Unë, nuk po besoja akoma për atë që po ndodhte, duke fshirë lotin në faqe, lotin e dhimbjes dhe të krenarisë. Por, ishte koha që ta bindja veten se është një realitet, se është një e vërtetë. Flamuri që mbaja në duar akoma pikonte gjak lirie. Ishte gjaku i hollë me ngjyrë trëndafili. Gjak i pranverave të përgjakshme, i marseve dhe i nëntoreve të përflakur të lirisë. E shtrëngova fortë me duar, e putha dhe e mbështolla në trup. Këtë herë s’mund të ma gjakos askush, asnjë armik. Më shikonte me dashuri dhe më bindte se kjo që po ndodhte tashmë ishte e vërtetë. Unë mezi po e mbaja veten. Pamja e kryeqytetit dhe e gjithë Dardanisë po më mahniste me begatitë e saj.

            Asnjëherë nuk kam pasur një ndjenjë të tillë, ndjenjë malli, dashurie, dhimbjeje e krenarie. E diela e 17 shkurtit të vitit 2008, ishte një ditë e veçantë për mua dhe popullin tim. Ishte ditë e rrallë dimri me mot të një pranvere të hershme. Në ato çaste gëzimi i harrova shumë vuajtje të së kaluarës  dhe iu bashkova karvanit të gjatë të dasmorëve, të cilët ia thoshin këngës e po e hidhnin vallen e lirisë. U futa në mesin e tyre edhe pse më dridheshin këmbë. Në sytë e tyre lexova të kaluarën e hidhur dhe të sotmen e gëzuar. Derisa të gjithë po festonin, për një çast mu kujtua se si na kishin larguar me dhunë nga trojet tona. Mu kujtuan vitet në Amerikën e largët, ku bashkë me shumë atdhetarë tjerë kontribuuam sado pak për këtë ditë. Brenda meje zienin mendime të shumta. U përpoqa ta bind veten se tani nuk duhej të mendoja diç të tillë ... U ula në një ulëse afër Sheshit Nënë Tereza, po vështroja e po më kënaqej zemra me kremten që po bëhej. Po mendoja në vete. Përse vallë jemi vonuar kaq shumë? Përse të tjerët na vodhën padrejtësisht lirinë? Këto mendime sikur m’i ngacmonin plagët akoma të pashëruara. Plagët që ende kullojnë gjak. Plagët e shekujve të kaluar në tym e flakë. Ne jemi shqiptarë, jemi pasardhës të  parëve tanë. I përkasim vetvetes, këtij dheu ku jetojmë dem baba dem... Unë vazhdoja me mendime e rreth e qark meje gjithçka shndriste ...Dhe, i falem Zotit që më dhuroi një copë jetë që ta ndjej dhe jetoj këtë ditë të diel, ditë të shënuar në kalendarin tim të jetës!

BLERIMI I PRANVERËS 2008

Isuf Grajçevci

            Në Dardani, pikërisht në Gllogjanin historik të Deçanit, pranverat luftonin me jetë-vdekjen e bulimit të tyre, sepse nuk mund ta duronin më robërinë, përbuzjen dhe lotin shekullor në sytë e Lokemadhës. Dhe, Dita e Pranverës së flaktë po afronte, e trimat e Gllogjanit i priste rrugëtim i gjatë në tërë Dardaninë. Grykëhollat dhe gjërat e tjera i kishin përgatitur për shtegtim. Në Lugjet e Shqiponjave, vajtjet e ardhjet e trimave ishin të shpeshta, saqë formimi i formacioneve, çetave bëhej sa çil e mbyll sytë. Sa binte terri, Shqiponjat vështronin çdo lëvizje të Kuçedrës Plakë. Te çdo luftëtarë ushtonte klithja e lirisë dhe secili i gëzohej trimërisë e lavdisë për Dardaninë. Orët, ditët, javët, muajt kalonin, e trimat tanë çdo herë bëheshin më të fuqishëm, ndiheshin krenarë si asnjëherë më parë për guximin dhe sakrificën  e tyre. Koha kalonte e populli gjithnjë e më shumë po luftonte me jetën dhe vdekjen. Ata, më s’mund ta duronin  poshtërimin, nëpërkëmbjen dhe robërinë. Ata, vetëm ajka e trimërisë i mbante me pak shpresë për Ëndrrën shekullore e tokën stërgjyshore. Vuajtjet, vajet, vrasjet e pikëllimi i atyre pranverave errësuan qiellin dhe shi i egër rigoi gjatë në këtë Arbëri. Nënat dhe gjyshet luteshin për mëshirën e Zotit. Nga lukuni ujqish zymtësia kishte rënë në gjithë tokat Dardane. Re të zeza e të kobshme kishin mbuluar qiellin. Çdo natë sulmohej Dardania nga barbarët serbë. Kuçedra Plakë kishte zbrazur një pjesë të atdheut dhe, shtëpive të rrënuara u dilte flaka e hapësira mbytej në tym. Por, ajo që të tmerronte ishte djegia e kufomave të vdekura?!...  Gjithandej kundërmonte erë kërmi!?...

            Tashmë lufta zhvillohej më përmasa tragjike, me përmasa shfarosëse, gjenocidale ... Luftëtarët e lirisë përballeshin me armikun më tiran të shekujve ... Sakrifica dhe rënia e shumë luftëtarëve të lirisë do të jenë gjithherë në kujtimin tonë nga se ata ishin, janë dhe do të mbeten trimëria, qëndresa dhe liria e Dardanisë. Ata janë veçantia e kohës dhe e hapësirës. Dëshmorët, sot, flasin, këndojnë, vështrojnë ... Vështrojnë Lugjet e Shqiponjave, Flamurin që valon i lirë në Dardani. E ne që po e gëzojmë sot këtë liri, e ndjejmë peshën e ndjesisë dhe të flijimit të tyre. Dhe, sa herë që i kujtojmë, vizitojmë lapidarët e tyre vlerësojmë veprën madhore, na kaplon ndjenjë lumturie e fuqie. Dëshmorët e kombit, kudo që janë nuk janë të vetmuar. Sot, sikurrë më parë ata e ndjejnë lirinë, e nuhasin aromën e saj, sepse ata do të mbeten për jetë të jetëve Blerimi i Lirisë, Blerimi i Pranverës së shumëpritur të Dardanisë. Ata, me gjakun e tyre vizatuan hartën e saj. Dhe, dëshmorët janë të shenjtë dhe të shtrenjtë sa vetë liria. Dhe, kjo Pranverë e hershme e vitit 2008, Dardanisë i solli Blerimin e Pranverave të Mëdha, Pranverave të Përgjakshme me shekuj me radhë. Na solli Rrezen e Diellit që padrejtësisht na vodhën të tjerët?! Na solli Dritën e Syrit që na patë verbuar që nga viti 1912!? ... Pra, bulo Gllogjan i bekuar, Dukagjin, Drenicë, Llap, Anadrin! Bulo Dardani! Bulo gjithandej vendi im!