Nga bashkėpunėtorėt e ERENIKUT
www.ereniku.net

Tė dashur vizitorė, te gjitha punimet e bashkėpunėtorėve tanė, dhe atyre qė na shkruajnė letėr edhe pėr herė tė parė, te cilat mund t'i lexoni nė kėtė rubrikė speciale, tė rezervuar vetėm pėr ta, do tė botohen pa kurrfarė ndėrhyrje tė redaksisė sė erenikut, ngase mendojmė, se vetėm ashtu, ruhet origjinaliteti i mendimit dhe fjalės sė tyre tė shprehur dhe tė publikuar nė opinionin e gjėrė. /Ereniku nuk bartė kurrėfarė pėrgjegjėsie./

Me ose pa referendum

Hamdi NuhijuHamdi Nuhiju
erenikut: Wed, November 4, 2009 7:09 am
botuar:E dielė 08 nėntor 2009 12:01 am

Kur flasim pėr Maqedoninė dhe politikėn e saj tė jashtme dhe tė brendshme kemi parasysh shumė formula e shumė forma tė cilat mund tė aplikohen dhe po aplikohen nga forca tė ndryshme. Nė esencė diplomacia ėshtė njė ndryshim gjendjesh pėr “qethjen” e vendeve tė ndryshme prej balotazhit ideologjik. Diplomacia nuk luan vetėm kėtė rol tė dukshėm i cili paraqitet para medieve. Ajo di tė bishtėroj edhe mendime qė kanė tė bėjnė me vetėdijen e shteteve ose kontinenteve tė ndryshme. Dikė edhe e viktimizon po kjo diplomaci qė di tė lakoj brengat tua nė suaza tė konfuzitetit tė panevojshėm. Por, nuk mund tė ekzistoj diplomaci pa kulturė dhe histori tė identifikimit tė saj nė skenėn botėrore. Ibėn Halduni ( 1332-1406) kėtė gjė e konfirmon duke theksuar:” Historia ėshtė shkencė e pavarur. Lėnda e saj ėshtė tė studiuarit e civilizimit njerėzor dhe marrėdhėniet shoqėrore tė tija. Vėrtet, lėnda e historisė ėshtė tė kuptuarit e pozitės shoqėrore tė njeriut, d.t.th. tė kulturės, prej kėtu edhe tė fenomeneve tė lidhura natyrshėm pėr qenien e tij, mendoj jetėn primitive, tė orientuarit e sjelljeve tė tij, ēifteve, familjeve, fiseve dhe karakteristikave tjera.”

Po u ndalėm tė vėshtrojmė mendimet filozofike qė kanė tė bėjnė me gjenezėn e tė kaluarės tė cilėn e shpjegon ky dijetar, do tė na dilte para sysh njė enciklopedi shkencash. Disa mendjeshkurtėr mund tė mos gjenin mendimet e diplomacisė dhe historisė sė diplomacisė nė kėtė definim tė shkurt. Parimisht lėnda e historisė rregullon raportet diplomatike midis shteteve tė ndryshme, sepse shpesh herė shtetet thirren nė tė vėrtetėn historike pėr tė gjetur njė shkak pėr rregullimin ose prishjen e raporteve diplomatike me shtete tė caktuara.

Maqedonia dhe Greqia marrėdhėniet e tyre diplomatike po i ndėrtojnė nė suaza tė vėrtetės sė dyanshme historike ku dy anėt po lobojnė pėr ardhmėrinė e tyre duke u mbėshtetur nė tė kaluarėn. Po tė mos ekzistonte e kaluara me siguri nuk do tė ekzistonim as ne nė tė tashmen. Me kėtė nuk dua tė mbėshtes veprimtarinė e disave tė cilėt pėr hir tė tashmes shtrembėrojnė tė kaluarėn dhe mundohen qė nė baza tė shtrembėrimeve tė afrojnė bashkėpunime me tė tjerėt Nuk mund tė ekzistoj njė shtet nė botė pa bashkėpunim ose mbėshtetje prej njė grupi shtetesh. Tentohet qė tė arrihet deri tek kjo mbėshtetje nė forma dhe mėnyra tė ndryshme. Disa nė raste tė kėtilla dinė tė bėjnė padrejtėsinė mė tė madhe historike dhe nė kėtė mėnyrė dėmtojnė popuj tė caktuar nė botė, ashtu si ishte i dėmtuar edhe vet populli shqiptar nė suaza tė kėsaj padrejtėsie qė iu bė nga ana e forcave tė ndryshme. Po u kthyem nė tė kaluarėn edhe vet shqiptarėt e gadishullit Ballkanik, po edhe tė Maqedonisė do tė kenė tė drejtė qė ti vendojnė “veto” moralizuese Greqisė pėr veprimet e saja ndaj Maqedonisė. Kur kemi parasysh politiken anti-shqiptare qė udhėheq qeveria e Maqedonisė ne pajtohemi me ēdo “qethje” qė i bėn Greqia kėtij vendi nė raportet ndėrkombėtare. Askush nuk e mohon rėndėsinė e futjes sė Maqedonisė nė BE dhe nė NATO, pėrveē maqedonasve tė cilėt janė tė detyruar tė ruajnė identitetin e tyre kombėtar dhe kulturor. Si tė tillė, pra me identitet, janė tė pranuar tėrėsisht vetėm nga shqiptarėt e gadishullit Ballkanik dhe nga askush tjetėr. Bumerang i kėtij pranimi nga ana e shqiptarėve, ishin shtypjet dhe persekutimet qė iu bėnė shqiptarėve gjatė kėtyre dekadave. Njeriu kur pėrjeton ndryshimin e politikave tė brendshme nė Maqedoni, pėrjeton nė vete edhe njė ndryshim mental tė disa “taksave” dhe rėndimit tė jetės sė qytetarit tė thjesht nė Maqedoni. E kanė me vend tė traumatizuarit nga ana e kėtyre veprimeve tronditėse nė Maqedoni. Rastet janė tė njėjta si kur dikush ndėrton njė shtėpi ose pallat, e tė tjerėt vinė dhe e prishin duke gjetur disa zbrazėtira tė pakuptimta juridike me tė vetmin qėllim qė puna tė mos kryhet si duhet. Ky vend me kėtė numėr tė madh tė papunėsh nuk e ka pozitėn e tillė politike dhe diplomatike qė tė prish muret e ndėrtuara diplomatike me disa shtete fqinjė tė cilat qysh nė lindjen e kėtij shteti e kanė mbėshtetur ekzistencėn e tij. Sot disa pseudo-intelektual maqedonas qajnė me lot krokodili pėr shqiptarėt, pasi qė nuk gjenden nė pozitė, ndėrsa nė fakt janė po tė njėjtit njerėz nė tė kaluarėn qė burgosnin e vrasin shqiptarėt e pafajshėm vetėm pse deklaronin se janė shqiptar.

Nėse kthehemi nė esencėn e kėtij vrojtimi na del shumė i saktė qėndrimi i analistėve shqiptar nė Maqedoni qė njėzėshėm janė kundėr daljes nė referendum tė shqiptarėve tė Maqedonisė pėr zgjidhjen e kontestit tė kėtij vendi me Greqinė. Do tė quhej tradhti kombėtare pjesėmarrja madje e njė shqiptari tė vetėm nė kėtė referendum pėr zgjidhjen e kontestit tė Maqedonisė me Greqinė, kur kemi parasysh referencėn e vazhdueshme tė pėrdorur nga ana e politikės maqedonase ndaj shqiptarėve duke i quajtur si qytetar maqedonas, e jo si shqiptar qė jetojnė nė Maqedoni. Marrėveshja kornizė e Ohrit Maqedoninė e definon si njė shtet multi-etnik me dy etnitete tė mėdha dhe shumė etnitete tė vogla tė cilat duhet tė jenė pasuria e kėtij vendi dhe jo shkaku i lindjes sė padrejtėsisė. Me ose pa referendum Maqedonia duhet tė zgjidh pėrfundimisht kontestin e saj me Republikėn e Greqisė. Ndėrsa ardhmėria e shqiptarėve tė Maqedonisė sipas nėnkryetarit tė BDI-sė Rafiz Haliti “me ose pa maqedonasit duhet tė jetė nė BE.”


“Zulu” Maqedonia

Hamdi Nuhiju
erenikut: Date: Tue, October 20, 2009 6:35 am
botuar: 27 tetor 2009 10:45 am

Nėse besoni nė konspiracion, do tė ju shtohej frika ende mė shumė dhe do tė turbullohej mendja juaj kur tė kujtonit pėr njė vend qė i ngjan shumė ndonjė province afrikane, e qė synon tė bėhet pjesė e botės sė civilizuar. Bota e civilizuar i tha mjaft kontradiktave dhe nė segmentin e ekonomisė gjetėn gjuhėn e pėrbashkėt me qėllim bashkimi, bashkėpunimi e vazhdimi tė ekzistencės sė tyre deri nė momentin e mos cenimit tė interesave tė tyre ekonomike. Kėtij orientimi i pėrshtaten edhe shumė shtete tjera nė botė duke pėrfshirė edhe kėtė vend provincial nė Evropėn Juglindore tė quajtur deri mė tash Republika e Maqedonisė, e mė vonė me ndonjė emėr tjetėr.

Komisioni evropian dha raportin pėr punėn e deritanishme tė Maqedonisė nė pėrshtatjen e politikave dhe dhėnies sė mundit tė kėtij vendi drejtė afrimit nė strukturat euro-atlantike. Mediet nė Maqedoni atij raporti po i thonė raport pozitiv, madje edhe opozita mė e madhe maqedonase nė vend, raportit tė komisionit evropian i duartrokiti dhe gjeti gjuhėn e pėrbashkėt me “monarkun” Nikolla Gruevski. Duke pasur parasysh se vet kam pėrgatitur raporte pėr njė organizatė joqeveritare nė Maqedoni, e di fort mirė qėllimin e pėrgatitjes sė atyre raporteve, politikės qė fshehėt nė tė dhe fryrjes sė disa veprimeve mikroskopike tė cilat i realizon njė subjekt qoftė politik, ose edhe shtet nė veti. Nėse doni tė kuptoni kėtė konstatim mė thjeshtė do ju sjellim njė shembull nga historia jonė jo shumė larg nesh. Nėse mendoni se shteti-“parajsė” nė tokė ėshtė njė utopi, ose diēka e parealizueshme, kryesorja keni dėgjuar pėr njė “shtet” tė tillė. Madje disa mė tė moshuar se ne edhe janė kalbur nėpėr burgjet e Jugosllavisė duke e ėndėrruar kėtė shtet i cili nė fakt ishte shteti ndėr mė tė varfrit nė botė. Shqiptarėt kėndej kufirit vuanin nėpėr burgje se e donin kėtė shtet tė ėndėrruar, ndėrsa shqiptarėt andej kufirit torturoheshin nga diktatura komuniste e cila i kishte dyert e hekurta tė pushtetit tė saj. Por ne nuk po flasim pėr shtrirjen e shqiptarėve padrejtėsisht nė kėto shtete qė gjenden momentalisht, edhe pse natyrshėm edhe gjeografikisht edhe historikisht ata mundeshin me qenė bashkė. Por, kėrkesa dhe dėshira e atyre qė bashkohen pėr interesa ekonomike e ndau kėtė popull nė kaq pjesė. Shembulli i raportit tė komisionit evropian pėr Maqedoninė ėshtė gati i njėjtė si shembulli i Shqipėrisė nė kohėn e diktatorit Enver Hoxha. Shqiptarėt e mėmėdheut vuanin pėr bukė, ndėrsa Shqipėria mori ēmimin e parė si shteti mė i furnizuar me ushqime nė botė. Kjo gjė ėshtė e vėrtet. Por, duke pasur parasysh sistemin komunist i cili sistem ka pasur njė mendėsi diktatoriale ne edhe nuk habitemi shumė me gjėrat tė cilat ndodhėn nė tė kaluarėn. Edhe pse do tė ishte ende mė mirė qė tė mos ndodhnin fare ato gjėra. Habia mė e madhe gjendet nė raportin e komisionit evropian i paraqitur nga mediet e Maqedonisė si njė raport pozitiv pėr qeverisjen e Nikolla Gruevskit nė kėtė copė toke me kėtė strukturė njerėzish. Madje pjesė tė kėtij raporti tė komisionit evropian qė mediet i dhanė mė shumė hapėsirė ishte rregullimi i marrėdhėnieve ndėretnike nė kėtė shtet. Komisioni evropian i dha ēmimin “nobėl” Maqedonisė dhe “monarkut” tė saj Nikolla Gruevski nė rregullimin e raporteve ndėretnike nė kėtė vend. Nuk e di se ku e shohin ata ‘parajsėn’ e raporteve ndėretnike kur pak para raportit tė tyre shqiptarėt u fyen nė mėnyrėn mė ēnjerėzore nga ana e akademisė maqedonase, u rrahėn nė Nerez tė Shkupit, pati probleme diplomatike me Republikėn e Kosovės, probleme pėr shqiptarėt e Shqipėrisė nė kufirin e Maqedonisė, mos lejimin e librit shqip nėpėr panairet e Maqedonisė, i penguar nga ana e “monarkut” Nikolla Gruevski, e shumė e shumė probleme tė tjera tė ngjashme vetėm nė kėtė sferė. Po u ndalėm dhe i analizuam vetėm problemet ndėretnike nė Maqedoni, do tė duhej qė tė shpallnim gjendje tė jashtėzakonshme nė kėtė shtet. E jo ti jepet notė pozitive tė gjitha kėtyre veprimeve vetėm pėr tė arritur deri tek qėllimi. Po, cili ėshtė qėllimi i komisionit evropian nė legjitimitetin e veprimeve antishqiptare nė Maqedoni? Nėse nė demokracinė klandestine qėllimi justifikon mjetin, atėherė ne mund tė supozojmė qė qėllimi i komisionit evropian me raportin e fundit pėr Maqedoninė ėshtė kėnaqja e orekseve tė Republikės sė Greqisė dhe presionit nė formėn e “benificioneve” drejtuar diplomacisė sė Maqedonisė.

Qė raporti i komisionit evropian tė jetė i lyer me kozmetik nga ana e politikbėrjes nė Maqedoni, duheshe qė nė periudhėn e sjelljes sė kėtij raporti Maqedonia tė zgjidhė demarkacionin kufitar me Republikėn e Kosovės dhe ti rregulloj raportet diplomatike me kėtė vend. Kozmetik e pėrgatitur nė mėnyrė perfide nga ana e komisionit evropian dhe politikbėrėsve nė Maqedoni, pėrmes zgjidhjes sė raporteve diplomatike me Kosovėn, dhe pėrfundimin e problemit tė hapur kufitar me tė, politikbėrėsit nė Maqedoni ia mbyllin sytė shqiptarėve tė kėtij vendi pėr tė mos i kundėrshtuar pjesėt kontestuese tė raportit tė komisionit evropian dhe pėr tu pėrshtatur me gjellėn e gatuar nė kėtė mėnyrė. Por, “zulu” Maqedonia gjithmonė do tė ngelet e tillė, me fytyrė tė “shėmtuar” ndėretnike dhe me njė kozmetikė e cila nuk do tė ketė mundėsi qė ti mbulojė puērrat e “demokracisė” tė “monarkut” Nikolla Gruevski.  Do tė ngelet e tillė pasi qė legjitimitetin e veprimeve antishqiptare, vet ky person po e merr nga vet shqiptarėt me aminin e komisionit evropian i cili po pėrgatit raporte pozitive pėr afrimin e Maqedonisė nė strukturat euroatlantike. Tash edhe nėse ēohet ndonjė subjekt politik shqiptar dhe e kundėrshton raportin e komisionit evropian tė pėrgatitur pėr Maqedoninė, atėherė vet Nikolla Gruevski para opinionit ndėrkombėtar do tė sqarohet se ai ėshtė pėr nė struktura euroatlantike, por kėto procese po i pengojnė shqiptarėt e Republikės sė Maqedonisė. Qė nė fakt shqiptarėt e kėtij vendi po viktimizohen nė forma tė ndryshme nga ana e kėsaj qeverie dhe secilės qeveri nė Republikėn e Maqedonisė. Pėr viktimizimin e shqiptarėve tė Maqedonisė kemi shumė fakte edhe atė tė freskėta nga qytetet mė tė mėdha shqiptare nė kėtė vend. Na kujtohet shumė mirė Maqedonia e para tre viteve kur kurban i kėsaj qeverie dhe i kėsaj “demokracie” klandestine shkoi komandant Iliri ose Isa Lika, pėr tė cilin ende nuk ėshtė zbardhur ēėshtja e vrasjes sė tij misterioze. Nga persona tė cilėt e kanė njohur pėr sė afėrmi Isa Likėn, thuhet se ka qenė njė djalosh i moralshėm i cili nuk ka pasur hesape tė pazgjidhura mafioze me njerėz tjerė. Kėshtu qė bien poshtė konstatimet e disave se ai ėshtė vrarė si rezultat i disa hesapeve tė pazgjidhura me disa grupe tė caktuara. Ky ėshtė vetėm njė montim politik nga ana e strukturave tė cilat ende nuk kanė dalė nė pah, por jam i bindur se njė ditė edhe ky rast si shumė raste tjera nė Maqedoni do tė zgjidhen. Me siguri tė gjithėve iu kujtohet diskriminimi institucional qė i bėri Nikolla Gruevski votės shqiptare nė 2006, dhe si rezultat i kėtij diskriminimi ende sot e kėsaj dite pasojat po i vuajmė vet ne shqiptarėt e kėtij vendi. Ende e kemi tė freskėt Tetovėn e “monarkut” Nikolla Gruevski tė shndėrruar nė “Teksas” ku grupet mafioze bėnin ēdo gjė me mbėshtetjen e qeverisė sė po kėtij “monarku” i cili sot po krenohet para opinionit publik se ka arritur deri nė njė nivel tė kėnaqshėm tė raporteve ndėretnike nė Maqedoni. Ata qė kanė pasur fatin tė jetojnė nė Tetovė nė atė kohė, kanė parė me sytė e tyre dhe kanė pėrjetuar nė lėkurat e tyre ēartjen e disa grupeve tė cilat kishin liri tė pakufizuar veprimi nė prishjen e rendit publik, por edhe nė prishjen e rehatisė sė njerėzve tė cilėt jetonin ose studionin nė atė kohė. Tė gjithėve na kujtohet pėrzierja nė autonominė e Universitetit Shtetėror tė Tetovės nga ana e qeverisė sė atėhershme po edhe tė sotshme tė “monarkut” Nikolla Gruevski, dhe jetėn e gjallė e aktive kulturore tė anės tjetėr tė Maqedonisė. Shqiptarėt e Maqedonisė gjithherė kanė qenė pėr njė Maqedoni me demokraci tė shėndosh e pėr njė Maqedoni evropiane, por gjithherė tė tjerėt kanė tentuar qė tė pėrfitojnė nė zgjatjen e pushtetit tė tyre pėrmes shtypjes sė shqiptarėve dhe hedhjes sė fajit pėr mosfunksionim tė demokracisė nė kėtė vend. Sot mediumi publik RTVM jep hapėsira falas pėr rikonstruimin e Manastirit Shėn Bigori, medium i cili pėrfiton mjete financiare edhe nga taksapaguesit shqiptar mysliman, ndėrsa nuk kemi parė asnjė hapėsirė falas nė kėtė medium, pėr pėrkrahje ose mbėshtetje tė ndėrtimit tė ndonjė xhamie nė Republikėn e Maqedonisė.

Duke vėshtruar gjendjen reale politike dhe shoqėrore nė Maqedoni, na del shumė i pakuptimtė raporti i komisionit evropian pėr Maqedoninė. Por, pasi qė jemi tė interesuar qė ta shohim Maqedoninė nė NATO dhe BE, do tė pajtohemi edhe me kėtė pakuptimėsi me tė vetmin qėllim qė njėherė e pėrgjithmonė shqiptarėt ti shohim tė bashkuar bile nė BE.


I thash-jo, mė tha...!
Hamdi NuhijuHamdi Nuhiju
Tue, October 6, 2009 2:02 pm
botuar: 09 tetor 2009 3:45 pm

Kam vendosur tė dėgjoj kėshillat e atyre tė cilėt shohin pėrtej detajeve vet detajet. Njėjtė si gruaja e cila di tė tollovisė kokėn e burrit tė saj me kėrkesat, por edhe me fshehtėsitė tė cilat dalin nė pah pas paraqitjes sė problemeve. Qėndrimet nė raste tė kėtilla lėkunden dhe nuk janė tė njėjta. Edhe dinjiteti bie nė prehrin e njė monstrumi tė vetėquajtur sadist. Por, duhet tė mėsojmė mirė se njerėzit nuk janė membrana tė cilėt mbėshtjellin ēdo gjė me urdhėr tė dikujt. Njė ditė dalin nė shesh ose nė pah tė gjitha ato qė gjenden nė nėntokėn e mendimeve, nė nėnvijėn e ideve, nė horizontin e mentaliteteve, nė kahen e kėrkesave. Njė grua mund tė jetė e martuar madje dy herė, dhe tė tretėn herė tė gėnjej e tė thotė se nuk kam qenė e martuar, por thjeshtė kam qenė e fejuar vetėm njė herė, por pas tridhjetė viteve martesė, gėnjeshtrat e saj do tė dalin nė shesh. Tė njėjta gjėra ndodhin kudo. Nė ekonomi, nė politik, nė religjion, nė art, nė letėrsi, nė histori. Njerėzit e shkruajnė dhe e rishkruajnė historinė e popullit tė tyre. Ndėrsa popujt pranojnė faktet e vėrteta ose tė shtrembėruara dhe nuk bėjnė zė. Ata madje duartrokasin nė momentin e nxitjes sė emocioneve dhe euforive tek to. Bėrtasin me zė tė lartė qė tė dėgjohen edhe pėrtej murit, nėse pėrbirohet e drejta e tyre esenciale pėr njė jetesė mė tė mirė. Shohim realitetin e ndarjes sė Maqedonisė si institucionalisht ashtu edhe nė infrastrukturė. Rrugėt magjistrale ndėrtohen dhe rindėrtohen nė Maqedoni nė atė mėnyrė qė tė pėrgatitet njė popull i tėrė pėr tu ndarė prej njė populli tjetėr. Ky ėshtė njė proces ndarės tė cilin nuk e ka filluar monarku Nikolla Gruevski e as qė do tė mundet ta pėrfundojė. Sytė e njeriut dhe pėrvoja e tyre sheh delikte edhe nėpėr varreza! Zaten qysh nė kryen e shtetit ne shohim gjėra komike e deri nė pėrfundim, nė ceremoni tė varrimit tė njerėzve. Shumė njerėz nė Maqedoni pėr sė gjalli kanė porositur t`ia rregullojmė varrezat, me qėllim qė ta zėnė vendin afėr njėri-tjetri, burrė e grua! Mos u ēudit. Nuk po tregoj batutė! Ajo qė ėshtė mė interesante rreth varrezave se kėto ditė kam pasur rastin tė montoj njė varr me beton anash, me hapėsirė sa pėr dy varreza. Aty ishte vetėm njė varr, ndėrsa afėr tij gjendej njė varr i improvizuar. Po, po, shqiptarėt e Maqedonisė pėr tė zėnė hapėsirat e tyre nėpėr varreza, janė detyruar, ose e kanė nga dėshira kėtė veprim tė improvizimit tė varrezave. Kur kujtoj se jetojmė nė njė shtet tė improvizuar dhe jo tė vėrtet, me njė qeveri tė improvizuar dhe jo reale, me njė kryeministėr i cili veē sa nuk e ka shpallur vetėn "monark", me njė kryetar shteti i cili vetėm pėrmes shikimeve ta ngjall sensin e humorit, nuk ėshtė ēudi qė tek varrezat e shqiptarėve tė gjinden edhe varre tė improvizuara. Disa iu janė hidhėruar mendimeve tona, bėrtitjes sonė, solidarizimit me popullin dhe ndihmesės sė proceseve tė demokratizimit tė Republikės sė Maqedonisė. Lutfi Rusi qysh nė vitin 1981 ka nxjerr prej botimit librin e tij tė titulluar "SHURDHMEMECI". Ai ka pasur tė drejtė kur ka filluar tė bėrtas nė librin e tij dhe pėrmes atij libri. Zaten garniturat e sotshme janė si rezultat i mbjelljes sė farės sė shurdhmemecėve tė tė kaluarės. E sotmja asnjėherė nuk ėshtė reflektim i lindur qysh nė start pa vezullim. Ajo gjithmonė ka vezullimin e saj dhe hijen e cila dėshmon pėr rrėnjėt tė forta ose tė dobėta. E kur flasim pėr tė nesėrmen duhet ta kemi parasysh tė sotmen qė ta ndėrtojmė drejtė pėr njerėz qė dėgjojnė e flasin, dhe jo pėr shurdhmemecė. Secili njeri shkruan sipas bindjes sė tij, njashtu edhe Lutfi Rusi ka shkruar librin e tij sipas pikėpamjeve dhe bindjeve tė tij. Mund tė trembet ndonjė lexues nga pėrmendja e emrit tė tij dhe tė thotė se unė pėrkrah sistemin komunist tė cilin disa shqiptar e kanė pėrkrahur nė tė kaluarėn dhe nė tė tashmen disa tė tjerė po e pėrkrahin sistemin demokrat. Nuk i dihet tė ardhmes. Ndoshta nė tė ardhmen do ti vij turp dikujt tė thotė se kemi qenė nė tė njėjtin krah me SHBA-tė, dhe se kemi pėrkrahur sistemin e tyre. Nė tė ardhmen me siguri nė rruzullin tokėsor do tė vijė ndonjė sistem tjetėr ende mė i mirė se sistemi demokratik. Me kėtė nuk duam tė themi se jemi kundėr sistemit demokratik tė udhėheqjes sė popujve nė botė. Por, tėrėsisht nuk mundet tė jetė funksional dhe i drejtė pėr krejt popujt e botės. Pėrderisa ekzistojnė standarde tė dyfishta edhe nė kėtė sistem, as ky nuk ėshtė pėrfundimisht i saktė. Por, prej sistemit tė kaluar ėshtė shumė mė i mirė dhe mė i saktė.
Titulli i kėtij reflektimi do tė dukej banal pa sqarimin e tij. Nė Greqi Jorgos Papandreu e mori timonin e atij shteti. Shqiptarėt pėrmes sondazheve tė ndryshme, politikisht dhe nė masė, i thanė dhe pėrsėri po i thonė Nikolla Gruevskit dhe qeverisė sė tij se duam tė futemi nė NATO dhe BE, pa marrė parasysh se a zgjidhet kontesti i saj me Greqinė a nuk zgjidhet. Jo, ai na tha, dhe paraardhėsit e tij po na thonė jo qe 19 vite, ne duam qė tė kemi njė shtet stabil dhe emri i kėtij shteti ėshtė mė i rėndėsishėm se tė gjitha benificionet politike e ekonomike qė mund ti pėrfitonim pas futjes sonė nė NATO dhe nė BE. Edhe kėtė ua thashė. Tė tjerat, do ua them nė episodin e radhės.

Poshtė GRUEVSKI

Hamdi NuhijuHamdi Nuhiju
  to: info@ereniku.net Thu, October 1, 2009 5:07 am
botuar:  E shtunė 03 tetor, 2009 10;26 am

Botėkuptimi politik i disa politikanėve, e vendeve tė caktuara nuk ėshtė i njėjtė. Disa e shohin tė arsyeshme qė tė veprojnė drejtė dhe nė funksionim tė shtetit demokratik duke aluduar e qenė nė lėvizje ēdoherė. Disa edhe pas dyzet viteve themelimi tė njė institucioni ndėrkombėtar gjejnė rastin qė ti drejtohen krerėve tė vendeve ose pėrfaqėsuesve tė tyre.
Bota ėshtė njė vend i vogėl pėr tė gjitha kėto lėvizje tė mėdha dhe tė shumta qė po ndodhin nė tė. Zaten, jo rastėsisht globalistėt shprehen se bota ėshtė e shndėrruar nė njė fshat.
Kur shprehen nė kėtė mėnyrė, bazament tė shprehjes kanė mjetet e komunikimit masiv, ndėrsa harrojnė tė gjitha mjetet tė cilat pėrdoren nė politikėn ndėrkombėtare por edhe tė brendshme tė njė shteti tė caktuar.
Pozitivistėt do tė kapeshin pas termit rastėsi dhe do tė sqaronin mbi kėtė term shumė veprime tė cilat i bėjnė disa politikan tė caktuar. Por, nė esencė, nuk ekziston rastėsi! Gjithēka ka njė qėllim. Ndėrsa politika dhe politikanėt kanė mė shumė sė njė qėllim.
Ata pėr tė qėndruar nė fronin politik ndėrtojnė strategji tė ndryshme tė cilat janė nė favor tė atij mendimi. Varet prej mbėshtetjes dhe kushteve e rrethanave se sa ka mundėsi qė tė realizohet ajo strategji deri nė fund. Ndėrsa nė vendin e vogėl si Maqedonia, me njė popull tė shndėrruar nė minoritet si shqiptarėt, shumė lehtė ndėrtohen strategjitė bile ato realizohen deri nė fund.
Mbėshtetje nė ato strategji maqedonasit gjejnė edhe tek vet shqiptarėt e kėtij vendi, por edhe tė gadishullit ballkanik, tė cilėt pa dėshirėn e tyre shpesh herė dinė tė bien nė kurthet e pėrgatitura nga ana e garniturave sllave nė Ballkan. Kėto kurthe pėrgatiten me aq mjeshtėri sa qė njeriu habitet se si funksionojnė nė vijė horizontale dhe vertikale e me pėrpikėri. Kurth e radhės pėr shqiptarėt e Maqedonisė veēanėrisht, e pėrgjithėsisht pėr shqiptarėt e krejt Ballkanit ishte edhe fyerja e tyre nė enciklopedinė e parė maqedonase tė dalė nė treg.
Sikur tė mos ekzistonte realizimi i kėrkesave tona deri nė fund, si shqiptar, ne nuk do e llogaritnim kėtė veprim si kurth nga ana e sllavėve.
Por, nė momentin e realizimit tė qėllimit kryesor, Gruevski sė bashku me elitėn e tij politike e shkencore doli para opinionit dhe ia mbylli gojėn zhurmės shqiptare nė kėtė mėnyrė duke i siguruar vetes njė pushtet mė tė gjatė nė Maqedoni dhe duke rritur kontot e rejtingut tė partisė sė tij.
Kredoja politike dhe shkencore e shqiptarėve tė Maqedonisė, po edhe tė Ballkanit nė kėtė mėnyrė ballafaqohet me njė etnocentrizėm nga ana e maqedonasve dhe politikėbėrėsve tė tyre tė cilėt dinė me mjaft mjeshtėri tė na gatuajnė gjellėza helmuese.
Pak para kėtij skandali me enciklopedinė maqedonase, ne kishim njė skandal tjetėr nė Nerez tė Shkupit, ku tifozėt maqedonas sulmuan shqiptarėt e atij vendi dhe ky skandal nuk u gjykua nga garnitura politike udhėheqėse nė kėtė vend, por nė mėnyrė shumė diplomatike u shua ai veprim ēnjerėzor i tifozėve maqedonas.
Arsyeshėm shqiptarėt e Kosovės vepruan  duke bėrė presion mbi maqedonasit dhe politikės sė saj ditore rreth tė pavėrtetave tė thėna tė enciklopedisė sė tyre, ndėrsa e tėrė garnitura politike e Maqedonisė nė vijė tė drejtė pa asnjė pėrjashtim ēohet kundėr veprimeve tė arsyeshme tė shqiptarėve tė Kosovės.

Ėshtė e drejtė e shqiptarėve tė Kosovės, tė Maqedonisė dhe tė Shqipėrisė qė tė reagojnė nė atė mėnyrė pėr fyerjen e tyre nga ana e njė politikbėrėsi i cili ka shtrirė duart thellė nė tė gjitha poret e jetės nė kėtė vend tė vogėl. Nė kozmetikėn e nacionalizmit maqedonas ndihmoi mjaft edhe pala shqiptare nė Dibėr me rastin e prishjes sė njė pjese tė manastirit ortodoks i cili ka vlera tė larta historike pėr Maqedoninė dhe maqedonasit. Njohėsit e mirė tė rrethanave politike nė Maqedoni vlerėsojnė se veprimi i shqiptarėve tė Dibrės nė solidarizim me elitėn politike maqedonase rreth asaj tragjedie, ėshtė thjesht njė kamuflim dhe mbulim i termit “bashkėjetesė midis shqiptarėve dhe maqedonasve”.
Shqiptarėt si duket me zor duan ta bindin botėn se ne jemi pėr bashkėjetesė me maqedonasit, se nuk kemi asnjė problem me to dhe se ne kemi jetuar bashkė dekada e dekada.
Ky veprim i shqiptarėve tė Maqedonisė ėshtė njėjtė sikur ai i qeverisė sė Sali Berishės nė krizėn e vitit 1997, kur detyrohej tė mos shpallte gjendje tė jashtėzakonshme pėr shkak tė tensionimeve, ndėrsa nė Itali nuk kishte asnjėfarė krize as ekonomike e as sociale, vetėm pėr shkak tė vėrshimit tė madh tė emigrantėve shqiptar nė atė periudhė u shpall gjendje e jashtėzakonshme.
Maqedonasit po bėjnė ēmos pėr tė prishur harmoninė dhe bashkėjetesėn me shqiptarėt, ndėrsa ne po mundohemi qė ti arsyetojmė dhe nė fund edhe ti pėrgjigjemi politikės sė tyre maskuese rreth veprimeve tė pėrbashkėta duke e gėnjyer faktorin ndėrkombėtar se ne jemi pėr “bashkėjetesė”. Nė fakt, shqiptarėt asnjėherė nuk kanė qenė pėr shkatėrrim tė popujve tjerė, dhe pėr marrjen e tė drejtave tė popujve tjerė. Kjo gjė ėshtė e dėshmuar historikisht edhe sot e kėsaj dite po dėshmohet nga shqiptarėt e Maqedonisė dhe tė Kosovės. Gjithmonė tė tjerėt kanė qenė ato qė kanė dashur tė na zhdukin prej skenės politike e historike nė Ballkan. Por, bile tė bėhemi tė arsyeshėm e tė themi, ne jemi pėr bashkėjetesė me maqedonasit, por ato nuk janė, pėrderisa nuk janė pėr bashkėjetesė ne nuk do tė flasim me gjuhėn e pėrgjithshme dhe tė deklarojmė se ekziston bashkėjetesė nė Maqedoni.

Jam i bindur se pas kėrkimit falje nga ana e Nikolla Gruevskit dhe elitės sė tij shkencore e politike nė vend rreth fyerjes sė shqiptarėve nė enciklopedinė maqedonase, disa shqiptar do tė krenohen para opinionit politik dhe para votuesve tė tyre do tė thonė, ne e detyruam Gruevskin tė kėrkoj falje. Por logjika e luftės dhe e politikės e thotė tė kundėrtėn! Nėse pasojat e njė veprimi politik tė njė populli dhe njė shteti kalojnė vetėm me njė kėrkim falje atėherė dihet se nuk ėshtė kompensuar madje asgjė. Ato do tė vazhdon dhe do tė thonė, jo qė i detyruam tė kėrkojnė falje, por i detyruam qė edhe ta ndėrrojnė Enciklopedinė. Prapė, shqiptarėt janė nė humbje! Atij qė historinė ia shkruan njė popull tjetėr dhe nuk ėshtė nė gjendje ta shkruaj vet, atij qė politikėn ia bėnė njė parti tjetėr dhe vet ėshtė vetėm pjesėmarrės nė qeveri, nė fakt, mu ai ėshtė i dobėt.

Pas gjitha kėtyre veprimeve skandaloze nga ana e qeverisė sė Nikolla Gruevskit, mendoj se ėshtė koha qė shqiptarėt e Maqedonisė duke u mbėshtetur nga Shqipėria dhe Kosova tė thonė njėzėshėm poshtė GRUEVSKI. Por, jo tė thonė poshtė GRUEVSKI dhe ai tė zėvendėsohet me njė tjetėr me tė keq se ai! Ky zė a do ngritėt pėrmes ndonjė referendumi,apo pėrmes ndonjė projekti politik pėr federalizėm tė Maqedonisė nuk e di. Kjo gjė nuk ngelet nė dorėn e publicistit, por nė vullnetin e popullit!


Diēka po zihet!

Hamdi NuhijuHamdi Nuhiju
  to: info@ereniku.net Fri, September 25, 2009 8:11 am
botuar:  E shtunė 26 shtator, 2009 9;36 pm

Njėherė njė miku im mė patė sqaruar shkurtimisht tezėn e tij filozofike, duke mė treguar titullin e kėsaj teze, e cila duhej tė dilte nė pah nga nuhatja ime. Kjo tezė filozofike titullohej:”Shumė ēka-ja pėrfshinė asgjėnė”.

Nė fakt, teza e tij sa filozofike ėshtė edhe mjaft pragmatike bile edhe politike pėr vrojtimin e lirė tė mendjes sė varur. Nuk e besoj se ka definim mė tė saktė pėr termin Enciklopedi. Por, me kėtė konstatim ne nuk dalim nė krahun e “Ariut” dhe tė bėrtasim e ti trembim krijesat tjera pse ne po bėrtasim. Edhe pse ekspertėt e gramatikės do tė ngjiteshin pas termit dhe do na merrnin njė jetė tė tėrė duke na gjetur gabime. Zaten nėse nuk bėj gabime unė nė tė shkruarit, rrezikohet ekzistimi i ushtrisė sė gramatikanėve, pa tė cilėt, ne, publicistėt, nuk do tė kishim mundėsi tė frymonim lirshėm. Pėr publicistin, gramatika ėshtė oksigjeni qė i mundėson tė jetojė nė skenėn publicistike. Ndėrsa politika ėshtė rruga e cila mundohet qė ta zhduk publicistin prej skenės sė vėrtet. Sidoqoftė, publicistėt, nuk kanė shumė problem me nuhatjen, pasi qė nuhasin edhe shijet jo tė mira, por ato kanė problem me dėgjimin, pasi qė nuk dėgjojnė kėrcėnimet e politikės dhe tė bartėsve tė saj. Pasi qė kanė problem me tė dėgjuarit, ata flasin pra, ashtu si mendojnė, dhe nuk mendohen shumė rreth asaj ēka flasin. Ndoshta dikush mund ti akuzojė se po llomotisin, ndoshta disa nga zilia mund ti thonė se edhe tė ēmendurit flasin ashtu si mendojnė, por nė fakt, mendimet mė tė sinqerta dhe mė tė pastra dalin prej mendjes sė pavarur dhe prej tė mos dėgjuarit tė trokitjes sė kėrcėnimeve nė derėn tonė.

Ėshtė mirė tė flitet ajo qė mendohet, bile edhe tė shkruhet, pasi qė fjalėt e thėna mund tė humben, por e shkruara ngelet histori. Pasi dolėm nė skenėn e historisė, po dėgjojmė njė erė nė vendin e quajtur Maqedoni dhe nė shėnimin e historisė sė saj. Diēka po zihet e pėrzihet, siē zihej kaherė dhe ndoshta tash kemi filluar tė nuhasim pak mė mirė. Disa filluan qė tė nuhasin vonė, ata nuhatnin nė momentin e paraqitjes sė gjellės para tyre pėr ta shijuar dhe ngopur barkun. Kanė barkun bosh, prandaj e ndjejnė zierjen e kėsaj gjelle jo tė mirė, pasi qė barku i tyre ka nevojė pėr kėtė gjellė. Zaten tė uriturit brengat mund t`ia dijė vetėm i urituri dhe askush tjetėr. Tė renditesh nė tė njėjtin krah me Ariun, duhesh tė kesh fuqinė e tij se pėrndryshe njė ditė Ariu mund ta zė uria dhe ti gjendesh para njė rreziku tė madh. Ėshtė rrezik ekzistence paraqitja jote trash para Ariut tė uritur. Ndoshta dikush nuk e vėren, por vetėm ata tė cilėt kanė tentuar ti bėjnė lajka arinjve tė shekullit XXI, mund ta dinė kėtė konstatim nė mėnyrė pragmatike. Zaten vetėm mendimi se janė nė tė njėjtin krah me Ariun, i hollon pėrpjekjet e tyre pėr tė vepruar punėt e planifikuara qysh para disa viteve. Kėsaj here ti mund tė jesh Ariu, ndėrsa enciklopedistėt munden tė jenė tė trashurit tė cilėt kanė nevojė tė kuptojnė zėrin tėnd. Shqiptarėt reaguan unanimisht kundėr Enciklopedisė sė parė maqedonase, nė tė cilėn thuheshin shumė tė pa vėrteta pėr shqiptarėt e kėtij vendi, por edhe tė trojeve ballkanike. Ndoshta ėshtė hera e parė nė historinė tonė kur tė gjithė shqiptarėt ishin unanim se duhet qė tė urrehet kjo qė po zihet nga ana e akademikėve maqedonas, tė cilėt janė mjeshtėr tė mėdhenj tė veprimtarive denigruese nė kėtė shoqėri tė pa integruar. Nė kėtė konstatim na ka bindur historia e ekzistencės sė tyre. Ishim tė bindur edhe nga paraqitja nė skenė e librit “Zhvillimi i ēėshtjes nacionale sllovene” nga ana e Edvard Kardellit qysh nė vitin  1939. Pėr idetė e tyre denigruese shqiptarėt me dekada tė tėra kanė vuajtur nėpėr burgje dhe kanė qenė tė internuar nėpėr vende tė ndryshme. Zaten po vazhdohen tė njėjtat procese tė realizohen mbi ne, ato qė dekada me radhė na binin kokės sikur tė ishim tė domosdoshėm pėr tė mėsuar historinė e tyre, idenė, nevojėn pėr njė shtet tė tyre unik. Sot shqiptari i Maqedonisė edhe me diplomė universitare merr mėsime se si duhet qė ta ruaj kėtė shtet nga njė polic i thjeshtė i cili gjėnė njė milion mėnyra se si tėt maltretojė psikologjikisht por edhe fizikisht. Nuk ėshtė rastėsi kjo gjellė jo e mirė e cila u pėrgatitė nga akademidhėt maqedonas. Zaten nga gjellėt e tyre tė helmuara ne jemi me pasoja dekada me radhė. Por, kėsaj here nė skenėn e kundėrshtive dolėn dy akademi shqiptare tė cilat ia banėn me dije gjellėbėrėsve se nuk ekziston mė dashuria pėr idealin e njėjtė marksist midis shqiptarėve dhe sllavėve tė Ballkanit. Sot shqiptarėt dhe sllavėt nė Ballkan mund tė jetojnė bashkė vetėm nė saje tė konceptit tė “laicizmit tė mirėkuptimit” dhe asnjėherė nuk do tė kenė mundėsi qė tė jetojnė nėn brendinė e konceptit tė “bashkim-vėllazėrimit”. Zaten urrejtja e maskuar e njė populli ndaj njė populli tjetėr ėshtė mė e rrezikshme sesa shprehja e dashurisė sė Ariut ndaj teje nė momentet e dhėnies sė bananes prej dorės tėnde. Ti ndoshta mund tė jesh nė rrezik gjatė dhėnies sė bananes, por e di saktė se ke punė me ariun i cili nuk logjikon dhe ėshtė njė krijesė tjetėr e cila ka nevojė pėr ushqimin tė cilin ti ia jep. Tė gjitha gjėrat e maskuara janė tė rrezikshme jo vetėm urrejtja. Por, urrejtja e maskuar ėshtė njė metodologji e tė vepruarit tė sllavėve nė Ballkan nė skenėn politike. Shqiptarėt tashmė tė faktorizuar pėrmes dy shteteve nė Ballkan reaguan ashpėr ndaj njė paraqitje nė pah dhe largimin e maskės sė urrejtjes nga ana e maqedonasve ndaj tyre. Disa Maqedodhinė, do e quanin njė vend tė vogėl pa shumė peshė! Ndėrsa unė do e quaja njė vend tė vogėl me sherrin e madh. Jo rastėsisht ky vend ka dalė prej ish-Jugosllavisė pa luftė dhe vite me radhė po pengon shqiptarėt qė tė integrohen dhe tė demokratizohen nė botė.

Unė i gėzohem paraqitjes nė skenė tė urrejtjes sė sllavėve ndaj shqiptarėve, pasi qė ndonjėherė ne po harrohemi nė kolltukėt e pushtetit dhe po pėrpijmė gjithēka vetėm pėr hir tė atij kolltuku, bile nuk po pyesim se ēfarė gjelle po na ofrohet. I frikėsohem mos organizimit tė shqiptarėve dhe mos pėrgatitjes sė tyre politikisht qė tė mos kenė mundėsi tė bėhen lojė e lojėrave politike tė pėrgatitura nga forcat sllave nė Ballkan. I gėzohem Enciklopedisė sė parė maqedonase nė kėtė mėnyrė si ėshtė, pasi qė tė gjithė shqiptarėt e Ballkanit por edhe nė diasporė e kuptuan se kemi dy akademi shkencash nė Ballkan, dhe disa akademikė shqiptar nė Akademinė Maqedhonase, tė cilėve zėrin nuk ia kemi dėgjuar pėr disa vite me radhė. Shqiptar, kujdes gjellėt qė po zihen nė Maqedhoni!


Deshifrimi i tė shifruarve

Hamdi NuhijuHamdi Nuhiju
  to: info@ereniku.netWed, September 9, 2009 7:52 am
botuar:  E enjte 10 shtator, 2009 11;46 am

Pėrmes lustracionit po kėrkohet qė tė deshifrohen tė gjithė tė shifruarit tė cilėt kanė pasur lidhje direkt me shėrbimin sekret jugosllav. Nė kėtė mėnyrė ndoshta disa mendojnė se arrijnė deri tek e vėrteta e cila duhet tė dihet dhe tė krijohet njė siguri nė vet administratėn shtetėrore. Por, nė fakt pėrmes deshifrimit tė tė shifruarve nė kėtė shtet krijohet njė frikė dhe turbullirė ende mė e madhe. Atėherė kjo praktik i jep leje secilės qeveri qė tė etiketoj “armiqtė” e saj si tė shifruar dhe nė kėtė mėnyrė lustracionin e pėrdor si alibi pėr tė zhdukur prej skenės politike armiqtė e saj. Kjo mėnyrė e veprimit frikėson edhe qytetarėt e Maqedonisė, e veēanėrisht shqiptarėt tė cilėt shpesh herė edhe janė pre e montimeve politike tė gatuara nga garnitura tė ndryshme sllave. Nuk ka nevojė tė kėrkohet deshifrim i tė shifruarve nė njė shtet si Maqedonia, pėrderisa ky shtet ėshtė pran integrimit tė saj nė Unionin Evropian dhe i cili mė sė shumti ka nevojė pėr njė stabilitet tė brendshėm social e politikė. Maqedonisė do i kushtojė shumė nėse ngec nė kėto procese integruese dhe nėse nuk gjėnė formulėn e zgjidhjeve ekonomike tė qytetarėve tė saj. Nė anėn tjetėr nuk bėn tė amnistohen tė shifruarit nė kohėn e Jugosllavisė tė cilėt kanė djegur mijėra qytetar shqiptar tė pafajshėm duke i burgosur dhe internuar nėpėr vende tė ndryshme. Por, pėrderisa ekziston edhe politizimi i kėsaj ēėshtjeje nga ana e partisė nė pushtet, unė shpresoj qė kjo ēėshtje asnjėherė tė mos zgjidhet dhe gjithmonė tė ngelet kėshtu e padefinuar mirė. Pėrderisa sulmohet dhe preket nė organizimin e tė shifruarve tė njė shteti, atėherė preket dhe sulmohet nė brendinė, shpirtin e atij shteti. Nė mungesė tė organizimit tė tė shifruarve tė Kosovės, sot po krijohen shumė kriza politike atje nga qarqe tė ndryshme tė cilat dėshirojnė tė krijojnė opinion negativ nė shoqėri, se shqiptarėt nuk dinė tė mbajnė shtet dhe nuk janė nė gjendje as tė themelojnė sigurinė e brendshme tė shtetit tė tyre. Pėrderisa nė vendet perėndimore i shifruar ėshtė edhe njė qytetar i thjesht plak i cili tė lajmėron nė shtet pėr ndotjen e ambientit tė shtetit tė tij, sot nė Kosovė jo qė gjejmė tė shifruar tė kėtillė, por edhe tė shifruarit e vėrtet nuk kujdesen dhe nuk e ruajnė idenė e shtetit tė pavarur. Nėse flasim pėr rėndėsinė e njerėzve tė shifruar, atėherė do tė na duhej tė pėrmendim realitetin e shteteve dhe funksionimit tė tyre nė botė. Ka tė shifruar tė tillė tė cilėt shesin informatat e tyre pėr mė shumė sė njė agjenci zbulimi. Tė tjerėt bėhen kurban i mos shitjes sė informatave deri tek agjencionet tjera qė ofrojnė shėrbimeve tė kėtilla dhe nė kėtė mėnyrė mbrojnė dinjitetin dhe integritetin e vet shtetit. Nga literatura qė kam lexuar nė lėmin e tė shifruarve kam hasur nė dy burime financimi tė veprimtarisė sė tyre: prostitucioni dhe droga. Shteti duhet tė pėrdor burime mė tė pastra pėr tė pasur tė shifruar mė tė sigurt dhe mė tė sinqertė nė veprimtarinė e tyre pėr shtetin. Bota e tyre njihet si bota e padukshme ose bota e rrezikshme e cila ekziston, dimė pėr tė, por nuk e njohim. Ėshtė njė botė e cila ekziston qysh me krijimin e djallit. Ndoshta kjo ėshtė cilėsia e vetme e kėsaj krijese e cila i ka shėrbe shumė njerėzimit. Sepse njerėzimi bazohet mbi modele tė marra prej krijesave tė ndryshme. Ata marrin model insektet, kafshėt, njerėzit, e deri tek djalli i cili luan rolin mė negativ nė shoqėrinė njerėzore.

Maqedonia ka nevojė pėr de politizim tė organizimit tė tė shifruarve nė kėtė vend. Zaten vet termi i shifruar ėshtė enkas pėr shtetin dhe jo pėr popullatėn. Vetėm shteti e di formulėn e tyre, por jo edhe njerėzit. Kur tentohet qė tė shifruarit tė lustrohen dhe ta kuptoje edhe popullata se kėto janė tė shifruarit, atėherė nė shtet krijohet pasiguri dhe i jepet hapėsirė qarqeve tė ndryshme politike qė sa herė qė mbėrrijnė nė pushtet tė kėrkojnė njė realizim tė kėtillė. Nė anėn tjetėr askush nuk mund ta etiketoj dikė si tė shifruar, pėrderisa vet nuk ėshtė pjesė e organizimit tė tyre. Kėtė gjė bile nuk duhen ta bėjnė as shtetet e caktuara nė publik, por me tė shifruar tė kėtillė tė merren nė mėnyrė tė veēantė dhe ti pastrojnė gjėrat e tyre nė atė mėnyrė. Por, si duket “monarkut” Gruevski po i duket pak publiciteti i tij qė po i bėn mospunės sė tij nė media, prandaj tash duhet tė merret edhe me tė shifruarit me qėllim qė tė shtoj pak rejtingun e tij nga institute tė themeluara nga nėn hija e tij. Kjo nuk do tė thotė se unė po i dalė nė krah tė shifruarve tė Jugosllavisė, se kur ka ekzistuar Jugosllavia dhe ka qenė nė prag tė shkatėrrimit tė saj, ndėrsa unė pak para shkatėrrimit tė saj kam ardhur nė botėn e kaosit 19 vjeēar tė quajtur Republika e Maqedonisė. Veprimtaria e “monarkut” Gruevski pėrmes lustracionit, por edhe pėrmes disa dikastereve tė tij ėshtė mjaft e dėmshme nė Republikėn e Maqedonisė.

Bėhet bujė e madhe pėr akreditimin e vetėm disa paraleleve nė gjuhėn shqipe nė Shkup, nga e cila bujė ende pėrfundimisht nuk ėshtė zgjidhur problemi i atyre nxėnėsve, ndėrsa ministri i arsimit, ndėrhynė nė ingerencat e komunave mė tė mėdha shqiptare nė Maqedoni, Tetovė dhe Gostivar, duke mėnjanuar vendimet e tyre pėr ndėrrim tė kuadrit arsimor edhe duke treguar para masės sė gjerė politike dhe masės sė gjerė tė popullatės se kush ėshtė “monark” nė kėtė shtet. Pėrderisa na kaplon njė realitet i kėtillė politikė a-funksional nė kėtė vend, atėherė me deshifrimin e tė shifruarve vetėm se i shtohen brengat qytetarėve tė Maqedonisė dhe ende mė shumė rritet pasiguria dhe pakėnaqėsia e qytetarėve tė kėtij vendi me qeverisjen e “monarkut” Gruevski.


                                                 Politika pa politikė
Hamdi NuhijuHamdi Nuhiju
  to: info@ereniku.net Fri, August 28, 2009 8:51 am
botuar:  E premte 28 gusht 2009 10 57 am

     Ėshtė e njėjtė sikur dhėndėri nė natėn e gjerdekut pa prezencėn e hormoneve. Njerėzit nė realitet duken tė vrazhdė, por nė esencė butėsia e tyre ėshtė mbretėri e pa uzurpuar ende. Kėtė fenomen mund ta hasim kohėt e fundit nė ēdo skaj tė realitetit shoqėror.
Dikush e sheh me dioptrinė e rrafshit social, e disa tė tjerė e shohin pėrtej rrafshit politik, por realiteti ėshtė ky. Politika ka filluar qė tė ngele si njė ndėrtesė e mykur, e vjetėr, meskine pa politik. Tė gjithė flasin rreth saj, madje edhe tregtarėt nė tregun e “Buburrecave” (Bit Pazar). Por, askush nuk merr tė drejtėn tė flas me kompetencė serioze rreth saj.
     Ata qė fituan kėtė kompetencė nė qendrat studimore kanė vendosur tė heshtin dhe ti bėjnė Amin secilės gjobė politike qė vepron qeveria e secilit vend.
    Nuk ėshtė koha tė ngremė zė, thonė! Nė kėtė mėnyrė arsyetojnė ekzistencėn e “kompetencės” sė tyre me konto tė trashura dhe me njė karrierė tė bujshme duke u marrė me idetė e jo me realitetin.
    Duke u marrė me idetė e jo me realitetin, pra me njerėzit, garnitura tė tėra serbe bėjnė gėrdi nė veriun e Mitrovicės. Ideja ekziston! Shteti u formua!
    U njoh ndėrkombėtarisht! Por, realiteti ėshtė shumė i frikshėm, ėshtė i rėndė, jo i pajtueshėm me idetė e atyre qė vetes i vendosėn kompetencėn e fjalėve nė rrafshin e mendimeve politike. D
ėnohen ashpėr aktivistėt e Vetėvendosjes pėr veprimet e tyre tė arsyeshme, ndėrsa me njė zė tė butė, zė nuseje nė natėn e parė tė dhėndėrisė, komplet garnitura politike e Kosovės i drejtohet Beogradit pėr terrorin e realizuar nė veri tė Mitrovicės.
    Kjo logjikė e marrjes me idetė dhe jo me realitetin i ka kushtuar shumė shqiptarėve tė tė gjitha trojeve etnike.
    Me kėtė nuk dua ta hedh poshtė ekzistencėn e ideve tė cilat janė tė domosdoshme pėr tė vepruar nė realitet. Por, nuk guxon askush ta arsyetoj veten se po merret me idetė dhe nuk ka kohė tė kontribuoj pėr realitetin shqiptar nė Ballkan.
Si nė Shqipėri edhe nė Kosovė po ndodh fenomeni i njėjtė i ndarjes sė politikės prej popullatės, duke krijuar klerin e politikės dhe nė anėn tjetėr popullatėn si nevojė e dhėnies sė votave. Politika pa pėrkrahjen e popullit ėshtė njė politik e vdekur dhe jo funksionale.
    Nė raste tė kėtilla edhe shteti me i dobėt nė rruzullin tokėsor mund tė kėrcėnohet dhe kur ti je i ndarė prej popullit faktikisht destinohesh tė dorėzohesh dhe tė dėshtosh. Sikur e tėrė garnitura politika e Republikės sė Kosovės tė ishte bashkė me popullin dhe jo e ndarė nė nivel tė klerit, tė jeni tė bindur se ndryshe do e llogaritnin kėtė shtet edhe Serbia, po edhe njerka e saj Rusia.
Nėse dalim nė versionin tjetėr tė politikės pa politik, versionin maqedonas, do tė shohim disa veprime shumė interesante.
    Para do kohėsh kishim njė ndeshje mjaft tė ashpėr midis partisė Demokracia e Re me partinė Bashkimi Demokratik pėr Integrim.
    Pėr njerėzit e thjesht dhe tė vegjėl siē jemi ne, edhe vendi i veprimit tė tyre ėshtė me rėndėsi. Zėdhėnėsi i DR, po sulmon BDI, duke qenė nė rrugė dhe jo nė zyre tė partisė sė tij. Ndėrsa zėdhėnėsi i BDI, i pėrgjigjet akuzave tė zėdhėnėsit tė DR, prej kabinetit qeveritar dhe jo prej zyrave tė partisė sė tij.
    Kur shohim se si veprojnė partitė politike maqedonase edhe nė kėtė segment ne ngelemi me gojėn e mbyllur. Kryetari i LSDM dhe jo zėdhėnėsi i saj e akuzon qeverinė e Nikolla Gruevskit dhe jo VMRO-DPMNE prej zyrave tė LSDM e jo prej nė rrugė. Akuzave tė kėtilla pas tridhjetė minutash i pėrgjigjet nėnkryetari i qeverisė dhe jo zėdhėnėsi i partisė,nė emėr tė qeverisė e jo nė emėr tė partisė, prej zyrave tė partisė sė tij e jo prej kabinetit qeveritar.
Mesazhi shpresoj tė jetė i qartė! Nė anėn tjetėr niset iniciativė pėr tė burgosurit e pafajshėm tė Sopotit kur krijohet njė komision i veēantė prej anėtarėve tė tė gjitha partive politike shqiptare. Ndėrsa asnjėri prej tyre nuk ka ingerencėn e gjurmimit dhe hulumtimit tė informacioneve nė kėtė shtet. Ėshtė turp edhe pėr vet iniciuesit e kėtij procesi, por edhe pėr vet prezencėn e partisė politike shqiptare nė pushtet kur nuk ka fuqi qė ti jap ingerenca kėtij grupi pėr hulumtim nė informacione tė sakta nė kėtė shtet me qėllim zbardhjen e njė montimi politik ndaj shqiptareve tė kėtij vendi.
    Sikur e gjithė kjo maskaradė e politikės pa politikė tė mbyllej me kaq, do tė ishim tė kėnaqur edhe ne njerėzit e thjeshtė, por edhe “barkmėdhenjtė” me “kompetencė” pėr tė folur nė segmentin politikė.
Vallen e diskriminimeve tė radhės tė Nikolla Gruevskit e ka kapur edhe vet ministri i arsimit i kėtij vendi i cili me vendimin e tij rreth akreditimit tė disa paraleleve plus nė gjuhėn shqipe nė shkollėn e mesme tė mjekėsisė, i bėri pikė e pesė edhe nxėnėsit, edhe prindėrit, edhe atė para syve tė popullit.
    Do i pėrpijė njė ditė politika tė gjithė kėta qė e kanė varfėruar dhe e kanė lėnė si njė ndėrtesė tė vjetėr.
    Do tė vije koha kur nė skenė do tė dalin politik bėrėsit e vėrtet.

Real-politika nė Maqedoni!

Hamdi Nuhiju
erenikut: 25 gusht
, 2009
botuar: E mërkurë 2009

Ka kohė qė nuk mundem ti bie nė fije politikės nė Republikėn e Maqedonisė. Zaten asnjėherė nuk i kam ra nė fije dhe pėr sot e pesėqind vjet nuk do mundem me i ra nė fije. Ndoshta jam ndrydhur nga mendimet e vjetruara mistike qė kėrkojnė kthim nė oazėn e pafundme tė dashurisė. Apo, ndoshta edhe jam bėrė pjesė e garniturės pozicionuese e cila aprovon gjithēka qė ndodh nė kėtė shtet. Dikush ndoshta edhe nuk do ta quante shtet! Njė vend me vetėm dy milion banor me njė udhėheqėsi despotike dhe me tipare ideologjike-majtiste tė reformuara, do tė ishte e vėshtirė tė definohej si shtet. Ndoshta edhe kanė tė drejtė faktike grekėt qė po na “hedhin gishtin prej mbrapa” qe 18 vite rresht. Nga kampanja zgjedhore e Kara(m)anlisit na kujtohen vitet e errėta tė real-politikės sė Jugosllavisė, kur famėkeqi Millosheviq u ngrit nė pozitėn e faraonėve pėrmes gjuhės sė diplomatėve dhe spastrimit etnik. Nė atė kohė i gjithė diskursi politik i Kosovės ishte orientuar drejtė ruajtjes sė Jugosllavisė sė Tito-s e jo kėrkim pėr ndarje nga Jugosllavia e imagjinuar e famėkeqit Millosheviq. Nuk duhet shumė tė kthehemi nė histori pėr tė pėrkujtuar ngjarje tė tmerrshme. Zaten ne po vazhdojmė rrugėn e ngjarjeve tė tmerrshme dhe gabimeve fatale politike tė cilat historikisht kanė qenė prezent edhe nė vendin tonė. U pavarėsuam prej Jugosllavisė edhe pse Kiro Glirogovi ishte kundėr ndarjes sė Jugosllavisė. Pa asnjė pikė gjaku tė derdhur ne fituam njė “pallo shtet” qė sot po mundohet ti matė forcat me njė Greqi anėtare e NATO-s dhe Unionit Evropian. Kjo copė toke e fituar pa gjak ėshtė meritė e pozicionimit tonė nė krahun ideologjik tė njėjtė me “ARUSHĖN”. Ky ėshtė edhe njė argument plus kundėr disa pseudo-nacionalistėve shqiptar tė cilėt ideologjinė mundohen ta minimizojnė nė fantazinė e tyre, e nė mėnyrė pompoze duke fryrė dhe ngritur rolin e kombeve dhe nacionalitete, ndėrsa nė fakt pozicionimet e shteteve tė ndryshme nė rruzullin tokėsor nuk bėhen mbi baza tė kombeve, por tė ideologjive. I gjithė ky lėmsh qė u rrotullua gjatė kėtyre dekadave nė kėtė vend u kthye pėrsėri nė pikėn e saj fillestare “kaosin”. Por, tash kaosi di tė mbulohet me kozmetik mjaft tė rafinuar politike. Tė gjitha tiparet e tė gjitha periudhave historike tė politikės sė kėtij vendi mund ti gjejmė nė qeverisjen e “monarkut” Nikolla Gruevski.

Nė saje te reklamimit kjo garniturė qeverisėse mund tė qėndroj ndoshta edhe dy mandate nė fron. Edhe pse shpresojmė qė mė shpejt ti kėputen kėmbėt! Real politika nė kėtė vend ėshtė mjaft e lezetshme dhe qesharake. Nėse kėrkoni diku diēka qė bjer nė kundėrshtim nė secilin hap, kėtė padyshim mund ta gjeni nė politikėn ditore tė Republikės sė Maqedonisė. Qeveria e kėtij vendi miratoi njė buxhet pėr ndėrtimin e njė Kishe gjigante nė qendėr tė Shkupit. Ndėrsa pėr tė shtuar rejtingun e saj dhe pėr tė bėrė zhurmė ky veprim i kėsaj qeverie, kjo Kishė do tė ndėrtohet nė shtėpinė e nobelistes Gonxhe Bojaxhiu! Gruevski ka matur mirė pulsin e shqiptarėve tė kėtij vendi, prandaj edhe vepron nė kėtė formė. Ai krijon turbullirė dhe huti nė mesin e njerėzve duke i provokuar, ndėrsa nė anėn tjetėr votuesit e vet i ushqen me njė krenari tė superioritetit nė kėtė vend dhe me ngritje tė ēmimit tė rrymės elektrike e tė gjitha gjėrave tė nevojshme pėr jetesė. Veprimi patologjik i kėtij kryeministri ėshtė shumė jo real! Ai miraton buxhet pėr Kishėn, ndėrsa rindėrtimin e Burmali Xhamisė e le nė duar tė Komunės nė segmentin e dhėnies leje pėr rindėrtim. Si rezultat i kėsaj marrin forcė organizata joqeveritare me financime tė fshehta qeveritare ( ky ėshtė supozim) pėr tė thirrur nė referendum. Ndėrsa forca e organizatave joqeveritare qė qėndrojnė pas rindėrtimit tė Burmali Xhamisė dhanė njė pėrgjigje logjike ndaj kėrkesave tė kėtilla banale:”ĖSHTĖ VONĖ PĖR REFERENDUM.” Praktika qė nisi njė parti shqiptare para kėsaj nė pushtet rreth pėrzierjes sė saj nė autonominė e universitetit tė vetėm shqiptar si duket ėshtė bėrė traditė. Edhe pse garnitura e re e Universitetit Shtetėror tė Tetovės bėri veprimin mė tė logjikshėm nė kėto kohė tė palogjikshme, uli ēmimet pėr 67 %.

Jeta kulturore dhe argėtuese e qytetarėve tė kėtij vendi mė nė fund fitoi nė peshė. Gjatė kėsaj vere shkupjanet dhe tė gjithė qytetarėt e Maqedonisė kishin nderin tė dėgjojnė yjet e muzikės rok nė nivel botėror. Ndėrsa kombėtarja e Maqedonisė realizoi njė ndeshje futbollistike me kombėtaren e Spanjės kampionit aktual evropian. Tetovėn e vizitoi njė autoritet i lartė dijetarėve tė ekonomisė islame, dijetari nga Siria Muhamed Tevfik Ramadan el Buti, ndėrsa aktualisht po zhvillohen mbrėmjet e katėrdhjetė e teta poetike ndėrkombėtare nė Strugė. Zaten edhe sikur tė mos kishim njė jetė kulturore pak mė tė bujshme, ne do tė detyroheshim tė mbipopullojmė vendet e Perėndimit duke marrė valixhet dhe duke shndėrruar kėtė vend nė njė shkretėtirė pa vlerė.

Qeveria e kėtij vendi aspak nuk ndryshoi politikat e saj qysh prej vendosjes sė saj nė fron. Ka shtuar kampanjat pėr tolerancė ndėretnike, ndėrsa nė fakt shqiptarėt po pėrballen me nacionalizmin maqedonas


Hamdi Nuhiju
Krizė nė qeverinė e  Gruevskit!!
Hamdi Nuhiju
ereniku: Thu, July 2, 2009 9:42 am
botuar: E enjte 02 korrik 2009 12 40 pm

Gjatė qeverisjes sė Nikolla Gruevskit patėm rastin tė shohim dhe tė pėrjetojmė shumė trysni, dhimbje, e probleme ekonomike, politike, sociale e shoqėrore. Fillimisht pamė veprime tė pamenduara mirė duke e injoruar faktorin shqiptar nė Maqedoni dhe duke shkelė mbi tė drejtėn legjitime tė shqiptarėve tė Republikės sė Maqedonisė. E mė vonė pėrmes politikave dhe mjeteve mediatike kjo qeveri arriti qė tė shuaj tė gjitha interesat strategjike tė shqiptarėve qė janė tė nėnshkruara nė marrėveshjen e Ohrit dhe qė duhej tė realizoheshin veēse. Edhe pse kjo qeveri ka shumė veprime tė kėtilla anti-shqiptare, prapė se prapė gjeti pėrkrahje dhe mbėshtetje nga votuesit e saj maqedonas tė cilėt s’i duket po i intereson njė Maqedoni nacionaliste e cila hy nė luftė me tė gjithė, ndėrsa nuk zgjidh asnjė problem tė qytetarėve tė saj. Votuesit nė vend qė ta ndėshkojnė Gruevskin, pėrkundrazi ata e shpėrblyen duke i mundėsuar qė edhe kryetarin e shtetit ta kanė nėn mbykqyrje dhe nėn direktivat e tij( Gruevskit). Nė kėtė mėnyrė u zgjedh presidenti “letėr”  i Republikės sė Maqedonisė, Gjorgji Ivanov. E gjithė kjo bindje pėr shpėrblim tė veprimeve tė Nikolla Gruevskit u mundėsua nga reklamat e qeverisė sė tij tė cilat reklama kanė kushtuar me mijėra euro. Termi reklamė nė ekonomi ka shumė definicione dhe qasje nga shkencėtar dhe hulumtues tė ndryshėm. Nė kuadrin e marketingut miks, reklama zė njė vend tė rėndėsishėm. Aty gėrshetohen teori tė ndryshme tė cilat janė tė detajizuara dhe tė panevojshme pėr publikun e kėtij teksti. Pėr tė kuptuar mė thjeshtė esencėn e kėtij shkrimi do tė japim njė sqarim pėr reklamėn. Nė botėn reale tė biznesit, ekziston njė logjikė se mallrave dhe shėrbimeve tė ndryshme i bėhet reklamė pasi qė nuk shiten dhe puna nuk ecėn mirė. Edhe pse shumė ekonomist mund tė mė kundėrshtonin nė kėtė segment, pasi qė po bėjė njė gjymtim tė kėtij termi tė gjerė.

Nė kėtė mėnyrė qeveria e Nikolla Gruevskit pėrmes kampanjave dhe reklamave tė ndryshme mundohet qė ta ushqej popullatėn e kėtij vendi me dezinformata dhe informata tė cilat nė shumicėn e rasteve janė edhe tė panevojshme. Kjo logjikė e kėsaj qeverie ėshtė mjaft goditėse kur e kemi parasysh faktin se nė mentalitetin e popullatės sė thjeshtė krijohet bindja se qeveria e kėtij vendi gjithmonė merret me punė, ėshtė aktive dhe interesohet pėr tė promovuar vendin tonė nėpėr mediet prestigjioze botėrore. Nė kėtė turbullirė politike ndodhin dy gjėra tė kundėrta tė cilat mund ti vėrej edhe njė qytetar i thjeshtė. Pėrmes reklamave tė qeverisė sė kėtij vendi, nė njėrėn anė shohim kozmetikėn e kėsaj qeverie e cila fsheh puērrat e kėsaj gruaje tė vjetėr. Edhe pse mundohet t`i fsheh kėto puērra me kozmetik, prapė se prapė po dalin nė shesh ato dhe nuk vlen gjithmonė kjo logjikė. Sikur tė vlente njė logjikė e kėtillė, atėherė nuk do tė ekzistonte as ndėshkimi e as shpėrblimi,pasi qė do tė ndėshkoheshin njerėzit qė nuk janė nė tė njėjtėn vijė me qeverinė, ndėrsa do tė shpėrbleheshin ato qė janė nė tė njėjtėn vijė edhe nėqoftėse janė nė rrugėn jo tė drejtė me interesat e popujve tė kėtij vendi. Por, efekti i reklamave ėshtė me tė vėrtetė shumė i madh, ndėrsa paralajmėrimet pėr krizė ekonomike dhe financiare nė Republikėn e Maqedonisė u realizuan nė faza duke pasur parasysh tė gjitha parametrat qytetar tė kėtij vendi. Megjithatė kriza politike nė qeverinė e Gruevskit veēse ka trokitur. Pėr kėtė kemi shumė argumente dhe fenomene tė cilat kanė ndodhur gjatė qeverisjes sė tij. Zėdhėnėsi i qeverisė Shefik Duraku i pėrgjigjet akuzave tė zėdhėnėsit tė partisė Demokracia e Re tė drejtuara partisė BDI. Si zėdhėnės i qeverisė sė Republikės sė Maqedonisė ai nuk duhej qė ti pėrgjigjej akuzave tė DR, pasi qė DR akuzonte BDI dhe jo qeverinė e Republikės sė Maqedonisė. Kjo gjė mund tė dalė jashtė kontrollit dhe nėpėr mediet e shkruara pamė shumė fjalė dhe veprime tė cilat ishin tė pahijshme pėr dy zėdhėnėsit. Ivica Bocevski dha dorėheqje nga pozicioni i tij nė kabinetin e Gruevskit. Dorėheqja e tij nė momentin e liberalizimit tė vizave pėr qytetarėt e Maqedonisė mund tė na bėjė me dije se Republika e Maqedonisė mund tė marrė pėrgjigje negative nga Komisioni Evropian. Ndėrsa, edhe pse u vėrtetua se ministri i drejtėsisė Manakievski, ka marrur edhe rrogė edhe pension nė tė njėjtėn kohė, prapė se prapė ai nuk do qė tė tėrhiqet dhe nuk pamė asnjė koment nė kėtė drejtim nga qeveria e Nikolla Gruevskit. Gruevski ėshtė i pakėnaqur nga njė grup i ministrave tė tij dhe shumė shpejt do tė mundohet qė tė shtojė kozmetikėn nė qeverinė e tij. Por, do tė ishte e kotė sikur tė pėrdorej kozmetika e tėrė Parisit pėr tė mbuluar fytyrėn nacionaliste tė qeverisė sė Nikolla Gruevskit. Popullata ėshtė e lodhur dhe e rraskapitur nga veprimet e kėsaj qeverie. Se ka krizė nė qeverinė e Nikolla Gruevskit dėshmon edhe protesta e organizuar para disa javėve pėr tė drejtat e shqiptarėve dhe propozimi i ri i kryetarit tė PDSH, Menduh Thaēi pėr marrėveshje tė re ndėrmjet shqiptarėve dhe maqedonasve tė kėtij vendi. Pa marrė parasysh se kėto veprimet e fundit tė protestės dhe tė propozimit tė PDSH, se sa ngjyrė politike kanė, ne mund tė themi se hesapet e Nikolla Gruevskit nuk janė mirė dhe shumė shpejt mund tė shohim ndryshime nė kabinetin e tij dhe tė shpresojmė qė pėrfundimisht edhe do tė kemi tėrheqje prej froni nga ai...


                                                                                       Partia nė pozitė dhe nė opozitė

Hamdi Nuhiju
erenikut: Sat, June 20, 2009 10:36 am
botuar: E shtunė 20 qershor 2009 4:44 pm

     Duke lexuar tezat e Mr.Emerlla Ukshini-t nė lidhje me demokracinė brenda partive politike tė shqiptarėve tė Republikės sė Maqedonisė, vėshtrova njė problem qė kishte ngėrthyer dhe pėrpunuar shkencėrisht rreth partisė nė pozitė dhe nė opozitė. Mendova t`i bėjė disa reflektime tė mia nė kėtė segment.

    Demokracia nuk mund tė funksionojė dhe tė ekzistojė nė njė vend, nėse nė tė nuk ka parti politike tė cilat synojnė pushtetin. Partitė politike qė arrijnė tė bėhen opozitė ata gjithmonė synojnė drejtė pozitės politike nė vend dhe asesi tė ngelin gjithmonė nė opozitė. Pasi qė partitė politike opozitare nuk kanė benificionet e njėjta ekonomike si i kanė partitė politike nė pozitė. Mendojė se duhet zhvilluar njė garė politike e drejtė dhe e sinqertė midis partive politike nė pozitė dhe nė opozitė me qėllim qė tė fitojė ajo qė ėshtė mė bindėse. Edhe pse dekadat e fundit nė Republikėn e Maqedonisė, me ardhjen e sistemit pluralist, partitė politike mė shumė bazohen mbi vlera nacionale, sesa nė programe dhe platforma ekonomike, prapė se prapė ėshtė domosdoshmėri gara e drejtė dhe e sinqertė. Se nė njė vend ku ka konkurrencė politike, por konkurrencė jo tė drejtė, gjithmonė do tė ketė shtypės dhe tė shtypur edhe nga vet simpatizantėt e partive politike. Nė njė situatė tė kėtillė ku dy veta konkurrojnė ndėrmjet veti, pala e tretė gjithmonė gjėnė rrugė dhe mėnyra se si t`i realizojė planet e veta nacionale, ekonomike, politike, diplomatike nė lidhje me shtypjen dhe pėrbuzjen e popujve tė caktuar. Politika sa ėshtė e ngatėrruar nė esencė, ajo ėshtė edhe aq e qartė nė pėrmbajtje. Pėr disa vlen logjika darviniste se disa njerėz janė tė destinuar qė tė zhduken nga skena ose faqja e dheut, ndėrsa ata qė janė tė fortė kanė mundėsi tė mbijetojnė. Logjika e mbijetesės nė politikė ėshtė logjikė jo reale dhe jo e sinqertė. Do tė ishte reale sikur tė bėhej fjalė vetėm pėr subjektet politike pa pėrfshirė kėtu edhe kalkulimet e tyre qė ata bėjnė me popullatėn, por pasi qė gjithmonė kanė nė mendje popullatėn ėshtė areale tė mendohet se logjika e mbijetesės ėshtė logjikė e pėrshtatshme e politikės. Sidoqoftė partitė politike janė grupe interesi tė cilat si tė tilla ndėrtojnė programe dhe platforma tė ndryshme se si ti drejtohen popullatės. Mr.Emėrlla Ukshini duke folur rreth kėtyre problematikave i vendoi theks tė veēantė krijimit tė klaneve tė ndryshme nė kuadrin e partive politike tė shqiptarėve tė Maqedonisė. Ai pėrmendi edhe statusin e partive politike, llojin e sjelljes sė vendimeve nė parti, formėn e organizimit tė kėtyre partive politike dhe sjelljen e partive politike kur janė nė pozitė dhe nė opozitė.

      Partitė politike derisa janė nė opozitė janė shumė tė zėshme, tė lidhur shumė mė anėtarėt dhe simpatizantėt e partisė, pranojnė sugjerime oferta, mendime tė ekspertėve dhe nė kuadrin e tyre pranojnė edhe intelektual tė ndryshėm. Derisa gjenden nė opozitė ato parti bėhen zėri i popullit, bėhen bashkė me tė nė ēdo brengė, nuk ekzistojnė klanet e as lokalizmat, por partia ėshtė e orientuar nė frymėn e unitetit dhe drejtėsisė. Anėtarėt e rinj pranohen mbi baza tė ndershmėrisė dhe tė nivelit arsimor, dhe jo mbi baza tė nepotizmit. Mbahen mbledhje tė zakonshme dhe tė shpeshta, i kushtojnė rėndėsi statusit tė partisė dhe janė tė lidhura shumė me mediet. Zakonisht nė kėtė periudhė partitė politike gjejnė edhe pėrkrahje prej masės sė gjerė tė popullatės, pasi qė populli kėrkon parti tė kėtilla, por jo vetėm nė opozitė, por tė jenė tė kėtilla edhe gjatė periudhės sė udhėheqjes me pushtetin. Ėshtė e vėshtirė tė krijohen fraksione tė ndryshme brenda partisė nė kohėn kur partitė politike janė nė opozitė, dhe zakonisht kėto parti janė shumė tė lidhura ngushtė me partitė tjera edhe pse i kanė oponent politikė.

     Partitė politike kur hynė nė pozitė, zakonisht ndryshojnė tė gjitha rrjedhat e veprimtarisė sė tyre. Premtimet nuk i mbajnė, fillojnė  qė brenda natės tė ndėrrojnė edhe interesat edhe shoqėria. Kreu i partisė bėhet vėshtirė i depėrtueshėm nga ana e anėtarėve tė thjeshtė tė partisė, krijohen klane dhe grupe tė ndryshme brenda partisė. Kėsaj here partia nuk bėhet zė i popullit i cili e ka sjellė nė pozitė, por bėhet zė i interesave meskine tė grupeve tė caktuara nė parti. Ata ngrenė zė vetėm kur cenohen interesat e tyre materiale, ndėrsa harrojnė edhe planet dhe platformat e tyre nacionale tė cilat i kanė dizajnuar dhe e kanė gėnjyer popullatėn gjatė periudhės kur ishin nė opozitė. Tashmė fillojnė qė tė mos mbajnė lidhje tė mira me partitė politike oponent dhe fillojnė qė tė shahen ndėrmjet veti. Kjo gjė ėshtė veēori gati nė tė gjitha vendet nė tranzicion por edhe nė disa vende perėndimore tė cilat vende kanė zhvillim tė lartė ekonomik. Edhe pse kemi shembuj tė rrallė nė rruzullin tokėsor ku disa parti politike si nė opozitė si nė pozitė sjellėn njėjtė, prapė se prapė mendoj se njė ndryshim i kėtillė rrėnjėsor i partive politike kur janė nė opozitė dhe nė pozitė ėshtė shumė i dėmshėm pėr gjithė popujt e rruzullit tokėsor. Nėse partitė politike ballkanase marrin shembull nga partia AKP e Turqisė sė Rexhep Taip Erdoanit, mendojė se vendet e Ballkanit do tė frymonin mė lirshėm nga dukuritė e ndryshme negative qė ndodhin kėtu.


Parti nacionale apo qytetare

Hamdi Nuhiju

Hamdi Nuhiju
ereniku: Sun, June 14, 2009 3:03 pm
botuar: e marte 16 qershor 2009 2:15 pm

Kėto mendime duken ndoshta tė instrumentalizuara nga pikėpamja ideologjike e cila di shumė mirė qė tė pėshtjellojė rrjedhat e mendimeve dhe ideve. Por, pikėrisht instrumentalizimi dhe keqpėrdorimi i disa termeve nė politikė nga ana e politikė bėrėsve mė shtyu qė t`i jap disa mendime tė mia nė kėtė segment. Gjatė gjithė kohės jemi tė ushqyer me nacionalizma tė ndryshėm tė cilat nacionalizma nė tė shumtėn e rasteve na kanė dėmtuar dhe nuk na kanė zgjidhur problemet tona nacionale. Ku ėshtė problemi qė kėto parti me njė vijė tė kėtillė nuk arritėn qė tė zgjidhin problemet madhore nacionale? Nėse flasim pėr shoqėri demokratike ku sundon koncepti i demokracisė liberale, aty me siguri ėshtė i zgjidhur problemi nacional i popujve tė ndryshėm. Zaten nėse edhe ngelemi vetėm nė rrafshin nacional, pa njė plan tė pėrbashkėt pėr tė hapėruar nė rrafshin ndėrkombėtar me popujt tjerė tė zhvilluar, atėherė ne vetėm se lokalizohemi dhe nuk kemi mundėsi qė logjikėn inferiore ta zhdukim prej mentalitetit tonė.

Shumica e simpatizantėve tė partive nacionaliste do tė mė jepnin pėrgjigje se partitė punojnė mbi baza tė platformave tė tyre politike tė cilat platforma ndėrtohen pėr njė periudhė tė caktuar. Platforma e cila sheh zgjidhjen e problemeve nacionale tė ndonjė populli tė caktuar, ėshtė njė platformė afatshkurtre dhe jo epope qindra vjeēare. Zaten nėse njė parti ndėrton njė platformė tė kėtillė nė njė vend ku tė drejtat nacionale tė njė populli shtypen, ajo parti nuk do tė ketė mundėsi qė t`i ikė kurtheve politike dhe si nė njėrin krah, po edhe nė krahun tjetėr do tė bėhet vasal i politikave shoviniste. Ėshtė rrugė e gabuar definimi i zgjidhjes sė problemeve nacionale tė njė populli nėn ombrellėn e shtypėsve tė tė drejtave nacionale nė njė popull tė caktuar. Eksperimente tė kėtilla kemi parė gjatė kėtyre dekadave tė fundit nė Gadishullin Ballkanik. Nuk bėn qė partitė tė identifikohen si nacionaliste nė periudhėn e globalizimit tė botės dhe pas identifikimit tė kėtillė tė kenė njė dėshtim total nė rrafshin e realizimit tė platformės sė tyre. Mendojė se mungon koncepti qytetar te tė gjitha partitė politike nė Ballkan. Nėse mbi konceptin qytetar do tė bazoheshin partitė politike, atėherė do tė kishin mundėsi shumė lehtė tė depėrtojnė nė tregun politikė dhe tė kėrkojnė edhe zgjidhjen e tė drejtave nacionale tė popujve tė ndryshėm. Partitė politike nė rruzullin tokėsor janė tė renditura nė krah mbi nacional, por nė rrafshin qytetar duke u bashkuar tė gjitha partitė e djathta nė rruzullin tokėsor, duke u bashkuar partitė e majta e kėshtu tė gjitha partitė po integrohen nė shoqėritė tona moderne. Por, Ballkani dhe logjika e ballkanasve i ka stagnuar partitė politike dhe i ka bėrė qė tė lokalizohen vetėm nė rrafshin e platformės nacionale. Kjo shoqėrinė tonė e ka bėrė tė prapambetur, mediet tona i ka drejtuar drejtė kėsaj fryme, energjitė harxhohen nė kėtė segment dhe nė fund rezultati ėshtė zero. Ballkani perėndimor sipas gjitha gjasave shumė shpejt do tė integrohet nė NATO dhe nė Bashkimin Evropian. Kjo gjė do tė bėhet jo nga konceptet lokaliste nacionaliste tė partive politike tona, por nga interesi ekonomik dhe qytetar i ndėrsjellė midis popujve tė Bashkimit Evropian dhe popujve tė Ballkanit perėndimor. Normal nė kėtė mėnyrė nuk do tė shkriheshin nacionalitetet, por do tė kishte ndikime si pozitive ashtu edhe ndikime negative nė trajtimin e kulturave tė ndryshme tė popujve tė ndryshėm.

Ėshtė shumė e dhimbshme qė njė populli tė pėrvuajtur t`i premtosh se pėrmes rrugėve politike do t`i zgjidh problemet nacionale tė tij, dhe nė fund kur ai popull diskriminohet haptas nė aspektin nacional, ti si parti politike qė ke dhėnė njė premtim tė kėtillė dhe qė je bėrė pjesė e garniturės qeverisėse nuk reagon. Nė fakt, njė platformė nacionale e partive politike tona, vetėm se ka dėmtuar popullin tonė dhe aspak nuk ka zgjidhur problemet nacionale tona. Neve na mungon logjika qytetare e partive politike, logjikė e cila do tė kishte mundėsi qė mė lehtė tė arrijė deri tek autoriteti politikė nė njė vend tė caktuar. Kjo logjikė do tė kishte shumė tė vėshtirė qė tė bie pre e kurtheve tė ndryshme, dhe do tė ishte i vėshtirė tentimi i palėve tjera pėr pėrēarje dhe zhdukje tė saj nga rrafshi politik. Nė emėr tė tė drejtave qytetare njė parti politike mund tė kėrkonte tė drejtat ekonomike, politike dhe nacionale tė popujve tė ndryshėm nė njė vend tė caktuar. Por, nėse mbi baza tė platformės nacionale kėrkon tė drejtat nacionale dhe nuk ka njė platformė tė definuar qytetare e as ekonomike, atėherė qysh nė fillet e tij ajo parti politike bėhet armik i hapur i shtypėsve tė tė drejtave nacionale tė njė populli tė caktuar. Kur veē je armik i hapur ti domosdo do tė bashkėpunosh me tė, me qėllim qė ta realizosh platformėn tėnde politike. Ėshtė logjikė e thjeshtė se nė momentin e parė qė paraqitesh si fuqi nė derėn e pushtetit, ti do tė kėrkosh dhe nuk do tė bėhesh parti e kėrkuar. Ndėrsa nė anėn tjetėr, partitė politike tė cilat janė tė ngritura mbi logjikėn qytetare, ose ndjekin vijėn qytetare, janė shumė atraktive, kanė program tė mirėfilltė ekonomikė, janė tė lira nė veprim dhe shumė lehtė mund tė zgjidhnin edhe problemet nacionale tė ndonjė populli tė caktuar. E gjithė kjo qė ėshtė shkruar mund tė jetė gabim. Megjithatė ne jetojmė nė demokraci, dhe demokracia ma mundėson qė tė kam mendimin tim.


Hamdi Nuhiju
derguar: Mon, June 8, 2009 11:08 am<
botuar: E hėnė, 13 qershor, 2009 3:05 pm

“Qerbelaja” shqiptare

Jo rastesisht na kujtohet golgota e cila ndodhi nė Qerbela. Njė rast i paprecedent i cili ndryshoi rrjedhat e njė superfuqie. Tė gjithė e dimė se aty ēfarė ndodhi! Vrasja tragjike e nipave tė Pejgamberit Muhamed nga brenda bashkėsisė se asaj bote.

Gjatė historisė sė popullit tonė jemi mėsuar me raste tė kėtilla tragjike, ku shqiptarėt kanė qenė tė tradhtuar dhe tė vrarė prej shqiptarėve. Zaten shumė beteja nė tė gjitha sferat shqiptarėt i kanė humbur si rezultat i tradhtisė dhe sulmeve brenda bashkėsisė sė vet. Normal nė kėtė gjė kanė investuar shumė fuqitė e errėta tė jashtme tė cilat kanė dashur qė tė shkatėrrojnė ndikimin e kėtij populli nė rrjedhat historike, pėr kėtė arsye janė munduar qė nė mėnyrė kaq tė ulėt edhe ti sulmojnė. Mund tė paramendoni vetėm nė dy dekadat e fundit kishim 3 luftėra tė pėrgjakshme nė mesin e trojeve tona. Ne nuk mund tė themi se kėto luftėra, ose pjesėmarrėsit shqiptar nė to ishin nė rrugė tė gabuar, pasi qė ata shqiptar nuk gjenin rrugė tjetėr pėr tė arritur deri tek e drejta e tyre jetike. Por, dimė raste tė shumta dhe tė ndryshme qė nė beteja tė caktuara shqiptarėt nė kėto luftėra, ishin tė tradhtuar nga vet shqiptarėt.

Sot ndodh e njėjta gje me shqiptarėt e Maqedonisė. Vetėm se ndryshojnė mjetet tė cilat pėrdoren nė vrasje. Para syve tė tė gjithė shqiptarėve tė Maqedonisė, dhe para syve tė botės, policia maqedonase pa tė drejtė nė Sopot vrau disa shqiptar dhe disa tė tjerė i burgosi. Ndėrsa historia mė e re e popullit shqiptar tė Republikės sė Maqedonisė nisė me masakrėn e Brodecit, ku pėr ditė tė tėra shqiptarėt e kėtij fshati ishin nėn presion tė policisė maqedonase dhe pas kėtij turpi tė kėsaj qeverie, njė pjesė e fshatarėve tė pafajshėm u vendosėn nė burgjet e Maqedonisė. Nė atė kohė partia shqiptare nė pushtet PDSH ishte e pafuqishme qė tė ndalė kėtė masakėr ndaj shqiptarėve tė kėtij vendi. Nė fakt, ajo ishte edhe pjesė e koalicionit dhe njė pjesė tė madhe tė fajit pėr ato raste tragjike mban edhe ajo parti. Edhe pse kėshtu qėndronin punėt me partinė shqiptare nė pushtet tė atėhershėm, edhe sot e kėsaj dite nuk dihet fati i tė burgosurve tė pafajshėm shqiptar. Partia tjetėr shqiptare nė pushtet BDI, mbeti e shurdhėr para kėrkesave tė sinqerta tė sopotasve dhe brodecasve. Nė media pamė edhe njė protestė tė hapur nga familjarėt e tė burgosurve tė pafajshėm tė cilėt para selisė sė BDI nė Reēicė kėrkonin drejtėsi. Njerėzit tė cilėt mbrojnė vijėn politike tė udhėheqėsisė sė kėtij vendi mund tė thonė se kėto familjar, e kanė gabuar derėn dhe se BDI nuk ėshtė shtet, dhe se BDI nuk i ka vendosur nėpėr burgje ato shqiptar tė pafajshėm. Nė disa nuanca mund tė kenė tė drejtė, por realiteti ėshtė i hidhur, pasi qė ‘monarku’ Nikolla Gruevski ia humbi toruan tė gjithė shqiptarėve tė kėtij vendi. Ėshtė tragjike tė shohim veprimet e partisė e cila gjithmonė thėrret nė vlerat e luftės sė 2001, ndėrsa nuk dėgjon kėrkesat e shqiptarėve tė Sopotit dhe Brodecit. Populli i pafajshėm i kėtyre dy vendeve nuk di mė rrugė se si tė veprojė drejtė zgjidhjes sė problemit tė vet. Nga ky veprim i BDI mendojė se shumė nėna kanė me ngelė pa bijtė e tyre, shumė gra pa burrat e tyre dhe shumė fėmijė do tė mbesin jetim. Ėshtė pėrgjegjėsi e shoqėrisė qė tė zgjidhė problemet e kėtyre familjarėve tė pafajshėm qė u bėnė viktimė e ‘regjimit’ tė ‘monarkut’ Nikolla Gruevski. BDI nė qeverinė e Nikolla Gruevskit mund ti bėjė presione tė ndryshme diplomatike qė tė zgjidhet ēėshtja kaq e ndjeshme e popullit tonė shqiptar tė pėrvuajtur. Ajo nuk guxon qė nėn pretekstin se ka gjėra mė prioritare, ta lė nė heshtje kėtė problem tė madh tė kėtyre familjareve tė cilat familjar u bėnė viktima e gjithė popullit shqiptar tė Republikės sė Maqedonisė. Nė Brodec dhe nė Sopot ndodhi ajo e cila nuk duhej tė ndodhte asnjėherė nė popullin tonė. Pėr t`u liruar tė burgosurit e Sopotit u organizuan shumė protesta paqėsore nė Kumanovė. Por, partia shqiptare nė qeveri ishte e shurdhėr para kėtij revolti tė kėtyre qytetarėve tė cilėt kėrkonin qė tė zgjidhet problemi i familjarėve qė ranė viktimė e pushtetit. Edhe pėr tė burgosurit e Brodecit ne si studentė organizuam shumė peticione dhe mblodhėm shumė nėnshkrime, por tė gjitha kėto ranė nė ujė dhe fati i brodecasve ende ėshtė i pazgjidhur dhe nėn hijen e errėt tė pushtetit tė kėtij vendi. Tashmė Nikolla Gruevski ka shtrirė pushtetin e tij absolut. Ėshtė bėrė e vėshtirė qė njė parti politike shqiptare t`i bėjė ballė kėtij ndikimi. Por, forca, vuajtja dhe sinqeriteti i popullit ėshtė ajo e cila mund tė bėjė revolucione nė tė katėr anėt e rruzullit tokėsor. E nėse BDI vepron nė emėr tė popullit dhe kėrkon drejtėsinė pėr popullin qė e zgjodhi tė jetė fjala e tij, atėherė padyshim se do tė arrinte fitore tė mėdha. Tė shpresojmė se pėrfundimisht BDI do t`i kthehet popullit qė e zgjodhi dhe do tė mbrojė interesat e po kėtij populli. E deri atėherė, duroni  o familjar nga Sopoti, duroni o familjar nga Brodeci, se drejtėsia nuk ju harron asnjėherė!!!


Hamdi Nuhiju
derguar: Mon, May 11, 2009 6:18 am
botuar: E hėnė, 11 maj, 2009 11:05 am

Riparimi i moralit nė Maqedoni

 

Politika dhe media janė tė lidhura ngushtė njėra me tjetrėn. Ata zaten nė kohėn nė tė cilėn po jetojmė edhe nuk munden pa njėra tjetrėn. Politika gatuan dhe pėrgatitė idetė e projektet, ndėrsa media i servon para masės sė gjerė tė njerėzve ose publikut. Por, ne nuk mund ta kuptojmė asnjėherė drejtė politikėn, pasi qė ėshtė e lidhur direkt me interesat. Njerėzit, partitė politike i definojnė si grupe interesi, pasi qė synojnė tė arrijnė nė pushtet dhe mė pastaj tė udhėheqin me departamente tė ndryshme nė kėtė shtet. Nė kėtė mėnyrė ato realizojnė pėrfitime materiale dhe njėkohėsisht kanė mundėsi qė tė punojnė nė projekte pėr tė mirėn e pėrgjithshme tė qytetarėve tė kėtij vendi. Por, kur grupet e interesit, dmth njerėzit tė grupuar nė parti politike, qė marrin pushtetin dhe manipulojnė me popullatėn, atėherė do tė ndodhin shumė fenomene negative nė shoqėrinė tonė tė pėrgjithshme. Kėto grupe interesi pėr pozitat e tyre strategjike dhe ideologjike janė nė gjendje tė sakrifikojnė gjithēka vetėm e vetėm qė idetė dhe projektet e tyre tė realizohen deri nė fund. Nė fakt, sikur tė ekzistonin projekte tė atilla tė cilat janė nė dobi tė tė gjithė qytetarėve tė kėtij vendi, atėherė mesiguri se do tė ishte njė mrekulli tė cilėn tė gjithė e presim ndoshta me shekuj. Nė mesin e kėtyre grupeve tė interesit, partia politike nė pushtet propozoi njė ligj pėr mėsim besimin si lėnė fakultative nėpėr shkollat fillore nė Republikėn e Maqedonisė. Nė kėtė periudhė pas aprovimit tė atij ligji nė Parlamentin e Maqedonisė dhe nė Qeveri, kemi reagimin e Gjykatės Kushtetuese dhe shpalljen e kėtij ligji si  anti-kushtetues. Pas debatit tė ashpėr rreth vendimit tė Gjykatės Kushtetuese filloi qė tė transmetohet emisioni i fėlliqur erotik ‘Goli Vesti’ ka TV Sitell. Ky emision transmetohet ēdo tė shtune, ndėrmjet dy pjesėve tė lojės futbollistike qė jep ky program nacional nė Republikėn e Maqedonisė. Nė tė njėjtėn kohė Qeveria e Republikės sė Maqedonisė hapi kampanjėn e cila mesiguri kushton me mijėra euro rreth mbjelljes sė opinionit tek qytetarėt e saj pėr sjellje etike dhe morale. Tė gjitha kėto ngjarje tė cilat lidhen njėra me tjetrėn dhe njihen pėr nga qendra e etikės, jo rastėsisht kanė dalė nė shesh nė kėtė periudhė.

Ligji i mėsimbesimit fetar, edhe pse mjaft i domosdoshmėn pėr shoqėrinė demokratike tė Republikės sė Maqedonisė, u largua nga ana e Gjykatės Kushtetuese me argumente qesharake, gati se me tė njėjta argumente si ato tė drejtorit tė shkollės sė mesme ekonomike nė Tetovė me rastin e largimit tė nxėnėses me shami nga shkolla. Ky ligj u kundėrshtua edhe nga deputetja e BDI, Ermira Mehmeti e cila nėn argumentet e getoizimit deshi tė sqarojė para opinionit publik se qytetarėt e Maqedonisė nuk kanė nevojė tė getoizohen nė islamizėm e krishterizėm, ata duhet tė integrohen, myslimanėt dhe myslimanet shqiptarė tė martohen lirisht me tė krishterėt dhe tė krishterat maqedonese dhe anasjelltas. Pėrkundėr konkluzave tė deputetes sė BDI, me sa kam informata partia Bashkimi Demokratik pėr Integrim e pėrkrahu kėtė ligj dhe e votoi nė Parlamentin e Republikės sė Maqedonisė. Ndėrsa vendimin e gjykatės kushtetuese pėr largimin e kėtij ligji, analistėt shqiptar dhe maqedonas e konsideruan si njė interpretim tė gabuar tė Kushtetutės sė Maqedonisė nga ana e Gjykatės Kushtetuese tė Republikės sė Maqedonisė. Kėto analistė sjellėn dėshmi plus se ky ligj nuk pengon laicitetin e Maqedonisė ku nė kėtė mėnyrė do tė aplikoheshin vlerat demokratike nė kėtė vend.

Gjatė kėsaj periudhe, kur nxėnėsit dolėn nė protesta kundėr dhėnies tė edhe njė provimi, kur debatohej pėr ligjin e mėsimbesimit, ku flitej shumė pėr diskriminimin e ‘monarkut’ Gruevski rreth ndėrtimit tė Kishės nė qendėr tė Shkupit dhe mos pranimit tė rindėrtimit tė Burmali Xhamisė, nė skenė doli edhe emisioni i fėlliqur erotik “Goli Vesti”. Siē theksova edhe mė lartė se ky emision transmetohet ēdo tė shtune ka TV Sitell nė kohėn e transmetimit tė ndeshjes futbollistike nga Liga Spanjolle. Prostituteja e cila udhėheq me kėtė emision jep njė lajm dhe zhvesh nga trupi i saj i fėlliqur njė rrobė, dhe nė kėtė mėnyrė pėrfundon tė gjitha lajmet nė kohėn kur zhveshėt komplet. Kjo gjė veprohet haptas para syve tė qytetarėve tė Maqedonisė dhe mė habit fakti se asnjė institucion nuk brengoset pėr kėtė gjė dhe ēėshtjen e lėnė nė heshtje. Si duket deputetja Ermira Mehmeti kur kundėrshtonte ligjin e mėsimbesimit fetar, mendonte mbi kėtė prostitute dhe paraqitjen e saj para opinionit publik pėr ta demokratizuar kėtė popull. As Gjykatės Kushtetuese, po as Ermira Mehmetit nuk po i pengon njė veprim i kėtillė i TV Sitell dhe nuk qenka anti-kushtetuese njė veprim  kėtillė. Sipas logjikės sė tyre mesiguri se emisionet e kėtilla janė tė domosdoshme pėr t`i zhdukur shamitė nga vajzat tė cilat jetojnė me principe morale dhe qė nuk thyejnė asnjė ligj tė Republikės sė Maqedonisė.

Duke u kthyer prej Tetove pėr nė Kumanovė, rrugės me ra rasti tė shoh edhe kampanjėn mė tė re tė Qeverisė sė Republikės sė Maqedonisė tė vendosura nė billboarde, ku Qeveria e Republikės sė Maqedonisė insistonte pėrmes kėsaj kampanje qė qytetarėt e saj tė bėhen mė tė mirė dhe tė kenė kujdes pėr sjelljet etike nė shoqėri. Nga kjo kampanjė e fundit e Qeverisė sė Republikės sė Maqedonisė munda ta kuptojė se kjo Qeveri i frikėsohet ndonjė krize qytetare ose institucionale dhe pėr kėtė arsye vepron shpejt bile diēka pėr tė riparuar ose edhe pėr t`u justifikuar para votuesve tė saj se kanė bėrė gjithēka qė kanė pasur nė duar pėr parandalimin e dukurive negative nė shoqėrinė tonė.

Nėse Qeveria e Republikės sė Maqedonisė ėshtė ekzekutivi i kėtij vendi, atėherė ajo nuk duhet tė sjellėt si njė shoqatė jo qeveritare ku pėrmes kampanjave tė ndryshme tė sensibilizojė opinionin publik pėr veprim etik dhe moral. Kjo Qeveri duhet qė tė bėjė tė pamundurėn qė ta rikthejė mėsimbesimin fetar nėpėr shkolla fillore si njė lėndė obligative e jo fakultative, duhet qė t`i dėnojė transmetuesit tė emisionit tė fėlliqur erotik nė TV Sitell dhe parmes bashkėpunimit me organizata jo qeveritare tė sensibilizojė opinionin publik pėr sjellje etike nė shoqėri. Nėse vepron nė kėtė mėnyrė, padyshim se do tė forcohej demokracia nė kėtė vend.


(Mos)besimi i gjykatės kushtetuese!

Hamdi Nuhiju

Hamdi Nuhiju
derguar: Sun, April 19, 2009 9:41 am
botuar: E dielė, 19 prill 2009 3:15 pm

Nė Republikėn e Maqedonisė, vendi i cili gjithmonė ka hapėruar me probleme dhe sfida tė cilat kanė habitur shumė njerėz kėto ditė ndodhi edhe njė vendim i ēuditshėm nė mesin e shumė vendimeve tė cilat janė marrė nė kėtė vend. Ky vend i vogėl i cili dikur ishte pjesė e njė sistemi ateist, me vite tė tėra mundohet qė tė bėhet pjesė e familjeve tė mėdha evropiane dhe tė demokracisė perėndimore. Ky vend i vogėl i cili dikur ishte bishti i luanit Jugosllavi, tash ėshtė shndėrruar nė njė luan qė ēalon nė xhunglėn e quajtur Ballkan. Kėto vite tranzicioni e kanė shndėrruar kėtė vend nė njė eksperiment veprimesh tė forcave tė huaja tė cilat gjithmonė kanė kėrkuar qė kėtij lejleku t`ia prenė krahėt. Ishte periudhė e gjatė errėsire e ateizmi nė kėtė vend. Me ardhjen e sistemit demokratik nė letėr nuk ndryshoi sistemi ateist, por iu vėndu njė maskė e cila dalngadalė po delė nė shesh me vendimet e gjykatės kushtetuese.

Qeveria e Nikolla Gruevskit, mund tė themi se sjelli ligjin mė tė mirė qė ka sjellė ndonjėherė ndonjė qeveri e kėtij vendi nė lidhje me vendosjen e mėsimbesimit nė tė gjitha shkollat fillore nė Republikėn e Maqedonisė. Ky ligj i cili u aprovua nė Parlament nė pamje tė parė dhe tė dukshme ėshtė shumė produktiv dhe nė dobi tė qytetarėve tė kėtij vendi pėr tė cilėn gjė aspak nuk dyshoj. Por me vendimin e gjykatės kushtetuese pėr mos pranim tė kėtij ligji, mund tė them se i gjithė ky teatėr ėshtė njė kurth i paramenduar mirė nga struktura tė ndryshme tė kėtij vendi.

Nė lidhje me gjithė kėto veprime unė kam gjashtė supozime tė cilat mund tė mos jenė tė sakta, por edhe nuk janė pėr t`u hudhur posht.

Supozimi i parė- Partia VMRO-DPMNE gjithmonė ka qenė njė parti “religjioze” e cila ka kėrkuar qė tė rikthejė besimtarėt ortodoks nė besimin e tyre tė laicizuar dhe qė tė ndėrtojnė njė urė lidhėse me vėllezėrit e tyre serb e bullgar. Derisa nė skenė partia tjetėr maqedonase LSDM ishte e fuqishme, ajo duhej larguar prej skenės mu pėrmes rrugės sė Kishės dhe “religjiozitetit” tė VMRO-DPMNE. Por interesat e fuqive tė mėdha ortodokse kanė orientuar kėtė strukturė tė VMRO-DPMNE qė tė dėmtojė interesat e popullatės shqiptare nė vend.

Supozimi i dytė- Nikolla Gruevski pėr tė rritur rejtingun e tij dhe tė partisė sė tij, ka vepruar mbi emocionet dhe ndjenjat e besimtarėve ortodoks tė kėtij vendi. Ai forcoi pozitat e tij nė kėtė vend duke i premtuar njė jetė mė tė pasur kulturore dhe nė kėtė element lancoi edhe ligjin e mėsimbesimit nėpėr shkolla fillore tė kėtij vendi. Nė njė marrėveshje tė mundshme me Gjykatėn Kushtetuese( ky ėshtė supozim), ka kėrkuar qė tė realizohet ky skenar m`u pėrmes rrugės sė kėtillė. Jo rastėsisht vendimi i gjykatės kushtetuese ishte pas zgjedhjes sė presidentit tė ri tė Maqedonisė, Gjorgji Ivanovit i cili ėshtė nga rradhėt e partisė sė Nikolla Gruevskit.

Supozimi i tretė- Vendimi i gjykatės kushtetuese mund tė jetė alibi i Nikolla Gruevskit pėr tė zhdukur lėvizjet e reja tė disa teologėve nė mesin e muslimanėve dhe tė krishterėve nė Cair dhe nė Bitolė. Qeveria e Nikolla Gruevskit kėto lėvizje i sheh si tė rrezikshme pėr shtetin dhe tė lidhura me struktura ndėrkombėtare tė cilat sipas ekspertėve tė kėsaj qeverie ato kanė pėr synim zhdukjen e demokracisė ose punės kundėr interesave euro-atlantike.

Supozimi i katėrt- Gjykata kushtetuese si hakmerrje ndaj qeverisjes sė Nikolla Gruevskit e cila nuk pyet aspak pėr ndjenjat e qytetarėve tė kėtij vendi gjenė metoda se si ta ndalė kėtė qeveri nga ndėrtimi i Kryqeve dhe Kishave nė secilin skaj tė kėtij vendi.

Supozimi i pestė- Nikolla Gruevski pėrmes gjykatės kushtetuese kėrkon qė tė avancojė sociolog,psikolog, e pedagog, tė cilėt do tė mėsojnė historinė e civilizimeve dhe jo mėsimbesimin tė cilin patjetėrsueshėm duhet qė ta japin teologėt e kualifikuar.

Supozimi i gjashtė- Pėrmes vendimit tė gjykatės kushtetuese kundėr kėtij ligji dhe ligjit pėr shtimin e natalitetit tė kėtij vendi, dėshirohet aktualiteti dhe marrja e qeverisė sė kėtij vendi vetėm me kėto probleme, duke harruar elementet tjera tė qytetarėve tė saj. Nė kėtė mėnyrė ajo e vazhdon luftėn kundėr gjykatės kushtetuese dhe pėrfiton nė kohė duke rikthyer opinionin publik kah ky problem shumė esencial i ēdo qytetari tė kėtij vendi. Nė atė moment qė i bie rejtingu Nikolla Gruevskit dhe qeverisė sė tij mund tė parashikojmė se do dorėzohen prej kėsaj beteje gjykata kushtetuese.

Tė shpresojmė se asnjėri prej kėtyre gjashtė supozimeve nuk ėshtė i vėrtet. Mėsimbesimi ėshtė i domosdoshėm pėr kėtė vend nė kėto periudha tė brishta tė prishjes sė moralit dhe tė shtimit tė degjenerimit. Nuk bėn qė tė kalkulohet nė kėtė ligj dhe qė tė bėhen veprime tė kėtilla anti-qytetare.


Tre musketierėt
Hamdi Nuhiju
Sat, April 11, 2009 1:48 pm
Botuar E dielė 12 prill 2009 8:30 pm


Nė historinė e Francės, musketierėt ishin garda e mbretit. Ata kishin pėr detyrė qė tė mbrojnė mbretin e Francės prej sulmeve tė jashtme dhe tė brendshme nė atė kohė kur fjalėn kryesore e kishin klerikėt krishter. Kinematografia botėrore ka ngritur famėn e kėsaj garde pėrmes transmetimit tė filmit tė tre musketierėve ku tregohet njė pjesė e historisė sė Francės. Lojal ndaj mbretit, por nė jetėn e tyre ishin tė lejuara prostitutet, alkooli, vjedhja dhe shumė vese tė cilat mendja e kthjellėt asnjėherė nuk mund t`i pranojė. Regjisorėt e kėsaj historie, kėta musketier na paraqesin si heronj. Njerėz tė cilėt pėrballen me profanen dhe kėrkojnė laicitetin e mbretėrisė sė tyre. Mbi logjikėn e tyre mė vonė u ngritėn edhe shumė shtete dhe shumė shėrbime sekrete tė kėtyre shteteve financohen prej burimeve tė cilat edhe fėmiu nė djep i njeh dhe i di. Neve nuk na intereson shumė filmi “Tre musketierėt” dhe historia e Francės. Pasiqė nuk jemi kompetent tė flasim pėr atė pjesė tė historisė sė popullit francez nė pėrgjithėsi dhe tė kėsaj garde nė veēanti. Nga ky film ne marrim simbolikat dhe alegoritė e mundohemi qė tė pėrshkruajmė aktualitetet. E aktualiteti na thotė se me 5 prill tė vitit 2009 nė Maqedoni u realizua raundi i dytė i zgjedhjeve lokale dhe presidenciale. Koalicioni i VMRO-DPMNE edhe haptasi tregoi logjikėn e musketierėve pėrmes sloganit tė tyre zgjedhor:” Njė pėr tė gjithė”. Edhe pse zgjedhjet kaluan me notė pozitive nga ana e vėzhguesve tė jashtėm dhe tė brendshėm edhe nė raundin e dytė njejtė si nė raundin e parė kishte disa befasi. Nė mesin e tyre mund tė nėnvizojmė disa tė cilat ishin shumė tė dukshme dhe reale. Banorėt e kėtij vendi pėr tė parėn herė nė historinė e kėtij vendi votuan edhe pėr kandidatėt, por edhe pėr partitė politike. Nė zgjedhjet e mėparshme banorėt e kėtij vendi tradicionalisht votonin ose pėr kandidatėt e paraqitur duke i vlerėsuar nė bazė tė kapaciteteve tė tyre, ose pėr partitė nė bazė tė reputacionit tė kėtyre partive dhe duke menjanuar kualitetet e kandidatėve. Nėse banorėt e kėtij vendi do tė votonin pėr kandidatėt, atėherė ne do tė kishim njė demokraci liberale nė Republikėn e Maqedonisė me mundėsi tė shpejta pėr afrim drejtė strukturave Euro-Atlantike. Pasiqė votimi i kandidatėve pėr kėtė vend, d.t.th. zgjedhja e njerėzve tė aftė dhe tė ndershėm, tė cilėt kanė mundėsi qė barrėn e marrė ta realizojnė deri nė pėrfundim tė mandatit tė tyre. Nėse banorėt e kėtij vendi do tė votonin partitė dhe jo kandidatėt , atėherė ky vend edhe pėr shumė kohė do tė ngele nė tranzicion dhe punėt vetėm do tė keqėsohen e aspak tė pėrmirėsohen. Do tė kishim deputet tė atillė ( ashtu edhe siē kemi) qė asnjėherė gjatė mandatit tė tyre katėr vjeēar nuk e kanė marrė fjalėn nė parlament, do tė kishim kryetar komunash tė cilėt hajnė fara tė zeza nė fillim tė rrugės sė tyre dhe shajnė njerėz tjerė. Njerėzit tė cilėt do tė votonin partinė dhe jo kandidatin mesiguri se do tė fitonin kryetar komune tė atillė tė cilėt premtojnė para elektoratit tė tyre se tash do tė regjistrohen nė shkollė tė mesme. Habia e madhe e kėtyre zgjedhjeve ėshtė se asnjėra anė prej kėtyre dy tė cekurave nuk dominoi, por tu dyjat ishin tė pranishme nė mesin e votuesve tė kėtij vendi. Nė raundin e dytė tė zgjedhjeve BDI humbi Tetovėn, Gostivarin dhe Haraēinėn. Tė shpresojmė se partitė politike shqiptare pėrfundimisht tė vetėdijėsohen dhe tė fillojnė qė tė punojnė pėr tė mirėn e popullit shqiptar tė kėtij vendi. Nga ana e partive politike maqedonase dominoi fitorja “absolute” e partisė sė Gruevskit. Kryetar i qytetit mė tė madh nė Maqedoni, Shkupi-t u bė Koce Trajanovski, kandidat i partisė VMRO-DPMNE. Edhe pse i papjekur nė politik Gjorgji Ivanov pėrmes reputacionit tė partisė sė tij VMRO-DPMNE arriti qė tė bėhet president i Republikės sė Maqedonisė. Me marrjen e qytetit tė Shkupit dhe fitoren nė zgjedhjet presidenciale mund tė themi se Nikolla Gruevski indirekt u bė mbret i “Mbretėrisė Maqedoni”. Ashtu si e kishin edhe sloganin e kampanjės zgjedhore tė vjedhur prej tre musketierėve ashtu edhe arritėn qė tė fitojnė nė kėto zgjedhje. Nuk besoj se pėrmes kėsaj udhėheqėsie Maqedonia do tė pjeket demokratikisht dhe do tė arrijė qė tė trajtojė nė mėnyrė tė njejtė tė gjithė qytetarėt e kėtij vendi. Nuk ēuditemi nėse Maqedonia bėhet pjesė e NATO-s dhe Unionit Evropian, pasiqė pėr tu bėrė pjesė e kėtyre instancave nuk nevojitet vullneti politik i Maqedonisė, por nė rradhė tė parė duhet vullnet politik i kėtyre institucioneve duke hartuar plane dhe strategji qė janė nė interesa tė shteteve tė tyre e mėpastaj vjen nė shprehje vullneti politik i Republikės sė Maqedonisė. Edhe nėse bėhemi pjesė e kėtyre familjeve tė mėdha, mendoj se me udhėheqės tė kėtillė ne nuk do tė arrijmė nė praktik asnjėherė sistemin demokratik. Koha dėshmoi nė favor tė konstatimit tim, tashmė do dėshmoj e vulosur me tre musketierėt: Nikolla Gruevski, Gjorgji Ivanov dhe Koce Trajanovski.

Pse tė mos votoj me 5 prill?

Hamdi Nuhiju
erenikut: Mon, March 30, 2009 1:21 pm
botuar: E marte 31 mars, 2009 6:30 am

Me 22 mars nė Republikėn e Maqedonisė kishte zgjedhje lokale dhe presidenciale. Kėto zgjedhje nė krahasim me zgjedhjet tjera ishin mė pėrparimtare dhe mė tė suksesshme. Nė kėtė gjė kontribuan mjaft qytetarėt e kėtij vendi tė cilėt denjėsisht votuan tė preferuarit e tyre. Ėshtė pėr tu habitur fakti se nė kėto zgjedhje nuk kishte ndonjė incident tė madh ose ndonjė gafė as nga ana e partive politike, por as nga ana e simpatizantėve tė kėtyre partive. Edhe pse qytetarėt e kėtij vendi tė lodhur dhe tė raskapitur nga varfėria e kriza ekonomike globale, prap se prap nė kėto zgjedhje nė frymė demokratike dėshmuan se duan tė jenė pjesė e shoqėrive tė civilizuara. Mė nė fund pas gjithė kėtyre viteve tranzicioni, nė kėtė vend mund tė shohim njė frymė demokratike dhe vlerėsime pozitive nga kori diplomatik ndėrkombėtar. Kėto zgjedhje dėshmuan qartė se nė ēfarė periudhash realizoheshin krizat dhe problemet nė zgjedhje. Nė njė sondazh tė organizuar nga Gazeta Lajm e Maqedonisė, nė internet rreth asaj se pėr kė do tė votojmė nė raundin e dytė tė zgjedhjeve, shumica e votuesve ishin pėr Lubomir Fėrēkovskin, njė pjesė e vogėl rreth 3 pėrqind pėr Gjorgji Ivanov dhe njė pjesė e vogėl ishin pėr asnjėrin. Nga ky sondazh shohim orientimet e shqiptarėve tė kėtij vendi pėr kėto zgjedhje. Raundi i parė i zgjedhjeve kaloi nė mėnyrė tė suksesshme dhe ashtu si pritnin analistėt rreth rezultateve mu ashtu edhe dolėn pritjet. Kryeson kandidati i Vmro-Dpmne Gjorgji Ivanov qė ėshtė nė balotazh me kandidatin e Lsdm Lubomir Fėrēkovski. Sipas statistikave njė numėr tė madh votuesish maqedonas votuan pėr kandidatin shqiptar Imer Selmani i cili nuk arriti qė tė kalojė nė raundin e dytė tė zgjedhjeve presidenciale. Nėnhija e Bdi nė qeverinė e Gruevskit dukshėm rezultoi me pakėnaqėsi tek tė preferuarit e saj tė cilėt i dhanė fitore Bdi, por jo si nė zgjedhjet e mėparshme. Bdi humbi shumė komuna dhe ėshtė nė rrugė qė tė humbė edhe qytetin e Tetovės, Gostivarit dhe Strugės. Ndėrsa partia Demokracia e Re, edhe pse e themeluar vetėm disa muaj para kėtyre zgjedhjeve, arriti qė tė shkojė nė balotazh nė komunat e Cairit, Likovės dhe Haraēinės. Nė komunat shqiptare aty ku ngelėn nė balotazh partitė politike shqiptare ėshtė e domosdoshme qė me 5 prill tė kėtij viti tė dilet nė zgjedhje. Por, nė zgjedhjet pėr president shteti nė Republikėn e Maqedonisė mendojė se nuk ėshtė e arsyeshme qė shqiptarėt e kėtij vendi tė pėrkrahin njėrin prej kandidatėve i cili shkoi nė raundin e dytė tė kėtyre zgjedhjeve. Nga ky konstatim shumica e publicistėve dhe qytetetarėve tė kėtij vendi do tė mė llogaritnin si njė njeri i cili ėshtė kundėr demokracisė dhe ekzistencės sė saj nė kėtė vend. Qytetarėt maqedonas mund tė mė llogaritnin si kundėr Maqedonisė. Por, nė fakt, nė tė mirėn e Maqedonisė ėshtė qė qytetarėt shqiptarė, romė, turq, boshnjak, vllehė tė mos dalin nė raundin e dytė tė zgjedhjeve pėr president shteti nė shenjė proteste pėr diskriminimin nacional dhe fetar qė ka bėrė dhe po bėn vazhdimisht udhėheqėsia e kėtij vendi. Historikisht kryetarėt e kėtij vendi janė zgjedhur me votat e shqiptarėve, dhe po kėto kryetar kanė nėnshkruar vendime anti-shqiptare nė kėtė vend. Tash po shohim me sy dhe po e pėrjetojmė diskriminimin e qeverisė sė Nikolla Gruevskit i cili Maqedoninė e ktheu para vitit 2001, e cila qeveri ende sot e kėsaj dite nuk arriti qė tė miratoj njė ligj pėr gjuhėn shqipe, njė ligj pėr amnesti dhe tė garantojė me ligje tė kėtij vendi se asnjėherė nuk do tė cėnojė interesat e popullit shqiptar nė kėtė vend. Ne nuk mund tė themi se gjithėēka ėshtė nė rregull me kėtė qeveri, kur nė vend tė xhamiave, ndėrtohen filharmoni, kur nė vend tė shpėrndarjes sė drejtė tė busteve nė Shkup midis heronjve shqiptar dhe maqedonas, me paratė e taksapaguesve shqiptar miratohen projekte qė kanė tė bėjnė me ndėrtimin e busteve tė heronjve maqedonas edhe nė vendet e banuara me shqiptar. Ne nuk pajtohemi edhe me ligjin diskriminues pėr shtimin ose stimulimin e natalitetit nė Maqedoni. Pėrderisa qeveria e kėtij vendi ka njė trajtim tė kėtillė ndaj shqiptarėve dhe nacionaliteteve tjera nė kėtė vend, atėherė shqiptarėt qė do tė dalin tė mbėshtetin Gjorgji Ivanov-in pėr president shteti, do tė mbėshtetnin edhe pėr shumė vite diskriminimin dhe trajtimin e kėtillė tė hierarkisė sė kėtij vendi. Shqiptarėt e kėtij vendi ishin dėshmitar edhe tė qeverisjes sė Lsdm dhe trazirave e persekutimeve qė ishin bėrė nė atė periudhė. Pėr ne nuk ėshtė aspak i panjohur profesori universitar i tė drejtės penale ndėrkombėtare Lubomir Fėrēkovski. Ne e njohim Lubomir Fėrēkovskin si ish-ministėr tė punėve tė brendshme tė Republikės sė Maqedonisė, e njohim edhe si ish-ministėr tė punėve tė jashtme tė kėtij vendi dhe qėndrimet e tij ndaj shqiptarėve dhe interesave tė tyre brenda vendit e jashtė tij. Nė kohėn kur ishte ministėr i punėve tė brendshme Lubomir Fėrēkovski kontribuoi mjaft nė trazirat nė Gostivar pėr flamurin shqiptar duke maltetruar, vrarė, e burgosur shumė shqiptar. Shqiptarėt e kėtij vendi nėse do tė mbėshtetnin Lubomir Fėrēkovskin pėr president shteti, atėherė ato do tė mbėshtetnin njė nacionalist maqedonas i cili di shumė mirė tė hartojė plane e projekte anti-shqiptare tė cilat di ti realizojė edhe pėrmes dhunės. Megjithėate edhe pse nuk ėshtė mirė qė shqiptarėt e kėtij vendi tė dalin nė raundin e dytė tė zgjedhjev pėr president shteti, prap se prap unė personalisht do tė dėshiroja qė nė kėto zgjedhjeve tė fitonte Lubomir Fėrēkovski me tė vetmen arsye qė tė mos i jepet hapėsirė Nikolla Gruevskit tė bėjė atė qė bėri Lubomir Fėrēkovski me shqiptarėt e Gostivarit.


Stimulimi i natalitetit nė Maqedoni

Hamdi Nuhiju

Hamdi Nuhiju
erenikut: Sun, March 22, 2009 12:07 pm
botuar: E dielė 22 mars 2009 1:15 pm

Nataliteti nė Republikėn e Maqedonisė duhet tė stimulohet ashtu si duhet stimuluar nė tė gjithė Evropėn Perėndimore dhe Lindore. Rrezikun e njė fenomeni tė kėtillė e panė tė gjithė eksperėt vendas dhe tė jashtėm. Shumė komuna nė Maqedoni ngjajnė nė shtėpi pleqėsh ku fryma e tė rinjve nuk gjendet fare. Hapi i qeverisė sė Republikės sė Maqedonisė pėr stimulimin e natalitetit ėshtė i mirėpritur nga tė gjitha anėt. Por, kjo qeveri e cila me mjaft mjeshtėri po mundohet qė ta kthej Maqedoninė para vitit 2001, edhe kėsaj here pėr dikė po bėhet nėnė e pėr dikė njerkė. Do tė ishte nė rregull nėse qeveria e kėtij vendi stimulimin e natalitetit do e bėnte pėr tėrė territorin e saj pa dallime nacionale dhe fetare. Sipas hapave tė qeverisė nataliteti do tė stimulohet nė ato vende ku ekziston njė shkallė e saj nėn 2.1 promil. Pėr stimulim tė natalitetit nė kėto komuna qeveria bėn njė kompensim material sipas kėtij proporcioni: pėr lindjen e fėmijės sė parė, nėna e kėtij fėmiu merr kompensim material nėntė muaj pa ndėrprerė, ndėrsa nėse lind mė shumė se njė fėmijė pėrnjėherė ajo merrė kompensim material pėr njė vit pandėrprerė. Shuma e kėtij kompensimi material ėshtė 30% nga pagesa e neto rrogės pėr puntorė. Megjithėse ky hap i qeverisė ėshtė shumė i rėndėsishėm pėr qytetarėt e saj, prap se prap ėshtė diskriminues dhe pėrēarės. Nė kėtė mėnyrė Nikolla Gruevski po mundohet qė ta kthej Maqedoninė para vitit 2001, kur lindshmėria te shqiptarėt destimulohej pėrmes mjeteve dhe rregullativave ligjore. Mė kujtohet shumė mirė ajo periudhė kur nėse lindė fėmiu i tretė shqiptar, ndaleshin kompensimet materiale pėr shkollim fillor dhe tė mesėm, dhe nė kėtė mėnyrė destimulohej lindshmėria tek shqiptarėt e kėtij vendi. Pėr shkak tė varfėrisė shumė familje shqiptare detyroheshin qė tė mos i regjistrojnė fėmijėt e tyre nė regjistrat shtetėror me qėllim qė tė marrin kompensimin material i cili ishte kyē pėr vazhdimin e arsimimit tė shqiptarėve tė kėtij vendi. Vendimin e qeverisė edhe Gjygji Kushtetues i Maqedonisė e llogaritė si diskriminues dhe tė padrejtė pėr qytetarėt e kėtij vendi. Shumė organizata qytetare nė Republikėn e Maqedonisė formėn e stimulimit tė natalitetit nga ana e qeverisė sė Nikolla Gruevskit e llogaritėn si tė padrejtė dhe jo real pėr funksionimin e tij nė tėrė territorin e Maqedonisė. Fatkeqėsisht Maqedonia po e ka ende tė vėshtirė qė tė dale prej fazės sė tranzicionit dhe pėrfundimisht tė demokratizohet si duhet. Qeveria e kėtij vendi pėrmes hapave tė saja tė deritanishme po mundohet qė tė krijojė kriza tė reja nė vend me tė vetmin qėllim qė ta ruajnė frontin e tyre politik. Sikur ky vend tė demokratizohej si duhej nė praktik dhe teori padyshim se shumė shpejtė do tė ishte pjesė e strukturave Evro-Perėndimore dhe do tė ecte nė hap me demokracitė e zhvilluara nė botė. Tash pėr tash Maqedonia i pėrngjan Afganistanit , vendit i cili gjendet nė themelet e lindjes sė demokracisė, por qė sundohet prej ideve dhe vizioneve tė huaja. Edhe njėherė si shumė herė tjera Nikolla Gruevski po e dėshmon veten se ėshtė kryeministėr i maqedonasve tė kėtij vendi, i vllehėve dhe i tė krishterėve ortodoks e katolik, ndėrsa ėshtė njė “pėrbindėsh” dhe pėrbuzės i qytetarėve tjerė tė kėtij vendi, si shqiptarėve, turqėve, boshnjakėve, romėve dhe muslimanėve maqedonas. Sloganet e qeverisė se ne po mundohemi qė tė punojmė pėr tė mirėn e kėtij vendi fatkeqėsisht po i vjen era kampanjė e tepruar e cila pėrsėritet vazhdimisht si papagalli i cili nuk harron fjalėt e njejta tė thėna nga goja e gėnjeshtarit. Ėshtė e sigurt se asnjėherė nuk mund tė funksionojė gjatė njė qeveri ose njė udhėheqėsi nėse me popullin e saj vepron padrejtėsisht. Me vend e patė Abdurrahman Xhevzi kur tha:” Duhet qė tė pėrzihesh me njerėzit me kufi, sillu butė me armikun dhe kėrkoi faljen, sepse tė ngre kurth dhe tė shkatėrron. Tregohu bamirės me atė qė tė ka bėrė keq, kėrko ndihmėn e heshtjes pėr tė realizuar ēėshtjet e tua, njerėzit pėr ty duhet tė jenė tė njohur por jo shokė, sepse gjėja mė e shtrenjtė ėshtė prania e njė shoku dhe shoku duhet tė jetė i tė njejtės gradė.”( Gjuetia e meditimeve, Tiranė,2007,f.499) Nėse heshtim dhe pranojmė diskriminim e Nikolla Gruevskit ndaj popullit tonė atėherė nuk njohim urtėsinė e tė jetuarit me tė tjerėt. Por nė heshtje duhet tė veprojmė dhe ngrejmė zėrin tonė qė tė mos arrijė askush tė luajė me ne dhe tė na diskriminojė. Pėrndryshe do njohim kryeministrin Nikolla Gruevski, por nuk do e kemi kryeministėr, pasiqė ai nuk ėshtė rangu jonė. Ai kujdesin e ka tė orientuar kah populli tjetėr dhe jo edhe tek ne. Shqiptarė, turq, boshnjak, romė tė kėtij vendi, ne njohim Nikolla Gruevskin si kryeministėr tė Maqedonisė, por jo si kryeministėr tė popujve nė tė.


                                                Samurai i fundit
Hamdi Nuhiju

Hamdi Nuhiju
ereniku: Tue, March 10, 2009 8:22 am
botuar: E premte 13 mars 2009 9 am

                                             Shumica e njerėzve qė janė tė apasionuar pas mediave mesiguri se kanė pasur rastin tė shohin filmin e mrekullueshėm “Samurai i fundit” i cili film depėrtoi nė tė katėr anėt e rruzullit tokėsor. Pėrmbajtja e atij filmi qysh nga titulli na duket pėrmbajtje historike, por me sekuenca dhe mjeshtėri tė jashtėzakonshme tė regjisorit tė tij duke na e paraqitur nė formėn mė tė mirė dhe mė tė pėrshtatshme atė periudhė historike pėr tė cilėn bėhet fjalė. Popujt e Ballkanit dhe njė pjesė e madhe e Evropės janė pėrcjellės tė arteve marciale dhe gjithmonė arrijnė qė tė kuptojnė thelbin e tyre nė dioptrinė bashkėkohore. Mesazhet e tė gjitha filmave qė nė vete ngėrthejnė artet marciale, janė paqja, dashuria, toleranca, bashkėjetesa me popujt tjerė dhe jo dhuna e ekstremizmi siē na e servonė imperializmi perėndimor. Subjekti i temės sonė nuk ėshtė pėrmbajtja e filmit tė lartėpėrmendur. Njerėzit kanė nevojė pėr krahasime me qėllim qė tė arrijnė deri tek njė pasqyrė pėr tu dukur mė qartė dhe mė mirė. Maqedonia ėshtė njė vend i cili njė kohė tė gjatė ishte pjesė e Jugosllavisė dhe tė politikave tė saj asimiluese dhe diskriminuese. Po pėrfundojmė dekadėn e dytė prej kur u pavarsua ky vend nga sistemi Jugosllavė, por ende ideja e atij sistemi ėshtė e pjellshme nė mesin e mendimeve dhe ideve tė disa personaliteteve tė cilėt kishin role tė tyre edhe nė ish-sistemin jugosllav. Pjellshmėria e atyre ideve dhe mendimeve me mos ujitjen e tyre ka filluar qė tė thahet dhe nė kėtė mėnyrė kėsaj toke tė thatė po iu hudhet fara e demokracisė e cila dalė nga dalė do tė marrė formėn e njė dege. Mesiguri se pas njė periudhe tė gjithė do t’i shijojmė frutet e kėsaj dege e cila do tė jeshilojė tokėn tonė. Nė mesin e atyre qė ishin pjesė e sistemit jugosllavė dhe qė ende sot e kėsaj dite na kujtojnė ato periudha ėshtė edhe presidenti aktual- nė largim i Maqedonisė Branko Cėrvenkovski. Ky ėshtė samurai i fundit i personaliteteve titiste qė dalin prej skenės politike tė Maqedonisė. Pėrkundėr karrierės sė tij tė bujshme politike, ai megjithėate arriti qė tė fashitė pėr shumė periudha historike tė drejtat e shqiptarėve tė kėtij vendi dhe njėkohėsisht edhe tė manipulojė me partitė politike shqiptare pėr interesa tė tij personale. Gara pėr president shteti nė Maqedoni po organizohet midis partive politike maqedonase dhe atyre shqiptare. Por favoritė pėr kėto zgjedhje presidenciale nė Maqedoni janė kandidatėt Gjorgje Ivanov nga partia e Nikolla Gruevskit, Ljubomir Fėrēkovski nga LSDM-ja dhe ish-ministri i punėve tė brendshme tė Maqedonisė Lube Boshkovski qė nė kėto zgjedhje presidenciale doli si kandidat i pavarur. Ndėrsa prej kandidatėve shqiptar mund tė themi se tė gjithė kandidatėt janė me merita tė larta dhe kanė njė karrierė tė bujshme akademike e politike, por  mė favoriti sipas mendimit tim, nė bazė tė cilėsive dhe aftėsive tė tij ėshtė Imer Selmani, por nėse arrinė qė tė kalojė nė raundin e dytė tė zgjedhjeve atėherė nė Maqedoni do tė ndodh mesiguri ajo qė ndodhi nė SHBA me zgjedhjen pėr president Barak Obama-n. Edhe pse demokracia tė ēuditė, prap se prap nuk duhet harruar se Maqedonia gjendet nė Gadishullin Ballkanik dhe pėr njė kohė tė gjatė ka qenė e sunduar prej garniturave tė llojit Branko Cėrvenkovski. Kur kujtojmė kėtė tė fundit, menjėherė shqiptarėve tė Maqedonisė i kujtohen trazirat e 1997 nė Gostivar pėr flamurin shqiptar, iu kujtohet vrasja e Abduselam Eminit nė mbrojtje tė Univerzitetit tė Tetovės, iu kujtohen dėbimet e shqiptarėve prej shkollave tė mesme nė gjuhėn shqipe nė Kumanovė dhe njė proces i gjatė dhimbjeje. Shpesh herė kreu i shtetit tė Maqedonisė nuk ka qenė nė ujdi pėr politikat e jashtme tė saj dhe kanė dalur qesharak para armiqėve dhe miqėve tė jashtėm. Prej pozicioneve tė tij shoviniste presidenti i shtetit shpesh herė pa vetėdije ose me vetėdije ka mbrojtur indirekt politikat greke nė Maqedoni dhe nė kėtė mėnyrė duke iu kundėrvy kryetarit tė qeverisė pėr strategjitė e veprimit tė Maqedonisė nė lidhje me shumė konteste me Greqinė, ai ka dėmtuar imazhin e tij politikė. Nėse e krahasojmė me fillimin e kėtij teksti edhe fundin e tij atėherė do tė ishim tė padrejtė nėse e paraqesim si hero Branko Cėrvenkovskin. Pasiqė nė filmin e lartėcekur Samurai i Fundit i jep jetės sė tij fund si hero dhe arrinė respektet mė tė larta edhe prej armiqėve tė tij. Ndėrsa samurai ynė nė Maqedoni i cili ėshtė i fundit nuk e besojė se do tė largohet prej skenės politike si hero dhe tė ketė rrespektin e shqiptarėve tė kėtij vendi. Pasiqė ai asnjėherė nuk ka qenė president i shqiptarėve tė kėtij vendi. Tė shpresojmė se me 22 mars tė kėtij viti Maqedonia tė marrė shembullin e SHBA-ve dhe tė zgjedhet pėr president shteti njėri prej kandidatėve shqiptar. Qysh atėherė mund tė themi se diskriminimet etnike dhe fetare nė Maqedoni do tė marrin fund.


Hamdi NuhijuHamdi NUHIJU
erenikut:Thu, March 5, 2009 8:01 am
botuar:E enjte 05 mars 2009 1:00 pm
Mos premto atė qė nuk e realizon!
Nė shumė sfera ose segmente tė jetės sė njeriut gjejmė tė tilla raste kur jepen premtime tė cilat asnjėherė nuk shohin dritėn e realizimit. E si rezultat i kėtyre premtimeve shumė familja marrin rrugėn e pėrēarjes, shumė tė rinj tė lidhur njėri me tjetrin ndahen, dhe shumė politikan fitojnė epitetin e gėnjeshtarit. Nėse e analizojmė mosrealizimin e premtimeve dhe faktorėt qė nxisin nė tė do tė shohim se janė e habitshme ėshtė fantazia njerėzore dhe do tė ēuditemi se deri ku mund tė arrijė ajo. Nė secilin element tė jetės sonė, ne pėrballemi me kėtė realitet i cili kohėt e fundit ėshtė bėrė edhe traditė, por edhe modė qė tė premtohet dhe tė mos realizohet ajo qė premtohet.
Jeta njerėzore sado qė ėshtė me bollėk dhe tė mira materiale, syri i njeriut nuk ngopet kurrė dhe prap ka nevojė qė tė arrijė deri tek ajo e cila ėshtė ende jo nė dorėn e tij. Njeriu si i tillė ėshtė lakmues i tė mirave dhe sendeve tė kėsaj bote dhe edhe pse ėshtė nė gjendje jo tė keqe, prap synon qė tė ndryshojė dhe tė gjejė tė gjitha metodat e mėnyrat se si tė arrijė deri tek ai ndryshim. Por, njeriu si i tillė nuk mund tė jetojė nė vetmi, si individ, ai ka nevojė qė tė bashkėjetojė me tė tjerėt. E kur bashkėjeton me tė tjerėt ai kryen shėrbime pėr to, por edhe tė tjerėt kryejnė shėrbime pėr tė. Secili njeri plotėson tjetrin. Burri plotėson gruan, e grueja burrin. Fėmijėt plotėsojnė familjen, e familja ėshtė strehė dhe mbėshtetje e fėmijėve. Familjet plotėsojnė shtetin pėrmes pagimeve tė taksave e tatimeve tė ndryshme, e shteti plotėson nevojat e familjeve pėrmes ndėrtimit tė infrastrukturės, pėrmės arsimimit, kulturės, artit e shkencės dhe pėrmes krijimit tė vendeve tė lira tė punės me qėllim qė tė sigurohet ekzistenca e familjeve tė kėtij vendi. Gjatė jetės sė tij njeriu do tė hasė nė momente kur nuk do tė ketė mundėsi qė ti realizojė nevojat e tij dhe si rezultat i kėsaj do tė ketė nevojė pėr stimul dhe pėrkrahje pėr tė vazhduar mė tej. Raste tė kėtilla ka secili njeri nė rruzullin tokėsor pėrderisa ėshtė qenie e krijuar. Por nėse e thjeshtėsojmė pak segmentin e trajtimit tonė do tė kuptonim esencėn e kėtij dialogimi. Prindėrit pėr ti stimuluar fėmijėt e tyre qė tė mėsojnė, ata i japin premtime tė ndryshme. I dashuri pėr tė arritur vazhdimėsinė dhe pėr tė shtuar dashurinė e tė dashurės ndaj tij, i premton gjėra qė e dashura e tij i ka nė mesin e sendeve tė preferuara. Shoqėria i premton studentave se nėse arrijnė rezultate tė larta nė studime do kenė benificione plus pėr tė vazhduar mė tej me studimet dhe pėr tė arritur pozitė tė lartė nė shoqėri. Politikanėt i premtojnė votuesve tė tyre llojlloj premtimesh vetėm qė tė arrijnė deri tek vota e dėshiruar. Tė gjitha premtimet e dhėna nuk janė tė njejta dhe nuk kanė njė konsensus tė pėrbashkėt. Nėse prindi i jep premtim fėmijės sė tij se nėse ai i bėn tė gjitha notat e shkėlqyeshme do ti blejė njė biciklet, ai patjetėr duhet qė ta mbajė premtimin. Nėse nuk e mban, fėmija zhgėnjehet, fillon qė tė dyshoj nė prindin e tij dhe ēka ėshtė mė e keqja fillon qė ta urrejė mėsimin. Nėse tė dashurės i premton njė unazė prej diamanti dhe nuk e plotėson kėtė premtim, mesiguri se ajo do tė zhgėnjehet me ty dhe do tė kuptojė se ti nuk mban fjalėn e dhėnė. Por para se tė japin premtimin ose fjalėn, njerėzit duhet tė kenė parasysh shumė parametra e mėpastaj tė japin premtimin ose fjalėn se do tė realizojnė njė gjė pėr tė ardhmen edhe atė duke i marrur parasysh gjithmonė tė papriturat. Nėse njė djalosh merrė rrogė 100 euro dhe i premton tė dashurės sė tij njė unazė prej diamanti, ai mesiguri se nuk do tė ketė mundėsi qė ta realizoje kėtė premtim. Prandaj, pėr kėtė djalosh ėshtė e rėndėsishme qė tė mos jap premtim dhe qė tė veprojė nė suazat normale dhe reale tė jetės sė tij. Ai ka mundėsi qė tė jap njė premtim tjetėr qė unaza prej diamanti tė ndryshojė nė njė unazė prej ari dhe kėshtu ndoshta do tė ketė mundėsi qė tė realizojė kėtė premtim. Nė shoqėrinė tonė do tė gjejmė shumė raste dhe ngjarje tė premtimeve tė cilat po u munduam ti numėronim kėtu do tė dilte njė tekst marramendės. Duke pasur parasysh se po afrohen zgjedhjet lokale dhe presidenciale nė Maqedoni, duke pasur parasysh se pas ca muajsh do tė ketė zgjedhje parlamentare nė Shqipėri do tė ishte e arsyeshme qė ti pėrmendim disa parametra para dhėnies sė premtimeve nga ana e politikanėve tanė.

Fushata elektorale pėr zgjedhjet lokale dhe presidenciale u hap bujshėm nė vendin tonė. Nga spotet e partive politike shqiptare e maqedonase, ne nuk mund ta dallojmė Maqedoninė prej parajsės, ndėrsa kur shohim spotet e partive opozitare nė Maqedoni, ne Maqedoninė nuk mundemi ta dallojmė prej ferrit. U krijua huti e madhe nė mesin e votuesve. Kujt ti besojmė? Ndėrsa partitė politike investojnė me miliona nė kėto spote publicitare, ne jetojmė jetėn tonė me shpresė se do tė bėhet mirė. Pėr dhjetė minuta propagandė politike sipas informatave tė mia nė Tv Koha-Tetovė paguhet 300 euro. Kur nė njė medium lokal jepen kaq para pėr tė prezentuar premtimet e tyre partitė politike, mund ta merrni me mend se sa para derdhen nė mediumet prestigjioze tė kėtij vendi. Edhe pse bėhen kėto veprime prej partive politike, megjithėate ėshtė me rėndėsi tė kihet parasysh segmenti i dhėnies sė premtimeve dhe realizimit tė tyre. Qysh me ekzistencėn e kėtij vendi jemi mėsuar me premtimet e VMRO-DPMNE se do tė ndėrtojė shumė salla sportive tė cilat salla nuk i pamė asnjėherė nė praktikė. Partitė politike para se tė premtojnė pėr votuesit e tyre zgjidhje te problemeve dhe nevojave tė tyre mendojė se duhet tė kenė parasysh:

1) Tė premtojnė gjėra tė cilat pėrputhen me nevojat e votuesve tė tyre, por edhe qė janė tė realizueshme,

2) Tė bėjnė njė analizė tė kapaciteteve tė tyre intelektuale dhe ekonomike, mėpastaj tė ndėrtojnė njė plan strategjik dhe kėtė plan t’ia paraqesin votuesve tė tyre,

3) Tė jenė real nė dhėnien e premtimeve duke vėnduar afatet dhe duke i rrespektuar ato skajshmėrisht,

4) Tė mos prekin nė ndjenjat dhe emocionet e qytetarėve duke i premtuar gjėra tė ndjeshme tė cilat nėse nuk i realizojnė kėto qytetar do tė dėshpėrohen thellė,

5) Tė mos gėnjejnė qytetarėt e thjeshtė me premtime e kapacitete tė tė ardhmes tė cilat nėse thonė, nėse marrim ne pushtetin padyshim do e bėjmė kėtė e kėtė, a nė fakt ata duan vetėm tė marrin pushtetin, sepse nuk varet prej tyre a do tė bėhen pjesė e realizimit tė atyre projekteve,

6) Tė mos i premtojnė qytetarėve tė kėtij vendi projekte dhe premtime tė partive politike maqedonase me tė cilat e shohin veten nė qeveri, 7) Tė jenė tė kujdesshėm gjatė dhėnies sė premtimeve, sepse populli i kėtij vendi gjatė kohė ėshtė i gėnjyer dhe i mbushur me premtime tė kota e tė parealizueshme.

Nė kėto kohė tė kampanjės zgjedhore e elektorale, shohim llojllojė veprimesh prej partive politike shqiptare tė cilat mundohen qė ta bindin elektoratin shqiptar pėrmes segmentit tė nacionalizmave dhe heroizmave. Mesiguri se pikė e dobėt e shqiptarėve tė Maqedonisė ėshtė nacionalizmi. Nuk e mohojė aspak kėtė segment, por kur shohim konkretisht prej partive politike maqedonase se si i shohin komunat e tyre pėrmes projekteve investuese nė ekonomi, partitė tona politike ende mundohen qė tė na ushqejnė me nacionalizma dhe moto tė cilat kanė dalur jashtė mode. Nėse do tė bazoheshim nė nacionalizma tė cilat i servojnė partitė tona politike shqiptare, ne mė mirė do tė votonim pėr njė maqedonas i cili i mbledhi krerėt shqiptar nė pėrvjetorin e kongresit tė alfabetit shqip, sesa pėr shqiptarėt tė cilėt qė 18 vite premtojnė nacionalizma, por nuk arritėn as 10% tė atyre premtimeve t’i realizojnė. Shqiptarėt kanė probleme tė ndryshme nė sfera shumė mė primare se nacionalizmi. Me demokratizimin e tėrėsishėm tė Republikės sė Maqedonisė, patjetėr qė tė gjitha etnitetet nė tė do tė fitojnė tė drejtat e plota tė tyre nacionale, por si tė arrijnė deri tek punėzėnia e plotė?

U bė promovimi i librit mė poezi "Mendoj se hasa nė gjurmėt" tė autorit Hamdi Nuhiu

Tė shtunėn mė 22.11.2008 Nė Kumanovė u bė promovimi i librit mė tė ri tė poezisė "Mendoj se hasa nė gjurmėt" tė autorit tė ri kumanovar Hamdi Nuhiu.

E hėnė, 24 Nėntor 2008

 

 

 


Para njė numri tė konsiderueshėm tė pranishmėve, kryesisht nxėnės dhe student nga Kumanova dhe rrethina, u promovua libri "Mendoj se hasa nė gjurmėt", libėr ky qė ėshtė rezultat i punės dhe dėshirės sė madhe tė poetit Hamdi Nuhiu, i cili dita ditės ėshtė duke e zėnė vendin e tij tė merituar me penėn e tij tė palodhshme.

Rajoni i Kumanovės dhe rrethinės ėshtė njė burim i pashtershėm i krijimtarisė letrare, e sidomos poezisė, me ē'rast poeti Hamdi Nuhiu ėshtė edhe njė margaritarė i ēmueshėm nė mozaikun e poezisė shqipe qė kultivohet nė Maqedoni.

Libri nė fjalė pėrmban njė numėr tė madh tė poezive qė sipas autorit janė shkruar qysh nė bangat e shkollės sė mesme dhe janė tė njė karakteri pozitiv, kryesisht nė aspektin edukativ, moral, dashuri ndaj jetės, tė mirės, Zotit etj.

Nė kėtė promovim, ku ishte prezent edhe autori, nė fjalėn e tij pėrshėndetėse tha: "Sė pari, falėnderoj Zotin qė ma mundėsoi ta arrij kėtė sukses, mė pastaj, falėnderoj edhe shtėpinė botuese "Furkan ISM",pėr ndihmėn financiare nė botimin e librit. Kėtė libėr me poezi e kam shkruar pikėrisht nė kohėn kur isha nė shkollėn e mesme," – vazhdoi autori, – "kėshtu qė, ky ėshtė njė model modest pėr tė rinjtė qė tė dinė ta shfrytėzojnė kohėn, tė sakrifikojnė pėr atė qė e synojnė si dhe tė shpresojnė nė ndihmėn e Zotit, sepse ajo gjithmonė arrin, qoftė edhe nėse vonohet pak! Librin e titullova "Mendoj se hasa nė gjurmėt" pėr shkak se ēdo njeri duhet ta ketė synim tė vetin gjetjen e tragjeve qė i ka lėnė Muhammedi, alejhi selam, si dhe, mė pastaj, pasimin e tyre. Pėr mė tepėr, karakteri i kėtyre poezive ėshtė, kryesisht, edukatiov-moral" – tha autori dhe e pėrmbylli fjalimin e tij.

Nė promovim fjalėn pėrshėndetėse e mori hoxhė Feuzi Musliu nga Shkupi, i cili pėrgėzoi punėn e autorit duke u shprehur se ėshtė vazhdimisht nė rrjedhė me shkrimet dhe punėn e Hamdi Nuhiut tė cilėn e vlerėson shumė, pas tij fjalėn e mori edhe kryetari i degės sė FRI-sė Milazim Mustafa duke i uruar mikut tij kėtė botim dhe duke i falėnderuar tė gjithė atyre qė mundėsuan daljen nė dritė tė kėtij botimi, si dhe duke shpresuar qė edhe dorėshkrimet tjera tė Hamdiut ta shohin sa me shpejtė dritėn e botimit.

Pėr nė fund u lexuan edhe disa poezi tė pėrmbledhjes nė fjalė si dhe u nda nga libėr me nėnshkrim tė autorit pėr tė pranishmit nė promovim

 


 



Hamdi NuhijuHamdi NUHIJU
erenikut:Sun, November 2, 2008 2:18 pm
botuar:E hėnė 03 nėntor 20083:00 pm

Politika PA moral!

Ne ekzistojmė nė kėtė botė pėr tė bashkėvepruar me krijesat tjera nė saje tė ligjeve dhe kodekseve tė ndryshme qė ekzistojnė nė shoqėrinė njerėzore, dhe prej kėtyre ligjeve e kodekseve tė ndryshme buron edhe mirėqenia dhe forma e sjelljes sonė me krijesat tjera. Sikur tė mos ekzistonte ky kodeks, ose kėto ligje qė frenojnė "budallakinė" dhe paanshmėrinė e njeriut nė bėrjen e veprave qė janė nė korelacion tė drejtė me epshet e tij, atėherė mesiguri se do tė ndodhte tragjedi dhe mungesė tė diversitetit logjik nė shoqėrinė njerėzore. Kjo mungesė dhe kjo tragjedi shoqėrore dukshėm po reflekton nė ditėt tona nė rrethe tė shoqėrisė njerėzore.

Sipas fjalorit elektronik shpjegues me termin moral nėnkuptojmė:" Tėrėsia e parimeve, e normave dhe e rregullave qė janė krijuar e ndryshojnė historikisht nė kushte tė caktuara ekonomiko-shoqėrore dhe qė pėrcaktojnė sjelljen e veprimtarinė e njerėzve nė shoqėri."

Megjithėse nuk pajtohem plotėsisht me kėtė definim tė moralit, prap se prap kjo formė e definimit na jep njė kahje tjetėr trajtimit tė temės sonė. Nė ēdo sistem shoqėror ekzistojnė parime, norma dhe rregulla qė pėrcaktojnė kėto vlera qė janė tė domosdoshme pėr shoqėrinė njerėzore.

Sipas Enciklopedisė Britaneze me moral nėnkuptojmė:" Pjesėmarrje nė etikė e cila pėrfaqėson moralin si fundament."

Jean Rostand thekson:" Nuk ėshtė e mjaftueshme organizmi tė ndryshohet. Ėshtė e patjetėrsueshme qė ai ndryshim tė nxisė dhe tė reflektojė nė tė, edhe atė thellė qė tė mund tė ndikojė nė trashėgimi. Mu kjo ėshtė ajo pėr tė cilėn nuk mund tė pajtohemi, pasiqė faktet qė janė para nesh nuk lejojnė tė besojmė nė trashėgiminė e cilėsive dhe sjelljeve tė ndryshme."(Sovremeniot Covek i Biblijata, H.Hajnc, fq.18)

Imam Gazaliu moralin e pėrshkruan si:"Shprehje e njė gjendjeje shpirtėrore tė palėklundur, prej sė cilės punėt dalin me lehtėsi dhe rrjedhshėm, pa qenė nevoja pėr mendim dhe shikim."(Morali Ynė, Muhammed Rebi Muhammed Xhevheri, fq.94)

Nga kėto definime mund tė kuptojmė fare mirė se politika nuk mund tė funksionojė drejtė pa pjesėmarrjen e moralit nė tė. Morali determinon politikėn nė gjenezėn e tij si pjesė pėrbėrėse tė hegjemonisė shoqėrore. Por, politika e logjikės ( Cezarit i takon shteti, ndėrsa Kishės Zoti), nuk duhet tė ndikohet prej faktorėve tė brendshėm tė moralit. Ky sistem i tė menduarit ėshtė njė kaos tė cilin marksistėt dhe darvinizmi social me ėndje e proklamojė dekada me rradhė. Kadri Manit dhe sojit tė tij i kishte ardhur nė ters shkrimi im me porositė drejtuar udhėheqėsve tanė. Bile mė ishte hidhėruar fort kur kisha pėrmendur Zotin dhe frikėn nė Tė. Ai theksoi se nė atė shkrim nuk kishte gjė kombėtare, por gjithėēka ishte fetare, dmth e pavlerė dhe njė dogmė qė nuk i vyn fare popullit shqiptar. Ai, pajtohej me logjikėn se duhej qė udhėheqėsit tanė tė prishin moralin e tyre, tė jenė njerėz tė pandėrgjegjshėm, tė mos kenė frikė askė dhe tė veprojnė sipas qejfeve tė tyre. Nėse do tė parashtronim pyetjen qė Alban Dudushi parashtroi para mysafirėve tė tij se sa vlenė jeta e shqiptarit tė thjeshtė, do tė kuptonim budallakinė dhe filozofinė e kėsaj budallakie nė qendrėn e servimit tė budallallėkut shqiptar. Sot, fatkeqėsisht ekzistojnė ende fundėrrina tė atilla tė komunizmit qė me afsh dhe me njė drejtim jo tė duhur proklamojnė nė shoqėri luftėn pėr mbijetesė. Gjithė gjendjen dhe pozitėn e shqiptarit tė thjeshtė ata e shohin nė prizmin e varfėrisė, dhe pasurisė, por jo nė prizmin e tij se ai ėshtė qenie shoqėrore, por edhe qenie hyjnore. Infektimet e kėtilla fatkeqėsisht kanė dalur prej politikanėve tė pandėrgjegjshėm qė ishin hartuesit e shkatėrrimit tė shpirtit shqiptar mė 1976 nė Shqipėri. Tė tillėt edhe nė 1997 luajtėn lojėn e tyre, po tė njejtit 2006 nė Maqedoni politikėn shqiptare e sjellėn nė pozitė inferiore karshi gladiatorit Gruevski. Politika pa moral nuk njeh ndjenja shoqėrore, e as pėrgjegjėsi, ndėrgjegje, vlera humane! Ajo ėshtė gllabėruese, e fshehtė, e egėr dhe trishtuese. Kjo politikė ėshtė prezente fatkeqėsisht nė komplet rruzullin tokėsor pa pėrjashtime. Nėse dėshironi tė kuptoni se sa ėshtė e shtrirė kjo politikė, mjafton qė tė analizoni shantazhet e kandidatit pėr president shteti nė SHBA, kundėr Barak Obamas. Njerėzit tė cilėt e kuptojnė jetėn si formė e mbijetesės dhe jo si urtėsi pėr tė cilėn urtėsi ia vlenė tė sakrifikohet e tė pėrballet me sprovat, ata me njė logjikė tė kėtillė demaskuese karshi vlerave tė larta humane e shėndėrruan imunitetin nė pasiguri. Kjo pasiguri ėshtė e fshehur ēdokund! Ne nuk mund t`i kuptojmė dhe akceptojmė mesazhet e politikės e cila ėshtė pa moral. Por, duhet qė politikėn ta lidhim e ta kurorėzojmė me moralin nė atė mėnyrė qė tė mos ketė fuqi asnjė forcė nė rruzullin tokėsor pėr divorc tė kėtij kurorėzimi. Mevlana Xhelaludin Rrumi na sygjėron:" Vetėm tė eturit nuk e kėrkojnė ujin, edhe uji pandalė i kėrkon tė eturit."


Pėrballjet me politikėn

Hamdi NuhijuHamdi NUHIJU
erenikut:Tue, October 21, 2008 11:35 am
botuar:E premte 24 tetor 20083:00 pm

Para do kohėsh, pata nderin tė lexoj shkrimin sprovė tė mikut tim nga Shkupi, Agim Jakupi, "Lustraxhiu politikan" tė publikuar nė ERENIKU.NET dhe në revisten "Drejtësia"Mė pėlqeu nė thelb qasja e tij aq reale rreth integritetit tė politikanit, por edhe tė jetės reale tė thjeshtė, e tė bujshme. Jeta si e tillė ėshtė e ndėrtuar dhe e rrethuar prej sprovave dhe problemeve tė ndryshme tė cilat sprova dhe probleme ia rrisin vlerėn asaj. Lustraxhiu kishte ėndėrr, siē na e spjegoi Agim Jakupi, edhe pse ishte fėmijė, dhe jo i pasur. Ėndėrra e lustraxhiut dukej si "Ėndėrra Vetjake" e Pauelo Koeljos nė "Alkimistin" e tij. Ėndėrr e cila gjithmonė ishte para syve dhe e mbėshtjellur me plotė pengesa tė cilat ndoshta na gjakosin duart e vet jetėn tonė tė thjeshtė. Ndoshta pėrgjigjet e tij nė atė moshė gjendeshin tek "Republika" e Platonit, ose edhe te "Politika" e Aristotelit! Ndoshta jeta do t`i dhuronte fatin qė tė ishte timonieri i pėrgjigjeve tė duhura nė kahjet e zhdrejta tė shoqėrisė njerėzore... Por, ai lustraxhi i vogėl, me faqet e skuqura si mollė nuk ishte i njoftuar me tė gjitha pėrgjigjet qė i duheshin pėr t`u bėrė politikan. Ai qysh nė atė moshė pėrballej me politikėn dhe dėshironte qė tė bėhej pjesė e saj. Tė dėshirosh e tė jesh janė dy realitete dhe relacione jo tė njejta, por ėshtė me rėndėsi kur dėshiron tė kesh pėrkrahje, dhe kur je tė kesh ndihmės qė tė pėrmirėson! Siduket vlera e politikanėve shqiptar nė ditėt tona po bie nėn nivelin zero, pėrderisa po harrojnė se edhe ato ishin lustraxhinjė tė dikurshėm qė kanė shitur limonada nė Tetovė, ose edhe fara nė plazhėn e Durrėsit, ndėrsa sot dy fjalė nuk dijnė t`i lidhin si duhet prej dhomės sė pėrfaqėsimit tė popujve e qė e njohim ndryshe si Parlament! Palo-politika siē do tė shpreheshin vėllezėrit tanė nė Shqipėri dhe palo-analizat e pseudo-shpiunit grek Arben Llalla kanė pozicionuar forcat e unitetit kombėtar nė vijėn e kuqe! Interesat shqiptare nuk janė interesa tė njė grupi tė ashtuquajtur shqiptar tė cilėt me emėr se mbrojnė kėto interesa, sulmojnė mbrojtėsit e atyre interesave. Nuk mund ta kuptojė se ēfarė vlere do tė kishte vrulli i Arben Llallės ndaj propagandave anti-shqiptare nė Maqedoni, nėpėr kafiteritė e Tetovės, duke ua shpėrlarė trurin njė grupi tė miturish nė mendje dhe tė moshuar me vite. Interesave Janutalliste tė Arben Llallės mund t`i nėnshtrohemi, t`i injorojmė ose edhe ti pėrgjigjemi me njė distancė serioze e cila distancė kėrkon njė fiksim nė mendje tė unitetit tė kombit shqiptar. Shqiptarėt pėrveē qė po pėrballen me politikėn dhe sprovat e saj, ata duhet tė pėrballen edhe me servilat dhe servilizmi qė po ngjet nėpėr rrugėt e Shqiptarisė. Duke u proklamuar si mbrojtės i ēėshtjes ēame ai po kėrkon helenizimin e Shqipėrisė. Shqiptarėt dhe Shqipėria fatkeqėsisht tė apasionuar pas vlerave tė huaja pozicionohet nė grupin e shteteve dhe njerėzve mė tė padefinuar nė rruzullin tokėsor. Nėse ėndėrrat e Arben Llallės janė aq tė sinqerta sa tė lustraxhiut tė Shkupit, atėherė nė realizimin e tyre do t`i ndihmonte komplet kombi shqiptar.

Arben Llalla me shokėt e tij nė Athinė duhet ta kuptojė fare mirė thėnien e Mevlana Xhelaludin Rrumit:" Unė nuk e shes lirinė pėr robėrinė.." Atij dhe personave servil si ai duhet spjeguar se me politikėn pėrballen shumė njerėz, shumė popuj, shumė kombe, shume sfera tė shoqėrisė qė na japin tė kuptojmė se koha ėshtė shumė e shkurt pėr me u marrė me servilat dhe servilizmin e tyre. Por, njerėzit gjithmonė duhet tė jenė syēel dhe tė alarmojnė rrezikun e atyre qė rrezikojnė unitetin e kėsaj bashkėsie. Pėr tė qenė ma tė qartė po ndalemi pak nė segmente tė caktuara tė sferave tė ndryshme tė jetės sė shqiptarėve e qė lidhen dhe pėrballen direkt me politikėn.

Sporti shqiptar nė pėrballje me politikėn-

Nė kohėt moderne ky segment i jetės sė njeriut nė rruzullin tokėsor, por edhe i shqiptarėve nė Ballkan, shumė ėshtė komercializuar, por edhe i politizuar. Nė ditėt tona nuk pyetet tradita e ekipeve shqiptare, as sukseset e tyre nė tė kaluarėn, e as historiku i popullit qė ėshtė i lidhur me ato ekipe, por pyetet interesi vetjak i njė personi tė caktuar i cili ka luajtur me fatin e sportistėve tė tij duke e vėnduar atė fat nė bastore sportive. Nėse interesat e tij cėnohen ai ėshtė nė gjendje qė tė shuaj historinė e klubit shqiptarė, por edhe historinė e atyre shqiptarėve qė janė tė lidhur me kėtė klub. Pėr fat tė keq ky segment i jetės ėshtė aq shumė i politizuar saqė disa gazetar tė Shqipėrisė prezencėn e kryeministrit Sali Berisha nė ndeshjen miqėsore ndėrmjet Tiranės dhe Milanos, e cilėsoi si pjesė tė fushatės sė PD.

Kultura shqiptare nė pėrballje me politikėn-

Vlerat kulturore tė njė populli janė ndasi ose bashkim me vlerat kulturore tė njė populli tjetėr. Ata vlera janė tė rėndėsishme sa ėshtė e rėndėsishme edhe vet jeta e njeriut. Por, ndėrhyrja e politikės nė kulturėn shqiptare, Ismail Kadaren e ka shėndėrruar nė idhull tė paprekshėm( kjo nuk do tė thotė qė unė mohoj vlerat e tij), ndėrsa njė pjesė qė meritojnė tė trajtohen shumė me mirė se si trajtohet ky idhull modern i shqiptarėve dhe politikės, ka ngelur nėn margjinat e kohės dhe politikės. Gjallėri nė kėtė sferė tė jetės sė njeriut mund tė gjejmė nė Shqipėri, nė Kosovė, ndėrsa nė Maqedoni dhe pjesėt tjera tė banuara me shqiptar ka probleme serioze me kėtė segment tė jetės sė qytetarit tė thjeshtė shqiptar.

Ekonomia shqiptare nė pėrballje me politikėn-

Nė shumė shkenca ekonomike analizohet detajisht ndėrhyrja ose mosndėrhyrja e shtetit nė ekonomi. Unė mbaj qėndrim tė atillė qė shteti duhet tė ndėrhyjė vetėm nė segmente tė caktuara tė ekonomisė, por jo edhe ekonominė ta bėjė vegėl tė politikės dhe interesave vetjake tė udhėheqėsve tė atij shteti. Gjatė kohės sė piramidave nė Shqipėri, kur socialistėt nė bashkėpunim me faktorin ndėrkombėtar i bėnė kurth Sali Berishės dhe qeverisė sė tij dhe pas kalimit tė asaj periudhe, nė Shqipėrinė e kaoseve tė mėdha shumė firma shtetėrore u transformuan nė prona private tė disa politikanėve me influencė. Nė fakt, ndėrhyrjet e politikės nė ekonomi bėhen pėrmes shumė rrugėve tė paligjshme dhe tė padrejta. Pėr t`i ikur tatimeve tė ndryshme ndaj shtetit, firma tė caktuara qė janė pronė e politikanėve tė caktuar, blejnė ekipe tė ndryshme sportive, ose edhe hapin fondacione pėr ndihmim studentash ndėrsa nė kėtė formė bėjnė larje parash dhe e dėmtojnė bukur shumė ekonominė shqiptare.

Feja nė pėrballje me politikėn-

Pas shembjes sė sistemit komunist nė Shqipėri dhe nė Ballkan, filloi qė tė lulėzojė pluralizmi fetar dhe toleranca e harmonia fetare tek populli shqiptar. Por, pasojat e atij sistemi sot po i vuan gjallėrimi i jetės fetare tek shqiptarėt! Favorizohet katolicizmi i shqiptarėve e helenizimi i tyre, ndėrsa gjithmonė ėshtė nė sulm Islami dhe muslimanėt shqiptar. Mendoj se institucionalisht duhet tė favorizohet jeta fetare e krejt popullit shqiptar duke mos anashkaluar asnjė pjesė tė saj, por edhe jo tė imponohen vlera tė huaja nė njė petk ose barrė tjetėr. Ėshtė normale tė besojmė se ateistėt fenė mund ta llogarisin dhe e llogarisin diēka tė panevojshme pėr shoqėrinė tonė shqiptare.

Mevlana Xhelaludin Rrumi thotė:" Nuk ia di vlerėn shpirtit pasi nuk e ke blerė. Njeriu nuk ia di vlerėn e sendit qė nuk e ka paguar."


Pluralizmi religjioz nė Maqedoni

Hamdi NuhijuHamdi NUHIJU
derguar erenikut: August 19, 2008 1:55 pm
botuar: E marte 19 gusht 2008 2:04 pm

Shoqėria nė Maqedoni edhe pse e deklaruar si laike dhe afetare, nė fakt ajo ėshtė njė shoqėri multireligjioze e cila ngėrthen nė vete struktura tė ndryshme tė pluralizmit religjioz. Ky pluralizėm dukshum i shprehur nė qytete pak mė tė mėdha tė Maqedonisė nė ndėrdijen e qytetarėve tė kėtij vendi ka lidhur dhe abroguar edhe njė pjesė tė rėndėsishme tė sistemit politik nė vend. Feja nė kėtė vend ka qenė nėn sundimin e ateistėve tė cilėt pėrdorėn tė gjitha taktikat e mundshme pėr tė shtuar pėrēarjet nė mesin e pjesėtarėve tė njė feje, kėshtuqė kjo fe tė humb ndikimin nė shoqėri dhe feja tjetėr tė jetė nė piedestalin e saj. Nuk ka dyshim se religjionet janė pasuri tė cilat pasuri duhet tė ruhen, kultivohen dhe tė shpėrndahen nė mesin e njerėzve tė njė populli, ose nė ndonjė vend tė caktuar. Ato janė vlera tė cilat vlera ngrisin vetėdijen shoqėrore dhe nxisin rininė drejtė rrugės sė progresit.
Vlera mbi tė cilat janė afaruar vlerat demokratike dhe kanė ngritur peshė dhe pozitė nė shoqėri mbi dyndjet e kėtyre vlerave qė janė mjaft tė thella nė shoqėrinė njerėzore. Religjioziteti i njerėzve tė Maqedonisė ėshtė nė favor tė Ballkanit dhe Unionit Evropian, pasiqė nxitė njė pozitivizėm dhe mendim ndryshe etik mbi vlerat e cunguara tė remishiencave demokratike. Maqedonia synon qė tė arrijė nė Unionin Evropian dhe nė Nato, kėtė gjė e ka mision pėr tė cilin mision secila qeveri po fiton votat e qytetarėve tė kėtij vendi. Por, krijesat ose mė mirė thėnė njerėzit janė edhe trup edhe shpirt, nuk janė vetėm trup, e as vetėm shpirt, prandaj janė njerėz! Si tė tillė ato kanė nevoja tė ndryshme, jo vetėm ekonomike, jo vetėm mbi ngritjen e standardit jetėsor, jo vetėm nevoja tė luksit. Por, njerėzit kanė edhe nevoja tė ndryshme shpirtėrore tė cilat nevoja duhet qė t`i plotėsojnė dhe ushqejnė vazhdimisht nėse dėshirojnė qė kėtė komponent tė rėndėsishme tė njeriut ta mbajnė nėn kontroll dhe ta ujisin trupin pėrmes ushqimit tė shpirtit. Sesi duhet qė tė realizohet kjo gjė, secili religjion nė vete jep pėrgjigjet, sygjerimet dhe kahjet e veta.
Tė gjitha synojnė nė njeriun pozitiv dhe mjaft tė favorshėm edhe pėr shoqėrinė. Tė gjitha kanė bindje se njeriu duhet tė bashkėjetojė me njerėzit dhe me krijesat tjera. Ato punojnė vazhdimisht nė kėtė drejtim! Por, defekti i pluralizmit religjioz nė Maqedoni qėndron m`u kėtu.
Sikur tė gjitha tė punonin nė kėtė drejtim pa ndėrhyrje tė jashtme, pa pengesa dhe nė suaza tė kanuneve fetare ose ligjeve, mesiguri qė Maqedonia nuk do tė kishte aspak nevojė pėr Unionin Evropian e as pėr Nato. Ose edhe moti kohė do tė ishte pjesė me ndikim nė kėto instanca mė tė larta pro-demokratike. Historikisht nė Maqedoni ėshtė e dėshmuar ndėrhyrja e madhe politike nė punėt dhe instancat e religjioneve. Po, kjo gjė nuk ka filluar nė Maqedoni dhe nuk pėrfundon vetėm kėtu! Ka filluar shumė mė herėt nė historinė e mendimit shoqėror ku ka pasur tendenca rivalizuese midis pozitės e cila u shėndėrrua nė opozitė nė shoqėri dhe opozitės religjioze e cila ka thirrur pozitėn e elitave nė shoqėri nė rrugėn dhe bindjet religjioze. Aktualitetet e fundit nė Maqedoni e dėshmojnė qartas kėtė konstatim. Kreu i shtetit tė Maqedonisė nisė luftė diplomatike me Greqinė vetėm pėr tė njohur Maqedoninė me emrin e saj kushtetues dhe janė tė gatshėm qė ta njohin ndėrkombėtarisht edhe Kishėn Ortodokse tė Maqedonisė. Kjo Kishė historikisht ka qenė e lidhur ngusht me politikėn e Maqedonisė tash e dikur me politikėn e Jugosllavisė dhe ka qenė frymzym i tė gjitha gjenocideve qė strukturave sllave qė kanė ndodhur nė Ballkan.
Megjithėate popullit shqiptar tė Maqedonisė mė sė shumti do t`i konvenonte njė besimtar ortodoks maqedonas sesa njė pabesimtar laik maqedonas.
Raportet shoqėrore midis dy etnive mė tė mėdha kėtu do tė ishin ma ndryshe nėse nė kėtė gjė do tė kishin punuar vet maqedonasit me kohė. Kisha Ortodokse e Maqedonisė ka probleme serioze edhe me Kishėn Ortodokse tė Serbisė, me Kishėn Ortodokse tė Bullgarisė dhe me disa kisha tjera tė cilat nuk e njohin si instancė legale nė Maqedoni. Kėto kisha tė jashtme pėrmes ndikimeve tė tyre brenda Maqedonisė u munduan qė ta pėrēajnė unitetin funksional brenda kėsaj kishe pėrmes njė priftit Vranishkovski i cili para disa kohe i nxitur prej Kishės Ortodokse Serbe kėrkonte ndarje dhe autonomi prej Kishės Ortodokse tė Maqedonisė. Na habit fakti se pėr njė gjė tė kėtillė komplet strukturat e shtetit tė Maqedonisė ndėrhynėn qė tė ruajnė unitetin e Kishės sė tyre dhe u ēuan bile edhe nė luftė diplomatike me Sėrbinė pėr kėto ēėshtje. Ndėrsa shumė kohė Bashkėsia Islame e Maqedonisė ka qenė pa kryetar, partive politike shqiptare as qė i ka shkuar nėpėr mend qė tė ndėrrmarin diē nė ndryshimin e gjendjes se kėtij institucioni mjaft tė rėndėsishėm pėr krejt shqiptarėt e Maqedonisė.
Gjatė vitit tė kaluara kur partia tjetėr shqiptare ishte nė pushtet Bashkėsinė Islame tė Maqedonisė e bėri vegėl tė partisė dhe kryetari i partisė indirekt u bė edhe kryetar i kėtij institucioni tė lartė dhe tė rėndėsishėm pėr tė gjithė shqiptarėt e Maqedonisė.
Tash sė fundi me hipokrizinė politike tė shqiptarėve tė Maqedonisė dhe politikanėve tė saj, kryetari aktual i Bashkėsisė Fetare Islame tė Maqedonisė bėri ndryshime tė dhunshme kushtetuese tė kėtij subjekti kaq tė lartė fetar. Pėrmes kėtyre ndryshimeve ai vetes i dha pushtet absolut nė kėtė institucion dhe edhe pėr njė kohė shumė shumė tė gjatė kėrkoi qė religjioziteti te shqiptarėt tė ngelet nėn minimumin e mundshėm, e njė prej faktorėve kyē pse kjo gjė ėshtė kėshtu ėshtė edhe vet kryetari i kėtij isntitucioni Sulejman Rexhepi. Kjo gjė mjaft i konvenon instancave politike laike maqedonase tė lidhur me instancat e tyre simotra shqiptare. Por, jam i sigurt se ėshtė nė dėm tė krejt shqiptarėve tė Maqedonisė dhe nė dėm tė vet kėtij SHTETI!


Kurthat e politikės!!!
Hamdi Nuhiju

Hamdi NUHIJU
derguar erenikut: Wed, August 6, 2008 12:56 pm
botuar: E mėrkurė 06 gusht 2008 4:21 pm

Kemi mėsuar prej njerėzve qė kanė lėnė gjurmė nė kėtė shoqėri njerėzore se lufta ėshtė mashtrim, kurthė, tradhti. Bile e kemi kuptuar edhe esencėn e kėtij definimi kaq tė shkurt e tė qartė qė nė pėrballje me realitetin dezorienton logjikėn e njeriut tė thjesht. Lufta ėshtė njė spektėr ku veprohet nė bazė tė forcės e fuqisė dhe jo nė bazė tė dialogut e diplomacisė. Edhe pse nė fakt edhe dialogu dhe diplomacia janė shprehje e forcės dhe fuqisė, ndėrsa lufta ėshtė mu rezultat i kėtyre dy parametrave qė janė tė lidhura njėra me tjetrėn. Po mirė, kush udhėheq me luftėn dhe luftėtarėt? Kush udhėheq me konceptin e nisjes sė luftės dhe betejave tė njėpasnjėshme? Njerėzit e thjeshtė? Qobanėt? Apo ndoshta politikanėt?

Sikur tė mos ekzistonte politika dhe politikanėt e interesat sigurt qė nuk do tė ekzistonte as lufta dhe nevoja pėr tė nisur luftė. Aty ku gėrshetohen interesat e njerėzve, popujve, fiseve , krijesave tjera, aty nis lufta, ose ka tendencė pėr tė filluar. Njė realitet i kėtillė i hidhur nė ēdo cep tė rruzullit tokėsor thuajse ėshtė pėrfshirė. Pėrfshirja e kėtij realiteti ka krijuar njė kaos diplomatik dhe ka refuzuar pėrmasat e koncepteve tė brendshme strategjike.

Si nė luftė edhe nė politik ka kurtha, manipulime, mashtrime, tradhti e gėnjeshtra. Por, mbi tė gjitha nė politik ka edhe sinqeritet, moral, devotshmėri... Kurthat e politikės janė me pasoja mė tė thella, mė tė mėdha, dhe mė afatgjate. Ato marrin nė qaf njė popull tė tėrė, njė shekull tė tėrė, njė racė komplet. Ndėrsa kurthat qė ndodhin nė luftė janė tė minimizuara vetėm nė kuadrin e dy fuqive, dhe kėto gjėra zgjasin deri nė momentin kur i pari i luftės jep shenjėn e ndalimit tė saj, ose prej jasht detyrohen qė tė intervenojnė nė zbutjen e raporteve midis dy ushtrive kundėrshtare. Aty ku ka intervenim zakonisht ka edhe padrejtėsi, ndėrsa aty ku ka padrejtėsi tendenca pėr t`u larguar prej armėve ėshtė shumė e vogėl dhe krijimi i zonave tė reja tė rrezikut ėshtė shumė afėr. Politika ka kurthe tė saja me pėrmasa tė tilla katastrofike mu pėr shkak tė karakteristikave tė saja si e tillė. Ndėr tė tjerat karakteristika mund t`i numėrojmė disa nė mėnyrė tė pakualifikuar:

1.Ajo, pra politika zhvillohet nė terren jo tė sigurt,
2.Lojtarėt qė luajnė nė tė kanė marr dritė jeshile prej popullit, d.m.th. bėhet fjalė pėr fatin e shumė njerėzve tė njė komuniteti,

3.Me emėr politika ėshtė jasht fesė, ndėrsa nė fakt kurthat e saj i ndėrton mu kėtu, duke krijuar emėr se ajo nuk ka asnjėfar lidhje me fenė,

4.Politika vepron nė ujė tė turbullt,

5.Ajo lejon qė nė nėntokėn e saj tė pėrdoren armėt, droga dhe tė zhvillohet prostitucioni,

6.Ėshtė e lidhur ngusht me mediat nė mėnyrė qė gatimin e kurtheve ta servoj tė sigurt deri tė i nxėni nė kurth,

7.Kurthet e saj lidhin si gryk popullin dhe fillojnė qė ta kafshojnė ose thithin pėrmes intrumenteve ekonomike si: kamata, tatimet e shumta, propagandat e mėdha ekonomike...

Njėashtu edhe kurth shumė i madh i politikės e cila ka lėshuar rrėnjė nė mesin e popullit tonė ėshtė edhe ajo se gjithėēka qė vjen prej Perėndimit ose edhe kėrkimi jonė streh nė Perėndim duhet tė jetė obligim i domosdoshėm pėr popullin tonė. Orientimi i ynė duhet tė jetė i tillė patjetėr, orientim ky i cili pėrshtatet me timonierėt e Qeverisė sonė, pėrndryshe nėse nuk pėrshtatet dhe nuk plotėsohet me tė atėherė ne jemi armik tė popullit, tė sistemit dhe tė tė gjitha vlerave demokratike. Po kėto politikan qė po na servojnė ide tė kėtilla, nuk po na definojnė atė qė duhet ta marrim prej Perėndimit dhe atė qė nuk duhet ta marrim. Nė kuadėr tė kurtheve tė politikės ėshtė edhe ky problem kyēi cili problem sot skajshmėrisht dėmtoi traditat e popullit tonė, sulmoi nderin e vajzės dhe familjes sonė, dhe familjet tona tė varfura i lidhi ngusht pėr elementin matrial. Sipas kėtyre servimeve ēdo gjė qė ėshtė materie duhet tė jetė primare dhe nė vend tė parė, ndėrsa besimet " dogmatike", traditat e ruajtjes sė vlerave kombėtare, pėr hir tė "interesave" afatgjatė tė disa komunistave tė mykt qė qeverisin me kėtė vend duhet tė menjanohen, largohen, abstrahohen. Mehmet Akif Ersoy patė thėnė:" Tė fshehtėn e pėrparimit ju/ Mos kini pasion nė vende tjera ta kėrkoni!/ Njė komb atė e gjen nė vetvete dhe ngjitet lart/ Sepse nė ēdo pikė imitimi lėvizje nuk jep./ Merrni nga Perėndimi dijen, artin e tij/ Dhe jepni pėrpjekjes suaj po atė shpejtėsi./ Sot, mė nė fund, s`mundet tė jetosh pa kėto,/ Sepse arti, dituria, shkenca nuk kanė kombėsi!/"

Mehmet Akifi definoi se ēka duhet tė marrim prej Perėndimit e ēka jo, ndėrsa politikanėt tanė nuk po e definojnė njė gjė tė kėtillė. Bile Mehmet Akifi theks tė veēant i vėndoi pėrparimit vetjak mbi baza tė tė mundshmes pa pritur prej jasht ndihmė. Po, siduket kėto kurtha politike nė kėtė segment janė vetėm imponim prej faktorit tė jashtėm qė ta lidhin pėr gryke njė Gadishull ose ta bėjnė njejtė komplet rruzullin tokėsor. Sepse tekefundit pėr Perėndimin ne jemi vetėm konsumator tė mundshėm pėr konsumimin e prodhimeve tė tyre, duke nisur qysh prej pijeve alkoolike, prostitutave, veshjeve qė zhveshin vajzat, gratė, motrat tona prej nderit, moralit, dhe traditave tona kombėtare, teknologjisė etj.


Hamdi NuhijuHamdi NUHIJU
Derguar erenikut: Sat, July 26, 2008 5:31 am
Botuar: E shtunė, 26 korrik 2008 8:00 am
Arratisja nga politika apo ideologjia?!!!
Tė arratisesh nuk ėshtė njejtė si tė largohesh , por ėshtė e ngjajshme. Arratisja ka kuptime dhe koncepte pak ma ndryshe prej largimit. Njerėzit largohen prej njerėzve qė i kanė tė dashur dhe ende vazhdojnė ti kenė tė dashur edhe pas largimit tė tyre. Shkaqet e largimit tė njerėzve prej njerėzve , vendeve , gjėrave qė i rrethojnė janė tė natyrave tė ndryshme qė pa dyshim na ndihmojnė tė kuptojmė dallimin esencial midis arratisjes dhe largimit. E kur arratisemi edhe atėherė largohemi , por jo prej njerėzve tanė tė dashur , jo me dėshirė dhe vullnet tonin , jo nė kėtė formė qysh veprojmė ne , por me dhunė , presion dhe tė detyruar arratisemi prej koncepteve , ideologjive , shteteve , subjekteve ushtarake e politike. Nė luftėn e 2001 nė Maqedoni kishim shumė tė arratisur shqiptar prej ushtrisė sė Republikės sė Maqedonisė , njėashtu kishim edhe shumė familje shqiptare tė arratisura prej zonave tė rrezikut tė cilat familje gjetėn strehė tek vėllezėrit tanė nė Kosovė. Mirė , kėto janė fenomene tė njohura pėr Gadishullin Ballkanik se arratisje tė kėtilla muslimanėsh patėm edhe nė luftėn e Bosnjės , pastaj nė Kroaci , Slloveni , Kosovė , Maqedoni , Luginėn e Preshevės. Pasojat e arratisjeve tė kėtilla sot e kėsaj dite po i vuan lėkura e qytetarit tė thjeshtė tė Gadishullit Ballkanik.

Si rezultat i politikės dhe i urrejtjes shoviniste ndodhėn tė gjitha kėto gjenocide dhe ende sot e kėsaj dite shqiptarėt tanė nė Greqi po pėrjetojnė sfida tė kėtilla qė po kushtojnė me jetėrat e tyre. Nė emėr dhe pėr politikėn e me bekimin e Vlladikės serb nė Kosovė , nė Mitrovicė u themelua parlamenti paralel serb i cili parlament si duket ėshtė bira e fundit e diplomacisė shoviniste serbe nė Kosovė. Ky gjest i diplomacisė shoviniste serbe nė Kosovė ėshtė njė test mjaft i mirė pėr institucionet e Kosovės tė cilėt i ka kapur si duket euforia e karrikeve tė nxehta dhe tenderave ( ku kontabilistat e tyre ditė e natė llogarisin pėrqindjen e shefave tė tyre qė duhet t`i fitojnė prej kėtyre tenderave) pėr tė cilat tendera pėrgjegjėse do tė jetė Qeveria e Kosovės. Duke u munduar tė hartojnė strategji pėr njohjen sa mė masive tė shtetit mė tė ri nė Evropė- Kosovėn , duke u kacafytur pozita me opozitėn pėr imtėsira qė nuk mbajnė peshė nė planet strategjike tė kėsaj problematike , politikanėt shqiptar nė Kosovė si duket i dhanė hapėsirė tė mjaftueshme serbėve nė Mitrovicė dhe udhėheqėsisė shoviniste serbe tė veprojė sipas apetiteve tė Beogradit. Kishte disa zėra tė " buta" nga disa funksionar nė Kosovė pėr atė qė po ndodh sot e kėsaj dite nė Mitrovicė. Pėr tė menjanuar probleme tė mėtutjeshme ndėr etnike nė Kosovė dhe nė raportet Kosovė-Serbi diplomacia e fuqive tė mėdha pėrmes mekanizmave tė saj kėto ditė arriti deri te kryekrimineli i Ballkanit tė cilin kryekriminel kjo diplomaci e la nė liri deri nė momentin e duhur. Normalisht opinioni publik nga problemi i Mitrovicės u lancua nė Serbi nė problemin e brendshėm tė saj me kryekriminelin.

Kapja e kryekriminelit tė Ballkanit dhe dėrgimi i tij nė Hagė e stimuloi politikėn e brendshme nė Serbi qė tė ndrroj orientimin e saj , tė arratiset prej shovinizmit sllav e tė marrė qėndrime pro-evropiane qė janė nė favor tė vet Serbisė po edhe nė favor tė krejt Gadishullit Ballkanik. Raportet midis Beogradit dhe Prishtinės pritet qė tė zbuten pas kapjes sė kryekriminelit tė Ballkanit. Kryekrimineli si duket e ka mbajtur peng diplomacinė dhe politikėn serbe pėr kėtė periudhė tė gjatė e cila periudhė ishte vetėm nė dėm tė Serbisė dhe popullatės sė saj. Nė Shqipėri janė tensionuar raportet midis pozitės dhe opozitės ku kryeministri Berisha vazhdimisht ėshtė nė presion dhe sulme prej opozitės , ndonjėherė presione dhe sulme tė arsyeshme e shumėherė kėto presione dhe sulme pėr kryeministrin Berisha janė tė paarsyeshme. Si duket vija e ndjekur prej Qeverisė sė kryeministrit Berisha nuk po i konvenon opinionit politik tė brendshėm nė Shqipėri dhe pėr kėtė arsye sulmet ndaj kėsaj qeverie vetėm po shtohen. Por, Shqipėria ishte nė krizė tė thellė dhe vazhdimisht futej nė kriza ende mė tė thella kur me tė udhėhiqte Partia e Majtė e cila kishte shumė ngjajshmėri me sllavėt e Ballkanit dhe shovinizmin e tyre. Pasojat e qeverisjes sė tillė sot po i vuan qeveria aktuale dhe kryeministri Berisha. Me ose pa dėshirė ēdo hap negativ e kiē i kėsaj qeverie filmohet dhe lansohet nė tregun e opinionit publik , ndėrsa tė arrirat e sukseset mbyllen nėn dry pėr to dijnė vetėm pjesėmarrėsit nė realizim. Nė dioptrinė e njė qytetari tė Maqedonisė kjo lojė duket si njė kurthė politike qė po i servohet vet kryeministrit Berisha dhe qeverisė sė tij.

Nė Maqedoni "Mullai" i Bashkėsisė Fetare Islame po kėrkon qė tė "putinizoj" kėtė institucion kaq tė rėndėsishėm pėr krejt shqiptarėt e Maqedonisė. E drejtė " putinizimit" tė kėtij institucioni nuk po ka asnjė fuqi demokratike qė po e ndalė. Me tė drejtė ose pa te opozita po mundohet qė lojėn e saj " konstruktive" ta luaj jashtė terrenit tė saj legal dhe tė kaloj nė njė pushim 4 vjeēar me votat dhe taksat e qytetarėve tė thjeshtė tė Maqedonisė. Nė njė pozitė tė kėtillė ku Qeveria aktuale ėshtė pa opozitė , institucionet fetare tė klanizuara dhe tė izoluara nga njerėz tė papėrgjegjshėm , ėshtė vėshtirė qė kjo Qeveri tė menjanoj gabimet qė do i bėj , bile mė tė vėshtirė do e ketė edhe gjetjen e gabimeve tė saj , sepse pasqyra e saj doli jashtė loje. Si duket opozitė e qeverisė do ngelin vetėm publicistėt tė cilėt pėr hir tė tė Vėrtetės do sakrifikojnė edhe familjen e tyre. Kėtė kaos qė ka kapluar Maqedoninė dhe gati tėrė Ballkanin mė sė miri e pėrshkruan poeti kosovar Mehmet Akif Ersoy nė vargje:" C`ėshtė kjo dėshirė pėr tė prishur more?/ A s`keni turp?/ Akoma nuk u besoni fatkeqėsive tė sė kaluarės?

/ Ata qė s`duan tė groposen nė asgjėsim sa gjerė e gjatė,/ Ndjenjėn e shkatėrrimit duhet ta groposin nė harrim!" Pas gjithė kėsaj dėshirė pėr tė groposur , shkatėrruar , prishur , pas gjithė kėtij elani pėr tu fryrė , mbushur , stėrngarkuar me gjak njeriu , duhet tė mėsojmė dhe kuptojmė se politikanėt qė bėjnė kėto gjėra duhet tė arratisen nga politika , ndėrsa grupet politike duhet tė arratisen nga ideologjia majtiste e pėrfundimisht tė veprojnė sipas koncepteve tė pastra tė demokracisė. Nėse nuk arratisen dhe nėse nuk veprojnė sipas kėtij solucioni atėherė ne popullata e thjeshtė e uritur dhe e varfur duhet t`i detyrojmė pėr njė gjė tė kėtillė. Ka vegla dhe mekanizma demokratike qė mund t`i shfrytėzojmė nė kėtė rrugė. Vetėmse po mungon VULLNETI pėr njė gjė tė kėtillė.
Krimineli i quajtur "HERO"!!!
Hamdi Nuhiju Hamdi NUHIJU
Derguar erenikut: Fri, July 11, 2008 4:59 pm
Botuar: e shtunė 12 korrik, 2008 3:25 am


Drejtėsia nuk mund tė jetė e drejt nė atė vend ku ėshtė nė favor tė mė tė fortit dhe nė shtypje e dhunim tė dobtit. Drejtėsia nuk duhet tė funksionoj mbi baza tė lobingut e as nuk duhet tė blihet e as tė shitet. Drejtėsia ėshtė njejtė si njeriu me duar tė papastra i kthyer prej fushės sė tij dhe nuk gjen ujė dot pėrveē ujit tė papastėr ku duhet ti pastroj duart e tij tė ndyta. Dioptria e drejtėsisė nė kėto pėrmasa vyshket dhe e e harron veten karshi padrejtėsisė e cila ėshtė fshehur pas vellos sė drejtėsisė. Nė botėn e demokracisė aty ku kriminelėt quhen heronjė padrejtėsia luan rrolin e Golgotės sė popullit tė Musait tė shpėrngulur nė Egjipt. Nuk ishte popull i zgjedhur , por pretendimi pėr zgjedhjen dhe afirmimin karshi popujve tjerė e shėndėrroi rehatin nė golgotė , lumturinė nė gjendje kritike , gjumėsinė nė pagjumėsi.

E nė botėn e dikurshme tė faraonėve aty ku ligj dhe e drejtė ishte fjala e tij , luksi dhe ahengu lulėzonin karshi represioneve tė robėrve tė pafajshėm qė vuanin nga padrejtėsia e faraonėve dhe persekutimet e tyre ndaj robėrve tė ngratė. Por , historia e cila rrjedh si njė lumė nė rrugė tė padestinuar argumentet e qarta dhe klasike dinė ti shėndėrroj edhe nė favore karshi epsheve tė tyre dhe anime ideologjike ku Cliruesit i quan Pushtues , ndėrsa Pushtuesit i quan Clirues , kriminelėt i quan hero dhe i lėshon nė liri veprimi nė botėn e krimit , ndėrsa tė pafajshmit i etiketon me terrorizėm!!! Ėshtė shėndėrruar kjo botė si pėrshkėrimi i psalmit tė 10 nė faqen 594 tė Biblės nė gjuhėn maqedone , vargu i 11 : " Nė zemrėn e tij thotė:" Zoti harroi , e fshen fytyrėn e tij dhe nuk do tė shikoj askėnd." Ky predikim i tė pandershmėve qė kėshtu shprehen nė zemrėn e tyre pėr Zotin na kujton edhe kriminelėt e shekullit XXI qė nė liri veprojnė si tė ishin pjesė e oligarkisė botėrore.

Nė fakt edhe vet ekzistimi i oligarkisė orienton nė padrejtėsinė dhe fshehjen e saj nė kėtė term pak mė tė butė. Po si mund tė jetė bota e drejtė kur orientimin e saj e ka tė padrejtė dhe nė kundėrshtim me natyrėn e njeriut , ku sundon mė i forti dhe mė i dobti duhet tė nėnshtrohet ose tė shpallet terrorist , ēdo njeri qė nuk pajtohet plotėsisht me parimet e kėtij nėnshtrimi destinohet tė zhduket nga faqja e dheut dhe ai qė pajtohet me kėto parime duhet qė tėrė jetėn e tij tė punoj nė dobi tė oligarkėve tė tyre.

Thjeshtė bota ėshtė shėndėrruar nė njė Faraonizėm modern i koncepteve tė udhėheqjes botėrore. Tė pandershmit thanė : " Nuk ka Zot" , "Zot ėshtė KLIENTI " , ndėrsa ne kėrkojmė drejtėsi nė rruzullin tokėsor!!! Ndėrsa Lube Boshkovski ish-ministėr i punėve tė brendshme tė Maqedonisė nė golgotėn e shqiptarėve tė Maqedonisė nė vitin 2001 me bekimin e Kishės Ortodokse Maqedone kreu masakrėn e tij nė Luboten tė Shkupit ndaj popullsisė sė pafajshme shqiptare. Po kėto fjalė qė po i shkruaj dhe qė ti lexues do i lexosh siduket do jenė vetėm njė zė nė vesh tė shurdhėr qė nuk vlen as sa njė mushkonjė karshi kozmoseve qė ekzistojnė nė kėtė botė.

Tė pandershėm Bibla i quan ato qė thonė Nuk ka Zot , ndėrsa Kisha bekon krimin dhe kriminelin Lube Boshkovski tė cilin kriminel historia ma e re e popullit shqiptar do e shėnoje me germa tė mėdha qė gjeneratat e nėnave shqiptare ta mallkojnė pėr sot e sa tė ekzistoj kjo shqiptari. Po aty ku ka politik si duket delė jashtė funksioni logjika dhe drejtėsia e njerėzit kalojnė nė ekstazė! Njė ekstazė e kėtillė i paska nxėnė edhe antarėt e Gjykatės pėr krime lufte nė Hagė. Po nė emėr tė politikės dhe pėr politikėn fillimisht e morėn nė pyetje kriminelin Lube Boshkovski , ndėrsa nė fund e shpallėn si Hero tė Popullit dhe Nacionalitetit Maqedonas.

Gjithė ai teatėr i zhvilluar nė Hagė , gjithė ato shpresa tė popullit shqiptar dhe ai besim nė drejtėsinė ndėrkombėtare ra posht dhe u zhduk nga faqja e dheut. Po ne harruam se ato ndėrkombėtar edhe nė historinė mė tė hershme tė popullit shqiptar kanė gjykuar kundėr vullnetit dhe nė dėm tė shqiptarėve. Po nė Maqedoni Lube Boshkovski u prit prej " Faraonit" Nikolla Gruevski dhe grupeve radikale maqedonase si hero qė nė historinė e popullit maqedonas do tė shėnohet me germa tė arta. Po ky kriminel u pritė edhe prej pėrfaqėsuesve tė Kishės Ortodokse Maqedonase qė nė nder tė tij i ngjallėn kishat e Maqedonisė me renie tė kambanave. Kambana gėzimi kėto njejtė si me rastin e vrasjes sė reformatorit Hasan El Benna nė Egjipt ku gėzimi i shprehur nė Perėndim ishte me rėnie kambanash. Po mė habit fakti se asnjė parti politike shqiptare nuk reagoi ndaj padrejtėsisė mė tė re qė bėri kjo botė e "civilizuar" ndaj popullit shqiptar nė Maqedoni. Harruam shumė shpejt se po kjo botė e " civilizuar" nė vitin 2001 nė fillim qė luftės ushtarėt e UCK i quante " terrorist" , ndėrsa mė vonė na doli se nuk ishin terrorist por bijė dhe bija tė njė populli qė luftonin pėr drejtėsi tė popullit tė vet.

Drejtėsi ZGJOHU , kriminelėt ke filluar ti quash HERO!!!
Macedonia prima vs Macedonia seconda…

Hamdi Nuhiju Hamdi NUHIJU
derguar erenikut:Sat, June 28, 2008 10:21 am
botuar: E shtunė 05 korrik 2008 4:42 am

Kėto ditė pata rastin ta rilexoj librin " Istorija na Makedonskiot Narod" tė shkruar nga njė numėr doktorėsh tė historisė sė popullit maqedonas. Zakonisht kur rilexohen gjėrat edhe fillojnė qė tė qartėsohen , por edhe tė vendosen nė vokabularet e pėrditshme tė politikės dhe strategjisė. Rileximi i kėtij libri mė bėri mė syēel karshi disa proceseve diplomatike qė ka filluar tė realizoj Maqedonia me Greqinė. Aktualizimi i ēėshtjes sė emrit kushtetues tė Maqedonisė , mos futja e saj nė NATO , marrja e udhėheqėsisė pėr gjashtė muaj nga ana e Francės me Unionin Evropian , njohja e pavarsisė sė Kosovės nga ana e shumicės sė shteteve tė Kombeve tė Bashkuara padyshim tė gjitha kėto rrethana duke u lidhur me tė kaluarėn e kėtyre trojeve kishin njė arsye dhe njė logjikė tė pėrbashkėt. Nė kėtė libėr shumė bukur pasqyrohej ardhja e Sllavėve nė Ballkan dhe manipulimet e mallverzimet e tyre qė kanė bėrė nė kėto troje. Atė botė superfuqi ishin Greqia e Roma tė cilat kishin luftėra tė njėpasnjėshme nė mes veti. Autorėt qė flasin pėr Maqedoninė " antike" kishin bėrė dallime midis Maqedonisė sė epėrme me Maqedoninė e poshtme. Cuditėrisht nė Maqedoninė e poshtme sipas kėtyre autorėve pjesa dėrmuese e Greqisė kishte qenė edhe pjesė e tyre.

Sllavėt ardhjen e tyre nė Ballkan e kishin tė karakterizuar me grabitje , vrasje , dhunime , dhe dhjetra tentime pėr tė hyrė nė Selanik njėrėn prej qendrave tė superfuqisė sė atėhershme Greqisė. Jo rastėsisht politika greke nė ditėt tona ėshtė kaq armiqėsore ndaj emrit kushtetues tė Maqedonisė. Krishterizmi dhe arsimi e pishtarėt e arsimit maqedonas ishin edukuar dhe rritur nė Bullgari duke iu pėrgjigjur pozitivisht ftesės sė Mbretit Bullgar tė asaj kohe. Edhe pse nė fillim tė kėtij teksti thash qė me rileximin e sendeve gjėrat qartėsohen , unė mė shumė u hutova prej disparitetit dhe shpėrndarjes sė vendit , kulturės dhe qytetėrimit " maqedonas". Nuk pash njėsi unike qė tė identifikoje veten prej tė tjerėve , nuk pash njėsi unike burimore maqedone qė mund ky popull tė krenohet para popujve tjerė si pjesė e lashtėsisė. Edhe historia e mbretit maqedonas PERDIKA ishte histori e dyshimt me plotė paqartėsi dhe mallverzime. Libri titullohej historia e popullit maqedonas , a pjesa dėrmuese e librit pėrshkruante historinė e popujve sllavė. Nuk ka dyshim qė edhe maqedonasit janė sllavė , por nuk mund tė flitet pėr zhvillimin dhe etapat e shtetit maqedonas nė kėtė formė kaq komplekse dhe tė pakuptueshme.

Greqia pėrfitoi nė kohė edhe gjashtė muaj nga ana e Francės e cila haptazi doli nė pėrkrahje tė politikave diskriminuese tė Greqisė ndaj Maqedonisė. Kjo kohė ėshtė e mjaftueshme pėr tė konsoliduar politikat e saja dhe pėr tė pėrgaditur sulme plus nė planin diplomatik. Maqedonia abortoi nė politik duke nxjerrur para kohe zgjedhje parlamentare , duke fituar bindshėm si nė komunizėm olirgarku kryesor e duke nėnēmuar e diskriminuar faktorin shtetformues nė Maqedoni shqiptarėt. Sa pėr tė larė fytyrėn para faktorit ndėrkombėtar kryeolirgarku nė Maqedoni po konsulltohet me partitė politike shqiptarė pėr tė formuar qeverinė e re. Edhe pse para do kohe lėshoj njė fjalė qė ia bėri me dije tė gjithė opinionit politik nė Maqedoni se ende jemi nė komunizėm , por tė kaluar vetėm nė njė formė tė re tė komunizmit e tė quajtur neokomunizėm , duke thėnė se qeverinė e bėnė ai edhe pa partitė politike shqiptare. Por , kjo formė e deklarimit tė tij dhe dhunimi i votės shqiptare nė 2006 , partitė politike shqiptare i bėri tė bindura dhe tė pafuqishme karshi kėtij olirgarku.

Ende pa filluar bisedimet filluan qė tė pranojnė kushtėzimet e oligarkut Gruevski i cili ėshtė mandatar dhe politikanėt tanė shqiptar nuk na qenkan mandatar , edhe pse me krenari dhe me manipulime kėrkuan votėn qytetarėve qė tė bėhen mandatar. Mu nė momentet e krijimit tė Qeverisė sė re nė Maqedoni me petkun e vjetėr dhe avazin komunist , Greqia shtoi presionet e saja diplomatike pėr zgjidhjen e kontestit tė saj me Maqedoninė nė lidhje me emrin kushtetues tė Maqedonisė. Siduket edhe gjurmėt e fundit tė " Maqedonisė antike" Greqia po dėshiron qė t`i shlyej nga faqja e dheut. Por kėto momente janė shumė tė ndieshme pėr popullin shqiptar nė Maqedoni , pasiqė hyrja e partisė politike shqiptare nė Qeveri ciladoqoftė ajo , mund tė politizohet dhe kushtėzohet nga ana e lobeve greke qė veprojnė dhe punojnė ditė e natė nė Maqedoni. E si rezultat i kalkulimeve tė lobeve greke shqiptarėt e Maqedonisė prap do tė jenė tė nėnshtruar dhe nėnēmuar skajshmėrisht si kurrė mė parė.

Po , ndėgjoj disa zėra nė Maqedoni nga ana e disa intelektualėve shqiptar tė cilėt po kushtėzojnė indirekt Maqedoninė me " kėrkesa" tė tyre e nėse nuk realizohen kėrkesat e tyre shqiptarėt e Maqedonisė do tė jenė pėr ndryshimin e emrit kushtetues tė Maqedonisė.

Unė mendoj se koha e kushtėzimeve ka kaluar qysh me shembjen e sistemit jugosllav dhe se tash duhet tė livrohet koha e projekteve dhe planeve tė hartuara nga strateg ekonomik dhe politik. Nė planin kombėtar asnjė parti politike shqiptare nė Maqedoni nuk dallon prej tjetrės , por nė planin e saj politik dhe ekonomik kanė pikėpamje diametralisht tė kundėrta. Shqiptarėt e Maqedonisė duhet qė tė mbėshtesin ato opcione qė janė edhe nė favor tė tyre , por jo tė kushtėzojnė dhe pastaj prap tė ngelen jetim nė truallin e tyre shekullor. E nė librin tė cilin e rilexova shkruante se njė kohė Maqedonia quhej Macedonia prima dhe Macedonia seconda... nė periudhėn e sundimit romak nė kėto troje.

Tash ėshtė pikėpyetje e madhe se si do tė ngele ēėshtja e emrit tė Maqedonisė , do tė jetė ajo Maqedonia e parė( Macedonia Prima) me emrin e saj kushtetues si Republika e Maqedonisė , apo do tė shėndėrrohet nė Maqedoninė e dytė ( Macedonia sekonda) me emrin qė do ia imponon faktori ndėrkombėtar nė bashkėpunim me Greqinė. Para do kohėsh politikanėt e Maqedonisė u deklaruan se kėrkojnė qė ēėshtjen e kėtij kontesti me Greqinė ta zgjedhin me njė referendum tė pėrgjithshėm nė Maqedoni , ajo ide u shua , por si duket shumė shpejtė do tė aktualizohet me njė prapavi politike. Sidoqoftė shqiptarėt e Maqedonisė duhet tė jenė unik , kėmbėngulės nė planet dhe strategjitė e tyre e duhet qė tė punojnė shumė pėr ardhmėrinė e pasigurt tė popullit shqiptar nė Maqedonisė! Zoti e bėftė hajr. Amin.


Sat, June 28, 2008 10:21 am Hamdi Nuhiju Hamdi NUHIJU
derguar erenikut: Fri, May 30, 2008 11:18 am
botuar: E shtunė 31 maj 2008 9:14 pm

Dy fytyrat e politikės!!!

 

Njeriu ėshtė i prirur tė jetoj midis ndjenjave dhe sfidave tė njėpasnjėshme nė shoqėrinė njerėzore. Ai ėshtė i prirur nė gjithėēka pėrveē asgjės. Kyēja e tij nė politik dhe nė rrjedhat e saj ėshtė njė sinonim i suksesit dhe dėshtimit. Por metabolizmi i trupit e kėrkon si arterie sfidantin e ri nė mesin e vlerave tė mirėfillta tė dalluara prej atyre jo tė mirėfillta. Nė politik ekzistojnė shumė fytyra , mė shumė se dy. Por po deshtėm tė bėjmė njė ndarje gjenerale tė fytyrave tė politikės ato do i ndanim nė : tokėn e politikės dhe nėntokėn e politikės!

 

1. Toka e Politikės- Ėshtė njė teatėr me plot aktor! Nė kėtė teater servohen vlera dhe antivlera , servohen gjithė reportoaret dhe arsenalet e partive politike dhe politikbėrėsve. Toka e politikės ėshtė dukja e saj , pamja e sinqert ose edhe e gabuar. Devijimi nė sintez prej tė vėrtetės e fsheh pamfletin historik tė ideologjisė sė majt.

Lojėrat politike qė duken dhe qė janė  nė piedestal nė tokėn e politikės ka mundėsi qė era dhe shqisat e analistit dhe tė publicistit tė depėrtojnė. Nė tokėn e politikės gjendet edhe njė pjesė e Diplomacisė. Por , jo gjithė diplomacia! Kjo tokė ėshtė njejtė si pėrshkrimi i poetit shqiptar Mehmet Akif Ersoy nė njėrėn prej poezive tė tij ku thotė:" Dielli qė ėshtė kryetari i dhembshur i familjes/ Duke e rrokur seriozisht hapėsirėn nga froni i tij i shkėlqyer/ Kėrkon me shikime nga ēdo anė shpurėn e tij/ Ashtu siē kėrkon njė i mjerė tė dashurėn e humbur./"

Dashuria e humbur nė Sahara ėshtė njė molisje pėr shpirtin e dashnorit dhe njė sfidė e pėrballje plus pėr zemrėn e tij. Por nga lojėrat e jetės qė janė tė ngjajshme me tė politikės harmonizohen ndjenjat e tij dhe ai me lehtėsi bindet nė mos ekzistencėn e tė dashurės sė tij tė humbur. Ajo nė fakt dhe nė esencė ekziston , por nė koloaret e mendimit dhe jetės sė tij ėshtė gjė e humbur nė mes shkretėtirės dhe xhunglave tė Afrikės. Rrezet e Diellit tė pakuptueshme depėrtojnė nėpėr trupin dhe venat tona , ndėrsa ne tė hutuar dhe tė sinkronizuar nga kjo pamje magjepėse nė natyrė hudhemi nė vallen e dendur dhe tė pakuptimtė tė insekteve! Realisht loja ndodh kėtu! Nė tokėn e politikės! Por , platforma dhe strategjia nuk pėrgaditet kėtu , lojtarėt e vėrtet nuk janė kėta , koncepti filozofik i tė depėrtuarit nė tregun e vlerave hudhet nė iterenarin e thellė dhe tė rikthyer nė analet e historisė sė mendjes.

Bekir Topaloglu tha:" Nė tė vėrtetė , njeriu , duke ngrohur ujin e ftohtė me futjen nė tė tė prushit tė zjarrtė dhe duke bashkuar thatėsirėn e tokės me lagėshtirėn e ujit , ėshtė kah bashkon , ndėrthur disa lloje kundėrshtish..." Dhe kundėrshtitė qė duken nuk janė aq katastrofike dhe aq tė dhimbshme sa kundėrshtitė qė fshehen nė nėntokėn e politikės , ku etiketimet nuk kanė vend , por rrolin kryesor e luan reketimi dhe vrasja e shkuerja kurban nė emėr tė " idealeve politike".

 

2. Nėntoka e Politikės- Gjithėēka ndodh nė nėntokėn e politikės , krejt rruzulli tokėsor sjellet sipas direktivave tė Krijuesit tė Gjithėsisė , por marrėdhėniet shoqėrore nga termi zėvendės nė tokė , rregullohen pėrmes duarve dhe dyerve tė fėlliqura ose tė pastra tė nėntokės sė politikės. Po gjurmojė analisti ose publicisti nė nėntokėn e politikės koka e tij do ishte kurban i cili nė tokėn e politikės do shitej pėr vlera meskine , ndėrsa nėntoka e politikės kokėn e tij , idenė dhe mendjen e tij e llogaritė pėr tė dėmshme dhe tė rrezikshme nė bazė tė sė cilės duhet qė tė realizohet dėnimi mė i rėndė , gjygji i inkuzicionit ėshtė afėr!

Nėntoka e politikės ėshtė e fshehur dhe e heshtur , por jo pasive! Ajo ėshtė hija e objekteve dhe e synimeve , ajo shton diversitetin midis vlerave dhe antivlerave nė shoqėri dhe pėrballje midis gladiatorėve nė politik.

Nėntoka e politikės ėshtė e uritur dhe e pangopur njejtė si pėrshkrimi i Saadi Shirazit nė poezinė e tij:" Zorr` e zbrazur mund tė velet me njė copė bukė thatė / Sa pėr syn`e babėzitur: s`i del bota gjer` e gjatė./"

Njė stop i madh i vėndohet ēdo gėrryesi i cili mundohet qė tė depėrtoj deri tek nėntoka e politikės. Kemi shembuj plot te populli ynė ku gėrryesit janė tė zhdukur prej dorės sė padukshme e cila nė fakt ekziston! Ekzistojnė rregulla strikte dhe fytyrė tė turbullt e egoiste nė nėntokėn e politikės. Nėntoka e politikės flet qartė , me shifra , me vite , me misione , ajo nuk fsheh gjė prej vetės dhe prej koncepteve politike nė historinė e mendimit shoqėror. Por , fytyrėn e ka tė mbuluar me perēe grash ku nuk duken as sytė.


Sheqerinska vs Gruevski

Hamdi NUHIJU 
derguar erenikut: Sat, May 24, 2008 1:54 pm
botuar: E premte 30 maj 2008 10:30 am

Politika nė Maqedoni e cila ka ngelur ende nė tranzicion edhe pse ka pasur tendenca tė pėrmirėsimit dhe ripėrtrirjes sė saj rrugėt i ka ndėrtuar me gjemba dhe me therra. Kėto rrugė , ose kėto qorrsokake kjo politik i ka gjetur dhe i ka pėrbirė nga strukturat e vjetra jugosllave tė cilėt pėr dekada me rradhė kanė qenė pjesė e revizionit politik nė Maqedoni. Lideri karizmatik ndryshon prej liderit pompoz dhe irreal e totalitar! Tė tillė , karizmatik i gjejmė vetėm nė koloaret e historisė sė mendimit politik dhe tė diplomacive tė jashtme tė mėdha , ndėrsa nė shtetet e Ballkanit tė tillė sipas mendimit tim patėm vetėm njė Alia Izetbegoviq.

Pluralizmi politik nė Maqedoni sjelli shumė risi tė cilat ishin nė dėm tė strukturave tė vjetra partiake e qė ishin mėsuar me neglizhencėn dhe fshehjen e paaftėsisė sė tyre nė terma modern , dhe nė dobi tė mendimit tė lirė e demokratik nė kėtė vend. Por , ne po jetojmė nė njė kohė midis pluralizmit politik dhe monizmit ideor e totalitar qė po shėndėrrohet nė vegėl pėr realizimin e qėllimeve tė fshehta. I gjithė ky karavan politik ėshtė i drejtuar dhe orientuar kah dėmtimi i masės sė thjeshtė dhe zbrazjes sė xhepit tė qytetarit tė thjeshtė tė Republikės sė Maqedonisė.

Fetyllah Gylen nė kriteret e dritės dhe mendjes sė ēiltėr thotė:” Trajtimi qė pret ti prej njerėzve , ėshtė trajtimi qė presin njerėzit prej teje..” E trajtimi qė presin njerėzit prej teje nėse ėshtė ai i cili dhuron ti , atėherė komplet masa e thjeshtė dhe qytetarėt e thjeshtė qenkan nė korelacion tė drejtė me sistemin politik dhe udhėheqėsinė e brishtė dhe tė vrazhdė totalitare nė Maqedoni.  Dhe nė raporte tė kėtilla e nė mes ujqėrish nė politik rrolin kryesor po e luan droga , muzika , dhe seksi.

Por pjesa e fundit , dukja ose pamja seksi siduket ėshtė shėndėrruar nė sindrom deri tek politikanėt tanė tė vendit. Politikanėt tanė pėrveē qė po garojnė me ide , reklama , billboarde mė tė mėdha , ato njėashtu edhe nė dukje po mundohen qė ti ndjekin trendet e modės bashkėkohore. Me erdhė tė qeshem me zė njė ditė nė Tetovė kur pash disa vetura qė shetisnin nėpėr Tetovė me flamurin e njėrės parti , ndėrsa brenda veturave ishin vetėm shoferat dhe ka njė bajraktar partishė.... Tė gjithė ishin tė lyer dhe tė ngjyer me ngjyrėn e partisė , m`u njejtė si nė kohėn e Stalinit nė Rusi. Theksimi i pamjes dhe dukjes kohėt e fundit ka kapluar edhe ish-boksierin  Nikolla Gruevski dhe Radmilla Sheqerinska. Qė sipas mediave maqedone kėto dy janė liderėt mė me ndikim nė vend.

Nė periudhėn e dhunshme parazgjedhore tė partive politike nė Maqedoni isha i frustruar prej vrapit tė tyre pas reklamimit dhe dukjes e frikės , pushtimit e depėrtimit sa mė thellė nė treg. Por , dikur kuptova se kėto gjėra ndodhin pėr kėto arsye:

1. partitė politike janė tė bindura se e kanė lodhur popullin e thjeshtė dhe nuk gjejnė rrugė tjetėr,

2. janė tė frikėsuara nė palcė qė tė mos i rrezikohet pozita e tyre nė Parlamentin e Maqedonisė,

3. po bėjnė tė pamundurėn qė tė rikthejnė besimin e humbur tek popullata e thjeshtė...

Po ēfarė besimi dėshiron tė kthej Nikolla Gruevski i cili Maqedoninė e sjelli nė kėtė pozitė qė gjendet momentalisht? E nė ēfarė thėrret partia e Radmilla Sheqerinkės e cila njė periudhė tė gjatė e gllabėroi buxhetin e Republikės sė Maqedonisė?

Populli i lodhur dhe i thjeshtė nuk iu beson mė asnjėrės parti politike nė Maqedoni. Nuk ka mė kuptim edhe tė dilet nė zgjedhje me 1 qershor. Edhe po dolėm nė zgjedhje e dijmė shumė mirė se prap do jemi tė varfur , tė frikėsuar , tė dhunuar , tė njejtit qė kemi qenė deri mė sot... Ka vdekur edhe Shpresa nė kėtė vend, por vetėm nė segmentin politik!

Partia e Radmilla Sheqerinkės ende nuk po vie nė vete pas humbjes nė zgjedhjet e 2006 nė Maqedoni. Ndėrsa Nikolla Gruevski 100 hapat e tij pėrpara i ktheu mbrapa dhe siduket ende nuk do ketė mundsi qė tė pėrmbush ato premtime astronomike qė dha para elektoratit gjatė vitit 2006. Nikolla Gruevski i cili vrau dhe burgosi shqiptarėt e Brodecit pa tė drejtė duhet qė tė mendohet mirė e mirė se me ēfarė fytyre po delė para elektoratit tė tij , apo ndoshta edhe nuk ka nevojė pėr fytyrė se ka shumė fytyra.

Nikolla Gruevskin elektorati i tij maqedonas do e pyese:

- pse po provokon Greqinė pėrmes gjesteve tė panevojshme dhe po rrezikon emrin kushtetues?

- pse Maqedoninė nuk e fute nė Nato nė samitin e Bukureshtit?

- pse ekonominė e Maqedonisė dhe pozitėn ekonomike e sjelle nė gjendje inflacioni dhe papunsie?

- pse shtrenjtove jetesėn nė Maqedoni?

E shqiptarėt e Maqedonisė kryeministrin nė kryerje tė funksionin do e pyesnin:

- ēka po ndodh me fatin e tė burgosurve tė pafajshėm tė marrė nga akcioni i Brodecit?

- pse nuk shpėrndan degė Univerziteti Shtetėror i Tetovės nėpėr tė gjitha qytetet ku ka shqiptar?

- pse vetėm nė pjesėn perėndimore tė Maqedonisė rryma paguhet dyfish ma shtrenjtė se nė pjesėt tjera?

- pse nė vitin 2006 dhunoi tė drejtėn e pjesės shumicė tė shqiptarėve tė Maqedonisė dhe a ka ai tė drejta absolute mbi shqiptarėt e Maqedonisė qė me fatin e tyre tė vendos si dėshiron ai?

E nė mesin e shumė pyetjeve qė sigurt do jenė papėrgjigje , nė mesin e shumė politikave tė pakuptimta tė Nikolla Gruevskit dhe qeverisjes sė tij , me tė drejtė pyetemi pėr kė tė votoj me 1 qershor 2008 nė Maqedoni? Pėr ndonjėrėn prej partive shqiptare qė momentalisht janė paraqitur si alternativa politike , apo pėr Nikolla Gruevskin e Radmilla Sheqerinskėn qė tė zgjedhin fatin e shqiptarėve tė Maqedonisė?
Shqiptar zgjohu! \\


Hamdi Nuhiju

Hamdi NUHIJU
derguar erenikut: Sat, May 17, 2008 6:31 am
botuar: E hėnė,
19 maj, 12:00 am

Republika e Milingonave dhe Politika

 

Politikėbėrėsit tė cilėt nuk mėsojnė tė logjikojnė me kokėn e tyre tė thjeshtė tė krijuar prej Krijuesit dhe tė cilėt nuk meditojnė mbi krijesat e krijuara si mėsim pėr njerėzimin janė tė destinuar tė dėshtojnė. Politikėbėrėsit dhe politikanėt tė cilėt mėsojnė , por nuk praktikojnė gjegjėsisht i pėrshtasin metodologjitė , idetė , strategjitė e tyre nė favor tė egos dhe zemrės sė tyre dhe ujitja e buēitja e mendimeve e kreativiteteve ngushton shpirtin e tyre , janė shumė larg realitetit diplomatik.

Pėr milingonat dhe mrekullinė e tyre , pėr organizimin e tyre dhe funksionimin e tyre kam mėsuar nga librat e Harun Jahjas... Vėrtet frymėzimi , inspirimi , organizimi i tyre ėshtė njė veēanti tė cilėn veēanti po e vėnduan njerėzit nė praktik e veēanėrisht politikanėt do tė ishin njerėzit mė tė suksesshėm nė profesionin e tyre.  Milingonat janė krijesa tė cilat mahnisin mendjen dhe tė gjitha sistemet shoqėrore. Milingonat janė tė afta qė tė gjejnė rrugėn e tyre dhe cakun final nė mes tė shkretėtirės pa busullė orientuese , janė tė afta tė vrapojnė pas ushqimit tė tyre me kilometra dhe tė kthehen prap nė vendin ku kanė qenė , milingonat janė tė afta dhe e dijnė se mikrobet janė tė dėmshme dhe marrin kundėr tyre masat e duhura. Ato prodhojnė njė lloj acidi qė i ngordh mikrobet... Dhe nė pika tė shkurtėra ky ishte tregimi pėr milingonat. Nuk zgjatemi sepse qėllimi nuk ėshtė qė t`u tregoj sistemin e funksionimit tė milingonave. E as formėn dhe pėrbėrjėn e tyre. Por , thjeshtė milingonat duhet tė jenė mostėr pėr politikanėt tanė dhe lloj frymzimi pėr sistemet politike qė ekzistojnė nė rruzullin tokėsor. Do bazohemi mbi tipare tė milingonave tipare kėto tė mėsuara ( personalisht) nga librat e Harun Jahjas dhe do japim njė mendim rreth organizimit politik.

 

1. Gjejnė Rrugėn Pa Busollė- Kush janė ato qė e gjejnė rrugėn pa busollė? Milingonat! Partitė politike shqiptare majtiste e djathtiste , tė ndėrtuara mbi koncepte e ideologji , tė favorizuara e tė ngritura deri nė maje tė historisė sė njerėzimit me famėn dhe integritetin e tyre ideologjik , sot kanė ngelur nė qorrsokak. Busulla nuk ėshtė e dėmshme pėr njerėzimin e mė pak pėr politikėbėrėsit, por ka gjallesa qė janė tė inspiruara qė tė mos humbin nė rrugė edhe pse nuk kanė me vete busollė orientuese. Busolla e tyre ėshtė e mbjellur nė kokė dhe nė zemėr , ata kanė inspirim direkt prej Zotit tė tyre prandaj edhe nuk humben nė rrugė. Kėtu qėndron defekti i partive tona dhe politikanėve tanė. Ata ndėrtuan vėrtet shumė strategji tė bukura , ide , politika , mendime pėr zhvillimin ekonomik , social dhe politik , por ja qė janė dėshtakėt mė tė mėdhenjė nė shoqėri , janė tė zhytur nė korrupsion skajshmėrisht , janė manipulues tė vėrtet! Atyre i mungon inspirimi dhe besimi nė njė Zot , sikur tė besonin do tė ishin si milingonat pa busollė , por jo tė humbura... Politikėbėrėsit po ndėrtojnė busollat por prap nuk po e gjejnė rrugėn kah duhet tė hapėrojnė ato dhe ndjekėsit e tyre populli i thjeshtė.

 

2. Rrugė e Mundishme Deri te Caku- Milingonat edhe nė shkretėtirė kėrkojnė dhe gjejnė mundėsi depėrtimi pėr tė realizuar synimet dhe qėllimet e tyre. Por mė rrugė tė mundishme dhe tė vėshtirė nuk i nėnkuptojmė kampanjat e dhunshme nė Maqedoni , kampanja parazgjedhore ku shqiptarėt vrahen ndėrmjet veti , ku thyhen shtabet zgjedhore , ku ndėrtohen foto tė mėdha si nė kohėn e Stalinit prej tė gjitha partive shqiptare , jo vetėm prej njėrės. Rruga e mundishme nuk nėnkupton mbylljen e opinionbėrėsve nė shtėpitė e tyre dhe vėndimin dry nė mendjet e tyre gjatė periudhės sė kampanjės parazgjedhore pėr arsye se po rrezikohet jeta e tyre dhe e familjes sė tyre. Po , ėshtė e vėrtet qė rruga deri te caku ėshtė shumė e vėshtirė dhe ende mė e mundishme. Disa rrugėn e tyre e ndėrtojnė vet , ndėrsa disa tė tjerėve iu imponohet njė rrugė pėr tė hapėruar nė tė. Rruga e zgjedhjeve tė parakoshme nė Maqedoni u ndėrtua vet nga Nikolla Gruevski dhe qeverisja e tij kaq mujore, por kjo rrugė iu imponua ose u imponua prej faktorit ndėrkombėtar.  Imponimi nuk i ndodhi Nikolla Gruevskit por popullit tė shqetėsuar dhe tė frikėsuar skajshmėrisht prej dhunės , pasigurisė , varfėrisė dhe tė gjitha dukurive ekstreme tė cilat i gjen lirisht nė tregun e politikėbėrėsve nė Maqedoni.

 

3. Njohin Mikrobet e Dėmshme dhe i Sulmojnė Ato- Por , siduket kjo vlen vetėm pėr milingonat dhe jo edhe pėr udhėheqėsit tanė. Pėrderisa partitė e djathta maqedone e llogarisin veten si demokristiane , partitė tona politike shqiptare nė Maqedoni kanė frikė nga vet identiteti i tyre kombėtar dhe fetar. Kjo pasiguri dhe frikė i bėri kėto parti dhe kėto politikan qė mikrobet e dėmshme ti pranojnė dhe t`i kultivojnė ato dhe jo tė veprojnė si milingonat kėto krijesa tė vogla befasuese. Shqiptarėt duhet tė dijnė se cili opcion ėshtė i drejtė pėr to , ato nuk duhet tė frikėsohen prej realitetit dhe prej asaj ēfarė janė. Njerėzit , kombet , fiset , popujt , i urrejnė maskat , ata kėrkojnė fytyrėn e vėrtet tėnden dhe jo lajkatimin tėnd. Pėr t`iu larguar maskave dhe urrejtjes sė kombeve progresive ne duhet tė paraqitemi ashtu si jemi , njejtė si u paraqitėn para botės japonezėt me traditat e tyre kombėtare dhe fetare , njejtė si u paraqitėn para botės hebrenjtė me traditat e tyre fetare dhe kombėtare.

 

Republika e milingonave e cila ėshtė mė e organizuar se republikat tona sfidon mendjen e njeriut me gjėra dhe elemente progresive nė shoqėri. Qėllimi i milingonave ėshtė qė tė realizojnė programin e tyre jetėsor. Esenca dhe ndikimi i politikės nė jetėn e njeriut duhet tė bazohet mu nė principet e milingonės puntore por edhe bletės. Bletėza nga mijėra lule thithė nektar qė ty tė tė jap jetė! E sot politikan po bėhesh edhe prej tregut tė gjelbėrt tė Shkupit e nė Parlamentin e Maqedonisė!


Hamdi NuhijuHamdi NUHIJU
postuar erenikut: Sun, April 13, 2008 10:17 am
botuar: E hėnė 14 prill, 2008 0:00 am

Divorci i mendjes nga politika
Nė modernizėm ku gjėrat duken se ecin mirė dhe drejtė , aty ku zėnkat dhe globalizmi ndikon indirekt , aty ku jeta ndėrthuret midis vlerave dhe antivlerave , politika luan rrolin e gjyshes. Tė divorcuarit me mall pėrkujtojnė ēastet e tyre tė lumtura ose edhe tė hidhura nė jetėn e kaluar nėn hije. Rimėkėmbjen e jetės e gjejnė dhe e pėrshtasin me buēitjen e sfidave tė ideologjisė sė mbrapsht.
Mendja e divorcuar dhe e larguar nga realiteti nuk njeh yjet dhe HĖNĖN , por shėndėrrohet nė katalizator ndryshimesh dhe remishiencash.
Fetyllah Gylen thotė:” Hapja ēdokujt zemrėn sa mund t`ia hapėsh , le tė jetė si oqean! Tėrhiqu me besim dhe pėr njeriun dashuri ndje , tė mos mbetet zemėr e dėshpėruar qė s`u interesove pėr tė e s`ia zgjate dorėn!...”
Zemra e hapur ēdokujt dhe nė formė tė njejtė pėr tė gjithė harmonizon idenė dhe brengėn mistike tė univerzit tė mendjes. Divorcimi i mendjes dhe lidhja e saj pėr karrigen e politikės dhe jo pėr politikėn shkakton shkatėrrimin e sistemit dhe nga sistemi i hapur demokratik kalon nė teokracinė e ngurtė dhe tė mekur.
Tė divorcuarit e mendjes nga politika kanė disa tipare dalluese nė shoqėri. Ndėr ta do pėrmendim:
 
1)Tipari i Egoizmit-  Sipas fjalorit elektronik shpjegues me egoizėm nėnkuptojmė tipar borgjez a mikroborgjez i njė njeriu qė mendon vetėm pėr vete, qė do vetėm vetveten e nuk shqetėsohet pėr tė tjerėt, qė vė interesat vetjake mbi interesat e shoqėrisė. Ky ėshtė tipi mė i pėrhapur i politikanit tė ri! Politikanėt tanė tė divorcuar nga mendja pėr politikėn dhe tė shėndėrruar nė egoist , synim jetėsor kanė realizimin e planeve tė tyre vetjake nė emėr tė kontributit pėr shoqėrinė. Nė fakt sikur kontributi i tyre do tė ishte i vėrtet dhe i sinqert atėherė doemos qė egoizmi tė shkatėrrohej prej piramidės sė logjikės sė brisht. Nė ujėvaret e politikės do tė jehonte humanizmi , kėnaqėsia dhe mėvetėsia , ndėrsa politikanėt e divorcuar nga mendja do tė modestoheshin dhe pėrfitimi do tė ishte i ndėrsjelltė si matrial , si shpirtėror , poashtu edhe politik.
 
2)Tipari i Mendjemadhėsisė- Fjalori elektronik shpjegues mendjemadhėsinė e sqaron kėshtu: Qė i pėlqen shumė mendja e vet dhe nuk pranon a nuk pėrfill mendimin e tė tjerėve, qė kujton se ėshtė mė i dituri, mė i menēuri etj.; qė mbahet rėndė e me tė madh, qė i duket vetja kush e di se ē'ėshtė, qė shet mend, kryelartė. Mendja e rėnduar dhe e zėnė vazhdimisht me veten frytet nuk i ka tė ėmbėla , por gjemba dhe therra. Pjesa dėrmuese e “ elitės” sonė politike , FETARE, shkencore, fatkeqėsisht janė tė sėmur nga ky sindrom i rrėzikshėm pėr shoqėrinė dhe vet ne. Ky sindrom ka depėrtuar nė ēdo skaj tė shoqėrisė , por mė i dukshėm ėshtė tek tė divorcuarit e mendjes nga politika dhe pėr politikėn. Mendjemadhi zakonisht masturbon pėr politikėn dhe paranė , ėshtė i dhėnė shumė pas posteve dhe me xhelozi mundohet qė ta mbroj pozitėn e tij nė shoqėri.
 
3) Tipari i Bajraktarizmit- Kėtu duhet tė sqaroj diē. Nuk e them qė bajraktarizmi ėshtė i dėmshėm pėr politikėn dhe politikanėt. Njėashtu nuk dua ta potencojė rrezikun ose histerinė e lindur pėrmes ideologjisė dhe pėr ideologjinė. Tipari i bajraktarizmit te politikani normal prej atij tė divorcuarit nga mendja e politikės dallon shumė. Politikani normal i padivorcuar nga mendja bajraktarizmin e kupton si guxim dhe vullnet pėr t`i ndryshuar gjėrat pėr tė mirė dhe nė tė mirėn e shoqėrisė e vetes. Ndėrsa i divorcuari nga mendja bajraktarizmin e kupton si kontim vlerash pa hap konkret. Kontim meritash pa dhėnė asnjė mund , kontim poenash politik pa u djersitur. Dhe kėtu bajraktar qė kanė pushtuar komplet Gadishullin Ballkanik janė dėshtakėt mė tė mėdhenjė nė politik dhe jetė.
 
4) Tipari i Flertit- Kanė thėnė se politika ėshtė prostitutė. Nuk e kanė pasur me tė drejtė! Bile patėn thėnė qė politika ėshtė mjeshtri e realizimit tė njerėzve tė ngurt. Edhe kėtu nuk ia qėlluan. Platoni proklamonte idenė e demokracisė nė mesin e njerėzve tė padrejtė si udhėheqės tė demokracisė. Ai demokracinė e paraqiti si mburojė tė padrejtėsisė nė shoqėri.Diplomacia si pjesė e politikės mė shumė orientohet nė trajtėn e flertit sesa nė termin e prostitutes. Ndėrsa flerti politik mjaft i pėrshtatet tė divorcuarit nga mendja e politikanit tanė modern. Flerti dhe tė flertuarit nė politik e shlyen ndėrgjegjėn dhe moralin e lind pabesia dhe padrejtėsia. Sot sikur tė mos ishte prezent nė mesin e politikanėve tanė situata do tė ishte mė ndryshe.
 
5) Tipari i Gėnjeshtrės- Tė divorcuarit nga mendja pėr hir tė politikės gėnjeshtrėn e kanė bėrė gjellė kryesore nė ambientet e tyre strategjike. Tė jesh politikan i mirė sipas kėtyre tipave tė politikanėve d.t.th. tė jesh gėnjeshtrar , manipulues , fshehės i realitetit , premtues i gjėrave tė parealizuara etj!!!
Tipari i gėnjeshtrės edhe pas 18 viteve Republikėn e Maqedonisė e ka mbėshtjellė si njė mbėshtjellės elektronik i zemrės sė njeriut.
 
Nė mesin e shumė tipareve qė nuk cekėm ka tė atilla qė mbajnė logjikisht , por ka edhe tė tilla qė janė kontradiktore me vet realitetin e jetės politike tė njerėzve tė thjeshtė.
Mė akuzuan dikur pse pėrmenda pėrparėsit e njė nacionaliteti karshi nacionalitetit tjetėr , akuza e tyre mbėshtetej nė dobėsitė e shumta.
Shpresoj qė ky reflektim i vogėl i imi nė kėtė shkrim nuk do kėrkoje tė kundėrtėn e tė dashuruarve tė mendjes dhe politikės dhe duke iu pėrmbajtur nė pėrpikmėri titullit tė realizojė synimin final. Nxjerrjen nė pah tė njė pjese tė realitetit!!!

Maqedonia: NATOOO!!!
Pse s`mė dashuron??!!!
 
Hamdi Nuhiju
 ..shkruan:Hamdi NUHIJU
postuar erenikut: Sat, April 5, 2008 6:42 pm
botuar: E hėnė 07 prill, 2008 8:46 am

    U mbajtė mė nė fund Samiti i Bukureshtit, samit historik pėr shumė shtete nė Evropė. Nga logjika e integrimeve ushtarake dhe politike kemi mėsuar se gati asnjė shtet qė ėshtė pjesė e NATO-s nuk ka ngelur pa u bėrė pjesė edhe e Bashkimit Evropian. Edhe pse nė logjikėn e integrimeve ekziston edhe nėnlogjika e saj e quajtur nėnēmim dhe nėnshtrim! Kjo nėnlogjikė shumė bukur pasqyrohet me rastin e mospranimit tė Turqisė nė Bashkimin Evropian edhe pse Turqia ėshtė pjesė e Nato-s. Tė gjitha paragjykimet rreth kėtij vendi bien poshtė, dhe jetėsohet interesi politik i shteteve tė Bashkimit Evropian.
Nuk mban qėndrimi se Turqia nuk ėshtė pjesė e BE se gjeografikisht nuk ka lidhje me Evropėn , po mirė edhe sikur tė ishte e vėrtet , pse ekziston tendenca e afrimit tė Izraelit nė Bashkimin Evropian?
   Nė samitin e Bukureshtit ndodhėn shumė gjėra tė pritura dhe tė papritura! Pėrfundimisht shtetet e Gadishullit Ballkanik e kuptuan se edhe Xhorxh Bush ėshtė njeri dhe jo supermen qė i zgjidhė problemet e shteteve tė Gadishullit Ballkanik nė formė tė magjisė. Por , nė diplomaci gjithėēka ėshtė e mundur , plasaritjet e fuqive tė mėdha , bashkėdyzimet e fuqive tė vogla , interesat ekonomike , politike , ideologjike mbi tė gjitha interesat fetare e sjellin vėrdallė rruzullin tokėsor.
Shqipėria dhe Kroacia morėn ftesėn pėr antarsim nė NATO! Ky ėshtė njė lajm i mirė dhe njė hap pozitiv pėr shtetet e Gadishullit Ballkanik. Por buja politike dhe mediatike nė Ballkan kishte tė orientuar fokusin e saj kah Maqedonia dhe Greqia. Maqedonia si njė kėrkues i dashurisė sė re , ndėrsa Greqia si njė dashnor i vjetėr i Gadishullit Ballkanik. I gjithė opinioni publik nė Maqedoni duke u bazuar nė deklaratėn e Presidentit tė Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės , ishin optimist pėr afrimin e ftesės pėr nė NATO ndaj Maqedonisė. Pėr njė natė ndryshoi gjithėēka! Pse? Tė gjithė ishin tė mendimit qė Maqedonia duhet tė jetė pjesė e NATO-s , por fillimisht duhet tė zgjedhė kontestin e saj rreth emrit me Republikėn e Greqisė. Bisedimet dekadėshe midis Maqedonisė dhe Greqisė vetėmse i ngurtėsuan pozicionet dhe nuk arritėn nė kurrėfarė rezultati logjik. Greqia pėrmes lobeve tė saja tė forta nė rruzullin tokėsor ndikoi qė propozimet e saja t`i paraqes si propozime tė mediatorit kryesor Metju Nimic. Mund tė mos pajtoheni me kėtė supozim timin, do keni edhe tė drejtė. Dhe kontesti i emrit midis Greqisė dhe Maqedonisė u bė aq shumė aktual saqė i tėrė opinioni publik dhe qytetar nė Maqedoni ishte i njoftuar me problemin nė fjalė , mediat ishin tė mbushura me debate konstruktive dhe jo konstruktive , kishte propozime tė ndryshme , protesta anti-greke dhe anti-shqiptarė ēuditėrisht. Greqia kėrcėnohej qė do tė vendose veto nėse Maqedonia nuk zgjidhė kontestin e saj me tė! Ndėrsa politika e ngurtė provokuese e elitės politike nė Maqedoni vazhdoi me avazin e vjetėr titist. Eh , kur fėmijėt ndjehen tė rritur priti problemet!!!
  Greqia e vendosur nė politikėn e saj nė samitin e Bukureshtit kundėrshtoi marrjen e ftesės pėr Maqedoninė nė NATO. Ndėrsa shpirtėgjėrėsia e dy shteteve orientale nė Evropė Shqipėrisė dhe Turqisė edhe njėherė dėshmoi mbėshtetjen e vėrtet ndaj Maqedonisė dhe protesta e tyre pėr mospranimin e Maqedonisė nė NATO duhet pėrgjithmonė t`i vetėdijėsoj politikanėt e Maqedonisė rreth ēėshtjes se kė e kanė mik dhe kė armik! Mendoj se Maqedonia nė NATO nuk u pranua jo vetėm pėr shkak tė kontestit tė saj me Greqinė , por edhe pėr njė shkak tjetėr mjaft tė rėndėsishėm gjeo-politik. Ai shkak ishte faktorizimi i shqiptarėve nė Ballkan! Shqipėria veēse pranoi ftesė pėr nė NATO , pozicioni i shqiptarėve nė Ballkan pėr njė nuancė ndryshohet pėr tė mirė , por edhe stabiliteti politik i Gadishullit Ballkanik merrė kahjen e duhur. Me pranimin e Maqedonisė nė NATO pozicioni politik i shqiptarėve nė Ballkan do tė forcohej edhe mė shumė , pėr arsye tė thjeshta politike. Shqiptarėt e Maqedonisė do shfrytėzonin tė gjitha mjetet politike pėr t`i realizuar interesat kombėtare tė qytetarėve shqiptar nė Maqedoni. Njėashtu ato do ishin faktor kyē nė lobimin e Maqedonisė pėr shqiptarėt e Kosovės , Malit tė Zi , Serbisė , Greqisė , dhe njė kah plus i Shqipėrisė dhe Turqisė nė NATO. Pozicioni i shteteve tjera tė Ballkanit dhe tė Evropės ndaj shqiptarėve do tė ndryshonte poqese edhe Maqedonia do ishte pjesė e Nato-s.
Megjithėate unė prap jam optimist qė Maqedonia do hyje nė Nato. Por , kur Maqedonia do bėhet pjesė e Nato-s?
   Maqedonia do bėhet pjesė e NATO-s kur tė filloje tė punoj me motiv pėr ndryshimin e gjendjes ekonomike , politike , ligjore nė vend, por jo me motiv tė fitimit tė ftesės pėr nė NATO.
   Krijuesi i dashuron krijesat vetėm nė atė ēastė kur krijesat e duan veten. Ta duash veten d.m.th. tė mendosh mė tė mirėn , mė tė dobishmen , mė pozitiven dhe tė largohesh nga devijimi , e keqja dhe negativja! Atėherė automatikisht meritojmė dashurinė e Krijuesit. Dhe Maqedonia do tė kurorzohej me NATO-nė! Unė besojė shumė nė kėtė gjė.

Hamdi NUHIJU
Kur flet PARTIA
 
Nė shekullin qė po frymojmė gjithėēka duhej tė ndryshojė prej shekujve tė kaluar pėr tė mirė dhe tė kėqijat e dikurshme nuk duhej tė barteshin si yvertirė nėpėr tryezat shoqėrore dhe politike. Por , nė teori gjėrat dhe rrethanat janė krejtėsisht ndryshe siē paraqiten tė njejtat nė praktikėn e hidhur tė shekullit qė po e frymojmė. Teoritė politike qė sulmuan ideologjinė dhe utopizmin nė formė utopike po imponojnė perversitetin e tyre nė mesin e grupeve tė interesit tė quajtura PARTI. Ideologjizohet ēdo gjė qė nisė me emrin politikė ose parti. E vėrteta pėr tė cilėn synojmė dhe punojmė e mundohemi po fshehet nėn hijen e kėtyre fenomeneve tė vrazhda nė shoqėrinė njerėzore “ utopike” . Ky shekull qė po e frymojmė dhe po jetojmė nė tė vėrtet ndryshon prej shekujve tė kaluar , por nė pėrmbajtje ka ngelur gati se i njejtė. Nėpėr libra tė pluhurosura me ėndje i lexojmė fenomenet e feudalizmit , me mall dhe me brengė i ndjekim hallet e skllavopronarėve dhe mundohemi qė tė mishėrohemi me to me ato forca intelektuale qė i posedojmė ne. Feudalizmi me tė gjitha tė ligat e saj e ka lėnė njerėzimin me pasoja tė paevitueshme tė cilat vėshtirė se mund tė riparohen nė tė ardhmen. Ndarja e shoqėrisė nė tė pasur dhe tė varfur , padrejtėsitė ndėrmjet dy klasave , krijimi i klasės sė ndėrmjetme etj , janė njė mori ngjarjesh dhe procesesh qė e kanė mėsuar “ nėnėn” PARTI se si duhej tė vepronte nė tė ardhmen , si t`i pėrshtatej rrethanave tė reja dhe kushteve ndaj tė cilave ajo iu imponohet. Revizionimi politik i dikurshėm u mbulua dhe u fsheh me pragmatizmin e sotshėm , njohja me teoritė politike vetėmse na uzurpon mendjen dhe na devijon ndjenjat tė cilat janė mėsuar si robot tė pėrsėrisin shandazhet dhe platformat e njejta. Nė ditėt tona globi u nda nė dy pole ose mė saktėsisht nė gjashtė. Por ndarja nė gjashtė pole sipas logjikės sė Fukajamas mė duket njė utopi e re e stilit tė Marksit dhe Engelsit. Pėrplasjet ideologjike jo gjithėherė ishin shkak i ndarjes strikte tė globit mbi baza tė ideologjisė , ose pėrkatėsisė nacionale dhe fetare. Logjika imperialiste e cila ishte mbjellur nė mesin e Fuqive tė Mėdha po konfiskon secilėn pikėpamje tė ndryshme prej asaj ndaj tė cilės synon ajo ta imponoj. Por , e vėrteta na ēon nė njė qorrsokak nga i cili vėshtirė po e kemi tė dalim. Kanė ardhur ditėt kur gjithmonė duhet tė presim dikėnd si MESIA qė tė na shpėtojė dhe tė na paraqes reēetėn e zgjidhjes sė problemeve tona tė pėrditshme. Por ky MESIA qė dikur u paraqit nė Betlehem , sot po ndryshon nė trajtė dhe nė emėr. Pėr Fuqitė e Mėdha mund tė jetė teknologjia , armatimi i rėndė , pushtimi i vendeve qė kanė arin e zi( njejtė si nė periudhėn e pushtimit tė puseve me ujė nė shkretėtirė) , por pėr disa MESIA i shekullit qė po jetojmė ėshtė PARTIA. Dhe predikimet e Partisė duhet tė ndėgjohen dhe tė ndjeken me pėrpikmėri nga ana e turmave , njejtė si nė psikologjinė e turmave tė Frojdit. Por , partia si Mesia po paraqitet nė shoqėritė qė janė tranzicionale. Nė vazhdim do t`i vėshtrojmė nė pika tė shkurtėra disa sekuenca tė kėtij paragjykimi partiak nė kėto shoqėri.
KUR VENDOS PARTIA NUK KA ZGJIDHJE TJETĖR
Ėshtė e vėrtet se nė shoqėritė tranzicionale po imponohet ky mendim si i drejtė dhe i pariparueshėm. Partia shihet si njė subjekt i cili pėrmes shkopit magjik i zgjidhė problemet jetike tė shumicės sė qytetarėve tė njė vendi , pėrderisa ajo nuk arrinė as pėrgjegjėsinė e marrė prej tyre ta realizojė si duhet. Partia posedon me ekspertėt mė tė mirė , gjithmonė ajo ka tė drejtė dhe tė tjerėt detyrimisht duhet t`i nėnshtrohen ideve tė tyre ose edhe tė mos pėrfitojnė nga realizimi i detyrueshėm i pėrgjegjėsisė sė tyre. Raste konkrete nė Gadishullin Ballkanik e veēanėrisht nė Maqedoni kemi me thes. Nė Republikėn e Maqedonisė "strategėt” maqedon shumė fortė e ndanė Maqedoninė dhe idenė politike nė dy pjesė , nė atė tė maqedonėve dhe nė atė tė shqiptarėve. Nė mesin e maqedonėve shpesh herė partitė politike  vet krijuan “kuazi-probleme” me qėllim qė t`i ikin premtimeve tė tyre dhėnė elektoratit dhe nė kėtė formė komplet opinionin publik ta varėsojnė drejtė zgjidhjes sė atyre kuazi-problemeve. Po kėto “ strateg” maqedon rikrijuan edhe probleme jetike pėr shqiptarėt e Maqedonisė dhe nė kėtė formė ia mbyllėn vizionin afatgjatė tė partive shqiptare ,  i bėnė pėrtace dhe nė formėn jugosllave tė tė menduarit edhe ato iu qasen problemit duke iu ikur premtimeve para elektoratit shqiptar dhe duke u marrė me probleme tė krijuara artificialisht dhe qėllimisht.
PARTIA MBI TĖ GJITHA
Nė mesin e shumė vlerave tė mirėfillta kombėtare dhe fetare , nė mesin e shumė vlerave tė rėndėsishme shoqėrore , etike e morale , partia po imponohet si indulgjenca kryesore dhe i pari i Faraonėve nė politik. Pėr hirė tė partisė shumė veta nė Maqedoni janė rrahur , nė emėr tė partisė shumė shtėpi janė djegur , nė emėr tė partisė babai me birin e tij nuk rrespektohen dhe edhe para opinionit politik paraqiten si oponent dhe armiq e jo si familje. Defektet e kėtilla qė u krijuan nė masė padyshim qė kishin udhėrrėfyesit e tyre tė cilėt ishin krijuesit e kėtyre defekteve. E kur Partia ėshtė edhe mbi MORALIN , atėherė nė kėtė vend do tė presim edhe shumė nė ardhjen e SHPĖTIMTARIT…
PARTIA DHE TRADHTARĖT
Tė gjithė ato oponent politik ose analistė qė mundohen t`i kundėrvyhen padrejtėsive tė partive tė caktuara politike janė tradhtar , ndėrsa gjithėēka rrjedh prej tyre ėshtė e mirė e pastėrt dhe domosdoshmėrishtė duhet tė ndjeket nė pėrpikmėri. Na ėshtė e njohur thėnia se “ botėn e sjellin paratė” , por nuk na ėshtė e njohur se Partia lindi mbi paratė si njė dhelpur qė menzi pret tė shfaqet nė teatrin e tradhtive. Logjika pompoze e partive politike nxitė turbullira nė mendjen e qytetarit tė thjeshtė. Pėrhapės tė teorisė sė demokracisė liberale nė faktė fshehės tė idesė komuniste dhe ėndėrrues tė vorbullave tė tyre pompoze. E nuk bėhet Shqypnia me shkije tė veshur shiptarēe , kėshtu patė thėnė Molla Idriz Gjilani.
DY FJALĖ
Partia ėshtė grup interesi i cili duhet tė ekzistoj , por jo tė imponoj , ajo duhet tė ketė platformė tė saktė dhe tė mirėdefinuar politike pėr zgjidhjen e vartėsve tė saj. E pėr tė arritur kėtė gjė duhet besimi nė Zot , pėrndryshe ndėrgjegjėsimi i politikanėve qė udhėheqin me partitė politike do tė ishte shumė i vėshtirė…

Hamdi NUHIJU
postuar erenikut:Fri, February 22, 2008 11:25 am
botuar: E shtunė 23 shkurt, 2008  0:00am

“ Gorna Makedonija”
 
Hajde diplomaci hajde , Greqia doli me njė propozim konkret rreth emrit tė Maqedonisė , ajo dėshiron qė Maqedoninė ta njoh me emrin Maqedonia e Epėrme. Propozimi mė i ēuditshėm qė kam ndėgjuar deri tani rreth zgjidhjes sė kontestit midis Maqedonisė dhe Greqisė. Ato njė ditė ndoshta edhe do tė dalin me njė propozim tjetėr Maqedonia e Poshtme , dikur e kishin tė favorizuar propozimin Maqedonia e Re. Hajde Greqi hajde... Dhe kjo Maqedoni me kėtė injorim kaq famoz nga ana e kėtij antari tė Bashkimit Europian nuk po dėshiron ta njoh Republikėn e Kosovės qysh nė fillim , por po i paraqet asaj probleme diplomatike siē u mundua para disa muajve kėsi problemesh t`i paraqes edhe Shqipėrisė. Po ēuditem me popullin shqiptar se si sa lehtė bien nė provokimet e kėtij shteti- rajon nė Ballkan i cili po zverdhet karshi diplomacisė greke. Maqedonia e cila po taktizon nė politikat e saja tė jashtme dhe tė brendshme po sfidon fatet e mijėra qytetarėve tė kėtij vendi. Gjendja e brendshme ekonomike nė mėnyrė enorme po frustruon mendjen dhe logjikėn investuese nė Maqedoni. Vrapi pas Investimeve Direkte tė Huaja nė kėtė fazė tė recesionit , po e humb efektin e supremacionit ideologjik nė vend.
Propozimet e kėtij vendi pėr zgjidhje tė problemeve ekonomike u shėndėrruan nė disfavore qė po pengojnė dhe po internojnė politikat e Maqedonisė drejtė zbutjes sė situatės sė rėndė. Ekspertėt e ekonomisė po alarmojnė njė gjendje tė jostabiliteti ekonomik me njė rritje tė lartė tė shkallės sė inflacionit. E nė njė gjendje dhe pozitė tė kėtillė ēmimet e produkteve tė ndryshme gufuan prej nė 25% e deri nė 100%. Xhepi i qytetarit tė thjeshtė dhe tė lodhur prej politikave diskriminuese tė kėtij vendi prap po zbrapset dhe po rrezikohet dukshėm nga kėto fantom pragmatik.  Nė njė pozitė tė kėtillė tė rėndė ekonomike , me njė rritje tė numrit tė papunsisė nė vend , grevave tė puntorėve “ tepricė teknologjike” , largimit nga puna i njė numri tė madh puntorėsh tjerė , Maqedonia po ndikohet edhe nga politikat e saja dhe problemet e jashtme me Greqinė , Shqipėrinė , Kosovėn tashmė edhe me Serbinė.
Habitė fakti i qeverisė sė Gruevskit e cila edhe nė kėtė fazė tė bujshme dhe tė zgjuar me probleme tė njėpasnjėshme , madhore , esenciale , ngjallė njė optimizėm tė tepruar nė mesin e qytetarėve tė kėtij vendi pėrmes propagandave tė ndryshme qė i nxitė kjo qeveri. Edhe pse gjendet nė majen e problemeve ekonomike , sociale , politike , kulturore ky vend , Qeveria e Gruevskit , po ndan kohė dhe para pėr ndėrtimin e njė kishe gjigande nė Shkup. Qytetarėt e thjeshtė tė lodhur nga varfėria dhe trajtimi monstruoz nga kjo Qeveri pyesin me tė drejtė pse Nikolla Gruevski me paratė e fituara prej taksave tė kėtyre qytetarėve nuk ndėrton fabrika , por kisha. Pse nuk po zgjidhen problemet e pazgjidhura tė puntorėve tė nxjerrė si tepricė teknologjike , pse Maqedonia po taktizon nė pranimin e Kosovės si shtet , kur e dinė vendet perėndimore dhe demokratike e tė zhvilluara janė renditur nė mbėshtetje tė pavarsisė sė Kosovės? Lexova nė gazetė se Maqedonia paska transakcione marramendėse tregėtare me Serbinė prandaj edhe nuk guxon qė ta pranojė kaq hapur pavarsinė e Kosovės.  Por , nė atė gazetė nuk sqarohej se ēfarė fshehet nė termin Serbi pėr Maqedoninė nė planin ekonomik? !!! Transakcione tė mėdha ekonomike Maqedonia kishte me Kosovėn qė e llogariste si pjesė tė Sėrbisė. Dhe alibi i maqedonėve qė pėr shkaqe financiare dhe ekonomike tė mos e pranojė pavarsinė e Kosovės bie poshtė.  Nė tė gjitha kėto turbulenca politike , ekonomike , sociale , kulturore , nė kėtė gjendje tė jashtėzakonshme pėr kėtė shtet Maqedonia duhet tė zgjedhė konstestin e saj me Greqinė rreth emrit tė saj. Nė opinionin publik u paraqitė propozimi qė me referendum tė vendoset pėr emrin e Maqedonisė , dhe njėashtu u konstatua se deri me tani nė Maqedoni ka pasur 3 referendume ku i 3-ti ka dėshtuar dhe tė parėt kanė qenė tė suksesshėm. Nga pėrvojat e deritanishme tė kėtij shteti dhe kėtij populli kam pėrshtypjen se nė kėtė referendum do tė dalin nė votime vetėm shqiptarėt dhe do tė jenė pėr emrin kushtetues tė Maqedonisė. Kjo shumė bukur mund tė argumentohet me hyrjen e Bullgarisė nė Unionin Europian dhe blerjen e dokumenteve tė shumė maqedonėve nė ambasadėn Bullgare , duke ndėrruar identitetin kombėtar pėr hir tė interesave tė tyre politike. Kur do hyje dhėndėrri me nusen e re nė natėn e hareshme do presim nė ditėn e referendumit!!!

Hamdi NUHIJU
postuar erenikut:Thu, February 21, 2008 11:43 am
botuar: E premte 22 shkurt, 2008 1245 pm

7 pėrparėsitė e shqiptarėve tė Maqedonisė!!!
 
Shqiptarėt e Maqedonisė kanė favore ose pėrparėsi tė shumta. Por , njėashtu ato kanė edhe shumė dobėsi ose disfavore. Nuk e them qė me 7 pėrfundojnė pėrparėsitė e tyre dhe nuk imponoj mendimin tim nė opinionin publik rreth asaj qė unė e quaj favor. Kjo qė do tė shpalos ėshtė njė pikėpamje e imja qoftė e drejtė ose e gabuar. Lexuesi le ta marrė si tė dėshirojė ai.
Rėnditja e tyre do tė bėhet nga gjėrat esenciale dhe madhore:
  1. Feja Islame- Pėrparėsia e shqiptarėve tė Maqedonisė mė e madhja dhe mė e rėndėsishmja ėshtė feja islame.Ky favor ėshtė gjithėpėrfshirės pėr shqiptarėt nė Maqedoni , Kosovė , Shqipėri , Mal tė Zi e gjetiu. Historikisht ėshtė e argumentuar se feja islame ka ruajtur dhe ka kultivuar identitetin kombėtar tė shqiptarėve nė pėrgjithėsi e nė veēanti tė shqiptarėve tė Maqedonisė. Njohė shumė shqiptar ortodoks tė Maqedonisė qė nuk dijnė as dy fjalė shqipe dhe qė ishin kundėr pavarsisė sė Kosovės. Dua qė lexuesi ta ketė parasysh se nuk po sulmoj Ortodoksizmin e as Katolicizmin e shqiptarėve , por dua tė shpalos njė argument historik qė ėshtė nė tė mirėn e popullit shqiptar. Atdhetar shqiptar tė zelltė dhe puntor kishim dhe kemi edhe nė mesin e ortodoksėve , katolikėve , kėtė nuk mund ta mohoj kush , por Islami ėshtė ajo forcė e cila i ndejti ballė me shekuj atyre qė dėshiruan ta asimilojnė popullin shqiptar.
  2. Identiteti kombėtar- Shqiptarėt janė popull i lashtė i njohur nė histori. Shqiptart e Maqedonisė nuk kanė probleme me identitetin e tyre kombėtar as historikisht e as politikisht. Ato ndjehen si shqiptar qė nė fakt janė tė kėtillė dhe kėtė tė drejtė nuk mund t`ia mohoj asnjė fuqi botėrore ose ballkanike. Ndėrsa maqedonėt kanė probleme esenciale nė lidhje me identitetin e tyre kombėtar. Maqedonėt si shtet nuk po i njeh Greqia , maqedonishten si gjuhė nuk po e njeh Bullgaria , dhe Maqedonia ėshtė  e varur direkt prej identiteti politik dhe kombėtar tė shqiptarėve tė Maqedonisė.
  3. Pozita gjeografike- Shqiptarėt e Maqedonisė jetojnė nė tokėn mė pjellore tė kėtij vendi. Populli shqiptar graviton qė nga Penda e Likovės e deri nė liqenin e Ohrit , Strugės, Prespės. Toka pjellorė e Karadakut tė Kumanovės , rajoni “ oazė” i Pollogut , ana shqiptare pėrreth lumit Vardar , qendrat atraktive turistike , malet e pasura me drunjė tė ndryshėm janė mrekulli qė na i dhuroi i madhi Zot. Por , jeta dinamike dhe e stėrngarkuar me strese tė panevojshme i detyroi kėto banor tė kėtyre pasurive hyjnore tė marrin rrugėn e mėrgimit.
  4. Kosova dhe Shqipėria- Shqiptarėt e Maqedonisė kanė fat tė madh pse nė Ballkan ekzistojnė tashmė dy shtete shqiptare. Kėto shtete nė histori kanė qenė njė siguri e madhe pėr popullin e kėtij vendi , por edhe tash dhe nė tė ardhmen do tė jenė njė favor mjaft i madh pėr zgjidhjen e problemeve tė kėsaj ane tė Shqipėrisė. Lidhjet kulturore , tregėtare , arsimore me popullin shqiptar tė Kosovės dhe Shqipėrisė na japin shpresė pėr njė tė ardhme mė tė ndritur tė shqiptarėve tė Maqedonisė.
  5. Besnikėria- Nė histori jemi tė njohur si popull i besės dhe i fjalės. Me tė gjitha tendencat teknologjike dhe tė modernizmit pėr tė humbur dhe shuar kėtė ves tė mirė tė popullit shqiptar , sot ende gjenė familje , shtėpi dhe shqiptar tė Maqedonisė qė mbahen fortė pas kėtij vesi tė mirė dhe tė pėlqyeshėm. Shqiptarėt e Maqedonisė besnikėrinė e tyre e shprehėn nė golgotėn e popullit tonė , por kjo besnikėri mund tė gjendet edhe sot nė mesin e atyre rretheve tė varfura tė cilat ndihmohen ndėrmjet veti dhe nga kjo Qeveri e Dhunshme janė tė distancuar. Tė shpresojmė qė kjo traditė e mirė tė vazhdojė deri nė fund tė njerėzimit.
  6. Dashuria ndaj atdheut- Ta duash atdheun tėnd ėshtė njė e mirė e cila rradhė mund tė pėrjetohet nė mesin e njerėzve. Nuk ėshtė e njejtė tė jesh shqiptar nė Tiranė ose nė Prishtinė dhe tė jesh shqiptar nė Kumanovė  ose Bitolė. Dashuria e cila  ėshtė pjesė e emocioneve dhe ndjenjave tė miliarda njerėzve nė rruzullin tokėsor dallon prej urrejtjes dhe shovinizmit. Shqiptarėt asnjėherė nuk kanė qenė dhunues , e as qė kanė inicuar dhunė dhe luftė ndaj popujve tjerė , por kanė qenė tė detyruar qė ta mbrojnė me mish e me shpirtė atė mė esencialen , sepse dashuria ndaj atdheut nuk ka ēmim.
  7. Trimėria- Ky ves mund tė  duket i ēuditshėm pėr shumicėn e lexuesve tė kėtij shkrimi. Jo pse nuk ėshtė i mirė , por pse e lashė nė fund tė shkrimit! Shqiptarėt e Maqedonisė nuk i frikėsohen dhunės sė Qeverisė , ata nuk frikėsohen as nė luftė e as nė politik. Trimėria ėshtė njė burim i brendshėm dhe i pashterrshėm i kėtij populli tė kėsaj ane. Por me termin trimėri nuk kuptoj budallakinė , e as mendjemadhėsinė , e as dhunėn , por me trimėri kuptoj qėndrimin ballė secilės padrejtėsi shoqėrore.

Hamdi NuhijuHamdi NUHIJU
postuar erenikut: Fri, February 15, 2008 12:10 pm
botuar: E premte 15 shkurt., 2008 2 pm
Kosova REPUBLIKĖ
 
Ky titull i kėtij shkrimi do tė jetė ngacmues pėr pėrjetuesit e demonstratave tė `81 , bile do tė ngacmojė edhe pjesėmarrėsit e luftės sė UCK, ish- tė burgosurit politik , politikanėt qė kanė jetuar nė ish-sistemin Jugosllav, etj ! Por  qėllimi nuk ėshtė qė tė ngacmojmė dhe tė ngjallim mall pėr tė kaluarėn e bujshme dhe tė frikshme , tė ngjallim prap stres nė mendjet e tyre tė lėvizjes studentore , lėvizjes kombėtare etj! Kėsaj here po inkurajojmė dhe nuk po ngacmojmė , po shprehim gėzim dhe nuk po dėshpėrohemi , edhe pse siē po ecin ditėt , sekondat  , ashtu edhe do ecė jeta jonė drejtė pėrfundimit nė kėtė botė. Nuk ka vend pėr t`u mėrzitur nga jeta , kur e dijmė se hapėrimi jonė nuk ėshtė i njėanshėm , por direkt e po trumbetohet drejtė pėrfundimeve tė pesė jetave qė na i dhuroi i madhi Zot.
Ky titull i lyer me gjak ndėr dekada , dekada , si duket po troket drejtė dyerve tė realitetit tė madh. Ėshtė e diela ajo qė na dėshmon njė realitet tė kėtillė. Kuvendi i Kosovės pėr tė dytėn herė do tė shpallė pavarsinė e saj. Por , kėsaj here e inspiruar nga ana e ideologėve tė mėdhenjė kombėtar Sylejman Vokshit , Haxhi Zekės , Ahmet Zogut , Idriz Seferit , Idriz Gjilanit , Hasan Masuricės,  Kosova do tė hapėrojė mė sigurtė nė planet e saja pėrfundimtare tė pavarsisė.Miqtė e Kosovės , Turqia , antarėt e Konferencės Islamike , Vatikani , SHBA, shumica e shteteve tė Bashkimit Europian , janė njė siguri pėr stabilitetin e Kosovės dhe pėr ardhmėrinė e saj tė ndritshme europiane. Kjo gjė u dėshmua kėto ditė me agjendėn e ngjeshur tė politikanėve kosovar nė rruzullin tokėsor pėr t`i bindur miqtė e saj se tash ėshtė momenti pėrfundimtar i mėvetėsisė dhe krijimit tė shtetit mė tė ri nė Ballkan. Kjo periudhė e ngjeshur me ngjarje dhe agjenda tė rėndėsishme politike qartėsoi si miqtė poashtu edhe armiqtė e hapur tė Kosovės , ndaj tė cilės Kosova nė tė ardhmen duhet qė tė mendojė se si tė ndėrtojė raporte tė saja diplomatike me to. Ėshtė e vėrtet se dallimet nė mendime , politika , plane , strategji janė pasuri pėr shoqėrinė njerėzore ashtu siē janė pasuri edhe pėr shtetet dhe kombet e ndryshme nė rruzullin tokėsor . Por , ky konstatim teorik a mund tė realizohet nė praktik si njė objektiv i synuar? Si mund qė dallimet midis Kosovės dhe Serbisė tė jenė pasuri , Kosova tė harmonizojė politikat e saja ndaj minoritetit serb duke i dhėnė mė shumė tė drejta sesa i kanė vet nė Sėrbi , ndėrsa Sėrbia e ndryshkur dhe shoviniste ende po aplikon njė politik tė rrept ideologjike ndaj shqiptarėve dhe Kosovės? Kėtu nuk kemi tė bėjmė me pasurinė qė lind prej dallimeve midis dy kombeve , sepse sikur ta konsideronim kėtė thėnie si tė saktė , atėherė pala serbe duhej qė tė vepronte arsyeshėm dhe pėrfundimisht tė zbuse pozicionin e saj ndaj Kosovės sepse nė kėtė formė do tė pėrfitojė edhe vet ajo. Nė fakt kėtu kemi tė bėjmė me njė diskriminim tė hapur politik nga ana e Sėrbisė dhe njė frikė e saj euforike qė po ngjallė nė Ballkan. Por , ēdo eufori siē ka fillimin e saj , shumė shpejt i vie edhe fundi , po frikėsohem , se nga euforia serbe mos po lind njė tragjedi donkishotiane nė Beogradin zyrtar. Sidoqoftė e drejta ėshtė e tillė e mbuluar nėpėr histori e cila pret zbuluesit e saj ta nxjerrin nė pah.
Nė botė ekzistojnė vetėm tri ditė:
-e djeshmja e cila kaloi,
-e sotmja qė po e jetojmė &
-e nesėrmja qė nuk e dimė se a do ta arrijmė. Prandaj ėshtė e arsyeshme qė kėto ditė t`i kalojmė nė harmoni tė plotė dhe nė bashkėjetesė me krijesat tjera nė rruzullin tokėsor. A ke harruar , filozofi indian Vahiduddin Hani njėherė patė thėnė:” Nėse etja pėr ujė dėshmon nė ekzistencėn e tij( njeriut) , atėherė edhe etja pėr drejtėsi dėshmon nė ekzistencėn e tij...” Botės sė padrejtė dhe tė korruptuar ėshtė koha qė t`i thuhet stop njėherė e pėrgjithmonė. Organizimit , mirėqenies ekonomike , stabilitetit politik , social dhe shoqėror duhet t`ia hapim dyert e zemrės sonė.
Pasi mendova se me 17 shkurt 2008 ditė e diel Kuvendi i Kosovės do tė shpallė pavarsinė  , thash me veten , ēka pas pavarsisė dhe si mund tė jetė dhe duhet tė jetė Kosova nė tė ardhmen?  
-         njė shtet eksperiment ( si Bolivia , Kolumbia , Venecuela, Etiopia , Eritrea)  ku ndikimi i mafias do tė jetė nė piedestal,
-         njė shtet i cili do tė varet ekonomikisht nga Maqedonia dhe Serbia,
-         njė shtet kukull vetėm nė emėr dhe pa ndikim nė Ballkan,
Apo ndoshta Kosova nuk duhet tė jetė e kėtillė , por duhet tė synojė qė:
-         tė gjenerojė politika tė stabilitetit nė Ballkan duke qenė siguri pėr shqiptarėt e Maqedonisė , Malit tė Zi , Serbisė, Greqisė,
-         tė nxisė investimet direkte tė huaja dhe logjikėn sipėrmarrėse brenda vendit qė tė pavarsohet edhe ekonomikisht nga shtetet fqinje,
-         tė krijojė njė klimė miqėsore me tė gjitha vendet nė rruzullin tokėsor,
-         tė sigurojė tolerancė fetare ndėrmjet etniteteve dhe religjoneve tė ndryshme,
-         tė mos diskriminojė asnjė pjesėtar tė saj dhe tė mos paraqitet e padrejtė nė planin e saj diplomatik ( siē po paraqitet Maqedonia) etj.
Tė shpresojmė nė mė tė mirėn e popullit shqiptar. Ndoshta lutjet e dėshmorėve tanė , nėnave tė dėshmorėve tanė , pėrfundimisht janė pranuar te Zoti i botrave. O Zot bekoje popullin tim. Amin!

Hamdi Nuhiju Hamdi NUHIJU
derguar erenikut:
Thu, January 24, 2008 1:30 pm
botuar: E premte, 25 janar, 2008, 0:01 am
10 ėndėrrat e Maqedonisė
 
 
Nuk e themi qė ėndėrrat e Maqedonisė mbyllen me dhjetė dhe nuk synojmė qė tė thyhen kėto ėndėrra , por kėtu po paraqesim njė pėrsiatje logjike rreth disa aktualiteve , dėshirave tė flakta, politikave shoviniste tė popullit maqedonas  dhe tė ardhmės sa mė shumė tė larguar nga realiteti i Maqedonisė.
 
1.          Integrimi nė UE dhe NATO- Pėr nga rėndėsia kjo ėshtė ėndėrra numėr njė e Republikės sė Maqedonisė. Vizioni politik i kėtij vendi duhet qė tė pėrballet me sfidat gjatė realizimit nė praktik ose nė realitet tė kėsaj ėndėrre tė madhe. Udhėheqėsia sllovene i jep shpresė Maqedonisė pėr afrim tė realitetit tė saj drejtė Unionit Europian , por kėndej problemet e aktualizuara tė emrit me Greqinė , Maqedonisė kėtė ėndėrr ia shtyejnė edhe pėr disa “ miliona kilometra” larg. Me kėtė ėndėrr as pala maqedonase e as ajo shqiptare dhe e komuniteteve tjera nuk bien nė kundėrshtim.
 
2.         Identiteti Maqedon- Maqedonia njėherė e pėrgjithmonė dėshiron qė ta definojė qartė identitetin e vet nacional. Pėrderisa ka kushtetut tė veten , ėshtė e njohur si Republikė , ka stemė , flamur dhe hymnin e saj , ajo patjetėr duhet ta pastrojė historinė e saj nga dyshimet qė ia hedhin njė pas njė fqinjėt e saj grek dhe bullgar. Pa identitet tė definuar mirė nacional , shumė lehtė njė kryeministėr i Maqedonisė shpall veten pėr bullgar ( ashtu edhe siē ndodhi) , dhe kėndej komplet historia e kėtij vendi hudhet dhe mohohet nga njė akademik i vetėm i vendit fqinjė. Nė kėtė pikė shqiptarėt e Maqedonisė nuk kanė probleme me maqedonėt , pasiqė ato i njohin si nacionalitet maqedon. Por , kontradikta qė na bie nė sy ėshtė se nė librat e historisė maqedonėt dėshirojnė qė tė paraqiten edhe si sllavė edhe si maqedonas tė lashtė.
 
3.         Prishja e marrėveshjes sė Ohrit-  Me marrėveshjen e Ohrit u sqaruan shumė gjėra dhe u definuan disa ēėshtje tė padefinuara deri para vitit 2001. Kjo marrėveshje ishte si rezultat i luftės pėr liritė dhe tė drejtat e nacionalitetit mė tė madh nė Maqedoni pas maqedonasve , shqiptarėt dhe njėherit ishte e mbykqyrur dhe e mbėshtetur nga ana e faktorit ndėrkombėtar. Por , maqedonasit tė lidhur pėr gjaku me popujt sllavė nė ish-Jugosllavi dhe tė pėrshtatur me politikat shoviniste serbe , po mundohen qė ta faktorizojnė veten duke problematizuar aplikimin e marrėveshjes sė Ohrit nė tėrėsi , dhe pėrmes amandamendeve dhe politikave tė fshehta po dėshirojnė qė tė arrijnė qė tė ndryshojnė pak nga pak pjesė tė kėsaj marrėveshje. Fatkeqėsisht kėsaj stuhie po i ndihmojnė mjaft edhe disa parti shqiptare tė cilat po paraqiten si filialė e partisė nė pushtet. Shpresojmė qė kėtė ėndėrr tė mos munden ta realizojnė maqedonasit.
 
4.         Konflikti i shqiptarėve brenda territorit tė Maqedonisė- Ėshtė e vėrtet qė pėr kėtė ėndėrr maqedonasit punojnė me mish e me shpirt , duke pėrgaditur plane , strategji , alternativa dhe solucione se si t`i mbajnė tė pėrēarė shqiptarėt si politikisht ashtu edhe kombėtarisht. Pala maqedonase po i vėshtron dhe analizon pikėt e dobėta tė partive tona shqiptare dhe po i shfrytėzon ato nė krijimin e njė hendeku i cili shumė vėshtirė do tė kapėrdihet pas njė periudhe. Duke nxitur konflikte tė brendshme midis subjekteve politike shqiptare , maqedonasit po e lirojnė terenin dhe po veprojnė lirshėm drejtė kalkulimeve tė tyre me fatin e mijėra shqiptarėve tė Republikės sė Maqedonisė. Kėsaj ėndėrre po i ndihmojnė mjaft edhe disa parti shqiptare tė cilat po i pėrshtaten politikave shoviniste tė Nikolla Gruevskit.
 
5.         Prapambeturia e shqiptarėve nė Maqedoni- Ėshtė normale qė kur shqiptarėt janė tė pėrēarė politikisht dhe tė hasmuar , nė aspektin tjetėr maqedonasit e realizojnė ėndėrrėn e tyre qė popullin e mjerė shqiptarė ta lėnė tė prapambetur .Prapambeturia e shqiptarėve tė Maqedonisė mund tė vėshtrohet nė shumė segmente por ne do t`i pėrmendim vetėm dy mė tė rėndėsishmet :
a)         arsimi- shqiptarėt e Maqedonisė vitet e fundit kanė filluar qė tė arsimohen dhe tė kenė kuadro tė veta. Por , fatkeqėsisht ende po nėnēmohen nga ana e maqedonasve kuadrot e nxjerra nga Univerziteti Shtetėror i Tetovės dhe Univerziteti i Europės Juglindore. Nėnēmimi po bėhet nė forma tė ndryshme. Mė kanė treguar se disa ekonomist tė punsuar nė administratėn shtetėrore kanė qenė tė diskredituar nga ana e disa maqedoneve me pėrvojė tė cilat i kanė renditur kėto shqiptar si ushtarė dhe i kanė shty qė t`i japin raport ditor njė nėpunėsje me shkollė fillore.Ky ėshtė vetėm njė rast prej rasteve tė shumta qė mundem t`i numėroj.
b)         ekonomia- nuk kėrkon shumė fjalė pėr tė sqaruar zhvillimin ekonomik tė shqiptarėve tė Maqedonisė. Duhet vetėm tė vizitohen fshatrat shqiptare , qytetet dhe komunat. E nė kėtė formė tė bėhet njė krahasim me fshatrat maqedonase , qytetet dhe komunat. 
 
 6.  Konflikti i jashtėm i shqiptarėve- Kėtė gjė maqedonasit nuk do tė                     mundeshinta realizojnė pa ndihmėn e aleatėve tė tyre tė jashtėm si : Rusia , Serbia , Greqia , Bullgaria dhe Franca qė po punojnė pėr ēdo ditė nė krijimin e njė klimė armiqėsore midis shqiptarėve dhe popujve tjerė tė Ballkanit. Ato punuan nė shumė segmente pėr tė realizuar ėndėrrėn e tyre madhore. Sėpari i krijuan probleme shqiptarėve tė Kosovės gjatė luftės sė Kosovės pėr hyrje nė Maqedonisė duke i mbajtur ditė me rradhė nė kufi , nė mjerim dhe nė kataklizmė. Sėdyti me insistimin e Serbisė prap i paraqitėn problem Kosovės me rastin e vijės kufitare dhe disa hektarėve tokė. Sėtreti politika e Maqedonisė po ėshtė shumė e pėrmbajtur rreth statusit pėrfundimtar tė Kosovės nė kėtė formė duke na bėrė me dije se ajo mbėshtet indirekt Serbinė dhe lobin e saj rus , por nuk guxon qė tė marrė hapa pėr mbėshtetje direkte nga ana e kėtyre lobeve deri nė vendosjen pėrfundimtare tė statusit tė Kosovės. Sėkatėrti Maqedonia nė ēastet vendimtare pėr Kosovėn , i paraqet problem shqiptarėve tė Shqipėrisė duke iu kėrkuar viza dhe duke shtuar regjimin e vizave.  Kėto janė vetėm disa problematika aktuale qė po ndodhin nė Ballkan.
 
7.      Republik nė vend tė FYROM-   Maqedonia e ėndėrron moti kohė kėtė , qysh nė fillet e pavarsisė sė saj. Por , fatkeqėsisht ose fatmirėsisht probleme rreth kėsaj ēėshtjeje po paraqet ana greke e cila nuk po e njeh Maqedoninė me emrin Republikė. Shqiptarėt moti kohė i dhanė dritė jeshile kėtij shteti duke e njohur me emrin e saj kushtetues edhe pse politikat shoviniste tė kėtij shteti ndaj shqiptarėve gjithmonė kanė qenė nė trend. Bisedimet maratonike me palėn greke pėr emrin e Maqedonisė do tė lindin probleme plus pėr kėtė popull kaq tė vogėl nė Ballkan. Nėse Maqedonia do tė njihej si shtet me emrin e saj kushtetues nga ana e Greqisė atėherė maqedonasit do tė detyroheshin ta rishkruajnė historinė e tyre dhe nė kėtė formė tek identiteti i tyre tė pėrcaktohen ose pėr sllavė ose pėr maqedon antik. Nėse pėrcaktohen pėr tė parėn atėherė ka shansa tė fitojnė nė luftėn diplomatike me Greqinė , por nėse luajnė zjarr me dyjat , zvarritja e zgjidhjes se kėtij kontesti ndėrmjet kėtyre dy shteteve do tė zgjatė me dekada plus.
 
8.         Kisha Ortodokse Maqedone e pavarur-  Ky shtet i vogėl me plotė e pėrplotė probleme tė pazgjidhura po habitem se si po hapėron drejtė demokracisė dhe liberalizmit ekonomik. Maqedonia ėndėrron qė Kisha e saj zyrtare tė njihet me emrin Kisha Ortodokse Maqedone , ndėrsa Kisha Ortodokse Serbe nuk e njeh njė gjė tė kėtillė dhe Maqedonisė po i paraqet problem edhe nė ditėt tona moderne. Kisha ortodokse serbe pėr njė gjė tė kėtillė pėrkrahje tė hapur ka nga ana e Kishės Ortodokse Franceze dhe asaj Ruse.
 
9.         Maqedonia jashta korrupsionit- pak si e vėshtirė tė realizohet kjo ėndėrr e kėtij vendi tė vogėl. Janė mėsuar  me korrupsionin edhe nė komunizėm , dhe fatkeqėsisht nuk po largohen nga korrupsioni as nė demokraci. Maqedonia ėshtė njėri prej shteteve mė tė korruptuara nė rruzullin tokėsor , me njė shkallė tė lartė papunsie dhe nivel tė ulėt tė arsimit. Aty ku sundon ateizmi dhe jo ndėrgjegjėsimi i mendjes dhe zemrės sė njerėzve aty do tė jetė prezentė korrupsioni , ndėrsa nė momentin e mbjelljes sė besimit nė zemrat e qytetarėve tė Maqedonisė m`u nė atė moment korrupsionit do t`i thonim lamtumirė.
 
10.      Maqedonia si DUBAI- Hmmm…. Vėshtirė m`u arritėn Dubai nė zhvillimin ekonomik , por si ėndėrr ėshtė e mirė pse jo…

Diskriminimi medial nė Maqedoni
Hamdi Nuhiju 
Hamdi NUHIJU
 
19 janar,2008
      Mediat nė njė shoqėri janė njė tregues i fuqishėm i kulturės sė asaj shoqėrie e cila sintentizohet nga politika dhe udhėhiqet dhe vyshket nė kuadėr tė elementeve tė njė bashkėsie. Pėr njė shoqėri tė shėndosh dhe stabile , kemi nevojė pėr media tė shėndosha dhe stabile tė cilat na informojnė me kohė pėr tė gjitha segmentet e shoqėrisė. Shumė shtete u sulmuan pėrmes mediave , por edhe shumė shoqėri tjera u ngritėn pėrmes tyre. Popujt u shkatėrruan kur nga to u largua morali , popujt u ngritėn kur nė to u mbjell morali...Mediat iofrojnė lexuesit , shikuesit, ndėgjuesit , informatėn e sigurtė , tė pjekur dhe qė ndikon direkt nė zhvillimin e personalitetit tė njeriut dhe nė ruajtjen e kultivimin e vlerave tė mirėfillta nė shoqėri. Nė raste tė caktuara edhe  nuk luajnė vetėm kėtė rrol , por  distribuojnė politika tė fėlliqura pėr ta dezorientuar mendjen e njeriut kah kahjet negative nė shoqėri...
 
“Ėshtė rrezik tė jeni tė sinqertė , nėse nuk jeni tė marrė”-Xhorxh Bernard
   Ndoshta do tė dukej i ēuditshėm ky mendim i kėtij filozofi poqėse nuk do e vėndonim nė yvertirėn e krimit medial. Shteti i vogėl i Maqedonisė i cili njė periudhė tė gjatė ishte nė mesin e shteteve tė Jugosllavisė , kishte nevojė pėr pluralizėm si politik poashtu edhe medial. Zaten mospluralizmi politik u realizua pėrmes ndikimit nė media tė instancave tė kaluara dhe pasojat e saj po i vuajnė edhe sot e kėsaj dite shumėica e mediave tė sinqerta qė kanė tendencė tė bėhen tė “ marra” . Nuk di pse i pengon Qeverisė aktuale tė Republikės sė Maqedonisė qė gazeta “Lajm”tė jetė opozitė e saj. Unė jam mė i fortė atėherė kur kundėrshtari im ėshtė mė i fortė, kur mundohem t`ia mbyllė gojėn pėrmes politikave tė fėlliqura kundėrshtarit tim , atėherė lind shkatėrrimi mbi m`u. Logjikė e thjeshtė kjo , por politikanėve tanė duhet t`i flasim me zhargonin e popullit qė tė na kuptojnė , se “ aq” shkollė kanė ato fatkeqėsishtė.

“ Mė sė shpeshti jemi tė lidhur me lidhje tė padukshme”- Fridrih Niēe
E vėrtet! Por , vallė i frikėsohemi tė padukshmes , apo ndoshta kemi atė mundėsi magjike pėr ta njohur , tė vetmit nė rruzullin tokėsor? Shpresuam qė tė kalojmė prej monizmit politik nė pluralizėm politik , ia arritėm kėtė , por me politika tė monizmit , po i frikėsohemi tė “ padukshmes” e cila po na servohet nga kėto “ rrebelė” qė janė tė padėgjueshėm nė shtet. Sa mirė tė heshtim dhe tė bėhemi si Kleopatra e cila nga frika ia dhuroi komplet bibliotekėn e Aleksandrisė individit i cili famėn e tij e ngriti mbi intriga , mashtrime! Tė heshtim dhe do tė lulėzojmė nė kėtė shtet , ne do tė varfėrohemi edhe mė shumė , politikanėt tanė do tė pasurohen edhe mė shumė. Shoqėri utopike dhe jo mjaft pėrshkruese as tė klasikėt e marksizmit , e as tė grekėt e vjetėr...

“ Nga e shquara deri te qesharakja ka vetėm njė hap”-Napoleoni
   Qytetarėt paguajnė tatime dhe taksa nė kėtė shtet duke mos pyetur pėr politikat e kėtij shteti fare. Ndėrsa Qeveria e kėtij vendi me pa tė drejtė kontributin e qytetarėve e orienton aty ku uji i kalon mė mirė dhe pa probleme. Nuk di , ndoshta e patė me vend Napoleoni me kėtė thėnie tė tij tė urtė! Ato qė i frikėsohen mė sė shumti mediave janė personat ose grupet qė nė shoqėri kanė bėrė padrejtėsi. Ku ta di , ndoshta edhe ky shkrim ciklon dikėnd nė nėndijen e tij... / postuar pėr ereniku.net/Fri, January 18, 2008 9:56 am/

Hamdi NUHIJU
26 nėntor 2007

28 NĖNTORI DHE SHQIPTARĖT E MAQEDONISĖ

     Hap pas hapi jeta po fillon tė orientohet drejtė pėrfundimeve dhe sfidave tė filtruara nė shoqėri. Mentaliteti konfliktuoz i mendimit hierarkik po hudhet lehtė nė pishinėn e rrezikshme. Identiteti i formėsuar puēitet thellė nėn kongresin e mendjes dhe intelektit tė devijuar.

Doktrinat shoqėrore dhe politike po absorbojnė mundėsinė e integrimit tė deviacionit pragmatik. Njė qorrsokak i hijėzuar bashkon zemrat e mijėra shqiptarėve tė kėtij vendi.

Sa e vėshtirė ėshtė vdekja , jashta ritit tė vdekjes e sa e ngadaltė po paraqitet e rrahura e zemrės pėr kėtė vlerė sintetike. Pėrfundimisht me 28 nėntor tė vitit 1912 u hapėn shtigjet e jetės dhe pranuan sfidantin e ri nė rruzullin tokėsor. Bijtė e shqipes vendosėn pėr veten pas asaj pjekurie tė gjatė nė atė konglomerat popujsh nėn syzhen e perfeksionimit ideologjik.

Konturat e identitetit politik tė vėnduara shekuj mė parė mbi supet e ideologėve tė identitetit tė ri shqiptar sprovuan kėtė pjesė tė kėtij vendi me rėndėsi jetike. Stuhitė e interesave vetjake tė forcave globale  nė shoqėri ndikuan qė ky i ri ( shteti shqiptar) tė ndahet nė pjesė tė shumta.

Cdo rezonim pas kėsaj ndarje jo tė drejtė publikon idenė e sakrifikimit pėr kėto copėza prej ari. Shqipėria nuk u shėndėrrua nė tavė prej argjili qė nėse thyhej, mė asnjė pjesė e saj nuk do tė kishte vlerė , Shqipėrisė iu imponua tė shėndėrrohet nė tavė , fatmirėsisht tavė tė ndėrtuar prej ari , e thyer nė copa tė shumta , por secila copė ka vlerė tė pazėvendėsueshme nė rruzullin tokėsor.

Inercionet politike ndikuan qė bashkėdyzimi i vlerave tė mirėfillta tė mos shėndėrrohet nė forcė shtytėse nė shoqėri. Pjesė pėrbėrėse tė kėsaj tėrėsie iu bashkua me pa tė drejtė edhe shtetit tė quajtur Maqedoni. Ndjenjat e shqiptarėve tė kėtij vendi nė proceset sfiduese dhe globalizuese u zhytėn dhe u zvetėnuan tejmase nė rrethin e gjėrė pompoz tė historisė sė shpirtit.

Ndeshja e mendjes me riskun e zemrės harron fuqinė e bashkimit dhe elementet e forcės sė brendshme tė renovimit tė kuligulės revicioniste. Historia e mendjes sonė na orienton drejtė kėrkimit nė vazhdimėsi tė identitetit , zbrazėtira e zemrės mbushet me lot malli pėr flakadajtė e zjarrtė tė dashurisė. Nuk guxon qė individi tė harrojė veten , thelbin e dashurisė sė vatanit.

Lidhja etimologjike e trungujve tė shpirtit me vatanin thėrret nė mėrin e shekujve tė kaluar. Edhe ky nėntor shqiptarin e Maqedonisė e gjeti tė nėnēmuar dhe nėnvleftėsuar nga vet shqiptarėt e kėtij vendi. Filluan qė tė dalin nė shesh frytet e para tė realizmit , por esenca objektive po na frikėson tejmase nga gjendja aktuale qė lidhet direkt me politikėn ditore nė vend.

Ky nėntor shqiptarin e Maqedonisė e gjeti jashta xhamisė dhe univerzitetit e nė kafiterin e diskotekėn. Ideali i rilindėsve tanė po thyhet dhe vyshket nga ky i ri qė sfidon komplet jetėrat dhe i delė ballė secilės sprovė nė shoqėrinė njerėzore. Zėvendėsimi i vlerave tė vėrteta me tė pavėrtetat u shėndėrrua nė trend politik nė mesin e shqiptarėve tė kėsaj pjese tė Shqipėrisė.

Sa e sa nėntore kaluan kur shqiptari i Shqipėrisė , kėtij tė Maqedonisė nė formė nėnēmuese i thotė maqedon? Ideali i ndėrtuar me gjak i shqiptarit tė thjeshtė dhe tė moralshėm , po thyhet pėr ēdo ditė nga shėndėrrimi i vajzės shqiptare nė mall tregėtie epshi nė shoqėrinė e shumėngjyrshme.

Mesazhi i kėtij nentori o i ri shqiptar dhe e re shqiptare tė kėtij vendi , ėshtė qė tė lidhemi fort pėr moralin , shkencėn , dijen , pėrparimin , teknologjinė , trendet zhvilluese bashkėkohore.

E pėrfundimisht t`i themi jo largimit nga xhamijat , univerzitetet , bibliotekat , institutet , mediumet produktive , e t`i themi jo zhveshjes sė femrės shqiptare , narkomanisė , pėrtacisė , alkoolit….
Urime pėr shumė mote 28 Nėntori!
/ postuar pėr ereniku.net / Mon, November 26, 2007 7:37 am /