Mithat Frashėri
thithi gjirin e dy nėnave nė Janinė dhe nė Prishtinė.
Lum Toskėria dhe
Gegėria - SHQIPĖRIA, qė e lindi dhe e rriti
nga BEQIR SINA,
Nju Jork
Cana : "Te vone jemi prane ketij varri faltore kombetare, per te nderuar kujtimin e birit te Abdyl Frasherit, atij veprimtari te flakte te kombit qe shkelqeu prore ne qiellin shpesh te perflakur e te kapluar nga rete e shtrengates te truallit shqiptar, figures se madhe poliendrike te udhekryqeve historike te etapes se fundit te Rilindjes, Pavaresise, Luftes se Dyte Boterore dhe te pasluftes."

"Ferncliff Cemetery" Westchester County,

E ndersa
une dhe kolegu im - Dalip Greca, shkrepim foto - aparatet, te pikelluar dhe duke
medituar ne kembe prane varrit te Mit'hat Frasherit, qendrojne Niko Kirka, Genc
Leka, Pellumb Kulla, Orhan Kostreci, Skender Shkreli, Sinan Kamberi, Xhaferr
Krasniqi, Muhamet Omari, Zija Lepenica, Feti Rexhepi. Profesor Zekeria Cana,
mbasi vendos nje tuf me lule te fresketa, dhe e lemon me ngadal ate pllak ku
eshte skalitur emri i Mit'hat Frasherit, lexone edhe nje leter perkujtimore:
Profesor Cana , tha se: "Te vone jemi prane ketij varri faltore kombetare, per
te nderuar kujtimin e birit te Abdyl Frasherit, atij veprimtari te flakte te
kombit, qe shkelqeu prore ne qiellin shpesh te perflakur e te kapluar nga rete e
shtrengates te truallit shqiptar, figures se madhe poliendrike te udhekryqeve
historike te etapes se fundit te Rilindjes, Pavaresise, Luftes se Dyte
Boterore, dhe te pasluftes. Nje strumbullar, qe me vullnet te ēelnikte e ngulm
te madh, urti e menēuri, ka pershkuar udhen me gjemba per te hapur shtigje te
reja qe ēojne ne qafen e malit. Eshte Lumo Skendua, ai qe ka lene gjurme te
pashlyera ne historine dhe kulturen e kombit ne te gjtha rrafshet ku ka shkelur
si erudit, enciklopedist dhe poliglot.

Sot,
perkulemi me epitet dhe respekt te madh perpara varrit te nje udherrefyesi
shpirtndritur, sherbetari te devotshem dhe gjithnje besnik te shqiptarise,
protagonisti te dite e netshem te historise, ngadhenjyesi dhe humbesi te madh.
Jemi ketu jo vetem per te nderuar kete burre te madh te botes shqiptare por edhe
per te marre mesimin e historise. Ku qene baballaret tane te ndritur ku jemi ne,
sa jemi dhe ējemi sot. Mithat Frasheri thithi gjirin e dy nenave ne Janine
dhe ne Prishtine. Lum Toskeria dhe Gegeria qe e lindi dhe e rriti. E keshtu me
pase oratoret kerkuan qe figura te tilla me prominente te historise sone, ne
Amerike, te perbaltosura dhe te lena ne harrese nga rregjimi anti -shqiptare i
Tiranes, te nderohen e kujtohen me pjetete te medha - duke i dhene vendin e
meritat qe kane ne histrorine kombetare.

/Pierre-P. Simsia /New York 26 nėntor 2005/
Me aktin e tij patriotik Dr. i nderuar Selahedin Velaj eshte ambasadori i
Shqiperise i pa akredituar nga shteti shqiptar. Ate e akrediton ndjenja dhe
dashuria qe ai ka per vendin e tij, per popullin e tij.
Chicago Hilton and
Tawers: CHICAGO (IL) : Nė prag tė
festave tė fundvitit, 28 Nėntorit Ditės sė Flamurit dhe Shalljes sė sė
Pavarėsisė, 2005 Vit i Pėrkujtimit tė Gjergj Kastriotit - Skėndėrbeu,
Krishtė - Lindjeve, Vitit tė Ri shqiptarėt e Amerikės janė futur thellė nė
"zemrėn" e festės. Nė kėtė kuadėr edhe kryesia e Komunitetit
Shqiptaro-Amerikan nė Illinois, me seli nė Ēikago e pėr bėr nga Hidai
Bregu,Ismet Purellku,Ilaz Kadriu,Fanol Cami,Dennis Hastert Faik Ajroja dhe
Musa Adili, u takua me Kryetarin e Dhomės sė pėrfaqėsueseve tė Kongresit
Amerikan republikanin Dennis Hastert.
Ne gjurmet e tradites se
shkolles shqipe ne Nju Jork, Boston, Detroit, Uashington e Filadelifia u hape
edhe Mesonjetorja e pare shqipe ne Karolinen e Veriut
nga- BEQIR SINA , Nju Jork,25 nėntor 2005
BENSONHURST
- BBROOKLYN (NY) Ne kontinentin interkultural te rruzullit
tokesor, kontinentin e Kristofor Kolombit - Ameriken e Veriut, SHBA dhe Kanada edhe
shqiptaret e Amerikes, po zene denjesisht hapesiren e vendin e tyre, duke
demonstruar kulture dhe aftesi te admirueshme ne integrim dhe ne jeten kulturo -
artistike, politike, shoqerore, ekonomike e financiere te kontinetit "planet".
Bashkohepatriotet, e Konices, Nolit, Ēekrezit, Dakos e Peter Minnarit jane bere
si "bletet e nje koshere mjaltemadhe". Ketu mendohet se fillon zgjimi dhe
ndergjegjesimi kombetar i ē'do shqiptari qe sapo ka shkelur kete toke te bekuar.
Kjo ka nisur, prej kur
"Token e Premtuar" Eldoradon, e shkelen shqiptaret e pare, kolonite e para, te
organizuar ne baza familjare, krahinore, fetare dhe gjeografike filluan te
mbijetojne me jeten kulturo - artistike, politike, shoqerore, ekonomike e
financiere te ketij vendi te madh. Kete mundesi e te drejte ua jep edhe
shqiptareve si ēdo amerikani Amandmenti i Pare i kushtetutes se Amerikes(first
amandment) Amandmenti i fjales se Lire (free speech) qe te lejon te flasesh e te
shkruash edhe ne gjuhen amtare. Dhe ne kete vend ne klube, shoqata dhe
organizata, Kisha e Xhamia shqiptaret e Amerikes, i kushtuan nje rendesi te
veqant gjuhes se bukur amtare - gjuhes shqipe, kultivimit dhe ruajtes,
trashgimin e saj tek femijet e tyre. Mbrotjes se vetme nga asimilimi i mergimit.
Dolen ne qarkullim fletushka shqip, revista e gazeta, u ēelen nje e nga nje
shkollat e para shqipe, te cilat, datojne prej kur erdhen edhe shqiptaret pare
te Amerikes.
Keshtu emigranti iu futen udhes se veshtire, por te bukur te ruajtjes se gjuhes
se tyre bashke me punen e zanatet me te preferuar nga shqiptaret qe zbrisnin ne
"Token e premtuar".
Nisem kjo qe u ndoq me pas
edhe nga shqiptaret ne
Salla ku u zhvillua
ceremonia ishte zbukuruar si per feste, shkruanin gazetaret ate dite ku binte ne
sy ne krye te salles flamuri yne i kuq me shqiponjen dy krenore ne mes, si dhe
dy portrete te heronjve tane kombetar, Gjergj Kastrioti Skenderbeu dhe Ismail
Qemali. Ne kete ceremoni mernin pjese perveē femijeve-nxenes edhe femije te
tjere , prinder te femijeve, anetare dhe simpatizante te shoqates.
Ne "kryeqytetin" e
shqiptareve te Amerikes, pas disa shkollave te para shqipe , ne mjediset e
Federates Pan-Shqiptare VATRA ne Nju Jork, nje grup te rinjsh
shqiptaro-amerikane nga Gjenerata e Re Shqiptare ne Amerike, filluan te japin
mesimin e gjuhes shqipe per femijet shqiptare te moshave te vogla. Te rinj
shqiptare qe jepnin mesim ne fillim ishin djem e vajza nga Shqiperia e Kosova.
Ata ishin te rinj e te reja te cilet deshironin qe te perterijne traditen e
mrekullueshme te shoqatave patriotike shqiptare ne mergim, e veēanerisht te
atyre siē jane VATRA, Organizata Kombetare Levizja e Legalitetit, Lidhja e
Prizerenit, Liga Qyetetare Shqiptare-Amerikane, Keshilli Kombetar
Shqiptaro-Amerikan, Shoqata Motrat Qiriazi, Kishes dhe Xhamive shqiptare ne
SHBA-s..
Ishin pikerisht veprat
e mrekullueshme ne dobi te ēeshtjes kombetare - shqiptare qe bene qe keta te
rinj te zgjidhnin VATREN, si vendin ku filizat e njome, femijet e shqiptareve te
Nju Jorkut, te mesonin gjuhen e tyre amtare dhe jo vetem ate por edhe traditen e
mrekullueshme te shqiptareve te Amerikes, te cilet ne ēastet me te veshtira qe
kaloi vendi yne, ia zbardhen faqen atij. Qellimi ka qene qe te mesojne nga
pervoja e mrekullueshme e kolloseve te kultures tone kombetare, Fan Nolit e Faik
Konices, Ēekrezit, Dakos e Peter Minnarit, Miftar Spahise si dhe korifejve te
tjere pasardhes.
Ne gjurmet e tradites
se krijimit te ketyre komuniteteve shqiptare ne Nju Jork,
Mesonjetorja e pare
shqipe ne Uashington u perurua ne kete shtet federal, dy vjet te shkuara, duke
kurorezuar keshtu endren e kahereshme te nje grupi prinderish veprimtare
shqiptaro amerikane per ruajtjen e pasurise se kultures e te tradites shqiptare
dhe trashegimin e saj tek femijet e tyre. Por pjesmarrja relativisht e madhe e
prinderve dhe femijeve ne diten e pare te mesimit tregon terthorazi edhe
shqetesimin e ketij komuniteti te vogel ndaj frikes se humbjes se tradites dhe
asimilimit te mundshem. Dita e pare e shkolles filloi me himnin kombetar
shqiptar, kenduar ne korr nga prinder e femije, nen tingujt e fizarmonikes
interpretuar nga veprimtaret e komunitetit. Pastaj nxenesit u ndane neper klasa
sipas moshave. Mesimi eshte parashikuar te zhvillohet ēdo te diele nga data 10
prill deri me 15 qershor kur fillojne muajt e nxehte te veres.
Ndersa sihariqi per kete
ngjarje erdhi ne kete fund viti nga zoteri Fadil Demaku, gazetari shqiptaro
amerikan dhe nje nder aktivistet e dalluar te komunitetit shqiptar ne Karolinen
e Veriut, e shtetet per rrethe. Demaku thote se:" Ne Grinsboro te Karolines se
Veriut dhe
Gjate ketyre festave, te pranishmit ndoqen recitime shqip nga te vegjlit e
shkolles, qe keto vargje i kane mesuar pikerisht ne familje e shoqeri. Ne fund
nen tingujt e muzikes se embel shqiptare, qindra shkrepje fotografike, fiksuan
kete moment te rendesishem ne kujtimet e te gjitheve, mes femijeve dhe te
ftuarit u krijua nje atmosfer e festive, ēka shkelqente edhe ne fytyrat e
femijeve te qeshura e te gezuar.
Akademia Shqiptaro - Amerikane e Shkencave dhe Arteve - Nju Jork, SHBA - zhvilloi dje, nje Simpozium Shkencor Mbareshqiptar, ne nderim te 600-vjetorit te Lindjes se heroit me te madh te kombit tone, Gjergj Kastriot - Skenderbeut
nga- BEQIR SINA, Nju Jork,24 nėntor, 2005
Ne tepullin e dijes ne Nju
Jork, kryeqendra e kultures dhe shkences, shqiptaret e Amerikes e perjetesojne
figuren Kryeheroit Tone Kombetar, Gjergj Kastriot - Skenderbeut
"Adelphi
Academy" - BROOKLYN NY: Akademia Shqiptaro - Amerikane
e Shkencave dhe Arteve - Nju Jork, SHBA - zhvilloi dje, nje Simpozium Shkencor
Mbareshqiptar, ne nderim te 600-vjetorit te Lindjes se heroit me te madh te
kombit tone, Gjergj Kastriot - Skenderbeut. Simpoziumi u mbajte me 19
- nentor 2005, ora
Simpoziumi ne fjale qe qe i ndare ne dy senaca dhe zgjati rreth 6-ore, dha
nje pasqyrim mbi disa studime e reflektime te histrorise se Skenderbeut, - veēanerisht,
e pare, kjo sipas kumtesave ne kendveshtrimin Ballkanik te Evropes
se qyteruar, e me gjere, duke tentuar te sygjeroje dhe nxjerren
ne drite mbi te vertat e heroit tone kombetar Gjergji Kastrioti - Skenderbeu.
Ne
kete Sipozium referuan intelektual te shquar shqiptar si Profesor Peter
Prifti, Prfo. Dr Prof. Dr Skender Kodra dhe Prof. Dr. Agron Fico, Prof. Dr.
Dhorka Dhamo, Dr Miokom Zeqo, Dr Mentor Quku, Dr. Lutfi Turkeshi e tjer.
Ndersa e pershendeten disa intelektual te shquar shqiptare: sekretari shkencor
i Akademise se Shkencave dhe te Arteve te Kosoves Mr. Zija Bylykbashi.
Prof. Dr. Salvador Bushati drejtor i projekteve ne Akademine e Shqiperise.
Prof. Pjeter Prifti. Prof. Sami Repishti. Kryeredaktori i revistes Dituria Petraq
Risto. Drejtuesi i shoqates "Drita Hyjnore" Rev. Dervish Rame
Ēelaj., Dr. Pirro Shtino, Piktori Vlash Droboniku.
Prof. Dr Skender Kodra, Kryetar i Akademise, mbajti fjalen e hapjes te ketij
simpoziumi, i cila, u ndoq me pase nga 12- kumtesa te tjera, te mbajtura
keto, ne dy seanca prej ligjeruesish me tituj te larte ne histori, shkence,
kulture, arte e mjeksi, te njohur ne te dy kontinetet ne Europe, e Ameriken
e Veriut. Seancen e pare e drejtoje Prof. Dr Skender Kodra dhe Prof. Dr. Agron
Fico, nje nga "artitektet" e kesaj ngjarje te madhe ne komunitet.
Ne
fjalen pereshendetese oratori, Prof. Dr. Agron Fico, ju drejtua audiences :
"Te nderuar miq e te ftuar, Zonja e Zoterinj !
Mire se erdhet ne sipoziumin Mbarekombetar kushtuar Heroit me Te madh te kombit
Shqiptar, Gjergj Kastriot - Skenderbeut ! Jemi mbledhur ne kete tubim shkencor,
ketu ne Nju Jork, kryeqendra e kultures dhe shkences, qe te nderojme 600- vjetorin
e lindjes se Kryeheroit tone kombetar, Gjergj Kastriot - Skenderbeut. Kjo eshte
nje dite e bardhe e shenuar ne jeten intelektuale te Diaspores shqiptare ! Akademia
e Shkencave dhe e Arteve Shqiptaro - Amerikane e ndermori organizimin e ketij
simpoziumi shkencor me perkushtim atdhetar, me nje program te hollesishem dhe
me moton: disipline shkencore, profesionalizem dhe bashkepunim. Ne kete program
u hodh ideja dhe per ngritjene nje monumenti per Heroin tone, ne nje vend qendror
ne Nju Jork. Ne emer te Kryesise se Akademise falenderoj publikisht te gjithe
autoret e kumtesave, bashkepuntoret, e te tjere per ndihmesen e dhene ne pergatitjen
e Simpoziumit. Deshiroje gjithashtu te pergezoje gazetat " Referati
kryesor i Dr. Moikom Zeqo, ne munges, u lexua nga znj. Dhurata Risto,(gazetare
e redaktore e revistes Dituria) titullohej " Aspekte
te heraldikes te Gjergj Kastriotit - Skendedrbeut." Seanaca
e pare : Kumtesa
"Figura e Skenderbeut ne folklor" u mbajte nga Prof. dr. Agron Fico(gjuhetar
e albanolog) n/kryetar i Akademis se Shkencave Shqiptaro - Amerikane, ose i
quajtur ndryshe si "Profesori i pese kontineteve".
Me pase referoi sekretari shkencor i Akademise, Dr Namik Shehu me kumtesen "Gjergj
Kastrioti - Skenderbeu ne optiken e historianeve" . "Historiografia
shume shekullore e Gjergj Kastriotit - Skenderbeut, tha ne kumtesen e
tij Dr. Shehu,; e paraqitur ne rrafshin shume dimensional dhe te shumefishte,
shfaqet sot, ne ditet tona, mjaft e begateshme ; me thesare zbulimesh te larmishme; qe
evidentojne me shume dinjtet; presonalitetin, heroizmat dhe trimerite e Tij
epokale, te kthyer ne legjende. Sa me tutje te shtyehn vitet dhe shekujt, po
aq e paharrueshme dhe aq me e qarte; na duket dhe na afrohet epopea e Skenderbbeut,
e thurur me lavdi. Bota Arberore - Shqiptare, Kombi yne, i kudogjendur; e njeh
dhe e ka shpallur vitin 2005-; "Motin e te Madhit Skenderbe";
per te perjetuar, festuar dhe nderuar korifeun e te gjitha koherave - Gjergj
Kastriotin - Skenderbeun", tha ne vijim Dr Namik Shehu sekretar shkencor
i Akademise.
Profesori i njohur shqiptaro amerikane Prof. Piter Prifti, u paraqite ne kete
simpozium me kumtesen qe lexoje mbesa e tij gazetarja shqiptaro -amerikane
Rafaela Prifti me titull:" Nje leter e Pal Engjellit drejtuar Skenderbeut
me 1463". Leter, e cila solli para pjesemarresit fakte shume interesante. Ndersa
gazetari Hysen Kosovrasti nga Dibra e Madhe, lexoje kumtesen e Dr. Lutfi Turkeshi,
bashkeqytetar i tij me titull:"Lufta e Skenderbeut ne Sfedigrad" e
cila fliste mbi bemat dhe trimerit qe solli popullit tone ne kete lufte Gjergj
Kastrioti - Skenderbeu . "Skenderbeu dhe Harry Hodgkinson"
ishte nje tematik e zgjedhur prej shkrimtarit shqiptaro -amerikane Naum Prifti,
i "shkoqitur" mire ne te gjitha veshtrimet qe kishte be autori i saj.
"Gjergj Kastrioti - Skenderbeu ne Diaspore", qe kumtesa e mbajtur
nga veterani i komuntetit aktivistit te dalluar zoteri Ahmet Zherka, atdhetar
i shquar i Diaspores. Ai solli te freskta kujtimet e tija rreth shfaqjes se
filmit "Skenderbeu" per here te pare ne kolonite shqiptare te Amerikes.
Per here te pare tha Zherka, ky film u shfaq ne ish-"kryeqytetin"
e kolonive shqiptare ne Bostonin e Nolit, e me mase ne "kryeqytetin"
e gjithe shqiptareve ne Amerike - Nju Jork-un". Senaca
e dyte: U
drejtua nga Dr. Namik Shehu, sekretar shkencor i Akademise dhe bashkeorganizues
i ketij evenimenti kultural me rendesi te veēante."Figura e Skenderbeut
ne artet figurative" qe tema qe trajtoje Prof. Dr. Dhorka Dhamo."Personaliteti
i Skenderbeut, pohoje Prof. Dr. Dhorka Dhamo, lufta e ti vigane 25 vjeēare,
frymezuan autore te kombesive te ndryshme ne krijimin e veprave te panumerta
e te shumellojshme,. Nje vend rendesor midis veprave artistike me temen e Skenderbeut,
zene krijimet figurative ne pikture, skulpture si dhe gravurat aq te shumta
ne botimet historike dhe letrare, tha ajo. Ne fund Prof. Dr. Dhorka Dhamo, se
:"ne kuadrine Jubileut, veprat e krijuara nga artiste te shquar te brezave
te ndrysheme, do te kene fatin te paraqiten gjithashtu jo vetem ne "Skenderbeu
figure qendore ne poezine e Ndre Mjedes" titullohej kumtesa nga Dr. Mentor
Quku, lexuar nga mesimdhensja Valbona Ēomo."Epoka e Skenderbeut, eshte
per Dom Ndre Mjeden gjeja me e lavdishme e me e madherishme ne tere historine
kombetare, eshte elementi me i qeneshem i krenarise sone kombetare. Ajo nuk
eshte nje epoke e mbyllur ne kronikat apo ne librat e historise, por periudhe
qe ndez dhe mban te gjalle boten shpirterore, idealet dhe frymezimin e brezave
te tera shqiptaresh, thuhej nder te tjera ne kumtesen, e Dr Mentor
Qukut, lexuar nga zonja Valbona Ēoma. "Gjergj
Kastrioti Skenderbeu ne veshtrimin kinematografik", u mbajte nga Astrit
Tota, piktor e skenogarf me rrenome, njeri shume emocinal qe terhoqi vemendjen
e audiences. " Ne kinematografi tha ai, tentative e pare per xhirimin e
figures madhore te Gjergj Kastriot - Skenderbeut, mbetet inisiativa e nje pasardhesi
Shqiptar i Epokes Skenderbejane ne Itali qysh me pushtimin ottoman, i cili mundi
te realizoje ne vitin 1939, vetem nje suzhet te filmit"Kalorsi i Krujes",
- "Kruja Knight", i cili u trumptua menjeher nga pushtuesit italiane".
Mirpo tha Tota, se me t'u ngritur me 1952- Kinostiudio "Shqiperia e Re"
ne bashkepunim me mes krijuesve, kinesateve dhe artisteve Sovjetike e Shqiptare
me 1953- u realizua filmi "SKENDERBEU". "Kanuni
i Skenderbeut" titullohej kumtesa e studiuesit Ndoc Gjergji. Nderkaq
studiuesi tjeter Agim Boba, kishte zgjedhur temen"Gjergj Kastriot - Skenderbeu
dhe mbeshtetesit dibrane". "Eshte fakt, tha studuesi Boba, se
madheshtia e luftes se Skenderbeut, lavdia e vepres mahnitese te tij, beri qe
historiografia shqiptare dhe ajo boterore ti kushtojne kujdesin me te madhe
paraqitjes se figures e vepres se lavdishme te tij dhe te shkruajne me pak per
origjinen e Kastrioteve, te familjes se Skenderbeut. Dhe kjo ka bere qe historiane
te kohes se Skenderbeut e pas tij, te trajtojne me te meta e pa saktesi te plote
burimet dokumentare per origjinen e Kastrioteve dhe vet rinine e Gjergj Kastriotit. Sipas
tij:" Teza kryesore e historiografise shqiptare qe ishte lene ne harrese
dhe eshte vertetuar ne kohe tee vona, fundi I Shekullit XIX te dhe ne
shekullit XX-te e ne ditet tona, eshte se Kastriotet e kane origjinen e tyre
te vertete ne rrethin e Dibres , sepse ne veri te Peshkopise 8- kilometra
larg ketij qyteti ndodhet fisi i Kastrioteve dhe fshati Kastriot me te njejtin
emer." Theksoi studuesi Agim Boba. Kumtesa e fundit qe ajo qe mbajti studuesi
tjeter dhe nje nder aktivistet me te dalluar ne komunitet, zoteri Luan Isufi,
me titull: "Beteja e Torviolit."
Ne vazhdim i jepet fjala Prof. Skender Isakut qe hedh
drite mbi sherbimin sekret te Moisi Golemit dhe Hamza Kastriotit. Me tej e merr
fjalen Dr. Prenja Imeraj, ku hedh idene e sherbimit shendetesor ne periudhen
e Skenderbeut dhe mbyll diskutimet Tom Paloka, gazetar e publicist i komunitetit.
Sipoziumi qe i shoqeruar edhe me vargje poetike, recituar nga Jessica Mulliqi
- aktore e aktiviste ne komunitetin shqiptare te Amerikes, gazetare ne Radio"Melosi"
dhe disa grimcave humoristike te interpretuara me plote mjeshteri nga
humoristi i njohur komunitetit shqiptare te Amerikes, aktori Astrit Sula. Per
nder te ketij simpoziumi u shtrua nje dreke ne ambjetet komode te
Skenografia
e simpoziumt u pergatit nga skenaristi Astrit Tota ne bashkepunim me arkitektin
Muhamet Curi. Ndersa stema e simpoziumit u perpilua nga Elio Jakoeli, ne bashkepunim
me Petrit Muhametin. Kurse videoklipi me teknike kompjuterimi u realizua
nga studenti i talentuar Ardis Kadiu. Incizimi televizive, xhirimi dhe intervistimi
u realizue me mjeshtri nga Arben Kotoni.Tematika kishte si qellim trajtimin
ne menyre shkencore te temes :" Gjergj Kastrioti - Skenderbeu - Hero
Kombetar, strateg i fitoreve historike, farketues i bashkimit kombetar, shtetar
i madh, diplomat ikone, mbrojtes i popujve te Ballkanit, i civilizimit europian
dhe kristianizmit." Simpoziumi u mbajte ne tepullin e dijes, shkolles me
te vjeter dhe me prestigjoze ne Nju Jork, "
Nje grup intelektualesh ne Nju Jork, mbajti simpoziumin me rastin e 600-Vjetorit te lindjes se Heroit Legjendare te Kombit Gjergj Kastrioti - Skenderbeut.
Heroi Legjendare i Kombit, Gjergj Kastrioti - Skenderbeu, Strateg i luftes, udheheqes i Shtetit e Popullit Shqiptar
Beqir SINA,8 Nėntor 2005 Nju Jork
"Monroe College" - Bronx - Nju Jork : Grupi i quajtur i intelektualeve
te pavarur, Shqiptaro - Amerikan, thote se qysh ne muajin dhjetor 2004-, e ka
hartuar projekt-programin, per perkujtimin e 600 - vjetorit, te lindjes se
Heroit legjendar, Princit, Burrit te Shtetit dhe Diplomattit, Gjergj Kastrioti -
Skenderbeut. Ata, thone me teje, se duke kerkuar bashkepunim me institucione,
fondacione, persona te veqante, shoqata, sektet fetare(perfshire Arbereshet) jo
vetem ne Amerike, por dhe ne Shqiperi e Itali, organizuma kete simpozium. Rreth
kesaj pune, e cila, sipas tyre hasi ne veshtiresi tek grupi punues, pasi nuk
kishte asnje baze materiale - finaciare u realizua edhe ke simpozium.Ne mes te shume kandidaturave, ata u perzgjodhen dje, 10 - referate e tema, nga 15-te qe ishin ne program ngaqe, disa referues nuk moren pjese. Ne Simpoziumin, e sotem, referuan kryesishte intelektual te fushave te ndryshme nga Kosova, Shqiperia e te gjitha krahinat( Plave - Guci, - Mal Zi) Peje, Malesine e Gjakoves, (Struge-Diber-Maqedoni), Shkodra, Koraēa,Vlora, Fieri, Ēameria martire, Peshkopia, Durresi, Tirana e tjer,(pa dallime fetare, krahinore e partiake). Te gjithe referuesit, u tha se jane me Universitet, me grada e tituj shkencore. Simposium(Konefernce), ishte i pergatiur sipas nje programi te perpilaur nga : Fatbardh Doēi Bashkepuntor Shkencor, redaktor per anen shkencore: Prof. Dr. Sami Repishti PHD, redaktor, Prof. Muharrem Dika, Kompjuterizimi , z. Haxhi Berisha, Fatbardh Doēi, Dekori z Haxhi Berisha, Konsulent Dr. Veis Belliu dhe z Haxhi Berisha.
Simpoziumi, me kete tematike:" Me rastin e 600-Vjetorit te lindjes se Heroit
Legjendare te Kombit Gjergj Kastrioti - Skenderbeut, u hape me intonimin e
hymneve kombetare te Shqiperis e SHBA-s, nen interpretimin e kengetares se
njohur Merita Halili dhe lujatur ne firzamonike, nga muzikani i njohur Raif
Hyseni.
Sesioni i Pare:
Mirseardhja - shoqeruar me nje falemnderim per referuesit, pjesmarresit dhe
zyrtaret e lart te kolegjit "Monroe College", ne Nju Jork, u drejtua nga Esad
Rizai, (Treasurer P. Inc). Me pase Jeff Wallis(Director of Faculty Development),
nuk ka kursyer fjalet me te bukura per shqiptaret dhe historine e tyre te
lavdishme, me ne krye Heroin Legjendare te Kombit, tone Gjergj Kastrioti -
Skenderbeun. Evan Jerome(Director of Admissions Monroe College) pos nje
pershendetje, me rastin e ketij simpoziumi tha se ky kolegj ka ofruar edhe nje
burse speciale me grant 500 dollare per nje student qe do te kualifikohet nga
studente shqiptare ( informacioni : tel: 718 933 6700 ext . 246)
Fjala e hapjes u mbajt nga zoti Fatbardh Doēi - Bashkepuntor Shkencor, - ish Kryetar i Keshillit Shkencor te rrethit, ku ai jetoje dhe punoje, bashkeautor i disa studimeve. Doēi, u prezantua ne kete simpozium edhe me kumtesen : "Masat administrative Feudalo - ushtarake te Perenadorise Osmane, faktor i keqesimit te gjendjes dhe i nxitjes se revoltes e i Kryengritjeve te udhehequra nga Gjergj Kastriotit - Skenderbeut." Ne fjalen e hapjes , zoti Doēi, tha se " Eshte nje kenaqesi per mua dhe nje nder i madh qe me behet, per te deklaruar te hapur kete simpozium:" Mabrekombetar Historiko - Shkencor, kushtuar ngjarjes me te rendesishme te Kombit Shqiptar - 600- vjetorit te lindjes se Fatosit, Legjendarit, Strategut,Gjeniut ushtarak, Princit, Mbretit te shquar te Popullit Shqiptar."
Rev. Dervish Ram Ēelaj, i Bashkesis Islame Shqiptare "Shoqata Drita Hyjnore" dega Nju Jork, tha se :" Kam marr ftesen tuaj para pak ditesh, i gezuem pa mase per inisiativen tuaj - per te perkujtuar periudhen me te lavdishme te mesjetes, Skenderbeg'jane, te popullit shqiptare." E kuptoj, tha ai qe keni patur veshtersi, por me vullnet e deshir qe u ka dhene i Madhi Zot, arritet qellimit., Sot, kur po perkujtojme kete dite, mendja na shkon menjeher tek ata burra te ndritur, Princa, Mbreter shqiptar, qe ne vite lartesuan Kombin Shqiptar, prej lashtesis, mesjetes dhe ne luften e I-re dhe te II-te boterore."
Kumtesat:
Kumtesa
e pare qe ajo e mbajtur nga Sokol Neēaj - Diplomat, ish Profesor ne
Universitetin e Tiranes: ishte e titulluar " Marrdhenjet nderkombetare te
Shqiperise, ne periudhen e sundimit te burrit te Shquar te Shtetit, Strategut
dhe Diplomatit - Gjergj Kastriotit - Skenderbeut." Prof. Dr. Skender Isaku - ish
Profesor ne Akademin Ushtarake te Shqiperise - e pate titulluar kumtesen e tij "Arti
ushtarak i Gjergj Kastriotit - Skenderbeut." Prof. Muharrem Dika - Economist,
ish-Mesimdhenes e keshilltar ne Entin Arsimor te Kosoves: mbajti kumtesen "
Beteja e zhvilluara per 25- vjet nen drejtimin e Strategut, prijsit te shquar
Gjergj Kastriotit - Skenderbeu ne Shqiperine Etnike dhe Itali." Dr Veis Belliu -
ish Profesor ne Universitetin " Isamil Qemali" ne
Sesioni i Dyte:
Kumtesa Prof. Dr Sami Repishti PhD:" - me titull " Konteksti Historik Europian dhe Fenomeni Gjergj Kastriotit - Skenderbeu." u lexua e shoqeruar me nje pershendetje ne munges, per arsye shendetesore, nga Prof. Shefeqet Vata."Ēdo shqiptar, thote ne fjalen e tij Prof. Dr Sami Repishti PhD, pa dallim feje, krahine ose bindje politike krenohet, sot, me heroin tone kombetar. Shembulli i tij ka qene dhe do te mbetet per jete, qiriu ndricues i rruges sone per liri dhe Pavaresi te atedheut tone. Skarificat e Skenderbeut dhe te popullit shqipar nen udheheqjen e Skenderbeut jane prova ma e mire e dashunise per liri dhe per token amtare qe kane ushqye per shekuj shqiptaret dhe qe vazhdojne me ushqye edhe sot, dhjete miljone bashkeatdhetare kudo qe jane ne bote, thote Prof. Dr Sami Repishti PhD, ne leter pershendetjen.
Nexhat Imeri - Piktor, Skulptor, Poet, erdhi me kumtesen me titull :"Disa aspekte te Portretit te Skenderbeut si Strateg, Luftetar ne artet figurative, Statuja punim personal." Ndersa, Nazo Veliu - Juriste, Historiane, Mesimdhense: lexoje kumtesen me titull : " Krijmi i Beslidhjes Shqiptare, Rendesia Historike e Vendimeve te Kuvendit te Madh te Lezhes per Bashkimin Kombetar dhe forminin e Shtetit e te Komnades Ushtarake Shqiptare te Perqendruar." Ajo, ne fund, tha, se:" Skenderbeu, si pjese e Ēamerise martire dhe une si bije e te bireve te saj, te vrare e te prere, te masakruar e te mohur, me kete jubile historik, u beje thirrje ne rradhe te pare Shqiperise e shqiptareve kudo, te mos pushojme se kerkuari me mjete paqesore, zbatimin e te drejtave te njeriut e zgjidhjen e ēeshtjes ēame".
Prof.
Rexhep Dedushaj, Historian, Mesimdhenes: kishte derguar edhe ai kumtesen me
titull " Ndarja me Gjergj Kastriotit - Skenderbeun me 17-Janar 1468-. Opinone,
jehona ne Shqiperi,
Te
gjitha referatet, kumtesat ishin te shoqeruar me hartat, skica, skema, grafike,
fotografi, piktura, skulptura dhe sekuenca filmike.
Fjala
e mbylljes, dhe lamtumirese, u lexua nga njeri prej perpiluesve te ketij
programi dhe udheheqes kryesor i simpoziumit, zoti Fatbardh Doēi, Bashkpuntor
Shkencor. Duke deklaruar te mbyllur kete simpozium, Doēi, u tha pjesmarresve se
:' Simpoziumi Mbarekombetar - Nderkombetar historiko - shkencor kushtuar
600-vjetorit te lindjes se Gjergj Kastriotit - Skenderbeut, strategut dhe heroit
tone kombetar, i dha fund punimeve me sukses duke perkujtuar ne menyre shkencore,
historike, strategjike aktivitete te Skenderbbeut."
Memorandumi me titull" Per perjetesimin e Figures se Gjergj Kastriotit - Skenderbeut, Heroit Legjendar te Popullit Shqiptare te Kryekomnadatit e Strategut te Ushtrise Shqiptare, u shoqerua me nje thirrje te forte qe i'u ishte drejtuar disa Presidenteve, Kryeministrave, dhe Kryetareve te Akademive te Shteteve me te medha te Europes, Amerikes, Azises, Australise, Afrikes. Innstituteve te Historise, Shoqatave, Fondacioneve , Keshillave, Institucioneve Nderkombetare te Shkences e Artit e Letersise, ne te pese kontinetet, perfshire Shqiperine e Kosoven.

Kumbojnė fuqishėm dashuria
e malli pėr atdhe, lartėsohen e shkėlqejnė ndėrgjegja dhe krenaria kombėtare
Festivali Folklorik i kėngės, valles dhe melodisė shqiptare, nė Nju Jork, ka bėrė traditė dhe ėshtė njė prej aktiviteteve tė komunitetit shqiptar mė tė vlershėm, qė mund ti japin dinamizėm e gjallėrimin e jetės kulturo - artistike kombėtare shqiptare, kėtu nė SHBA-s. Asgjė tjetėr nuk mund tė bashkojė njerėzit kaq shumė, ashtu siē i bashkojnė e lidhin vallet tona dinamike, kėngėt e bukura dhe melodit e ėmbėla tė folklorit tė blirant shqiptar nga tė gjitha trojet Etnike, prej nga Shqiperia, Kosova, Plave, Gucie e Ulqini, Presheva, Bujanovci e Medvegja, Tetova, Gostivari, Struga, Kumanova, Dibra, Ēamėria e tėrė Diaspora.
Nė kėtė kėndėvėshtrim, ėshtė me shumė rėndėsi tė ceket, se me kėtė Festival - lidhet edhe Historiku i famullisė " Zoja Shkodrės". I cili, ėshtė e nevojėshme sė pari tė japim njė pėrshkrim tė tė dy enteve qė i paraprinė asaj: Qėndrės Katolike Shqiptaro - Amerikane " Zoja e Kėshillit tė Mirė", e themeluar nga i ndjeri Msgr. Zef Oroshi, nė 1969, dhe Qendrės Katolike Shqiptare " Shėn Pjetri e Pali" , e themeluar nga i ndjeri Dom Lazėr Sheldia, nė 1973. Si rezultat i bashkimit tė tyre, u formua ajo qė sot, ėshtė krenaria jonė - Kisha Katolike Shqiptare :" Zoja e Shkodrės".
Pėr kėtė, ėshtė e rėndėsishme tė theksohet, se gjatė gjithė historisė tė tė dy qendrave, si dhe gjatė ndėrtimit tė kishės, pėrveqse shėrbimeve fetare, meshtarėt dhe Kėshilli i Kishės i dhanė rėndėsi tė veqantė ruajtjes sė gjuhės, kulturės, folklorit dhe traditave tė mira shqiptare. Kohė pas kohe u organizuan seminare kulturore e festivale folklorike. Festivali Folklorik i kėngės, valles dhe melodisė shqiptare, u bė njė ent kulturor, pėr tė cilin, ka shkruara mjaft favorėshėm edhe gazeta e famėshme amerikane "The New York Times". Prej pesmėdhjetvjetėsh me rradhė ky manifestim kulturor, vazhdon ende tė tubojė mbarė komunitetin shqiptar, pa dallim feje - apo ideologjije.
Prof. Dr. Agron Fico,
albanolog i njohur - gjuhėtar dhe publicist, mendon se me kėtė Festivalė, por
edhe me ruajtjen e kultivimin e muzikės, kėngės e valles popullore tek
shqiptarėt e Amerikės, Folklori shqiptar po tregon, si ai ėshtė shpirti
artistik i kombit tonė, ngjizur nė rrjedhėn e shekujve si pashaporta e tij
etnike. Ai karakterizohet nga kėto tri veēori" Lashtėsia, unitetit dhe
diversiteti" , shkruan Fico.
Natė e kėngės,
valles dhe muzikės shqiptare nė Nju Jork, ishte Fesitivali i XV-tė Shqiptar u
zhvillua nė Lehman
Nė festival morėn pjesė tė ftuar nderi, e tė ftuar special si: I pėrndershėmi Dom Pjetėr Popaj, me bashkėpuntorėt e tij tė devotėshėm, tė pėrnderėshmit Dom Nikolin Pergjini dhe Dom Viktor Dedaj. Avokati i njohur Majkėll ORajlli, kordinatori i ekipit tė mbrojtėsve tė ish kryeministrit tė Kosovės z Ramush Haradinajt, i shoqėruar nga z Hajdar(Harry) Bajraktari,z. Zabit Bytyqi, z. Rustem Gecaj dhe z. Agim Rexhaj e z Luan Bukolla. Morėn pjesė lider shoqatash dhe organizatash mjaft tė njohura nė komunitetin shqiptar.
Kėnga pėr Gjergj Kastriot Skėndėrbeun - kėnduar e vallėzuar nga Grupi "Rozafati", ishte ajo qė shėnoj edhe fillimin e evenimetit mė tė rėndėsishėm muzikor nė Festivalin e XV-tė Shqiptarė. Ashtu si dhe vitin e kaluar, Festivalin e drejtuan konferencieret Anxhela Zagreda dhe Valdez Murati. Bekimi dhe fjala hyrėse, u mbajtė nga famullitari i Kishės Katolike Shqiptare ' Zoja e Shkodrės" Dom Pjetėr Popaj. I cili - qysh nė fillim tha se :"Kur sheh njė numėr kaq tė madh si pjesmarrės tė kėnaqet zėmra, dhe siguron suksesin e festivalit. Suksesi mė i madh i kėtij Festavili ėshtė qė jemi mbledhur gjerė e gjatė pėr gjėrat qė na bashkojn: "Ruajtja e traditės, gjuhės , kulturės, sė artit tė kėngės sė valles, ėshtė ruajtja e indetitetit tonė kombėtar, e gjakut tonė, e jetės sonė , e flamurit tonė me shkabėn dykrenare tė Heriot tonė tė madh Gjergj Kastrioti - Skėnderbeu."
"Ky Festival, vijoj Dom Pjetėr Popaj, i dedikohet Gjergjit tė Madh duke pėrkujtuar edhe 600- vjetorin e lindjes sė tij. Kur lindi Gjergji - lindi fati, lindi mbrojtja e Shqipėrisė. Sonte ndėrsa pėrkujtojmė me nderim tė posaqėm Herion tonė tė dashur , kujtojmė edhe dėshmin e tij qė bėri kur qe khtyer nė Shqipėri, kur tha:" Jamė shqiptar! Edhe ne ndonėse larg trojeve tona , vendlindjes sė Gjergj Kastriotit - Skėnderbeut, nė kėtė Festival jemi bashkuar pėr tė ndėnjė besnik prosisė sė tij duke thėnė:"Jamė Shqiptar ! dhe jamė krenar qė jamė Shqiptar!".
Tė gjithėve ju, Ju falemenderojmė! qė keni ardhė nė Festivalin tonė shqiptar,
I falemnderojmė sė parit organizatorėt e kėsaj mbramje, qė nuk kursyen kohėn ,
e mundin, atė talentin , por muej javė e ditė ja dedikuan pėrgatitjes sė kėtij
Festivali . Njėrėz tė till, tha Popaj, na frymėzojnė edhe ne - pėr tė qėnė
edhe mė tepėr tė dedikuar pėr njeri tjetrin. Shėmbulli i mirė i juaji nxitė
edhe brezin e ri tė komunitetit tonė, pėr tė dashur edhe ma shumė popullin
tonė, pėrfundojė fjalėn tij famullitari i Kishės Katolike " Zoja e Shkodrės"
Dom Pjetėr Popaj duke u lutur " Dhashtė Zoti qė tė qėndrojmė sė bashku dhe tė
gėzohemi sė bashku , e kalofshi mirė dhe gėzuar Festivalin."
Konferencierėt Angela Zagreda dhe Valdez Murati ftuan nė skenėn e madhe tė festivalit grupet dhe kėngėtarėt, qė do tė "ndezin" sallėn nga duartroktijet e pa fundėme.....
Ndėrkaq, "Kėnga Arbėresha" - kėnduar dhe luajtur nė kitarrė nga arberishi i
Italisė, ardhur enkas pėr kėtė Festival, u kėndua nga Enriko Granafei . "Syrin
si qershia" - e kėndoj Gjok Vata. Mė pasė u kėndua kėnga "Nga Kosova nė jugė
tė Shqipėrisė" - nga Besim Muriqi - Haki Krasniqi. Pėr tė vijuar mė tej me
kėngėn:"Pėr Flamur t'a lidhim besėn", kėngė kosovare - kėnduar nga Dile Gecaj.
Potpuri kėngėsh vlonjate - solli Mentor Veizi. "Festa e Madhe Shqiptare",
valle(koreografia Lisa Shala) - vallėzuan grupi" Rozafati" ."Kėnga pėr
Mitrovicėn" - qe kėnga e Enver Kabashit e shoqėruar nga grupi "Bashkimi" nga
Dekorimi i z Mark Shkreli u shoqėrua me duartrokitje.
Z Mark Shkreli - drejtor i
Festivalit tė 15-tė Shqiptar, gjatė marrjes sė dhuratave dhe shpėrblimit si
ēmim pėr punėn e madhe qė ka bėrė, ai nė realizimin e e kėtij Festivali, dhe
veprimtarive tė tjera kulturo - artisitike nė Kishėn Katolike Shqiptare" Zoja
e Shkodrės", tha se "Ky ēmim dhe kėto dhurata janė pėr tė gjithė ju, tė gjithė
ju, qė nė kėto momente, nuk po di pėr tė cilin tė flas mė parė, pra fjala e
juaj, mendimi juaj, puna juaj, kėngėt e vallet tuaja, dhe organizimi i kėtij
festivali, janė tė mrekullueshme" tha z Shkreli.
Pjesa
e dytė vazhdoi duke ja lėnė vendin njė "Valle me motive Gjakovare", (koreografia
Angjelina Nika) - vallėzuar nga grupi "Rozafati" . "
Pjesa e tretė
"Kėngė pėr Nėnė Terze" - me shumė melodi e ėmbėlsi u kėndua nga Sebahate Berjajolli. "Putpuri me klarinet - luajti Sokol Asllani. Motiv poetik "Shqipėria ime" - nga Erion Spiro ( pozi nga Asdreni,n.Frashėri,Ēajupi,Noli,Migjeni) u duken sikur kushtrim E ftuara nė Festival, qe edhe kėngėtarja nga Tropoja - Fatmira Brecani. E cila ndoshta ishte dhe kėngėtarja mė e duartrokitur, tė cilė nė duet me kėgėtarin tjetėr nga Tropoja Gėzim Nika, u rikthyen disa herė. "O sa mirė qė jam shqiptar" - kėndoj vetė Gėzim Nika duke u shoqėrua nga rreth tre mije spektatorė. "Mos e qaj Nanė loke djalin" - e kėnduan Lisa Shala dhe Ylli Sufaj ."Valle Festive", e koreografia Angjelina Nika u vallėzua nga - grupi "Rozafati". Humor dhe kėngė humoristike - sollėn ne kėtė festival Gjovalin Lumaj, Albina Ndrejaj, Fran Gjoka( grupi nga Michingan-i)
Pjesa e katėrt
" Ky
merak", Kėngė Shkodrane - kėnduar nga Albert Popaj i lėnė vendin njė Melodie
me ēifteli - tė Edmond Xhanit. Me kėngė nga veriu nė jug - qe titulluar njė
tufė me kėngė tė Fitore Manaqi. "Gjuha Jonė" - kėndoj Alba Ēano. Dueti - Besim
Muriqi dhe Haki Krasniqi lujtėn e kėnduan kėngė e valle nga grupi "Bashkimi
Kombėtar" Nju Jork.
Nė fund pjesa garuese e Festivalit, u mbyll kur edhe u tėrhoqė
Juria, qė tė vendoste fituesen e Natės sė kėngės, valles dhe muzikės shqiptare
nė Nju Jork, Fesitivalit i XV-tė Shqiptar. Juria e pėrbėr nga Prof. Dr Dhorka
Dhamo, Semiramiz Krjaka, muzikane, Ismer Mjeku, jurist e kryetar Jurie, Gėzim
Nika, kėngėtar, Bardhyl Ukcamaj, intelektual shpallėn fitues e nderuar me
ēmimin e parė grupin "Bashkimi Kombėtar", nga Nju Jork-u. Nė vend tė dytė: u
zgjodh grupi "Bashkimi" nga Bostoni dhe nė vend tė tretė: grupi i "Rozafati"
Qendra Nėnė Tereza - Kisha Katolike Shqiptare nė Amerikė '' Zoja e Shkodrės".
Tė tre ēmimet fituan nga njė ēmim me vlerė dollarėsh(chek).
Me daljen nė skenė, tė kėngėtarve, vallėtarve, instrumentistėve dhe
organizatorvė duke kėnduar e vallėzuar nė korė, kėngėn "Nusja jonė e bukur"
dhe pjesmarrjen e tė gjithė Grupeve: "Rozafati" Qendra Nėnė Tereza - Kisha
Katolike Shqiptare nė Amerikė '' Zoja e Shkodrės", "Bashkimi" nga Bostoni, "Bashkimi"
nga Georgia , dhe "Bashkimi Kombėtar" nga Nju Jork-u, u bė edhe mbyllja
madhėshtore e me plotė sukses e njė ndėr evenimenteve mė tė
mėdha kulturorė e artistik, qė mbahet nė diasporė: Festivalit i XIV-te
Artistik i Kenges e Valles Shqiptare ne Amerike, organizuar nga Qendra " "Nene
Tereza" e Kishes Katolike "Zoja e Shkodres" nė - Hartsdale - Nju Jork.
Drejtuesi i kėsaj vatreje drite e bashkimi,z. Mark Shkreli , i cili, qė nė moshė tė re ėshtė detyruar tė marrė rrugėn e mėrgimit e vazhdimisht u ka prirė dhe u prinė me besnikėri e pėrkushtim levizjeve e veprimtarive patriotike shqiptare kėtu nė Amerikė, duke mos u kursyer nė asgjė, me modesti tregonė pėr historikun e Festivalit Shqiptar nė Nju Jork.
Ai, sipas broshurės sė Festivalit, ka thėnė se :" Ėshtė i 15-ti, ky qė pėrkon me ditėlindjen e madhe tė Heroit tonė Kombėtar Gjergj Kastriotit. Fillimisht Festiavlin e kanė drejtuar me shumė kompentencė, e me shumė pėrkushtim , z. tonin Mirakaj, z Prelė Sinishtaj,z Marjan Cubi. Festivali i parė shqiptar u mbajt nė vitin1991-, dhe po vazhdon edhe nė ditėt e sotėme. Festivali i ka bashkuar tė gjithėa grupet amatore e profesioniste, kudo qė ato ndodhen nė SHBA-s. Nė themel tė repertorit tė festivaleve kanė qėnė kėngė e valle, rapsodi, parodi, humor e recitime nga ė gjitha tervat e atdheut etnik. Nė brendi tė kėtyre krijimeve ka kumbuar shumė ideja madhore e pavarėsismit tė Kosovės, i ėshtė kėnduar qendresės dhe heroizmit tė luftėtarėve tė UĒK-sė, i ėshtė kėnduar me pathos ēamėrisė, qendresės shekullore tė shqiptarėve nė trojet e veta nė Ulqin, Malėsi, Plavė e Gusi, Medvegje, Preshevė e Bujanovc, rezitencės sė popullsisė shqiptare nė Maqedoni.
Nė pėrmbajtjen e krijimeve tė festivalit, kanė qėnė dhe janė tė gershetuara epika me lirikėn, u ėshtė kėnduar luftėrave shekullore tė popullit tonė pėr liri, figurvae tė ndritura tė historisė sonė kombėtare, flamurit kuq e zi tė Skėndėrbbeut. Ideja e bashkimit tė trojeve tona ka qėndruar e qėndron nė themel tė krijimtarive qė janė paraqitur dhe do tė paraqiten para artėdahsėsve. Plot ngjyra , edhe nė Festivalin e 15-tė, i kėndohet mallit dhe dashurisė pėr atdhe. Nė Festiavl njė vend me rėndėsi zėnė kėngėt festive, tė dasmės, tė dashurisė. Portata e arta tė kėngėve janė tė hapura edhe pėr figura tė ndritura tė kulutrės dhe tė politikės botėrore, e nė radhė tė parė, asaj amerikane, qė i kanė kontribuar ēėshtjes sonė kombėtare".
Komuniteti ēamė nė SHBA-s,
: "Nė prag tė takimit Moisiu Papulias nė Sarandė"
nga - BEQIR SINA, Nju Jork - 01 nėntor 2005
Kjo ėshtė vetėm minimumi qė mund tė bente njė shtet demokratik si Greqia ndaj pjesėtarėve tė njė bashkėsie tė martirizuar, dhe qė pėrbėn minoritetin mė tė harruar nė Evropėn e sotme.
Braintree - Massachussttes : Ashtu siē
njoftojė media e masmedia nga Shqipėria, Presidenti grek
Karolios Papulias ka anulluar takimin me Presidentin shqiptar
Alfred Moisiu, takim ky i paraparė tė mbahej nė qytetin mė
jugor tė Shqipėrisė, nė Sarandė. Gjithmnon sipas kėtyre
lajmeve mėsohej se Presidenti grek Papulias, e ka anulluar
takimin pėr shkak tė protestave tė qindra pėrfaqėsuesve tė
komunitetit ēam brenda dhe jashtė kufijeve tė Shqipėrisė.
Lajmet u bėn tė ditura edhe nga njė TV privat grek, sipas tė
cilit, ėshtė thėnė se zyrtarėt e tė tė dyja palėve kanė
diskutuar pėr ngjarjen qė po ndodh nė qytetin bregdetarė
shqiptarė, Sarandė, mbi protestat e paralajmėruara kundra
kėsaj vizite dhe kėshtu kanė vendosur me mirekuptim anullimin
pėr shkak tė sigurisė. Takimi ishte programuar tė bėhej sipas
njoftimeve tė medias shqiptare, nė orėn 11.00 tė paradites
sipas orės lokale, nė Hotel"Butrinti" nė Sarandė. Tė gjitha
mediat nė Shqipėri, njoftuan se Presidenti grek pritej tė
vinte nė Sarandė duke hyrė nga qyteti i Gjirokastrės pasi
kishte udhėtuar nga Janina nė drejtim tė kufirit shqiptar.
Ndėrsa Presidenti shqiptar Alfred Moisiu ndodhej sipas tyre nė
Sarandė, kur edhe po ndodhėn kėto zhvillime.
Nė SHBA-s, Komuniteti i Ēamėrisė me aktvitet dhe
veprimtari ligjore tė njohur sipas ligjistacionit tė kėtij
vendi - me anė tė Shoqėrisė Pėr tė Drejtat e Njeriut Ēamėria
- ka dalė me dekleratė pikėrishtė, sot, nė momentin kur
parashihej qė presidenti shqiptar Moisiu dhe ai grek Papulias, do
tė zbrisnin nė qytetin e Sarandės, pėr tė zhvilluar njė takim
mes tyre , takim ky qė "sfumojė". Nė dekleratėn e Shoqėrisė
Pėr tė Drejtat e Njeriut Ēamėria komuniteti ēam nė Shetete e
Bashkuara tė Amerikės, i kėrkon qė tė dy presidentėt tė
diskutojnė edhe pėr problemin e pronave tė ēamėve nė dekleratė. Ahmet Giaffo,
kryetari dhe Vera
Gjata themeluese dhe Sekretare e Pergjithshme dhe Financiere e
Shoqerise Per te Drejtat e Njeriut Ēameria(Chameria Human
Rights Association), kanė lėshuar pėr median shqiptare nė
Amerikė dhe Shqipėri, e nė tė gjitha trijet etnike, dekleratėn
me titull :"Nė prag tė takimit Moisiu Papulias nė Sarandė
Sipas kėsaj deklerate, thuhet se :"Nė rrjedhėn e marrėdhėnieve
tė mira shqiptaro-greke, takimi midis dy presidentėve Moisiu e
Stefanopullos sot nė Sarandė do tė ndiqet me shumė interes
pėrgjithėsisht, por sidomos nga individėt e minoritetit ēam.
Tė shkėputur me gjak e me hekur nga vatrat e tyre, sikurse
shkruan shkrimtari me fame botėrore Ismail Kadare, ata dhe
pasardhėsit e tyre jetojnė sot si refugjatė nė Shqipėri dhe nė
vende tė tjera tė botės, por gjithmonė me shpresėn dhe besimin
pėr tu kthyer nė vendlindjene tyre, nė shtėpitė e tyre ende
tė rrėnuara.Por kėto ndjenja tė natyrshme po ballafaqohen me
datėn e 27 nėntorit 2005, e cila qėndron si shpata e Damokleut
pėrmbi kėrkesat dhe shpresat tona njerėzore dhe krejtėsisht tė
ligjshme.
Deklertata e Shoqerisė Pėr tė Drejtat e Njeriut Ēameria, nė
SHBA-s, thotė se:"Sipas njoftimeve tė shtypit shqiptar dhe
grek, kjo date pėrbėn afatin e fundit pėr ri-regjistrimin e
vatrave tona tė shkrumbuara, dhe tė pronave tona tė lėna
djerrė apo tė zėna pėrkohėsisht, tė cilat u vendosėn nėn
sekuestro konservative nga qeveria greke pas Luftės sė Dytė
Botėrore.Ne jemi plotėsisht tė ndėrgjegjshėm qė mohimi i kėsaj
tė drejte ndėr mė themeloret nė tė gjithė qerthullin e tė
drejtave tė njeriut dhe pikėrisht tė sė drejtės pėr tė
jetuar nė shtėpinė tėnde nė paqe e harmoni me fqinjin tėnd
grek nuk e nderon Greqinė e sotme demokratike dhe evropiane".
Ata thonė se:"Ne e dime gjithashtu se tė dy burrat
eshtetit qė takohen sot kanė gjėra shumė tė pėrbashkėta me
njėri tjetrin. Presidenti Moisiu rrjedh prej njėrės ndėr
dyert mė tė respektuara nė Shqipėri. I ati i tij, gjeneral
Spiro Moisiu, duke shprehur ndjenjat e sinqerta tė mbarė
popullit tė tij ndaj popullit grek, refuzoi tė urdhėrojė
batalionet shqiptare qė tė luftonin kundėr trupave greke gjatė
Luftės Italo-Greke, duke shkruart kėsisoj njė faqe tė artė
miqėsie nė marrėdhėniet shqiptaro-greke. Kėtė vepėr madhore
por pak tė njohur nė historinė e Luftės sė Dytė Botėrore,
gjenerali i madh dhe familja e tij e paguan shtrenjtė, duke u
dėrguar nė internim nga autoritetet pushtuese italiane".
Mirpo thuhet nė dekleratė :"Ne kemi parasysh po ashtu, se
Presidenti Papulias, si bir i trojeve fqinje me Ēamėrinė dhe
si nismėtar i pėrmirėsimit historik tė marrėdhėnieve
shqiptaro-greke gjatė qeverisė sė Andrea Papandreut, ėshtė
krejt i qartė e i ndėrgjegjshėm pėr padrejtėsinė e madhe
historike, pėr krimet dhe masakratrrėnqethėse tė kryera nga
bandat e N. Zervės, ndaj njė popullsie tė pambrojtur autoktone,
e cila gjithsesi i pat dhėnė aq shumė Greqisė. Ne gjithashtu
kemi parasysh se tė dy Presidentėt e nderuar qė takohen sot
kanė pushtete tė kufizuara ekzekutive nė republikat
parlamentare ku ata kanė nderin tė jenė kryetarė shteti."
Deklerata, cek faktin se :"Megjithatė, ata prapėseprapė kanė
shumė nė dorė. Ata qė tė dy mund tė japin njė sinjal tė forte
tė tolerances dhe bashkėjetesės midis dy popujve mė tė lashtė
tė Ballkanit. Presidenti Moisiu, sikurse e ka treguar edhe mė
pėrpara, mund ti kujtojė homologut tė vet detyrimin e
pėrbashkėt tė tė dy shteteve fqinje, mike dhe demokratike pėr
zgjidhjen e problemit madhor tė tė drejtave tė njeriut tė
minoriteti ēam qė jeton pėrkohėsisht nė Shqipėri."
Nė dekleratė ata pohojnė se :"Nga ana tjetėr, Presidenti
Papulias mund tė zotohet qė tė kėrkojė marrjen e njė sere
masash urgjenteqė do tė mundėsonin zgjidhjen e kėrkesave
njerėzore dhe juridike tė individėve tė minoritetit ēam. Ndėr
to duhet tė pėrmendnim: (i) urdhėrimin e tė gjitha
konsullatave greke qė tė lehtėsojnė menjėherė tė gjitha
procedurat e dhėnies sė vizave greke ndaj tė gjithė individėve
tė minoritetit ēam e familjeve tė tyre pėr tė mundėsuar
vajtjen e tyre nė Greqi, prej ku ata mund tė kėrkojnė tė
drejtat e tyre nė pėrputhje me ligjet e shtetit grek dhe tė
Bashkimit Evropian; (ii) shtyrjen nė pėrgjithėsi tė afatit tė
veprimit tė Ligjit tė regjistrimit tė pronave tė paluajtshme
ose miratimin e procedurave tė posaēme pohuese (njė lloj
procedure e tipit affirmative action) deri sa tu mundėsohet
tė gjithė individėve tė minoritetit ēam pėr tė paraqitur
kėrkesat dhe dokumentecionin e tyre para autoriteteve
regjistruese greke".
Kėshtu qė thekson deklerata e e Shoqerise Per te Drejtat
e Njeriut Ēameria, :"Kjo ėshtė vetėm minimumi qė mund tė bente
njė shtetdemokratik si Greqia ndaj pjesėtarėve tė njė
bashkėsie tė martirizuar, dhe qė pėrbėn minoritetin mė tė
harruar nė Evropėn e sotme.Vetėm pak kilometra nė Perėndim tė
Sarandės, ku do tė takohen sot dy Presidentėt e nderuar, nė
Fushėn e Mursisė, gjenden varret e qindra refugjatėve ēame qė,
tė ndjekur nga bandat gjakatare tė Zervės, po prisnin pėrtej
kufirit rivendosjen e paqes dhe rendit nė Greqi me shpresė qė
tė ktheheshin shpejt nė shtėpitė e tyre. Bėhet fjalė pėr pleq
e plaka, burra, gra e fėmijė, krejtėsisht tė pafajshėm, tė
cilėt vdiqėn nga sėmundjet, dimri i ashpėr, uria, kushtet e
kėqia nė tė ashtuquajturėt kampe refugjatėsh. Ata ishin qė tė
gjithė shqiptarė, por njėkohėsisht ishin edhe shtetas tė
Greqisė.Nė nderim tė kujtimit tė tyre tė paharruar, pėr hir tė
idealeve dhe parimeve mė tė larta universale tė tė drejtave tė
njeriut, pėr hir tė vetė emrit dhe prestigjit tė Greqise
demokratike dhe evropiane si dhe tė paqes dhe vėllazėrise
shqiptaro-greke, ju lutem,zotėrinj Presidentė, qė tė
ndėrrmerni hapin e guximshėm historik pėr respektimin dhe
mbrojtjen e tė drejtave themelore tė njeriut tė minoritetit
ēam tė Greqisė,"pėrfundon deklerata e e Shoqerise Per te
Drejtat e Njeriut Ēameria me kryetar z Ahmet Giaffo dhe
z. Vera Gjata Sekretare e Pergjithshme.
Diten e OKB-se,
60- vjetorin e krijimit te Organizates se Kombeve te Bashkura takimin e
Keshillit te Sigurimit te OKB-es, ne Nju Jork, ku do te vendose rreth
rekomandimeve, per fillimin e bisedimeve per statusin perfundimtar te Kosoves,
shqiptaret e Amerikes protestuan.
nga BEQIR SINA,
Nju Jork, 24 tetor 2005
Engel : Pavaresia e
Kosoves, ka parasysh gjithe Kosoven, jo nje Kosove te ndare apo te copetuar
- New York : Nga ora 10.00 e paradites deri ne 2:00 te pasdites, ketu ne Nju Jork, ore kur brenda pallatit te "Qelqet", po zhvilloheshin bisedimet per ēeshtjen e Kosoves, ne sheshin "Dag hammarskjold Plaza", perball nderteses shumekateshe te OKB-s, grupe te ndryshme shqiptaresh, si shoqata e organizata jo-partiake ne Amerike, mbajten nje proteste paqesore, me kerkesa te forta per Pavaresi te plote te Kosoves.
Gjokaj beri thirrje tek protestuesit, qe ne keto momente vendimtare te
gjithe shqiptaret te jene te bashkuar dhe te palekunder ne kerkesat e
tyre, per pavaresin e plote te Kosoves. Rruga e popullit tone per liri e pavaresi,
ende nuk ka perfunduar, dhe mjerishte mund te themi, se ajo sapoka nisur. Shqiptaret
jane perball sfidave te medha, per arsye se ata pos pavaresise po luftojne per
me shume te drejta per shqiptaret ne Mal te Zi, e ne te gjitha trojet tona etnike,
e te okupuara nga serbo-sllavet. Kjo proteste, e cila ka si motiv zgjidhjen
e ēeshtjes shqiptare, do te kete jehone dhe ndikim te madh ne te gjitha vendbanimet
shqiptare, Tuz e kudo. Eliot Engel :"
Kosova, nuk mund ti kthehet kurre me Serbise dhe te administrohet nga Beogradi".
Ne proteste
ishte i pranishem dhe e mori fjalen nje nga mbeshtetesit me te fuqishem te pavaresise
se Kosoves, miku i deshmuar i shqiptarve ne ligjevensin amerikane, kongresisti
demokrate i Nju Jorkut, Eliot Engel. I cili, pasi ju falemnderua, organizatoreve
per ftesen, tha se :"Dua te theksoj se kur flas per Pavaresi te Kosoves,
une kam parasysh gjithe Kosoven, jo nje Kosove te ndare apo te copetuar. As
edhe nje pjese e Kosoves nuk mund te jete nje qytet i ndare.
Engel nguli "kembe", ne ate besnikerine e asaj ēka ka thene
per vite me radhe, se nuk ka alternative tjeter veē pavaresise se Kosoves.
Komuniteti nderkombetar nuk do qe te qendroje ne Kosove pergjithmone, tha Engel, dhe
as nuk do qe ajo te mbetet protektorat nderkombetar. Kosova nuk mund ti
kthehet kurre me Serbise dhe te administrohet nga Beogradi. Populli i
Kosoves nuk mund ta pranoje kurre kete. Pra, e vetmja alternative eshte
pavaresia dhe sa me shpejt qe te njihet ajo, aq me mire do te ishte. Une
kurre nuk e kam mbeshtetur idene standardet para statusit, sepse kam bindjen
se kjo eshte nje menyre per te penguar veteqeverisjen ne Kosove.
Me kete, u tha Engel, protestuesve, se " Kosova, nuk duhet te qendroje
me nenprektatorat ashtu siē eshte tani, Kosova duhet te jete e pavarur.
Asnje zgjidhje tjeter nuk eshte e pershtatshme dhe kjo duhet shprehur qarte
e prere. Por, tha Engel se edhe Pavaresia kerkon nga shumica edhe
me shume pergjegjesi ndaj respektimit dhe gartmit te te drejtave tek pakicat.
Une e kam theksuar edhe shume here te tjera se eshte detyrim i shumices qe te
respektoje te drejtat e pakicave.
Serbet e Kosoves nuk mund te jetojne ne enklava te vogla dhe te ndjehen te kercenuar
per jeten e tyre nese dalin prej andej. Por nje shtet i pavarur duhet
patjeter te lejohet te drejtoje punet e veta. E vetmja zgjidhje eshte
shteti plotesisht i lire dhe i pavarur i Kosoves. Dhe se nje dite te gjithe
ne do te mblidhemi ne Prishtine, ndoshta me miljona qe te festojme Pavaresine
e plote te Kosoves. Zoti e bekofte Ameriken dhe popullin amerikane ! Zoti e
bekofte Kosoven dhe gjithe popullin shqiptare, perfundoje miku i deshmuar i
shqiptarve ne ligjevensin amerikane, kongresisti demokrate i Nju Jorkut,
Eliot Engel.
Dramaturgu i njohur Xhevat Limani, pos nje fjale te shkurter ku denoje
fuqishem politiken e disa vendeve ndaj shqiptareve, recitoje edhe disa vargje
te shkurtera te at Mashkalles, me titull "Jame Shqiptare". Aktivisti
tjeter dhe veterani e protestave te shqiptare ne Amerike, z Ahmet Zherrka, tha
se :"Mendoj se lufta per ēlirimin e Kosoves, largimi njeher e pergjithmon
i serbeve endacak te ardhur nga Karpatet, prej luftes qe beri NATO-ja,
SHBA-s, dhe nga Ushtrija Ēlirimtare e Kosoves, treguan se populli
yne e meritone lirine e pavaresine, dhe krijuam nje imazh pozitiv
ne te gjithe boten, se ne shqiptaret kemi vetem nje perspektive, tani ate per
bashkimin e te gjitha trojeve tona etnike" tha Zherka. Pavaresia, eshte
e vetemja zgjedhje qe prodhon siguri, paqe dhe prosperitet jo vetem ne
Kosove, Ballkan dhe rajone por edhe me gjere
Demostraten e pershendeti
edhe, aktivisti komuniteit Shaqir Gashi, i cili tha se " Bota, duhet
t'a dije se pas gjitha ketyre sakrificave qe bene shqiptaret per liri, ku mbi
20- mije u vrane dhe u masakruan ne forma te ndryshme, pas gjithe asaj stuhie
e tmerri - me nuk ka kurrfare "pazari" me Beogradin dhe kriminelet
e tij. Nga ketu, tha Gashi, siē kemi kerkuar edhe me pare, po kerkojme edhe
tash pranimin vetem te Pavaresise se plote te Kosoves, ne nje afate sa me te
shkurter. Folen me pase, Prof, Dr, Ram Dukaj, nga shqiptaret e Malit te
Zi, Jeton Ademaj, perfaqesues i organizates "Vetevendosja"
dega e Nju Jorkut, kengetari nga Detroiti, Fran Gjokaj, ish luftetarja e Ushtrise
Ēlirimtare te Kosoves(UĒK) z. Mendua Balaj . Protestat u mbyll me
mesazhin se Pavaresia, eshte e vetemja zgjedhje qe prodhon siguri, paqe dhe
prosperitet jo vetem ne Kosove, Ballkan dhe rajone por edhe me gjere.

Qellimi
yne, tha Luigj Gjokaj, drejtuesi i protestes, i ardhur me nje grup shqiptaresh
prej Detroitit, ka qene i mire dhe kjo na ka shtyre edhe ne shqiptareve
me banim ne Detriot, t'ju bejme thirrje ju te gjithe shqiptareve ne Nju Jork
e rrethine, te ngreme zerin e protestes: kundra pjesmarrjes se kryeministrit
serb Koushtunica, ne kete takim, ku flitet per te ardhmen e Kosoves. Ne erdhem
ketu, tha ai t'i dalem para ketij njeriu qe ende nuk e harron Kosoven.
Ne tha ai sot, kemi shperndar ne te gjithe kete mjedis te OKB-s, rreth
4- mije fletushka, ku demaskohej kryeministri serb si pjesmarres e krimeve
ne Kosove."
Protesta: T'i njihet popullit tė Kosovės e drejta ndėrkombėtare
pėr vetėvendosje
nga- BEQIR SINA, Nju Jork
"Ku fillojnė, tek e fundit, tė drejtat universale? Nė vende tė vogla,
afėr shtėpise sonė...Nėse kėto tė drejta nuk kanė kuptim afėr shtėpisė, ato kanė
aq mė pak kuptim gjetiu. Pa pasur shqetėsimin qytetar pėr ti mbėshtetur kėto
tė drejta nė shtėpinė tonė, e kemi kot qė pėrpiqemi tė shohim pėrparime nė botėn
mė tė madhe. Por pėr tė mbrojtur kėto tė drejta, kėta qytetarė tė shqetėsuar duhet
ti njohin ato, pėrparimi nė botėn e madhe duhet tė fillojė me edukimin e tė drejtave
tė njeriut nė kėto vėnde tė vogla, afėr shtėpisė".(Fjalet e Eleanora Rusveltit
nė pėrvjetorin e dhjetė tė tė Drjetave Universale tė Njeriut)
Ndėrsa gazetari Qazim Doda, koordinator dhe organizator
i protestės, tha se: "Ne i themi Kombeve tė Bashkuara, tė lejoj
popullin e Kosovės tė vendosė pėr tė ardhmen e tij - dhe jo tė pengojė atė, e
tė bėhet presion ndaj Kosovės, pėr kompromsė nė Statusin e Kosovės. Ne i
bėjmė thirrje Kombeve tė Bashkuara, tė respektojn tė Drejtat e Njeriut nė Kosovė,
edhe kur populli i Kosovės do tė vendosė pėr vetė-vendosje e zhvillim politik
e ekonomik. E pėrfundojė kėtė fjalim, tha Doda, duke kujtuar atė se ēfarė
ka thėnė Presidenti Abraham Lincoln, nė njė fjalim mė 1856:" Ata qė nuk
pranojnė lirinė e tė tjerėve - at'here nuk e meritojnė as lirinė e tyre".
N.Syla: Protesta tregoj edhe njė herė se ēfarė mund tė bėjnė rinia shqiptare
nė Amerikė
Gazetari dhe producenti
Nexhmedin Syla, u shpreh para mjeteve tė mediumit, se" pėr medimin
e tim, kjo protestė tregoj edhe njė herė se ēfarė mund tė bėjnė rinia shqiptare
nė Amerikė. Éshtė me tė vėrtet njė pasqyrė e pastėr, e asajė se ēfarė ndodhė
nė trojet tona- nė Kosovė, e kudo ajo do tė plasohet nė qėndrat mė tė mėdha
tė botės, Nju Jork dhe nė Washington. Rinia shqiptare nė Amerikė, tregojė se
ēėshtja shqiptare nuk ėshtė e pėrgjumur - ajo dhe shqiptarėt janė duke pritur
se ēfarė po bėjnė Kombet e Bashkuara, pėr zgjidhjen e drejtė tė ēėshtjes sė
Kosovės - e cila, ėshtė Pavarėsia.
Dhimitėr Ismaili, foli para mediumeve, se tani
pėr ne tė gjithė shqiptarėt nė planė tė parė ėshtė ēshtje Kosovės - pra, pavarėsia
e panegociueshme e saj. Nė njė situatė tė tillė jo fort tė favorėshme atje,
duhet qė shqiptarėt kudo tė ngrihen pėr pavarėsinė e Kosovės. Ksovova, ėshtė
e mbytyr nga papunsia dhe niveli i ulėt i tė ardhurave pėr frymė. Ne dėshirojmė
qė me anė tė kėsaj proteste tė arrijmė tė bėjmė tė vetėdijėshme Kombet e Bashkuara,
qė me zgjidhjen e statusit final - ato nuk duhet tė humbin mė kohė. Ato duhet
tė nxisin faktorėt vendimtarė qė sa mė parė Kosovės duhet t'i jepet Pavarėsia.
Pavarėsia e Kosovės, ėshtė paqe, siguri dhe stabilitet, jo vetėm nė Kosovė,
por nė Ballkan dhe mė gjėrė.
Pothuajse e tė njėjtave opinione pėr kėtė
ēėshtje ishte dhe z Keti Spahiu, kur na tha se " U bė mė shumė se
njė 5- vjeēar qė Kosova vetė qeveriset nė bashkėpunim me administraten e Misionit
tė OKB-sė. Mirpo, pyet ajo,vallė, edhe sa vjet duhet pėr Kosovėn tė qėndrojė
nė vend numėro me njė sistem vendi burokrat; kur ndėrkohė Sllovenia, Maqedonia,
Kroacia, Bosnja & Hercegovina, dhe vetė Serbia & Mali i Zi janė shtete
sovrane sot. "Pikėrisht, tha Spahiu, pikėsynimi i kėsaj proteste paqėsore
ėshtė ndėrgjegjėsimi i organizmave ndėrkombtare nė lidhje me tė drejtėn e njė
populli, pėr vetėvendosje, qė ėshtė nė pėrputhshmėri me ligjin ndėrkombtar.
Gjithashtu duhet tė nxirren nė pah arritjet rezultative me plotesimin e
standartėve tė Qeverisė sė Kosovės nė fushat politike, ekonomike, e shoqėrore.
Populli i Kosovės, me vetėdije tė plotė i ėshtė pėrkushtuar zgjidhjes se problemeve
ekonomiko-shoqėrore, si dhe politike duke implementuar sistemin multi-partiak
e duke i kushtuar rėndėsi arsimimit tė detyrueshėm nė popull. Standarti mė i
rėndėsishėm ėshtė pėrmbushur duke i siguruar pakicave liri tė plotė veprimi
dhe vete-qeverisjeje proporcionale, thotė z Keti Spahiu.
Ndėr parrullat kryesore qė mbanin nė duar protestuesit
tregohej se " Nė Kosovė gjatė luftės mars - qershor 1999 Sėrbia,
ka vrarė mbi 12.000 njerėz tė pafajėshėm, ka djegur dhe shkatėrruar mbi 120.000
shtėpi, ka dėbuar rreth 1 milion njerėz, ka dhunuar dhjetėra mijėra femra dhe
ka rrėmbyer mbi 3.000 persona, prej tė cilėve shumica ende tė pagjetur".
Protestuesit mbanin nė duar edhe parrulla ku kritikohej OKB-ja. Protestuesit
paqėsorė kėrkuan nga OKB-ja, dhe Shtetet e Bashkuara tė Amerikės, qė me
fillimin e bisedimeve pėr statusin pėrfundimtar tė Kosovės t'i njihet
popullit tė Kosovės e drejta qė tė deklarohet pėr tė ardhmen e vet nė
pėrputhshmėri me tė drejtėn ndėrkombėtare pėr vetėvendosje - Pavarėsi pa asnjė
kompromisė. Ndėr kėrkesat kryesore ishte edhe ajo qė nė kėto momente kur po
shqyrtohet fillimi i bisedimeve pėr ardhmėrinė e Kosovės, shqiptarėt do tė kėrkojnė
nga faktori ndėrkombėtar qė tė merret parasysh vullneti i popullit tė Kosovės,
pėr tė jetuar i lirė dhe i pavarur.

Marriott Financial Center Hotel - Manhattan(NY) :
Presidenti Moisiu, Kryeministri Berisha, ministri e puneve te jashteme
Mustafaj - pasi morren pjese ne Samitin e Objektivave te Zhvillimit te
Mijevjeēarit, qe u mbajte gjate Takimit Plenar te nivelit te larte te
Asamblese se Pergjithshme te OKB-se, mbreme ata u takuan edhe me mergimtaret
tane ne SHBA-s.
Agim Rexhaj :" tani perpara nesh gjendet edhe nje detyre tjeter e
madhe: Pavaresia e Kosoves"
Folesi kryesore ishte zoti Agim Rexhaj, i cili tha ndertetjera se :" Per
ne vatranet, nder problemet kryesore gjithmone kane qene dhe mbetet
demokratizimi i Shqiperise dhe ēlirimi i saj nga duart e Mafias ku e kishte
mberthyer dora e krimit te organizuar. Me ndihmen e Zotit dhe me vullnetin e
paepur te kryeministrit te ri, Doktor Berishes me bashkepunetoret e tij, ne
besojme se Shqiperia, tani eshte nisur rruges se demokratizimit te njemendet.
Dhe ne shpresojme dhe i premtojme se, si gjithmone, i behemi krah ne rrugen
e tij te shenjt.
Rexhaj, vijoje:'"Po tani perpara nesh gjendet edhe nje detyre tjeter e
madhe: Pavaresia e Kosoves. Qe te arrihet ajo, na duhet mundi, perpjekja dhe
angazhimi i ēdo individi shqiptar kudo qe te jete, pavaresisht se nga cila
ane e trojeve tona vjen ai ose ajo. Tani eshte koha kur do te fillojne
bisedimet per pavaresine dhe ne nuk mund te rrijme e te presim se ēfare do
te behet. Ne, te gjithe se bashku, aty duhet t'a kemi mendjen e energjine
tone. Me zgjidhjen e ēeshtjes se Kosoves, me pavaresimin e saj, ne,
shqiptaret, kemi bere edhe nje hap tjeter te madh historik perpara. Ne
mbeshtetim qendrimet e kabinetit Berisha ne lidhje me pavaresine e Kosoves,
tha nenkryetari i Vatres dhe kryetari i deges se LDK-s, z Agim Rexhaj.
United Nations New York : Delegacionin shqiptar i perbere,
nga presidenti Alfred Moisiu, kryeministri Sali Berisha dhe ministri per Pune
me Jashte i Shqiperise, Besnik Mustafaj, mė 14 shtator 2005, ka mbrritur ne
Nju Jork, dhe eshte akomanduar ne njerin prej hoteleve me te aferta me
pallatin e "Qeleqet", ndertesen e Kombeve te Bashkuara.
Shqiptarėt e Amerikės duhet tė krijojnė njė
strategji tė re veprimi
Qazim Doda, New York
09 Shtator 2005
Tash,
kur rrethanat e reja nė Kosovė po diktojnė shqyrtimin e mundėsisė pėr tė hequr
Status Quo-nė dhe zgjedhjen e njė statusi tė qėndrueshėm, shqiptarėt e Amerikės
duhet tė krijojnė njė strategji tė pėrbashkėt ku duhet tė veprojnė paralel me
institucionet e Kosovės dhe tė kėrkohet me ngulm nga OKB-ja qė tė respektohet
e drejta pėr vetėvendosje. Askush nuk ka tė drejtė tė polarizojė duke e shfrytėzuar
situatėn e krijuar nė Kosovė.Tė gjitha partitė dhe shoqatat shqiptare nė Amerikė
kanė pėrgjegjėsi tė barabartė ndaj ēėshtjes kombėtare dhe tė bashkuar mė shumė
se kurrė tė dalin me kėrkesa tė pėrbashkėta para selisė sė OKB-sė pėr ti bėrė
thirrje kėsaj organizate, qė tė respektojė parimet e sė drejtės ndėrkombėtare,
ku lejohet e drejta pėr vetėvendosje. Parimi i vetėvendosjes fillimisht u paraqit
nė mesin e shekullit XX nė formėn e parimit politik tė kombėsisė, gjegjėsisht
nė funksionin nacionalo-konstituiv, e qė kjo mė sė miri shprehej nė parullėn
politike tė Giussepe Manzinit ku thuhej: Secilit popull shteti i vet- secilit
shtet populli i vet. Nė gjysmėn e dytė tė shekullit XX, OKB-ja e njeh tė drejtėn
e ēdo populli qė tė vendosė pėr fatin e vet. Mirėpo, shqiptarėt e Kosovės nuk
patėn mundėsi kurrė qė tė vendosin pėr fatin e vet e sidomos pas nėnshkrimit
tė deklaratės pėr vetėvendosje. Arsyeja ishte e kuptueshme, sepse OKB-ja e privilegjonte
Titon dhe ishte shumė e influencuar nga Lėvizja e Mos-inkuadrimit e udhėhequr
nga Tito, Naseri dhe Nehru. Edhe pas vdekjes sė Titos, shqiptarėve tė Kosovės
iu mohua e drejta pėr vetėvendosje. Nė atė mėnyrė regjimi Jugosllav u lejua
qė tė ushtronte dhunė mbi popullin e pafajshėm tė Kosovės si pėrgjigje ndaj
kėrkesave tė vazhdueshme qė tė respektohet e drejta ndėrkombėtare pėr vetėvendosje.
OKB-ja ka dėshtuar nė Kosovė sepse po e shkelė tė drejtėn pėr vetėvendosje.
Ajo me aparatin e vet manipulues dhe propagandistik po mundohet ti frikėsojė
shqiptarėt, qė tė mos lypin atė qė u takon, pra njohjen e shtetit tė pavarur
tė Kosovės. Jugosllavia e cunguar po konsiderohet sikur Sudani duke iu njohur
integriteti territorial dhe Kosova po krahasohet me Darfurin duke ju mohuar
e drejta pėr pėrfaqėsim diplomatik nė instancat ndėrkombėtare siē ėshtė OKB-ja.Korrupsioni
i diplomatėve tė lartė tė OKB-sė e sidomos i familjes sė Kofi Annanit, na bėn
qė tė mendojmė edhe njė herė nėse duhet tė besojmė nė idenė se kjo organizatė
mund tė bėjė njė zgjidhje tė drejtė tė ēėshtjes sė Kosovės. Arrestimet e diplomatėve
tė lartė tė OKB-sė qė FBI i bėri gjatė kėtij viti na bėjnė tė kuptojmė se kjo
organizatė ka nė krye tė departamenteve tė ndryshme njerėz qė nuk e meritojnė
tė kenė imunitet diplomatik. Para disa muajsh u arrestua Alexandar V. Yakovlev
i cili me 8 Gusht 2005 e pranoi fajin e vet nė gjyqin federal nė Manhattan.
Z. Yakovlev ishte i infiltruar nė shitjen e informacioneve nga brendia e selisė
sė OKB-sė qė kishin tė bėjnė me disa kontrata tė rėndėsishme. Me datėn 1 Shtator
tė kėtij viti, Vladimir Kuznetzov njė diplomat rus i cili ishte nė detyrėn e
shefit tė komitetit buxhetor tė OKB-sė u arrestua nė njė restorant nė Riverdale
afėr Bronx-it. Z. Kuznetzov nuk ka mundėsi tė mbrohet nė liri pasi qė shuma
e caktuar prej 1.5 milion dollarėsh amerikan nuk ėshtė siguruar akoma nga njerėzit
e tij, dhe nė bazė tė ligjeve Amerikane nuk mund tė mbrohet nė liri pa njė garanci
tė tillė.Kjo e vėrtetė e hidhur ekziston nė brendinė e selisė sė OKB-sė nga
e cila pritet qė tė vendoset pėr fatin e Kosovės. Shqiptarėt nuk duhet tė presin
shumė nga kjo organizatė e korruptuar dhe duhet tė krijojnė strategji tė re
veprimi. Organizimi i njė tubimi tė madh para selisė sė OKB-sė gjatė javės (14-16
Shtator) ku rreth 200 liderė tė vendeve tė ndryshme do tė marrin pjesė nė samitin
botėror tė asamblesė sė pėrgjithshme tė OKB-sė, mund tė influencojė nė diplomacinė
botėrore qė ēėshtja e Kosovės tė merret mė me seriozitet dhe tė pranohet e drejta
pėr vetėvendosje. Ky samit i liderėve nga tė gjitha anėt e botės po mbahet ne
New York, prandaj duhet ti kujtojmė fjalėt e Abraham Lincoln i cili nė njė
fjalim tė mbajtur mė 19 Maj 1856 kur flet pėr lirinė thotė se: Ata tė cilėt
e shkelin lirinė e tė tjerėve, nuk e meritojnė as pėr veten e tyre. Fati i
fillimit tė bisedimeve pėr statusin e Kosovės varet nga raporti i pėrfaqėsuesit
tė OKB-sė Kai Aide dhe nga disponimi i sekretarit gjeneral z Kofi Annan. Ky
i fundit vėshtirė se mund tė ketė disponim tė mirė pas raportit tė paraqitur
nga hetuesi Paul Volcker i cili e fajėsoi administratėn e tij dhe djalin e tij
( Kojo Annan) pėr implikim tė thellė nė skandalin naftė pėr ushqim ku ishte
ndihmuar diktatori Irakian Saddam Hussein gjatė regjimit tė tij. Nėse mblidhemi
para selisė sė OKB-sė dhe kėrkojmė tė drejtėn tonė pėr vetėvendosje dhe respektimin
e tė drejtės ndėrkombėtare, ndoshta nuk fitojmė atė qė e kėrkojmė por duhet
tė jemi tė sigurt se nuk humbim asgjė.
nga BEQIR SINA, Nju Jork ( 8 shtator 1005)
Uragani Katrina i cili goditi bregdetin jugor tė Shteteve tė Bashkuara, ka shkatėrruar njė dėmė sa njė sipėrfaqje me pėrmasat e Britanisė sė Madhe, bėn tė ditur agjensi lajmesh. Shpejtėsia e erės ka qenė 240 km/orė. Nuk ka tė dhėna zyrtare pėr numrin e tė vrarėve, por mendohet se mund tė arrijė nė 10 mijė. Mbi 50 mijė njerėz janė evakuuar. Dėmet materiale pritet ti kalojnė tė 100 miliardė dollarėt. Mbi 35 shtete i janė drejtuar Departamentit tė Shtetit tė SHBA-sė, me kėrkesa pėr gjetjen e shtetasve tė tyre nė rajonet e prekura
Super Doum - New Orleans : Mendohet se urragani Katrina, ėshtė njė nga stuhitė qė ka shkaktuar mė shumė dėme materiale nė historinė amerikane, dėme kėto qė sipas pėrllogaritjeve tė para mund tė kapėrcejnė tė 100 miliardė dollarėt. Zyrtarėt thonė se mund tė duhen 12 deri nė 16 javė qė banorėt tė lejohen, tė paktėn tė shohin shtėpitė e tyre tė pėrmbytura, ose tė dėmtuara, por kjo katastrofė, mė e madhja qė prek zonat urbane nė Shtetet e Bashkuara, po shkakton gjithashtu shqetėsime tė mėdha nė ndihma dhe vėnjen e rregullit. Ndėrkaq, njė burim informativ shqiptar nga Radio Melosi, radios mė tė dėgjuar nė internet zoti Edmond Pruthi , i tha gazetės sonė, se nė kėtė fatkeqėsi janė pėrfshirė edhe disa familje shqiptare. Sipas tij ata janė mė sė shumti refugjatė nga Kosova, qė emigruan nė SHBA-s, pas viti 1999, luftės nė Kosovė. Radio Melosi, i ėshtė ngjitur drejpėrsėdrejti tė gjitha mjeteteve tė informimit nga bota dhe SHBA-s, tė cilat njoftojnė, duke i'u referuar informacioneve tė nxjerra direkt nga vendet e prekura nga urragani Katrina, se vazhdon kėrkimi i atyre qė konsiderohen tė humbur dhe evakuimi i atyre, qė ishin tė strehuar nė Stadiumin Super Doum i New Orlansit . Pikėrishtė, atyre qė janė zhdukur pas uraganit qė goditi shtetin amerikan tė Nju Orlansit. Njė familje emigrantėsh shqiptare, shtatė antarėshe nga Kosova, ėshtė evakuar nga New Orlansi, duke u bashkėuar me njė familje tjetėr shqiptare dhe po e pėrjetojnė sėbashku tragjedinė e madhe . Edmond Pruthi, nga Radio Melosi, (www.RadioMelosi.com) duke u bazuar nė fjalėt e studentit shqiptar tė New Orleans University, mitrovicasit Valon Krasniqi, i cili, para ngjarjes se uraganit Katrina, ka lėshuar tre muaj New Orelans-in dhe jeton nė Kollorado, thotė se: Ka vjedhje tė mėdha nėpėr pronėsitė e qytetarėve dhe poashtu edhe nėpėr lokale e fabrika nga qytetarė lokal. Pasi ka pėrfunduar evakuimi i tė gjithė qytetarėve nga zonat e prekura rėndė autoritetet kanė filluar t'a marrin disi gjendjen nėn kontroll. New Orleansi, tha ai prej kohesh ėshtė i njohur si vend shumė i bukur, por edhe vend i "kalbur", sepse, nė tė dy anėt ėshtė i pritur nga uji, dhe mė njė shi New Orleansi, ka ditė tė jetė nėn ujė, dhe se tė gjithė nė New Orleans, e dijnė qė uraganė aty ka gadi pėr ēdo vit. Shumė familje amerikane, qė ka pyetur Valoni, kanė thėnė se kurrė mė nuk do tė kthehen tė jetojnė, nė New Orleans. Ai ka vijuar duke thėnė se atje janė dy familje shqiptare, qė jetojnė nė New Orleans, familja e Nezir Sylės nga Kodra e Trimave nė Prishtinė, i cili, sė bashku me 5 fėmijėt dhe bashkėshorten janė strehuar nė njė dhomė nė kryeqytetin e Luisianės, Baton Rouge, ku ėshtė strehuar edhe familja e Ismet Pirės nga komuna e Ferizajt, i cili ka shtatė femijė. Familja Pira dhe Syla, nuk kanė lėvizur deri tani nga New Orleansi, as njė vit mė heret kur ka pas njė uragan i pėrmasave mė tė vogla se ky i sivjetmi. I njėjti ka ndodhur edhe kėtė herė, por nė momentin e fundit, ata janė evakuuar nga qyteti dhe gjenden nė Baton Rouge, kryeqytet ky i Luizianės, 70 milja larg New Orleansit. Derisa Ismet Pira, ka humbur shtėpinė e tij nė New Orleans dhe tani gjendet tek disa shqiptarė qė jetojnė nė Baton Rouge, Neziri me familje ka qėnė duke banuar me qira dhe ne rastin e ndodhisė, ka humbur tė gjitha duke u strehuar nė Baton Rouge. Neziri ishte punonjės nė njė organizate pėr ndihmė pėr tė moshuar, organizatė kjo e cila ka dhėnė pėr pėrdorim familjes Syla, si 7 anėtarėshe, njė dhome nė kryeqytetin e Luisianės. Gjendja e familjes Syla ėshtė e mjerueshme. Nė New Orleans kanė jetuar duke pritur pagesėn e rradhės. Derisa Ismeti, ka pas njė kompani ndėrtimėrije nė New Orleans dhe gjendja e tij dhe familjes sė tij ėshtė paksa me pozitive.
New Orleansi, sipas fjalėve tė Valonit, nuk do tė jetė mė qytet pėr tė jetuar e shumė familjeve qė mėparė kanė jetuar aty. Nė kėto dy familje shqiptare ėshtė "mbjell" njė mendim qė tė gjejnė jetesė nė ndonjė vend tjetėr tė Amerikės.
Burime nga Radio Melosi nė New York, kanė njoftime se duhet tė bėrė ēfarė ėshtė mundur qė t'i ndihmohet familjes sė Nezir Sylės, nė ndonjė mėnyrė apo tjetėr, pasi ata janė nė gjendje tė skajshme. Kėshtu, Radio Melosi nė New York dhe gazeta kombėtare Bota sot, bėnė apel me kėtė rastė tek komuniteti ynė, qė t'i ndihmojnė paksa kėtyre dy familjeve shqiptare, por nė veqanti familjes shtatė anėtarėshe sė Nezir Sylės. Pėr mė tej nėse dikujt i duhet ndonjė informatė, dhe ėshtė i interesuar tė ndihmojė mund tė thėrras nė kėta numra tė telefonit: Nezir Syla: 504 905 1147 - Ismet Pira: 504 909 7738 . Numri i telefonit te Valon Krasniqit eshte: 504 231 5826
Amerika e zhytyr dy ditė nė zi
Lajmi mė i fundit nga njė axhensi amerikane lajmesh thotė se edhe Trupat Mbrojtese sė Kosovės, nė shenjė mirėnjohje dhe si "shpėrblim" pėr atė ēka bėnė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės pėr Kosovėn, gjatė gjenocidit dhe masakrės sė ushtrisė serbe nė Kosovė, ka ofruar tė jap ndihmėn e saj me njė kontigjent trupash nga trupat e emrgjencės. Qeveria e Kosovės shprehu sot solidarizimin e popullit tė Kosovės me popullin amerikan dhe viktimat e uraganit Katrina, duke ofruar 400 mijė euro ndihmė qė do tė jepen pėrmes Kryqit tė Kuq amerikan. Qeveria theksoi vullnetin pėr tė ndihmuar popullin amerikan nė kėto ditė tė vėshtira. Qeveria e Kosovės ofroi sot 400 mijė euro ndihmė pėr familjet e viktimave tė uraganit Katrina nė Shtetet e Bashkuara, nė shenjė solidarizimi me popullin amerikan. Kryeministri Bajram Kosumi tha se kjo nuk ėshtė shumė e madhe, por vullneti pėr ti ndihmuar popullit amerikan nė kėto ditė tė vėshtira ėshtė shumė i madh. Ndihma e qeverisė sė Kosovės do tė jepet nė Kryqin e Kuq Amerikan. Kjo ndihme vjen menjeher pas asaj qe Qeveria e re e Shqipėrisė, ka njoftuar se do tė dhurojė njė fond prej 300 mijė USD si ndihmė pėr viktimat e uraganit Katrina nė Nju Orleans tė SHBA. Lajmi ka zėnė vend nė faqet e para tė shtypit vendas, sė bashku me komentet e kryeministrit tė dekretuar Sali Berisha, se Shqipėria po u bashkohet kėshtu dhjetėra vendeve tė tjera qė u solidarizuan dhe ju gjendėn pranė SHBA nė kėto ditė dhimbjeje, teksa humbi mijėra qytetarė tė vet nga kjo fatkeqėsi natyrore. Doktor Maksim Cikuli, i propozuar pėr ministėr shėndetėsie, thotė se Tirana gjithashtu ka ofruar edhe organizimin e njė ekipi mjekėsh dhe infermierėsh pėr tė shėrbyer pranė viktimave nė Nju Orleans. Ne i gjendemi pėrkrah njė populli tė madh, njė kombi mik qė na ka ndihmuar nė ēastet tona mė tė vėshtira dhe do tė vazhdojė tė na ndihmojė. Ėshtė vėrtet simbolike, por sidoqoftė, ne shprehim gadishmėrinė tonė, ashtu siē e kanė shprehur edhe mjaft shtete tė tjera, pėr tė ndihmuar nė zonat e katastrofės - tha zoti Cikuli. Presidenti i SHBA-sė Xhorxh Bush ka shpallur dy ditė zie pėr viktimat e uraganit Katrina. Do tė mbeten nė gjysmėshtizė flamujt amerikanė mbi Shtėpinė e Bardhė, godinat shoqėrore dhe objektet ushtarake nė gjithė vendin, si dhe nė pėrfaqėsitė zyrtare tė ShBA-sė nėpėr botė. Tė dhėnat e para zyrtare flasin pėr 218 tė vdekur, por zyrtarėt thonė se numri i viktimave do tė arrijė nė mijėra. Ndėrkohė nė dy incidente tė ndodhura nė qytetin e Nju Orlinsit policėt kanė qėlluar 9 vetė tė cilėt kishin hapur zjarri kundėr tyre.
Dėmet materiale qė ka shkaktuar uragani Katrina pritet ti kalojnė tė 100 miliardė dollarėt
Uragani Katrina i cili goditi bregdetin jugor tė Shteteve tė Bashkuara, ka shkatėrruar njė dėmė sa njė sipėrfaqje me pėrmasat e Britanisė sė Madhe, bėn tė ditur agjensi lajmesh. Shpejtėsia e erės ka qenė 240 km/orė. Nuk ka tė dhėna zyrtare pėr numrin e tė vrarėve, por mendohet se mund tė arrijė nė 10 mijė. Mbi 50 mijė njerėz janė evakuuar. Dėmet materiale pritet ti kalojnė tė 100 miliardė dollarėt. Mbi 35 shtete i janė drejtuar Departamentit tė Shtetit tė SHBA-sė, me kėrkesa pėr gjetjen e shtetasve tė tyre nė rajonet e prekura
24 gusht 2005 Diplomacia
e Kosovės po ballafaqohet me kundėrshtarė tė ashpėrt, nė vend se tė kalitet
dhe tė bėhet mė e rezistueshme ajo po e bėn tė kundėrtėn, pra po tregohet mė
e dobėt dhe nėnshtruese ndaj kėrkesave tė pa-arsyeshme tė tė huajve.
Plani pėr decentralizim, ėshtė nyja kryesore qė po pengon proceset politike nė Kosovė.
Institucionet e Kosovės, nė vend qė tė kujdesen pėr qytetarėt e vet, atyre po iu duhet tė kalojnė kohė dhe tė harxhojnė energji nė lutjet drejtuar serbėve qė tė kthehen nė Kosovė. Serbėt ishin nė Kosovė dhe nuk deshėn tė rrijne sepse u kthyen atje ku ju takon, u kthyen nė tokėn e vet dhe nė rrethet e tyre familjare. Faktori UNMIKoviē po vajton pėr ti kthyer edhe 180.000 serbė nė Kosovė, ku pėr momentin veē janė duke jetuar mbi 100.000 syresh. Kjo shifer qė UNMIKU po e jep me sa duket pėrmban edhe ēdo pjesėtar tė ish forcave ushtarake, paraushtarake dhe policore tė Serbisė si dhe vullnetarėt nga Rusia, dhe disa shtete tė tjera sllave qė kishin ardhur nė Kosovė pėr tė masakruar civilėt shqiptarė.
Parashtrohet pyetja se kush ėshtė fajtor pėr vrasjen e mė shumė se 14.000 civilėve shqiptarė nė Kosovė. Asnjė nga paramilitarėt serbė nuk po arrestohet, asnjė diplomat serb nuk u akuzua dhe asnjė nga kėta gati 280.000 serbėt e Kosovės ( nė bazė tė shifrave tė UNMIKut) nuk po arrestohet. Nė anėn tjeter gati tė gjithė komandantėt e UĒKsė po arrestohen dhe po u jepen dėnime drastike. Po bėhet njė luftė e organizuar kundėr ish pjestarėve tė UĒKsė dhe po punohet qė vlerat e fitores sė lirisė tė mos i jepen gjakut tė derdhur tė shqiptarėve.
Qeveria e Kosovės ka marrė kompetenca baras me ato qė mund ti ketė njė shoqatė joqeveritare e Amerikės, nuk ka asnjė kompetencė pėr tė ushtruar ligjin dhe pėr tė luftuar korrupsionin. Reduktimet e rrymės janė turpi i botės, deri vonė ne kishim energji qė tė shesim rrymė nė disa shtete fqinje kurse tash po pėrjetojmė reduktime drastike.
Ekzistimi i forcave serbe, paramilitarėt dhe shėrbimet sekrete serbe tė vendosura nė veri tė Mitrovicės po hasin nė vesh tė shurdhėr tek faktorit ndėrkombėtar, kurse qeveria e Kosovės as nuk ka mundėsi tė bėjė vizita nė atė pjesė tė Kosovės.Kjo pra quhet tokė e humbur pėr momentin.
Mė shumė se 20 policė tė Kosovės kur i mbledhin rrogat e tyre nuk bėjnė sa njė rrogė e njė polici tė huaj qė i sundon policėt e Kosovės. Atėherė pse kėrkohet mė shumė nga SHPKja qė tė punohet kundėr krimit tė organizuar.
Minoritetet nė Kosovė kanė mė shumė tė drejta dhe privilegje se sa shqiptarėt qė janė shumicė. OKBja po e shkelė vetė tė drejtėn pėr vetėvendosje. Policia ndėrkombėtare dhe SHPKja
nė disa raste ushtruan dhunė tė paparė nė aktivistėt e Lėvizjes VETĖVENDOSJE tė cilėt nė mėnyre demokratike me anė tė pankartave, pamfleteve dhe grafiteve nėpėr mure po kėrkojnė nga faktori ndėrkombėtar qė tė respektohet e drejta pėr vetėvendosje.
Vetė qenja nėn okupim nėnkupton se kompetencat janė tė limituara, ekonomia nuk mund tė zhvillohet dhe rreziku i njė lufte tė re ėshtė shumė i mundshėm.
Faktori ndėrkombėtar i shfrytėzon tė dhėnat statistikore mbi popullsinė e Kosovės tė cilat janė nė kundėrshtim me tė vėrtetėn qė ka ekzistuar dhe akoma ekziston. Nė Kosovė serbėt dhe malazezėt kanė pėrbėrė 6% tė popullsisė. Kosova i ka pak mė shumė se dy milion banorė dhe nė bazė tė kėsaj tė vėrtete mund tė jenė rreth 120.000 serb tė Kosovės. Me kėto shifra qė UNMIK po i jep pėr 280.000 serbė tė Kosovės duke i shfrytėzuar arkivat e ish-rexhimit tė Millosheviēit, atėherė Kosova duhet ti ketė pasur mbi 4,650.000 banorė pėr tiu pėrgjigjur kėtyre shifrave, kjo ėshtė loja mė e rrezikshme qė UNMIKU po e bėn me popullin e Kosovės.
Standardi i vėnė pėr kthimin e serbėve ėshtė njė arsye pėr ta shtyrė procesin e pamvarėsisė sė Kosovės sepse ata serbė qė gjenden nė Serbi i kanė shitur shtėpitė e tyre nė Kosovė dhe me ato para i kanė blerė shtėpitė e veta nė Serbi dhe tashmė janė stabilizuar. Ēkado qė tė ju premtohet nė Kosovė ata nuk kthehen sepse pėr ta ėshtė e pamundur tė kenė edhe njė rexhim tė Millosheviqit dhe jeta pėr ta nuk mund tė vazhdojnė ashtu si mė herėt duke i trajtuar shqiptarėt si qytetarė tė dorės sė dytė.
Shqiptarėt e Kosovės janė shumė euforik, bien nė dashuri shumė shpejt, fillojnė luftėn shumė shpejt dhe zhgėnjehen shumė shpejt. Dashuria ndaj pėrfaqėsuesit Kai Eide ishte shumė e shpejtė, me njė raport tė tij shqiptarėt krijuan njė simpati tė madhe pėr tė, mirėpo populli i Kosovės nuk e ka analizuar mirė se Kai Eide e pėrfaqėson Sekretarin Gjeneral z. Kofi Annan. Kėtu mund tė bėhet lojė e rrezikshme pėr statusin e Kosovės sepse korrupsioni e bėn tė veten. E tėrė bota e din se kush ėshtė Kofi Annan dhe ēfarė ka bėrė djali i tij gjatė embargos nė Iraq. Kėsaj pune i thonė krim i organizuar, dhe pėr para e rrezikojnė edhe jetėn e vet e lėre mė Kosovėn. Ėshtė shumė e mundur qė Kai Eide tė marrin urdhėr nga udhėheqėsi i tij dhe tė paraqesin raport jo real dhe tė dėmshėm pėr Kosovėn, prandaj mos tė harrojmė se ne shqiptarėt nuk kemi punuar sa duhet nė kėtė aspekt. Statusi i Kosovės nė bazė tė planeve tė OKBsė do tė zgjidhet nė bazė tė kompromisit qė do tė thotė jo pamvarėsi e plotė, as autonomi e vitit 1974 ku Kosova ishte subjekt i barabartė nė Federatėn Jugosllave, por nė mesin e kėtyre tė dyjave do tė paraqitet oferta pėr njė autonomi tė vitit 2005, ku ne do tė kemi tė drejtėn e deklarimit si shtet pėr pa sovranitet tė plotė dhe kuptohet se do tė mbėshtillemi nga kufijt e Jugosllavisė dhe nėn integritetin territorial tė tyre. Kėtė lojė po e bėn edhe z. Petersen duke deklaruar se kėrkesat e shqiptarėve dhe tė serbėve duhet tė zbuten dhe tė zgjidhet njė kompromis.
Kjo lojė e rrezikshme qė po luhet me Kosovėn e qė shpikės i kėsaj loje ėshtė OKBja vė nė pikėpyetje durimin e shqiptarėve dhe kredibilitetin e kėsaj organizate. Kjo loje ndryshe mund tė quhet UN Lotery nė tė cilėn nė vend tė numrave janė vėnė standardet, nėse i plotėsojmė 8 standarde, fitojmė kompromisin e Petersenit. Me 6 standarde e mė poshtė fitojmė Status Quo edhe pėr njė dekadė ose njė sundim mė tė ashpėrt tė tė huajve e qė do tė rezultojnė nė njė luftė tė mundshme.
Nėse diplomacia e Kosovės nuk merr hapa tė duhur pėr tė bindur faktorin ndėrkombėtar se pamvarėsia e Kosovės ėshtė zgjidhje e vetme dhe tė krijojė pėrkrahje nga aleatėt tanė, atėhere mos tė befasohemi me lotarinė e OKBsė. Me sa po duket, qeveritarėt tanė po e kalojnė kohėn duke i vizituar fshatrat serbe pėr tua uruar shtėpitė e reja dhe nuk po kanė kohė tė meren mė seriozisht me politikėn e jashtme. Rrafja e aktivistėve tė Lėvizjes VETĖVENDOSJE dhe masat e dhunshme ne Universitetin e Prishtinės edhe pse u pėlqyen nga tė huajt dhe u pėrkrahėn fuqimisht, kjo nuk do tė thotė se ėshtė njė luftė kundėr korrupsionit dhe krimit tė organizuar. Nėse analizohet mirė, ky aktivitet ėshtė bėrė kundėr shtresės intelektuale tė Kosovės dhe sjell pėrēarje nė popull qė mund tė jetė shumė e dėmshme sidomos nė kėtė momente historike qė po pėrjeton Kosova. Megjithatė populli i Kosovės duhet tė punojė edhe mė shumė qė tė krijohen kushtet pėr njė referendum tė mundshėm dhe tė deklarohet pėr ardhmėrinė e vet.
Ekspresi i Kosovės pėrqėndrohet nė periudha tė ndryshme
Altin Volaj: Muzikanti
shkodran, simfoni per Universitetitn e Bostonit
Keto jane fijet qe e lidhin
femijerine e Altinit me ate ēka ka arritur sot. Nga studimet greke ai gjendet ne
Amerike. Eshte ndihmes profesor ne Universitetin shteteror te Maryland, nderkohe qe kompozimet e tij jane vleresuar dhe luajtur nga muzikante te njohur, dy prej
te cileve jane dirigjentet Theodore Antoniou dhe Sergey Khaunev, si edhe nga Alea III, Greek Ensemble of Nee Music dhe orkestrat simfonike te universiteteve
te Bostonit dhe
Nepermjet kompozimeve te mia, kam arritur te nis karrieren muzikore si ne Amerike ashtu dhe ne Europe dhe jam cilesuar si nje nder kompozitoret me te rinj aktiv, ne artin e muzikes klasike te kohes sone, thote Altini per erenikun.

Si u gjende ne Amerike, pikerisht ne maje te nje karriere jo te zakonte?
Kam
lindur ne Fier, por u rrita ne Lezhe dhe
Qe
ne moshen 7-vjeē si nje dhurate qe vjen nga zoti, duke patur talentin per muziken,
por njekohesisht ishte dhe trashegim nga familja. Me sa mbaj mend nga mosha
femijerore, ideja per muzike ishte nje deshire natyrale, sepse muzika, ishte
diēka pa te cilen s'mund te jetoja. Babai me tregoi hapat e para ne boten e
muzikes, dhe ne veēanti te fizarmonikes, pasi ai vete ishte muzikant. Ne moshe
te vogel luaja ne fizarmonike melodi nga festivalet e kenges se lehte shqiptare
dhe asaj boterore. Shpeshhere, kisha deshira te improvizoja ne keto melodi per
te krijuar diēka te re. Keto ishin shenjat e para, te cilat terhoqen vemendjen
e prinderve te mi se pari, ashtu si dhe ate te pedagogeve te muzikes ne
Si
e shihni tani vetveten pas muzikes ?
Mendoj
se eshte veshtire te flasesh per vet-veten, ndaj dhe shpeshhere mundohem t'i
shmangem kesaj pyetje. Megjithate, t'i pergjigjem pyetjes tuaj...lidhja ime
me boten e muzikes ka filluar qysh 23 vjet me pare. Pra eshte nje lidhje shume
a gjate dhe besoj se do te vazhdoje deri ne ditet e fundit te jetes time. Eshte
nje lidhje natyrale dhe pa interes. Shume vite te jetes sime i'a kam kushtuar
muzikes dhe studimeve. Kam studjuar ne shume vende te botes, ne shume shkolla
prestigjoze, me shume pedagoge te njohur dhe kam pasur sukses te madh, mendoj.
Dijme
qe ky sukses i juaj eshte shoqeruar me ēmime dhe nderime te ndryshme. Mund te
na thoni konkretisht cilat jane keto nderime, dhe si jeni ndjere?
Gjate
ketyre viteve kam fituar konkurse dhe ēmime muzikore, prej te cilave mund te
permend ēmimet Phi Kappa Lambda, Robert Casdesus dhe
Cili
ka qene reagimi i kritikes dhe specialisteve te muzikes per kompozimet tuaja?
Kjo
pyetje eshte pak e veshtire per mua pasi, nuk flas shpesh per vetveten ose vepren
time. Shpeshhere lexoj dhe degjoj komente shume te mira per muziken time, si
nga specialistet e muzikes klasike, ashtu si edhe nga adhuruesit e saj. Te them
te drejten, ndiej nje kenaqesi te veēante kur degjoj dhe lexoj artikuj te kushtuar
muzikes sime. Filozofia ime eshte te respektoj mendimin dhe kritikat e publikut
ne ēdo moment dhe ne te njejten kohe te behem kritik i vetvetes. Kjo, eshte
shume e rendesishme si per mua ashtu edhe per vepren time.
Kujt
ia dedikon arritjen tende ne muzike?
Kur
isha femije, ashtu si shume moshataret e mi, edhe une enderroja te behesha nje
muzikant i shquar dhe nje futbollist i mire. Por, jeta ime mori nje drejtim
ne fushen e artit. Ishte diēka natyrale dhe asnjehere nuk u ndjeva nen presionin
e prinderve persa i perket rruges qe duhej te ndiqja. Pasioni pas muzikes erdhi
duke u rritur derisa fitova konkurisn dhe m'u dha e drejta te studioj ne shkollen
e muzikes "Prenk Jakova", ne
A
e keni ndjer mungesen e Shkodres ne Amerike ?
Shume,
por te them te drejten ndryshimet jane shume te medha. Kete e perforcon dhe
fakti se flasim per dy vende shume te ndryshme me kulture, tradita dhe histori
te ndryshme. Ne Amerike, jeta artistike eshte me e gjalle dhe mundesite per
karriere jane me te shumta. Sukseset dhe sakrificat e nje artisti respektohen
me shume ndonese mundesia per karriere eshte me e veshtire, pasi konkurenca
eshte me e madhe. Megjithate, per vendin tim ku kam lindur dhe jam rritur kam
nje nostalgji te madhe. Kam nje nostlagji te madhe per prinderit e mi, te cilet
i adhuroj dhe i jame shume mirenjohes ne jete, per vendin dhe shoqerine time
atje, ashtu si dhe per pedagoget e mi te cilet i respektoj dhe i falenderoj,
per respektin dhe ndihmen qe me kane dhene. Megjithese studimet e larta dhe
karrieren po e bej ne Amerike, kurre nuk do t'a harroj faktin, qe hapat e para
i hodha ne Shqiperi, dhe per kete jam shume i lumtur.
Na
flsini pak si e kaloni kohen rreth qytetit ku punon dhe jeton?
Qyteti
ku jam tani quhet
Ēfare
ju terheqe me shume veē muzikes?
Perveēese
muzikes, qe eshte nje pjese e jetes sime, me pelqen shume te lexoj. Me pelqen
shume letersia ruse, kryesisht veprat e Tosltoy dhe Dostoyevsky, mitologjia
greke dhe historia e Ballkanit, e cila perfshin edhe kombin tone shqiptar. Perveē
letersise me pelqen shume te udhetoj neper bote. Deri tani, kam pasur mundesi
te vizitoj disa vende te botes, te zbuloj kultura te ndryshme dhe te mesoj rreth
traditave te vendeve te ndryshme. Kjo ka qene nje eksperience personale e pazevendesueshme.
Natyra, eshte nje faktor i rendesishem ne frymezimin e muzikes sime. Me pelqejne
shetitjet ne parqet natyrale, ashtu si edhe vizitat ne muzeume te ndryshme.
Gjate kohes se lire, merrem edhe me sport. Jam i apasionuar pas futbollit e
tenisit, dhe me pelqen te notoj.
A
po e ndjek muziken ne Shqiperi ?
Te
them te drejten, kjo, eshte nje pyetje e veshtire per mua pasi kam shume kohe
qe jam larguar nga Shqiperia. Gjate ketyre viteve nuk kam pasur shume mundesi
qe te kem kontakt me muzikante shqipetare, megjithate jam informuar sado pak
nga inerneti dhe nga shtypi elektronik. Megjithate, eshte e vertete se muzika
ne Shqiperi po zhvillohet nga dita ne dite. Me vjen shume keq qe ne keto momente
nuk mund te veēoj ndonje emer artisti. Por jam shume i sigurt qe vendi yne ka
pasur, ka dhe do vazhdoje te kete artiste te talentuar. Ju uroje te gjithe artisve
shqiptare vetem suksese.
Intervistoj
BEQIR SINA
Prozatori modern Prof. Ernest Koliqi, pėrmes kujtimeve tė Dr. Gjon Buēaj
Dr. Gjon Buēaj: Ernest Koliqi, nuk ka hapur
shkolla italiane nė Kosovė, por mėsojtore shqipe
Nė pjesėn e dytė tė akademisė, mbi jetėn e veprėn e Prof. Ernest Koliqit,
e mbajti aktivisti i mirėnjohur i komunitetit Dr. Gjon Buēaj, aktualisht
N/Kryetar i Federatės VATRA (1912) nė New York, mėsues i gjuhės amtere,
pranė Qendrės Nėnė Tereza. Ndryshe nga referuesi i parė, qė kishte
vjelur dokumente, pėr ta bėrė punimin shkencor mbi L. Gurakuqin mė
interesant, Dr. Buēaj, risolli tė freskėta kujtime origjinale, si
bashkėveprimtar, nė takimet e shpeshta, qė ka pasur me Prof. Koliqin nė
Itali e ShBA. Njė ndėr miqtė mė tė afėrt tė Koliqit, tha se e kishte pėr
nder, se po fliste sot, para auditorit tė nderuar pėr profesorin. Dr.
Buēaj, rrėfeu para auditorit kujtime personale me Koliqin, tė dėgjuar prej
tij e takimet mes miqve, pa u thelluar shumė nė analiza letrare tė veprės
qė shkroi. Ai shtoi, se e ka njohur Profesorin nė vitin 1965 kur unė kam
mbėrritur nė Itali sėbashku me familje, me ndėrmjetėsinė Kolė Bibė
Mirakaj. Nga viti 1965 1974, kam pas takime tė shpeshta mete. Kjo ishte
veēanėrisht merita e tij, sepse, ka pas dėshirė me bisedue dhe tranferuar
tė gjithė mendimet e veta tek tė rinjtė. Ai ka nėnshkruar dokumente me
rėndėsi shkencore, diplomat e studentėve tė universitetit, dokumente
politike (Protokolli i Aleksandrisė) etj.
Njė jetė pėrmes kujtimeve
Koliqi, lindi nė njė familje atdhetare e tregtare tė njohur shkodran.
Vėllai i tij Viktori, ishte njė talent nė fushėn e letrave, por qė nuk u
mor shumė me shkrime, ndėrsa Ernesti, ėshtė shprehur me konsiderata tė
larta pėr tė si i talentuar e cilėsi nė shkrime, por ėshtė demel dhe nuk
shkruan.
Pjesėn mė tė madhe tė jetės Koliqi e kaloi nė Itali. Mė 1918, i ati e
dėrgoi nė Itali pėr tė ndjekė pėr 3 vjet College nė Brescia (studimet e
larta, ku student ishte edhe papa i ardhshėm Papa Pali VI, i cili ka pas
miqėsi me Ernestin). Kishte njė veti organizative tė jashtėzakonshme. Kjo
u shfaq nė pėrkujtimin e 600 vjetorit tė vdekjes sė Gjergj Kastriotit nė
Vatikan tėItalisė. Poezitė e para, i ka shkruar nė gjuhėn italiane, ku,
bėnte pjesė nė njė klub letrar, sėbashku me disa tė rinj italian, duke i
botuar nė gazetėn: Ne tė rinjtė. Mė 1921, kthehet nė Shqipni. Mė 1924,
bashkėpunon nė gazetėn Ora e Maleve, sėbashku me At Anton Harapin, Nush
Topallin etj. Merr pjesė nė rrethin letrar tė kohės, me emra tė mėdhenj tė
kulturės, si: Prof. Karl Gurakuqi, Kolė Thaēi, Dom Lazėr Shantoja, Loro
Ashiku, Lin Kamsi etj. Koliqi, ka fituar konkursin pėr tekstin e Hymnit
Nacional tė Shqipėrisė, tė shpallur prej Ministrisė sė Arsimit, ku, tė
gjithė autorėt ishin anonim. Juria pėrbėhej nga Padėr Fishta, Imzot Noli e
Mithat Frashėri. I inkurajuar, prej Luigj Gurakuqit, ka shkruar, njė
poemė, tė titulluar: Kushtrimi i Skanderbegut. Ka marrė pjesė nė
Shoqėrinė Letrare Bashkimi. Nė vitin 1924, pėr arsye politike, ai bėn
pjesė nė anėn e opozitės. Koliqi, nė emigracion, ka qendru 5 vjet nė nė
qytetin Tuzlla tė Republikės Serbe tė Bosnjės. Aty, ėshtė njohur
meshkrimtarė serbo kroat, duke vijuar aktivitetin letrar e patriotik, me
intelektualė, qė ishin nė opozitė dhe jetonin jashtė shtetit. Ai,
respektonte muzikėn e kulturėn boshnjake, duke kujtuar me andje nė kohė tė
lirė.
Nė vitin 1943, kthehet nė Romė si profesor Universiteti. Mė 1957, u krijua
Insituti i Studimeve Albanologjike, nė saj tė meritės sė Koliqit e
bujarisė sė Presidentit tė Italisė Mr. Antonio Segno asokohe, i cili, me
anė tė njė Dekreti tė veēantė, lejon ngritjen e institucionit shkencor, ku
president u zgjodh E. Koliqi. Po kėtė vit, ai themelon gazetėn Bloku
Indipendent (Itali), ku ėshtė shkruar nė shqip, italisht, frengjisht,
anglisht. Kėtu botoi studimi kritik Dy shkollat letrare shkodrane,
Tangjelet e Rilindjes shqip italisht, romanin Shija e bukės sė
mbrume. Ka botuar ekstrakte tė vogla nė italisht, pėr Dedė Gjon Lulin, Da
Nuzzio n, kumtesat e veta, qė ka mbajtur nė Konferencat Kulturore nė
Spanjė, Turqi, qytetet e Italisė etj. Ai ėshtė themelues iPartisė Bloku
Nacional Indipendent. Po kėtė vit, filloj botimin e revistės Shejzat
(1957, Itali). Ka botuar njė monografi Albania (150 faqe), enciklopedi
tė Europės, ku shkruan pėr Shqipėrinė, nė mėnyrė objektive. Ka ribotuar
Sinfonia e Shqipeve etj., tė rishkruara, ku, ka venė nė dukje vlerat
etike, historike tė prejardhjes sė kombit shqiptar. Kėtu pėrmend me
respekt brezin e ndritur tė diturakėve, ku sipas Koliqit janė: De Rada,
Naim Frashėri dhe At Gjergj Fishta. Gjithashtu i dha jetw pėr tė huajt
librit Antologjia e poezisė popullore shqiptare nė italisht, Antologjia
e lirikės shqiptare (1962), ku pėrfshin edhe autor nga Kosova. Botimi i
librit tė dytė, ka shqetėsuar shumė serbėt. Ata kanė pėrhap fjalė, pse
autorėt kosovarė i ka futur nė punim. Koliqi, kulturėn shqiptare e ka parė
si njė tė tėrė. Prozatori e ka dashtė shumė Kosovėn (ndonėse ska qenė
asnjėherė atje), qė mė tė drejtė sot e nderon dhe respekton shumė. Nė
Zarė, tė Kroacisė (1928), ka botuar pėrmbledhjenme tregime. Shpesh
theksonte, se jeta mė e lumtur e tij ka qenė si profesor nė gjimnazet
Shkodėr e Vlorė pėr 3 vjet. Emrat e letrarėve tė Kosovės (me bursa tė
shtetit tė kohės), qė studionin nė Shqipėri, kanė qenė nxėnėsit e tij.
Ka botuar Hija e maleve (1928, Zarė, Kroaci) dhe Tregtarė flamujsh,
Gjurmėt e stinėve (1933), vepra origjinale e pėrkthime. Emėrimi si
Ministėr i Arsimit, ishte njė fat i madh pėr kulturėn, sepse, njė njeri me
kaq vullnet e cilėsi organizative, e cilėsi prodhuese letrare, u gjet njė
njė vend shumė tė rėndėsishėm pėr popullin e hapja e shkollave nė Kosovė
nė veēanti. Ai i dha frutet e veta. Koliqi, punėsoi, shkrimtarėt e
intelektualėt mė tė mirė tė kohės, organizoi Kongresin e Studimeve
Shqiptare, ku, morėn pjesė pėrsonalitete tė shquar. Mbas amnistisė, ėshtė
kthyer nė Shqipėri. Prej vitit 1929 1943, ka jetuar nė Shqipėri. Pėrsėri
punonte shumė e botonte. Tė tilla, mund tė pėrmendim pėrkthimet e poetėve
tė mėdhenj tė Italisė nė dy vėllime, ndėrsavėllimin e tretė, nuk e ka
botuar. Parathėnien e vėllimit tė parė, ėshtė shkruar nga At Gjergj
Fishta, ndėrsa tė vėllimit tė dytė e ka paraqit hyrjen albanologu italian
Tagliadin - i. Ai ka doktoruar nė Padova, tek albanologu i famshėm
Tagliadin i, me temėn Tradita popullore shqiptare dhe ėshtė pritur
shumė mirė nga kritika dhe albanologėt e famshėm tė kohės, si: Norbert
Joklit, Maksimiliam Lamberz etj. Pėr tė hartuar doktoraturėn e vet, ka
qėndruar e mbledhur materiale tė pasura folklorike tė traditės, pėr 8 muaj
nė zonat e Malėsisė, duke bujtur pranė miqve e shokėve tė vet, qė e donin
dhe i donte tė gjithė. Profesori, ka dhėnė leksione albanologjie nė
Univesitetin e Padovės. Ndėrsa njė recension rreth vėllimeve me pėrkthime
tė tij, e ka bėrė nė revistėn L.E.K.A. poeti Dom Ndre Mjedja. Ka
pėrkthyer prej Charl Budilier, njė shkrimtar i famshėm francez. Nė vitin
1969, Koliqit i vdes gruaja e tij Evangjelia, njė tiranėse, qė kishte
punuar arsimtare. I pyetur, sesi e kalon kohėn,mbasi fėmijėt (dy djem)
shkonin nė shkollė dhe ky pjesėn mė tė madhe ishte vetėm, ai pėrgjigjet:
Budilier, ka pas thanė, se ngushėllimi ma i madh, ėshtė puna, qėndresa,
forca. Dhe unė, punoj shumė.
Shkrimtari Koliqi, mbajti pėr shumė vite revistėn letraro shkencore e
kulturore Shejzat. Gjatė punės si Ministėr, paralelisht punoj drejtor i
Insitutit tė Studimeve nė Tiranė. Nė kohėn, kur ishte Ministėr Koliqi, u
bėnė shumė botime, si: tekste tė shkollave fillore, tė mesme, etj.,
Visaret e Kombit, botuar mė parė deri nė tre vėllime, por qė kishin
mbetur pėrgjysėm (14 vėllime), Shkrimtarė shqiptarė (Vėllimi III),
Bota shqiptare Rreze drite, Tek pragu i jetės etj. Asokohe doli nė
dritė, revista Shkėndija etj.
Vatristi Dr. Buēaj, theksoj, se Koliqi, ka vizituar kishėn katolike
shqiptare nė Park Avenue nė Bronx, New York nė vitin 1969, kur asokohe
famullitar ishte Dr. Mons Zef Oroshi, mik i Koliqit. Ai kishte humor tė
kandshėm nė ambientet me miq e shokė, nė sofrashoqėrore, me malėsorė,
qytetarė e intelektualė. Ishte shumė bujar e mikpritės. Kishte njė dėshirė
tė veēantė nė gazstronomi, ku, gatuante si kuzhinier lloj - lloj ushqime
tė shijshme. Kur merrte librin e gatimeve thoshte: Po e bėj kėtė ushqim
me vokaboral. Eshtė bėrė njė luftė e madhe, pėr tė mos e lejuar Koliqin,
pėr tė ardhur nė New York, ku, komunistėt e Tiranės, e kanė kėrcėnuar, se
do ta vrasin. Amerika, e ka njohur si patriot shqiptar dhe njė njeri i
madh, pėr vendin e vet si Ministėr. Njė pėrson, telefonon atdhetarin Ago
Agaj (Kryetar i Blokut Indipendent pėr New York), qė nuk ėshtė mirė
Koliqi, tė vijė nė New York. Agoja, i ka thėnė, se kush je ti? Ai, ėshtė
pėrgjigjur, se ėshtė njė mik. Ndigjoje mirė, se ēfarė po tė them, unė
qysh nesėr do tė jem roje tek Koliqi e si lab jam, ti vdes para kėmbve nė
mbrojtje tė tij.
Koliqi, mbajti njė fjalim tė mrekullueshėm pėr Nolin, para shumė tė ardhur
nė auditor. Ai e kreu fjalim, dhe u nis drejt derės, pėr tė mbushur
gotėnme ujė. Ky ishte njė veprim i menēur i tij, pėr ti treguar
kundėrshtarėve, se nuk kam frikė, se ja ku mė keni mė vrisni.
Pėrsėri u recituan poezit Koliqit nga Artur Pepaj e Orsin Turmalaj.
Ish gazetari i Zėrit tė Amerikės (VOA) studiuesi Idriz Lamaj dhe revista Shejzat e E. Koliqit
Kumtuesi i tretė, gazetari e studiuesi Idriz Lamaj, ish - Sekretari i
Komitetit Shqipėria e Lirė, mik i ngushtė i Profesor Rexhep Krasniqit,
autor i disa librave historik e monografik, pėr Dr. Xhafer Devėn dhe
Kapidanin e Mirditės Ndue Gjomarkaj etj. Ai, ka marrė pjesė nė seminare
shkencore nė ShBA, Gjermani, Kosovė, Shqipėri etj. Lamaj, bėri paralelizėm
midis dy revistave, tė Albanica e Faik Konicės dhe Shejzat tė Prof.
Ernest Koliqit, dy etėr tė lartė tė kulturės shqipe. Qė nė hyrje ai,
shprehu keqardhjen, se njė pjesė shumė e madhe e veprės shkrimore tė
Koliqit gjendet nėpėr botė e pak njihet ky vigan i shquar i kulturės, pėr
arsye tė sistemit komunist dhe heshtjes sė sotme, qė sėrisht vret mė
shumė.
Referuesi Lamaj, bėri njė analizė tė jetės sė revistės, drejtuesit e
pronarit tė saj Prof. Ernest Koliqit, i cili ka nėnshkruar nė Shejzat
(1957 1974), 86 shkrime, kurse kryeredaktori
Prof. Martin Camaj, pėr 10 vjet, botoi 54 shkrime, pėrveē kontributit nė
lėmin erubrikės kulturore dhe librave tė lexuar. Kurse Prof. Karl Gurakuqi
e Prof. Zef Valentini, botuan 55 shkrime. Redaktimi i revistės, ėshtė bėrė
nga farmacisti Dr. Petro Kuqani, kunati i Ernest Koliqit.
Bashkėpunėtorėt e Shejzave ishin: Prof. Martin Camaj, Prof. At Giuseppe
(Zef) Valentini O.F.M., Prof. Karl Gurakuqi, Mustafa Kruja, At Daniel
Gjeēaj O.F.M., Prof. Tahir Kolgjini, Ekrem Vlora, Vasil Alarupi, Prof.
Giuseppe Gardiglione, Prof. Rexhep Krasniqi, Dr. Mons. Zef Oroshi, Viktor
Koliqi (vėllai), Prof. Zef Neka, Feime Pipa, Prof. Angela Gilindone, Prof.
Emanuele Giurdano, Prof. Giuseppe Skiro Junior, Pirro Tamburi, Tahir
Zajmi, Elisa Varanese, Giusepina Gemparo, Konstandina Muzaku, Prof. Luca
Perone, Adem Hodo, Ismet Beqiraj, Dom Prek Ndrevashaj, Halit Isuraj, Nush
Bushati, Dhimitėr Berati, Franz Babimnger, Ndue Paluca, Claus Hembal,
Gionaro Casniari, Maksimiliam Lamberz, Alloi Shmarz, Pedro Barden, Anton
Logoreci, Imam Vehbi Ismajli, Zhane Bajret, Anesti Andrea etj.Punimet nė
kėtė revistė, janė: shqip, italisht, gjermanisht, anglisht, frengjisht.
Revista doli pėr 10 vjet. Numėri i fundit i revistės, me njė vėllim mė
vete prej 385 faqesh, u botua mbas vdekjes sė botuesit. Vėllimi i
pėrgjithshėm i revistės numėron 7836 faqe, pėrveē kėtyre mijėra faqeve nga
redaksia e revistės Shejzat, u botuan 15 vepra tė autorėve tė ndryshėm,
vėllimi i tė cilave i kalon mbi 2500 faqe.
Sot tė vjen keq, qė nė Shqipėri e Kosovė, nuk ka njė revistė tė tillė, ku,
tė trajtohen nė njė diapazon tė gjėrė temat letrare dhe shoqėrore. Kleriku
Dom Pjetėr Popaj, nė mbyllje, falėnderoj ligjėruesit pėr temat e
pregatitura, duke thėnė: Ju falėnderoj tė gjithėve qė keni ardhur kėtu.
Ligjėratat ishin me nivel profesional, si pėr patriotin Luigj Gurakuqin e
Prof. Ernest Koliqin. Jemi tė kėnaqur, se dimė mė shumė pėr veprat e tyre.
Na kujtojmė sot Papa Gjon Pali II (Karol Vojtyla 1920 2005), i cili ka
predikuar pėr Paqe e Liri. Po tė kishim 30 e mė shumė kolosa tėtillė, nuk
do tė kishim diktaturė komuniste nė Shqipėri. Ata gjithēka e kanė bėrė pėr
popullin e vet. Edhe njė herė ju falėnderoj tė gjithėve.
Nė fund Qendra Kulturore Nėnė Tereza, shtroj njė koktej pėr
pjesėmarrėsit.
Shėnim: Me pėrjashtim tė korrespondentes sė gazėtės TemA
dhe revistave KUVENDI nė Detroit e Jeta Katolike nė New York, asnjė nga
gazetarėt e komunitetit, nuk e pasqyruan aktivitetin kulturor tė rėndėsishėm,
kushtuar liberatorit Luigj Gurakuqit dhe Prof. Ernest Koliqit, fyerje kjo, qė
i bėhet organeve tė shtypit dhe jo dy fytyrave tė ndritura tė nacionit tonė.
Molier, duke respektuar me nderim, disa mendje tė ndritura tė popullit tė vet,
ka thėnė: Lavdia e tyre ska nevojė pėr asgja, e jonė ka nevojė pėr ta. klajdkapinova@yahoo.com
Mė 25 maj nė Boston, u zhvillua ceremonia e varrimit tė afaristit tė njohur shqiptaro amerikan, Anthony Athanas, i cili vdiq javėn e kaluar nė moshėn 93 vjeēare. Ceremonia filloi nė orėn 11 sipas kohės sė Amerikes me tė gjitha ritet fetare. Nė rrugėn East Broadway qė tė ēonte pėrpara kishės Shėn Gjergji e rreth saj pothuajse qarkullimi u bllokua pėr rreth njė orė, pėr shkak tė njerėzve qė ishin mbledhur pėr tė percjellė trupin e birit tė Bostonit dhe tė Shqipėrise. Afaristi i njohur konsulli i Shqipėrisė nė Boston Anthony Athanas, u varros nė varrezat qytetare nė lagjen Swampscot.
Kjo foto ėshtė e viti 2001 dhe tregon
Anthony Athanas 93 vjeēarė para
restorantit tė tijė "Anthony's Pier 4" nė njė
zonė tė Bostonit.
Ēmim "Nderi""Honour prizes"(pėr punė tė kompletuar) (for complete works) : French globe-trotter Eric Sauvat; Romanian orientalist George Grigore; Moroccan poet 'Abdus-Salam Misbah, dhe shkrimtarin: Armenian Lebanese Aram Sepetjian, Algerian Muhammad Magani, dhe shkrimtarin shqiptaro -amerikan Naum Prifti.
BEQIR SINA
Nje pllake hekuri rreth
610 kilogram godet ne koke dhe le te vdekur gjate punes nje emigrant shqiptar
ne Nju Jork
nga- BEQIR SINA (Nju - Jork)
NEW ROCHELLE, N.Y. --Puntori
36 vjeēare nga Shqiperia(Mirdita) Prenga Sander, puntor ndertimor u gjete i
vdekur ne distriktin New Rochelle te pjeses se siperme te Nju Jorkut, te henen
kur nje pllake hekuri 610 kilogram(800 - pound) nga lartesia e nje muri ku ai
po punonte, e goditi ne koke, duke e shembur e lene me pas te vdekur.
Me vone Qendra
Mjeksore e Egzaminimit ne qytetin Westchester - te Nju Jorkut, e ka
indetifikuar viktimen si banorin e Yonkers Nju Jork -, duke thene se viktima e
ketij aksidenti quhet Preng Sander. Polica e distriktit New Roshell, duke
folur rreth indetitetit tha se ai kishte adresen e banimit edhe ne
Zyra Federale e
Mbrojtjes se Punetoreve dhe Administrata shtetrore e Shendetesis, thane
autoritetet njujorkeze, eshte duke bere hetimet rreth vdekjes se emigrantit
shqiptar ne rrugen numer 85 ne Crescent. Por, deri tani zyrtarisht nuk ka
ndonje prove se vrasja ka pasur ndonje motiv. Ē'ka do te thote sipas tyre se
mund te jete thjeshte nje vdekje aksidentale. Policia ka thene se kompania
ndertimore njujorkese "Siteworks Contracting Corporation, of Mount Vernon" ka
qene duke ndertuar nje mure rrethues per nje parkim automjetesh, dhe mbi mure
ka qene nje pllake e madhe metali e ngjitur me betonin, kur, eshte shkeputur
menjeher kur ndodhi aksidenti.
Policia
Policia
njujorkeze, ka thene gjithashtu se Preng Sander ndoshta ka qene duke punuar e
drejtuar pllaken e metalit ne pozicionin qe e ka goditur gabimishte ne koke. Emigranti
shqiptar nga Mirdita, siē mesohet tani u deklarua i vdekur paraditen e dites
se marte ne oren
Aksidenti ne pune ka qen
fatale per emigrantin Mirditore me banim ne New York
Burime te
aferta me viktimen kane deklaruar Sander Frrok Prenga nga fshati Munedha e
Mirdites, ku me pas familja e tij bashke me shume familje te tjera te kesaj
ane jane larguar per motive natyrale ne fshatin Rrile te Lezhes. Ai ka humbur
jeten ne pune te henen ne Nju Jork, me daten 14 Mars 2005 duke lene pas vetes gruan
e tije dhe jetima dy djemete ne moshe te mitur, perkatsisht 9 vjeēe dhe 3
vjeēe. I njejti burim ka thene se komuniteti shqiptar ka shprehur nje
solidaritet te pa kursyer per t'i ardhur ne ndihme familjes ne kete momente
zie.
Sipas tyre,
Sandri emigron ne SHBA-s, ne vitin 1999 dhe vendoset si shume emigrante te
tjer, ne qytetin e New Yorkut. Ai me pune dhe djers arrine jo vetem te mbaje
familjen e tij po edhe te gezoje respektin e te gjithve si shqiptar dhe
qytetar amerikan, ku me ndihmen e ketyre te fundit dhe punen e tij arrin qe
Sandri fiton te drejten e qendrimit te perhershem ne Amerike. Mesohet se ne
percjelljen e tij drejt vendlindjes po ndimojne shume bashkeatedhetaret tane nga
New Yorku , Bostoni, Detroiti,
AUTORITETET NJU JORKEZE SHPALLIN RAPORTIN PERFUNDIMTAR TE VIKTIMAVE QE PESUAN NE SULMIN TERRORISTE TE 11 SHTATORIT 2001
nga - BEQIR SINA Nju Jork (SHBA - 26 shkurt, 2005)MANHATTAN NY; Sipas, City Health Department, thuhet se eshte ky raporti i pare zyrtare qe publikojne autoritetet amerikane, pas sulmeve terrorriste me 11 shtator 2001, mbi Qendren Tregtare Boterore - World Trade Center(New York) duke e quajtur kete edhe raportin perfundimtar.
Ekzamini medikal
zyrtarishte thote se ka perfunduar indetifikimin e te 1,161 viktimave, qe
humben jeten me 11 shtator 2001 ne

City Health Department, i cili i ka grumbulluar te dhenat nga raportet e
ekspertizave dhe te policis quhet i plote. Me ane te ketij raporti, i cili ju
shpernda medias njujorkeze, konsiderohet si me i kompletuari, pohojn autoritetet
vendore duke thene se numeri i viktimave nga ky sulm e sot ka ndryshuar disa
here. Ai(raporti) pate mbrritur ne 2, 825 te humbur me ēertifikat vdekje, e cila
eshte poltesuar me vone nga Office of Vital Statistics me 25 janar 2002, date
kjo qe tregonte per gati 90% te te humburve, por shifrat tani flasin per ate se
kane ndryshuar, pasi qe numeri final njihet ky i sotemi qe shenon ne 2,749 te
humbur(te vdekur).
Sipas deklerates, se majorit te Office of Emergency Management, te ciles ne
shume raste i referohet dhe raporti thuhet se 968 viktima jane indetifikuar nga
egzaminimi medikal ne kohorin e tre vjeteve pas ngjarjes. 2,552 viktima kane
qene puntore dite, 394 viktma ose 15% e tyre kane qene gra te rraces se bardhe.
Shumica e grave kane qene te moshes 30 -44 vjeē, (34-44 vjeē e viktimave
perbejne 36% te te gjitha gjinive), ndersa nje grup i gjetur te humburish, ishte
prej 609 viktimash qe indetifikoheshin te moshes 30-34 vjeē. Nga burrat e humbur
te cilet kapin shifren 1,593 vet, 166 jane latine-hispanic dhe 128 te zi-black.
Nga femrat e humbura, 394 jane te rraces se bardh, 81 latine-hispanic, dhe 79 te
rraces se zeze-black.

Nga keta sipas raportit 1,127 viktima ose 43% e tyre qene banore te New York-ut(pese
lagjeve-five borough). Mannhattan-i ka humbur 330 rezidente, Brooklyni 283,
Queens 242, Staten Island 183 dhe Bronx-i vetem 89.
Nga ishulli i vogel
viktimave 662 viktima rezident te ketij shteti. Ne raport gjithashtu thuhet se
ne ēdo tre veta nje eshte nga Nju Jork, dhe nje ne tete viktima, nga
megjithse ishin qytetare amerikan kishin lindur ne vende te huaja, pra emigrante.
Britania e Madhe ka humbur 53 qytetare te sajet,

Shumica e viktimave thuhet te kene vdekur ne kohen e sulmit terrorist dhe vetem
nente prej tyre menodhet se vdiqen ne spital.Raporti eshte i detajuar dhe jep te
dhena me te sakta te cilat konfirmojne se:
Gra - 609
Burra- 2,008
Oqeania dhe Azia 165,
Te zi - 207
Latine-Hispanic- 247
Te Bardh - 1,987
Te tjer - 11
Nee Jersey - 662 ose 25% te viktimave
Kenektiket. - 61
Manēesustes. - 81
Qytetar te huaj jo amerikan rezidetet - 25
SHBA pa Nju Jork-un - 905
Qyteti i Nju Jork-ut - 1,127( tre
shqiptar - Mon Gjonbalaj, Simon Dedvukaj dhe Rrok Camaj)
Shteti federal i Nju Jorkut - 560

11 Shtatori 2001, do t'u
rikujtoje edhe nje her amerikaneve, por edhe mbar njerezimit, tragjedine me te
tmerrshme te ketij millenuimi. Lajmi i asaj dite, shume shpejt perpiu boten,
tronditi, e shkerrmoqi zemrat, e te gjithe botes, u perhap ne te gjitha gjuhet,
mori jeten e tre mije njerezve te pafajeshem, nga te gjitha racat , kombesit dhe
besimet fetare. Midis tyre edhe jeten e tre shqiptarve Mon Gjonbalaj, Simon
Dedvukaj e Rrok Camaj.

Ne oret e para te mengjesit(
08-46 minuta me oren e Nju Jork(ut) dhe 02-46 meoren e Prishtines e Tiranes), te
11 Shtatorit 2001, miljona njerez si mizat e dheut, baballare, nena, gjysher,
motra e vellezer, bashkeshorte e bashkeshorte, nxenes e student, edhe shqiptare
midis tyre, e filluan diten ate dite, si ēdo dite ne kete qytet mahnites, qe
gumezhin ne kete ore, si rrall ndonje vend tjeter, si nje koshere blete.
Njerezit vraponin, per te hipur ne nje avione, per te hipur ne nje tren,
ngjiteshin neper ashensoret e Qendres Boterore te Tregtise, aty ku punonin. Ose,
duke shkuar ne pune ne Pentagon, ndertesen e Ministrise se Mbrojtes.
Nje bote e tere ne
miniature, levizte e gjitha pa ditur se ēdo te ndodhte ne Nju Jork. Nuk ishin
vetem amerikanet, por e gjithe bota, te zinje, te bardh, te verdh e te kuq,
Musliman, te Krishter, Ortodoks, Budist, Xhuish(Jewis) qytetare te mbi 90
vendeve, perfshi edhe Shqiperine e Kosoven, dy vende te vogla, me zemer te madhe.
Dhe askush, nuk e mendoj dhe as qe i shkonte neper mend, se kjo dite e
zakoneshme amerikane, do te sillte nje kob te madh. Ate qe se mendonin, keta
njerez, e mendonin terroristet e Al Kaides, Osama ben Laden, synimet e te cileve
ishin vetem per te shkaterruar, e t'u merrnin jeten atyre, dhe afro 1,600 te
pafajshmeve. Terror i papare, ne perpjekje per te kallur boten, nga verberia qe

Keshtu, pra, te gjithe pame me lot ne sy te pabesueshmen - 11 Shtatori 2001, qe filloi si nje dite e zakonshme, e perfundoj me shkaterrim total, duke u mbyllur si dita me tragjike e brezit tone. Ajo qe filloi ne ato flake, eshte djegur ndritshem ne mbare boten dhe rritet perdite si nje pishtar i lirise dhe i perkushtimit ndaj lirise , demokracise dhe paqes ne bote. Pas asaj dite, u duk se u zgjua bota, SHBA-s, dhe nje sere vendesh ne mbare boten, jane mbledhur se bashku per t'u ngritur kunder terrorit dhe diktatoreve, per t'u thene terroristeve e rregjimeve terroriste, se fundi i tyre eshte vet-vrasja.

11 shtatori 2001, eshte shpallur me nje vendim te posaqem te Presidentit George W. Bush, si" Dita e Patriotve Amerikan" Pasi ajo ishte nje date qe ndryshoi shume gjera ne bote, dita kur qytetare te pafajshem u sulmuan pa dallim ne New York dhe Washington DC. Ky ishte nje sulm ndaj vlerave te perbashketa, si liria, demokracia dhe toleranca, te cilat i ēmon dhe vlerson, ēdo popull liridashes ne te gjithe boten.
nga Beqir SINA,
Nju Jork - SHBA
WARREN
DETROIT MI: .
-22 shkurt, 2005 - Kėshilli Bashkėjak
i qytetit Warren, nė shtetin federal veri-lindor Miēingan, tė Shteteve
tė Bashkuara tė Amerikės, ka votuar javėn e kaluar nė mėnyrė
unanime, qė njėra perej rrugėve tė kėtij qyteti tė marr emrin e dy ushtrave
nga ky qytet tė vrarė gjatė shėrbimit ushtarak nė kuadrin e forcave tė armatosura
amerikane nė Operacionin "Liria e Irakut". Rruga e re tani, do
tė mbajė emrin e dy ushtarėve qė vdiqėn para tre muajėve, tė cilėt kanė
qėnė efektivė i forcave marinse amerikanė. Ata janė njėri emigrant nga
Shqipėria, dhe tjetri emigrant nga Korea e Jugut, tė quajtur Gentian
Marku, 22 vjeēarė, dhe In Kim, 23 vjeēarė. Xhaxhai i koreano-amerikanit,
Christopher Kim, nga qyteti Madison Heights, tha se: "Éshtė
njė nder i madh pėr atė dhe familjen e tij - qė njėra prej rrugėve tė kėtij
qyteti nė shenjė respekti, tani do tė ketė emrin e nipit tė tij. Kjo
rrugė do t'i bėjė nder atij - jamė i sigurtė qė edhe prindrit janė krenarė"
thotė, ai pas kėsaj ngjarje.
"Diēka edhe mė tė rėndėsishme do tė bėjmė me anė tė njė Rezolute, e cila do
t'u dedikohet tė gjithė atyre bijėve e bijave amerikanė, qė gjatė shėrbimit
ushtarak - po kryejn njė sakrifcė sublime" ceku media e kėtij shteti se ka
thėnė gjatė ceremonisė sė pėrurimit tė rrugės, Presidenti i Kėshillit
Bashkėjakė - zoti James Fouts.
Zoti Fouts, tha se: "Qyteti Warren, gjithashtu, do tė marrė nė konsiderat
pėr vendosjen e njė pllake pėrkujtimore me tė gjithė emrat e atyre ushtarakve,
tė cilėt janė plagosur ose kanė kryer akte tė larta trimerie nga sulmet
terroriste nė Irak e Afghanistan". Mirpo, Ed Bayer, drejtori i planimetrisė sė
qytetit, tha se "Kur dhe ku do tė vendoset pėr kėtė Memorial, tha ai, unė nuk
jamė ende i sigurtė, por di se sė shpejti do tė zgjedhim ndonjė rrugė nė
qytetin tonė - Warren, ka pohuar Ed Bayer.
Nė ceremonin e inagurimit, autoritetet thanė se:"In Kim, vdiq mė 7 dhjetor
2004, "jo nė njė aksident tė zakonėshėm". Ai u vra duke shėrbyer gjatė
patrullimit me njė auto ushtarake, si pjestarė i trupave tė Marinės nga
batalioni "Marine Corps", nė Operacionin Liria e Irakut". Mė parė u tha se nuk
ka pasur shumė detaje rreth vdekjes sė tij?. Por, familja ka mėsuar mė pasė
se kamioni 7 tonėsh ushtarak, me tė cilin po transportonte Kim, u godit
paprimtmas nga njė predhė e terroristėve, dhe shpėrtheu nė flakė duke marrė
jetėn e tij.
Nė vitin 2001- shkolla e mesme" Warren Mott High School" diplomoi emigrantin koreanojugorin . Kim sipas njoftimeve, ka qėnė shofer ushtarak pėr transportimin e armatimeve nė batalionin e Transportit " 9th Communications Battalion, 1st Marine Expeditionary Force , nga baza ushtarake Camp Pendleton e Kalifornisė.
U.S. Marine Corps Cpl. Gentian Marku

Ndėrkaq, pėr Gentian Markun thuhet se ai u integrua shumė shpejtė nė jetėn amerikane, kur si njė fėmijė e filloj punėn e kamarierit, nė njėrin prej restoranteve nė qytetin Warren, afėr Detroitit. Marku, emigroj nė SHBA- kur ai ishte veqėse 16 vjeēar, dhe nisi punėn sė parit nė restoratin me emėr "Big Boy", njė restorant ky qė frekuentohej mė sė shumėti, prej ushtarakėve dhe policėve tė kėsaj zone. Ndoshta, mendojnė, ata qė e njihnin nga ky qytet, kjo ka qėnė edhe arsyeja, pse ai u "dashurua" me rrobėn ushtarake, ku edhe mė 25 nentor, tė vitit tė kaluar, ai dha edhe jetėn nėn flamurin amerikan.
Tani pas vdekjes, ata qė njihnin u kanė thėnė medieve tė ndryshme se, ishte e vėrtet se ai ėndėronte gjithmon tė bėhej njė ushtarak i aftė. Kėtė dėshirė prej njė tė riu dinamik, j'a la me plotė kuptimin e fjalės nė dorė gjithė vullnetit tė madh dhe pasionit, pėr t'a bėrė njė ditė realitet. E pikėrishtė kur ai do tė binte nė kontaktet e para me "erėn" e ushtrisė, i inkuadrua pėr her tė parė nė shkollėn ushtarake" U.S. Marine Corps". Nė kėtė shkollė, ai arriti edhe tė kryej studimet, i diplomuar nė shkollėn ushtarake, "Warren Woods Tower", nė 2001, Heroi mė i ri i SHBA-s, u vra nė Fulluxha - Irak, vitin e kaluar duke luftuar, edhe Ditėn e Faleminderimeve "Thanksgiving Day".
Ushtari amerikan me origjinė shqiptare Gentian Zef Marku 23 vjec, ka gjetur vdekjen nė qytetin irakian tė Falluxhas nė datėn 25 nėntor 2004, gjatė luftimeve tė ushtrisė amerikane me terroristėt. Shqiptaro-amerikani Gentian Zef Marku, nga Piraj i Lezhes, sherbente ne kompanine "Bravo" te Batalionit te Pare te Marinsave nė Falluxha, u gjetė i vrarė pas njė sulmi nė Falluxha. Ai humbi jetėn mė 25 nėntor, kur nga luftimet pėr tė marrė nėn kontroll qytetin - rebel tė Falluxhas ne Irak lanė tė vrarė atė ditė edhe 10 trupa amerikane. Mė pasė pė Gentian Markun, u tha se "Kjo ka qėnė dhe ėndrra mė e madhe e djaloshit shqiptar, qė nga dita kur iku nga Shqipėria. Qė nga dita kur familja e tij fitoi llotarinė amerikane e u vendos nė Warren tė Detroitit(Miēingan).Sipas tyre ai i'a kishte dalė mbanė, i ndihmuar shumė dhe nga fati, qė t'i shpėtonte skamjes se vendit tė tij, ashtu si dhe qindra e mijra shqiptarėt, qė kanė lėnė vendin e tyre dhe marrė rrugėn e mundimeshme tė gurbetit. Nė kėtė rrugė ai nisi tė ambjentohej me jetėn e re tė ėndėrrva nė "tokėne Eldorados" e cila, pėr tani pas vdekjes, ėshtė shumė e vėshtirė tė "pranohet", ashtu si dhe pėr prindėrit, tė afėrmit, miqėt e shokėt, bashkėatdhetarėt, e i gjithė kombi ynė, nė kėtė ndarje tė dhimbeshme dhe "dhuratė" e ligjeve tė pamėshirėmshme tė natyrės. Gentian Marku, siē e cekem edhe mė lart, kishte pėrfundur me sukses tre vitet e studimeve nė Kolegjin Ushtarakė, nė auditorin e sė cilės e forcoi mė shumė dėshirėn pėr t'u bėrė njė ushtarak i zoti. Aq sa i prindėrit, nuk panė asnjė arsye sepse, ai duhej tė privohej nga jeta ushtarake, ose t'a ndalonin vrullin e tij pėr t'u nisur ushtar drejt Irakut. Babai e pėrcolli tė birin nė luftė, me gjithė bekimin e tij e tė Zotit. Por pėr asnjė ditė nuk e gjeti qetėsinė edhe pse i biri, ngandonjėher i dėrgonte nga telefoni vetem mesazhe shprese, e lajme tė mira deri nė ditėn kur tė tjerėt do i sillnin gjemėn e madhe mė 25 tetor 2004 - "Ditėn amerikane tė Falenderimeve. I larguar prej Shqipėrisė nė vitin 1998, nėpėrmjet Llotarisė Amerikane, Gentian Marku, sė bashku me familjen e tij, Gentiani, asokohe ishte 16 vjeēar ishte vendosur nė shtetin federal Miēigan tė SHBA-sė. Pas mbarimit tė Kolegjit Ushtarak, ai hyri nė Trupat Marinsa, tė ushtrisė amerikane mė datėn 10 shkurt tė vitit 2002 me njė kontratė 4 vjecare, e cila mbaronte nė vitin 2006. Gentian ishte djali i vetėm i familjes dhe ka njė motėr mė tė vogėl se veten. Ndėrkaq, edhe Shqipėria vendi qė e lindi, i bėri tė gjitha nderimet pėr humbjen e birit tė saj si Hero i Amerikės. Varrimi i tij u krye mė tė gjitha nderimet e larta nė fshatin Piraj tė Lezhės. Mijra vetė u tha se morėn pjesė nė varrimin e tij. Prindėrit, tė afėrmit, gjyshi dhe xhaxhallarėt, bashkėatdhetarėt tanė nė Amerikė, autoritetet amerikane , tė gjithė sbashku bėnė qė trupi i tij tė kthehej dhe tė varrosej nė vendlindje. Kjo u bė pasi sipas tyre ky ka qenė edhe amaneti i fundit i Gentianit.
Janullatos"Kali i Trojes", vihet ne krye te Kishes ne kundershtim me statutitn e Kishes Ortodokse Autoqefale Kombetare Shqiptare.


President George W. Bush dhe "Gruaja e Parƫ" amerikane Laura

Tragjedia dhe komedia me motin, ne diten e inagurimit te
presidenteve amerikan
Meteorologisti i njohur amerikan i kanalit televizive "MSNBC", Sean
McLaughlin , tha se koha ditet e ceremonise, do te jete nje ne qytetin e mes
Atlantikut, si ajo e te gjitha ceremonive, qe jane zhvilluar deri tani -
nga"tragjedia" deri tek "komedia". Ai e beri kete
parashikim me humor, duke ju referuar ndryshimeve te menjehershme dhe te
paparshikueshme te motit te lige, ne keto dite fund-janari, qe sjellin me pase
dhe momente historike. Meteorologisti Sean McLaughlin, solli edhe pjes nga
hsitoria tragjike, e ceremonise inagurale tek presidentet amerikane, kur
kujtoj faktin se me 20 janar 1841, preidenti Harrison vdiq nga pneumonia nje
muaj pasi beri betimin. Sepse , ai refuzoj te vishte kapoten ne ceremoni, tha
ai. Por, nga tragjedia tek komedia, eshte vet moti i lige ose i mire gjate
ketyre diteve. Ajo, qe ka luajtur rolin kryesore ne te gjithe historine e
quajtur "Presidential Inaugurations", thote meteorologisti i rrjetit
televizive amerikan Sean McLaughlin.
Ne 1961, mijra njerez i lane autoveturat ne mes te rruges, pasi ate dite gjate ceremonise inagurale te Presidentit Kennedy, ra rreth 8 inche bore. E vetemja dite me e bukur e ketyre ceremonive, eshte ajo kur u zhvillua ceremonia e inagurimit te Presidentit Ronald Reagan, 55 degree, ishte me 20 janar 1981. Dhe me e ftohta ne historin e tyre, shifet ajo e 20 janarit te dites si inagurimit te Presidentit, ishte pikerishte pas 4 vjeteve te Reaganit, temperatura ra athere deri 7 degree. Kesaj rradhe nje ne 20 shance ka mundesi te bjere bore, me 20 janar. Dhe tre nder 10 shance te mbaje kohe shume e keqe, thote metrologisti McLaughlin.



Policia, thotė se shkoj menjėher nė vend ngjarje, nė Maple Grove Cemetery nė Kew Gardens, dhe pasi rrethoi vendin, fiillloj edhe hetimet rutinė qė kryhen nė raste tė tilla. Policia, dhe hetuesit, thanė mė pasė se personi i gjetur i vetvarur ėshtė indetifikuar. Ai sipas tyre rezulton tė jetė qytetari njujorkez, Gjovan Hoti. Dorazi me njė litar tė verdhė, tė pėrgatitur nė formėn e njė laku, duket se e ka vendosur nė qafė atė, lidhur pas degeve tė pemės, ku edhe ka kryer vetė- varjen, thotė policia.
E motra e viktimės : "Ai ėshtė vetėvarur...!?!"
Nėrkaq, e motra e tij Marija Ljucaj, ardhur nė vendngjarje tė
"tėrheqi" kufomėn e vėllait, i tha policisė, se vėllai i saj
ka punuar pėr 14 vjet nė 240 Central Park South - Manhattan, por ishte larguar
nga puna dy vjet tė shkuara, pasi kishte pėsuar dėmtime nė shpinė.
"Ai jetonte i vetėmuar dhe i dėshpėruar, prej kur dhe u nda nga gruaja dhe fėmijėt, thekson e matra, gjithashtu unė tha ajo, mendoj se ai kishte njė tė keqe tė madhe qė e "mbante nė zemer", ka thėnė kėshtu e motra e viktimės, Marija Ljucaj
" Mė tej e motra e Gjovan Hotit, Marija, u ka thėnė gazetarve
njujorkez, se vėllai i saj qė ka disa vjet i divorcuar me gruan
mbasi zhvilloj gjyqin e ndarjes, u patė dėnuar sipas ligjeve tė drejtėsis
amerikane qė tė mbuloj shpenzimet e djalit 13 vjeēarė. Ajo, foli
para gazetarve nė gjėndje shoku, duke drithėruar " Jamė thellėsisht e
trazuar shpirtėrisht, kurrė nuk mund t'a besoj se ēfarė na ka ndodhur,"
tha Marija Ljucaj, duke vijuar, se i vėllai i saj ishte jo vetėm njė vėlla,
por edhe njė shok i mirė, njė dajė i mirė i djalit tim pesė vjeēarė, njė
njeri qė donte vetem t'u bėnte mirė tė gjithėve", ka pėrfundur ajo
duke qarė kėtė humbje tė tmerrshme, pėr atė dhe familjen e saj.
BEQIR SINA
New York - USA
Dy
ngjarje tė mėdha tė
kulturės shqiptare nė Suedi
20 nėntor, 2004
Pėr
herė tė parė Ēmimi "Kosovė-Rexha Bala" iu nda poetit e
shkrimtarit Rizah Sheqiri, shpėrblimi i parė pėr poezi iu dha poetit e
pėrkthyesit suedez Ullmar Qvickut, promovimi i librit tė tė cilit u bė mė
21 nėntor nė Trelleborg.
Ditėn e shtunė (mė 20 nėntor 2004) nė vigjilie tė Festave tė nėntorit,
nė Malmö tė Suedisė u mbajt Festivali i katėrt i Poezisė dhe Muzikės
Shqiptare. Nė kėtė festival me punimet e tyre garuan dhjetėra krijues nga
Suedia e nga Norvegjia. Nė mesin e tyre edhe krijues suedez.
Pėr herė tė parė nė kėtė festival u nda Ēmimi
"Kosovė-Rexha Bala". Ky ēmim i kėtij festivali sivjet iu nda
Rizah Sheqirit, poetit dhe shkrimtarit tonė mė tė frytshėm nė Skandinavi
dhe mė gjėrė.
Si rėndom, juria nė pėrbėrje Atdhe Gashi, Ahmet Bella e Hajdin Abazi, i ndau tri shpėrblimet pėr poezitė mė tė mira tė mbrėmjes dhe shpėrblimi i parė me kėtė rast iu nda poetit e pėrkthyesit suedez Ullmar Qvickut. Nė kėtė manifestim e nderoi me pjesėmarrjen ee tij edhe Ambasadori i Shqipėrisė nė Suedi z. Shaban Murati.
Njė ditė mė vonė u organizua edhe njė aktivitet tjetėr letrar e
kuklturor dhe pikėrisht nė qendėr tė vėmendjes ishte miku i madh i
shqiptarėve -Ullmar Qvick.
Ditėn e diel, mė 21 nėntor nė Trelleborg u bė
promovimi i librit tė Ullmar Qvick-ut "Mera hjältemod än vete, Mė
shumė heroizėm se sa grurė". Siē dihet ky libėr ka zgjuar vėmendje
tė dukshme ndėr lexues, dhe kjo u pa edhe nga recensionet dhe shkrimet
kritike tė shumė pjesėmarrėsve tė cilėt gjatė promovimit u paraqitėn
me fjalėn e tyre rreth kėtij libri qė u ēmua si njė libėr i rėndėsisė
sė veēantė
pėr shqiptarėt./a.u.
Mbreti Mohammad Zaher Shah, nderoj nė praninė e shumė personaliteteve shtetrore
afvgane, dhe atyre ndėrkombėtare - NATO-s, OKB-s, nė mesin e tyre edhe presidenti
i sapo zgjedhur Hamid Karzai, ka marr pjes nė kėtė ceremoni, kur dy prej tre
tė nderuarave Annetta Flanigan nga Irlanda e Veriut dhe Shqipe Hebibi prej
Kosove, thuhet se e pranuan medaljen presitigjoze nė pallatin mbretėror
nė Kabul.
Ndonėse, diplomati filipinas Angelito Nayan, i cili nuk ndodhej nė kėtė ceremoni
pasi po udhėtonte me gjithė familjen drejt Filipineve , e pranoj me kėnaqėsi
medaljen e artė tė mbretėrisė "Sayed Jamaluddin Afghan" nėpėrmjet
nėnpunėsve tė zyrės diplomatike Filipinase, nė Kabul teksuan njoftimet nga
Kabuli. Medalja e artė e mbretėrisė Afgane "Sayed Jamaluddin Afghan",
ėshtė ēmimi mė i lartė i kėtij vendi, dhe i kushtohet prej shekullit tė 20
tė shkollės islame.
Tė tre ish- pengjet, tė cilat u mbajtėn pėr afro katėr javė peng nga njė grup pengmarrėsish Afvgan, pas marrjes sė medaljes sė artė "Sayed Jamaluddin Afghan", akorduar nga mbreti i Afghanistanit Mohammad Zaher Shah, u shprehen tė lumtur pėr kėtė nderim dhe falenderuan Zotin dhe popullin Afvgan, forcat ndėrkombėtare dhe tė gjithė ata qė kontribuan nė lirimin e tyre. Z/dhėnsi i Kombeve tė Bashkuara nė Afghanistan, Manoel de Almeida e Silva, pasi falenderoj mbretin e Afghanistanit Mohammad Zaher Shah, Presidentin Hamid Karzai, dhe autoritetet ndėrkombėtare, gjithė popullin Afvgan, tha se "kjo ėshtė njė nga ditėt mė tė gėzueshme jo vetėm pėr tre pengjet tė cilat sot janė tė lirė, por pėr tė gjithė ne ".
Autoritetet e Kombeve tė Bashkuara bėnė tė ditur prej se kur ata u rrėmbyen se tre punonjėsit tė kėsaj organizate qė qenė tė rrėmbyer, nė kryeqytetin e Afganistanit- Kabul, nga persona tė paidentifikuar. Po tė njėjtat autoritete, tre ditė mė parė, thanė se tė rrėmbyerit janė liruar.
Tė tre punonjėsit e Kombeve tė Bashkuara, tė rrėmbyer tre javė mė parė nė Afganistan, midis tė cilėve edhe Shqipe Hebibi nga Kosova, u konfirmuan se u liruan por asnjėher nuk u sqaruan rrethanat tė cilat ēuan deri nė lirimim, dhe koha se kur janė liruar, pėr tė cilat tani ka mjaft spekullime dhe mbeten ende tė paqarta.
Kosova dhe Kukėsi,
nė fokusin e famės sė madhe fotoreporterit italian Paolo
Pellegrin - nė Amerikė
Nga BEQIR SINA ( Nju
Jork -SHBA)
E hėnė, 22 nėntor, 2004
New York NY:
Paolo Pellegrin, ka
lindur nė Romė-Itali - mė 1964. Ai erdhi nė shoqatėn e fotoreporterve Magnum,
nė vitin 2003, duke nėshkruar kontartėn me revistėn presitigjoze
"Newsweek" nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės, nė vitin 2000.
Nė 1995, ai pėr her tė parė u bė i njohur kur raportoi me
fotoreportazh, ciklin me foto nga Uganda "AIDS in Ugadna" duke u
nderuar kėshtu me ēmimin "World Press Photo" nė kategorinė
"Daily Life" . Nė 1996 Pellegrin, shkruan revista "Olympus
America", fitoi ēmimin "Kodak Young Photographer Award-Visa D'Or
in Perpignan" pėr imazhet, qė kish marrė nga jeta nė Uganda, nė mėnyrė
specifike me tė infektuarit e AIDS, duke u pėrzgjedhur dhe nė pjesėn e
fotreporterve mė tė mirė nė botė, nė katgorinė"World Press Photo
Master Class"
Nė 1997, botimi i librit"Children" (shkruar nga Sinnos) ėshtė i ilustruar po me imazhe fėmijėsh nga Uganda, Rumania dhe Bosnja. Nė tė njėjtin vit, ai fiton ēmimin e parė nė festivalin ndėrkombėtar tė fotografisė "International Photofestival" nė Gijon, pėr bashkėpunimin me fėmijėt nė Bosnje, duke marrė dhe ēmime pėr kėto punime. Edhe libri "Cambodia" i autorit Motta, i publikuar nė nėntor 1998, fotot i ka tė fotoreporterit Pellegrin. Ky libėr ėshtė njė bashkėpunim i Paolo Pellegrin, me organizatėn"Mjekėt pa Kufinjė" (Medicines sans Frontieres)MSF dega nė Itali nėnvizon "Olympus America".
Mirpo nė 1999, Paolo Pellegrin, sipas "Olympus
America", ai u nderua me ēmimin parė "Portraits" nga
organizata botėrore e fotografisė dhe nė vitin 2000 nė ēmimin "People
in the News" pėr njė imazhė me luftėn dhe jetėn nė Kosovė. Me kėto
fotoreportazhe nga Kosova e Kukėsi, ai ka marrė dhe ēmime tė tilla tė
nderit si "Honorable Mention" nė Hansel-Mieth Award" pėr
fotoraportet e pėrgatitura nė Kosovė e Shqipėri. Me foto e realizuara nė
Shqipėri - Kukės - 1998 - 1999, periudha e ikjeve masive pėr nė Shqipėri,
gjatė masakrės e gjenocidit tė paparė serb ndaj popullsisė shqiptare, ai
ka fitur edhe ēmimin mė prestigjoz tė fotoreportazhit mė tė bukur, ēmimin "Hasselblad
Grant", qė ėshtė njėkohėsisht edhe nga mė tė njohurit nė botė, pėr
kėtė kategori, thekson revista "Olympus America".
Paolo Pellegrin, ky fotoreporter me famė botėrore, ėshtė nderura edhe gjigandi i koncernit tė prodhimit tė aparaturave dhe celuluoideve tė kompanisė Japoneze Fuxhi(Fuji) me ēmimin "EuroFuji Award/Italy" nė vitn 2001 dhe po atė vit me ēmimin " Leica Medal of Excellence". Nė rrugėn e ēmimeve botėrore Pellegrin, mė 2002 fiton ēmimin "Hansel-Meith Award " pėr fotoreportazhet nė disa fshatra nė Bosnje. Dhe pėr tė njėjtėn punė fitoi ēmimin e parė nė organizatėn botėrore tė fotos "People in the News" pėr njė punim nė Algjeri. Kosova, qėndron gjithmon nė fokusin e kėtij fotoreporteri, duke e nderuar vazhdimishtė me ēmime, ndaj edhe ēmimet mė tė fundit tė tij kanė tė bėjnė tani jo vetėm me foto, por kėsaj rradhe edhe me njė libėr pėr Kosovė. "Honorable Mention dhe Robert Capa Gold Medal Award", nė vitin 2002 ėshtė ēmimi i marr me librin e tij dedikuar Kosovės me titull "Kosova : The Flight of Reason" -"Kosova: Arsyeja pėr Fluturim" . Ky libėr dhe fotot nė faqet tij i dhanė fotoreporterit Paolo Pellegrin pėr her tė parė edhe antarsinė nė Organizatėn Botėrore tė Fotos "World Press Photo" Vitin e kaluar, nė Itali, kur ai njėkohėsisht u nderua edhe me ēmimin ' Borsa di Studio Marco Pesaresi".
BibliographyChildren (ed. Sinnos), 1997
Cambodia (ed. Motta), 1998
Kukes (ed. SSU), 1999
L'au dela est la' (ed. Le point du jour), 2000
Kosovo, The Flight of Reason (Trolley), 2002
Perurohet qendra
presidenciale "William J. Clinton Presidential Center", Pavioni per
Kosoven ze nje vend te rendesishem
Qendra presidenciale William Jefferson Clinton do te kete te hapur per
vizitoret amerikane e te huaj, Librarine dhe Muzeumin te cilat ngrihen mbi
nje ure qe do te lidhe dy brigjet e lumit "Arkansas River" ne
afersi te nje ishulli te vogel te quajtur "Rock Island Railroad Bridge
". E gjithe struktura e ketij ishulli dhe kesaj ure u rinovua duke i
dhene nje pamje tjeter brigjeve te lumit "Arkansas River" dhe
stacionit hekurudhor "Choctaw Station" ndertuar me 1899. Aty deri
tani kane pas funksionuar per vizitoret ish Shtepia Muze ku ka pas banuar me
pare ish presidenti amerikan William Jefferson Clinton , nje shkoll me
emerin "Clinton School of Public Service" adhe fondacioni
"Clinton Foundation"
Ish-Presidenti Clinton flet edhe per ndjesite e tij personale lidhur me
Kosoven.
Qėndra e kinemave nė "Village East Cinema" numėr 181,
nė rrugėn e dytė" 2nd Avenue" kryqėzim me tė 12tėn,
"12th Street" nė Manhattan, zona" NY 10003" ėshtė
skena e madhe e shfaqjeve botėrore, tė tė gjitha llojeve tė filmave ku
zhvillohet Festivali Nderkombetar i Filmit te Pavarur . Pėr
10 ditė me radhė, nė multikompleksin "Village East
Cinema" tė qytetit tė Manhattanit, shikuesit njujorkez, njėrėz tė
kinematografisė botėrore, kulturės e artėdashės vendas e tė huaj, kanė
rastin tė ndjekin nė "perden e bardhė" rreth 325 fillma, tė tė
gjithė llojeve. Ky festival, do tė ēelet mė datėn 12 nėntor, ora
12:00 e mesditės, me shfaqjen e parė tė filmit 91 minutėsh, nė
kineman numėr 7, me titull:" Cowell's & The New
Millennium" me regjizor, Pat Farley, dhe do tė mbyllet me
dokumentaro - komendinė, e rregjizorit amerikanė, nga Kalifornia, Colin
Trevorrow, 72 minuta me titull: "Reality Show".
Nga BEQIR SINA (Nju Jork-SHBA)
Washington D.C - Duke ndjekur faqen e internetit tė Shėrbimit tė Jashtėm tė Departamentit tė Shtetit tė SHBA-ve, nė adresen http://www.firstgov.gov/, njoftohet se Zonja Marsi Ris (Marcie Ries), zyrtare e lartė e Shėrbimit tė Jashtėm tė Departamentit tė Shtetit tė SHBA-ve, ėshtė caktuar(emruar) kėto ditė, nga Presidenti i 43-tė i Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės, pėr t'u miratuar mė pasė edhe nga Senati, kohė kur pritet pėr tė marrė detyrėn e re si Ambasadore fuqiplotė SHBA-ve nė kryeqytetin e Shqipėrisė, Tiranė.
---Zonja Ris, ėshtė diplomate e karjerės(25 vjet nė diplomaci) dhe ėshtė nė pritje tė njė caktimi(emrimi) tė njė detyre nė punėt e jashtme tė SHBA-ve. Dhe, nė se ajo merr kėtė detyrė, duke siguruar 2/3 e votave nė Senat, ajo shpallet Ambasadore e SHBA-ve nė Tiranė, duke marrė detyrėn e re nė fillim tė vitit tė ardhėshėm (2005).
----Procedura pėr futjen e emrit tė saj nė votim, zgjatė rreth tre muaj( njohja e gjuhės, tradita, historia dhe politika e vendit ku ajo emrohet-caktohet). Votimet e caktura(emėruara) nga ēdo president nė ēdo administrat, janė pothuajse "formalitete" pėr caktimin ose emrimin e ambasadorve. Pasi, qė janė shumė tė rralla ato raste, kur Senati kthen prapa vendimin e presidentit nė caktimin(emrimi) e ambasadorve, pavarsishtė, se kush e ka shumicėn. Prandaj, edhe caktimi(emrimi) i zonjės Marsi Ris (Marcie Ries) nė detyrėn e re, si ambasadore fuqiplotė SHBA-ve nė kryeqytetin e Shqipėrisė, Tiranė, duke zvendesuar vendin e vakant tė krijuar me largimin e James Jeffrey, sipas burimeve tė sigurta diplomatike mund tė jetė e kryer.
---- Gjatė punės 25-vjeēare nė Shėrbimin e Jashtėm, zonja
Ris ėshtė pėrqėndruar kryesisht nė Evropė dhe nė ēėshtjet politiko-ushtarake,
duke pėrfshirė kėtu edhe 8 vite pune rreth politikės sė SHBA-ve pėr Ballkanin.
Ajo i njeh ēėshtjet bilaterale dhe rajonale dhe ka kryer detyra lidhur me institucionet
kryesore evropiane, duke pėrfshirė edhe OSBE-nė, NATO-n dhe BE-nė.
----Zonja Marsi Ris (Marcie Ries), ėshtė nė pritje tė marrjes sė detyrės sė re, pasi mbasi i skadoi mandatura si shefe e Misionit tė Zyrės sė SHBA-ve nė Prishtinė - Kosovė. Nė Kosovė ajo ėshtė dalluar pėr njė punė tė mirė nė fushėn diplomatike, duke forcauar edhe mė shumė lidhjet e Kosovės me Shtetet e Bashkuara tė Amerikės. Me tė arritur nė Zyrėn e SHBA-ve, zonja Ris, pati thėnė: "Mė vjen shumė mirė qė jam nė Kosovė dhe tė punoj ngusht me PSSP-nė Holkeri(ish-kryeadministratori civil i OKB), kryetarin Rugova, kryeministrin Rexhepi, dhe me pėrfaqėsuesit tjerė tė institucioneve qeverisėse tė Kosovės.
--- Zonja Marsi Ris (Marcie Ries), nė Kosovė bėri gadi punė mė tė mirė qė ėshtė bėrė deri tani nė pėrparimin e standardve tė vendosura nga Bashkėsia Ndėrkombėtare dhe pėr t'u pėrgatitur pėr bisedimet teknike mes Prishtinės dhe Beogradit. Ndėrkaq, ajo patė deklaruar se:"Mes popullit amerikan dhe atij tė Kosovės ekziston njė ngrohtėsi e veēantė, prandaj unė jam e bindur se koha para nesh do tė jetė periudhė e pėrparimit dhe produktivitetit, gjersa vazhdojmė ta lėvizim Kosovėn pėrpara drejt pėrmbushjes sė Rezolutės 1244".
---Mė parė se ajo tė shkonte nė Kosovė, zonja Ris ka qenė drejtor i Zyrės sė Departamentit tė Shtetit pėr Ēėshtjet Politike tė Kombeve tė Bashkuara. Ajo poashtu ka pasur pozita nė Byronė pėr Ēėshtje Evropiane nė Uashington, nė Byronė pėr Ēėshtje Politiko-Ushtarake dhe nė Stafin pėr Planifikim Politik. Si bursiste e Pirson-it (Pearson), nė vitin 1991 ajo ka punuar pėr udhėheqėsin e Komitetit pėr Marrėdhėnie Ndėrkombėtare tė Dhomės sė Pėrfaqėsuesve.
----Gjatė punės sė saj nėpėr misionet diplomatike amerikane jashtė vendit, zonja Ris ka punuar nė ambasadat e SHBA-ve nė Londėr, Ankara dhe Santo Domingo, si dhe nė misionin e SHBA-ve pranė Bashkimit Evropian nė Bruksel.
----Zonja Ris ka diplomuar nė kolexhin Oberlin, nė Oberlin tė shtetit Ohajo, si dhe nė Shkollėn Xhon Hopkins pėr Studime tė Avancuara Ndėrkombėtare, nė Uashington, D.C. Ėshtė e martuar me njė diplomat amerikan me tė cilin ka njė djalė dhe njė vajzė.
Mesohet, gjithashtu se edhe aktet e fundit te dhunes kunder emigranteve
shqiptare ne Greqi, pas fitores se kuqezinjve 2-1 me kampionet e Evropes, kane
qene nje teme me shume rendesi ne kete takim. Zoteri Agim Rexhaj , ne takimin
e zhvilluar dje, ne seline e VATRES, u ka kerkuar pjesmarresve qe me nje
minute heshtje te nderojne te riun shqiptare qe dha jeten per flamurin kuqe e
zi. Rexhaj, tha se ajo qe ndodhi ne Greqi, duhet denuar si nje nga aktet me te
shemtura te forcave anti shqiptare dhe atyre qe i ushqyen deri tani keto forca.
Prej luftes ne Kosove, djegejes dhe shkaterrimit te Shqiperise me 1997ten, dhe
sot me vrasjen e simbolit te nacionalizmit shqiptare, Gramoz Palushi, qe u vra
i mbuluar me flamurin kombetar.
Nga "Statutja e Lirisė" nė Amerikė tek "Bukuroshja e Lirisė" nė Kosovė
Clara Nuckels
Amerikanėt
po pėrgatisin njesite tė reja ushtarake gati tė nisen pėr nė Kosovė
BEQIR SINA (Nju Jork-SHBA)
E shtunė, 28 gusht, 2004
Mount
Shasta - Sacramento (Ca) Burime tė ēėshtjeve ushtarake ,
nga baza nė Mount Shasta, distrikti i njė krahine nė Kalifornin e Veriut,
saktėsuan, dje zyrtarisht, pėr medien e masmedien e kėtueshme, se pėrveēse numėrit
tė trupave qė ende nuk dihet, por se nga bataloini "132nd
Engineers Bravo Company" nė kėtė bazė ushtarake me mision nė Kosovė,
mbas janarit 2005, niset njė kontigjent i ri i kėsaj baze.Majori
Kim Oliver nga Divizioni i 40 tė, nė bazėn ushtarake nė Sacramento, duke e pėrshkruar
intenerarin qė do tė njekin kėto trupa, thotė se trupat janė bėrė gadi
dhe pasi tė qėndrojnė nė njė fazė tė parė pėrgatitore nė Camp
Roberts nė Kaliforni, ata do tė bėhen gati tė nisen pėr nė Evropė,
nga Fort Lewis nė shtetin federal Washington, nė fund tė kėtij
viti.
Pra, nė fillim tė vitit - janar 2005, tha ushtaraku me gradėn major z/dhėnės
i kėsaj baze Kim Oliver, trupat amerikane nga kjo bazė nisen pėr nė Gjermani,
pasi tė kryejn atje njė fazė speciale stėrvitore nė pėrshtatje me
terrenin nė Kosovė, e cila do tė ketė si primare pėrgatijen e kėtyre
forcave pėr "opercaione tė sigurisė dhe stabilitetit" nė Kosovė.
Kosova,
u tha ai gazetarve, pėr sqarim, siē dihet ka disa "variatete"
tė forcave ushtarake, qė operojnė nė kuadrin e njė misioni paqeruajtės
atje, nėn "obrellėn" e madatit tė lėshuar nga Kombet e
Bashkuara, sipas rezolutės 12-44, tė Kėshillit tė Sigurimit. Ai ju bėri
tė ditur mė tej mediave tė interesuara, se ky operacion filloj nga NATO-ja
me inetrevenimin e saj mė 1999, kur forcat e saja nė bashkėpunim me forcat
amerikane qė bartėn dhe peshėn kryesore, ndaluan njė spastrim etnik, tė
ish-rregjimit tė Sllobodan Millosheviqit, nė Kosovė.
Ndėrkaq, theksoj majori Kim Oliver, dėrgimi i trupave nga kjo bazė nė Kosovė, po bėhet pikėrishtė kur mbas tronditjes sė madhe qė pėsuan Shtetet e Bashkuara, mbas 11 shtatorit 2001, nga kjo bazė bataloni i 132tė, dėrgoi nė shtetin federal Utah, pėr 10 muaj trupat e saja nė garantimin e sigurisė sė kėtij shteti, duke dhėnė s/bashku me forcat etjra amerkane kontributin nė mbrojtjen nga armėt kimike. Tė cilėt, u kthyen nė bazė nga Utah nė qershor tė 2003..
Organizata
e grave veterane tė luftės, nė Kalifornin e Veriut, e quajtur "Corky Addcox
of the Women Veterans Northern California" e cila edhe mė parė thuhet se ka
organizuar disa aktivitete tė ndryshme me qėllim tė ndihmoj familjet e trupave
amerikane nga kjo bazė , edhe kėsaj rradhe u ka bėrė thirrje qytetarve tė Kalifornisė
sė Veriut, tė mbledhin ndihma pėr familjet e ushtarėve, qė do tė nisen
me mison nė Kosovė, 926-3320.
Presidenti
Bush tha se plani parashikon qė gjatė dekadės sė ardhshme, 60 mijė deri nė
70 mijė trupa amerikane tė kthehen nė Shtetet e Bashkuara nga bazat jashtė
vendit. Ky veprim, tha ai, do tė ndihmonte nė manovrimin mė mirė tė lėvizjes
sė trupave amerikane dhe do tė pakėsonte koston e tyre. Ai nuk dha hollėsi
lidhur me planin dhe zyrtarėt nė Washington u thanė gazetarėve se shumica e
hollėsive do tė saktėsohen nė vitet e ardhshme, nė bisedimet me aleatėt e
Shteteve tė Bashkuara. Nuk ėshtė e qartė nė se shifra e 70 mijė vetėve pėrfshin
12 mijė ushtarėt pėr tė cilėt Pentagoni tha se muajin e kaluar do tė tėrhiqeshin
nga Koreja e Jugut gjatė dy vjetėve tė ardhshėm. Disa analistė thonė se ka
disa mėnyra pėr tėrheqjen e njė numri tė madh trupash nga Azia dhe Evropa,
pa dobėsuar pėrkushtimin e Shteteve tė Bashkuara nė rajon. Pėrveē kėsaj,
ata thonė se nė Departamentin e Mbrojtjes aktualisht ėshtė folur pėr lėvizjen
e trupave nė Azi e Gjermani, papermendur ndonjeher Kosovėn. Kėtij opcioni
duket se i qėndron edhe gjenerali amerikan Rick Erlandson. "SHBA-tė
nuk kanė ndonjė plan pėr reduktimin e trupave nga Kosova, ndėrkohė qė shėrbimet
e kundėrzbulimit tė KFOR-it nuk kanė sinjal se mund tė ketė trazira nė
Kosovė", tha komandanti i forcave amerikane tė KFOR-it, gjenerali Rick
Erlandson, qė nė konferencėn e sotme shoqėrohej nga gjenerali Tod Carmony qė
ta zėvendėsojė atė. Gjenerali Camony i cili me 31 gusht merr komandėn mbi
forcat Brigadės Shumėkombėshe tė Lindjes, tha se "pavarsisht nga ndėrrimi
i komandės, pėrkushtimi mbetet i njejtė. E kuptojmė rėndėsinė e kėtij
misioni qė po fillojmė, ndėrsa pėrkushtimi i Amerikės dhe i ushtarėve kėtu
mbetet i fortė dhe i palėkundshėm".
WASHINGTON DC: Lidhur me raportet e fundit te policisė amerikane FBI, se
shqiptarėt po kontrollojn dhe kanė krijuar Mafian e Re shqiptare nė Nju
Jork, duke e z/vendėsuar atė me Mafian italiane dhe familjen
mafioze italiane Gambino dhe Koza Nostra, Drejtori i Institutit amerikan pėr
Paqe nė SHBA, Daniel Server ėshtė shprehur kundėr kėsaj, duke e quajtur
atė mė shumė se njė zhurmė propogandistike. Daniel Server,
njohės i
mirė i ēėshtjeve shqiptare ėshtė vlersuar vazhdimisht nga qarqe tė
ndryeshme pėr analizat dhe publicistikėn nė Ballkan, ku si Drejtor i
Ballkanit nė "The United States Institute of Peace", ka
udhėhequr disa simopziume dhe referime rreth kėtyre ēėshtjeve nė Amerikė
e Evropė. Kėshtu, qė ai tani e ka ngritur zėrin edhe rreth
tė ashtuquajturės zhurmė propogandistike lidhur me njoftimet nga mjete tė
ndryshme; se shqiptarėt nė SHBA-sė kinse se ata po zvednesojnė
Koza Nostra-ėn dhe familjet e tjera mafioze italiane nė Amerikė.
PRISHTINE - NEW YORK : Stadiumi i Futbollit tė
Prishtinės, ringu i ngritur enkas nė kėtė qytet, i cili po organizon
takimin e boksit profesionist, tė vlefshėm pėr metēin ndėrkombėtar
"Ring Promotions Presents Porfessional Boxing", ka pėrvilegjin tė
mbledh rreth vetes jehonėn e madhe tė traditės sė brilantė, tė boksit
kosovarė, nė arenėn ndėrkombėtare. Meēi i shumėpritur, Elvir
Muriqi vs Tony Menefee mė 14 gusht, nė Prishtinė, patjetėr, qė do tė ketė
ngjallur, interesim tė madh tek publiku i flakėt i Kosovės. Elvir
Muriqi, boksier i njohur nga Kosova me banim nė SHBA-s, renditet nė
pozitėn e 7-tė nė boksin profesionist amerikanė, nė kategorinė
gjysmė tė rėndė. Aktualisht, dihet se jeton dhe vepron nė Shtetet e
Bashkuara tė Amerikės si boksier profesionist nė - Bronks - New York,
prej mė shumė se 8 vjetėve, njėrėn prej lagjeve tė kėtij qyteti qė i
ka dhuruar botės legjenden e boksit Muhamet Ali - Kasus Klein. Dueli i
boksit ;" Battle in the Prishtina", ėshtė
i pari nė Kosovė nė kėtė rang. Pasi, ėshtė hera e parė qė
njė boksier shqiptarė i Kosovės, bokson me njė amerikanė tė
ngjyrės sė bardhė, nė ringun kosovar. Ky ēift i njohur i boksit nė
Amerikė pė kategorin e tyre, ka zgjedhur tė zhvillojė kėtė meē, nė
Stadiumin e Futbollit nė Prishtinė, tė vlefshėm nė luftė pėr
titullin e kampionit botėror. Ky meē ėshtė paraparė tė mbahet nė
Stadiumin e qytetit nė Prishtinė me 14 gusht, dhe pritet tė transmentohet
edhe nga rrejtin ndėrkombėtar televizivė ESPAN, e tė ndiqet nga media e
masmedia shqiptare dhe amerikane, gazetarė, ekspertė dhe specialistė tė
boksit, adhuruesit e tij.
Boksojnė pėr Kosovėn
"The Kosovo Kid" ashtu siē i thėrrasin tranierėt dhe gazetarėt e Nju Jork-ut. Elvir Muriqi, hoqi dorė nga kickboxing - pėr t'u pėrqėndruar nė boks. Por, ky s'ėshtė i vetmi rast, kur njė boksier ka hequr dorė me dėshirė nga njė sport pėr t'u pėrqėndruar nė njė sport tjetėr. Muriqi, ka boksuar fillimisht si njė amator nė vendlidnjen e tij, por, kurrė nuk pati shans pėr t'u bėrė i njohur nė Kosovė, siē ėshtė bėrė tani nė Amerikė. Dhe kėtė mundėsi, siē e ka pohuar edhe vetė, j'a pati mohuar rregjimi brutal serbė. Njė nga rregjimet mė anti -shqiptarė, duke mos i dhėnė atij asnjė mundėsi pėr talentin qė kishte, pėr tė luftuar nė ringje me famė. Kėshtu, i ka thėnė pasė njė meēi tė kaluar nė Nju Jork, Muriqi, gazėtės kombėtare Bota Sot, mė e madhja nė botėn shqiptare. Muriqi, ka hyrė nė ligėn profesionale tė boksit nė New York, nė Qershor tė vitit 1998. Pėr gazetėn tonė, ai ėshtė shprehur nė njė prononcim tė kaluar: se: "Si ngjarje tė veēantė gjatė gjith karijerės sė tij, ai ruanė nė kujtimet e tija, atė kur nė metēin e parė profesionistė, ai ishte inatosur. Shkas ishte bėrė njė padrejtėsi". "Padrejtėsi, siē e quante Muriqi, kur nė uniformėn tij soprtive, dallonte njė emblemė, e cila nėn/kuptonete se Kosova ishte nėn kontrollin e Sėrbisė." Nė mėnyrė demostrative nga ringu i Nju Jork-ut, ai e grisi emblemėn, duke e hedhur pėr tokė dhe boksoi normalishtė si njė boksier - shqipėtar i Kosovės, ka thėnė Elvir Muriqi.
Historia e familjes sė Elvir Muriqit
Babai dhe motra e tij kanė luftuar kundra
ushtrisė Serbe, gjatė luftės nė Kosovė, mė 1999. Elvir Muriqi, 26 vjeēar,
erdhi nė Shtetet e Bashkuara, 9 vjet mė parė( 17 vjeēar ).
At'here, kur familja e tij iku nga mospajtimi me rregjimin anti-shqiptarė
nė Kosove. Babai i Elvirit, Ramizi, nėna dhe dy vėllezėrit emigruan nė
Amerikė, pak mė heret, mė 1994. Dhe pasi morėn miratimin e zyrtarve tė
emigracionit pėr bashkim familje, fituan tė drejtėn edhe pėr Elvirin me tė
motrėn e tij, pėr tė ardhur nė New York, nė Maj 1996. Kur,
Kosova u ndez nga zjarri i luftės, Elviri, thuhet se donte tė shkonte edhe ai nga
Nju Jork-u nė Kosovė. Tė kthehej kėshtu nė Kosovė, pėr tė luftuar pėr
Ushtrinė Ēlirimatre tė Kosovės, sėbashku me luftėtarėt e tjer dhe babanė, Ramizin,
njė antarė i vjetėr i Lidhjes Demokratike tė Kosovės, dhe motrėn e
tij Elinda. Por, insitimi i familjarėve dhe specialistve tė boksit nė Amerikė, e
bindėn atė, se ai mundet qė edhe me boks, ta ngrente lartė ēėshtjen
kosovare dhe emrin e madh tė Kosovės, nė Amerikė. Nėpėrmjet boksit,
thanė ata, ai do tė kontribonte edhe mė mirė vendtit tė tij - ēėshtjes
sė Kosovės. Babai, Ramizi e filloj jetėn nė Amerikė nė biznes. Por, e
patė shitur kafen e tij "Gurra" ne Bronx, disa muaj para luftės, pėr
t'u kthyer nė Kosovė, pėr t'u bashkuar me UĒK - KLA . Lidhur me kėtė,
Elviri, i patė deklaruar televizionit amerikan, se " babai shkoi nė Kosovė:
sepse, duhet tė shkonte". Ai, do tė vdesi atje, dhe, nėqoftėse,
unė nuk do isha i angazhuar me boksin, do tė isha nė Kosovė"
patė deklaruar, Muriqi.


Pra tani mė 14 gusht, nė ringun e Prishtinės, i vjen rradha Elvir "The Kosova Kid" Muriqi, tė mos "planifokojė" gjė tjetėr, veēse tė na jap njė fitore e tė mos na "turpėrojė". Tashmė, nuk ka"rrugė" tjetėr para adhuruesit e boksit nė Kosovė, ai duhet tė mbrojė me dinjitet titullin e tij "Kampion i Botės nė Boks" pesha: Super Middleweight World. Edhe pse kundershtari i Muriqit, Toni Menfi(Tony Menefee) i Amerikės, ende nuk ėshtė pėrcaktuar se si do tė jet meēi midis tyre, Elvir "The Kosova Kid" Muriqi, ka bėrė tė paktėn deri mė 14 gusht nė Prishtinė, kur do tė njihemi me rezultatin, qė bota e boksit ti njohė mirė grushtat e fuqishėm tė shqiptarėve, si mė tė fortit e ringut, konkretisht edhe nė arenėn e boksit botėrorė. Takimin e boksit profesionist nė Prishtinė, tė vlefshėm pėr metēin ndėrkombėtar "Ring Promotions Presents Porfessional Boxing", pos njė numėri tė madhė adhuruesish, do t'a ndjekin edhe disa figura tė njohura amerikane tė boksit, specialist, analist, gazetar, tė disa mjeteve mė tė rėndėsishėme tė informimit amerikan.
Global Opinion from 45 countries
Gallup International: Vetėm Kosova dhe Shqiperia, kanė tė njėjtat opinione me Amerikanėt pėr luftėn nė Irak
Nga Nju Jork(SHBA) BEQIR SINA
CURIH CH: Njėri prej sonadazhve mė tė mė mėdha ndėrkombėtare, i quajturi "Gallup International Association" (GIA), ka shpėrndar njė rezulatat sondazhi, nga opinoini publik i marrė pas rrėzimit tė rregjimit tė Saddam Hussein-it, nė 45 vende tė botės, gjatė vitit 2004.
Ēelsi i kėsaj matje :
Vetėm nė SHBA-s 48% e tė pyeturve ashtu si nė Shqipėri 64% dhe nė Kosovė 59%, thonė se ndjehen mė tė sigurtė nė vendin e tyre, pas aksionit ushtarakė amerikan nė Irak dhe se lufta nė Irak ishte njė luftė e drejtė.
Ndėrakaq, nga rezulatatet e kėtij sondazhi pjesa mė e madhe e popullsisė sė botės, duket se mendojnė se si rezultat e aksionit ushtarak amerikan nė Afghanistan dhe Irak , bota ėshtė mė nė rrezikė. Nuk ėshtė ndonjė suprizė, qė po thuaj tė gjitha vendet e pėrfshira nė sonadazh - kundėrshtojnė idenė, se nė mėnyrė sinjikative terrorismi po shkon drejt eleminimit me luftė.
Gallup International Association (GIA), mori opinionet e njėrėzve kryq e tėrthor botės, duke shtruar pyetje tė qarta. Pyetja e parė ishte se sa ka qėnė sipas jush e justifikuar lufta nė Irak e Afghanistan ?
Megjithatė, pjesa mė e madhe e opinionit Evropian ėshtė kundra luftės. Aktualishtė ata mendojnė se rėnja e rregjimit tė Saddam Hussein e justifikuar me luftėn, nuk ka qėnė fortė e drejtė. Nė kėtė mendim janė tė anketuarit nė Francė 65%, nė Gjermani 68%, e nė Spanjė 68%, dhe absolutishtė kundra luftės sė Amerikės, ėshtė opinioni Grekė 83%.
Jashtė Evropės Perendimore, dy vende kyēe Izraeli dhe Turqia, nga 10 tė pyetur 9 ose 87%, mendojnė se aksioni ushtarak Amerikan, ka qėnė mė se i justifikuar pėr rrėzimin me luftė, tė rregjimit tė Saddam Hussein-it .
Mirpo shumica e opinioneve nga shumė vende, janė duke e pėrshėndetur rindėrtimin e Irakut nga SHBA dhe aleanca e saj. Por, ka edhe vende qė e kundėrshtojnė rreptė Amerikėn dhe kėrkojnė pėrfshirjen e Kombeve tė Bashkuara. Pjesa mė e madhe e qytetarve tė pyetur rreth kėsaj teme; pėr pėrfshirjen e OKB-s ose JO, janė vendet Arabe, Franca, Gjermania dhe Rusia e Greqia, tė cilat kėrkojnė vetė me shumė pėrfshirje nė rindėrtimin e Irakut.
Shumica e tė anketuarve, janė kundra forcės ushtarake tani, nė Irak, Rusia 87% Franca 87%, Finlanda 81%, Svicera 80%, Serbia e Mali i Zi(SMZ) 84% .
Ndėrsa, pėr praninė e forcave ushtarake amerikane nė Irak; janė SHBA 51%, Filipinet 52% Gjermania 32%, Portugalia 31%, Shqipėria 37%, Malaysia 40%, Kameruni 41% dhe Nigeria 46%.
Nė mėnyrė tė padiskutueshme opinionet e marra nga tė anketuarit e 45 shteteve, me perjashtim tė Izraelitve , janė pėr zgjidhjen e ēėshtjes sė Palestinės mė parė, pėr tė granatuar paqen dhe stabilitetin nė Lindjen e Mesme, pėrfshirė SHBA-s, Shqiėrinė e Kosovėn.
Nė njė pyetje suplementare, e kryer vetėm me tė anketuar nė Izrael e cila tregoj se 51 % e tė akentuarave; mendonin se aksioni ushtarak nė Irak, e ndezi dritėn duke i dhėnė fund rregjimit tė Saddam Hussein dhe se ky zhvillim, rriti shancet e zgjidhjes sė konflikitit Izraelito- Palestinez. Vetėm 9% e izraelitve, e ndjente se ky zhvillim kishte efektin se 35% e tyre thanė se lufta nė Irak nuk ka efekt nė Izrael.
Diplomacia, e njeh gjithashtu ndjeshmėrinė e kėsaj lufte rreth e pėrqark botės. Opinioni i pėrgjithėshėm nga shume vende, nuk ėshtė shumė i qartė se ēfarė drejtimi do tė marrin tani pas luftės nė Irak, marrėdhėjet midis SHBA-s dhe atyre vendeve qė ju bashkuan Amerikės nė tė ashtuqujaturėn aleancė duke pasė kundėrshtimin e Francės, Gjermanisė, Rusisė . Pra a do tė "riparohet" ose jo e ēara e madhe e kėtyre marrėdhėjve diplomatike.
Vetė tė anketuarit nė Francė ishin 43 % se ato mund tė riparohen PO, ndėrsa 47% mendonin JO, Franca, Gjermania Rusia pavarėsishtė se ēfarė strategjie ndjekin nė marrėdhėjet me SHBA-s nuk e kanė tė leht tė riaparojnė tė "ēarėn" e madhe qė krijuan. Nė Gjermani 37% thonė PO, ndėrsa 58% JO, nė Rusia 42% PO dhe 44% JO.
Lidhur me marrdhėnjet e Amerikės me Francėn, Gjermaninė e Rusinė, nė Angli 38% e britanikve tė pyetur thonė PO ato duhen riparuar, ndėrsa 51% JO, nė SHBA-s, 45% PO dhe 44% JO
Sonadazhi mė i madh ndėrkombėtare, i quajturi "Gallup International Association" (GIA), tani ėshtė i regjistruar nė Curih tė Zvicerės. Gallup International Association" (GIA), ėshtė themeluar mė 1947 nga George H Gallup dhe kolegėt e tij dhe ka antarė nga 60 vende anemban botės, nė Kosovė e Shqipėri, tė cilat japin opinione rregullishtė nė ēdo sondazh qė zhvillohet.
|
Nga Nju Jork(SHBA) BEQIR SINA
|
Kėtė sinjal Evropės, tani thonė ekspert e terrorsmit ndėrkombėtar, asaj(Evropės) i
ja jepė organizata, qė quhet "Brigada Abu Hafs Al-Masri" e cila
ėshtė njė degė e organizatės Al-Kaida. Nė websaitin e saj, thuhet, se; nė
rast se vendet evropiane "nuk do tė kthehen nė rrugėn e drejtė",
sipas tyre ajo do tė ndėrmarrė sulme kundėr ēdo qytetari evropian, duke
filluar nga Berluskoni e deri tek qytetari i thjesht. Mbase ky ėshtė edhe
njė presion qė pėrdorin terroristėt pėr tė futur nė Evropė , frikė e panikė
por nuk perjashtohet edhe mundėsia se gjėra tė tilla mund tė ndodhin. Dhe
rreziku i parė janė siē thuhet lojarat Olimpike Verore - Athina 2004.
Kėto kėrcėnime e shqetėsuan shumė Italinė, Greqinė, Anglinė,
Gjermaninė dhe vendet e tjera evropiane. Specialistė anti-terroristė
vunė nė dukje se megjithėse kėrcėnimi nuk do tė thotė pa tjetėr
ndodhje e sulmeve terroriste nė masė, prapė, pėr shkak tė incidentit tė
shpėrthimit tė 11 marsit nė Madrid, vendet evropiane duhet jenė
domosdoshmėrisht syēelėt. Pėr ditė me radhė, Italia, Anglia, Greqia dhe
Holanda kanė marrė pėrkatėsisht njė sėrė masash pėr forcimin e
parandalimit kundėr sulmeve terroriste.
Sė pari: vendet evropiane kanė shumė dobėsi juridike nė
fushėn anti-terroriste. Ndėrmjetėsuesi antiterrorist i Departamentit
Amerikan tė Shtetit, Kofer Blak vuri nė dukje se, megjithėse vendet
evropiane disponojnė pajisje tė pėrparuara anti-terroriste, ato ndodhen pėrpara
shumė probleme tė vėshtira nė gjykimin e tė dyshuarve terroristė dhe nė
zbatimin e ligjit. Krahas kėtyre, ligjet e ndryshme tė vendeve evropiane pėr
emigrim dhe mbrojtje e rreptė e fshehtėsitė personale i sjell pengesa
luftės anti-terroriste.
Sė dyti: nuk janė prerė me tė vėrtetė zinxhirėt e organizatave terroriste ndėrkombėtare nė organizim dhe nė fonde. Specialistėt anti-terroristė janė tė mendimit se organizatat terroriste mund tė marrin lehtė fonde nga institucione islame bamirėsie. Nė sajė tė lehtėsirave turistike qė krijojnė vendet evropiane, terroristėt lėvizin pa pengesa nė Evropė.
Sė treti: vendet evropiane duhet tė shtojnė bashkėpunimin antiterrorist.
Vitet e fundit, brenda Bashkimit Evropian janė bėrė thirrje tė
vazhdueshme pėr pėrmirėsimin e sistemit tė bashkėpunimit midis palės
policore dhe sektorėve tė sigurimit dhe pėr nxitjen me forcė tė bashkėpunimit
midis shėrbimeve inteligjente tė vendeve tė ndryshme. Bile, ndokush bėri
thirrje pėr krijimin e qendrės sė posaēme evropiane tė shėrbimit
inteligjent anti-terrorist. Por kėto projekte kanė mbetur vetėm nė letėr
dhe nuk janė konkretizuar anjėherė.
Nė mbyllje; tė tė gjitha kėtyre komenteve mund tė konkludohet: sepse; analistėt
vėnė nė dukje se terrorizmi pėrbėn kėrcėnim pėr paqen dhe sigurimin e Evropės
dhe, bile, tė gjithė botės. Prandaj, sipas tyre vendet evorpiane duhet
tė marrin masa tė pėrbashkėta nė goditjen e veprimeve terroriste. Nė tė
njėjtėn kohė patjetėr duhet i besuar shumė edhe organizimit tė
forcės sė pėrbashkėt Evro- Amerikane kundra terrorizmit, e quajtur "USEUCOM.
Ku eksperienca amerikane nė luftėn kundra terrorizmit ndėrkombėtare,
do tė jap shembullin e saj edhe nė Evropė.
Nė tė njejtėn kohė, zhdukja e bazės
shoqėrore tė terrorizmit dhe zhdukja e varfėrisė, papunėsisė dhe
diskriminimit racial, nacional dhe fetar, domosdoshmėrisht do tė jenė
pjesė pėrbėrėse kryesore tė luftės anti-terroriste.
Shtetet e Bashkuara tė Amerikės mirėpritėn njoftimet pėr hapjen e njė termocentralit nė Kosovė
Washington D.C. Shtetet e Bashkuara tė Amerikės mirėpritėn
njoftimet pėr hapjen e njė termocentrali tė ri nė
Kosovė. Departamenti i
Shtetit, vlerėsoi se termocentrali do tė ofrojė pėrfitime tė mėdha jo
vetėm pėr Kosovėn, por edhe tėrė rajonin. Ky projekt duhet tė jetė
hap drejt arritjes sė ndėrvarsisė ekonomike me pjesėt tjera tė rajonit
citohet njė kumtesė pėr media e Departamentit tė Shtetit.
E
shunė, 31 korrik, 2004Ambasadori amerikan Polt : "E ardhmėja e Kosovės, varet nga plotėsimi i standartėve"
Ndėrkaq,
siē dihet Presidenti i Shteteve te Bashkuara te Amerikes George W. Bush,
caktoi muajin e kalaur nė detyrėn e Ambasadorit tė jashtėzakonėshėm e fuqiplotė
tė SHBA-s, nė tė ashquajturėn S.M.Z - diplomatin e karjeres nga
Ne
kete spirale shkoi nė Beograd diplomati, i karjerės ambasadori Polt.
M Ch. Polt, ka shėrbyer pėr njė kohė tė gjatė nė zyrat e Ministrisė
sė Jashtme amerikane. Para se ai tė merrte detyrėn e ambasadorit
amerikan nė Beograd, mėsohet se ai ishte nė detyrėn Principal
Deputy Assistant Secretary of State, nė dikasterin "Bureau of
Legislative Affairs". Ka punuar nė ambasadėn amerikane nė Gjermani dhe
Zvicėr, si Deputy Chief of
Kush ėshtė shqiptari,
qė udhėheq sot, fushatėn e kandidatit pėr president tė Amerikės nga
partia Demokrate ?

"Duke kėrkuar zgjidhje pėr statusin final tė Kosovės, ne do tė bashkėpunojmė me tė tjerėt nė rajon qė tranzicioni tė jetė sa mė i lehtė", thuhet mė tutje nė deklaratėn e z. Keri.Nė deklaratė theksohet se, nė qoftė se ai do t' fitojė zgjedhjet presidenciale, administrata e tij do t'i kushtojė rėndėsi tė veēantė Kosovės dhe mbarė rajonit tė Ballkanit. "Unė besoj se stabiliteti, demokracia dhe prosperiteti nė Ballkan janė nė interesin mė tė mirė tė SHBA-ve. Administrata ime do ta rivendosė lidershipin amerikan nė Ballkan, posaēėrisht kur ėshtė fjala pėr Kosovėn", theksohet nė deklaratėn e kandidatit demokrat pėr zgjedhjet presidenciale nė SHBA, John Kerry(Xhon Keri).

BEQIR SINA
New York / USA
(Njė bamirės i njohur skocez, bėnė pėrpjekje tė ndihmojė njė familje tė varfėr nga Kosova)
Nga : BEQIR SINA
Edinburgh Sco: Mjetet e informimit, media dhe masmedia skoceze, nė informacionin e ditės sė sotme, shkruan dhe se Michael McKean nga Springfield Terrace, i cili thuhet se ka punuar pėr shumė kohė nė Ballkan, nė kuadrin e Shoqatės Humanitare tė quajtur "Mercy Corps Scotland" ri-kthyer nė qytetin tij muajin e kaluar, ka ftuar, pjesmarrėsit, atletėt dhe tė apasionuarit e vrapimit nė natyrė, qė marrin pjesė nėsėr nė maratonėn vjetore Edinburgh Marathon, tė hidhen nė ndihmė. Pasi sipas tij ky aktivitet duhet shoqėruar me aksionin qė njė pjes e tė ardhurave tė grumbulluara, t'ja kushtojė kėtė vitė, mbledhjes sė ndihmave nė tė holla, e pėrkatėsishtė pėr familjen Zeqiri nga Kosova., Familje, kjo, e cila banon nė kushtet e varfėrisė ekstreme nė fshatrat shqiptare nė malet e Kosovės, kufi me Sėrbinė.
Inspirues dhe
njeriu qė do tė udhėheq kėtė aksion humanitar nė kėtė maraton ėshtė Michael
McKean.(nė foto)
Ai u ka deklaruar pėr
kėtė qėllim gazetarve se :" Kame mė se tre vjet qė punojė me njėrėzit
e dėmtuar nga lufta nė Ballkan - Bosnje, e Kosovė. Kamė punuar gjatė gjithė
kohės me shumė familje tė varfėra, qė jetonė nė kushtet minimale tė
jetesės, dhe e ndjej shpirtėrishtė se sa vuajnė ato sot"
Mirpo, mė vjen keq qė asgjė si dėshmitarė i atyre qė kam parė, nuk arrita tė bėj pėr familjen shqiptare Zeqiri. Mendoj, tha ai, se u erdhi rradha atyre tė cilėt banojnė nė kushte shumė tė vėshtira tė jetesės- familjes Zeqiri. Ata, tė cilėt sot po jetojnė sė bashku nė njė shtėpi jo shumė tė pėrshtashme; dy prindėrit dhe gjashtė fėmijėt, njė djalė ėshtė me karrige-lėvizėse, dy vajza shurdhe dhe memece dhe tė tjerėt me tė meta mendore.

Familja Zeqiri para shtėpisė nė njė fshatė tė thell malor nė Kosovė
Tė gjashtė fėmijėt kanė
tė njėjtėn problem gjenetik(genetic disorder)
Shqetėsimi mė i madh ėshtė
se ata fatkeqėsishtė, nuk kanė as paisjet mė elemntare tė shtėpisė.
Nuk kanė banjo, ujė, ose mobilje shtėpijake, ndihma me ushqime u vjen shpesh
her nga fshatarėt dhe autoritetet lokale. Ata, kanė vetėm njė palė
rroba pėr ndrres, familja ėshtė nėn limitin e kapacitetit tė punės , sa
qė as do t;a imagjinonit se sa e vėshtirė ėshtė jeta e kėtyre njėrėzve nė
Kosovė. Jetė nė kushte tė vėshtira ekstreme, ka thėnė ai duke i
bėrė thirrje me kėtė rastė edhe qytetarve tė tjer tė Edinburgut.
Michael McKean u thėrret tė gjithve pėr tė dhėnė para pėr
kėtė familje nesėr nė maratonėn Edinburgh Marathon .
Me
parat qė do tė mblidhen ėshtė vendosur tė ndihmohet urgjentishtė familja
Zeqiri:
Lidhja me
tubacionin e ujit tė pijėshėm e shtėpisė
Paisja e
Shtėpisė me banjo moderrne.
Sigurimi i tė
gjitha komoditeteve nė mobilimin e shtėpisė Zeqiri
Veshėmbathje
e ndėrresa tė tjera pėr gjithė familjen
Njė lopė, pula,
dele dhe mjetet e nevojshme pėr punimin e tokės
Mjete shkollore,
si dhe ushqime rezerve qė pėrdorin zakonishtė banorėt e kėtyre anėve
Michael, " Shpreson qė t'a kurorėzojė me sukses kėtė aksion humanitarė pėr familjen e vobeket Zeqiri nga Kosova. Mbasi, vetė eksperienca e tij mė qytetarėt e Edinburgut, ka gjetur bujarinė e madhe tė kėtyre njėrėzve, kur po pėr tė njėtėn natyr ndihme, pėr familjet e varfėra nė Bosnje, qytetarėt skocez janė treguar tė gatėshėm e zemer-gjerė nė ndihma . Gjithashtu, ai me anė tė mediave tė ndryshme, thotė se duke pėrfituar nga ky rastė,se u bėnė thirrje edhe tė gjithė atyre qė duan tė ndihmojnė familjet e "kėputura" kosovare, tė dėrgojnė ēfardo lloj ndihme qė munden ata, nėpėrmjet faqes elektronike tė ndihmave pėr Kosovėn, nė adresėn(domain) www.justgiving.com/mckosovo, ose t'i dėrgojnė nė ēek(cheque) Mercy Corps Scotland Michael McKean, 1 Springwood Terrace, Peebles, EH45 9ET.
Arbenori : Me Kosoven shtet dhe i pavarur , Shqiperia ka"shpatullat" e ngrohta
"RD", :
Keni disa ditė qė jeni larguar nga Shqipėria, ndodheni pėr viztė nė SHBA-s,
si po i pėrcillni zhvillimet mė tė fundit, nė tė dy kampet politike ?
Z. P. Arbėnori : E parė nė ēdo aspekt njė koment pėr
sejcilin kamp nė Shqipėri, ėshtė se ē'do zhvillim atje ėshtė ende i
paqartė. Ose mė mirė tė themi; qė ne vetė i kemi mjaft tė qarta , por
se atje kurr nuk mund tė bėshė pėrcaktime kaq tė pėrgjegjėsishme.
Sepse, aktualishtė atje lufta kryesore ėshtė lufta jonė, lufta pėr
votėn e lirė tė ndershme. Tė vetmin pėrcaktim, qė mund tė bėjė me pėrgjegjėsi
pėr nė Shqipėri, ėshtė se: nė Shqipėri, gjithēka mund tė ketė,
por kurr nuk ka votė tė lirė e tė nderėshme, nuk ka demokraci, pėr sa
kohė nė krye tė Qeverisė, tė jetė Fatos Nano. Gjėrat atje do tė
ndryshojnė e lėvizin nė mėnyrė marramėndse, dhe se atje pėr ditė do tė
kemi zhvillime tė reja dhe tė ēuditėshme.
"RD",: Njė
faktė lidhur me kėtė pytje qėndron nė atė se atje u vodhėn votat hapur edhe
brėnda parlamentit, siē qe rasti i votimit pėr tė burgosurit dhe tė presekutuarit
.
Z.P. Arbėnori :
Arrita para kėtij votimi tė mbledh firmat e
deputeteve pothuajse nga tė gjitha partitė. Kuptohet, se deputetėt e
djathtė kanė qėnė mė unanim. Por, duhet theksuar, se kemi pasur
fatin qė tė mbledhim firmat edhe nga disa deputet tė majtė.Tė cilėt, e
kuptojnė se kjo ėshtė njė ēėshtje e nevojėshme dhe e ligjėshme tėrėsishtė
e zgjidhėshme. Fatkeqėsishtė, e ideologjizuar deri nė "palcė" Qeveria
shqiptare, nuk e ka kurajon dhe kėtė mendim, pėr t'a zgjidhur drejt kėtė
problem me tė presekutuarit dhe tė burgosurit . Ajo, me qėllim e ka
shtyrė disa her mė parė kėtė ligj duke gjetur shkaqe pas shkaqeve,
si e si t'a vonjė sa erdhi deri kėtu, pikėrishtė tek votimi me
mashtrimin e votės.
Fatos
Nanos, pėr kėtė i dėrgova disa letra, duke i kėrkuar tė vėrė
njė pėrqindje tė caktuar marrė nga buxheti shtetrorė nė favorė tė
burgosurve dhe tė presekutuarve politikė. Nė bazė tė nenit 44 tė
Kushtetutės tė nenit 57 tė Kodit Penal, tė cilat, parashikojnė dėmėshpėrblimin
e njėrėzve, tė cilėt kanė vuajtur dėnimin pėr bindjet e tyre politike e
fetare. Pra pėr tė gjithė ata qė kaluan vuajtjen fizike, torturat, janė
pushkatuar, ose kanė vdekur nėpėr kampet dhe burgjet e diktaturės
komuniste. Sigurishtė, qė ėshtė bėrė njė luftė e madhe, njė luftė e
gjithėanėshme, duke shfrytėzuar edhe ekcesin mediatik, peticionet e
mitingjet, duke treguar se partia Demokratike, e ka pėrkrahur dhe e pėrkrahim
kėtė shtres, deri nė realizimin e drejtė tė kėrkesave tė tyre. Nė fund
rreth kėsaj pyetje do tė shtoja, megjithse kjo ėshtė njė problem i gjatė,
ai ėshtė njė problem qė pa u zgjidhur nuk humbet kurrė.
""RD",:
: Zoti Arbėnori, tė njėtin fatė pėsojė
para disa muajve edhe njė Rezolutė e kėrkuar nga Partia e Legalitetit dhe
Balli Kombėtar, pėr njohjen nga shteti shqiptarė, tė ēėshtjes Ēame.
Nė kėtė mėnyrė sipas meje kjo ēėshtje, kėrkon lėvėrimin e madh tė
saj nė tė gjitha format demokratike e qytetare nė mbrojtje tė tė
drejtatave e lirive tė njeriut nė botė. Duke dalė para kryeministrisė,
preisdencės me protesta paqėsore, pėr tė kėrkuar nė fillim nga
Qeveria jonė dhe shteti Shqiptarė, t'a njohė kėtė ēėshtje, pastaj
t'ua kėrkojmė Qeverisė e shtetit grek e organizmave ndėrkombėtare. Ose,
t'a ēojmė kėtė ēshtje deri nė bazė tė konventave ndėrkombėtare
. Ēėshtja Ēame, ėshtė pjesė e pandar e historisė sonė. Pasi dihet
mirė se si janė keqtrajtuar e grabitur ēamėt e pėrzėnė me
forcė nga shtėpitė dhe trojet e tyre, nė Greqi. Mė duhet tė nėnvizojė,
se gjatė peruidhės sė Qeversijes sė partisė Demokratike, kjo ēėshtje ėshtė
vėnė pėr diskutim disa herė qoftė nė rang kryeministrash, parlamentare
dhe takime tė tjera midis dy vendeve.
"RD",:
: Kėto ditė ėshtė Kongersi amerikan ai qė
ka thirrur njė seancė dėgjimore me Komisionin e Helsinkit tė kėtij
Kongresi, me temėn :"Demokracia nė Shqipėri", a keni ndonjė
koment ?
Z. P. Arbėnori : Si jo ! Kjo seancė pėr kėndėvėshtrimin tim ėshtė hapja dhe sensibilizimi mė serioz qė i bėnė mbas 7 - 8 vjeteve, administrata amerikane, problemeve tė mėdha qė ka Shqipėria sot. Kjo seancė ėshtė shumėpritur dhe e rėndėsishme, e pėrcaktuese nė qėndrimet qė do tė mbaj nė tė ardhmen, nga konkluzionet qė do tė nxjerr mė pasė administrata amerikane, nė lidhje me Shqipėrinė. Problemet, me tė cilat po ballafaqohet demokracia e brishtė nė Shqipėri, tani pėr herė tė parė prej kur edhe socialistėt erdhėn nė pushtet me anė tė dhunės dhe vjedhjes sė votės sė lirė tė shqiptarve, shtrohen hapur pra , para institucioneve mė tė larta amerikane, Kongresit amerikan, Senatit dhe Qeverisė amerikane. Seanca dėgjimore do tė tregojė edhe njė her ndėrkombėtarisht, duke u vėrtetuar me dėshmi reale, se kush ėshtė penguese e reformės zgjedhore dhe votės sė lirė dhe se kush po i pengon reformat nė Shqipėri. Kėtė dėshmi mė parė e kanė demonstruar institucionet ndėrkombėtare nė Europė, pėrmes raporteve tė Kėshillit tė Evropės (KE) si dhe OSBE-sė. Tani- faleminderit i erdhi rradha edhe shtetit mė tė fuqishėm tė botės, simbol i demokracisė dhe i lirisė sė fjlalės dhe tė drejtave tė njeriut tė dėgjojė pėr Shqipėrinė dhe mė pas t'a thotė vet ajo fjalėn e sajė.
Ēėshtja
e demokracisė nė Shqipėri sot, ėshtė njė ēėshtje kardinale, e cila
lidhet ngushtė me vizionin demokratik nė Ballkan. Ajo i hap rrugėn
zgjidhjes sė shumė problemeve edhe nė Kosovė, nė Maqedoni e Mal tė Zi ,
Preshevė, Bujanovc e Medvegje. Njė Shqipėri e fortė dhe me tė vėrtet
demokratike, pėrforcon dhe shtynė shumė pėrpara ēėshtjet e pazgjidhura tė
shqiptarve nė trojet e tyre etnike dhe ndihmon nė mėnyrė tė
padiskutueshme vetė Shqipėrinė drejt Europės, aty ku e meriton e ka vendin.
"RD",:
: Sa besoni ju pra, se nė Shqipėri mund tė
mbahen zgjedhje tė lira e tė ndershme, dhe Shqipėria tė dėshmoj kėtė qė
thatė ju zoti Arbėnori ?
Z. P. Arbėnori : Gjatė kėtyre viteve kemi parė disa herė zgjedhje nė Shqipėri, tė cilat asnjėher nuk kanė qėnė as tė lira dhe as tė ndershme. Unė kryesojė njė forum pėr tė drejta e njeriut dhe kundra dhunės policire si dhe bėjė pjes nė Komisioni paralamentarė pėr tė drejta dhe liritė e njėriut nė Shqipėri. Si nė forumin qė bėjė pjes edhe nė Komisionin paralamentar e kamė thėnė vazhdimishtė fjalėn time pa frikėnė ēdoinstitucion tė vendit dhe ndėrkombėtar .
Njėkohėsishtė me argumnte dhe dokumente te faktuara filmike dhe fotografike tė shoqėrura me inetervista me njėrėz tė goditur nė kėto zgjedhje vetėm se kanė qėnė antarė tė komisionit pėr opozotėn nė Shqipėri. Njėkohėsishtė, kemi parqitur edhe denoncuar nė ēdo instutcion ndėrkombėtar vjedhjen, dhunėn dhe mashtrimin e pushtetarve me votėn e lirė tė shqiptarve.
Sepse ėshtė njė diēka qė flet vet nė kėt aspekt, tė vrarė jemi ne , tė
vjedhur jemi ne, tė dhunuar nga pozita jemi ne. Vetėm gjatė kėtyre
zgjedhjeve qė janė mbajtur nė kėto shtatė - tetė vjetėt, janė vraė
30 aktivistė tė shquar demokratė, dhe mbi dy mijė tė lėnduar e keqė
-trajtuar keqazi nė Tiranė, Shkodėr, Korēė, Gjirokastėr, Fier, Tropojė
, Elbasan e tjer vetėm se kanė dashur tė mbrojnė me manifestime paqėsore
votėn e lirė e tė ndershme nė Shqipėri. E bėra kėtė tablo pėr t'ju pėrgjigjur
pyetjes suaj se nuk ka zgjdhje tė lira e tė ndėrėshme, kur nė pushtet qėndron
me votėn e vjedhur e tė dhunuar . Por edhe i bėsojė popullit shqiptarė, i
cili ka dėshmuar disa herė me anė tė protestave paqėsore tė cilat kanė
qnė nga mė tė mėdhat tė zhvilluara ndonjėher, se populli i ndershėm
e demokratė, nuk pajtohet kur me kėtė fenomen tė dhimbėshėm tė
politikės nė Shqipėri.
"RD",:
: Deshim tė dinim nė se ka mundėsi si po
punohet nga ju pėr tė ringjallur besimin dhe shtyrė njėrėzit drejt tė
ardhmes sė demokracisė nė Shqipėri ?
Z.
P. Arbėnori : Ne kemi punuar dhe po punojmė gjatė gjithė kėsaj
kohe nė opozitė , qė t'i kthejmė popullit demokratė, besimin tek vota e
lirė dhe e ndershme nė rradhė tė parė. Pasi ne jemi i vetmi vend nė botė
ku shqiptarėt i tremben votės sė lirė. Pra ne garatojmė se do tė vijmė
nė pushtet, vetėm me votėn e lirė e tė ndershme e jo me votėn e dhunės
policorė, tė vjedhur dhe tė dhunuar. Dhe nuk jemi aspak eforik e tė
krenohemi mė punėn e vėshtirė qė kemi bėr deri tani. Pasi ēdo njėri
duhet t'a dijė mirė dhe t'a kuptojė mirė se ēdo tė thotė jesh nė
opozitė nė Shqipėri: me socialistėt, e me Fatos Nanon mbi krye.
"RD",: : Ku
e shihni ju Kosovėn...?
Z. P. Arbėnori : Kosovėn, ne e shohim vetėm nė Europė dhe tė pavarur. Pėr tė qėnė sa mė real duhet pranuar seprej krijimit tė partisė Demokratike, kjo parti ka qėnė gjithmon nė favor tė Pavarėsisė sė Kosovės. Dhe nuk kemi qėnė vetėm me fjalė, kėtė e ka treguar dhe koha , pasi pati edhe shqiptarė nga Shqipėria, qė derdhėn gjakun dhe dhanė jetėn pėr lirinė e pavarėsinė e Kosovės. Veē kėsaj, kemi pėrkrahur tė gjitha inisiativat dhe marrėveshjet si brėnda dhe jashtė Kosovės. Ato nė rafshin ligjor dhe ato nė rafshin moral dhe organizativ. Tė gjitha kėto, i kemi bėrė tė ndihmojmė popullin e Kosovės, tė lirohej nga pushtuesi shovinistė qė kėrkonte t'a zhdukte popllin shqiptarė tė Kosovės. Jemi ne ata qė dolėm me slloganin nė kohėn e luftės, "Njė Komb njė Qėndrim".
Ne kurr nuk e kemi mohuar se Kosova, ka tė drejtėn e saj tė vendosė pėr pavarėsinė e saj, pėr tė jetuar e lirė dhe e pavarur. Sepse, kjo ėshtė njė e drejt qė Kosova e fitojė me gjak dhe e ka merituar. Dhe kurr nuk kemi ndjekur njė qėndrim paternalistė, qė t'i themi Kosovės, tė bėhet si themi ne. Pavarėsia e Kosovės, ka qėnė dhe ėshtė nė qėndėr tė punės sė partisė Demokratike. Me Kosovėn e shtet demokratik e tė pavarur , Shqipėria, ka "shpatullat" e ngrohta dhe ka mė shumė siguri nė ēdo vėshtrim. Pasi me Kosovėn shtetin e pavarur, ne kemi njė shtet vėllazėror, shtet tė njė gjaku, nuk kemi mbi krye njė shtet armik. Ne me Kosovėn, e pavarur shohim shkuarjen e tė gjithė shqiptarve, nė familjen Europjane.
Pėrgatiten
Halil RAMA & Beqir SINA
Flasin
"ambasadoret" e shpreses se madhe te Seances Degjimore: "Ishte
nje mesazh i mire per demokratizimin e Shqiperise"
Gazeta jone,
e cila e ndoqi me vemendje kete seance degjimore, ne nje nga mejediset e
saj ne sallen e Kongresit( 334 Cannon House Office Building) u
kerkoje disa prej referusesve dhe disa pjesmarresve te kesaj deshmie nga
nje koment te tyrin rreth kesaj seance.
Ambasadori
Osommo Lipponen(,Head of OSCE Presence in Albania)
na tha se: " Ne pergjigje te pyetjes suaj me lejo t'ju praraqes
raportin tim qe bera ne kete seance degjimore. Atje, ju mud te gjeni dhe paqyroni
ate зka dhe ju u intereson rreth kesaj pyetje. Por, i besoje
shume kesaj seance dhe jame i sigurte se ajo do te "lexohet" mire ne
Shqiperi. Ne kete kontekst, besoj, tek mesazhi qe dha kjo senace degjimore, tek
te gjith partite politike ne Shqiperi. Ajo, mendoje une duhet marr edhe si
nje shance i mire, qe favorizone njekohesishte demokracine dhe u jep
shtytje procesve ne vend duke i kuptuar mire ato з'ka u deshmuan.
Shierly
Cloyes - Dioguardi, Keshilltare e Зeshtjeve Ballkanike ne Ligen Qytetare
na tha se ishte e impresionuar nga zhvillimi i kesaj seance. Ajo vlersoje shume
menyren se si u trajtuan problemet qe ka vendi yne. Cloyes- DiouGardi qe eshte
nje aktiviste e njohur e зeshtjes kombetare veзoje fjalen e zotit
Mediu ne deshmi i cili me objektivitet shfaqi mendimet etija edhe per Kosoven.
Fatmir
Mediu kryetare i Partise Republikane deputet i Parlametit shqiptare, u
shpreh se " Seanca degjimore ishte nje perpjekje e madhe e opozites
shqiptare. Nje pune e mire e bere nga dy kryesuesit e kesaj seance degjimore,
kongresitet Christopher Smith dhe Frank Wolf. Si dhe vemendjen e madhe te disa
kongresmenve te tjere per sa i perket realitetit ne Shqiperi. Ajo qe do te
theksoja qe eshte gjeja me problem deri tani eshte ajo e zgjedhjeve te reja. Kjo
natyrishte eshte e lidhur me luften e trafikut ilegal te qenjeve njerezore dhe
korrupsionit si dhe nje veshtrim me i thell dhe konkret i Adiministrates
amerikane e Kongresit per situaten ne Shqiperi. Per faktin se krimi i organizuar
i ludhur ngushte me Qeverine shqiptare, asnjeher nuk do te lejoje te behen
zgjedhje te lira e te ndershme. Maxhoranca socialiste(PS) kerkon te perfaqesohet
drejteperdrejt ne Parlament , prandaj kerkohet vemendja dhe angazhimi i te
gjitha forcave politike shqiptare dhe i te gjitha organizamave nderkombetare.
Opozita e pozicionuar mire perpara ketyre problemeve me maxhorancen socialiste,
ka nje fokus te qarte te marredhenjeve me SHBA dhe me problemet qe perballet
Shqiperia, duke gjetur njerzit e duher te angazhuar ne kete proces.
Kjo
seance degjimore kurre nuk duhet pare si nje moment propogandistike, pasi besoje
se kjo faze tek shqiptaret eshte e tjekaluar. Ajo duhet te ndjek nje rruge
e cila ka filluar mendoje prej takimeve qe pata keto dite, me senatoren Hillary
Rodham Clinton, senatorin Chumer, kongresmenet Chris Smith dhe Frank
Wolf e tjer .Natyrishte, duhet bere edhe nje kombinim i mire e strategjesie
se si duhen ndertuar marredhenejet e opozites me institucionet
nderkombetare, veзanerishte me Kongresin Amerikan dhe strukurat e
Europiane e OSBE.
Ne
mendojme se a ardhmja e politikes shqiptare, eshte ajo e te drejtes se зdo
shqiptari per te jetuar ne nje vend demokratik ku te garantohet vota e lire, te
behet lufte e pakompromise me krimin e korrupsionin dhe si pjese e politikes ne
ti sherbejme qytetarit shqiptare pavaresishte se ku je ne pozite apo opozite.
Duke krijuar nje raporte te drejte me te gjithe ata qe te kane zgjedhur.
Ndersa
per Martin Vulaj Drejtor Egzekutive i
Keshillit Kombetare Shqiptaro - Amerikane na tha se : " Do
te ritheksoja fjalet e kongresmenit Frank Wolf : "Kjo ka qene
seanca me e mire ne kuptimin e permbajtjes dhe te gjeresise qe pati ne trajtimin
e problemeve ne Shqiperi. Ne kuptimin e trajtimit real te problemit ne Shqiperi,
probleme qe dalin nga vete gjendja ne te cilen eshte Shqiperia sot. Kjo seance i
tregoje Shqiperise, se ka dy sfida te medha perpara: sfida per te arritur
zgjedhje te lira ne vitin e ardheshem dhe sfida qe ka Shqiperia, me trafikun e
paligjeshem dhe me korrupsionin. Keto, pra, jane dy gjerat me te
rendesishme te trajtuara sot, ne kete senace degjimore.
Erion
Velijaj Drejtor Ekzekutiv i levizjes MJAFT,
i cili dukej pak si i "emocionuar" na tha se" Kjo ishte
nje ngjarje me interes per Shqiperine. Ka shtate vjet qe nuk ka pasur nje
njgjarje te till prandaj mendoje se ja dolem te veme ne pah realitetin e hidhur
shqiptare, para Kongresit Amerikane. Ky duhet pare si nje lajme i mire ,
pavaresishte se aty ato qe u thane detyrimishte nuk ishin pozitive. Besoj, qe
presioni qe ushtrojme ne brenda ne Shqiperi, si shoqeri civile, e kombinon
presionin qe mund te ushtroje edhe presioni absolut qe mund te ushtroje vet
qeveria amerikane, besoj se mund te sjell shume ndryshime ne permisimin e
situates ne Shqiperi. Qofte ne зeshtje te tilla si korrupsioni, apo ato te
zgjedhjeve, qe jane dy зeshtje kritike dhe te domosdoshme per tu zgjidhur.
Shpresojme qe ky presojne i kombinuar siз ishte kjo seance degjimore te
prodhoje tashme nje rezultat te deshirueshem.
Pika
me pozitive e kesaj seance degjimore, ishte inkurajimi qe i dha Kongresi, ketij
grupi shqiptaresh. Deshmia frymezon shoqerine civile, dhe i jep krahe asaj te
ndjek kete rruge dhe mbi te gjitha ajo percaktoje qarte kush jane faktoret ne
Shqiperi. Ne nje fare menyre kjo seance ka shume ngjyra qe prej shume kohesh
mbulloheshin me fasada diplomatike. Edhe ne te ardhmen jemi te vendosur ne dy
shtylla: ne luften kundra korrupsionit dhe arritjen e zhvillimit ne
Shqiperi, te zgjedhje te lira e te ndershme.
Ne
patem rastin ti drejtojme pyetje edhe zotit Hasan Metuku, sekretare i Gjenerates
se Re Shqiptare ne Amerike: Zoti Metuku , a mendoni ju se
Gjenerata e Re Shqiptare ishte nje "katalizatore" e kesaj seance
degjimore?
Metuku,
thote qe sigurishte po, qe NAG, ka dhene ndihmesen e saj ne mbledhjen e
fakteteve dhe te shume problemeve, qe e shqetesojne vendin tone. Ndaj organizata
jone jo vetem sot qe po thoni ju ka luajtur rolin qe takon ne kete drejtim, por
ajo ka qene prej krijimit nje faktor i cili eshte kthyer me fytyre nga Shqiperia,
Kosova e Зameria. Por, sot ne veqanti ne kete seance degjimore, ku u vune
ne diskutim siз patem rastin te shohim nje shoqeri te hapur qe kerkon me
ngulm zhvillim, zgjedhje te lira e te barabarta, at'here edhe ne i vetes si
detyre qe edhe ne si organizate te siguronim informacionin e nevojeshem per t'ju
a ofruar ligjevenseve amerikane, antare te Komisionit te Helsinikit ne Kongresin
amerikan.
Kjo senace degjimore, veз nje "shuplake" per Qeverine e Tiranes, kishte nje deshmi qe i tha Qeverise, se ajo duhet te njohe korrupsionin galopant deri ne kupolen e kesaj Qeverie dhe kryeministrit vete(Fatos Nanos). Kete fakt te pamohueshem, ajo tani duhet t'a parnoje, pasi ne Kongresin amerikan deshmuan organizata joqeveriatre te pavarura, tek treguan se ne Shqiperi, pra ka shkelje te te drejttave themelore te njeriut, shtypet me te gjitha format opozita shqiptare dhe vidhet vota e lire e votuesit shqiptare. Kete e perforcoi edhe kryesuesi i kesaj seance kongresmeni Smith kur deklaroje se ne vitin 2001 me se 10% e votave te votuesve shqiptare nuk jane numeruar, зka do te thote se 10% e votuesve shqiptare jane zhdukur nga e drejta e votimit, nga Socialistet(PS) ne pushtet. Ndersa, nje зeshtje tjeter e rrahur ne kete seance degjimore ishte ajo e trafikut te qenjeve njerezore, femrave dhe femijve. Dhe, seanca i drejtoje"shigjetat" per kete fenomen nga Qeveria, policia dhe strukturat shtetrore. Se fundi menodj si konkluzion : qe Shqiperia, nuk mund te aderoje ne strukturat Euro Atlantike, NATO dhe BE, ne se ajo nuk garanton zhvillimin e zgjdhjeve te ardheshme te lira e te ndershme, nuk do t'i thote ndal krimit e korrupsionit, droges e trefiqeve ilegale.
"Shqipėria dhe Greqia 1949 - 1990, Paqja e Vėshtirė" libri, qe sfidon shtetin dhe instutcionet e Qeverisė sė Shqipėrisė
Nga Halil Rama & Beqir SINA
Eastchester
Bronx NY : Bashkėsia shqiptare nė Amerikė, po sfidonė nė mėnyrė
teper dinjitoze dhe krenare shtetin mėmė. Pėrmovimi i librave, vlersimi e
ndihma qė shqiptarėt e Amerikės, po u japin , shkrimtarėve, poetėve
, prozatorėve, tregimtarėve dhe mjeshtėrve tė letrave shqipe, janė shumė
mė tė susksesėshme dhe mė tė rėndėsishme, se sa ndoshta do t'a bėnte
njė gjė tė tillė, vetė shteti mėmė, pėrkatėsishtė instutucionet
e saj kulturore e artistike. Tė cilat, jo vetėm e kanė lėnė nė
harres shkrimtarin dhe artistin shqiptarė nė diasporė, por as qė mendohet
se ata mund tė sposorizojn ose ndihmojn ndonjė syresh nė krijimtarinė e
tyre, nė mėrgim. E parė kjo nė ēdo kėdėvėshtrim, na bėnė tė
themi neve kėtu pėrtej Oqeanit, se jeta kulturore e artistike e
shqiptarve nė Amerikė, me vet kurajon, dhe potencialet e saj qe ka bashkėsia
shqiptare, nga dita- ditės, po shėnon hapė pasė hapi, ngjarje tė
rėndėsishme nė fushėn e letrave shqipe; nė ato tė kulturės, e artit tė
kulluar kombėtar.
Mė i fundit nė kėtė pėrcaktim ėshtė libri i Beqir Metės, "Shqipėria dhe Greqia 1949 - 1990, Paqja e Vėshtirė", vėllimi i dytė, i studimit shkencor mbi marrėdhėnjet greko-shqiptare. Libėr qė hedh dritė pastėr mbi ngjarje tė "pluhurosura" dhe tė "baltosur" nga ana e tė dyja Qverive, nė periudha tė ndryshme. Parė ato, gjithmonė nė shikimin e trajtimin e kėtyre marrėdhėnjve shumė tė ndėrlikuara. Vepra, e sapo botuar ėshtė vlersuar mjenjėher nga kritikėt, lexuesit e parė, dhe recensuiesit brėnda dhe jashtė atdheut. Pėr mė shumė si njė studim autenik i dokumentuar pėr subjektin qė trajton. Vepra ėshtė e mbėshtetur krejtėsishtė nė hulumtimet e autorit nė arkivat shtetrore, shqiptare, amerikane, angleze e turke. Ky libėr, pėr herė tė parė u jep pėrgjigje shkencore shumė ēėshtjeve, deri tani tė pa sqaruara mbi marrėdhėnjet greko - shqiptare.
Libri i Metes
Inxh Agim Karagjozi, kryetarė i Federatės PanShqiptare tė Amerikės VATRA,
i cili hapi pėrmovimin e librit tė Prof. Dr. Beqir Meta: "Shqipėria
dhe Greqia 1949 - 1990, Paqja e Vėshtirė", e cilėsojė kėtė
ditė, si njė ditė tė zgjedhur, si njė ndėr ditėt mė shumė tė
gėzueshme tė tij dhe shiptarėve ndoshta nė Amerikė. Pasi, me
kontributin e pamohushem tė vatranėve, e kryesishtė tė bizensmenve
Zef Balaj dhe Hysen Blloshmi, zoti Meta, pėr rreth 8 vjet sa u bė edhe mikė
i vatranve nė Amerikė, shkruajti njė veper nė dy vėllime, me vlera tė mėdha
kombėtare, duke hedhur poshtė me argumenta tė forta, tė gjitha pretendimet
disa vjeēare greke, ndaj Shqipėrisė sė Jugut.
Ndėrkaq, n/kryetari i Vatrės Dr Gjon Buēaj moderatori i pėrmovimit tė
librit, e vlersojė librin dhe punėn e autorit, jo vetėm me rėdėsinė
qė ka ky libėr nė aspektin politiko-gjeografik, por edhe nė atė tė
interesimit qė ka ngjallur ky libėr, nė mėrgatėn shqiptare nė Amerikė.
Shkrimtarė, politikanė, analistė, itelektual, inxhinier, doktor student dhe
biznesmenėt, janė audienca kualitative e dhėnjes sė"notės" sė
kėtij libri, mendon Dr Gjon Buēaj.
Megjithatė, tha ai pa u zgjatur recensuesit dhe diskutantė e ndryshėm
qė do tė marrin fjalėn, janė ata qė jo vetem do tė plotėsojn atė
ē'ka nuk ėshtė thėnė pėr kėtė libėr, por qė do tė na e sjellin
me vėshtrimet e tyre kritike e analitike, rreth librit, dhe tė reja nė fushėn
e marrdhėnjeve tė vėshtira greko-shqiptare.
Ndoshta nga qė libri, ka prekur nė veqanti anėn me delikate tė marrėdhėjve
shqiptaro - greke, ato diplomatike!?! Ish ambasadorit tė Shqipėrisė nė
OKB, shkrimtarit dhe dramaturgut Pėllumb Kulla i'ju dha fjala i pari. Prof.
Meta , tha Kulla, sjell me librin "Shqipėria dhe Greqia 1949 - 1990,
Paqja e Vėshtirė", njė kapitull tė veqantė tė marrėdhėnjeve
greko-shqiptare , nxjerrur me mjeshtėri e kujdes nga arkivat diplomatike
amerikane e tė huaja. Libri ka njė studim tė thellė dhe konkretė. Vlerat
e tija konsitojnė nė katėr pika: Rrokja e menjėhershme e temės, Gjuha e
thjesht dhe e kuptueshme, Qėndrimi dhe gjetja e fakteve, Objektiviteti i
studimit tė tij. Libri ėshtė njė progres nė kėndėvėshtrimin e marrėdhenjeve
shqiptaro-greke.Libri, ėshtė njė luftė shkencore por gjithėsesi popullore
dhe e flakėt. Trajtimi i fakteve dhe kėmbėngulja nė mbledhjen dhe gjetjen
e tyre, bėnė qė pala kundėrshtare tė shikohet e lexohet mė vėmndje,
pėr t'a kupėtuar mė mirė. Sepse, tema tė tilla i kanė lėshuar fre
shpeshėher, spekullimeve nė emėr tė dashurisė pėr kombin dhe atdheun. Kėsaj
populli ynė i thotė, tė ngopesh me lugėn e zbrazėt. Spekullime tė tilla
kanė pjellė fanatizėm, dhe, nuk kanė sjell asgjė tjetėr veē
trubullirave dhe kanė shtuar numėrin e kokave tė nxehta, tha Kulla.
Mbledhja
e informacionit ėshtė bėrė nė shumė arkiva diplomatike dhe institucione shtetrore
tė Shqipėrisė, Greqisė, SHBA, Turqisė dhe Anglisė
Libri
i Prof. Dr. Beqir Meta: "Shqipėria e Greqia 1949 - 1990, Paqja e vėshtirė"
pėr recensuesin Anton Cefa, editor i gazetės"Dielli", ose siē
mund t'a quajmė ne nė diasporė, zėri i vatranėve nė njė
shekull tė tėrė, ngėrthen nė vetvete, adhedashurinė, patriotizmin,
dhe, dėshirėn e madhe pėr tė nxjerr tė vėrtetėn nė dritėn e marrėdhėnjve
greko - shqiptare. Vepra e Metės, sipas tij i ka tė gjitha
treguesit dhe referimet, pėr nga letėrsia historike, e parė si vepėr
madhore. Mbledhja e informacionit, ėshtė bėrė nė shumė arkiva
diplomatike dhe institucione shtetrore tė Shqipėrisė, Greqisė, SHBA,
Turqisė dhe Anglisė. Vend tė rėndėsishėm zėnė hartat dhe skicat, tė
konsideruar si boshti themelor i marrėdhėnjeve, mes kėtyre dy vendeve dhe
fakti kryesorė pėr tė hedhur poshtė pretendimet greke. Zoti Cefa , i cli
ėshtė edhe shkrimtarė dhe gazetarė i njohur nė bashkėsinė shqiptare, mė
poshtė bėri njė analizė tė hollėsishme e shkencore tė librit.
Recensuesi Cefa, u ndal gjatė tek, kapitulli i fundit, qė ėshtė
mė interesanti pėr ne diasporėn. Aty, tha Cefa, ne do tė gjejmė
ballafaqimin shqiptaro - grek nė diasorė, prej 1949 deri nė 1990.
Autori, paraqet pikpamjet organizative tė diasporave shqiptare nė Amerikė,
Kanada, Turqi, Francė, Itali, Australi e Argjentinė. Veēori i pėrgjithėshme
e diasporės shqiptare shkruan
Duke e vlersuar atė nė aktivizimin e saj pėr mbrojtjen e integritetit
tokėsor tė atdheut, dhe, pėr pėrpjekjet e kėsaj diaspore, kundra politkės
aneksioniste greke, ndaj vendit tonė. Tregohen, qartė mė pasė pėrjekjet e
Qeverisė komuniste, pėr t'a pėrēarė diasporėn, me qėllim qė t'a fusė
atė nė rrugėn e dogmave tė saja ideologjike. Ata u pėrpoqėn tė
shkatėrrojė trurin dhe zemėrėn e shqiptarve tė Amerikės, qė ėshtė Federatėn
PanShqiptare VATRA, por, nuk i'a arriti, u shpreh editori i gazėtės Dielli z
Anton Cefa, gazetar e shkrimtarė shqiptarė, nė Amerikė.
Pėr,
ish gazetarin e "Zėrit tė Amerikės" studiuesin dhe publicistin e
vjetėr tė bashkėsisė shqiptare, zotin Idriz Lamaj, libri i Metės ėshtė
me tė vėrtet njė vepėr shkencore e pakonstetueshme. Kapitulli i
fundit, edhe sipas kėtij vlersohet ku trajtohet vija politike e
Komitetit Shqipėria e Lirė dhe Qeverisė Amerikane. Kėtu, zoti Lamaj u ndal
tek Komiteti Shqipėria e Lirė, dhe informacioni qė ky Komitet, u jepte ēdo
vitė nė zyrat e Qeverisė amerikane dhe asaj tė Kombeve tė Bashkuara.
Libri duhet tė ishte promovuar mė parė nė Shqipėri !?!
Zotėri, Idriz Lamaj, gjeti mė tej fakte, pėr tė thėnė se libri ėshtė i mbėshtetur nė tė dhėna tė gjithėanėshme historike, pėr tė dy vendet. Gjė qė pasqyronė qartė , armiqėsin dhe aventurat e shtetit grek, ndaj popullit dhe shtetit shqiptarė. Tė cilat, populli ynė i ka paguar dhe do t'i pagojė edhe mė shtrėnjėtė, nė se shteti shqiptarė vazhdon avazin e vjetėr nė bėrjen e marrėdhėnjeve me Greqinė. Ndėrkohė, mėsojmė sot me anė tė kėtij pėrmovimi se libri, ėshtė njė sfidė e madhe, edhe pėr Ministrinė e Jashtėme tė Shqipėrisė, akadaminė e shkencave tė Shqipėrisė, Ministrisė sė Kulturės dhe institucionet kulturore e artistitke tė Shqipėrisė. Sepse, autori i kėtij libri, duhej tė ishte i nderuar dhe i rrethuar prej diplomatėve, politikanėve dhe studiuesve shqiptarė nė atdhe, dhe jo ai tė ndodhet kėtu, nė njė vend tė vogėl shqiptarėsh. Nė njė vend, qė gjen veē vullnetin e mirė, dhe, qė ska asgjė nė dorė pėr tė ndryshuar fatet nė situatėn e nder tė atdheut, pėrfundojė zotėri Idriz Lamaj.
Kryetari
i degės sė LDK-s pėr Nju Jork e rrethinė zotėri Agim Rexhaj, foli nė emėr tė
degės sė LDK-ės qė ai udhėheq. Ai e quajti librin e Metės, mbi tė
gjitha si njė studim nga mė seroizėt nė "fushėn" e marrėdhėnjeve
tė vėshtira shqiptaro -greke. Studimi i Metės, nė libėr theksojė Rexhaj,
na plotėson atė boshėllėkun e madh nė fushėn e studimeve hsitorike
tė kėtyre marrėdhėnjeve, tė zbehura dhe tė injoruara nga Qeveria e Enver
Hoxhės, e pasardhesve tė tij. Autori i librit "Shqipėria e Greqia 1949
- 1990, Paqja e vėshtirė" i sheh tė gjitha faktetet nė dirtėn e
raporteve tė gjėra, me argumenta shumė interesante.
Nė kėtė pėrmovim mori pjesė edhe deputeti i Shkodrės,
"Mandela i Shqipėrisė" zotėri Pjetėr Arbėnori. Arbėnori, pasi
falenderojė autorin dhe e pėrgėzojė atė pėr librin, tha se:"Marrėdhėnjet
greko shqiptare me kontributin dhe rolin qė kanė dhėnė shqiptarėt nė
ngritjen e kėtyre marrėdhnėjve, pothuajse kanė ndryshuar shumė. Shėmbull,
solli ai ish Kryeminstrit grek, qė e gjeti Greqinė nė stadin
mė tė avancuar tė marrėdhnjeve me Shqipėrinė, flet pikėrishtė pėr kėto
ndryshime. Ai doli me tezen se Europa ka ndryshuar dhe ka njė shikim
krejt tė ri nė marrėdhėnjet ndėrshtetrore. E parė nė njė vėshtrim tė
librit tė Metės, mendoj se do tė jetė, shumė mė mirė qė tani kėto
marrėdhėnje tė trajtohen me forcėn e kėrkimeve arkivore tė kėtij libri,
me tė gjitha detajet nė marrėdhėnjet tona, me grekėrit nė sferėn
e interesave tė ndėrsjellta.
Sali Bollati hoqi paralele tė "hidhura" nė trajtim e marrėdhėnjeve greko shqiptare, nė trajtimin e tyre nga ēdo Qeveri dhe diplomaci shqiptare. Ai fajėsoj pėr mos pėrgjegjėsi nė raste tė veqanta, tė gjitha institucionet nė pėrballjen me kėtė ēėshtje ndėrmjet Athinės e Tiranės duke futur nė mes ēėshtjen ēame. Ndėrsa, zonja Lumturie Mara, foli mė shumė pėr rėndėsinė e madhe, qė ka nė kėtė kohė ky libėr, duke felenderuar veēanėrishtė, me respektė autorin pėr kėtė libėr.
Kadri Brogi, Drejtor nė New York Institute of English and Business, ēmojė
shumė objektivitetin e vlersimit tė ngjarjeve historike nga zoti
Nga Nju Jork(SHBA) BEQIR SINA
Eastchester Bronx NY : Libri i Beqir Metės "Shqipėria dhe Greqia 1949 - 1990, Paqja e Vėshtirė" i cili u pėrmovua tė shtunėn nė njė lagje njujorkeze tė banuar me shqiptarė, duket si njė kurorizim i kontributit tė paēmuar tė shqiptarėve tė Amerikės. Nga ana e tij edhe vetė autori i librit, z. Meta , nė fjalėn e tij nė kėtė pėrurim, e ēoi mė tej kontributin e shqiptarve tė Amerikės, dhe tė kryetarit tė Vatrės Inxh Agim Karagjozi. Meta u tha bashkėkombasve tė tij se :"Kam ardhur kėtu 20 ditė pas botimit tė librit , ta promovoj librin e dytė sėrish me diasporėn shqiptare tė Amerikės. Jo vetėm, pėr tė shprehur mirėnjohjen time ndaj kėsaj diaspore, qė e sponsorizoi botimin( librin e parė Zef Bala dhe tė dytin Hysen Blloshmi", por edhe pėr tė sfiduar Akademinė e Shkencave tė Shqipėrisė, e cila, sipas tij nuk e futi nė planet e financimit tė vet kėtė libėr. Libri "Shqipėria dhe Greqia 1949 - 1990, Paqja e Vėshtirė", ėshtė fryt i njė studimi pėr mė shumė se 10 vjeēar dhe i pari nė llojin e vetė. Falenderimi, i parė i takon sponsorizuesit bujar, pėrfaqėsuesit tė familjes sė nderuar Blloshmi, z. Hysen; sė dyti mė duhet tė falenderoj z. Agim Karagjozi, sė bashku me Kėshillin e Vatrės, pėr inkurajimin e vazhdueshėm qė mė kanė dhėnė pėr tė realizuar kėrkimet arkivore nė SHBA; njėkohėsisht dhe pėr organizimin e pėrurimit tė dy librave kėtu ėn SHBA.
Burani, 42 vjeēare, punon si kujdestare nė njė kishė nė lagjen West Islip
tė New York-ut, dhe ėshtė njė ndėr ato 67 fitues tė llotarisė, pėr tė
marrė njė shtėpi nė lagjen njujorkeze Bay Shore. Llotaria ėshtė e sponsorizuar
nga Long Island Housing Partnership, me qėnder nė Town of Islip tė Suffolk
County
Kur Burani erdhi nė Amerikė mė qershor tė 1999, ajo bashkė me dy fėmijėt
e burrin banonte nė shtėpinė e motrės me njė dhomė gjumi nė njė hyrje ku
banonin gjeithėsejt 14 vetė. Burri shumė shpejt u kthye pasi erdhi nė Amerikė.
Burani ka statusin e qytetarisė permanente. Tani ajo punon nė
kishėn "Our Lady of Lourdes Church" nė West Islip me njė
qera banese me dy dhoma gjumi, 1,300 dollarė nė muaj. Ajo jeton sė
bashku me dy fėmijėt, Krenaren 15 vjeēare ,dhe Niky 12 vjeēarė, nė njė jetė
krejt tė re. Burani, e besimit musliman ėshtė e lumtur qė kisha i hapi krahėt
kur erdhi nė Amerikė. "Unė paguhesha 21'000 dollarė amerikanė
nė vitė nga puna nė kishė" tha ajo dhe mė pasė tė fitoja mė shumė para,
ēdo javė punoja si kujdestare nė njė familje amerikane dhe mbaja ndonjė
fėmijė me pagesė.
Susan
Barbash, presidentja e kompanisė Barbash Associates nė Babylon
Village u tha gazetarve se" "e shihni njė ish refugjate fiton njė
shtėpi tė re..... kjo ėshtė dita mė e bukur e jetės sime nė kėtė karjer "
tha Barbash.
Warren DE (Ma) : Kishėn Katolike Shqiptare "Shėn Pali"
nė Warrėn afėr Detroitit, e kanė llogaritur si qėndrėn mė tė madhe
katolike shqiptare nė Amerikė dhe si njė ndėr kishat mė tė mėdha nė tė
gjithė territorin e Amerikės. Nė Amerikė, (Michingan) ajo mbledh
rreth vetes mė shumė antarė se ē'do institucion tjetėr fetar nė
SHBA-s. Rreth kėsaj kishe, qė numėron me mijra familje emigrantėsh
shqiptarė, i gjenė tė bashkuar shqiptarėt jo vetėm nė ritetet fetare tė
kėtij komuniteti fetar(katolik), por edhe nė atė gjitha aktivitetet kombėtare
nė kėtė zonė tė SHBA-s, tė populluar mjaft kohėt e fundit nė SHBA-s.
Njė opinion i kėtueshem theksonte se nė kėtė zonė banojnė rreth 60 mijė
shqiptarė.

Njė
delegacion i Shoqatės sė Distrofisė Musculare tė Kosovės po merr pjesė nė
Konferencėn e 47-tė; "Gjenerale Little Persone of Hendicep People of
Nga
Nju Jork(SHBA) BEQIR SINA
San
Franciko CA:
Ne Shtetet e Bashkuara te Amerikes, shtetin federal te Kalifornise,
perkatesishte qytetin e San Francisko, ka mbrritur nje delgacinon i
handekapve te Kosoves. Delgacioni kosovar gjindet ne San Francisko(Kaliforni) me nje
delegacion te perber prej kater vetave. Delgacioni kosovar i Shoqates"Handicaped
and Disabled People of Kosova" mesohet se ka ardhur ne Shtetet e
Bashkuara te Amerikes, me ftes te nikoqirit amerikan, shoqates analoge amerikane
" Personave me Hendicep dhe Aftesi te Kufizuara te Amerikes" per
te marre pjes ne Konferencen e 47te, "Gjenerale Little Persone of Hendicep
People of
Franciskos.
Delegacioni, kosovar kosovar kryesohet nga kryetari i Shoqates"Handicaped and Disabled People of Kosova" z.Agim Vatovci. Pastaj vjen Kryetarja e Njerzve te vegjel te Kosoves"Littel People of Kosova , zonjusha Hiljmnijeta Apuk, si dhe Drejtori i Departamentit te Mjeksise per regjionin e Mitrovices Dr.Adem Nura.

Kryetari i delgacionit kosovar i deklaroje gazetes kombetare Bota sot ne Amerike,
se "Delegacioni i handikapeve te Kosoves, do te paraqitet lidhur me te
arriturat dhe proplemet e Personave me Hendicep dhe Aftesi te Kufizuara te
Kosoves, permes raportit te njohur "Sllajdave". Raport, ky sipas
tyre do te shoqerohet edhe me pershendetje te ngrohte te shoqates kosovare. Me
pase ata do te prezantojne edhe ndihmat e Qeveris Amerikane, me seli
ne

Konferencen
e 47te, "Gjenerale Little Persone of Hendicep People of
E marte, 29 qershor, 2004
Nė
zgjedhjet nacionale nė Kanada pėr herė tė parė morėn pjesė edhe shqiptarė
nga Kosova - Mbrėmė nė orėn 21: 30, sipas orės lokale, u mbyllėn tė
gjitha vendvotimet nė Kanada, pėr zgjedhjet nacionale. Karakteristikė pėr kėto
zgjedhje ėshtė qė pėr tė parėn herė morėn pjesė edhe qytetarė nga
Kosova qė erdhėn nga viti 1999 . Kampanja parazgjedhore qė zgjati pėr
36 ditė, ku tė drejtė vote kishin rreth 22 milionė qytetarė, sipas shėnimeve
tė para zyrtare por jo edhe pėrfundimtare, nga 308 vendet nė parlamentin
kanadez, Partia Liberale e kryeministrit Poll Martin, fitoi 135 vende, Partia
Konzervative Kanadeze 97, Bloku Prefektor 85 dhe En Di Pi ( Partia e Re
Demokratike), fitoi 21 vende nė Parlamentin e Kanadės. Edhe pse Partia
Liberale e kryeministrit Poll Martin fitoi 135, vende kjo nuk do tė mjaftojė qė
tė krijojė qeverinė e re sepse nevojiten 155 vende nė parlament, kėshtuqė
pritet qė Partia Liberale tė hyjė nė koalicion me En Di Pi-nė, dhe kjo do tė
jetė qeveria minoritare e para qė nga viti 1972. Karakteristikė pėr kėto
zgjedhje pėr dėgjuesit tonė, ėshtė qė pėr tė parėn herė nė zgjedhje
morėn pjesė edhe qytetarė nga Kosova qė erdhėn nga viti 1999 dhe qė
shumica e tyre morėn shtetėsinė kanadeze.
Nju Jork: Bashkesia ēame se bashku me komunitetin shqiptare , perkujtuan
60-vjetori i Masakres greke mbi popullsine e Ēamerise, te vitit
1944 ""Diten e Genocidit Shovinist Grek kunder Shqiptareve te Ēamerise"
Ēėshtja
ēame bashkon tė gjithė shqiptarėt nė Amerikė
Nga Nju Jork(SHBA)
BEQIR SINA
E marte, 29 qershor, 2004
Dag
Hammarskjold Plaza UN :
Permasat dhe koordinimi i hapjes se ēeshtjes
ēame, po e bene me se te qarte se pas tyre nuk qendrojne vetem ēamet . Aty
po shohim ēdo dite shqiptaret, e te gjitha trevave. Te cilet,
gjithashtu, duan qe kjo ēeshtje te zgjidhet nen te njejten fryme, qe eshte
luftuar e punuar me te gjitha ēeshtjet e tjera kombetare, te
perjetuara historikisht, nga shqiptaret. Ne balle te kesaj ēeshtje eshte
vene, vet komuniteti ēame, shoqerite, organizatat, popullata e larguar me
dhune nga trojet e tyre, e cila, fuqishem po e nxite e
inkurajone, duke u bere thirrije, tashme, te gjithe shqiptarve,
pa dallim, t'i dalin ne ndihme kesaj ēeshtje, kaq te madhe per te gjithe
kombin tone. Ata duan me ane te zgjidhjes se kesaj ēeshtje, jo vetem te fitojne
nje te drejt nderkombetare , por te tregojne se jane pjese e pa-ndashme e
trungut , shqiptare.
Ne kete lejtmotiv shpirteror dhe te frymezuar nga padrejtesia e grekerve ndaj
shqiptarve, qe u eshte bere ne vite, nga politika dhe shteti grek, ēamet
ne Amerike, me mbeshtetjen dhe perkrahejen e bashkesise shqiptare ne Nju Jork, e
rrethine, me ane te nje proteste paqesore, te mbajtur ne qytetin e Nju
Jorkut , jo vetem kane perkujtuar 60 - vjetorin e masakres greke
ndaj popullsise ēame, por edhe kane protestuar. Kane qene, femije, te rinje e
te reja, burra e gra te te gjitha moshave, qe nen udhehqjen e drejtueseve te
kesaj proteste, se Shoqerise per te Drejtat e Njeriut Ēameria, ne Shtetet e
Bashkuara te Amerikes, sot pardite, perpara nderteses se Kombeve te Bashkuara,
New York , organizojne nje protest paqesore, ne perkujtim te 60-vjetorit
te Masakres mbi popullsine e Ēamerise, te vitit 1944.
Ēamet mbledhin te gjithe
shqiptaret para OKB-es
"
Shoqerija per te Drejtat e Njeriut "Ēameria",
organizoi kete proteste, ne shenje perkujtimi te atij qe ata e
cilesuan, 60 vjetori i debimit te ēameve nga trojet autoktone. Me
flamujte e Amerikes dhe Shqiperise, me parrulla te shumta kunder
Genocidit ndaj Ēamerise, te pranishmit ne shesh, bene thirrje per
te arritur fitoren dhe rikthimin e te drejtes se ligjshme dhe
ushtine sheshin per rreth tre ore rresht, me thirrjet e fuqishme "Ēameria
-Ēameria" - "Shqiperia - Shqiperia" - "Kosova - Kosova"
- "
Protesta paqesore u zhvillua nen nje entuziasem te madh, dhe e
shoqeruar gjate gjithe kohes, me muzike burimore nga folklori ēame, fjalime
te forta nga oratore te ndryshem, qe paten rastin t'a pershedesin kete
proteste .Shoqerija
per te Drejtat e Njeriut "Ēameria", permes
drejtuesve te saj, z Vera Gjata dhe Ahmet Giaffo, u shprehen se ne
perkujtim te 60-vjetorit te Genocidit Grek,
te gjithe duhet te kujtojme brengen e madhe, zhvendosjen nga trojet e
shtepite stergjyshore.
Hapja e protestes u be nga z Vera Gjata(sekretare e Shoqerise per te Drejtat e
Njeriut"Ēameria", ndersa fjalen kryesore e mbajti krytari i SH.D.N.Ē,
z. Ahmet Giaffo. Kryetari e Vatres, inxh Agim Kargjozi pershendeti ne emer te
organizates me te vjeter kete proteste. Protesten e bekoi dhe kreu nje lutje
fetare, nje mysafire i nderuar nga Shqiperia, At Nikolle Marku, kancelar
i Kishes Ortodokese Autoqefaqle Kombetare ne Elbasan dhe ne gjithe territorin e
Shqiperise. Z Agim Rexhaj i deges se LDK-es per Nju Jork e rrethine foli ne emer
te kesaj dege ne Amerike. Legaliteti u perfaqesua me fjalen e kryetarit z Hakik
Mena.
Pozezi te zgjedhura kushtuar Shqiperise, recitoi , dramatugu, skenaristi dhe aktori i njohur Xhevat Limani. Albanalogu, Prof. Agron Fico e shtjelloi ēeshtjen ēame ne menyre shkencore, dhe e vlersoje ate si nje nder padrejtesite me te medha qe i jane bere kombit shqiptare. Gjate protestes nje lutje fetare sipas ritit fetar Musliman kreu dhe Hoxha i Xhamise se Patersonit, Imam Rifat Tafili. Kadri Gashi solli pershendetjen e Partise Balli Kombetar ne Mergim. Jonuz Ndreu, nga Partise Bashkimi Kombetar me shume emocione ka lexuar pershendtjen e tij. Poeti anti-komunist Tahir Hysa ne vargje prekse kendoi per Ēamerine. Shqipe Biba, e Organizates se Gruas Shqiptare ne Amerike"Motrat Qiriazi" kishte derguar nje leter pershendetje. Z. Esad Riza ka folur ne emer te Fondacionit Shoqeror-AASF. Zef Balaj j'u drejtua protestes se perfaqesues i Liges Shqiptaro - Amerikane. Gjenerata e Re Shqiptare Amerikane percolli pershendetjen e saj me ane te sekretarit te saj zoti Hasan Metuku. Naze Veliu, lexoi pershendetjen e Shoqates "Ēameria" ne Tirane.
Kritikohet rrepte Qeveria e Paralamenti shqiptare per mosaprovimin e rezolutes
ēame
-
Askush nuk duhet te ndalet dhe as te frikesohet nga kerkesat tona te
drejta per Ēamerine ,tha zoti Agim Rexhaj, sepse, ne ne fakt,
nuk kerkojme vendosjen e kufirit shqiptar ne Athine. Kerkojme vetem te drejta
e vellezerve e motarve tona, te atyre njerezve qe me vite
jane masakruar, denigruar dhe injuruar nga greket. Greqia, shteti grek
duhet t'a kete te qarte se ka ardhur koha qe armiqesite e vjetra, qe i vet
krijoje me shqiptaret, nuk duhen zgjidhur me ringjalljen e armiqesive te
reja. Por te behmi antar te denje te famlijes se madhe Europiane, per krijimin e
nje bashkepunimi rajonal, me baza te reja ne Ballkan. Por, edhe ne boten
perendimore, duke u krijuar midis dy vendeve ne kete menyre nje sistem
vlerash dhe realitetesh te pranuara, te cilat mbeshteten tek te drejta
universale te njerezve ne bote. Ne dokumentin e pasqyruar qarte te te gjitha
neneve te njohur perndryshe si Deklarata Universale te te Drejtave te
Njeriut.
Imam
Rifat Tafili, Hoxha i Xhamise se Patersonit, tha se " "Te nderuar
vellezer te nderuara motra eshte borxh i joni, eshte obligim i joni, ne ē'do
kohe qe t'a perkujtojme token e florinjet e te shkelur te popullit shqiptare e
Shqiperise Etnike.Eshte urdher profetik dhe urdher qiellor, se n.q.s. nje
gjymtyre e trupit po lengon i ter populli po lengon. S.n.q. nje pjes e truallit
shqiptare lengon i tere shteti shqiptare lengon. Sot jemi mbledhur per te
perkujtuar varret e pashuar e te pakuruar te popllit shqiptare. Por te jeni te
vetedijeshem se Zoti gjithmon ka qene me te drejten e me te verteten. Populli
shqiptare sot ne doren e vet, ka te drejten dhe te verteten , pra ka Zotin
me vete. Dhe te gjithe ata njerez qe kane me vete kete , kane fituar ne kete
bote dhe do te fitojne edhe ne boten e amnueshme.
Jonuz
Ndreu, kryetar i Partise Bashkimi Demokrate Shqiptare ne mergim, u shpreh se kjo
dite na ka bashkuar si nje renkim i asaj dite - kur 60 vjet me pare, ēamet
perjetuan tregjedine me te rende ne historine e tyre. Ēameria, e cila u ēlirua
nga pushtuesit turk njesoi si e gjithe toka arberore, do te lidhjej prej "qafe"
nga nje pushtues tjer qe ishte edhe me
Kjo
ēeshtje duhet te zgjidhet ne perputheje me karten e Kombeve te Bashkuara dhe
dokumentave te tjera nderkombetare
Albanologu
dhe Folkloristi, Prof. Agron Fico, vuri ne pah se, pervjetroi i
dhimbeshem e tragjik 1 27 qershorit 19944, ne therret qe nga largesia e 60
vjeteve, qe te mos harrojme . Ky pervjetor na frymezon ne ēdo kphe qe ēeshtja
ēame, te dale me se fundi nga erresirra e pergjakeshme e llojit te mesjetes ne
driten e zgjidhjeve bashkekohore. Kjo ēeshtje duhet te zgjidhet ne perputheje
me karten e Kombeve te Bashkuara dhe dokumentave te tjera nderkombetare
Nga Gjenerata e Re ne Amerike z Hasan Metuku, na tha se : Masakra e kryer
nga shovinistet grek 60 vjet me pare, eshte nje nder arsyet kryesore.
Nje nder arsyet me te medha qe kemi dale sot ne proteste ne si Gjenerate
e Re ne Amerike. Ajo eshte se ndryshe nga ajo kohe kur ndodhen keto gjera.
Pasi qe te drejtat e njeriut sot, jane ne plane te pare. Dhe ishin pikerishte
te drejtat e njeriut arsyeja krysore qe NATO bombardoi ish Jugosllavine e mbetur,
bombardoi serbine , rregjimin e kryekasapit te Ballkanit - Millosheviqit.
Me kete nuk dua te them se NATO, tani do te bombardoi edhe Greqine, por ka mekanizma
te tjera ligjore nderkombetare, per te rikthyer te drejatat e popullsise ēame.
Dhe njera nga arsyet kryesore mbetet; per te marre pjese e ndaj asaj Masakre
qe eshte bere 60 vjet me pare , per te ritheksuar edhe nje here qe ēamet nuk
e kane harruar ēeshtjen e tyre. Dhe me e rendesishmja ēamet nuk jane vetem.
Kur behet fjale per ēamet nuk behet per ata vetem si komunitet, por behet fjale
per nje etni, per etnin shqiptare.
Nga ana e saj Shoqeria Per Te Drejtat e Njeriut
Ēameria, me ane te kryetarit te saj Ahmet Giaffo, ne mbyllje te kesaj proteste, duke
i'u faleminderuar me kete rast bashkesise shqiptare ne Amerike, tha se i
falenderojme te gjithe ata shqiptaret te ndershem e patriote, kudo qe
ndodhen e po bashkohen zerit ēam ne kete dite te shenuar per
popullsine ēame. Le ti tregojme te gjithe se bashku botes historine e
minoritetit te harruar ēam te perndjekur me dhune nga trojet e veta
stergjyshore, qe rron akoma ne mergim ne token meme dhe ne trojet e tyre
stergjyshesore. Protesta Nju Jorkut kaloi shume e qete, e paqesore e pa as me te
vogelin problem. Ne fund organizatoret i'a dorzuan autoriteteve nderkombetare,
ne OKB, nje Memorandum ēame. Ndersa, duke treguar si edhe here te tjera
nje kultur te larte demostrimi, nga ana e te gjithe protestuesve, ata
terguan se nuk do te ndalen deri ne zgjidhejen e drejte te kesaj ēeshtje.
E shtunė, 26, qershor, 2004
Liga
Qytetare Shqiptaro - Amerikane i dha ēmimi "Shqiponja e Lirisė"
ligjėvėnsit republikan amerikan, nga Kalifornia Dana Rohrabacher
Pėr tė patur paqe, duhet patur liri
"Ne jemi duke e pėrzgjatur konfliktin nė Ballkan sepse politika e Stejt Departamentit ėshtė e robėruar, - ku populli i Kosovės paguan pėr ndjenjat e pushtuesve dhe tė Europės. Nė vend qė politika jonė duhet tė ishte e bazuar nė principet e baballarėve qė kanė themeluar kombin tonė, qė janė: liria, demokracia dhe drejtėsia, ka konkluduar kongresmeni Rohrabacher.
Nga Capitol Hill(Washington DC) BEQIR SINA
WASHINGTON DC :
Liga Qytetare Shqiptaro - Amerikane, e cila, kėtė 28 Nėntorė, po pėrgatitet
tė kremtoj solemnishtė 15 vjetorin e krijimit tė saj, thotė; se i
ka vėnė vetes shumė detyra qysh nė krijim me qėllim koordinimin ,
mbrojtjen dhe zhvillimin e komunitetit shqiptar nė SHBA - Kanada Europė e Australi .
Liga ėshtė njė organizatė qė pėrfshin e mirėpret nė gjirin e saj, bashkėatdhetarėt tanė,
pa dallim feje, krahine e pėrkatėsie politike . Kjo Ligė ka degėt e saj nė Kanada
e Amerikė dhe pėrfaqėsitė nė, Kosovė e Maqedoni e Australi. Liga, synon
qė mė zėrin e saj tė ndikojė forumet ku merren vendimet politike nė kryeqėndren
e botės
Liga, gjithashtu, mendon tė shėrbejė si njė urė qė do tė forcojė marrėdhėniet
mes shqiptarėve kudo qė janė duke i ngjitur ata majave mė tė larta tė institucionve
amerikane, e ndėrkombėtare. Ajo ėshtė e hapur dhe pėr ata qytetarė e residentė shqiptaro
-amerikanė e amerikanė sė bashku qė me kontributin e tyre ēojnė nė arritjen
e kėtij qėllimi. Njė nga qėllimet e Ligės ėshtė qė me organizimin e saj, tė
forcohet roli i komunitetit shqiptar nė Amerikė e diasporė dhe te
rritet sa mė shumė kontributi i tij nė arritjen e sukseseve tė reja tė ndaj shoqėrise
amerikane.
"ALBANIAN
AMERICAN CIVIC LEAGUE - BALKAN PEACE AWARD -
Liga
Qytetare Shqiptaro - Amerikane, njė organizatė 15 vjeēare, jo-qeveritare,
jo-partiake dhe jo fitim prurese me qėndėr nė Ossennig pjesa e lartme e Nju
Jork-ut, dhe veprimtari e funksion nė tė gjithė hapsirėn shqiptare, zhvilloi
nė kryeqytetin amerikan Washington DC, darkėn vjetore tė ndarjes sė ēmimit:
"Shqiponja e Lirisė" ose i quajtur ndryshe"Paqe nė Ballkan" .
Ky ēmim simbolizon njė shqiponjė prej alabastri tė gėdhendura nė
Shqipėri, nga skulptorėt shkodran. Figura e gėdhendur duket se qėndron
krenare mbi njė copė dru qershie, qė shėrben si bazė dhe mbanė tė gėdhėndur
njė kushtim nė formėn e mbishkrimit "ALBANIAN AMERICAN CIVIC LEAGUE -
BALKAN PEACE AWARD -
Pėr Ligėn Qytetare kjo ėshtė e katėrta herė. Ajo mė parė e ka zhvilluar
kėtė darkė edhe pėr personalitete tė tjerė qė kanė marrė kėtė ēmim.
Pėr herė tė parė Ēmimin e Paqes nė Ballkan i'u dha gjeneralit Wesley Clark
mė 2001. Pėr herė tė dytė Ēmimin e Paqes nė Ballkan e patė marrė senatori
demokrat Joseph Biden Jr., kryetar i Komitetit pėr Marrėdhėnje me Jashtė, nė
Senatin Amerikan (atė vit). Ēmimi i tretė (e Hėnė, 16 qershor 2003) u
jepet tre pėrfaqėsuesve tė kongresit, paraqitėsve tė Rezolutės H. Res. 28, nė
Kongres. Kongresistėve: Henry Hyde, Tom Lantosh dhe Ben Gillman,
Kėsaj rradhe ēmimi "Shqiponja e
Lirisė" ose i quajtur ndryshe"Paqe nė Ballkan" i'u dha ligjėvėnsit
republikan amerikan, nga Kalifornia Dana Rohrabacher
Ndėrsa, e motivuar dhe e nxitur nga roli dhe puna titanike e ligjėvėnsit
republikan amerikan, nga Kalifornia Dana Rohrabacher, kėtė vitė ajo zgjodhi
atė tė nderojė me kėtė ēmim. .Kongresmeni Dana Rohrabacher, njė Republikan qė
pėrfaqėson Kaliforninė Jugore, ka dhėnė shumė pėr ēėshtjen shqiptare sidomos
pėr atė tė Kosovės. Ai ishte i pari dhe i vetmi qė i bėri thirrje ligjėvėnsit
amerikan duke thėnė se : "Shqiptarėt nuk duan trupa amerikane! por duan
armė". Njė nga mendimet mė tė vlefshme dhe mė tė paharrueshme tė tijat, ėshtė
konsideruar ai i mbajtur gjatė njė seance dėgjimore, kur ai
e pyeti Zėvendės Asistenten e Sekretarit tė Shtetit Bogue, se "E sa tetė
pikėsha tė tillė kanė plotėsuar Shtetet e Bashkuara tė Amerikės pėrpara se ato
tė fitonin pavarėsinė e tyre???. Ai gjithashtu argumentoi se, nėse
Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės do t'u duheshin qė tė plotėsonin tetėpikėsha
tė tillė, edhe sot e kėsaj dite ato nuk kishin pėr ta fituar pavarėsinė prej
Kurorės Britanike.
Kongresmeni Rohrabacher ėshtė shprehur se, "Ne jemi duke e pėrzgjatur
konfliktin nė Ballkan sepse politika e Stejt Departamentit ėshtė e robėruar,
- ku populli i Kosovės paguan pėr ndjenjat e pushtuesve dhe tė Europės. Nė
vend qė politika jonė duhet tė ishte e bazuar nė principet e baballarėve qė
kanė themeluar kombin tonė, qė janė: liria, demokracia dhe drejtėsia, ka
konkluduar kongresmeni Rohrabacher.
LQSHA-ja (Liga
Qytetare Shqiptaro Amerikane), e cila, ėshtė njė organizatė
dedikuar ndaj advokimit tė ēėshtjeve shqiptare, promovimit tė paqes dhe
demokracisė, nė tė gjitha trevat shqiptare, ka rritur aktivitetin e saj pėr
tė forcuar politikat demokratike, pėr tė inkurajuar
respektin dhe ruajtur lidhjet e ngushta me kongresmenet dhe senatorėt amerikan.
Me tė gjithė ata qė ne shqiptarėt i njohim mirė si miq tė afirmuar nė
Amerikė. Me kėtė rast nė darkėn vjetore, dje nė mbrėmje
nė "The Monocle" nė Capitol Hill, LQSHA-ja, mblodhi antarėt e saj
nga shumė vende tė Amerikės - North & South Carolina, New York, New
Yersey, Michingan, Washington DC, California e tjer. Nė ceremoni ndodheshin jo
vetėm shqiptaro - amerikanė , por edhe amerikanė si dhe njė mysafirė
nga Shqipėria, At Nikolle Marku, kancelar i Kishės Ortodokese
Autoqefaqle Kombėtare nė Elbasan dhe nė gjithė territorin e Shqipėrisė
LQSHA-ja (Liga Qytetare Shqiptaro
Amerikan) qė me kėtė gjest tė lartė nė njė atmosfer tė bukur, nderojė
ligjėvėnsin republikan amerikan Dana Rohrabacher pėrkatėsisht, nė
mirėnjohje tė punės sė tij nė dobi tė popullit shqiptar mori dhe falenderimet
dhe vlerėsmimet e kongresisteve amerikan Ben Gillman dhe Dana Rohrabacher .
Njė e nga njė
shqiptarėt falenderojnė mikun e tyre Dana Rohrabacher
Nga ana e tij ligjėvėnsi
republikan amerikan, nga Kalifornia Dana Rohrabacher,
i emcionuar e vlersojė shumė lart kėtė nderim tė shqiptarve dhe tha se
gjithmon do tė jetė njė luftėtar i vėrtet e demokracisė dhe i vlerave
demokratike, duke mbrojtur me guxim vlerat e verteta e principet e
demokracisė amerikane, nė botė. Unė jam shumė i lumtur qė marr kėtė ēmim
nga miqtė tanė shqiptaro amerikanė, tha Rohrabacher, duke folur edhe nė emėr
tė ish kolegut tė tij Ben Gillman. Sepse tha ai ju jeni njėrėz qė keni
nė zėmer dashurinė pėr liri e drejtėsi, ashtu siē ka edhe ēdo amerikan.
Dana Rohrabaker, perfaqesues republikan i distriktit zgjedhore numėr 46 nė
Kaliforni e quajti veten nė kėtė ceremoni si njė takim me
miqtė e ngusht shqiptaro amerikanė pėr tė marrė ēmimin"Paqe nė
Ballkan", ēmim qė i pėrkushtohet paqes. Mesazhi i kongresisitit
amerikan Dana Rohrabaker, ishte se pėr tė patur paqe, duhet patur liri.
Nuk mund tė kėtė paqe nese njėrėzve nuk u jepet mundėsia tė realizojnė
aspiratat e tyre nė formėn e qeverisjes demokratike dhe lirisė. Prandaj nuk
ka arsye qė miqtė tanė nė Kosovė tė mos gėzojnė kėtė tė drejtė tė
kontrollojnė fatin e tyre nėpermjet verdiktit tė zgedhur prej tyre. Nėse ne,
Shtetet e Bashkuara tė Amerikės nuk ngremė sa dhe si duhet zėrin
nė mbrojtje tė kėsaj tė drejte, paqe nuk do tė ketė.
Darka vjetore
e dhėnies sė Ēmimit, "Shqiponja e Lirisė" e cila sipas presidentit
tė Ligės ish kongremenit DioGuardi ka si shkas nė mėnyrė sinjikative dy
pavarėsit e dy vendeve 4 Korrikun e Amerikės dhe 2 Korrikun e Kosovės,
zhvillohet ēdo vitė nė tė njt kohė pėr tė nderuar personalitet e
dalluara amerikane qė kanė luajtur rol dhe kanė dhėnė kontribut tė
ēmuar nė dobi tė ēėshtjeve shqiptare. Pėr rolin e tij historik
tė kongresmenit Rohrabaker, nė mbėshtetje tė pėrpjekjeve tė
shqiptareve pėr liri e pavarėsitė nė Kosovė foli biznemeni i suksesėshėm
nga Detroiti i Michinganit Marash Nuncullaj. Recruting Manager, Uka
Gjonbalaj, Ma, LUTCF, nga kompania e sigurimeve sociale "MetLife Financial
Servise" ju drejtuar kongresmenit Rohrabaker, "Ju faleminderoj pėr
gjithėēka keni bėrė nė tė mirė tė shqiptarve. Mendoj se kjo qė keni bėrė
deri tani, dhe vazhdoni tė bėni ju, ėshtė njė rrugė e drejtė, e cila
ėshtė nė vazhdimėsi e miqeve tė tjer amerikanė nė Senat e Kongres,
si Bob Doll, Tom Lantosh, Henry Hyde e Ben Gillman e tjer. Ndėrkaq , Faton
Bislimi i Asociacionit Ndėrkombėtar tė Studentėve Shqiptarė , dhe
koordinator i LQSHA-ne ne Capitol Hill , tregojė arsyet pėrse ata zgjidhėn tė
nderojnė kongresmenin Rohrabaker dhe falenderojė atė pėr rėndėsinė qė
ka pasur fjala e tij nė Kongres nė tė mirė tė ēėshtjes shqiptare.
Policia e Kosovės merr eksperienc dhe pervoje nga shkolla policore amerikane
E mėrkurė, 16 qershor, 2004
Nga Nju Jork(SHBA) BEQIR SINA
Indianapolis ID: Nėntė policė oficer prej departamentit, Kosova Policė, dhe tre civil sapo kanė filluar njė training pranė depertamentit tė Policisė Amerikane, nė shtetin federal tė Indianės, kryeqytetin e saj, Indianapolisit(Indianapolis Police Department). Grupi i policėve nga Kosova, bėhet e ditur se ka ardhur nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės, me qėllim qė tė pėrfitojė nga eksperienca dhe stili amerikan i policisė, dhe mė pasė kėtė pėrvojė t'a fus vė nė shėrbim nė policinė e Kosovės, pėr tė rritur kėshtu efektivitetin e ngritur policinė nė njė shėrbim bashkėkohor policor, nė vend.
Oficerja e policisė sė Kosovės me gradėn Litejnant, Lt.Aferdita Mikullovci, njėra prej policeve tė kėtij delegacioni policor, mėsohet se ka punuar mė parė si mėsuese, e shkollave fillore. Pėrkatėsisht, at'here, kur NATO-ja bombardoi Serbinė, gjatė sulmeve ajror qė u pėrdorėn, pėr tė ndalur njė spastrimin etnik nė Kosovė tė nisur nga kryekasapi i Ballkanit Sllobodan Millosheviqi. Ndėrkaq, ajo kur do tė pėrfundote lufta sipas tė dhėnave, do tė inkuadrohej nė forcat ndėrkombėtare paqeruajtėse.
"Pas luftės - qershor 1999-tė, meqėnse Kosova, sė bashku me forcat multi - nacionale, filluan tė formojn njė forcė policore tė re, tė linjės demokratike, unė hyra nė polici" tha Mikullovci , e cila, u rreshtua ndėr tė parat nė rradhėt e policisė sė Kosovės, duke menduar se pas luftės ishte me tė vėrtet e nevojshme, tė inkuadrohej nė shėrbimin policor tė Kosovės. Delegacioni i shėrbimit policorė tė Kosovės gjendet nė shtetin federal tė Indianės me ftes tė Policisė Shtetrore tė Indianės(Indianapolis Police Department), i sponsorizuar nga Indiana Universiteti Shtetror(Indiana State University's) katedra e kriminologjisė.
Shkolla amerikane policore ndihmon koleget e tyre nga policia e Kosoves
Gjithashtu, delegacioni i Shėrbimit Policor tė Kosovės(SHPK), do tė mėsojė e pėrfitojė shumė nga eksperienca e policisė amerikane, nė dy qendra e pėrgatitjes policore. Nė atė tė Indianės nė Vigo County Sheriff dhe Terre Haute Police Departments. Nė Indiana,, delegacioni i policive kosovar, do tė njihet nga afėr me pėrvojėn amerikane tė shėrbimit policor, si dhe do tė vizitoj njė qėnder tė re policore e quajtur Arrestee Processing Center . Mė konkretisht, policėt kosovar me ndihmėn e kolegeve tė tyre amerikan, nga IDP, po njihen edhe me pėrdorimin e laboratorit tė kriminalistikės, apartaruat e kontrollit tė trafikut dhe teknikėn e hetimeve policore. Sgt.Bekim Shasivari, serxhenti i policisė sė Kosovės, thotė se delegacioni i policėve tė Kosovės, ėshtė shprehur shumė i impresionuar nga vizita nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės dhe ka pėrfituar shumė nga pėrvoja dhe shkolla policire amerikane. Sgt.Bekim Shasivari, i ka deklaruar medias sė Indianės se nė Kosovė aktualisht nė Shėrbimin Policorė(SHPK) ka gjithsejt 6,500 policė oficer.
|
ZGJIDHJET
E PĖRGJITHSHME TĖ VITI 2004 PROVĖ
TESTIMI PĖR ELEKTORATIN E KOSOVĖS |
Prandaj, njė vendim i tillė pėr menyrėn e mbajtjes dhe formen
e tyre nga nderkombetaret pa u konsulltuar institucjoni mė legjitim dhe
demokratik i Kosovės perkatesishtė Parlamenti, eshtė akti mė jo
demokratik. Nė gjdo vend dhe shoqeri civile ku zbatohen rregullat e
demokrasisė se vertet, domosdo duhet
tė respektohen format institucionale pėr ta deklaruar sistemi
zgjedhor pėr ate popull. Prandaj votimi me lista tė mbyllura
eshtė specifikė e sistemeve shoqerore totalitare,
pėr qka si duket perfaqesuesi special pėr Kosovėn edhe kesaj
radhe po i konvenon bėrja edhe e njė eksprementi me vullnetin e keti
popull pėr ta vazhduar dhe pėr disa kohė administratėn nderkombėtare
nė Kosovė. Duket se administrata ndrkombėtare
nuk ėshtė e gatėsheme qė popullit tė Kosovės tė i
mundesohet vetqeverisja e sajė pėr mes institucjoneve demokratike qė
dalin nga zgjedhjet e lira.
Disa subjekte politike dhe shoqerija civile nė Kosovė, kan
protestuar duke kerkuar qė sistemi i zgjedhejeve tė percaktohet nga
vendorėt, me lista tė hapura. Rezultati i kėtyre zgjedhjeve me
modalitet dhe forma tė percaktuara nga z.Holeker, konsiderhet se mund tė
jetė i qartė dhe i parapergaditur ashtu siq deshiroin tė tjerėt, dhe
pjeserishtė siq i konvenon njė pjese nga subjekti politik qė zhvillon
dhe bėnė politik pacifiste nė Kosovė. Kėsaj rradhe
nga mesi i keti subjekt politik dalin njė pjesė e pa kenaqur
dhe e zhgenjyar me qendrimin e kreut partijak dhe puplikishtė
konfirmoin se pėr kėte sistem zgjedhor fare nuk janė konsulltuar
forumet partijake, po pėr qdo gjė ketu vendos i pari partisė me
pushtet apsulut nė parti.
Gjithashtu, mė nė fund nga
ky subjekt elektoral dalin tė pa kenaqur me vendimet e kreut partijak
tani disa nga udhėheqja e lartė e partisė, dhe vazhdon qė kjo parti
tė udheheqet nga mentaliteti i diktatit komunist, duke diferencuar
mendimin e lirė, dhe ky fenomen ka ngjarė tė ndodhė dikur para ca
vitesh mė parė
duke vazhduar me avazin e vjetėr tė filluar me diferencim nga
ishė kryetari LDK-pėr Rahovec, z.Ukshin Hoti, me vonė me shumė e
shumė aktivista dhe udheheqes tė lartė e deri te njė pjesė e
zhgenjyar duke shprehu revolten dhe paknaqesin e tyre me sistemin
zgjedhor dhe puplikishtė shprehen mos pajtimin me Kryetarin e partisė
sė tyre, me menyrėn e udhejeqejesė sė tijė tani mė autokratike.
Ky sistem zgjedhor qė eshtė percaktuar tė aplikohet nė keto
zgjidhje tė pėrgjithshme nė Kosovė nė tetorin e 2004, do tė jetė
objekt studimi, analize jo vetėm logjike por edhe psikologjike, nga
shumė mendimtarė, kritikė, historianė, psikologė dhe shkencėtarė
tė lamive tė ndryshme. Ky veprim autoritar i z.Holiker pėr popullin e
Kosovės do tė konsiderohet si njė kulaq i gatuari
enkasė pėr kėte popull, pėr ta realizuar planin e skenuar nga
tė tjerėt. Si duket ėshtė
rasti i parė nė historinė e botės demokratike, qė tė bėhen
ekspremente tė tilla me njė popullė qė ka dalė nga lufta si i ēliruar,
po jo me pamvarsi. Sidoqoftė, pėr raste tė tilla duhen analiza tė
thelluara pėr shumė shkaqe e faktorė qė na sollėn tek krijimi i kėsaj
situate pas tri parė zgjedhėjeve deri me tani dhe dyshoi se edhe nė
keto zgjidhje tė katerta tė
tetorit 2004, mund tė na
perseriten tė njejtat skenare, si mė parė nga zgjidhjet e kaluara.
Kishte shumė paragjykime tė shprehura nga shumė individ dhe
grupacjone politike nė Kosvė, se
pėrgjegjėsinė e pranuar me zgjidhjet e mė parshme
nga LDK-ja nuk do ta realizojė, pėr shumė shkaqe, duke u mbėshtetur
kryesisht nga e kaluara e saj dhjetėvjeēare, nga programi i saj i
pandryshuar qė nga viti 1989 e udhehequr nga njė program dhe platformė
kryesishtė pacifiste, dhe kultivimin e njė diktature paternaliste dhe
modalitete tė njė formacjoini ekstrem diktatorijal komunist, dhe shumė
e shumė faktorė tė tjerė qė kanė peshė tė veēantė pėr
situatat qė na presin. Mendoj se kreut
i keti formacjoni politik, me qendrime vazhdimishtė tė
luhateshme, i disciplinuar ndajė faktorit tė huajė me nihilizėm tė
theksuar duke e nenqmuar faktorin
vendor perkatesishtė bllokut politik qė ishte nė pėrkrahje dhe bėrjen
e luftės qlirimtare, dhe duke mos e pranuar vlerėn e kėsaj lufte pėr
asnjė moment, edhe pas pėrfundimit tė luftės ēlirimtare e deri me
sot.
Konsideroj se nė kėtė fazė tė kėtij procesi historik pėr
Kosovėn, subjekti politik shqiptar, qė ishte nė bėrjen e luftės ēlirimtare,
ende ėshtė nė vazhdimėsi tė luftės, por me njė ndryshim, duke
kaluar nga rrafshi ushtarak nė fushėn politike dhe diplomatike, pėr
ti realizuar synimet kombėtare pėr pavarėsi tė plotė tė Kosovės,
sepse kėshtu na obligon gjaku i qindra dėshmorėve, invalidėve tė
luftės dhe mijėra e mijėra shqiptarėve tė zėnė peng nga pushtuesi,
si dhe civilėve tė rėnė nga agresori serb.
Ėshtė njė shprehje e urtė e popullit qė thotė qė nga pėsimet
duhet tė nxirren mėsime prandaj ia vlen qė ky rreshtim politik qė
e bėri luftėn ēlirimtare se bashku me popullin e Kosovės, e
udhehequr nga UĒK-ja gjithanshėm, tė bėjė korrigjimet e duhura nė
veprimet e mėtejme politike, diplomatike, pėr tė qenė mė tė
suksesshėm nė proceset e ardhshme qė na presin. Ishte njė hap i
ngutshėm dalja e disa partive tė mėvetėsishme menjėherė pas pėrfundimit
tė luftės, nga blloku real kombėtar qė ishte nė mbėshtetje tė
luftės. dhe kjo rezulltoi me humbjen e tri parė zgjedhejeve tė bėra
nė Kosovėn e pas luftės. Rezultatin e tri parė
zgjedhjeve dri me tani tė fituara me njė shumicė relative nga
subjekti politik qė ende
dhe sot e kesaj dite nuk ka pozicjone tė qarta pėr luftėn ēlirimtare
eshtė si pasojė e disa defekteve tė ndodhura nga rreshtimi politik i
dalė nga UĒK-ja, si bartėsja kryesore e luftės ēlirimtare, dhe disa
faktorėve tjerė, si p.sh. skenari i udhėhequr nga disa qarqe
evropiane me orientime pro-sllave, pėr ta ndimuar kinse pakicėn serbe
nė Kosovė, dhe duke e priviligjuar politikėn pacifisto-nihiliste, tė
udhėhequr nga kreu i saj pėr njė dekadė, sepse tė tjerėve ju
konvenon njė udhehqes i tillė i degjushem pėr
realizimin e planeve tė tyre lidhur me Kosovėn. Gjendemi para pėrgjegjėsive
historike pėr proceset politike qė na presin, respektivisht, tani ėshtė
domosdoshmėri historike qė spektri politik i dalė nga UĒK-ja, tė
ketė njė strategji bashkpunimi me tė gjithė kėte spektėr real kombėtar
pėr ti fituar zgjedhjet e pėrgjithshme tė Kosovės.
Konsiderohet se vetem
kėshtu mund tė jemi tė sukseseshem, sepse ky rreshtim politik
dhe populli i Kosovės i ka borgjė deshmorve tė Luftės, dhe gjaku i
tyre na obligon,vetėm kėshtu do tė jemi nė plotėsim tė amaneteve tė
bashkėluftėtarėve qė ranė heroikisht nė fushėbetejat e luftės kundėr
forcave fashiste serbe, pėr njė liri dhe pamvarsi tė Kosovės drejtė
intergrimeve mbarkombetare.(Sylė Arifi,
10.04.2004 |
Tregimet tuaja na mbushin me pikėllim. Tregimet e njerėzve tė hijshėm,
jeta e tė cilėve ėshtė ē'rrėnjosur me dhunė ne skenat, qė nuk besonim
se do ti shohim mė kurrė nė Evropė. Tregimet e njerėzve tė pafajshėm tė
rrahur e brutalizuar pėr asnjė arsye tjetėr, pėrveq pėr shkak tė
etnitetit dhe besimit -- njerėz tė rrethuar nė mes tė natės, tė detyruar
tė hipin nė trena pa ditur se ku po shkojnė, tė ndarė nga familjet e tyre.
Tregimet e njerėzve qė arrijnė nė kampe pėr refugjatė pa asgjė tjetėr
pos vendosmėrisė sė fortė pėr t'u gjetur me tė dashurit e tyre dhe pėr
t'u kthyer nė fshatrat e tyre dhe me kulturė tė paprekur.
Ju
e keni lėshuar Kosovėn me njė qėllim: tė ktheheni nė siguri. Shtetet e Bashkuara
dhe aleatėt e saj tė NATO-s janė duke punuar po pėr tė njejtin qėllim. Do tė
kaloj kohė. Por, me forcėn tuaj dhe me vendosmėrinė tonė, nuk ka dyshim se si
do tė duket fundi. Kampanja e pastrimit etnik nė Kosovė do tė pėrfundojė. Ju
do tė ktheheni. Kampanja jonė ushatarake dita-ditės po e rrit presionin mbi
liderėt serb dhe mbi forcat serbe nė Kosovė. Ata e dinė se ne do tė mbahemi
derisa forcat serbe tė shkojnė dhe derisa ju tė lejoheni tė ktheheni nė shtėpi,
sė bashku me NATO-n, qė atje tė parandalojė kthimin e dhunės. Nė ndėrkohė, shtetet
gjithandej botės, po punojnė sė bashku tė sjellin ndihma pėr ju dhe familjet
tuaja.
Nuk ėshtė lehtė pėr asnjė shtet tė pranoj numėr tė madh njerėzish, e
posaqėrisht nuk ėshtė lehtė pėr dy vendet, qė ende pėrpjeken me nevojat
e populli tė vet. Ne i njohim sakrificat tuaja dhe ne jemi tė vendosur t'ju
ndihmojmė, duke ju lehtėsuar peshėn dhe duke ju ndihmuar qė tė zhvilloni
sigurinė, prosperitetin dhe demokracinė nė vendin tuaj dhe nė vendet
fqinje. Sfidat e mėdha mund ti bashkojnė njerėzit. 19 shtetet e NATO-s nuk
janė tė njejtė. Por, vlerat esenciale i kemi tė pėrbashkėta. Dhe, gadi nė
fillim tė shekullit tė ri, ne refuzojmė qė tė jemi tė kėrcėnuar nga njė
diktator qė mundohet tė na kthej kujtimet mė tė kėqija tė kėtij
shekulli qė po e kalojmė.
Shkrimi eshte huazuar nga faktet qe botoi gjate luftes ne Kosove axhensia e amerikane e informacionit USIA e cila administrohej nga Qeveria amerikane
(Jemi
pėr ēdo President amerikan, pasi ai ėshtė edhe preisdenti ynė, vetem pėr
ne mjafton qė ai tė jetė ky vend i madh, mik i pėrjetėshėm i
shqiptarve, dhe ēdonjeri tė kėrkoj sado pak nė mėnyrė modeste
ndihmėn tonė, ne do t'i pergjigjemi, pa ngjyra partiake ose preferenca tė
tjera", thotė Agim Rexhaj kryetar i degės sė "Treshetshit"
pėr LDK-s, i cili sapo ka marrė pjesė sė bashkua me disa bisnesmen
tė tjerė shqiptarė, nė fushatėn pėr mbledhejn e parave(Fundraising) pėr
kadidatin demokrat John Kerry, nė Hilton Hotel nė New York)
New York: Gjysem milioni dollare amerikane, mblodhen disa grupe shqiptaresh, ne fushten elektorale ne mbeshtetje te kandidatit demokrate John Kerry
Nga Nju Jork(SHBA) BEQIR SINA
Manahattan NY : "Jemi pėr ēdo President amerikan, pasi ai ėshtė edhe preisdenti ynė, vetem pėr ne mjafton qė ai tė jetė ky vend i madh, mik i pėrjetėshėm i shqiptarve, dhe tė kėrkoj sado pak nė mėnyrė modeste ndihmėn tonė, ne do t'i pergjigjemi, pa ngjyra partiake ose preferenca tė tjera", thotė Agim Rexhaj kryetar i degės sė LDK-s pėr N.York dhe rreth, i cili sapo ka marrė pjesė sė bashkua me disa bisnesmen tė tjerė shqiptarė, nė fushatėn pėr mbledhejn e parave (Fundraising) pėr kadidatin demokrat John Kerry, nė Hilton Hotel nė New York .Mjetet e informimit nė gjuhėn shqipe nė New York, njoftuan sot, se grupe veprimtarėsh tė komunitetit shqiptarė , kėtu nė SHBA-s, kanė grumbulluar mbrėmė mė shumė se gjysėm milion dollarė amerikanė, pėr kandidatin pėr president tė Shteteve tė Bashkuar tė Amerikės, John Kerry.
Nė njė takim tė organizuar nga kampi elektoral demokratė, tė
zhvilluar nė mjediset e Hotelit Hilton nė Manhattan, pos antarėve
demokratė amerikanė, pėrkrahėsve dhe mbėshtetėsve tė tyre nė New
York, ishin tė ftuar nė kėtė fushat edhe grupe biznesmesh
shqiptaro amerikanė. Fushatėn elektorale nė New York, thanė tė njėtat
burime se drejtuan disa figura tė njohura tashmė pėr shqiptarėt,
ndėr tė cilėt mund tė pėrmenden : Ish Komnadati i Pėrgjithėshėm
i Aleancės Veri Atlantike, gjenerali nė pension Wesly Clark, kongresmeni
demokratė i Nju Jorkut Elliot Engel mik i dėshumar i shqiptarve, si dhe
ideatori e artitekti i i marrėveshjes sė Dejtonit, ish ambasadori i
Shteteve tė Bashkuara nė nė OKB, Richard Holbrooke, vėllai dhe e motra e
e kadidatit pėr presidentė tė 44 -tė, tė SHBA-s, John Kerry,
ishin gjithashtu tė pranishėm nė kėtė takim
Nė
kėtė kontekst komuniteti shqiptar, i cili gjithnjė e mė shumė ėshtė nė
rritje kėtu nė Amerikė, si pasoj e dyndjes sė madhe qė ka vėrshyr nė
kėtė 10 -14 vjeēarė, po dėshmon me punėn dhe veprėn e tyre nė
Amerikė, se po bėhėn faktorė i rėndėsishėm edhe nė politikėn
amerikane, si me anė tė kontributeve financiare ashtu edhe me njė numėr
votash pėr tė preferuarit ose tė zgjedhurit e tyre, nė kanidaturat
e fushtatave elektorale: qofshin kėto pėr President, Senator apo
Kongresmen e gjetkė nė tė dy kampet atė Republika dhe atė Demokratė.
Kėshtu
tė paktėn tregon edhe ky faktė i mbrėmėshėm, pasi edhe Pratia
Demokratike Amerikane, duke njohur mirė kėtė forcė, ėshtė
duke nxitur tė afrojė pranė saj sa mė shumė kėtė komunitet.
Kėshtu kampi demokratė ashti si dhe nė raste tė tjera thuhet se e ka
"nuhatur se Karta qė ajo mund tė luaj mė shpesh me
shqiptarėt, ėshtė ajo e Kosovės, qė siē dihet ėshtė mė e
nxehta dhe mė e prekėshmja pėr shqiptarėt nė SHBA-s.
Nė
kėtė kėndėvėshtrim, kampi elektoral demokratė, kur ka kėrkuar mbėshtetjen
dhe pėrkrahjen e tė gjithė shqiptarėve nė Amerikė, shpesh her
gjatė kėsaj fushate, ata janė se "tezėn" e zgjedhur pėr mėnyrėn ku
mund t'a sulmojn para shqiptarve, Partinė Republikane dhe adminstratėn
e Preisdentit Bush, i cili, ėshtė aktualishtė Preisdenti i 43tė, i SHBA-s,
dhe kandidon pėrball demokratit Kerry, duke e akuazuar atė se "gjoja" ai
dhe adminstrata etij asgjė nuk ėshtė duke bėrė, pėr Kosovėn
sidomos gjatė kėtyre katėr vjetėve, ndonėse ata pretendojnė
se ēėshtja e Kosovės, ėshtė ēėshtje qė duhej tė ishte zgjidhur
tashmė.
Megjithatė, ėshtė pėr t'u theksuar siē tregojn njoftimet e para tė mjeteve shqiptare tė informimit, nė kėtė takim thuhet ndėr tė tjera, se ka marrė pjesė edhe njė figurė e njohur e skenės sė teatrit amerikan por edhe ekranit tė vogėl televizivė , Sam Waterson, i cili, sipas tyre ka kryer dhe rolin e moderatorit tė kėsaj fushate, nė kėtė mbrėmje pėr mbledhje parash, e cila njihet kėtu dhe ėshtė forma amerikane, qė ndiqet nė ē'do fushat elektorale (Fundraising). Takimin elektoral - Fundraising, nėpėrmjet njė ekrani televizivė, e ka pėrshėndetur edhe artisti i Hollivudit me famė tė madhe botėrore, James Belushi. Artisti me origjinė tė vjetėr shqiptare, Belushi, ka thėnė se: " Kerry ėshtė kandidati i shprėsės sė madhe tė kėtij vendi ". Duke nėnvizuar se ai ishte krenar qė ėshtė shqiptar, bir i njė shqiptari emigrant.
Nė kėtė fushatė elektorale, e cila po bėhet pėr ditė e me zjarrtė
kėtu nė SHBA, mėsohet se Persidenti Bush, ka shumė mė avantazhe nė
kėtė fushatė jo vetem se ai ėshtė presidenti aktual qė po udhėheq kėtė
vend me shumė sukses gjatė kėsaj mandature, por ai edhe gėzon pėrkrahejn
e njėrėzve mė tė fuqishėm nė Amerikė, nė kėtė fushatė, duke
siguruar shuma jashtėzakonishtė tė mėdha parash, krahasuar me
ato qė po mbledh kadidati i tij demokrat John Kerry. Organizatorėt
e kėsaj fushate deklaruan nė fund tė kėtij takimi ,se fushtata e kėsja
mbrėmje nė New York ku morėn pjesė edhe grupe tė ndryshmė bisnesmenėsh
shqiptarė nė Amerikė, arriti gjysėm milojn dollarė amerikanė.
7 mars 2004 Feste e madhe per komunitetin shqiptare ne Amerike, ēelet shkolla e pare shqipe ne Filadelfia
Ja
disa pamje nga demonstra:
kliko mbi foto pėr pamje tė
smadhuar:

Nė prak tė Festės sė FLAMURIT dhe PAVARSISĖ sė Shqipėrisė
- 28 nėntorit 1912
New York - Brooklyn, 25 nėntor, 2003 - Mbrėmė
nė kolegjin Bramsonort tė Broklynit nė N. York, u mbajt njė kremtë e hapėt
pėr 28 Nėntorin Ditën e Flamurit dhe tė PAVARSISĖ SĖ SHTETIT SHQIPTAR.
Nė kėtė organizim te bashkėshortėve
Kozeta dhe Qemal Zylo specialist tė rekrutuar nė gjirin e kėtij kolegji
hebreit
ishte MADHESHTORE PJESMARRJA si e komunitetit shqiptar edhe studentėve
dhe profesorėve te ketij kolegji.Me urimet mė tė pėrzemėrta tė pranishmėve iu
drejtuan: koordonatorja e kollegjit Dr. Galina Lapsker,pastaj Stive Galegor
Drejtor i shoqates "Fole Shqiponje "nė Steten Island tė Nju Jorkut
i cili midis tjerash tha: jam nė Kosovė,jam nė Tiranė, jam nė Korēė jam edhe
midis Maleve tė Dibres pėr te festuar dhe gezuar bashkė me ju diten e flamurit
dhe pavarsisė se shtetit shqiptar .Ju jeni nder popujt mė tė vjetėr tė
botės. Botes i keni kontribuar dhe do t'i kontribuoni prap ne te ardhmen. KESHTU
BESOJ UNĖ, DHE ME BINDJE E THEM SE KY SHEKULL, SHEK. 21, ĖSHTĖ SHEKULLI I SHQIPTARĖVE....
Pas tij, me urimet vėllazėrore pėr tė gjithė u paraqit edhe Ljublin Dilja
- Konsul nderi dhe ambasador shqiptar nė Kombet e Bashkuara, i cila citoi ish
presidentin Klinton duke pėrkujtuar edhe viziten e tij nė Kosovė:--Kosova e
fitoi luftėn dhe po e fiton dhe paqėn. Ēdo ditė e mė shumė kosvaret po e marrin
barrėn e vendosmėrisė mbi supet e tyre. Për bukuri ishte prezentimi i pikave
progamore nga Klodiana Zylo, e cila shëmbëllente me shijen dhe talentin
artistik veshur me kostume të bukura nacionale.Mbrëmja vazhdoi deri
vonė me valle dhe kėngė tė kenduara nga artisti i njohur shkodran Frederik Doci.-----Pėr
RTV21 - Nexhmedin Syla N.York.
Pamje nga kremtimi nė kolegjin Bramson0rt:(çdo kopjim fotoje për komercializim apo botim ne auditoriumet tjera sjell pasojat e procedures ligjore në mbrojtjen e te drejtes së autorsisë - Ereniku.net - redaksia)











Nė Diten e Fiter Bajramit nė SHBA
New York, 24 nėntor, 2003
- I gjithė komuniteti shqiptar i besimit islam ne SHBA festuan Fiter Bajramin
me lutjet dhe urimet e pėrzemėrta vėllazėrore pėr tė
gjithė. Me dėshirėn dhe bindjen se do tė thellohet dashuria ndaj njėri
tjetrit dhe ndaj atdheut, Bajramin u festua nė tė gjitha qendrat shqiptare te
besimit islam nė Brooklyn , Bronx dhe Steten Island te Nju Jorkut, pastaj
nė Conecticat, nė Chicago, Detroit, Boston, Dallas tė Texasit, Tenessi
etj. Qė tė gjithė u luten qė kjo festė fetare tė rris ndjenjat e mėshirės, mirėkuptimit,
solidaritetit, paqes, tolerancės, besimit nė forcat e njerėzve me
urimin dhe deshiren qė paqia dhe mėshira e Zotit tė jenė me ta.
Pėr Erenikun dhe RTV21 - Nexhmedin Syla - N.York
Brooklyn New York
Ali Ahmeti fton diasporėn shqiptare tė investojė nė MaqedoniTë shtunën nė ora 10 paradite,Ali
Ahmeti kryetar i BDI-së,i shoqeruar nga Agron Buxhaku nėnkryetar i Parlamentit
te Maqedonisė,dhe Kastriot Haxhirexha u takua nė restorantin "Debal Garden"me
komunitetin shqiptar nė Brooklyn të N.Yorkut
Ishin aty te pranishem edhe Ilir Rusi dhe Martin Vulaj kompetente nga Keshilli
Kombetar Shqiptaro Amerikan dhe Muharrem Shehu kryetar i Shoqates Atdhetare
Dibrane nė N. York
Aty ishte edhe Mehmet Bardhi kryetar i Lidhjes Demokratike te shqiptarėve nė Malin e Zi.
Kryetari i Bashkimit Demokratik pėr
Integrim nė Maqedoni, Ali Ahmeti ndodhet pėr njė vizitė nė Shtetet e Bashkuara
gjatė sė cilės do tė takohet me zyrtarė amerikanė dhe me komunitetin shqiptaro-amerikan.
Ja disa foto nga ky takim i quajtur
Forum publik organizuar nga Keshilli
Kombetar shqiptaro amerikan dhe Shoqata Atdhetare Dibrane nga N.Yorku
Ja tri foto nga ky takim pergatitur
nga Nexhmedin Syla nergut pėr erenikun:



Sigurisht qė ne jemi pėrpjekur pėr liri, pavarėsi, demokraci
dhe drejtėsi tė popullit shqiptar nė Jugosllavi dhe sigurisht qė njerėzit e
shtypur siē jemi ne shqiptarėt nuk mendojmė keq pėr popujt e tjerė. Kėshtuqė
vetė pėrndjekjet, vetė persekutimet na kanė mėsuar qė ne gabimet e tė tjerėve tė
mos i bėjmė. Sigurisht qė kam njė sėrė takimesh, nė Shtėpinė e Bardhė, nė
Pentagon, nė Departamentin e Shtetit dhe nė Kėshillin e Sigurisė Kombėtare. Kam
takuar edhe senatorin Bob Dole, tė cilit i kam shprehur edhe falenderimet pėr
ndihmėn qė u ka dhėnė shqiptarėve. Nė radhė tė parė ne jemi pėrcaktuar tė mos bėhemi servilė dhe
puthadorė, por jemi pėrcaktuar mbi bazėn e asaj se ēfarė duhet tė realizojmė ne
si parti dhe ne kemi hyrė jo pėr tė ndarė interesat personale, por pėr tė
mbrojtur dhe pėr tė jetėsuar interesat e pėrgjithshme, qė kėrkojnė edhe vetė
shqiptarėt. Duhet tė kihet parasysh se situata ėshtė mjaft e vėshtirė
pėrsa i pėrket anės ekonomike, kėshtuqė ne na duhet njė qasje mjaft serioze se
si tė pėrmirėsojmė pozitėn sociale tė njerėzve nė Maqedoni. Kėtu duhet tė kemi
njė komunikim mjaft tė hapur me diasporėn shqiptare. Ne kemi njė diasporė shumė
tė fuqishme, por jo tė thirremi nė folklorizmin patriotik, sepse askush djersėn
e vet nuk e rrezikon, mirėpo unė mendoj se ne punojmė mjaft seriozisht andej,
kemi biseduar edhe nė nivelet mė tė larta shtetėrore, si me kryeministrin dhe
udhėheqės tė tjerė, qė tė bėhen takime tė veēanta me njerėz tė diasporės dhe tu
ofrojmė programe konkrete dhe ata realisht ta shohin gjendjen brenda pėr brenda,
domethėnė kėto si hapa fillestare ne mendojmė qė ti bėjmė dhe pas investitorėve
shqiptarė mund tė vijnė edhe investitorė tė tjerė. Kur njė shqiptaro-amerikan
investon nė Maqedoni, sigurisht qė do tė investojė edhe njė amerikan e kėshtu me
radhė. Sigurisht qė kapacitet ka, por duhet tė ofrojmė edhe kuadro
tė cilat kanė vepruar dhe kanė fituar njė eksperiencė tė jashtėzakonshme si nė
shtetet e Evropės, ashtu edhe nė Shtetet e Bashkuara tė Amerikės, kėshtuqė kėta
njerėz vėrtet vlerat qė i kanė fituar nė kėto shtete mund ti demonstrojnė nė
atdheun e tyre. Ne jemi mjaft transparentė. Para disa ditėsh ne kemi bėrė njė
raport mjaft tė gjerė pėr punėn 6 mujore tė qeverisjes dhe pėr punėn njė vjeēare
tė Bashkimit Demokratik pėr Integrim, me ēka tė gjithė ministrat, deputetėt,
sigurisht qė tani qė unė flas kėtu, ata janė nė terren andej me materialet
konkrete, me faktet konkrete dhe do tė marrim vėrejtjet nga elektorati, nga
qytetarėt tė themi mė mirė, sepse pėr ne kanė votuar rreth 75 pėr qind tė
shqiptarėve dhe nuk mund ti ndajmė duke thėnė elektorati ynė, apo i ndonjė
partie tjetėr, sepse ne punojmė pėr tė gjithė qytetarėt, qofshin ata shqiptarė
apo maqedonas. Sigurisht, ne jemi pėrpjekur qė tė mos bėjmė premtime tė kota.
Ne jemi pėrpjekur dhe motoja kryesore e jona ka qenė qė ne veprojmė, qytetarėt
le tė gjykojnė. Nuk kemi dashur tė manipulojmė me ndjenja, sepse njėra nga
ndjenjat ėshtė edhe Universiteti i Tetovės, kėshtuqė unė jam mėse i sigurtė qė
brenda pak ditėsh ligji qė kaloi nė qeveri para disa ditėsh do tė kalojė edhe nė
parlamentin e Maqedonisė, kėshtuqė sė shpejti shqiptarėt nė Maqedoni do tė kenė
edhe tė zyrtarizuar Universitetin Shtetėror tė Tetovės. (pėr erenikun dhe
RTV21 Nexhmedin Syla )
Nė Nju Jork pėrfundoi Forumi pėr Kosovėn
Nju Jork, 10 maj, 2003 -
Nė hotelin New Yorker nė
Manhattan perfundoi forumi publik i organizuar nga Kėshilli Kombėtar Shqiptaro-Amerikan-me zyrtare tė Departamentit amerikan tė
Shtetit pėr tė diskutuar pėr tė ardhmen e Kosovės.Nė fillim Richard
Lukaj kryetar i KKSHA, pershendeti tė gjithė tė pranishmit duke shprehur
kenaqėsinė e madhe per prezencen e z. Donald Braun, zėvendės-drejtor pėr
Kosovėn nė Zyren e Ēėshtjeve tė Evropes Qendrore dhe Jugore, ne Departamentin e
Shtetit Amerikan, pastaj tė z.Joshua Black, zyrtar mbi ēėshtjet e Kosoves
si dhe tė kryetarit tė komunes sė Gjakovės z. Aqif Shehu. Aty ishin edhe pėrfaqėsues tė
tjerė tė organizatave
shqiptaro-amerikane dhe anėtarė tė komunitetit shqiptar nė Amerikė.
Zyrtaret amerikan
diskutuan kryesisht pėr perspektivat dhe qendrimin
politik te qeverise Amerikane mbi te ardhmen e Kosoves, si dhe pėr
sfidat qe po has Kosova gjate procesit te ndertimit te institucioneve
demokratike dhe hyrjes ne ekonomine e tregut.
Donald Braun tha se SHBA e perkrahin nė vazhdim punen e UNMNIK-ut dhe tė
kryeadministratorit Stajner nė Kosovė.Keshtu po punohet per njė ardhmeri tė
sigurt tė Kosovės dhe tė gjithė tė tė tjerėve qė jetojnė nė te.Ndersa, Joshua Bleck
tha se; ėshtė kenaqėsi tė jemi sė bashku ketu ne kete forum, pėr tė ndarė sė
bashku mendimet dhe idet rreth punėve qė bėhen dhe qė duhet bėrė nė Kosovė.E
kuptoj deshiren tuaj per pavarsi. Poashtu edhe deshiren e zjarrt tė kosovarėve
tė cilėn ma thanė hapur kur isha ne Kosovė, qė ajo tė jetė shteti i 51-tė i
SHBA. Atje janė bėrė shumė punė e ka edhe shumė e shumė tė tjera pėr tu bėrė.
Kryetari i komunes sė Gjakovės z. Aqif Shehu tha se ndjej kenaqėsi tė jem ketu nė mjedisin e njerėzve
mė tė dashur. Falemnderit ZOtit dhe Amerikės pėr shpetimin e Kosovės. Ai foli mė
tutje duke dhėnė shembuj konkret pėr sfidat ekonomike dhe politike si dhe pėr
marradhėnjet e institucioneve Kosovare me autoritetet e UNMNIKUt. UNMNIKU ėshtė ai qe ngec
preceset e privatizimit tė ndermarrjeve publike po edhe nė menyrė rigoroze pa
kurrfarė sqarimesh e shqyrtimesh bėn uzurpime pronash shoqrore siē ėshtė rasti i
disa hektarėve nė komunen e Gjakovės e cila po tu jipej shfrytzuesve do tė ishte
zgjidhje e ēėshtjes jetike te tyre.Kemi veshtirėsi nė tė gjitha sferat e jetės
pėr tė gjetur gjuhė tė perbashket me jo UNHMNIKUN po individ te caktuar ne
UNMNIK te cilet veprojnė me direktivė kundra proceseve demokratike ne Kosovė.
Me pyetje dhe pergjigje tė shumta ndermjet folesve te ftuar dhe publikut
perfundoi punimet forumi me qendrimin e pėrbashkėt se takimet e tilla janė tė
domosdoshme dhe tė mirėse ardhura pėr rezultate konktrete nė jetėsimin e
demokracisė kosovare. (Pėr erenikun dhe RTV21 Nexhmedin Syla N.York)





Para qindra pjesmarrėsve folėn Kongresmeni Tom Lantos, ish kongresmeni
Jozef DioGuardi gruaja e tij kėshilltare pėr ēėshtje ballkanike shkrimtarja
amerikane Shirley Cloyes, Majori i Yonkersit John Spencer- krah tė cilit kishte
ardhur edhe vėllai i tij bashkė me dy luftėtarė te tjerė tė lirisė-veteranė tė
luftės nga vietnami, pėr tė bėrė nderė dhe respekt para trupit tė tė rėnėve pėr
lirinė e Kosovės.

Pėrulje nė shenj respekti e nderi para vėllezėrve Bytyēi, bėnė edhe
shokėt e tyre tė luftės, anėtarė tė Batalionit Atlantiku dhe qytetarė tė shumtė
nga komunitetet e ndryshme nė Yonkers.
Duke pėrkujtuar keshtu epopenė e lavdishme te luftatarėve tė lirisė dhe
legjenden e UĒK-sė Adem Jasharin, nata e tė shtunės nė Hotelin Royal Regency tė
Yonkersit tė N. Yorkut ishte natė e revokimeve dhe kujtimeve ndaj veprave te
lavdishme tė atyre qė vunė gjoksin pėrball uzurpuesit dhe barbarit serbosllav nė
Kosovė.

Madhėshti
e mbrėmjes ishte portreti i Adem Jasharit dhuratė e piktorit Ramiz Llapatinca.
Entuziamin e mbrėmjes e rriti paraqitja e aktorit Xhevat Limani,
si dhe interpretimi brilant i Aurela Gaēes nė kėngėn:"Kosovė mė vjen keq,
qė nuk mund bėra mė shumė pėr TY"-poezi e shkrimtarit tė madh Azem Shkreli.
Nė
emėr tė tė gjitha shoqatave dhe klubeve tė shumta pėr kontributin e dhėnė nė
aktivitetin e ketij uikendi ne Yonkers, pjesmarrėsit i falenderoi-
kryeoraganizatori Shefki Megjuani - kryetar i Shoqates Miqtė e TMK. Edhe
Shoqata Atdhetare Dibrane shenoi mbrėmė njė aktivitet tė gjithanshėm. Ajo pėr
nderė tė Ditės sė mėsuesit dhe 8 marsit Ditės sė Gruas nė restorantin e njohur
"Micali Terrace", nė Brooklyn, organizoi mbrėmje Gazmore e cila zgjati deri nė
orėt e herėshme tė mėngjesit tė sotėm. Kėnaqėn pjesmarrėsit e mbrėmjes Grupi
muzikor "Sazet e Ohrit" me kėngėtarėt Eli Fara dhe Saimir Shehu.,,,,,,pėr
RTV21 Nexhmedin Syla, Yonkers - N.Yorku
Tryezė pėr Kosovėn nė kolegjin Bramsonort tė Brooklinit - N.York
Brooklyn, 28 shkurt, 2003 - Edhe komuniteti shqiptarė nė SHBA ndjehet i indinjuar rreth rrjedhës sė ngjarjeve të fundit nė Kosovė. Ata reagimet e tyre i shprehin nėpėrmes tė shoqatave klubeve dhe asociacioneve të tjera nė mjediset ku ata jetojnė dhe veprojnė.Nė sensibilizim tė opinionit, reth kësaj ēėshtjeje, mbrėmė nė N. York nė kolegjin Bramsonort,u mbajt njė tryezė e hapėt me student tė komuniteteve tė ndryshme.
Mė gjėrėsisht nė raportin editorit tonė Nexhmedin Syla:

Qytetarė, profesorė dhe studentė tė komuniteteve tė ndryshme nga kolegjėt amerikan Bramsonort, Mersi kallegj dhe kolegji i Brooklinit nė N.York tė SHBA ishin pjesėmarrės nė njė tryezė tė hapėt me temėn: Ngjarjet e fundit nė Kosovė dhe mundėsitė e pavarėsimit tė saj.

Pas diskutimeve, pyetjeve tė shumta tė pjesėmarrėsve iu pėrgjigjėn, ish komgresmeni amerikan

Josef DioGuardi aktivisti Brikend Bekteshi (nė mes) ndihmės nė organizim
Josef DioGuardi President i Ligës qytetare shqiptaro amerikane, i cili bashkė me bashkëshorten e tij Shirli shprehën hapur indinjatën dhe shqetėsimet rreth formės së arrestimit tė ēlirimtarëve të popullit tė Kosovės duke i vënė ata në karrigën e njejt të akuzimeve me kriminelët, barbarėt dhe vrasėsit e popullit tė Kosovės.Nė ēdo dhjetë vite, mund të dalin hitlerë të tipit millosheviq dhe mu pėr këtë pavarësimi i Kosovės do t'ua prente rrugën kriminelėve tė tillė dhe do tė bėnte njė zgjidhje fatlume pėr situatën e tanishme pėr të gjithė Ballkanin. Zonja Shirli tha se tipi actual serb, Ēoviq , bashkė me suitën e tij - ėshtė sotpėrsot personi mė i rrezikshėm pėr Ballkanin dhe popujt e tij.

i riu nga Dibra Blerim Cami-lexoi poezi per Kosovėn ...dhuratė modeste Shirlit nga z.Kozeta Zyla
Andaj propozimet e tij, dhe as ato tė Gjingjiqit rreth ndarjės sė Kosovės nuk pijnė ujė. Bota tash e ka tė qart se ēfarė zgjidhjesh dėshiron kjo qeveri e fundit sėrbo-malazeze nė kurriz tė popullit tė Kosovės.
Ky takim i mbajtur nė kolegjin Bramsonort tė Brooklinit nė N.York ishte i organizuar nga ēifti

bashkėshortorė Kozeta dhe Qemal Zylo,pėr tė cilėt kishte fjalė miradie dhe edhe falėnderime tė pėrzemėrta. Kozeta është kėshilltare e pėrgjithshme pėr ēėshtje studentore, ndėrsa Qemali, specialist i rekrutuar nė gjirin e kėtij kolegji hebreit.
Format e tilla të takimeve, rreth ēėshtjes sė Kosovės, pjesëmarrėsit i vlerësuan tė domosdoshme nė tė ardhmėn,
Pėr Erenikun dhe RTV21, Nexhmedin Syla - N.York . e premte 28 shkurt 2003.
|
Njė 11-vjeēar kthehet nė familje pas 4 vjetėsh qėndrimi nė kampin nė Serbi; ishte rrėmbyer nga forcat jugosllave gjatė luftės |
|
FUSHE-KOSOVE, 17 janar
- Pas katėr vitesh, familjes Gashi nga Gjakova iu kthye vogėlushi i tyre
Lulzimi 11-vjeēar, tė cilin forcat serbe e kishin marrė nė Gjakovė dhe
mandej nėpėrmjet Mitrovicės e kanė dėrguar nė Vranjė tė Serbisė. Nėna e
Lulzimit, Merita thotė pėr RTV21 se qė prej katėr vjetėsh nuk ka ditur asgjė
pėr djalin e tij, ndėrsa kohė mė parė Kryqi i Kuq Ndėrkombėtar njoftoi kėtė
familje se Lulzimi gjendet nė njė kamp tė fėmijėve nė Vranjė. | |
|
Lulzim Gashi me nėnėn e tij, Meritėn |
|
|
Sot nė ditėn e parė tė shkollės |
|
|
Lulzimi tashmė thuajse e ka harruar
gjuhėn shqipe dhe tregon urrejtjen dhe kushtet e vėshtira tė jetesės nė
Vranjė. Nė kamp ishim vetėm dy fėmijė shqiptarė unė dhe Edoni. Nuk kishim
veshmbathje dhe shpesh nuk na jepnin as bukė. Na urrenin tė gjithė, edhe
mėsuesit. Familja ime nuk dinte asgjė pėr mua. Unė shpesh qaja pėr nėnėn
time, e cila qė prej katėr vjetėsh nuk ka ditur se ku gjendem. Jam shumė
i kėnaqur qė sot jam me familjen time qė e dua shumė, thotė Lulzimi dhe
fjalėt i pėrzihen sakaq me lotėt. | |
|
Del nė publik organizata Sigurimit i Atdheut: Do tė mbrojmė interesat kombėtare dhe do tė ndjekim kriminelėt |
Mbrėmė nė Brooklin tė N.Yorkut,
-nė restorantin e njohur Micali Terrace afro Njė
mijė pjestarė te komunitetit shqiptar tė N.Yorkut me rrethinė manifestuan Diten
e Flamurit 28 nėntorin dhe 90 vjetorin e shpalljes sė pavarsisė sė shtetit
shqiptar.
Brooklyn 29 nėntor 2002-Me intonimin e himnit shqiptar dhe atij amerikan mbrėmė nė Broklin tė N.Yorkut filloi manifestimi i Dites se flamurit dhe 90 vjetorit tė shpalljes sė pavarsisė sė shtetit shqiptar .

Nė fillim pėrshėndeti tė gjithė pjesmarresit Xhevat Kukaj - kryetar i kėshillit organizativ i cili ftoi pėr njė minutė heshtjeje nė shenj nderimi dhe pėrkujtimi tė deshmorėve dhe tė tė rėnėve nė luftėn pėr ēėshtjen e madhe kombėtare.

Komunitetit iu drejtua Akademik Rexhep Qosja.Nė emėr tė misionit shqiptar foli Lublin Dilja -minister fuqiplot i misionit shqiptar pran OKB.

Deputeti i parlamentit te Kosovės Dritan Laēi falėnderoi komunitetin mbarshqiptaro amerikan pėr kontributib e dhėnė pė Kosovėn duke shtuar se ju jeni pjesė e Kosovės dhe se Adem Jashari ra heroikisht pėr Ne, pėr Ju, pėr tė sotmen dhe pėr tė nesėrmen . I pėrndjekuri politik Binak Ulaj tregoi para mases se pėr herė tė parė gjendet jashtė. Unė- thotė ai- kurrė nė jeten time nuk kam pasur pasport jugosllav.Ndjehem i gėzuar tek ju shoh tė bashkuar.Pas aktivistit dhe perkrahėsit tė madh tė ēėshtjes shqiptare kudo nė trojet tona
Tahir Gjonbalajt, para pjesmarrėsve nė manifestim doli edhe Sevdail Hyseni nga Bujanoci i cili tha se ėshtė avansuar si asnjėherė mė parė ēėshtja shqiptare nė Preshevė Medvexhe dhe Bujanovc.Kjo vjen nga zgjedhjet e fundit por dihet aspiratat tona janė, qė njė ditė t'i bashkohemi Kosovės.Nėnkryetari i Degės sė Unionit .....
........Demokratik tė shqiptarėve pėr Plavė e Guci Fadil Ulaj iu drejtua
mases se duhet gjithmonė tė pėrkujtojmė trimat tanė si Ismail Qemali, Hasan
Prishtina, Isa Boletini e tjerė, qė bėnė shumė pėr ēėshtjen tonė,Tubimit i kishin
arrijtur edhe telegrame pershendetėse ndėr tė cilė u permend ai i Levizjes Kombėtare
Ēlirimtare.Mos paraqitja e ambasadorit Wiliam Wolker nė kėtė tubim ishte pėr
shkak se dita e djeshme ishte ditė feste pėr amerikanet- Dites sė Faljes
e cila tradicionaklisht tek amerikanet pritet dhe festohet ne gjirin familjar.


E para, dhe me e
rendesishmja, eshte se ajo po jep rezultate dhe keshtu do te arrije t'i
permbushe me sukses te gjitha kushtet baze te NATO-s, te cilat jane rikthimi i
kosovareve ne trojet e tyre, dalja e forcave serbe nga Kosova dhe vendosja e nje
force nderkombetare per sigurine. Kjo force duhet te kete NATO-n ne qender, gje
qe do te thote se ajo duhet te jete nen komanden dhe kontrollin e NATO-s si dhe
rregullat e angazhimit te saj te jene te percaktuara nga NATO-ja, por do te kete
formacione edhe nga vendet jo te NATO-s, pikerisht si forca qe derguam ne Bosnje.
Fushata jone ushtarake do te vazhdoje derisa te permbushen keto kushte dhe kjo
jo sepse ne jemi kokeforte apo arbitrare, por sepse keto jane kushtet e vetme
mbi bazen e te cilave refugjatet do te ktheheshin ne shtepite e tyre ne siguri
si dhe mbi bazen e te cilave UĒK-ja mund te ishte vertet e nxitur per t'u ēarmatosur
-- kushtet baze te nje rezolute qe do te funksiononte.
Se dyti, kjo strategji ka gjetur nje mbeshtetje te gjere e te fuqishme ne
aleance dhe si e tille ajo mundeson permbushjen e objektivave tane. Edhe pse
vende te ndryshme mund te kene rrethana te brendshme te ndryshme, lidhje te
ndryshme kulturore me Ballkanin si dhe ide te ndryshme per taktiken, nuk
ekziston kurrfare pikepyetjeje per unitetin tone lidhur me qellimet e me
deshiren per te fituar. Une kam punuar shume per te modeluar konsensusin tone te
tanishem; pas 60 dite fushate ajrore, NATO-ja eshte me e bashkuar per Kosoven
nga ē'ishte ne fillim.
Se treti, kjo strategji na jep mundesine me te mire per te realizuar qellimet
tona ne nje menyre qe i forcon, jo i dobeson, interesat tona themelore ne
marredheniet tona afatgjata e pozitive me Rusine. Rusia po ndihmon ne gjetjen e
nje menyre sipas se ciles Beogradi te permbushe kushtet tona. Trupat ruse duhet
te marrin pjese ne forcen qe do te ruaje paqen ne Kosove duke bere keshtu qe nje
burim tensioni te kthehet ne nje mundesi bashkepunimi, tamam si ne perpjekjet
tona ne Bosnje.
Se fundi, nuk duhet te harrojme se permbysja e spastrimit etnik ne Kosove nuk
eshte e mjaftueshme ne vetvete per t'i dhene fund konfliktit etnik ne Ballkan
dhe per te krijuar nje stabilitet te qendrueshem. Bashkimi Evropian dhe Shtetet
e Bashkuara duhet te bejne per Evropen Juglindore ate qe beme per Evropen
Perendimore pas Luftes II Boterore dhe ate qe beme per Evropen Lindore pas
Luftes se Ftohte. Liria, respekti per te drejtat e pakicave dhe
begatia jane forca te fuqishme per te ecur perpara. Ato u japin njerezve
qellimet per realizimin e te cilave ata duhet te punojne; ato lartesojne
shpresen kundrejt frikes dhe te nesermen kundrejt se djeshmes.
Keto do te mund t'i bejme duke rindertuar ekonomite qe perpeliten, duke nxitur
tregtine dhe investimet si dhe duke i ndihmuar vendet e rajonit te hyjne ne NATO
dhe ne Bashkinim Evropian.
Tashme demokracite e ketij rajoni po i pergjigjen vrullit te integrimit duke
kembengulur ne realizimin e reformave te tyre, duke strehuar refugjate e duke
mbeshtetur fushaten e NATO-s. Nje Serbi demokratike qe respekton te drejtat e
popujve te vet si dhe te fqinjeve te vet mund te bashkohet, dhe duhet te
bashkohet, me to.
Nese do ta beje kete, ne do te ndihmojme per ta rikthyer ate ne vendin e saj
legjitim si nje shtet evropian ne Ballkan, dhe jo per ta lene si nje shtet te
copetuar ne periferi te Evropes.
Ballkani nuk ka pse te jete i destinuar si kryeqendra e erresires ne Evrope, nje
rajon i xhamive te bombarduara, i burrave e i djemve te pushkatuar nga prapa
kokes, i grave te reja te perdhunuara, i rrjedhave te historise qofte te grupeve,
qofte te individieve, te rishkruara apo te fshira. Siē i kane drejtuar
udheheqesit njerezit e tyre gjate nje rruge, ata duhet t'i kthejne keta njerez
drejt nje te nesermeje me te mire. Ne fund te fundit, ne dhe aleatet tane mund
te ndihmojme qe kjo te realizohet, por kjo mund te arrihet nese do ta vazhdojme
me konsekuence fushaten e NATO-s duke ndjekur nje strategji qe do te siguronte
qe forcat qe e bashkojne Evropen Juglindore te jene me te fuqishme sesa forcat
qe e copetojne ate.
Shkrimi eshte huazuar nga
editoriali i gazetes The New York Times 23 maj 1999