. Ky ėshtė emėruesi i pėrbashkėt i pikėpamjeve dhe i qėndrimeve unanime tė politikės dhe tė diplomacisė zyrtare tė Republikės sė Shqipėrisė ndaj statusit tė ardhshėm tė Kosovės. Njė strategji tė kėtillė me karakter parėsor dhe prioritar tė interesit nacional tė pėrbashkėt lidhur me pavarėsinė e Kosovės, diplomacia dhe politika e jashtme e Shqipėrisė, ėshtė dashur ta pėrfillė dhe ta mbėshtetė me konsekuencė dhe nė mėnyrė koherente qė nga shpallaja e Republikės sė Kosovės (Deklarata Kushtetuese, 2.korrik 1990; Kushtetuta e Kaēanikut, 7.shtator 1990 dhe Referendumi gjithėpopullor, 26-31.shtator 1991). Nė kėtė kontekst, politika e brendshme /nė saje tė kapacitetit tė disponueshėm tė saj/ bėri atė qė bėri nė favor tė pėrkrahjes sė pavarėsisė sė Kosovės. Ndėrkaq, politika e jashtme dhe diplomacia e Shqipėrisė / gjatė qeverisjes sė mandatit tė parė tė Sali Berishės, e mėpastaj, pothuajse gjatė dy mandateve tė Fatos Nanos/ nė planin ndėrkombėtar tėrėsisht kanė qenė tė paralizuara nė sensibilizimin dhe nė afirmimin e sė drejtes sė vetėvendosjes sė Kosovės, edhe pse kushtet dhe rrethanat ndėrkombėtare ishin tejet tė volitshme pėr veprimin e diplomacisė ofensive tė Shqipėrisė, sepse Serbia gjenocidale disa vjet radhazi ishte e pėrjashtuar dhe e izoluar nga tė gjitha instiucionet dhe organizatat ndėrkombėtare /OKB, OSBE, BE etj./. Mirėpo, ne kėsaj radhe nuk e kemi temė bosht bilancimin e plusave dhe tė minusave tė deritashėm tė diplomacisė shqiptare lidhur me ēėshtjen e Kosovės (1990-2005), por do tė pėrqėndrohemi vetėm shkurtimisht nė rrjedhėn e ngjarjeve mė tė reja, tė hedhjes sė hapave tė parė tė diplomacisė sė nomenklaturės mė tė re diplomatike tė qeverisė sė Sali Berishės pėrkitazi me ēėshtjen e Kosovės.
(1) Prejudikimi i pavarėsisė sė kushtėzuar- nonsens diplomatik dhe kombėtar(!)
Ska asnjė dilemė, as dyshim se Shqipėria ėshtė e obliguar qė tė ngrejė zėrin lart (si nė OKB, nė OSBE, nė BE, nė Grupin e Kontaktit pėr Kosovėn, ashtu edhe nė institucionet dhe organizatat e tjera ndėrkombėtare) pėr tė mbėshtetur pa asnjė rezervė kėrkesėn e ligjshme dhe tė drejtė tė popullit shqiptar, qė Kosovės ti njihet e drejta e vetėvendosjes sipas sė drejtės ndėrkombėtare dhe Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, sepse historikisht Kosova ėshtė pjesė e pandashme e tėrėsisė sė Shqipėrisė Etnike, jo, kursesi e Serbisė, as e Malit tė Zi, shtete kėto imperilaiste, tė cilat me ndihmėn e Kongresit tė Berlinit (1878) dhe tė Konfrencės sė Ambasadorėve tė Londrės (1913) e pushtuan Kosovėn, Ulqinin, Tivarin, Hotin, Grudėn, Plavėn, Tuzin etj. dhe, qė atėherė e edhe sot i mbajnė ende nėn sundimin e tyre tė gjenocidit kolonial. Pėr kėtė arsye, ministri i Jashtėm i Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, nuk ėshtė dashur tė nxitojė me pohimin e deklaratės sė tij paragjykues, vertet gjysmake dhe tė hendikepuar si nė kuptim diplomatik, ashtu dhe nė atė kombėtar, se paska ardhur ēasti vendimtar, qė Kosovės ti njihet pavarėsia e kushtėzuar, duke u bazuar nė vullnetin e lirė tė popullit tė Kosovės, tė shprehur pėrmes metodave demokratike(Liria Kombėtare, 22.09.2005).
Edhe pse qarqet zyrtare tė qeverisė sė Kosovės deklaratėn e theksuar tė Besnik Mustafaj / se Kosovės duhet ti jepet pavarėsia e kushtėzuar/ e kanė vlerėsuar pozitivisht si avancim i politikės sė shtetit shqiptar karshi zgjidhjes sė statusit final tė Kosovės (Shih: Kosovapress, 22.09.2005), kjo deklaratė ėshtė e dėmshme, sepse pikėsėpari ėshtė nė kolozion me : /1/ tė drejtėn historike tė shqiptarėve mbi Kosovėn; /2/ tė drejtėn e vetėvendosjes, e cila nėnkupton shkėputjen e plotė tė Kosovės nga Serbia kolonialiste, si dhe /3/ tė drejtėn e shpehjes sė vullnetit tė lirė dhe demokratik tė popullit shqiptar tė Kosovės, tė sanksionuar nė: /a) Deklaratėn Kushtetuese tė 2 Korrikut 1990; /b/ Kushtetutėn e Kaēanikut, 7 shtator 1990, si dhe /c/ Referendumin gjithėpopullor, 26-31 shtator 1991. Pra,kėrkesa prejudikuese e kryediplomatit tė Shqipėrisė, Besnik Musatafaj, qė Kosovės ti njihet statusi i pavarėsisė sė kushtėzuar, ėshtė shumfishtė e dėmshme si pėr shkak tė fakteve tė theksuara, ashtu pėr shkak se pėrmbajtaj e saj ėshtė plotėsisht e barasvlershme dhe simetrike me konceptin e pavarėsisė sė kushtėzuar, tė hartuar katėr vite mė parė nga GNK-ja, si opcion i mundshėm pėr arritjen e kompromisit politik midis Prishtinės dhe Beogradit. Ē ėshtė e vėrteta, hartimi ie formulės sė pavarėsisė sė kushtėzuar pėr Kosovėn, nuk ėshtė bėrė nga ana e diploamcisė sė Shqipėrisė, as nga garnitura e diplomatike e Besnik Mustafajt, por nga ana e disa organizatave joqeveritare ndėrkombėtare, specialistėt e tė cilave konsiderojnė se pavarėsia e kushtėzuar e Kosovės, do tė ishte e pranueshme pėr tė dy palėt nė konflikt. Shikuar reaisht, kjo alternativė kompromisi politik, ėshtė e pranueshme vetėm pėr palėn serbe, sepse Kosova me pavarėsi tė kushtėzuar, de jure do tė ngelte sėrish nėn jurisdiksionin administrativ dhe territorial tė Serbisė, pėrkatėsisht tė SMZ-sė. Mė gjerėsisht, se ēfarė do tė jenė efektet dhe pasojat katastrfike tė pavarėsisė sė kushtėzuar pėr shqiptarėt e Kosovės, ministri i jashtėm i Republikės sė Shqipėrisė, Besnik Mustafaj ka nderin qė gjithanshmėrisht tė shqyrtojė kėtė analizė timen me titull: JO KOLONI MODERNE, POR KOSOVĖ TĖ PAVARUR NĖ EVROPĖN E INTERUAR DEMOKRATIKE (Shih tekstin integral nė: Liria Kombėtare,31.08.2004), ku pėr tė gjithė minusat e saj jam nė gjendje ti pėrgjigjem moralisht, ligjėrisht dhe profesionalisht gjithė opinionit kombėtar dhe ndėrkombėtar objektiv me pikėmbėshtetje argumentuese dhe justifikuese tė sė drejtės sė vetėvendosjes, qė mbi ēdo bazė pėrjashton alternativėn sakat antipavarėsi-pavarėsi e kushtėzuar Kosovės.
Edhe nė aspektin diplomatiko-propagandistik, deklarata e theksuar e Besnik Mustafajt ėshtė skandaloze, sepse indirekt mbėshtet formulėn politike pitagoreske serbe tė qeverisė sė Beogradit : Kosovės mė pak se pavarėsi, e mė shumė autonomi. E pėrkthyer nė gjuhėn diplomatike, esenca e kėsaj teze ėshtė e njėjtė me tezėn pavarėsi e kushtėzuar, tė cilėn nė formėn mė perfide tė politikės propagandistike tė Beogradit zyrtar, shefi i diplomacisė sė SMZ-sė, Vuk Drashkoviq, e pohoi botėrisht nė foltoren e Asamblesė sė OKB-sė,(Tanjug, 16.09.2005). Mirėpo, sa ia vlen, kur kėtė simulim diplomatik, nuk e ka nuhatur sensi deshifrues diplomatik i ministrit tė Jashtėm tė Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, duke menduar se replika e homologut tė tij V. Drashkoviq, ishte nė kundėrshtim me pohimin dhe mbėshtetjen e tezės sė tij, pavarėsi e kushtėzuar Kosovės. Pėrkundrazi, oponenca diplomatike e Vuk Drashkoviqit nė foltoren e keqpėrdorur tė OKB-sė nga ana e tij, ( duke i akuzuar pa tė drejtė dhe, pa asnjė argument tė vlefshėm shqiptarėt pėr ushtrimin e terrorizmit nė Kosovė ndajj minoritetit serb, si dhe politikėn e jashtme dhe diplomacinė e Shqipėrisė pėr ndryshimin e befasueshėm dhe tė papritur tė kursit tė saj zyrtar ndaj SMZ-sė, me rastin e deklaratės sė pohuar tė ministrit tė Jashtėm shqiptar, Besnik Mustafaj se Kosovės duhet ti njihet pavarėsia e kushtėzuar), ishte njė konfirmim i qartė i politikės dhe i diplomacisė serbomalazeze, se Beogardi, tanimė ėshtė i gatshėm tė pranojė ēdo formulė gjysmake me karakter kushtėzues tė autonomisė sė Kosovės, por jo, kursesi pavarėsi tė plotė, ashtu siē ėshtė deklaruar nė mėnyrė plebishitare tė ligjshme dhe demokratike populli shqiptar i Kosovės nė vitin 1990, dhe ashtu siē e ka zhvilluar luftėn e drejtė ēlirimtare dhe kombėtare UĒK-ja(1968-1999), qė tė shkėputet pėrgjithmonė nga vargonjtė famėkeqė tė kolonializmit shekullor serbomadh.
Nėse ministri jashtėm i Shqipėrisė, Besnik Mustafaj, e njeh mirė historinė dhe marrėdhėniet ndėrshtetėre midis Shqipėrisė Etnike dhe Serbisė sė Madhe, atėherė duhet patjetėr ta demonatojė tezėn e tij tė prejudikuar pavarėsi e kushtėzuar Kosovės, tė pohuar nė Sesionin jubilar tė 60-vjetorit tė Asamblesė sė Kombeve tė Bashkuara nė Nju-Jork.
Gjithashtu, duhet ta pėrkujtojmė shtabin diplomatik zyrtar tė Shqipėrisė nė krye me Besnik Mustafajn, se me njohjen e pavarėsisė sė kushtėzuar , ipso facto Kosova nuk fiton kurrfarė pavarėsie si subjekt juridik ndėrkombėtar, por ajo do tė mbetet sėrish e izoluar nė cilėsinė e sovranitetit kolonial tė Serbisė, dhe e kushtėzuar sipas metodave demokratike antivetėvendosje dhe antipavarėsi tė PROTEKTORATIT tė Bashkimit Evropian (BE). Kjo ėshtė formula mė e leverdishme dhe mė avancuese tė cilėn qarqet zyrtare serbe tė Beogradit, tanimė nė heshtje edhe e kanė pranuar nga partnerėt e tyre tė drejtpėrdrejtė tė Bashkimit Evropian (BE). Mė konkretisht, Beogradi zyrtar , jo vetėm se ėshtė pajtuar me njė kompromis tė tillė, por edhe ėshtė njė nga hartuesit e draftit pavarėsi e kushtėzuar. Mirėpo, kėtė kompromis politik serbo-evropian nė disfavor tė sė drejtės sė vetėvendosjes dhe tė pavarėsisė sė Kosovės, nuk do tė duhej ta pranonte as diplomacia zyrtare e Shqipėrisėm e as qeveria e Kosovės, pavarėsisht nga zhurma dhe pluhuri, qė do tė ngrihej nga sondazhet e propagandės dhe tė diplomacisė serbo-evropiane nga gjuha e diktatit dhe pozita e forcės nė favor tė arritjes sė kompromisit me ēdo kusht, qė Kosova nėn vellon e autonomisė sė kushtėzuar, tė ngelė prapė nėn ambrellėn e Serbisė kolonialiste si oazė e gjelbėr dhe e integruar nėn protektoratin e Bashkimit Evropian(BE).
Nėse Kosovės me ēdo kusht (domethėnė pa e marrė nė konsideratė shprehjen e vullnetit tė lirė dhe demokratik tė popullit shqiptar mbi 90%, qė kjo do tė ishte nė kundrshtimin me tė drejtėn historike dhe me tė drejtėn e vetėvendosjes sė tij, sipas sė drejtės ndėrkombėtare dhe Kartės sė Kombeve tė Bashkuara) i imponohet, qė ti vihet kapuēi i autonomisė sė kushtėzuar nė protektoratin evropian, atėherė politikės dhe diplomacisė shqiptare i mbetet , qė tė vendosė nė mėnyrė decidive: -Jo, nė asnjė fomė protektorat serbo-evropian, por PROTEKTORAT NĖN SOVRANITETIN E SHTETEVE TĖ BASHKUARA TĖ AMERIKĖS!
Unė do thosha ndryshe nga kosntatimi diplomatik i Besnik Mustafajt (tė cilin e kam dėgjuar nė Kosovė, kėtu e 16 vjet mė parė nė spekulimet e politikės sė lartė kosmopolite ), nėse nuk do tė pyetet as Tirana, as Prishtina, atėherė as Beogradi e as Brukseli i BE-sė, nuk do tė duhej tė pyeteshin, por vetėm Amerika do tė vendosė pėr fatin e statusit tė Kosovės, sepse me formulat stereotipe tė protektorateve kolonialiste dhe hegjemoniste tė Fuqive tė Mėdha tė Evropės (nė veēanti tė dy kryeprotagonistėve tė saj: Rusisė dhe Francės) dhe tė Serbisė sė Madhe gjenocidale, tanimė jemi ngopur kėtu e 100 vjet mė parė.
Prandaj, nėse si shkak dhe pasojė e krijimit tė kushteve dhe tė rrethanave tė pafavorshme dhe imponuese tė bashkėsisė ndėrkombėtare, shqiptarėt e Kosovės do tė detyroheshin qė ta ndėrronin padronin ekzistues me ndonjė padron tė ri, atėherė ai do tė duhej tė ishte PROTEKTORATI AMERIKAN, edhe pse si rregull, koncepti i lirisė, i pavarėsisė dhe i demokracisė nuk e njeh kėtė substitut as nė teorinė, as nė praktikėn e derisotme tė krijimit tė shteteve tė pavarura nė sistemin shtetėror ndėrkombėtar.
SEKRETARIT TĖ PĖRGJITHSHĖM TĖ SHOQATĖS ATDHETARE PĖR IDENTITET DHE BASHKIM KOMBĖTAR, DR. SULEJMAN ABAZI
TIRANĖ, 26 Mars 2005
I NDERUAR SEKRETAR I PĖRGJITHSHĖM,
E NDERUAR KRYESI E PUNĖS,
TĖ NDERUAR VĖLLEZĖR DHE MOTRA,
TĖ NDERUAR BASHKATDHETARĖ
Nė pamundėsi qė ta marr pjesė, dhe tė jem nė mesin tuaj, kam nderin dhe kėnaqėsinė e posaēme, qė pėrmes kėsaj letre tiu pėrshėndes pėrzemėrsisht tė tė gjithė Juve, si dhe njėherit tiu pėrgėzoj pėr iniciativėn dhe pėr realizimin e mbajtjes sė Aktivit tuaj tė Pėrgjithshėm tė Shoqatės pėr Identitet dhe Bashkim Kombėtar, qė sot, mė 26 Mars tė vitit 2005 po mbahet nė Tiranė-kryeqytetin e Shqipėrisė Etnike.
Edhe pse jemi duke u ballafaquar me tė gjitha vėshtirėsitė dhe me hallet e rėnda ekzistenciale dhe tė fatit tė kombit shqiptar dhe tė Shqipėrisė Etnike, e sė kėndejmi edhe me shumė probleme, pengesa dhe me sfida tė rrezikshme dhe tė parashikuara tė kohės me tė cilat Shoqata Atdhetare pėr Identitet dhe Bashkim Kombėtar (SHAIBK) ėshtė duke u ballafaquar, mbajtja e Sesionit tė saj tė sotėm nė nivel tė lartė tė Aktivit tė Pėrgjithshėm, shpresoj se do tė jetė njė frymėzim dhe shtytje serioze drejt zgjimit tė ndėrgjegjės sonė gjithėkombėtare shqiptare pėr ruajtjen dhe avancimin me ēdo kusht tė vlerave dhe tė traditave tė identitetit dhe tė ribashkimit kombėtar shqiptar brenda hapėsirave tė Shqipėrisė Etnike, si dhe nė diasporė anemabnė botės. Mbi tė gjitha, dėshiroj qė ky Sesion i sotėm i Juaj, tė jetė njė datė e shėnueshme nė historinė e ribashkimit dhe tė ruajtjes sė identitetit kombėtar dhe shtetėror tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike nė Ballkan.
Mbi tė gjitha, uroj qė debati i sotėm i Sesionit tė Juaj, tė jetė nė frymėn vėllazėrore, tė mirėbesimit, tė urtisė, tė mirėkuptimit, tė paqes dhe tė vizionit largpamės tė pajtimit gjithėkombėtar, duke marrė nė konsideratė tė posaēme interesin e pėrgjithshėm tė ekzistencės dhe tė ribashkimit kombėtar shqiptar, sepse vetėm nė kėtė mėnyrė do ti jepni njė grusht tė rėndė, si dhe pėrgjigjen e fundit tė merituar tė tė gjithė armiqėve dhe tuxharėve tė vlerave tė pajetėrsueshme tė identitetit kombėtar dhe shtetėror tė Shqipėrisė Etnike.
Edhe pse, sot, nė veēanti, kombi shqiptar ndodhet nė udhėkryqin mė konfuz dhe mė tė rrezikshėm nė historisė e tij, si rrjedhim i sundimit tė egėr tė antivlerave, siē janė: ekspansionizmi, dekadenca, despotizimi, neofashizmi, autokracia, neokolonializimi, militarizimi, oligarkia, imperializmi i pėrgjakshėm serbosllav hibrid, korrupsioni, imoraliteti, burokracia teknokratike me primesa tė brendshme dhe tė jashtme, qė busullė orientuese tė pėrbashkėt kanė absorbimin dhe shthurjen e vlerave etike, kulturore, kombėtare, politike, ekonomike dhe njerėzore jo vetėm nė sfondin e kombtares shqiptare nė Ballkan, por edhe nė dimensione ndėrkombėtare. forcat pėrparimtare kombėtare shqiptare tė SHAIBK-sė, si dhe i gjithė populli shqiptar , nuk duhet tė kapitullojnė, as tė bijnė nė defetizėm nga iluzionet, nga ushtrimi i strategjisė dhe i taktikave tė ndryshme tė frikėsimit dhe nga mashtrimet e demokratėve tė shtirur, se tanimė, kinėse me pėrfundmimin e luftės sė ftohtė dhe tė legalizimit tė pronės private dhe tė tregut tė lirė, ēdo gjė ėshtė pėrmbyllur nė favor tė lirisė dhe tė demokracisė nė pėrmasa botėrore, sepse kjo ėshtė njė floskulė e kulluar demogagjike dhe hipokrite. Pėrkundrazi, 15-vjeēari i fundit (dekada e fundme e shekullit XX dhe dekada e parė e shekullit XXI praktikisht provoi se popujt e varfėr dhe tė kolonizuar (pėrpos Timorit Lindor, i cili fitoi pavarėsinė e plotė nga Indonezia, nė saje tė angazhimit dhe tė mbėshtetjes direkte tė Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara, si dhe tė vėnies sė KOSOVĖS nėn protektoratin ndėrkombėtar tė UNMIK-ut dhe KFOR-it, si rezultat i drejtpėrdrejtė i mbėshtetjes sė gjithanshme i ndėrhyrjes sė politikės dhe diplomacisė humanitare dhe ushtarake tė Administratės Shtetėrore Amerikane me nė krye ish-Presidentin e saj Bill Klinton) nė botė, si dhe populli shqiptar dhe Shqipėria Etnike nė Ballkan, (ende janė pritje), nuk kanė fituar kurrfarė lirie, as pavarėsie politike, kombėtare, as ekonomike, e tė mos flasim pėr demokracinė dhe demokratizimin e tyre, sepse, sė pari, kusht themelor pėr jetėsimin e kėtyre dy koncepteve ėshtė arritja e LIRISĖ. Pa LIRI, DEMOKRACIA ėshtė vetėm njė shkronjė e vdekur nė letėr tė bardhė. Ėshtė njė mashtrim pėr ti mbajtur popujt e robėruar dhe tė varfėr as tė gjallė, as tė vdekur Pėr mė tepėr, koha 15-vjeēare (1990-2005) shqiptarėve nė Ballkan, nuk u solli kurrfarė lire, kurrfarė bashkimi, as kurrfarė demokracie, pėrpos: shumėfishimit tė shtypjes, tė shfrytėzimit tė egėr neokolonialist serbosllav, tė vrasjes, tė varrezave masive, tė deportimeve tė mbi 2 milionė shqiptarėve nga vatrat e tyre stėrgjyshore (1 milion i shpėrngulur me dhunė dhe me terror gjenocid nga serbosllavėt, kurse mbi 1 milion tė tjerė nga Shqipėria e sotme e cunguar), janė shpėrngulur, jo si rrjedhim i luftės, por si shkas dhe pasojė e pėrshkallėzimit tė mjerimit dhe tė varfėrimit edhe mė tė madh ekonomik dhe tė papunėsisė mbi 70%, sesa qė ishte nė 50 vitet e shkuara tė shekullit tė 20-tė, dhe tė demokracisė sė importuar evrolindore, e cila gjysmė Shqipėrinė, e shndėrroi nė njė gjysmėkoloni me taverna dhe me kazino tė ndryshme bixhozi, prostitucioni dhe korrupsioni nė pjesėt mė tė ndjeshme strategjike tė trupit tė saj. E gjithė kjo ndodhi dhe, fatkeqėsisht ende po ndodh kėshtu, pėr shkak se evro-integralistėt eksprotuesit dhe importuesit reformatorė tė demokracisė, dhe tė reformave ekonomike interesat e tyre i kanė vėnė mbi tė tė gjitha rregullat dhe normat e rendit juridik dhe ekonomik ndėrkombėtar, duke u thirrur vetėm deklarativisht nė emėr tė mbrojtjes sė lirive dhe tė drejtave humanitare tė njeriut, tė integrimit, tė rajonizimit evrolindor, si dhe duke iu shitur dushk pėr gogla shqiptarėve (me 2 milionė refugjatė nė Evropė, nė Amerikė dhe nė Australi, qė nga vitet e 80-ta tė shekullit XX e deri mė sot, si rrjedhim i luftėrave tė pėrgjkashme, dhe i sundimit tė terrorit gjenocid serbomadh sllav, si dhe i sundimit tė mjerimit dhe tė varfėrisė sė papėrshkruar ekonomike, si shkak dhe pasojė e periudhės sė transicionit evro-rajoinal) tė kolonizuar dhe tė pazhvilluar, se i vetmi shpėtim i qenies sė tyre kombėtare dhe shtetėrore ėshtė pėrqafimi i ekonomisė sė tregut tė lirė dhe i pronės private, tė cilat, si rregull, historikisht, po, edhe sot , janė vetėm nė duar tė klaneve dhe tė grupeve tė interesit, tė vazalėve dhe tė krijesave tė shitura politike, e jo tė shumicės dėrrmuese tė popullit, cili ligjėrisht dhe moralisht, duhet tė jetė ideatori, konsumatori dhe titullari kryesor i demokracisė dhe i reformave ekonomiko-politike dhe shoqėrore, nė tėrėsi. Nė kėtė lojė tė rrezikshme dhe rrugė tė pakrye tė imponuar nga evrokratėt, janė futur jo vetėm shqiptarėt e kolonizuar, por edhe tė gjithė popujt e varfėr tė Evropės Lindore, tė cilėt brenda 15-vjeēarit tė fundit, pėrbėjnė botėn e katėrt tė tė pazhvilluarve dhe tė lypsėve permanentė tė ndihmave humanitare evro-ndėrkombėtare.
I nderuar Sekretar i Pėrgjitshėm,
E nderuar Kryesi e Punės,
Tė nderuar vėllezėr dhe motra,
Tė nderuar bashkatdhetarė,
Edhe pse Sesioni Juaj i sotėm ka edhe karakter solemn tė artikulimit tė punėve dhe detyrave, tė parashikuara me Platfomėn e Juaj pėrkatėse, qė nė qendėr tė vėmendjes ka mbrojtjen dhe afirmimin e vlerave tė paēmueshme tė idenitetit dhe tė bashkimit kombėtar shqiptar, e pava tė udhės dhe tė arsyeshme, qė krahas urimeve tė sinqerta pėrshėndetėse, tua rikujtoj (telegrafikisht) vetėm disa nga shkaqet dhe pasojat mė thelbėsore qė, drejtazi dhe tėrthorazi po ndikojnė negativisht nė shkatėrrimin dhe zvetėrimin e vlerave fundamentale tė identitetit kombėtar dhe shtetėror shqiptar. Si rrjedhim i kohės sė rehabilitimit tė neokolonializmit, tė neofashizmit dhe tė gjenocidit serbomadh, me mjete tė tjera paqėsore dhe tė shėrbimeve tė vullnetit tė mirė, qė ipso facto tė gjitha kėto janė komponente tė pėrmbajtjes sė kohės sė falsifikimeve, siē ka konkluduar me tė drejtė edhe Akademiku ynė i shquar Rexhep Qosja, na tėrheqin vėrejtjen serioze, dhe tė fundit se, nė asnjė mėnyrė nuk guxojmė tė pajtohemi me tė keqėn universale, tė cilėn politika tregtare, pozicionale dhe apozicionale kozmopolite shqiptare e ka kuptuar si demokraci dhe prosperitet ekonomiko-politik, kombėtar dhe shtetėror, gjė ky lloj i kuptimit dhe i inetrpretimit tė gabuar tė sė keqės universale e ka goditur rėndė, dhe e ka kompremetuar keq interesin e pėrgjithshėm nacional dhe shtetėror tė ribashkimit tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike si nė relacione rajonale, ashtu edhe nė ato evro-ndėrkombėtare.
Pavarėsisht nga fakti se kėto observime (ndoshta) nuk do tiu pėlqejnė atyre, qė me mish e shpirt janė vėnė nė shėrbim tė huaj, me qėllim qė shqiptarėt dhe Shqipėrinė Etnike, edhe nė shekullin XXI, ti mbajnė si ēiflik kolonial serbosllav apo, si makrotreg tė lirė dhe pronė private tė njė apo disa biznesmenėve tė brendshėm apo tė jashtėm, mesazhi i kėsaj letre pėrshėndetėse i drejtohet ndėrgjegjės sė pėrgjumur tė tė gjitha atyre forcave politike, shkencore dhe intelektuale shqiptare, qė pėr interesa, pėrfitime egoiste, grupore dhe karrieste, si dhe pėr shkaqe tė pakuptueshme, duke iu pėrshtatur kohės afatshkurtėr tė falsfikimeve dobiprurėse kanė rėnė nė gjumin dimėror, dhe nuk duan ta prishin rehatinė e tyre shpirtėrore , qė tė paktėn tė thonė njė fjalė nė tė mirė tė mbrojtjes sė vėrtetės, dhe qė do tė ishte nė interes tė ruajtjes sė identitetit dhe tė arritjes sė bashkimit kombėtar shqiptar. Kjo heshtje e qėllimshme apo e paqėllimshme e atyre qė nuk janė nė anėn e favorizimit tė interesit jetik nacional tė ribashkimit tė shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike, nuk mund tė justifikohet, tė kuptohet, as tė interpretohet ndryshe veēėse si servilizėm, hipokrizi, nėnshtrim dhe solidarizim me tė gjitha tė kėqiat dhe mynxyrat, qė e kanė pllakosur sot kombin dhe shtetin shqiptar nė Ballkan.
I nderuar Sekretar i Pėrgjithshėm,
E nderuar Kryesi e Punės,
Tė nderuar vėllezėr dhe motra,
Tė nderuar bashkatdhetarė,
Duke pėrfunduar kėtė letėr ca tė gjatė, iu lutem pranoni urimet dhe pėrshėndetjet e mia mė tė ngrohta dhe mė tė sinqerta nė mbėshtetjen e parezervė tė realizimit tė synimeve dhe objektivave tė Juaja programore, qė janė nė fokus afatgjatė tė ruajtjes sė identitetit dhe tė bashkimit kombėtar shqiptar. Prandaj, kjo kohė e falsifikimeve transicionale na apostrofon, qė tė mos i mbyllim sytė para sė keqės dhe katastrofės tragjike, sepse pa identitet kombėtar dhe shtetėror tė mirėfilltė nuk do tė na pranojė nė radhat e tyre, as Amerika, e as bashkėsia ndėrkombėtare. Pa identitet dhe pa bashkim kombėtar nuk mund tė ketė Shqipėri, as shqiptarė. Ky ėshtė realiteti, qė nė shekuj ia ka verbuar dritat e syrit utopisė. Kjo ėshtė arsyeja kryesore, pse edhe sot nė fillimshekullin XXI (viti 2005) janė nė konfrontim tė papjtueshėm REALITETI dhe UTOPIA mbi tė vėrtetėn natyrore dhe historike tė RIBASHKIMIT GJITHĖKOMBĖTAR SHQIPTAR DHE TĖ SHQIPĖRISĖ ETNIKE.
Shpėtimi i shqiptarėve ėshtė vetėm nė Shqipėrinė e Ribashkuar Etnike, e jo as nė Evropėn Lindore, as nė atė Perėndimore!
Qoftė e pėrjetshme shembylltyra mendjendritur, qė ndėr breza ka flijuar dhe ka kontribuar pėr Ribashkimin e shqiptarėve dhe tė Shqipėrisė Etnike!
Vėllazėrisht dhe atdhetarisht iu pėrgėzon,
Prof.dr.Mehdi Hyseni
KOSOVA, SIPAS "KARTĖS LETRARE" TĖ DRASHKOVIQIT(!)
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prfor. Dr. Mehdi HYSENI
Ėshtė e vėrtetė se, sa mė shumė po i afrohemi ēastit historik tė debatimit
ndėrkombėtar tė statusit tė Kosovės, (debatim ky, i cili sipas agjendės
diplomatike tė bashkėsisė ndėrkombėtare, parashikohet tė fillojė nga mesi i
vitit 2005 ose nė fillim tė vitit 2006 tė fillimshekullit XXI), duket sheshit se
Serbia me aleatėt e saj tradicionalė evropianė, ende nuk ka hequr dorė nga
opicioni i saj stereotip militarist-kolonial, duke ėndėrruar Kosovėn si pjesė
"natyrore-integrale" tė territorit tė saj etnik.
Kėtė politikė strategjike tė vjetėr kolonialiste (1878-2004) dhe ekspansioniste
tė Serbisė dhe tė serbėve ndaj Kosovės, si dhe ndaj pjesėve tė tjera tė
territorit indigjen tė Shqipėrisė Etnike, e provon edhe deklarata mė e re e
ministrit tė Jashtėm tė Unionit tė SMZ-sė, Vuk Drashkoviq nė takimin e bėrė me
homolugun e tij norvegjez Kaj Ejde nė Beograd, mė 29.XI.2004, duke nėnvizuar se
: " se nė territorin e Serbisė nuk mund tė krijohen dy shtete sovrane".(Balkanweb,29
nentor 2004). Kėtė e pohon edhe komunikata zyrtare e Ministrisė sė Punėve tė
Jashtme, se tė dy ambasadorėt Drashkoviq - Ejde, kanė konstatuar se " themeli i
tė gjitha negociatave rreth statusit tė ardhshėm tė Kosovės, duhet tė jetė
respektimi i Kartės sė OKB-sė dhe parimi i pakapėrcyeshėm se nė territorin e njė
shteti sovran( sipas tyre, domethėnė nė Serbinė sovrane - mh) nuk mund tė
krijohen dy shtete sovrane". ( Po aty, "Balkanweb" ).
Edhe pse "elokuenca diplomatike" e Vuk Drashkoviqit, orvatet pėr t'i "hedhur
pluhur syve" kryeshefit tė diplomacisė norvegjeze, Kaj Ejde, se sipas Kartės sė
OKB-sė, nė Serbinė sovrane, nuk mund tė krijohet edhe njė Kosovė shqiptare, si
shtet i dytė sovran, sepse "qenka" jashtė ēdo standradi dhe parimi tė Kartės sė
Kombeve tė Bashkuara dhe tė drejtės ndėrkombėtare, ( shprehur popullorqe, kjo
ėshtė njė rrenė e kulluar pėr hava, siē thotė populli ynė i urtė), sepse nė
rastin konkret, V.Drashkoviq tenton tė manipulpojė me tė drejtėn dhe tė vėrtetėn
historike tė shqiptarėve mbi Kosovėn, se gjoja kjo "ėshtė tokė sovrane serbe".
Ky konkluzion i Drashkoviqit, ka vetem njė element tė qėndrueshėm-falsifikimin
njėshekullor tė ndėrrimit tė tezės se "Kosova ėshtė pjesė e Serbisė sė Vjetėr
Jugore", dhe jo e Shqipėrisė Etnike. Pikėrshit, kėtu qėndron "keqkuptimi" dhe
konfrontimi shekullor i historigrafisė, i politikės dhe i diplomacisė serbo -
shqiptare, qė edhe sot, pas pėrfundimit tė luftės gjenocidale serbe(10.VI.1999)
kjo divergjencė mbizotėron nė marrėdhėniet e Kosovės dhe tė Serbisė. Pėr mė
tepėr, doktrina dhe praktika e deritashme e ndėrrimit tė tezės se "Kosova ėshtė
serbe" nė vazhdimėsi ka ushqyer idetė nacionalshoviniste dhe raciste tė
serbomėdhenjve, tė cilėt, tė indoktrinuar nė frymėn e racizimit dhe tė
parametrave tė hegjemonizmit neokolonialist ēetnik serb kanė ndikuar, qė Serbia
t'i kryejė dhjetė gjenocide mbi shqiptarėt dhe Shqipėrinė Etnike. Kėtė tezė tė
ndryshuar, pėrkatėsisht, tanimė tė riaktualizuar edhe nga ministri i Jashtėm i
SMZ-sė, Vuk Drashkoviq nė favorin e ideve tė krjimit tė Serbisė sė Madhe, e ka
aplikuar edhe ish-presidenti i Serbisė, Slobodan Milosheviq, e cila ishte
burimi, shkaktari dhe pasoja e ushtrimit tė politikės dhe tė praktikės
gjenocidale tė regjimit serbomadh mbi Kosovėn dhe shqiptarėt nė dekadėn e fundme
tė mbylljes sė shekullit XX (1989-1999).
Karta e OKB-sė nuk ėshtė nė funksion
tė mbrojtjes sė sovranitet kolonail tė Serbisė
Sipas interpretimit tė gabuar dhe tendencioz tė Kartės sė Kombeve tė Bashkuara
nga ana e kryeshefit tė diplomacisė serbomalazeze, Vuk Drashkoviq, tė bėrė
kryesisht nė kuptimin politiko-propagandistik serb tė pėrgjithėsuar, e jo nė
frymėn e objektivave dhe tė parimeve tė saj juridike ligjore, tė detyrueshme pėr
shtetet anėtare, del edhe "sugjerimi diplomatik", i tij, se Serbia duhet tė
zgjedhė problemin e Kosovės vetėm duke marrė pėr bazė dispozitat e Kartės sė
OKB-sė, por nė kuptimin negativ, ashtu si i konvenon sistemit shtetėror kolonial
serb, qė atij me ēdo kusht t'i rezervohet e drejta e ruajtjes sė sovranitetit tė
deritashėm kolonial mbi Kosovėn. Mirėpo, ky "parim" ligjėrisht nuk mund tė
zbatohet nė rastin e Kosovės, sepse kjo nė asnjė aspekt nuk mund tė trajtohet si
territor i Republikės sė Serbisė, por i Shqipėrisė Etnike, e cila si pasojė e
vendimeve tė njėanshme antiligjore tė Kongresit tė Berlinit (1878) dhe tė
Konfrencės sė Ambasadorėve tė Londrės (1913) i ėshtė aneksuar Serbisė, pa asnjė
tė drejtė. Kėtė tė vėrtetė tė pamohueshme historike dhe faktike, e di fare mirė
si Serbia e Madhe, ashtu edhe fuqitė e dikurshme imperialiste tė Evropės.
Edhe pse regjimi "demokratik" i Shqiperisė sė sotme (1990-2004), deri mė tash
nuk ėshtė prononcuar zyrtartisht se Kosova ėshtė pjesė integrale e Shqipėrisė,
dhe se nė kėtė kuptim nuk e ka ndihmuar nė asnjė mėnyrė luftėn ēlirimtare
kombėtare dhe antikoloniale tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės (UĒK) kundėr
agresionit dhe luftės gjenocidale tė Serbisė sė Slobodan Milosheviqit, kjo
heshtje, ky oportunizėm, kjo hipokrizi, kjo tradhti politike dhe kombėtare, qė
shpie nė ripėrēarjen, nė ricopėtimin dhe nė rikolonizimin e mėtejmė tė
shqiptarėve dhe tė territorit tė Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike nga
ana e kolonizatorėve dhe e imperilaistėve serbosllavė nė Ballkan, nuk nėnkupton
se Kosova "ėshtė serbe", kėtė duhet ta kenė tė ditur dhe, mė se tė qartė si
diplomacia e Vuk Drashkoviqit, ashtu edhe antidiplomacia e regjgimeve tė
derisotme tė Shqipėrisė, qė personifikohen me Sali Berishėn dhe me Fatos Nanon.
Nė veēanti, regjimet militariste gjenocidale serbomėdha (si nėn drejtimin e
Slobodan Milosheviqit, ashtu edhe tė Nebojsha Ēoviqit, tė Boris Tadiqit dhe tė
Vuk Drashkoviqit), duhet ta mbajnė parasysh faktin, se me gjithė neutralizmin e
politikės sė jashtme dhe tė diplomacisė sė Shqipėrisė sė Sali Berishės dhe tė
Fatos Nanos ndaj mbėshtetjes dhe zgjidhjes sė ēėshtjes sė Kosovės, populli
shqiptar i Kosovės, as UĒK-ja, pavarėsisht nga ēmimi qė e kanė paguar, qe mė se
100 vjet, nuk do tė pranojnė mė kurrė, qė tė rikthehen nė "vorbullėn" dhe nė
skėterrėn koloniale shekullore tė Serbisė, sado qoftė ajo Serbi e fuqishme, e
madhe, militariste, "demokratike" dhe "paqėsore", dhe sado qofshin tė fuqishme,
agresive dhe tė papėrmbajtura ato ish-fuqi tė mėdha tė Evropės imperialiste
(1815-1945), sepse janė nė tokėn e stėregjyshėve tė tyre ilirė, e jo nė
"territorin sovran" serb, siē pohojnė para botės milosheviqėt, tadiqėt, ēoviēėt
dhe drashkoviqėt, me qėllim qė tė realizojnė Projekprogramin e Serbisė sė Madhe
nė kurriz tė tokave etnike shqipta re, duke i mbajtur ende tė kolonizuara :
Kosovėn dhe Anamoravėn shqiptare (Kushumli, Bllacė, Leskovik, Vranjė, Bujanoc,
Medvegjė, Preshevė..., etj.).
Shikuar historikisht, ligjėrisht dhe realisht nuk ekzison kurrfarė dyshimi
hipotetik, se Kosova "ėshtė pronė" e Serbisė. Kėtė tė vėrtetė e di edhe
diplomacia letrare e Vuk Drashkoviqit, si dhe historiografia e politika
serbomadhe, mirėpo, nuk duan ta pranojnė, sepse i kanė "manastiret e tyre" nė
Kosovė : "Trepēėn", "Ferronikelin", "Magnezitin", "Obiliqin" (minierat e arit tė
zi) etj., dhe kjo ėshtė arsyeja kryesore pse as Milosheviqi, as Drashkoviqi, e
as Serbia e tyre nuk mund ta braktisin Kosovėn e kolonizuar, sepse ėshtė e
begatshme me pasuri tė shumta dhe tė vlefshme nėntokėsore (ari, argjend, plub,
bakėr, nikel, hekur, magnezit, thėngjill etj.). Pikėrisht, duke falėnderuar
shfrytėzimit qindravjeēar tė pasurisė sė paluajtshme dhe tė luajtshme shqiptare
nė Kosovė, dhe mė gjerė nė territoret e tjera tė Shqipėrisė Etnike, Serbia ia ka
arritur tė zhvillohet nė shkallėn mė tė lartė ekonomike, industriale dhe
ushtarake nė kuadrin ish-Mbretėrisė Serbo-Kroato-Sllovene (1918-19 29),
ish-Mbretėrisė Jugosllave (1929-1941) dhe tė ish-RSFJ-sė (1945-1990). E gjithė
kjo tregon se, po tė mos i kishte Kosova kėto "manastire ekonomike serbe",
sigurshit se Serbia dhe serbėt , as nuk do ta kishin kolonizuar fare Kosovėn, as
tokat e tjera tė Shqipėrisė Etnike. Konkretisht, po tė mos ishte nė pyetje
interesi ekonomik ekspansionist dhe kolonial i Serbisė dhe i Malit tė Zi si nė
Kosovė dhe mė gjerė, politika dhe kisha serbe, qė mė se njė shekull kishin hequr
dorė nga Kosova, si dhe nga sakralet religjioze dhe monumentet " e
shenjta-historike serbe". Pra, shumė thjesht, interesi kolonial serbmalazez
ėshtė ai qė edhe sot Kosovėn e mban "peng" nė arenėn ndėrkombėtare, e jo
kurrfarė mohimi i tė drejtave dhe i lirive tė pakicės serbomalazeze nė Kosovė,
siē po trumbeton propaganda subversive serbomadhe antishqiptare, me qėllim qė tė
ndėrrojė tezėn e vjetėr 100-vjeēare tė kolonializmit serbomadh, se "Kosova ėshtė
serbe" dhe i "pėrket" Serbisė. Nė kėtė kontekst, krye shefi i diplomacisė
serbomalazeze, Vuk Drashkoviq, insiston, qė tė manipulohet me parimin e
sovranitetit, tė sanksionuar nė Kartėn e Kombeve tė Bashkuara. Meqė,
V.Drashkoviq qenka "specialist i hollė" i njohjes sė normave tė sė drejtės
ndėrkombėtare, pėrkatėsisht tė Kartės Kombeve tė Bashkuara, do tė ishte e udhės,
qė ai t'i tregojė opinionit, se nė cilin paragraf tė saj e ka lexuar, qė parimi
mbi sovranitetin territorial kolonial tė ndonjė shteti, siē ėshtė nė fakt Serbia
me sovranitetin e saj kolonial mbi Kosovėn, Preshevėn, Bujanocin, Medvegjėn..,etj.,
ėshtė i paprekshėm, dhe i pandashėm"?! - Pėrkundrazi, njė "parim" i kėtillė i
kolonializmit serbomadh, ėshtė i dėnueshėm sipas paragrafėve tė Kartės sė
Kombeve tė Bashkuara dhe tė sė drejtės ndėrkombėtare, pavarėsisht nga qėllimet
perfide tė "kartės letrare" diplomatike tė ministrit tė Jashtėm tė SMZ-sė, Vuk
Drashkoviq, se nė "Serbi nuk mund tė krijohen dy shtete sovrane". Nė kėtė rast,
ai ka bėrė edhe njė gabim tė rėndė, dhe pa kurrfarė baze, sepse politika, as
populli shqiptar i Kosovės nė historinė e saj tė deritashme, nuk kanė shtruar
asnjė kėrkesė, as ultimatum bashkėsisė ndėrkombėtare, qė nė Serbinė e Vuk
Drashkoviqit , tė krijojnė ndonjė shtet sovran, siē aludon nė mėnyrė naive dhe
tė pandėrgjegjshme diplomacia letrare e tij, e shprehur edhe nė takimin me
ministrin e Punėve tė Jashtme tė Norvegjisė, Kaj Ejde, tė bėrė nė Beograd mė 29
nėntor 2004.
Pėr tė mos krijuar dilema si te ministri i jashtėm norvegjez, K.Ejde,
pėrkatėsisht te diplomacia e shtetit norvegjez, si dhe nė kuptim mė tė gjerė tė
opinionit ndėrkombėtar, ėshtė e domosdoshme dhe me interes, qė tė konstatojmė
se, diplomacia e " kartės letrare" me pėrmbajtje tė vjetėr tė
nacionalshovinzimit serbomadh tė Vuk Drashkoviqit, ėshtė nė kundrshtim me
qėllimet dhe me objektivat e Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, si dhe me luftėn e
kėrkesat e ligjshme dhe tė drejta tė popullit shqiptar tė Kosovės, qė kjo tė
jetė sovrane dhe e pavarur, jashtė kufijve tė deritashėm administrativė
kolonialė tė Serbisė. Nė favor tė kėtij konkluzioni janė edhe Deklarata
Kushtetuese e 2 Korrikut 1990, Kushtetuta e Kaēanikut (shtator 1990),
Referendumi gjithėpopullor (shtator 1991), si dhe pėrfundimisht lufta ēlirimtare
kombėtare dhe antikoloniale e UĒK-sė kundėr Serbisė pushtuese dhe gjenocidale,
luftė kjo e cila u mbėshtet edhe nga Shtetet e Bashkuara tė Amerikės dhe tė
aleatėve tė saj evroperėndimorė nė kuadrin e Aleancės sė Atlantikut Verior
(NATO).
Fundja, nėse "karta letrare" e diplomacisė nacionaliste e Vuk Drashkoviqit nuk i
ka tė qarta argumentet e theksuar mė sipėr, atėherė ky ėshtė problem i autroit
propagandues tė saj dhe i vetė Serbisė sovrane kolonialiste, qė duhet tė
zgjidhet nė kuadrin e Kartės sė Kombeve tė Bashkuara, e jo sipas Planit
strategjik kolonizues tė Serbisė pėr Kosovėn, tė miratuar mė 27 prill tė vitit
2004. Nė tė vėrtetė, sipas Planit tė Serbisė pėr Kosovėn, kėrkohet qė, si fazė
nismėtare e rikolonizimit, tė vijė nė shprehje decentralizimi i Kosovės, i cili
nė esencė (de facto dhe de jure), do tė garantonte ndarjen e Kosovės nė disa
kantone, sikurse qė ėshtė rasti i Bosnjės nė tre entitete
(serbo-kroat-boshnjak).
Parimisht, unė pajtohem qė problemi kolonial i Kosovės, tė zgjidhet sipas Kartės
sė Kombeve tė Bashkuara, por duke zbatuar me saktėsi parimet dhe objektivat e
saj, qė i referohen tė sė drejtės sė vetėvendosjes sė tė gjithė kombeve dhe
popujve, e jo vetėm "parimi i sovranitetit" nė kuptimin e pėrgjithėsuar, ashtu
siē parashikon "karta letrare" e Vuk Drashkoviqit, e sajuar sipas Kushtetutės,
Planit, Rezolutės sė Serbisė, nė pėrmbajtjen e tė cilave, Kosova ėshtė
sanksionuar si pjesė integrale e territorit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi. Vetėm
mbi kėtė bazė, Serbia e Drashkoviqit pranon tė bashkėpunojė me institucionet dhe
me organizmat ndėrkombėtarė pėr tė "zgjidhur" ēėshtjen koloniale tė Kosovės.
Ndryshe, ēdo pėrpjkeje dhe alternativė tjetėr konstruktive dhe tė drejtė tė
problemit ekzistues tė Kosovės, "diplomacia letrare" e Serbisė sė Vuk
Drashkoviqit, e kualifikon pėrzierje nė ēėshtje tė brendshme tė Serbisė, duke i
quajtur shqiptarėt dhe UĒK-nė "terroristė" dhe "separatistė ", qė kanė pėr
qėllim "copėtimin" e "territorit sovran" tė Serbisė(!?) - Kjo parullė
propagandistike ėshtė e kapshme vetem per iracionalen patologjike kolektive
serbe, sepse, nė tė vėrtetė, edhe ėshtė zbatuar nė praktikė nė Kosovė(1998-1999)
nga "strategjia e tokės sė djegur" e forcave militariste, paramilitariste dhe
policore tė regjimit serb tė Slobodan Milosheviqit, tė cilėn e patėn ndėshkuar
si SHBA-ja, NATO, BE-ja, OSBE-ja dhe OKB-ja, sepse terroristėt, terrori dhe
terrozmi e gjenocidi shtetėror, i institucionalizuar dhe i zbatuar, ishte nė
anėn e "kartės letrare" tė paranojės kolektive serbe, e jo tė shqiptarėve, as tė
UĒK-sė, tė cilėt zhvilluan luftėn e pėrbashkėt tė rezistnecės gjithėpopullore
pėr tė shpėtuar Kosovėn shqiptare nga rigllabėrimi i flakės dhe i zjarrit
pushtues tė Serbisė kolonialiste. Me njė fjalė, shqiptarėt duan shtetin e tyre
sovran-Kosovėn sovrane nė truallin e Shqipėrisė Etnike sovrane, e jo, assesi, nė
ndonjė "humbėtirė" tė pagjurmė dhe tė pafund tė Serbisė fqinje, tė cilėn
diplomati serbomadh Drashkoviq, e konsideron tė "rrezikuar" nga pretendimet
territoriale tė shqiptarėve tė Kosovės. Kjo akuzė ėshtė e pabazė, dhe e
inskenuar pėr qėllime tė ndryshme propagandistike tė Serbisė, ngase nė historinė
e deritashme tė luftėrave tė shqiptarėve pėr pavarėsinė e Kosovės, pėrkatėsisht
tė Shqipėrisė Etnike (1878-1999) nuk ka ekzistuar asnjė Platformė as Program
Kombėtar, qė ka parashikuar nė ndonjė fjali a paragraf, grabitjen dhe
kolonizimin e territorit tė Serbisė apo tė vendeve tė tjera fqinje. Mirėpo,
historia e deritashme 100-vjeēare flet tė kundėrtėn: Serbia ėshtė ajo sė bashku
me Malin e Zi, tė cilat i kanė pushtuar dhe kolonizuar (mbi 5o%) tė territorit
dhe tė popullatės sė Shqipėrisė Etnike. Kėtė tė vėrtetė historike, tanimė e kanė
tė njohur edhe "vremēat" e malit, e lere mė historiografia , politika dhe
shkenca kombėtare shqiptare dhe ajo ndėrkombėtare. Ndėrrimi i kėsaj teze nga
pala serbomadhe, favorizon vetėm koherencėn dhe mbijetesėn e politikės dhe
praktikės hegjemoniste dhe kolonialiste tė Serbisė mbi Kosovėn dhe shqiptarėt,
si dhe apostrofon palėn shqiptare, qė tė mos pranojė kurrfarė dialogu me Serbinė
pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės ngase kjo nuk ėshtė ēėshtje e Serbisė, por
vetėm e Kosovės dhe e bashkėsisė ndėrkombėtare, duke qenė se Serbia ka
kapitulluar me luftėn e saj okupuese gjenocidale dhe kolonialiste mė 1999.
Kėshtu qė, ajo nuk ka kurrfarė tė drejte as obligimi moral as ligjor, qė tė
kėrkojė, tė inkuadrohet nė zhvillimin e negociatave me palėn shqiptare dhe
bashkėsinė ndėrkombėtare pėr zagjidhjen pėrfundimtgare tė statusit tė Kosovės.
Si nė kuptimin faktik, ashtu edhe nė atė juridiko-politik e
historik, ky ėshtė karremi i "kartės letrare" tė diplomacisė
"evolutive-demokratike e paqėsore" tė Vuk Drashkoviqit(ministėr i Jashtėm i SMZ-sė),
qė edhe pas politikės dėshtuese gjenocidale, u servohet me paturpėsi, dhe pa
kurrfarė baze ligjore juridike qendrave tė vendosjes sė politikės ndėrkombėtare.
Mirėpo, tė gjithė ata (me vetėdije a pa vetėdije), qė gėlltisin kėtė "kartė tė
re" tė nacionalizmit serbomadh, se kinse "shqiptarėt duan tė formojnė shtet mbi
shtet nė Serbi" (gjė qė kjo ėshtė vetėm njė parullė shpifėse propagandistike, qė
ka pėr qėllim qė, shqiptarėt t'i denoncojė para bote si "piratė" tė rrėmbimit tė
"territorit sovran" tė Serbisė, dhe destabilizues tė rajonit tė Ballkanit), do
tė digjen nga efekti i tij i njėanshėm dhe iracional, i cili do t'i kushtojė
shtrenjtė paqes dhe sigurisė jo vetėm nė Ballkan, por edhe mė gjerė. (Liria
Kombėtare, mė 02. 12 2004).
BAROMETRI DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
REPRIZA E PĖRRALLĖS DIPLOMATIKE E VUK DRASHKOVIQIT DHE DIPLOMACIA E
PĖRMBAJTJES
Me
tė lexuar intervistėn e Vuk Drashkoviqit me titull: Marrėveshja me Islamin,
Kosova ėshtė pjesė e Serbisė-Malit tė Zi, botuar nė gazetėn Shekulli tė datės
6 prill 2005, i kuptova fare mirė tė gjitha pikat nevralgjike tė pėrgjigjjes
sė tij dhėnė Nevila Pemdojt lidhur me statusin e Kosovės nė kontekstin e kėsaj
marrėveshjeje ndėrshtetėrore, si dhe nė kuptim mė tė gjerė tė relacioneve evro-ndėrkombėtare.
Siē kuptohet nga
pėrmbajtja e kėsaj interviste, fjala ėshtė pėr Marrėveshjen e heqjes sė
taksimit tė dyfishtė, ku thuhet se Shqipėria e njeh hapėsirėn territoriale tė
ish-Jugosllavisė sė mbetur, qė nėnkupton edhe pėrfshirjen e Kosovės si pjesė tė
Unionit tė Serbisė dhe tė Serbisė, tė pėrfunduar nė Tiranė, para ca kohėsh nėn
firmat e dy ministrave tė jashtėm tė Shqipėrisė (Kastriot islami), dhe tė
Unionit tė Serbisė dhe tė Malit tė Zi (Vuk Drashkoviq).
Qė nė fillim duhet tė
nėnvizojmė faktin se arritja e kėsaj Marrėveshjeje nuk ėshtė aspak e ēuditshme,
as e papritur, kur dihet se Shqipėria nuk ka politikėn e saj tė tė brendshme,
as tė jashtme, qė nga viti 1990 e kėtej, nė veēanti kur ėshtė fjala me shtetet e
saj fqinjee siē janė Unioni i Serbisė dhe i Malit tė Zi, Maqedonia dhe Greqia.
Mjerisht, kėtė e dėshmon edhe statusi i pazgjidhur i shqiptarėve nė kėto vende
kolonialiste serbo-sllave. Mirėpo, sa ia vlen dhe, deri kur do tė debatojmė dhe
tė polemizojmė me politikėn e dreqit nė kėtė tabu temė serioze dhe tė
pashmangshme, kur njė ish-ministėr i Jashtėm i Shqipėrisė para ca vitesh, pat
deklaruar botėrisht nė (stilin e politikės sportive tė mundjes) se nuk ekziston
ēėshtja shqiptare e pazgjidhur nė Ballkan. Ndėrkaq, Akademia e Shkencave tė
Shqipėrisė (truri i kombit dhe i shtetit) e dokumenton tė kundėrtėn: gjysma e
trojeve etnike shqiptare ndodhet ende nėn zgjedhėn e disa shteteve tė huaja. Si
rrjedhim, ēėshtja kombėtare shqiptare ėshtė njė ēėshtje ende e
pazgjidhur(Shih:Platformėn pėr zgjidhjen e ēėshtjes kombėtare shqiptare,ASHSH,
Tiranė, 1998,f.50).
Ministri i jashtėm i
Unionit tė SMZ-sė, Vuk Drashkoviq si dhe shteti dhe Kisha e tij ortodokse serbe
kanė tė drejtė tė propagandojnė politikėn e tyre, se Kosova ėshtė pjesė
integrale e territorit tė Serbisė ngaqė politika e brendshme dhe jashtme
zyrtare e gjysmė Shqipėrisė sė pavarur (edhe gjatė luftės: 1989-1999, edhe pas
luftės: 1999-2005), me potezat e saj tė pakonrolluar, tė motivizuar kryesisht nė
zhvillimin e transakasioneve tregtare dhe ekonomike me Serbinė, (e kanė harruar
ēėshtjen e pazgjidhur tė Shqipėrisė Etnike nė Ballkan) dhe, nė vend se tė
merret me shqyrtimin e saj tė gjithanshėm, e mbėshtet kėtė tezė nacionalsite
gjithėserbe tė Vuk Drashkoviqit ngase pa u zgjidhur problemi i Kosovės, si dhe
problemet e tjera tė kėsaj natyre tė shqiptarėve nė Maqedoni, nė Mal tė Zi dhe
nė Greqi, nuk i ka prerė marrėdhėniet diplomatike me kėto shtete kolonialiste.
Pėrkundrazi, politika e jashtme dhe diplomacia e Shqipėrisė e ka mbėshtetur pa
rezervė rikthimin e SMZ-sė gjenocidale nė institucionet dhe mekanizmat
ndėrkombėtare (OKB, OSBE, Pakti i Stabilitetit pėr Evropėn Juglindore etj.).
Prandaj, edhe Marrėveshja e theksuar, e nėnshkruar nga Islami dhe Drashkoviqi,
nuk mund tė quhet si ndonjė precedencė politike, sepse ėshtė arritur nė frymėn
e plotė tė parimit dialektik dhe reciprok tė diplomacisė ekzistuese tė
Shqipėrisė sė Fatos Nanos dhe tė Sali Berishės ndaj Unionit tė SMZ-sė sė Vuk
Drashkoviqit dhe tė Vojislav Koshtunicės.
Ripohimi i pikave tė
pandryshuara tė diplomacisė serbomadhe
Natyrisht, duke
shfrytėzuar vrimat dhe dobėsitė e diplomacisė sė defaktorizuar tė Shqipėrisė,
Vuk Drashkoviq, edhe nė intervistėn dhėnė Nevila Prendojt, ka ripohuar tė
njėjtat qėndrime dhe pikėpamje tė politikės zyrtare tė Unionit tė SMZ-sė dhe tė
Kishės Ortodokse Serbe, tė cilat ua pat transmetuar hapur homologėve tė tij nė
Tiranė, mė 24 dhjetor 2004, se Kosova ėshtė pjesė e Serbisė, dhe se fati i
saj nuk mund tė zgjidhet pa pėrzierjen direkte tė Serbisė ngaqė, ku sipas
dėshmisė sė tij kėtė ua mundėson Rezoluta 1244 e KS tė Kombeve tė Bashkuara, si
dhe dialogu promotor konstruktiv mes Serbisė dhe Shqipėrisė... Mirėpo,
pavarėsisht nga mesazhi i kėtyre pozave retorike tė spiritualizimit dhe tė
nacionalizmit serbomadh tė politikės aktuale shtetėrore tė SMZ-sė ndaj
Kosovės, Vuk Drashkoviq harron se Serbia dhe serbėt e tij, edhe pėr shkak tė
hollokaustit tė fundit (1989-1999) kanė harxhuar ēdo kredi pėr tė rikthyerė
Kosovėn nė kanxhat e kolonializmit shekullur serbomalazez. Edhe pse filozofia
politike e V. Drashkoviqit ėshtė produkt i nacionalromantizmit serbomadh, e
trashėguar nga regjimet e ndryshme gjakatare principale, mbretėrore, socialiste,
komuniste dhe fashiste gjenocidale serbo-jugosllave, Kosova definitivisht, mė 24
mars tė vitit 1999 (fillimi i bombardimeve tė NATO-s pėr tė shpėtuar Kosovėn dhe
shqiptarėt nga Serbia gjenocidale) ka dalė nga errėsira mesjetare
serbo-bizantine e car dushanėve, e slobodan milosheviqėve dhe e drashkoviqėve.
Kėtė duhet ta kenė pasur tė ditur tė gjithė ministrat e jashtėm dhe tė brendshėm
tė Unionit tė SMZ-sė, si dhe promotori dhe provokatori politik kryesor i
tyre-Kisha Ortodokse Serbe (e cila ėshtė shkaku dhe pasoja kryesore e
tragjedisė shekullore e shqiptarėve dhe e Shqipėrisė Etnike nė Ballkan) me nė
krye vladikėn Artemije Radosavleviq.
Pavarėsisht nga
zhvillimi i tezave psikopatologjike tė diplomacisė antishqiptare tė Vuk
Drashkoviqit, se nė tė ardhmen Kosova, duhet tė jetė si njė urė kaluese,
pajtuese, bashkėpunuese e hapur, me status human evropian, qė garanton barazinė
pėr tė gjithė, e jo ndyrshimin e kufijve tė saj etj. E kuptoj dhimbjen dhe
sikletin politiko-propagandistik tė ruajtjes dhe tė thellimit tė paqes dhe
tė bashkėpunimit tė Serbisė me Kosovėn, mirėpo, kėto synime pajtuese,
demokratike dhe pluraliste ndėretnike nuk mund tė arrihen praktikisht,
pėrderisa tė mos zgjidhet statusi pėrfundimtar i Kosovės. Domethėnė, ashtu siē
ėshtė shprehur edhe kryeministri i Qeverisė sė Kosovės, Bajram Kosumi, se
statusi i Kosovės nuk mund tė zgjidhet pėrmes bisedimeve me Beogradin. Kjo
ėshtė mė se e qartė, edhe pse nacionalistit Vuk Drashkoviq nuk i shkon pėr
shtati, as pėr grazhdi pėrdorimi i termit Status final i Kosovės, duke qenė
se me gjithė listėn e mėnysė sė dėshirave tė Serbisė, qė Kosovėn edhe mė tej,
ta mbajė nėn sundimin e saj tė egėr kolonial, diplomati Drashkoviq kupton aq
politikė dhe dozė reale tė barometrit diplomatiko-juridik ndėrkombėtar, se
njohja e statusit final Kosovės do ti sillte pavarėsinė e plotė nga Unioni i
Serbisė dhe i Malit tė Zi. Mirėpo, ministri Jashtėm serbomalazez, kursesi tė
pajtohet me statusin final, sepse zgjidhja e tij e drejtė nė frymėn e sė
drejtės sė vetėvendosjes tė sė drejtės ndėrkombėtare dhe tė Kartės sė Kombeve
tė Bashkuara, (por jo sipas diagnozės ndėrkombėtare tė Drashkoviqit dhe tė
Serbisė, qė tė mos ndryshohen kufijtė e Kosovės) do tė finalizonte cilėsinė
e subjektivitetit jurdiko-politik ndėrkombėtar tė Kosovės. Pėr kėtė arsye
Drashkoviqi ėshtė alergjik nė pėrdorimin e nocionit status final i Kosovės,
ku sipas shpjegimit tė leksikologjisė diplomatike tė tij termi final do tė
thotė vdekje. Nė rastin konkret, termi vdekje ėshtė pėrdorur nė kuptimin e
pėrgjithshėm tė tij. Mirėpo, kėtu kemi tė bėjmė termin politik final nė
kuptimin e sė veēantēantės dhe tė pėrgjithshmes. Nuk duhet tė hezitojmė nė
pėrdorimin e kėtij nocioni nė kėtė kontekst, sepse me pavarėsimin e Kosovės
nuk do tė vdesė as ministri i Jashtėm V.Drashkoviq, as minoriteti serb, as
serbėt, as bashkėpunimi me Kosovėn dhe me Shqipėrinė, por pėrnjėmendė do tė
ngordhė pėrgjithmonė sundimi kolonial dhe imperialist i Serbisė sė Madhe nė
Kosovė. Thjesht, shprehur pa u thelluar nė fjalorin filozofik tė strategjisė sė
frikėsimit dhe tė provokimit tė diplomacisė serbomadhe antishqiptare, kjo ėshtė
arsyeja kryesore pse Vuk Drashkoviqi e konteston nocionin status final, duke
nėnvizuar: Unė nuk dua ta pėrdor termin status final, sepse statusi final
nėnkupton vdekjen(Shekulli,6 prill, 2005).
Duke qenė se V.
Drashkoviq ėshtė aq i ndėrlidhur me fatin kolonial dhe vasal tė Kosovės, tė
cilėn (edhe pas terrorit gjenocidal tė Serbisė sė Slobodan Milosheviqit)
konsideron si kopsht tė vetin tė patjetėrusar, ėshtė e drejtė e tij (qoftė si
diplomat, qoftė si letrar), tė mos e pėrdorė nocionin status final tė Kosovės,
por nė vend tė tij (nolens volens, mos sot, nesėr) duhet tė pėrdorė termin
pavarėsi, qė do tė thotė shkėputjen de facto dhe de jure tė Kosovės nga Serbia
kolonialiste. Statusi final i i pavarėsisė sė Kosovės tanimė ėshtė ēėshtje e
kryerė, pėr kėtė arsye, Drashkoviqi (tė paktėn pėr hir tė qetėsimit tė
opinionit publik serb, nė rolin e diplomacisė sė elaborateve antishqiptare tė
Ivo Andriqit dhe tė akademikut Vasa Qubrilloviqit, deklaroi para masmediave nė
Beograd) se i shmanget me zgjuarėsi diploamtike pėrdorimit tė
termit:final=vdekje. Kjo deklaratė iracionale, e papeshuar diplomatikisht,
ėshtė plotėsisht e barasvlerėshme me kėtė konluzion mė tė hershėm tė Vuk
Drashkiviqit, kur thotė se : Nuk mund ta paramendoj jetėn time pa Kosovėn.
Mirėpo, pavarėsisht nga kjo lojė e re propagandistike me termat:
final-vdekje nė disfavor tė jetėsimit tė pavarėsisė sė Kosovės, politika
shqiptare, as diplomacia e Kastriot Islamit, nė asnjė mėnyrė nuk ia dėshirojnė
finalen fizike dhe diplomatike tė Drashkoviqit, por vetėm vdekjen e natyrshme
dhe tė ligjshme tė politikės sė kolonializimit dhe tė imperializimit serbomadh
nė Kosovė. Kjo ėshtė e vetmja rrugė e arsyeshme dhe e pranueshme diplomatikisht,
juridikisht dhe ndėrkombėtarisht pėrmes sė cilės diplomacia e Drashkoviqit, do
tė mund tė vinte nė shprehje pėr ti normalizuar marrėdhėniet e ngrira me
shqiptarėt nė Kosovė. Ndryshe, ēdo alterntaivė tjetėr (pa status final., ashtu
si i konvenon Serbisė dhe Kishės Ortodokse Serbe) e parashikuar nga diplomacia e
qeverisė serbe e Beogradit pėr Kosovėn, do ta ēonte nė izolim Serbinė si nė
kuptimin e bashkėpunimit integrues rajonal, ashtu edhe nė atė ervo-ndėrkombėtar,
pavarėsisht nga llogaritja nė premtimet dhe nė garancionet evenetuale tė
qeverisė sė Fatos Nanos, apo nga nėnshkrimi i traktateve tė ndryshme nga ana
ministrit tė Jashtėm, Kastriot Islami, siē ėshtė rasti me Marrėveshjen e
sipėrtheksuar. Fundja, do tė ishte absurde qė Vuk Drashkoviqi tė vdiste pėr
Kosovėn time, kur ai e ka Serbinė e tij?! Vėrtet, e kam parasysh diplomacinė
patetike dhe moralizuese tė Vuk Drashkoviqit pėr zgjidhjen pėrfundimtare tė
statusit tė Kosovės. Mirėpo, si Drashkoviqi, ashtu edhe Serbia duhet tė mbajnė
parasysh faktin se, qe pesė vjet (1999) ka perėnduar koha e fjalėve boshe, dhe
politika e diktatit nga pozita e kėrcėnimit tė forcės, kur ėshtė fjala pėr
Kosovėn, sepse kjo tanimė nuk i pėrket as diplomacisė ekspansioniste tė
Drashkoviqit, as sovranitet kolonial tė Unionit tė SMZ-sė, de facto dhe de jure
ėshtė shtet mė vete sikurse Tajvani, pavarėsisht se a do ta njohė atė Serbia
dhe aleatėt e saj ballkanikė dhe evropianė.
Letėr e hapur Tribunalit tė Hagės nga pėrfaqėsues tė shoqėrisė
civile
Tribunalit tė Hagės nuk i duhet Z. Haradinaj, Kosovės i duhet!
Tribunali Ndėrkombėtar pėr Krimet e Luftės nė ish-Jugosllavi ėshtė institucion
i respektuar nga shoqėria kosovare. Populli i Kosovės ėshtė veēanėrisht
mirėnjohės pėr punėn nė ndjekjen penale tė ish-udhėheqėsve tė Republikės sė
Serbisė, qė kanė qenė nxitėsit edhe/apo ekzekutuesit e krimeve mė brutale dhe
tė tmerrshme qė ka parė njerėzimi ndonjėherė, tė kryera nė Kosovė dhe nė
pjesėt tjera tė ish-Jugosllavisė.
Ne
jemi, megjithatė, tė tronditur me vendimin e Tribunalit tė ngrisė padinė
kundėr Kryeministrit tonė, Ramush Haradinaj, i cili, nė mes tjerash, ėshtė
partner i besueshėm i shoqėrisė civile nė Kosovė. Jemi tė tronditur, jo pse
besojmė qė drejtėsia duhet tė zbatohet selektivisht, por pėr shkak tė besimit
tonė qė drejtėsia pėson nėse nuk udhėhiqet nga motivet e kėnaqjes sė ndjenjės
sė drejtėsisė dhe tė ligjit. Besojmė qė ekziston vetėm njė arsye pėr ngritjen
e padive kundėr kosovarėve, e ajo ėshtė tė barazohet fajėsia pėr tė gjitha
palėt e pėrfshira nė konfliktet ballkanike. Pėrveē faktit qė ėshtė
skajshmėrisht e pavėrtetė, kjo gjithashtu ėshtė fyerėse pėr mijėra viktima tė
pafajshme.
Ne
nė Kosovė jemi pėr tė parėn herė nė historinė tonė nė proces tė ndėrtimit tė
shoqėrisė demokratike dhe sundimit tė ligjit. Ne kemi nevojė pėr gjithė
mbėshtetjen qė mund ta marrim. Nė kėtė aspekt, koha e ngritjes sė padisė ėshtė
fatkeqe, pasi qė nėn udhėheqjen energjetike dhe efektive tė Qeverisė sė
udhėhequr nga z. Haradinaj tė gjitha nivelet e shoqėrisė kosovare kanė arritur
progres tė pamohueshėm drejt pėrmbushjes sė standardeve tė vendosura nga
komuniteti ndėrkombėtar.
Nė
anėn tjetėr, nėse njė ndėr qėllimet kryesore tė Tribualit ėshtė edhe tė
kontribuohet nė rivendosjen e paqes pėrmes shtytjes pėr pajtim, atėherė
arritja e kėtij synimi vetėm sa dėmtohet me padinė kundėr z. Haradinaj. Ky
veprim mund tė dėmtojė seriozisht paqen e brishtė nė Kosovė dhe rrugėn tonė
pėr tė vendosur demokracinė dhe sundimin e ligjit. Kjo padi nuk do tė kuptohet
nga shumica e madhe e kosovarėve pėr shumė arsye dhe do tė rrezikojė tė gjitha
arritjet tona. Ky veprim do tė aktivizojė forcat radikale qė mund tė kthejnė
progresin prapa. Ēfarėdo tė jenė motivet, ne do ta paguajmė ēmimin.
Pa
marrė parasysh motivet e ngritjes sė padisė, ne kėrkojmė qė z. Haradinajt ti
lejohet tė mbrohet nė liri dhe ti lejohet tė vazhdojė punėn e tij mė se tė
suksesshme si Kryeministėr. Tribunalit tė Hagės nuk i duhet z. Haradinaj,
KOSOVĖS I DUHET!
Nė
tė njėjtėn kohė, ne i bėjmė thirrje tė gjithė kosovarėve dhe udhėheqėsve tonė
politikė qė nė kėtė kohė tė vėshtirė tė reagojnė me pjekuri politike, nė
mėnyrė tė qytetėruar, paqėsore dhe demokratike. Kariera dhe reagimi i sotshėm
i z. Haradinaj ndaj padisė shėrben si shembulli mė i mirė. Shqipe Breznica
An open letter to the Hague Tribunal
from representatives of Kosova civil society
The Hague Tribunal does not need Mr
Haradinaj, KOSOVA DOES!
The ICTY is a respected institution
within the Kosovar society. The people of Kosova are especially grateful for
efforts to prosecute the former-leadership of the Republic of Serbia, who have
been the chief instigators and/or executors of the most brutal and despicable
crimes humanity has ever witnessed committed here in Kosova and other parts of
former Yugoslavia.
We are, however, shocked with the ICTY
decision to indict our Prime Minister, Ramush Haradinaj, who is, among other
things, also a very reliable and trusted partner of civil society in Kosova.
This, not because we believe justice should be applied selectively, but
because of our conviction that justice is being harmed if it is driven by
motivations other than to satisfy the sense of justice and the letter of the
law. There is probably only one reason to indict more people from Kosova, that
being to show equality of guilt for all the parties in the Balkan conflicts.
Beside the fact that that is profoundly untrue, it is also insulting to the
thousands of innocent victims.
We in Kosova are in the process for the
first time in history of building a democratic society and rule of law. We
need all the support we can get. In this perspective the timing of this
indictment is very unfortunate as all the layers of Kosovar society, under the
energetic and effective leadership of the government led by Mr. Haradinaj and
supported by UNMIK, have made substantial progress towards fulfilling the
standards that the international community has put forth for us.
On the other hand, if one of the main
goals ICTY has committed itself to, is to contribute to the restoration of
peace by promoting reconciliation, this purpose is not served with Mr.
Haradinaj indictment. This action might be seriously undermining our fragile
peace and quest for democracy and rule of law. This indictment will not be
understood by the vast majority of Kosovar society for many reasons and will
put all our achievements and efforts at a great risk. This action will
galvanize radical and less radical forces that may as well turn the clock
backwards. Whatever motivations, we will pay the price.
Regardless of the motivations for the
indictment we demand that Mr Haradinaj be allowed to defend himself in freedom
and be allowed to continue his most successful work as prime minister. The
Hague Tribunal does not need Mr Haradinaj, KOSOVA DOES!
At the same time, we call upon all
fellow Kosovars and our political leaders to respond to these difficult time
with civility, political maturity, peaceful and democratic means. Mr.
Haradinajs political carrier and his response today to the indictment has set
the example. Shqipe Breznica
BAROMETRI DIPOMATIK
Prof.Dr. Mehdi HYSENI
RAMUSH HARADINAJ-VIKTIMĖ E KOLLABORACIONIZMIT
KUISLING PROSERB DHE E KISHĖS ORTODOKSE SERBE
Pėrgjegjėsia nė anėn terrorit gjenocid serb, jo tė UĒK-sė !
Pa marrė
parasysh objektivat politike dhe juridike tė procedurės hetimore dhe gjyqėsore
tė Gjykatės Ndėrkombėtare tė Hagės ( me 10 vjet vonesė nė nxjerrjen e sė
vėrtetės nė shesh), Gjykata Ushtarake Ndėrkombėtare e Nyrnbergut, ndryshe nga
Gjykata e Karla Del Pontes, nė bangėn e zezė i ka nxjerrė dhe dėnuar vetėm
kriminelėt nazifashistė, bashkėpunėtorėt dhe bashkideologėt e politikės sė
hollokaustit tė Adolf tė Hitlerit, e jo edhe ēlirimtarėt e Koalicionit
Antifashist Antihitlerian, qė kanė triumfuar mbi fashizmin nė pėrmasa tė
pėrbotshme.
S ka
dyshim se burgosjen e Ramush Haradinajt (sonte e kremton e tėrė Serbia dhe Kisha
Ortodokse Serbe, si dhe kollaboracionistėt e tyre hyzmeqarė proserbė nė Kosovė,
tė cilėt qe pesė vjet rresht e kanė pėrpiluar aktakuzėn kundėr UĒK-sė dhe
udhėheqjes sė saj, duke i fajėsuar si kriminelė dhe terroristė, duke harruar
se vetė ishin dhe janė tė tillė) e kanė pritur me padurim kollaboracionistėt e
regjur proserbė sė bashku me mentorėt e tyre denoncues serbomėdhenj tė
Beogradit, tė Graēanicės, tė Manastirit tė Deēanit dhe tė Patrikanės sė Pejės me
nė krye Vojsilav Koshtunicėn dhe me vladikėn Artemije. Mirėpo, pavarėsisht nga
akuzat e tyre tė ndyra kundėr luftės sė drejtė tė UĒK-sė dhe drejtuesve tė saj,
siē janė Ramush Haradinaj dhe Fatmir Limaj, kėtė akt tė kurdisur tė politikės
dhe propagandės sė tyre tė nėndheshme, sonte, as nesėr, nuk kanė arsye tė
festojnė, as ti gėzohen pak, as shumė, sepse kushdo qė ta zėvendėsojė Ramush
Haradinajn, si premier i Qeverisė sė Kosovės (pavarėsisht se nga cila parti a
lėvizje shqiptare vjen ai ose ajo), do ta zbatojė tė njėjtėn strategji politike
dhe diplomatike nė favor tė pavarėsisė sė Kosovės, dhe tė mbrojtjes sė vlerave
dhe tė fryteve tė ēmueshme tė luftės sė drejtė ēlirimtare kombėtare dhe
antikolonialiste tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės (UĒK-sė).
Burgosja e
Ramush Haradinajt si shkak dhe pasojė tė intrigave dhe tė spiunimit tė
kollaboracionistėve proserbė, dhe tė gjykatave politike dhe kishtare tė Serbisė,
ėshtė edhe njė argument mė shumė se ata moralisht dhe ligjėrisht ishin nė
anėn e drejtėsisė dhe tė luftės sė drejtė ēlirimtare tė UĒK-sė kundėr terrorit
dhe terrorizmit tė organziuar institucional tė Serbisė dhe tė Kishės Ortodokse
Serbe nė Kosovė. Prandaj, si tė tillė, duke e mbrojtur drejtėsinė, dhe tė
vėretetėn e luftės sė drejtė ēlirimtare tė UĒK-sė, do tė dalin fitimtarė edhe
nga procesi gjyqėsor i Tribunalit tė Hagės, i organizuar dhe i montuar nga
aktakuzat e dosjes kriminele tė Kishės Ortodokse Serbe dhe tė eksponentėve
kollaboracionistė tė saj.
BAROMETRI
DIPLOMATIK
Prof.Dr.
Mehdi HYSENI
KOSOVA
SIPAS STANDARDEVE NDĖRKOMBĖTARE TĖ SERBISĖ(!)
1. Konstatimi
Nė vend
tė
debatimit tė sė
drejtės sė vetėtvendosjes sė Kosovės, kohėve tė fundit, sipas raportit tė njė
sesioni tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara, u vlerėsua se
Kosova deri tani nuk ka plotėsuar nė mėnyrė eksplicite asnjė nga standaedet e
pėrcaktuara(kėshtu deklaroi Sekretari i pėrgjithshėm i Kombeve tė Bashkuara,
Kofi Annan. Me gjithė vlerėsimin pozitiv tė kryeshefit tė UNMIK-ut, Soren
Jesen- Petersen se, nė jetėsimin e standardeve tė parashtruara nga ana e
bashkėsisė ndėrkombėtare, nė Kosovė janė arritur rezultate konkrete, stafi i
ngushtė (KS-ja) i Kofi Annanit, nxori konkluzionin e kundėrt nga raporti zyrtar
vlerėsuar i UNMIK-ut. Ky keqkuptim i rastit mė sė shumti i gėzoi, dhe iu dha
krahė ekstremistėve serbomėdhenj tė qeverisė sė Beogradit dhe tė Kishės
Ortodokse Serbe, se ata, sikurse pesėvjeēarin e shkuar, do tė vazhdojnė tė
njėjtėn metodologji tė marsheve tė tyre nacionalshoviniste nė destabilizimin e
procesit tė sigurisė dhe tė paqes nė Kosovė.
2.Anakronizmi
Divergjencat dhe shpėrputhja e raporteve vlerėsuese tė UNMIK-ut dhe e bazės sė
tij-Kėshillit tė Sigurimit tė OKB-sė, pėrkatėsisht tė Soren Jesen Petersenit dhe
tė Kofi Annanit lidhur me pėrmbushjen dhe mospėrbushjen eksplicite tė
standardeve pėr Kosovėn, nuk duhet kėrkuar nė atė takim ēasti, por nė
origjinėn mė tė hershme tė konfliktit serbo-shqiptar pėr Kosovėn, qė bazėn e ka
nė kolonializmin shekullor serbomalazez (1878; 1912-1913), si dhe nė aktet e
noveluara-juridiko-kushtetuese tė Serbisė, pėrkatėsisht tė Unionit tė Serbisė
dhe Malit tė Zi. Nė kėtė pikėvėshtrim qėndron anakronizimi dhe paradoksi midis
realititetit (vetėvendosjes) dhe utopisė(kolonializmit serb). Trajtimi dhe
zgjidhja e ēėshtjes sė Kosovės, patjetėr duhet tė bėhen nė pėrputhje me
standardin e sė drejtės vetėvendosjes (si parim bazė i Kartės sė OKB-sė dhe i
sė drejtės ndėrkombėtare), e jo nė pėrputhje me standardet e kolonmializmit
gjenocid tė Serbisė, pėrkatėsisht tė Unionit tė SMZ-sė, se Kosova ėshtė tokė e
shenjtė serbe, dhe pjesė integrale e territorit etnik tė Serbisė. Pikėrisht, ky
lloj anakronizimi nacional, politik, juridik, kushtetues dhe
religjioz-mitologjik i Serbisė, ėshtė, dhe pa dyshim, edhe nė tė ardhmen, do tė
jetė barriera kryesore, (si nė planin e brendshėm, ashtu edhe tė jashtėm) qė
Kosova tė mos ketė mundėsi ti plotėsojė tėrėsisht standardet e kolonializmit
serb, tė parashtruara dhe tė pėrpunuara pėr ēudi edhe nga ana e bashkėsisė
ndėrkombėtare, e cila nė kėtė rast ėshtė treguar plotėsisht e njėanshme, dhe nė
disfavor tė dispozitave tė Kartės sė OKB-sė dhe tė rendit juridik-pozitiv
ndėrkombėtar.
3. Decentralizimi
Pėrgjithėsisht, tė gjitha standaredet e parashikuara, qė duhet ti plotėsojė
Kosova ndaj bashkėsisė ndėrkombėtare dhe Serbisė, janė koduara me titullin
decentralizim, standard ky, qė nė kuptimin juridiko-kushtetues ndėrkombėtar, nuk
ka asnjė kuptim, sepse Kosova ende nuk ka arrituar, qė teorikisht, as
praktikisht tė ketė kurrfarė sistemi centralist absolut, as pushteti shtetėror,
sepse, thjesht, ende nuk gėzon atributet e shtetiut nė kuptimin e njėmendtė si
subjekt juridik ndėrkombėtar. Prandaj, nuk kanė vend mashtrimet, as spekulimet
juridike ligjore (qoftė nė shkallė kombėtare a ndėrkombėtare), se Kosova, sine
qua non, duhet ti plotėsojė standardet ndėrkombėtare, po qe se synon
pavarėsinė e saj. Ky cilėsim nuk ka asnjė lidhje me tė drejtėn, as me drejtėsinė
ndėrkombėtare, por ėshtė vetėm nė funksion tė njėanshmėrisė dhe iracionales sė
politikės dhe tė propagandės ditore tė Kishės Ortodokse Serbe (vladikėn Artemije
nė krye), tė Qeverisė dhe tė Parlamnetit tė Republikės sė Serbisė sė Vojsilav
Koshtunicės (kryeministėr) dhe tė Boris Tadiqit(kryetar). Me njė fjalė,
standardet ndėrkmombėtare, qė iu kanė imponuar Kosovės, si kusht pėr arritjen
e pėlqimit tė faktorėve dhe tė subjekteve tė bashkėsisė ndėrkombėtare, kinėse
pėr ta shpejtuar dhe pėr ta vėnė rend dite shqyrtimin e statusit pėrfundimtar
tė Kosovės nė kuadrin e OKB-sė apo tė ndonjė konference tjetėr me karakter
ndėrkombėtar nuk kanė kurrfarė baze tė qėndrueshme ligjore, as juridike
ndėrkombėtare, por kanė vetėm karakter politiko-propagandistik dhe diplomatik
tė boshtit serbo-ndėrkombėtar, qė tė drejtėn e vetėvendosjes sė Kosovės, ta
mohojnė pėr njė afat tė shkurtėr, duke u pėrpjekur qė atė ta zėvendėsojnė me
standardet decentralizuse, tė trilluara dhe tė imponuara nga vetė Serbia dhe
Kisha Ortodokse Serbe.
4. Realja dhe kushtėzimi
Ska
dyshim, mund tė hidhėrohen nga pala shqiptare (miqėt dhe armiqtė) pėr shkak tė
mospėrmbushjes sė standardeve ndėrkombėtare tė Serbisė, si garancė e
parashikuar e ekzistencės dhe e tė drejtave tė njeriut tė pakicės serbe nė
Kosovė, mirėpo, asnjėra palė nuk kanė tė drejtė as tė hidhėrhoen, e as ta
krtikojnė politikėn shqiptare nė Kosovė, sepse e vėrteta nuk qėndron nė
mospėrmbushjen e standardeve ndėrkombėtare nga pala shqiptare, por nė realen e
kushtėzimit tė VETĖM NJĖ STANDARDI SERB. Vetėm atėherė, pasi tė jetė plotėsuar
ky standard, mund tė vijė nė shprehje kushtėzimi dhe imponimi i standardeve
ndėrkombėtare tė Serbisė ndaj Kosovės dhe shqiptarėve.
Meqė,
tanimė kemi tė bėjmė me ndėhyrjen dhe me ndėrmjetėsimin e faktori ndėrkombėtar
nė zgjidhjen e ēėshtjes sė Kosovės, ska dilemė se, aktorėt kryesorė tė
bashkėsisė ndėrkombėtare(OKB, SHBA, BE, NATO), duhet ta trajtojnė objektivisht
dhe ligjėrisht, ashtu siē parashikojnė normat dhe rregullat e sė drejtės
ndėrkombėtare, dhe e drejta e patjetėrusar historike e shqiptarėve mbi Kosovėn.
Pėr tu plotėsuar ky impertaiv i domosdoshėm, krahas imponimit tė standardeve
absurde Kosovės, ndėr tė tjera, edhe Serbisė duhet ti imponoht ky STANDARD I
PASHMANGSHĖM: - Revidimi i Kartės kushtetuese tė Unionit tė SMZ-sė (nga
preambula dhe paragrafėt e tjerė tė saj, tė flaket klauzola Kosova ėshtė pjesė
integrale e territorit etnik tė Serbisė, pėrkatėsisht tė SMZ-sė); Revidimi i
Rezolutės sė Parlamentit tė Serbisė, dhe revidimi i Planit tė Qeverisė sė
Serbisė pėr Kosovėn, ku edhe nė kėto dy akte tė shėmtuara juridiko-politike,
Kosova ėshtė sanksionuar si pjesė integrale e territorit tė Serbisė. Pa
zhvlerėsimin paraprak tė kėtyre projketeve ligjore tė Serbisė, nuk ka asnjė
gjasė qė tė plotėsohen tėrėsisht tė gjitha standardet ndėrkombėtare, qė pa tė
drejtė dhe joligjėrisht iu kanė imponuar dhe kushtėzuar Kosovės dhe shqiptarėve.
Derisa
Serbia nė aktet e saj zyrtare shtetėrore e ka konservuar tė drejtėn e
sovranitetit kolonial mbi Kosovėn, shqiptarėt nuk janė tė obliguar qė,
ligjėrisht ti plotėsojnė nė mėnyrė eksplicite (sipas standardeve tė
Kėshillit tė Sigurimit tė Kofi Annanit) standardet e impnuara
decentralizuese tė Serbisė, me qėllim tė krijimit tė minishtetit serb nė
Kosovės, sikurse entiteti serb nė Bosnjė.
Shumė
thjesht, pėrderisa serbėt dhe Serbia gjenocidale, Kosovėn e konsiderojnė koloni
tė tyre, si dhe pėrderisa tė mos revizioneht Rezioluta 1244 e KS tė Kombeve tė
Bashkuara, sipas sė cilės Kosova ėshtė nė sovranitetin e Serbisė, ėshtė
iluzore dhe absurde, qė tė pritet realizimi i pjesshėm a i plotė i standerdeve
tė theksuara, tė imponuara nga propaganda dhe politika kolonialiste
antishqiptare e Serbisė dhe e Kishės Ortodokse Serbe. Kjo ėshtė arsyeja kryesore
e zvarritjes sė zgjidhjes sė statusit pėrfundimtar tė Kosovės, e jo
mospėrmbushja eksplicite e standardeve tė sipėrpėrmenduara, siē ka deklaruar
Kofi Annan.
E shtunė, 12 mars, 2005
Program Officer
Hope Fellowships Program
National Albanian American Council
Tel: ++381 38 234 300
Mobile: ++377 44 202 838
Program Officer
Hope Fellowships Program
National Albanian American Council
Tel: ++381 38 234 300
Mobile: ++377 44 202 838
E mėrkurė, 09 mars, 2005
Tė gjitha lojėrat e politikės adoloshente shqiptare, dhe
strategjia e sistemti neokolonialist tė Serbisė me nė krye Kishėn Ortodokse
Serbe nė disfavor tė pavarėsimit tė Kosovės dhe tė UĒK-sė/TMK-sė, nuk do tė
pėrfundojnė me dorėheqjen e Ramush Haradinajt nga posti i kryeministrit tė
Qeverisė sė Kosovės, pėrkatėsisht me shkuarjen vullnetare tė tij nė burgun e
Shevingenit tė Hagės, mė 9 mars 2005, si pasojė e ngritjes sė aktakuzės nga
prokurorja Karla Del Ponte(kryepėrfaqėsuesja e Tribunalit tė Hagės).
Pėrkundrazi, ky ėshtė fillimi i procesit gjyqėsor serbondėrkombėtar i gjykimit
tė luftės sė drejtė ēlirimtare kombėtare dhe antikoloniale tė Ushtrisė
Ēlirimtare tė Kosovės (UĒK-sė). Nė mėnyrė antihumane, antiligjore dhe
antidemokratike, Koncerti i Ri Evropian po pėrpiqet, qė ta kriminalizojė
UĒK-nė, duke e karahsuar dhe njėjtėsuar atė me agresionin dhe me luftėn e
padrejtė gjenocidale tė Serbisė ndaj shqiptarėve dhe Kosovės.Kjo shenjė
barazimi e luftės gjenocidale serbe me luftėn ēlirimtare tė UĒK-sė, de facto
paralajmėron stuhi tė papritur qė regjimi i Serbisė, tė provojė rikthimin e
sovranitetit kolonial mbi Kosovėn. Kėtė prapavijė tė kriminalizimit tė luftės
ēlirimtare tė UĒK-sė, dhe tė sė drejtės sė vetėvendosjes sė Kosovės, nuk duan ta
shohin vetėm kollaboracionistėt proserbė dhe ato politika tregtare, ekonomike
dhe diplomatike, tė cilat janė tė lidhura ngusht me mbrojtjen e interesave tė
sistemit neokolonialist tė Serbisė nė Kosovė, dhe mė gjerė nė hapėsirat e
Shqipėrisė sė kolonizuar etnike.
Ngritja e
aktakuzės kundėr Fatmir Limajt dhe Ramush Haradinajt nga ana e Tribunalit
Ndėrkombėtar tė Hagės ėshtė vepėr direkte e qeverisė serbomadhe tė Beogradit, e
Kishės Ortodokse Serbe, dhe e fallangave tė dukshme dhe tė padukshme tė
kollaboracionizmit kuisling shqiptar, tė cilat kanė qenė dhe janė nė shėrbim
direkt dhe indirekt tė okupatorit ēetniko-fashist serb nė Kosovė, si para,
ashtu edhe pas pėrfundimit tė luftės. Kėta janė ndėr faktorėt kryesorė qė po
orvaten ta kompremetojnė luftėn ēlirimtare antikoloniale dhe kombėtare tė
Fatmir Limajt dhe tė Ramush Haradinajt, kinse kėta si eprorė tė UCK-sė, gjatė
luftės sė saj mbrojtėse kundėr makinerisė sė agresionit dhe terrorit gjenocid
serb tė Slobodan Milosheviqit dhe tė Sheshelit, paskanė kryerė krime lufte
ndaj disa civilėve shqiptarė dhe mbeturinave ēetniko-fashiste serbe, tė cilat
kolektivisht kanė marrė pjesė nė kryerjen e gjencidit serb nda shqiptarėve nė
Kosovė (1989-1999). Akuzė kjo, sa qesharake, aq edhe absurde pėr ligjet dhe
standardet e sė drejtės ndėrkombėtare. Shumė thjesht, nėse Limaj dhe Haradinaj,
si komandantė ushtarakė nėn uniformėn dhe komandėn e UĒK-sė kanė urdhėruar
pastrimin e disa kolaboracionistėve proserbė, tė cilėt kanė qenė dora e
djathtė e forcave policore, parapolicore, ushtarake, paraushtarake dhe tė
sigurisė serbe nė Kosovė, kjo asapk nuk do tė thotė se nė kėtė rast ata i kanė
dhunuar normat dhe rregullat e sė drejtės sė luftės, as tė sė drejtės humanitare
ndėrkombėtare. Pėrkundrazi, ata kanė vepruar nė pėrputhje tė plotė me rregullat
dhe me ligjet e luftės, sepse UĒK-ja si ushtri e organizuar dhe e komanduar
guerile, e cila ka pasur pėr detyrė qė, brenda zhvillimit tė fazės sė parė tė
luftės sė saj, ta pastrojė
terrenin nga individėt dhe bandat kollaboracioniste proserbe, tė cilat nė
forma tė ndryshme e kanė ndihmuar armikun pushtues serb nė Kosovė, me qėllim qė
tė terrorizojnė dhe masakrojnė popullatėn
civile shqiptare, si dhe tė pengojnė ēdo pėrpjekje tė zhvillimit tė luftės
mbrojtėse tė UĒK-sė kundėr Serbisė agresore dhe gjenocidale. Nė kėtė konteskt,
eliminimi i kollaboracionistėve proserbė, dhe i tė gjitha ngjyrave tė tjera ( pa
dallim nacionaliteti) tė cilėt kanė qenė me shėrbim nė anėn e terrorit dhe tė
gjencidit serb nė Kosovė, ligjėrisht nuk mund tė cilėsohet si vepėr penale e
pjesėtarėve, as e eprorėve tė UĒK-sė, sepse ata kanė vepruar nė pėrputhje me
konventat e Gjenevės (1949), si dhe me protokollet plotėsuese tė tyre, tė
miratauara mė 8 qershor 1977 (Protokollet I dhe II). Si rrjedhim, pėrgjegjėsia
pėr eliminimin e bandave kollaboracioniste kusilinge e mercenare nga forcat
guerile tė UĒK-sė, bie nė llogari tė regjimit gjenocidal serb tė Beogradit, dhe
tė Kishės Ostodokse Serbe, tė cilat pėr qėllime tė tyre tė ndyra ekspansioniste,
i kanė mashtruar dhe pėrvetėsuar si vegla qorre, duke i shpėrblyerė me mallra,
me shitore dhe me firma tė ndryshme vetėm pėr vetėm pėr tė thyer ēdo pėrpjekje
tė lėvizjes sė rezistencės shqiptare kundėr Serbisė kolonialiste gjenocidale.
Nė kėtė kuptim, relatorėrt e kollaboracionistėve tė eleminuar (po qe se kanė
ndonjė ndėrgjegje tė pastėr njerėzore , dhe po qe se i njohin mirė ligjet dhe
traditat e shqiptarėve pėr liri dhe pavarėsi nga serbosllavėt kolonialistė dhe
hegjemonistė tė Ballkanit), nuk duhet tė kėrkojnė llogari, as shpagim nga Fatmir
Limaj, as nga Ramush Haradinaj, as nė nga UĒK-ja, nė pėrgjithėsi, sepse atyre
borxh dhe hak iu ka Serbia dhe Kisha Ortodokse Serbe, e cila i ka fut nė atė
rrugė pa krye, dhe tė vėllavrasjes, e jo, nė asnjė mėnyrė Fatmir Limaj dhe
Ramush Haradinaj, as UĒK-ja, qė me luftėn e tyre tė drejtė dhe ēlirimtare kanė
qenė anėn e mbrojtjes sė popullit shqiptar dhe tė Kosovės. Si pėrfundim,
paditėsit dhe akuzuesit e kollaboracionistėve kuislingė proserbė (qė kanė
flijuar pėr interesa personale tė tyre dhe tė Serbisė gjenocidale), faturėn e
dėmshpėrblimit le ta kėrkojnė nga KOS-i dhe nga qeveria serbe e Vojislav
Koshtunicės, e jo nga UĒK-ja dhe heronjtė e saj: Fatmir Limaj, Ramush Haradinaj,
Agim Ēeku dhe Hashim Thaēi e tė tjerė, tė cilėt me luftėn e tyre tė drejtė e
flakėn Serbinė okupatore nga Kosova, si dhe i eliminuan disa nga larvat e
kollaboracionizmit (thėnēin shqiptarė) tė saj. Po tė ekzistonte ndonjė dozė e
ndėrgjegjės morale, ligjore, kombėtare, dhe e drejtėsisė ndėrkombėtare,
sigurissht se flijimin e kollaboracionistėve kuisling shqiptarė tė
imperializmit gjakatar tė Serbisė, do ta shpėrblenin me tė njėjtėn faturė tė
dosjes sė krimeve tė luftės gjenocidale tė Slobodan Milosheviqit dhe tė Vojislav
Sheshelit, e jo tė kėrkojnė llogari tė pajustifikueshme nga viktimat e tyre
shqiptare nė Kosovė. Mirėpo, meqė politika dhe propaganda serbosllave dhe e
fuqive tė mėdha everopiane, ka triumfuar mbi tė drejtėn dhe drejtėsinė
ndėrkombėtare, atėherė portat e hekurta tė burgut tė Shevingenit nė Amstredam,
nuk do tė mbyllen fare, pėrderisa tė mos i gllabėrojnė tė gjitha frytet e
luftės sė drejtė ēlirimtare kombėtare e antikoloniale tė Ushtrisė Ēlirimtare tė
Kosovės(UĒK-sė)?! Ja, kjo ėshtė filozofia e kuptimit tė sė drejtės dhe
drejtėsisė ndėrkombėtare evropiane e Tribunalit tė Hagės: - kriminelėt
ēetniko-fashistė serbė (Slobodan Milosheviq, Vojislav Sheshel etj.) dhe
ēlirimtarėt heronj shqiptarė (Fatmir Limaj dhe Ramush Haradinaj etj,) tė ngujuar
nė tė njėjtėn qeli tė burgut tė Shevingenit tė Gjykatės Ndėrkombėtare tė Hagės?!
O tempora o mores ēfarė drejtėsie ndėrkombėtare?! Ndėrkaq, nė anėn tjetėr,
prapė i njėjti paradoks moral dhe ligjor: - me dhjetra kriminelė serbė dhe
kolaboracionistė shqiptarė kanė ngelur nė liri nė Kosovė dhe nė Serbi?!
Mirėfilli, pėr kėtė ēėshtje nuk ėshtė nė dijeni Tribunali i Hagės?! Mirėpo, ē
tė bėsh kur qėllimi i fundit politik dhe ligjor i kėsaj Gjykate Ndėrkombėtare
ėshtė pajtimi me ēdo kuisht i agresorit me viktimėn?! Pavarėsisht se njė
politikė e kėtillė ėshtė nė kolizion me tė drejtėn e luftės dhe me tė drejtėn
ndėrkombėtare, si dhe me dispozitat e Kartės sė Kombeve tė Bashkuara.
E dielė, 27 shkurt, 2005
E ENJTE, 17 SHKURT, 2005
BAROMETRI
DIPLOMATIK
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
ME PARULLAT ANTISHQIPTARE SERBOMĖDHA TĖ BORIS TADIQIT, DHE TĖ
KISHĖS ORTODOKSE SERBE, ABSOLUTISHT NUK MUND TĖ MBROHET
PAKICA SERBE, E AS TĖ ARRIHET PAQJA ME SHQIPTARĖT NĖ KOSOVĖ, NĖ
STILIN E KĖRCĖNIMIT HISTORIK TĖ SLOBODAN MILOSHEVIQIT NĖ FUSHĖ-KOSOVĖ: NIKO NE SME DA VAS BIJE (PRILL, 1987) !
Mė i keq se krimineli, ėshtė ai qė e mbron, e harron dhe e fal krimin(MK)
Vėrtet, ėshtė pėr tė ardhur keq, dhe e pakuptueshme, se si Serbia dhe Kisha Ortodokse Serbe kanė zgjedhur mjetet dhe rrugėn mė tė gabuar si nė aspektin politik, ashtu edhe nė atė propagandistik pėr tė mos i humbur lidhjet dhe bashkėpunimin me pakicėn e tyre serbe nė Kosovė, si dhe fillin e nervit tė politikės sė regjimit nacional-socilaist dhe gjenocidal tė Serbisė sė ish-presidentit Slobodan Milosheviq, qė ishte nė funksion tė pastrimit etnik tė shqiptarėve nga Kosova. Pjesa e dytė e kėsaj metodologjie katastrofike e qeverisė dhe e kishės serbe ėshtė e barasvlershme me atė tė regjimit paraprak tė Slobodan Milosheviqit. Mirėpo, pavarėsisht nga objektivat dhe aspiratat e tilla afatgjata tė hegjemonizimit dhe tė imperilaizimit serbomadh ndaj shqiptarėve dhe Kosovės-Shqipėrisė Etnike, mė nuk ka asnjė gjasė minimale qė, Serbia (qoftė me Boris Tadiqin, qoftė me Vojislav Koshtunicėn a me Artemije Radosavleviqin nė krye) dhe Kisha Ortodokse Serbe ta mbrojnė dhe ta ndihmojnė pakicėn serbe, tė mbetur nė Kosovė nėn pretekstin e rrezikimit tė saj nga shumica dėrrmuese shqiptare.
Si presidenti i Republikės sė Serbisė, Boris Tadiq, ashtu edhe krerėt e Kishės Ortodokse Serbe (patriarku Pavle dhe vladika Artmeije) duhet tė pajtohen me tė vėrtetėn dhe me realitetin historiko-politik, demografik, faktik dhe demokratik, se nė Kosovė mė kurrėn e kurrės (qė nga 12 qershori i vitit 1999,kur Kosova hyri nėn protektoratin ndėrkombėtar tė UNMIK-ut dhe tė KFOR-it)nuk do tė pėrsėritet terrori gjenocid serbomadh, i cili nė vijimėsinė shekullore ka mbisunduar nė Kosovė-Shqipėrinė Etnike, pikėrisht nė emėr tė mbrojtjes sė interesave tė pakicės serbe, nė emėr tė mbrojtjes sė tokės shenjtė serbe, nė emėr tė mbriojtjes sė patriotizimit dhe tė nacionalizmit serb, si dhe tė manastireve dhe sakraleve tė tjera serbe. Mirėpo, sot, nė fillimshekullin XXI(viti 2005), kohėt kanė ndryshuar nė favorin e ēlirimit, tė lirisė dhe tė pavarėsisė sė Kosovės. Prandaj, ėshtė tėrėsisht iracionale dhe absurde, qė autoritetet qeveritare tė Beogradit dhe Kisha Ortodokse Serbe, tė insistojnė qė tė rikthejnė sundimin e tyre kolonial shekullor mbi shqiptarėt dhe Kosovėn, duke abuzuar me tė drejtat e pakicės serbe. Kjo metodologji, tanimė ėshtė lexuar dhe nuk pi ujė, tė reprizohet nė Kosovė. Kėtė teori dhe praktikė, fatkeqėsisht e ka provuar edhe hollokausti i fundit i Serbisė nė Kosovė (1989-1999), i cili mori me vete mbi 10.000 shqiptarė tė vrarė e tė masakruar, tė shpėrngulur, tė krematorizuar dhe tė hudhur nėpėr hendqe dhe varreza masive jo vetėm nė Kosovė, por edhe nė Serbi (Batajnicė, Peruqac, Danub e Maēkaticė). Sado le tė orvaten qeveria e Beogradit dhe Kisha Ortodokse Serbe) me kukamat e tyre, duke u shtirur para bashkėsisė ndėrkombėtare, kinėse pėr shkatėrrimin e manastireve dhe sakraleve tė tyre, si dhe pėr mohimin e tė drejtave ekzistenciale tė pakicės serbe nė Kosovė, viktimat dhe krimet e gjenocidit tė fundit tė Serbisė nė Kosovė (1989-1999),nuk kanė sesi ti murkullojnė as para opinionit tė tyre tė manipuluar, as para atij ndėrkombėtar. Prandaj, politika dhe propaganda e qeverisė serbe dhe e Kishės Ortodokse Serbe, duhet ta shikojnė tė vėrtetėn nė sy dhe, botėrisht tiu kėrkojnė falje shqiptarėve pėr tė gjitha krimet dhe gjenocidet e deritashme (1806-1999) tė Serbisė mbi Kosovėn dhe mbi trojet e tjera etnike shqiptare, e jo edhe mė tej, tė kėrcėnohen nė forma tė ndryshme (tė politikės propagandistike dhe tė luftės subversive speciale tė regjimit gjenocidal tė Slobodan Milosheviqit), tė ushqehen dhe tė jetojnė me iluzonet e shkreta dhe utopike, se nė Kosovė, ka aguar dita, qė sėrish pakica serbe ta sundojė shumicėn dėrrmuese shqiptare mbi 90%, si pretekst, se dikush i paskėsha thyerė dy-tre gurė tė varreve apo tė sakraleve serbe. Po qe se, edhe ka ndodhur diē e tillė, Serbia dhe serbėt nuk mund tė amnistohen nga terrori gjenocid i tyre mbi shqiptarėt, sepse, vėrtet, shkaktarė dhe pasojė e gjithė asaj tragjedie qė ka ndodhur nė Kosovė janė vetė Serbia, Kisha Ortodokse Serbe, qė i kanė indoktrinuar dhe mashtruar serbėt pėr ti masakruar dhe vrarė shqiptarėt, si dhe pėr ta djegur nė themel Kosovėn. Si rrjedhim, as Serbia, as serbėt, e as Kisha Ortodokse Serbe nuk kanė arsye tė lemeritėn, e as tė frikėsohen aq tepėr nga shteti i ri shqiptar i Kosovės, as nga shqiptarėt, sepse ekziston njė rregull e pashkruar jetėsore :atė qė e mbjell, edhe do ta korrėsh. Kjo ėshtė dialektikė e pamohueshme e natyrės. Nėse kėsaj dialektike nuk i binden serbomėdhenjt, duke mos u penduar pėr krimet dhe gjenocidet e tyre mbi Kosovėn dhe shqiptarėt, atėherė le tia hedhin njė sy tė drejtės ndėrkombėtare, dhe le ta lexojnė me vėmendje se ē do tė thotė pėrkufizimi RETORZION. Po qe se, ndodhė qė, serbėt kėtė ta kuptojnė drejt dhe objektivisht, atėherė kjo do tė ishte si nė interes tė Serbisė, tė Kishės Ortodokse Serbe, ashtu edhe tė pakicės serbe nė Kosovė, e cila patjetėr, si e tillė, duhet tė integrohet nė rrjedhat e sistemit politiko-shoqėror dhe demokratik nė Kosovė. Ndryshe, realizimi i tė drejtave dhe i lirive tė tyre, do tė ketė karakter jashtinstitucional, pėr ēka fajin dhe pėrgjegjesinė do ta marrin vetė pėrsipėr, e jo, kursesi organet dhe institucionet pėrkatėse tė qeverisė sė Kosovės, e as instancat dhe mekanizmat institucionale qeverisėse tė UNMIK-ut dhe tė KFOR-it, tė cilat (qe 5 vjet radhazi) Kisha Ortodokse Serbe dhe qeveria e Beogradit ėshtė duke i anatemuar dhe akuzuar, se sė bashku me qeverinė shqiptare tė Kosovės janė fajtorė-pėrgjegjės pėr vetėbunkerizimin dhe vetenklavizimin e pakicės serbe nė Kosovė. Njė shembull konkret ilustrues nė kėtė kontekst: vetė banorėt serbė tė fshatit Prilluzhė (komuna e Vushtėrrisė), kanė qenė bashkėpjesėmarrės direkt, dhe tė prirė nga bandat ēetnike paramilitare e policore serbe tė Beogradit nė vrasjen e shqiptarėve dhe nė djegien e plaēkitjen masive tė shtėpive tė fshatrave shqiptare rrėzė Qyqavicės ( tė identifikuara, sipas ish-toponimisė sė vjetėr serbosllave: Bivolak, Zhilivodė, Strofc, Beēuk, Sibofc, Mihaliq etj.), tė cilat nga Prilluzha serbe i ndan lumi Sitnica. Sė pari, shtrohet pyetja, kush i ka detyruar serbėt ēetnikė tė Prilluzhės (me tanke, me raketa dhe me mjete tė tjera luftarake), tė marshojnė nė vrasjen dhe nė djegien e atyre fshatrave shqiptare? Sė dyti, pse ata tani ndjehen tė frikėsuar dhe tė getoizuar,( kur nė radhėt e tyre nuk pasur asnjė viktimė, dhe nuk ėshtė djegur asnjė kotec pulash, e lere mė ndonjė shtėpi e tyre) tė cilėt qe 5 vjet radhazi janė nėn mbrojtjen e hekurt tė forcave ushtarake tė KFOR-it? Sė treti, pse serboēetnikėt e Prilluzhės, si para lufte, ashtu, edhe tani, pesė vjet mė pas, i kanė mbyllur tė gjitha rrugėt, dhe nuk lejojnė qė atej pari, tė kalojė asnjė shqiptar qoftė nė kėmbė apo me mjete tė udhėtimit, kur dihet se Prilluzha ėshtė nyja kryesore e fshatrave tė theksuara pėr tė gravituar nė Kastriot, nė Prishtinė, nė Vushtėrri dhe nė Mitrovicė? Sė katėrti, nė kėtė rast kush ėshtė i rrezikuar dhe i dėmtuar serbėt barbarė tė Prilluzhės (tė cilėt, siē mė rrėfente dikur xhaxhai im, Maliq Hyseni, ndiesė pastė, nė prag tė kolonizimit tė Kosovės-Shqipėrisė Etnike, mė 1912, si kolonistė tė ardhur nga thellėsia e Shumadisė, e kanė populluar kėtė fshat, sė pari, nė tė ishte ngritur vetėm njė kasolle kashte, si doshlak, kurse sot fshati ka mbi 300 shtėpi serbe, pa asnjė shqiptar) apo shqiptarėt e vrarė, tė shpėrngulur nė masė dhe tė djegur nga fallangat ēenike paramilitare serbe? Sė gjashti, pėr vrasjen e Agim Saraēit, tė Tafil Klinakut, tė Nazif Klinakut, tė Milaim Saraēit(mė 1998-1999) dhe shumė tė tjerėve nė pragun e shtėpisė sė tyre, civilė tė pafajshėm shqiptarė tė atyre fshatrave nėn strehėn e Bjeshkės Qyqavica, kush do tė japė llogari? - Pėrgjigjen tė gjitha kėtyre pyetjeve, do tė duhej ta jepnin vetė serbomėdhnejtė e Prilluzhės, sepse ata janė aktorė tė drejtpėrdrejtė tė krimeve gjenocidale ndaj popullatės shqiptare, qė shtrihet buzė Qyqavicės legjendare. Ata, duhet ta japin pėrgjigjen mos sot, nesėr, sepse, sipas ligjeve ndėrkombėtare krimet gjenocidale nuk parashkruhen. Kėshtu qė, edhe autori i kėtij shkrimi (personalisht dhe nė emėr tė tė gjitha viktimave dhe tė dėmeve tė shkaktuara materiale tė bashkėvendėsve tė tij), do tė ushtrojė kėrkesė para gjykatės ndėrkombėtare, duke kėrkuar llogari dhe dėmshpėrblim pėr djegien e dy shtėpive (rrafashimin e tyre me tokė), si dhe pėr djegien e dy biblio