I N T E R V I S T A
www.ereniku.net

KKSHA:Zgjedhjet te rendesishme per Marreveshjen e Ohrit dhe NATO-n

Beqir SINA

BEQIR SINA, New York,
postuar erenikut: Sat, April 19, 2008 9:42 am NY
botuar: E dielë 20 prill 12:30 am NY

Drejtori i Keshillit Kombetar Shqiptaro-Amerikan(KKSHA), Avni Mustafaj i deklaroi bashkepunetarit te ERENIKUT ,se zgjedhjet e parakohshme jane shume te rendesishme per te ardhmen e Maqedonise ne planin e realizimit te Marreveshjes se Ohrit dhe marrjen e fteses per anetaresim ne NATO. 
 WASHINGTON DC: “Shqiptaret duhet te luajne nje rol pozitiv duke punuar ne drejtim te implementimit te Marreveshjes se Ohrit dhe marrjes se fteses per anetaresim ne NATO.Deri sa jane dy  parti te medha shqiptare PDSh dhe BDI ne Maqedoni, eshte natyrisht qe keto konkurojne per te njejtat vota ne komunitetin shqiptar. Por, megjithate une besoj se ato duhet te punojne bashke per implementimin e Marreveshjes se Ohrit”, theksoi Mustafaj per Bota Sot.
Lidhur me marreveshjen e Ohrit, ai vlereson se ekziston nevoja qe politikanet shqiptare te bejne me shume ne planin e implementimit te kesaj marreveshje.
Drejtori i KKSHA-se, Avni Mustafaj potencoi ndihmen e dhene nga komuniteti shqiptaro-amerikan per proceset qe kane te bejne me shqiptaret ne Ballkan.
"Ne duhet te kerkojme ne te ardhmen me shume raste per investime, krijime te institucioneve qeveritare dhe jo-qeveritare si dhe edukim dhe mesim per brezat e rinj. Ballkani po ndrrohet nga vende komuniste tek demokracite dhe integrimet Euro-Atlantike. Keto ngjarje do sjellin raste per zhvillim dhe probleme. KKSHA kane dhene nje kontribut te madhe ne fushen e arsimit ne Kosove, Mal te Zi dhe zona te tjera shqiptare ne Ballkan. Prandaj projekte te medha ose te vogla mund te ndryshojne jeten e shqiptareve ne rajon”, ka theksuar Avni Mustafaj.

B.Sina : A jeni i knaqur me Partite Shqiptare ne Maqedoni?

Avni Mustafaj : Duhet te kete me shume bashkpunime midis partive Shqiptare ne Maqedoni, dhe me shume angazhim nga politikanet per implementimin ne Ohrit. Ne kte raste qe Maqedonia nuk eshte ftuar ne NATO dhe kerkesa per takime te reja, Maqedonia eshte ne nje moment te rendsishem. Zgjedhjet qe vine do te jene shume te rendsishme per te ardhmen e vendit dhe partite Shqiptare(PDSH dhe BDI) mund te lozin nji role pozitiv, duke punuar bashke per sukses ne planin e Ohrit, dhe duke punuar bashke qe Maqedonia te ftohet formalisht ne NATO.

B.Sina : Shqipetaret kane nje Diaspore te madhe ne SHBA, ashtu si ne Australi dhe Kanada. A besoni ju se Diaspora Shqiptare perkrahe dhe mbershtet  Shqiptaret ne Maqedoni, ashtu sic vepron edhe komuniteti Cifut ketu ?

Avni Mustafaj : Une mendoje se komuniteti Shqiptaro-Amerikan meritone nji falemnderin te madhe per kontributen e saj per Shqiptaret e Ballkanit. Per shume vite Shqiptaro-Amerikanet kane kontribuar tek projektet, ngjarjet, institucionet dhe ne proceset gjitheshqiptare, duke bashkepunuar edhe me politikane Amerikane. Shqiptaret e amerikes jane te dalluar edhe per kontributin financiare, derguar tek familjet e tyre qe kane hequr keq nga luftarat dhe mungesa e perspektives ekonomike. Ne duhet te kerkojme ne te ardhmen qe te bejme edhe me shume per investime, krijime te institucioneve qeveritare dhe jo-qeveritare, dhe edukim dhe mesimin per brezet e reja. Keto kushte do te shkurtojne kohen qe vendi yne te dale nga gjendja e krijuar, dhe nga nje vend qe kerkone ndihma te jete nje vend  qe ndjek ekonomine nderkombetare , tregun e lire dhe qeveri te cilat ne menyre demoratike do te udheheqin popullin e tyre.

 Cdo grup etnik ne Amerike angazhohen qe te ndimojne vendet tyre dhe kane ceshtje te ndryshme, dhe nuk mund te krahasojme komunitetin Shqipetar me ndonji tjeter – Por, Diaspora Shqipetare ka qene shume efektive. Ballkani po shendrohet nga vende ish-Komuniste dhe ish-Socialiste tek vende me demokraci dhe integrime Euro-Atlantike. Keto ngjarjet do sjellin raste per zhvillim por dhe probleme. Edhe, grupet nga vende te caktuara duhen te perdorin mundesit e  tyre per ndertimin e shkollave, qendra kulturore ose institucione qe egzistojne. Nje shembull, NAAC, kane dhene nji kontribute te madhe tek Universiteti i Kosoves dhe ne kemi mbledhur fonde per ndertimin e nje shkolle fillore ne Sukobine, Mal I Zi. Prandaj projekte te medhaja ose te vogla munde te nderroje jetat e atyre ne keto vise ku jetojne shqiptaret ne Ballkan

B.Sina: Si mund keto marreveshje te partive Shqiptare te ndimojne interesat Shqiptare dhe ceshtjen Shqiptare?

Avni Mustafaj: Deri sa jane 2 parti te medhaja Shqiptare ne Maqedoni,(PDSH e Menduh Thaqit dhe BDI i Ali Ahmetit) eshte natyrisht qe keto konkurojne per te njejtat vota, ne komunitetin Shqiptar dhe konkurojne me te gjithe politikanet e vendit. Une besoje se duhet te punojne bashke per implementimin e planit te Ohrit. Ky plan u shpalos per integrimin e komunitetit Shqiptar ne procezin politik, social, dhe ekonomik ne Maqedoni. Ka pasur sukses ne kete procese por egzistone nevoja qe politikanet Shqiptare te bejne edhe me shume.

Per marreveshjet e komunitetit Shqiptare, partite duhen te bashkpunojne, duhet te takohen, te bejne marrveshje, dhe te pranojne diferenca ne opinione te tyre. Pa dialog, nuk mund te kete zhvillim dhe risku ne keto probleme rritet.


New York,
19 dhjetor, 2007

Intervistė ekskluzive me Hashim Thaēin

Treshja e ndėrmjetėsve tė Bashkimit Evropian, Rusisė dhe Shtetet e Bashkuara, pritet t’i paraqesė sot Kėshillit tė Sigurimit raportin pėr Kosovėn.Bisedimet disa mujore mes Prishtinės dhe Beogradit me ndėrmjetėsimin ndėrkombėtar pėr statusnin e Kosovės u mbyllėn nė nėntor pa ndonjė marrėveshje.

Presidenti i Kosovės, Fatmir Sejdiu, dhe mandatari pėr krijimin e qeverisė sė re tė Kosovės, zoti Thaqi, ndodhen nė Nju Jork, pėr tė marrė pjesė nė mbledhjen e KS-sė tė OKB-sė, nė tė cilėn do tė diskutohet pėr raportin e Treshes Ndėrmjetėsuese tė Grupit tė Kontaktit. Presidenti Sejdiu do tė paraqesė pikėpamjet e tij nė njė mbledhje tė mbyllur tė KS-sė dhe sė bashku me tė do tė marrė pjesė edhe kryeministri i mandatuar i Kosovės, Hashim Thaqi. Gazeta e qytetit me tė njėjtin emėr Shkodra,, njikohėsisht bashkėpunėtori i rregullt i ERENIKUT nė Hotelin Interkontinetal, ku ėshtė i akomanduar delegacioni i lartė nga Kosova, bisedojė sė pari me zotin Thaqi.

Intervistė ekskluzive me Hashim Thaēin-ereniku.net Ai tha se kemi ardhur kėtu me qendrimin e qarte se pavaresia e Kosoves nuk ka alternative dhe se do refuzojne ēdo pretendim per lidhje te reja te Kosoves me Serbine. Nderkaq, lideri i PDK-se, Hashim Thaēi, fitues i zgjedhjeve tė 17 nėntorit, mandatar pėr krjimin e qeverisė sė re, tha se edhe ne takimin e Nju Jorkut Prishtina do te kerkoje nga bashkesia nderkombetare qe te pershpejtohet vendimi per statusin e Kosoves. Ai tha se do te refuzojne ēfaredo pretendimi per lidhje te reja me Serbine. Sakaq, u bėri thirrje mėrgimtarve tanė nė Amerikė, me anė tė kėsaj interviste tė vinė e tė invsetojnė nė Kosovė.
 

Beqir Sina : Zoti Thaqi, edhe pse nuk ka ndonjė datė tė caktuar, shpresohet se shumė shpejt viti 2008 duhet t'a gjejė Kosovėn me institucione tė reja. Por,ende nuk dihet sa kohė do tė duhet pėr krijimin e qeverisė sė re tė Kosovės dhe konsututuimin e Parlamentit tė ri. A mendoni se po vonoheni nė krijimin e Institucioenve tė reja tė Kosovės?

 

Hashim Thaqi : Ana institucionale po funksionin. Ajo ka eksperiencėn e vetė shumė pozitive nė kėtė drejtim ēka edhe zgjedhjet e fundit ishin edhe njė dėshmi e fuqishme se populli dhe partitė politike nė Kosovė janė nė rrugė tė mirė. Nė rrugėn e drejtė tė sė ardhmes sė Kosovės. Duke ndjekur njė politik pro-perendimore. Tash veēse ėshtė arritur linja e pėrfaqėsimit dhe tė ngritjes sė Qeverisė sė re e dalė nga zgjedhjet e lira e tė ndershme tė 17 nėntorit, njė Qeveri pėr mendimin tim qė do tė marrė tė gjitha pėrgjegjesit e veta nė kėto momente shumė tė rėndėsishme pėr Kosovėn dhe populline saj. Duke bėrė njė Kosovė tė tė gjithė popullit tė saj pėrfshirė kėtu edhe serbėt, romėt, e pakicat e tjera. Kam marrė pėrsipėr pėr tė qėnė Kryeministri i tė gjithė qytetarėve tė Kosovės. Duke mbrojtur dhe punuar pėr interesat e tė gjithė qytetarėve  tė Kosovės, pa ndonjė dallim. Kėshu qė jemi nė fazėn e fundit tė gjetjes sė formulės sė e cila na garanton edhe suksesin, stabilitetin , efekasitetin dhe qė garanton fillimin e zhvillimit tė njė Kosove tė re. Kjo qeveri do tė dallė "jashtė etiketimeve negative" thjesht pra njė fillim i ri i punėve tė reja e tė mėdha qė na presin nė tė ardhmen, mirėqenja, reforma sociale, demokratike dhe pavarėsinė e plotė tė Kosovės.

 

B S :  Tashėm ėshtė finalizuar drafti i ri i Kushtetutės sė Kosovės. Si kryeministėr i ardhshėm i Qeverisė sė Kosovės si do tė veproni me strukturat paralele serbe  qė vazhdojnė tė ekzistojnė ?

 

Hashim Thaqi : Drafti i Kushtetutes sė re tė Kosovės, ka pėrfunduar Kosova do tė jetė shtet i Pavarur Sovran dhe demokratik. Vend i tė gjithė qytetarėve tė saj me tė drejta tė garantuar dhe tė afirmuara edhe pėr minoritetet, serbėt e pakicat e tjera. Institucionet ligjitime tė Kosovės tė cilat do tė dalin shumė shpejt, do tė funksionin nė tė gjithė territorin e vet me mbėshtetjen e Administratės Civlile Ndėrkombėtare. Nuk do tė ketė  dhe nuk do tė njofim mė asnjė struktur paralele. Nė Kosovė do tė ketė vetėm institucione legale dhe qė kanė legjimitetine tyre tė marrė me votėn e sovranit mė 17 nėntor.

 

B S : A mendoni se Bashkimi Europian po pėrpiqet tė procedojė nė mėnyrė tė koordinuar ēėshtjen e Kosovės, me qėllim tė kalimit paqėsor tek njė pavarėsi e kontrolluar, siē thonė ata ?

 

Hashim Thaqi : Ne do tė bėjėm harmonizimin e qėndrimeve tona me nė linja tė pėrbashkėta nė realacionin BE e SHBA. Me Brukselin dhe Ushingtonin do tė kemi qėndrime dhe veprime tė koordinuara mirė. Edhe deklera e pavarėsisė do tė jetė e koordinuar mirė me botėn demokratike, me atė ēka deri tani ne jemi akorduar. Vetem tash ky ėshtė njė proces procedural i ndjekjes sė mėnyrės sė sesi do tė ndodhė. Por defenitivisht Kosoav po e pėrmbyll kaptiullin e pavarėsisė , duke i marrė mbi"supet" e saja edhe pėrgjegjėsit qė i takojnė asaj. Duke vėnė nė jetė implementimin e Palnit Ahtisaari. Natyrishtė, qė edhe ardhja dhe vendimi i misionit tė ri mbėshtetės tė civil tė BE-sė, dhe prezenca e tyre e ardhėshme ėshtė i mirėpritur.

 

B S :  Pėr ēėshtjen e Kosovės Serbia gjen tek Rusia njė mbėshtetėse tė fortė. Serbia ia shėrblen Rusisė pėrmes politikės sė dyerve tė hapura ndaj interesave ekonomike ruse. A ju shqetėson ju ky fakt dhe a e dėmton Kosovėn ? Mbasi disa lidhje ekonomike janė ende me Serbin, siē ėshtė edhe sistemi elektrik bie fjala ?

 

Hashim Thaqi : S'ka dyshim se kėto ēėshtje tė cilat ju pėrmendni , janė shumė tė lidhuara me njėri tjetrin. Por, do tė theksoja meqėnėse mu dha edhe rasti t'a shpreh pėr herė tė parė kėtė pikė, nuk ka pengesė tė ndalė procesin nė tė cilin ėshtė futur Kosova tani. Pavarėsia ka edhe transicionin e saj demokratik e ekonomik nė vazhdim ne do tė punojmė maksimalisht me partnerėt tanė ndėrkombėtar, SHBA tė BE, e Nato-n qė Serbia tė mos nxisė, provokime tė kėtilla,. Tė mos marrė asnjė veprim tė cilat e cėnojnė integritetin territorial dhe tė drejtėn ndėrkombėtare tė Kosovės, sidomos siē e ceket edhe ju tė mos prek rrymėn dhe ujin. Por, edhe nė anėn tjetėr ēdo veprim kundra Kosovės qė do tė ndėrrmer Serbia , ėshtėmė shumė nė dėm tė vet Serbisė sesa tė Kosovės. Sepse ajo del mėpastaj e izoluar nga bota demokratike.

 

 B S : A ka ndonjė farė lidhje nė mes tė Kosovės Lindore (Preshevės, Bujanovcit e Medvegjės) dhe ēėshtjes sė statusit tė Kosovės ?

 

Hashim Thaqi :  Ka lidhėshmėri . Por assesi ngjashmėri kur vjen fjala tek parametrat me tė cilat maten kėto dy ēėshtje. Me ato ēka"lexohen" nė opinion dhe shtypin lokal , kombėtar dhe ndėrkombėtar. Kosova do tė jetė vend i pavarur vend i paqes dhe sigurisė jo vetem nė Kosovė, por garanci pėr paqen dhe sigurinė edhe me vendet pėr rreth saj , e rajon e me gjėrė. Ne do tė respektojmė tė gjitha tė drejtat ndėrkombėtare tė cilat e njofin Preshevėn, Medvegjen dhe Bujanovcin. Do tė kemi njė bashkėpunim tė mirė dhe do tė punojmė nė drejtim tė gjitha angazhimeve pėr tė siguruar e mabjtur paqe e stabilitetet nė tė gjith rajonin . Ėshtė shumė pozitive qė shqiptarėt nė atė trevė tash kanė edhe pėrfaqėsuesit e tyre ligjitim tė cilėt janė duke pėrfaqėsue e prezantuar kėrkesat dhe tė drejtat e shqiptarėve tek autoritetet ndėrkombėtare.

 

B S : Po ngjarjet nė Bordec, ju lutem si i shini - si u pėrcollėn tej ju ato ?

 

Hashim Thaqi :  Tė gjithė jemi deklaruar dhe jemi kundėr veprimeve tė kėtilla., dhunės e cila nė ēfardo lloj forme vjen dhe ngado qė vjen. Nuk duam tė ushtrohet asnjė lloj dhune nga ēdokush aty ku jetojn sidomos shqiptarėt. Pasiqė kudo ku jetojnė shqiptarėt duhet tė ketė vetėm paqe dhe stabilitet, siguri e qetėsi. Tė mos bėjmė incidente dhe probleme . Ēdo problem'matik e krijuar pėr rreth Kosovės,mund t'a demtojė procesine pavarėsisė sė Kosovės.Prandaj ! njė"difiēit" i lidershipit shqiptarė nė Maqedoni duhet tė kaloj , pasi aty ka nėjėrėz, besoj qė do tė gjejnė rrugėt e mirėkuptimit , vullnetit tė mirė, bashkėpunimit dhe pėrgjegjėsisė sė lart kombėtare e demokratike , nė interse tė jashtėzakonėshėm tė paqes dhe stabilitetit nė Maqedoni e rreth saj. Kėrkojm dhe ėshtė me rėndėsi qė tė ket harmoni mes spektrit polititk atje sidomos nė kėtė momnete historike pėr Kosovėn. Ne duam vetėm mbashtejetn e tyre tė plotė pėr pavarėsin e Kosovės, nė bashkėpunim edhe me Kryeministrin e Maqedonisė Nikolla Gruevski, tė mos pėrsėriten mė gjėra tė kėtilla. Ne kemi lidhje tė mira institucioanle tė mira me ēdo parti politike atje.

 

B S : Disa analisite ka pranuar se njohja e pavarėsisė sė Kosovės nė mėnyrė tė njėanshme mund tė krijojė mė shumė probleme se sa t“i zgjidhė ato? Cili ėshtė mendimi juaj?

 

Hashim Thaqi :  Pavarėsia e Kosovės, nuk vjen me njofjen e njėanėshme, por ajo vjen me njofjen e tė gjithėve. Duke i besuar shuėm Shteteve tė Bashkauara tė Amerikės dhe Bashkimit Europian dhe NATO-s. Ne kemi marrėdhėnie tė shkėlqyera me SHBA-sė,. Populli shqiptar i Kosovės, populli shqiptar ngado qė ėshtė ka dėshmuar se ėshtė populli mė pro amerikan nė botė. Kjo ėshtė njė vler e madhe e cila ne si shqiptarė na bėnė krenar dhe na obligon qė t'a ruajm dhe t'a kultivojmė kėtė thesar tė ēmuar e cila ėshtė busulla e marrėdhėnieve tona mes dy popujve. Ēka edhe populli amerikan e qeveria e saj janė tė bindur se nuk kanė mik mė tė madh se Shqiptarėt nė Europė. Ne kemi vrejtur se edhe amerikanėt e respektojnė kėtė vullnet tė shqiptarėve , duke na njoftur edhe si partnerėt mė tė besueshem.

 

B S : Zoti Thaqi a kishit ndonjė mesazh dhe kėtė do t'ua pėrcillinit bashkėatdhetarėve tanė nėpėrmjet kėsaj interviste ? 

 

Hashim Thaqi : Kėrkojė, nga shqiptarėt e Amerikės, bashkėkombasit tanė , punė , pėrkushtim dhe larg dallimeve dhe pėrēarjeve me tendnca partiake e tė tjera.U bėjė thirrje dhe i ftojė tė gjithė shqiptarėt e Amerikės tė cilėt janė tė suksesėshėm nė fushėn e biznesit , ejani e invstoni nė Kosovė. Ne ju ju krijomė kushte dhe rrethan shumė tė favorėshme pėr tė invistuar dhe siguruar bizneset tuaja. Duke ju garantuar dhe favorizuar ju si bashkėatdhetar me lehtėsira nė kuadrin ligjorė pėr thithjen e bizneseve tuaja nė Kosovė. Si njė Kryeministir i ardhėshėm e Kosovės, disaporės shqiptare nė perendim i sigurojė dhe i grantojė edhe njė herė lehtėsira maksimale nė kudėr tė dispozitave legale qė janė duke u hartuar pėr kėtė qėllim.

 

B S : Zoti Thaqi ju falemdnerit pėr intervistėn. Me lejoni t'ju urojė suksese dhe gėzuar festat e Fundvitit!

 

Hashim Thaqi : Ishte me tė vėrtet kėnaqėsi pėr mua - ju urojė gėzuar festat e Fundivitit dhe suksese ! Shumė tė falemnderit !

                                                                             /Bisedoje BEQIR SINA / postuar pėr ereniku.net / Wed, 19 Dec 2007 10:52:20 EST /


Beqir Sina
New York 14 dhjetor 2007
Inteviste eskluzive me ambasadorin amerikan Frank Wisner Jr.

BIG APPLE - NEW YORK CITY : Ne nje interviste ekskluzive dhėnė bashkėpunėtorit tonė B.Sina, i derguari amerikan ne Treshen Nderkombetare Ambasadori Frank Uizner Jr. tha se u shqyrtua ēdo alternative e aresyeshme dhe mes paleve, dhe se deri tani nuk ka asnje marreveshje. Zoti Wizner, bisedoi me ne fund te nje takimi me komunitetitin shqiptare ne restorantin Lumi, prone e nje biznesmeneje kosovare ne Nju Jork. Ai e bere kete bised ne nje kohe kur veēse nje dite kishte ngelur  para se raporti i Treshes t'i dorzohej Sekretarit te Pergjitheshem te Kombeve te Bashkuara zotit Ban-Kim Mun, dhe te hynte ne debat ne Keshillin e Sigurimit te OKB-es. Ai kur fliste me ne, e pati biseden ne cilesin e anetarit amerikan te Treshes, status ky qe nuk dihet ende se sa do t'a mbajne te tre anetaret e Treshes, tani qe bisedimet perfuduan dhe raporti eshte futur per diskutim ne KS.
 
     Ne menyre te terthort, me sa kuptuam ne nuk dihet ende, se cili do te jete statusi i tyre, tani ne kete ēeshtje. Ai thote se hapi tjeter do te jene diskutimet ne Keshillin e Sigurimit dhe nje periudhe gjate se ciles qeverite e vendeve sovrane do te reflektojne per kete ēeshtje. Plani Ahtisari, tha ambasadori, nuk ka qene per asnje moment jashte tryezes gjate periudhes se negociatave, dhe eshte pa as me te vogelin dyshim, zgjidhja e veteme e ketij problemi dhe me e mira. Ndersa, pranoje se te gjithe qe ne po punojme per ate qe deklaroje Presidenti Bush kur ishte per vizite ne Tirane, ne 10 qershor 2007, dhe ku prej atje ai deklaroje se " Jo me shtyrje te statusit te Kosoves", "Ka ardhur koha per pavaresi".E pikershite ndoshta eshte ai moment, tani qe kane mbaruar bisedimet, dhe per ēeshtja e Kosoves, duhet te marri fund sipas planit te Ahtisarit qe eshte per pavaresine e Kosoves.

Beqir Sina : Si i vlersoni ju keto takime ne komunitet, dhe ēfare rendesie kane keto per ju dhe per shqiptaret ?

    Ambasadori Frank Uizner Jr.: eshte e rendesishme qe komuniteti Shqiptar, t'a kuptoj mire qe ne kemi punuar, per shume kohe t'a realizojme statusin final per Kosoven. Ne tani jemi ne fund te nje marrveshje te gjate qe ka per te vazhduar per shume vjet. Kjo ka ne thellb Planin e Ahtisarit.Ēfardolloj bisedimesh absolutisht kane mbaruar dhe ka ardhur koha per zgjidhjen tani. eshte e rendesishme qe Amerika, Evropa, dhe komuniteti nderkombetar, tani te punojne bashke dhe qe zgjidhja te vije sa me shpejte.
BS : A mund te na na thoni se ēfare thuhet ne ne raportin qe ju i dorezuat Sekretarit te Pergjithshem te Kombeve te Bashkuara Ban Ki-Moon?
 
Ambasadori Frank Uizner Jr.: Aty thuhet se ne raportin tone, ne punuam intensivisht per 120 dite, duke shqyrtuar ēdo zgjidhje te mundshme dhe se ishte e pamundur te gjendeshin pika takimi mes Beogradit dhe Prishtines. Megjithese ne siē shprehemi ne raport "ēdo gje eshte konsumuar dhe nuk ka ngelur vend me per te gjetur "ndonje shteg" i cili, edhe mund te krijonte shpresen se u hap nje rruge, per bisedime te tjera". Ne patem nje bashkepunim jashtezakonisht te mire nga te dyja palet, duke pranuar edhe veshtersit qe hasem gjate rruges 120 ditore. Te dyja palet paraqiten ne tryeze pozicionet e tyre dhe degjuan idete tona, por fatkeqesisht nuk pati pika bashkimi. Njekohesisht te dyja palet pranuan idene tone se dhuna dhe kercenimet duhen shmangur jo vetem gjate negociatave, por edhe tani qe ato kane mbaruar dhe ne shpresojme shume qe keto premtime te respektohen.
 
BS: At'here zoti Ambasdore, ēfare patet te perbashketa ne Treshen, me koleget per arritjen e zgjedhjes ?
 
Ambasadori Frank Uizner Jr.: Nuk do ta thoja kurre, se sot, kjo do te jete fundi i dites, perkatesisht fundi i nje vendimi. Por, fillimi i asaj ku do te shihen edhe gjerat e perbashketa. Une dote theksoja ate ēka ka pasqyruar palet gjate kesaj periudhe, pra te dyja palet jane te vetedijshme se paqja ne rajon eshte shume e rendesishme. Serbia nuk do te mund te zhvillohet pa nje zgjidhje afatgjate te marredhenieve me Kosoven, nese synon te hyje ne Evrope si shtet stabil i Ballkanit dhe si pale qe kerkon stabilitet. Ne anen tjeter Prishtina, eshte e vetedijshme se ēfaredo qe te ndodhe Serbia eshte fqinje i mire. Dhe keshtu duhet te konsiderohet. Duhet te punohet mire me pakicat serbe ne Kosove. duhet te bashkejetohet me t'a ne Kosove, te tregetohet me Serbin, te levizin njerezit lireshem dhe te sigurt, si zhvillohet infrastruktura, bashkepunimet kulturore, te ndertohet baza per mirebesim , ku raportet e mira mes shqiptareve dhe serbeve te Kosoves, eventualisht te zene nje vend te rendesishem!
 
BS: Ju deklaruat ne Sofie, se ne(SHBA) pas mbylljes se ketyre bisedimeve do te marrin nje vendim politik, nese edhe Keshilli i Sigurimit, nuk e voton raportin tuaj - Cili sipas jush eshte ky vendim qe mund te marre SHBA-es?
 
Ambasadori Frank Uizner Jr.: Une besoj se ne kemi shqyrtuar ēdo alternative dhe ēdo rezultat te arsyeshem. Nuk ka marreveshje mes paleve, keshtuqe une personalisht mund te arrij ne perfundimin e vetem se nuk mbetet me asgje per t’u bere persa i takon nje zgjidhjeje permes negociatash, sepse palet thjesht nuk jane te gatshme te bien dakord per ndonje zgjidhje te mundshme.
 
BS : Ēfare kerkoni ju prej udheheqesve te Shqiperise, Kosoves, atyre ne Maqedoni, Mal te Zi, e Kosoven Lindore, per te ruajtur paqen dhe qetesine derisa Keshilli i Sigurimit i Kombeve te Bashkuara te jete gati te votoje per planin e pavaresise ?
 
Ambasadori Frank Uizner Jr.: eshte e qarte se ēdo deklarate, dhe qendrim duhet te behet me konsultime me komunitetin nderkombetar. Do duhen disa jave per te marre nje vendim te perbashket me komunitetin nderkombetar per Kosoven, ndaj duhet durim. Une mendoje se kjo qe perfundoje, do t'i duhen edhe disa muaj per te marre ndonje vendim. Ne kemi punuar per shume kohe per te zgjidhur problemin e Kosoves. Te gjitha llojet e bisedimeve tashme dihet se kane mbaruar, pa ndonje vendim . Dhe tani eshte koha qe Bashkimi Evropjane, Amerika, dhe komuniteti nderkombetar, te marrin vendim. Vetem nje vendim ka kuptim, ate qe do te vendosin shumica e vendeve, qe do t'a njohen pavaresisne. Prandaj duhet qe ruhet paqja dhe siguria, deri sa kjo rruge te dale ne krye.
 
BS: Pse po i besoni ju dhe Qeveria juaj kaq shume Palnit Ahtissari ?
 
Ambasadori Frank Uizner Jr.: Plani I Ahtisarit, eshte nje plan per nje Kosove te drejte dhe te lire. Ky plan eshte aprovuar nga qeveria Kosovare, dhe shihet nga komuniteti nderkombetar si zgjidhja me optimale. Eshte e rendishme qe ēeshtja tani te shkoje njeher tek Sekretari i Pergjitheshem, Ban-Kin Mun, dhe me pase ne Keshillin e Sigurimit, te vendoset per raportin. Por, nuk mbaron ēeshtja ketu. eshte e rendsishme qe Kosova te behet e pavarur, eshte e rendishme qe te marri fund kjo pune shume shpejt, dhe SHBA-es, tani qe kane mbaruar edhe bisedimet dhe raporti, eshte dorzuar per diskutim ne Keshillin e Sigurimit, beson se eshte me shume rendesi te ndiqet Plani i Ahtisarit. Une gjithmon kame deklaruar se SHBA-es, perkrahen Planin e Ahtisarit, sepse ky eshte i vetmi plan per zgjidhje. Dhe une une mendoje se perfundimisht, kjo do ndodhe, dhe shume shpejt. Une jame i kenaqur sepse Amerika ka ndenjur shume afer popullit Kosovar, dhe e kemi bere te qarte se e ardhmja e Kosoves duhet te jet nje zgjidhje e drejt, pavaresis, si nje vend i lire, si nje vend i pavarur.
 
BS: A mendoni ju eshte ky ai momenti qe deklaroje presidenti Bush ne Tirane, kur tha se "" Jo me shtyrje te statusit te Kosoves", "Ka ardhur koha per pavaresi". Pra pyetja ime zoti ambasdor eshte a mos eshte valle kjo ajo koha qe deklaroje presidenti ne Tirane.
 
Ambasadori Frank Uizner Jr.: Une mendoje, se te gjithe qe ne po punojme per ate qe deklaroje Presidenti Bush kur ishte per vizite ne Tirane, dhe prej atje ai deklaroje se " Jo me shtyrje te statusit te Kosoves", "Ka ardhur koha per pavaresi".E pikershiteeshte ai moment, tani qe kane mbaruar bisedimet, dhe per ēeshtja e Kosoves duhet te marri fund sipas planit te Ahtisarit qe eshte per pavaresine e Kosoves.
 
BS: A mund te jete kjo hera e fundit qe takoheni me kete komunitet per kete ēeshtje ?
Ambasadori Frank Uizner Jr.: Do t'a deshiroja me gjithe zemer kete qe thoni ju ! eshte shume e veshtire te jap nje pergjigje te tille. Por shpresoje dhe lutem qe ashtu qofte qe kjo ndoshta edhe eshte hera e fundit. Si anetar i Treshes, dhe perfaqesuesi i SHBA-es, per kete ēeshtje, une e kuptoj, dhe ne gjithashtu jemi te vetedijshem se duhet te ngutemi qe te japim deklerata para se raporti te diskutohet nga Sekretari i Pergjitheshem dhe Keshilli i Sigurimit te OKB-es.

BS: Zoti Ambasador iu faleminderit !

Ambasadori Frank Uizner Jr.: Gjithashtu edhe ju Faleminderit !
                                                                                                
/Bisedoje - BEQIR SINA / postuar pėr: ereniku.net  / Fri Dec 14 09:15:41 2007/

Mėrgata shqiptare nė SHBA-ė s,  ka luajtur njė rol vendimtarė pėr pavarėsinė e Kosovės

BEQIR SINA, Nju Jork

09/10 dhjetor, 2007

 

Dom Lush Gjergji : Nuk mundet tė jemi njė popull i vogėl - i cili ka vlera dhe virtyte tė mėdha!

 

 BENSONHURST - BROOKLYN NY :  Kėtė javė pėr tė marrė pjesė nė festimin e 28 - Nėntorit, Ditės sė Flamurit, 95 - vjetorit tė Shpalljes sė Pavarėsisė sė Shqipėrisė, dhe lutjes ndėrfetare organizuar nga Katedralja San Patrick nė Nju Jork, ku edhe u krye njė lutje ndėrfetare  kushtuar pavarėsisė sė Kosovės, ishte i ftuar edhe Don Lush Gjergji. Me kėtė rast, ai i dha njė intervistė eskluzive pėr ERENIKU-n nėprėrmes tė bashkėpunėtorit tonė Beqir SINA. 

 

Dom Lush Gjergji    Dom Lush Gjergj, prift katolik, Administrator Apostolikė i Prezerenit,, ėshtė doktor i shkencės sė psikologjisė, ku nė Romė mė 1975 ka mbrojtur doktoraturėn me temė “Gruaja shqiptare”. Veē kėsaj ai ka mbaruar tre fakultete, atė tė teologjisė, filozofisė dhe sociologjisė. Ka botuar 54 vepra dhe sė shpejti pritet dhe vepra e tij e 55-tė. Ka qenė shumė i afėrt me Nėnėn Terezėn, pėr jetėn dhe veprimtarinė e saj ka botuar 13 vepra tė pėrkthyera nė 35 gjuhė tė botės. Ėshtė themelues i Shoqatės Bamirėse “Nėna Terezė”, mė 10 maj 1990. Gjatė kėtyre dy dekadave e begatoi mjaft krijimtarinė kulturore dhe fetare. Ai u gjend, gjithmonė atje ku e kėrkoi vullneti njerėzor, pėr paqe, afrim dhe unitet kombėtar.

 

BSina:   Sapo morėt pjesė nė njė lutje ndėrfetare, dhe po kremtoni e ditėn e Flamurit, nė mesin e bashkėatdhetarėve tanė nė Amerikė , si ndiheni ?

 

   Ndėrsa, kremtojmė 95 - Vjetorin e pavarėsisė sė Shqipėrisė, mendojmė e punojmė pėr pavarėsinė e plotė tė Kosovės, e mbi tė gjithė tė mbarė popullit shqiptarė.Qė tė jemi nė rradhė tė parė tė lirė, nga ajo ēka ėshtė e keqja , urrejtija , nga ē'kajanė ndarjet e pėrēarjet pėr tė krijuar njė jetė tė vėrtet me vėllazėri gjithė shqiptare. Pėr tė pėrkrahur tė mirėn dhe pėr tė ndihmuar qė t'a gjejmė vetėveten nė rradhėn e popujve tė Evropės nė traditėn e kulturėn tonė mijė- vjeēare, e cila na dallon edhe nga popujt e tjerė. Pėrpos kėsaj ėshtė dhe 10 - vjetori i kalimit nė amėshim tė Nėnės Tereze, ambasadores sonė tė paqes, tė mirėsisė, tė dashurisė dhe tė vuajtjes. E cila, na dėshmojė edhe njė herė, se me vlerėn e virtytet kemi se si t'i paraqitemi botės , se jemi vetvetja dhe nė se dimė t'a ēmojmė, t'a nderojmė, e t'a duam njėri tjetrin. Prandaj festa e sotėme, ėshtė njė kėnaqėsi, e cila u kurorėzua edhe me lutjen ndėrfetare qė ishte nė katedralen San Patrik, rast i rrall, e historik, dhe i bukur pėr t' paraqitur para Zotit, por edhe para botės, perendimore, se kush kemi qėnė dhe se kush jemi dhe kush duhet e mund tė jemi.

 

 BSina:   Si e pėrjetuat ju kėtė lutje ndėrfetare,? Nė Katedralen mė tė mėdhe nė SHBA-s, ku mori pjesė edhe vet Kardinali i kėsaj Katedrale, ekselenca e Tij Eduard Egan.

 

  D. L. Gjergji :    Ishte, njė takim, njė afrim, njė bashkim me Zotin. Dhe me njėritjetrin. Dhe vetėm nė kėtė mėnyrė, besojė, se tė takuar tė afruar dhe tė bashkuar me Zotin dhe njėri tjetėrin, mund t' pėrballojmė edhe tė gjitha sfidat. Dhe mund t'ia dalim pėr tė dėshmuar se vėrtet nė shpirtin dhe nė zėmėrėn tonė, burojnė vlerat gjithė shqiptare , dhe vlerat universale tė njėrėzimit.

 

 BSina:   A ėshtė kjo lutje ndėrfetare - provė e madhe, ndaj asaj qė i ndjeri Papa Vojtila patė thėnė se "Shqiptarėt, janė shembull nė botė, i bashkėjetesės, tolerancės fetare nė botė"?

 

   D. L. Gjergji :   Gjithėsesi ! Bota, e ka zbuluar kėtė kahmoti. Dhe ne duhet tė jemi tė vetė dijėshėm se me cilat vlera dhe virtyte tė paraqitemi pėrpara botės.Pėr tė dhėnė njė shembull tė mirė. Pasi qė ne jemi njė popull i vogėl , po me vlera tė mėdha. Po e pėrkujtojė edhe njė herė thėnjen e kardinalit hungarez Paskaj, i cili para Nėnės Tereze, dhe para meje, patė thėnė; kur u hap shtėpija e parė e tė varfėrfėrve nė Budapest, ;"Nuk mund tė jetė njė popull i vogėl - ai i cili i jep botės njė Nėnė tė Madhe - si Nėna Tereze". Pra edhe ne mund tė themi se nuk mundet tė jemi njė popull i vogėl - i cili ka vlera dhe virtyte tė mėdha, siē jemi ne shqiptarėt.

 

 BSina:  Cilat ishin pikat e pėrbashkėta gjatė lutjes ndėrfetare ?

 

     D. L. Gjergji :    Ju e patė edhe vetė. Tė tre besimet fetare, u lutėn pėr njė qėllim tė vetėm. Atė tė bekimit tė ditės sė Flamurit, 28 Nėntorin 1912, Shpalljen e Pavarėsisė sė Shqipėrisė dhe lutjen pėr pavarėsinė e Kosovės. Ju patė sesi kardinali Eduard Egan, i dėnojė krimet e komunizmit nė Shqipėri, dhe lavdėrojė besmin e madh tė popullit shqiptarė, tek Zoti. Ai tha se shqiptarėt vuajtėn shumė nėn rregjimin komunistė, por ja qė njė ditė ata janė tė lirė dhe tė pavarur vetėm se nė shprit besuan tek Zoti. Njėherėshit, pikė e veēantė gjatė kėtyre lutjeve, ishte ajo sesi populli shqiptarė gjatė luftės sė dytė botėrore, u bė shpėtimtari i qindra familjeve hebrenje - gjatė Luftės sė Dytė Botėrore, ēka e ceku dhe vetė Raba i Sinagogės,"Emeritus Temple Israel" New Rochell - Nju Jork,Rabbi Amiel Wohl.

 

 BSina:     Cilat janė pėrshtypjet Tuaja nga kontaktet me lider tė njohur fetar nė SHBA-ės, dhe personalitete amerikanė gjatė vizitave qė po i bėni SHBA-ės ?

 

    D. L. Gjergji :    Ne, kemi pasur rastin tė shkėmbejm gjatė kėtyre ditėve nė disa biseda, mendime shumė tė rėndėsishme, pėr pavarėsinė e Kosovės e ēėshtje tė tjera fetare e kombėtare. Kėto biseda janė  nė vazhdėn e atyre qė unė, e ne kemi bėrė edhe gjatė sherbesave tona fetare nė Kosovė. E rėndėsishme ėshtė se kudo kemi qėnė tė mirėpritėshėm. Pėrgjithėsisht, bisedimet tona kanė qenė shumė tė ngrohta e vėllaznore, me liderit fetar e politik tė komunitetiti. Kėto janė momentet  mė tė rėndėsishme, pėr Kosovėn, pėrkatėsisht tash, qė ėshtė nė njė moment kur Kosova ėshtė ecur me shpejtėsi drejt statusit tė Pavarėsisė. Edhe, megjithėse kjo tani duket sikur ėshtė vonuar pėr disa kohė sa qė Sėrbia dhe aleatja e saj Rusia po e kundėrshtojnė. Por, me mbėshtetjen dhe pėrkrahjen qė kemi ne nga Amerika, pavarėsia e Kosovės do tė vijė shumė shpejt. Jeta dhe vepra jonė  flet gjithėnjė, se ne jemi nė shėrbim tė fesė, ēeshtjes sė Kosovės dhe ēeshtjes sonė kombėtare.

 

 BSina:  Cilat janė marrdhėnjet ndėrfetare nė Kosovė ?

 

   D. L. Gjergji : Janė shumė tė mira! Janė shembull jo vetėm i shqiptarėve, por edhe pėr tė tjerėt. Pėr tė dėshmuar se krishtėrimi dhe islamizimi - jo vetėm mund tė bashkėjetojnė , por mund dhe duhet tė bashkėpunojnė . Sepse, jemi vėllezėr dhe bijėt e bijat e tė njėjtit gjak, e tė njėjtit Zot. Kemi njė traditė e kulturė me shekuj tė pėrbashkėt. XV-XVI,XVII shekuj para se tė ndodhte islamizimi, kohė qė jemi tė ndarė por jo tė pėrēarė. Kjo, ėshtė ajo qė na lidhė me Zotin dhe na lidhė edhe mė shumė me njėritjetėrin. Dhe feja e mirėfillėt nuk ėshtė vetėm marrdhėnie me Zotin, por nėpėrmjet kėtyre marrėdhėnieve me Zotin ne ndėrtojmė edhe marrėdhėnie ndėr njerėzore tė shkėlqyera, nė Kosovė.

 

BS: A ėshtė paraparė qė edhe nė Kosovė tė Zhvillohet ndonjė lutje ndėrfetare si kjo qė u mbajt javėn e kaluar nė Nju Jork, Katedralen Shėn Patrik ?

 

  D. L. Gjergji :    Der mė tash nuk kemi pasur. Por, mendojė qė do tė ishte mirė, qė tė organizohemi me njė lutje ndėrfetare pėr Kosovėn tonė  edhe mė gjėrė pėr paqe dhe bashkėjetes, harmoni e tolerancė tė pėrbashkėt. Duke bėrė me kėtė rast edhe njė pajtim tė popujve, sepse e dimė qė liderit fetar duhet tė jenė ata qė i paraprijnė, takimit, afrimit, bashkimit me popujve dhe tė feve. Dhe dėshmia qė u dha nė Katedralen e Nju Jorkut, Shėn Patrikut, pėr mua ishte njė dėshmi e mirė dhe e fuqishme. Edhe pse unė kamė marrė pjesė, nė takimet e ndryshme . Kam marrė pjesė edhe nė takimin e parė qė e organizojė dhe e ftojė Papa Gjon Pali i II-tė, papa i pavdekėshėm, nė Assisi, Itali, nė vitin 1986. Athere kur i ftojė tė gjithė krekėr nga mbarė bota, tė feve tė ndryshme monotoiste, por edhe tė gjithė fet e tjera, dhe u bė njė takim i mrekullueshem nė Bazilikėn e Shėn Franit. I cili, ka qėnė njė ndėr njėrėzit dhe shejtėrit qė ka dhėnė njė kontribut tė jashtėzakonėshėm pėr dialogun ndėrfetar nė botėn mbarė. E sidmos, nė sitlin e jetėn sė veprės Nėnė Tereze, do tė ishte mė se e logjikėshme edhe nė Kosovė, pėr tė treguar se ne jemi bijat e bijėt e e saj shpirtėror.

 

BS:   Thuhet se keni nė dorė dorėshkrimin e veprės se 55-tė. A mund tė thoni cili ėshtė ky libėr ?

 

 D. L. Gjergji :   Vepra, e cila kam nė dorė tash,po ashtu siē thoni ju ėshtė e 55-ta, Mendojė, se do tė ia jap titullin edhe pse ende nuk e kam caktuar , dhe meqėnse ju ma nxorrėt kėtė "sekret", do tė jetė libri me titull "Tė ftuar dhe Tė Dėrguar". Qė do tė thotė se njeriu, ka njė jetė personale qė ėshtė ftesa nė jet, ftesa nė fe, ftesa nė dashuri, ftesa nė familje , ftesa nė veprimtari. Dhe dėrgimi, qė do tė thotė se njeriu pos aspektit personal - ka edhe aspektin familjar, aspektin shoqėror, aspektin kulturor, aspektin kombėtar, aspektin fetar.Ēdo njeri e ka jetėn e vet nė kėto dy binare ;" I Ftuar prej dikutj, pėr diēka - dhe i Dėrguar pėrj dikujt diēka. Ky libėr do tė jetė njė aspekt, ose njė analizė, tė cilėn me vite tė tėra e kam nė dorėshkrim dhe tash jam kah pėrfundimi.

 

 BS:   E kuptoj se ēdo vepėr e njė shkrimtari, ėshtė si mė thėnė "pėllėmba me gishtata e dorės" dhe nuk mund tė dallosh se cili prej tyre ėshtė mė i nevojėshmi. Por, pėr ju cili libėr ėshtė me i dashuri dhe pse ?

 

D. L. Gjergji :    Pėr pos dizertacionit, :"Roli i femrės shqiptare nė familje e nė Shoqėri" e cila ėshtė hear e parė qė njė autor shqiptar, mundohet tė paktėn me njė mėnyrė shkencore dhe tė trajtojė nė njė mėnyrė shkencore, veprat qė dallohen - ato janė 13 vepra tė kushtuara Nėnės Tereze dhe sisdomos, "Nėna e dashurisė", e cila, u botua diku aty tek 15- gjuhė tė huaja, dhe arriti vetėm nė Europė, nė njė tirazh diku deri nė 5 milion kopje. Pa marrė parasyshė botėn tjetėr, atė tė shitjes nė kontinetin Amerikan, Azi dhe Australi e Afrikė. Kjo, nuk ėshtė merit vetėm e imja. Ajo ėshtė e Nėnės Tereze, e cila mė "ushqeu" me materialin, qė tė shkruaj e tė frymėzohem. Ajo thoshte se "Unė jam lapsi i Zotit, dhe ai shkrojti nėpėr jetės sime, pėr mua".

 

     Dhe unė do tė thoja; se "Unė jamė lapsi Nėnės Terezes" - dhe ajo ēka ka bėrė njė vepėr tė madhe unė u mundova t'a zbėrthej nė tre shtresa. Nė shtresė e saj, Gonxhe Bojaxhiu, Jeta Familjare, Jeta Rinore.18 vitet e saj si motėr e Loretos, pastaj vitet si misionare e dashurisė. Megjithatė, si njė ndėr veprat kryesore, qė e ēmojė edhe Papa i ndjer John Pali i II-tė, qė e kėrkojė tė botohej edhe ė gjuhėn polake, dhe nė vitin 2000 ai nė praninė e 10 delegacione tė ndryshme nga bota, ua dhurojė nė Vatikan, ishky libėr qė e sipėrcitova.. Mendojeni se ēfarė ndodhte, unė mendoja se isha nė ėndėrr, kur Papa njė ndėr personalitete mė tė njohuara tė botės, shpėrndan njė libėr kushtuar njė murgeshe shqiptare katolike - Nėnės Terezes, me nė autor po njė prift katolik shqiptar, i cili isha unė vetė.

 

BS:   Dom Lush Gjergji, si njeriu i Nėnė Terezes, do tė kisha shumė dėshirė tė merrja njė pėrgjigje nga Ju, sesi i vlersoni tendencat qė kanė ndodhur nga sllavo-maqedonasit pėr pėrvjedhjen e figurės sė Nėnė Terezes  

 

    D. L. Gjergji :  Kėtė, e quaj njė ēėshtje tė tejkaluar. Sepse, sado qė ata u munduan nuk mundėn tė arrijnė atė ēka edhe e kishin qėllimin e tyre. Bota, thotė se Nėnė Tereza ėshtė , "pasporta" e indetitetit tė shqiptarėve. Megjithse, ata kanė lakmi t'a ken njė Nėnė Tereze, ajo e definojė vetveten , sidomos nė ditėn e shpėrblimit mė 10 dhjetor tė vitit 1979, para 1200 gazetarve, kur ma tha mė sė pari nė gjuhėn shqipe, pastaj edhe nė gjuhėn anglisht , "Unė, e kamė nė zėmėr popullin tim shqiptar- Lus Zotin qė paqja dhe dashuria e Tij tė vi nė zemėrat tona dhe nė zėmėrat e botės mbarė. Luetni Zotin pėr mua dhe fukarejtė e mij! Zoti u bekoftė!" Nėna Tereze, Unė, ia ktheva pėrsėri duke i thėnė, a mund tė mė ndihmosh edhe diēka, nėshkruajni Bojaxhiu.

 

      Se e kisha parasysh, qė edhe mund tė ketė spekulime, dhe fatėbarėdhėsit ajo kurr nuk e ka nėshkruar me mbiemėr se ashtu ėshtė tradita kishtare. E nėshkroi, edhe sot, e kėsaj dite e kam si njė ndėr kujtimet dhe nėnshkrimet mė ė bukura tė jetės sime. Prandaj, kjo ėshtė njė ēėshtje e tjekaluar... Desha t'a pėrfundojė me diēka. Bota 10 dhjetorin e caktojė si pėrfundimin e bisedimeve rreth ēėshtjės sė statusit final tė Kosovės. Kjo ditė ėshtė dita, e shpėrblimit tė Nėnės Tereze; me ēmimin "Nobel pėr Paqe" nė vitin 1979. Ndoshat ndėrkombėtaret nuk janė kujtuar, por unė do tė thoja se fuqia e Zotit e ka caktuar kėtė datė. Duke i lidhur gjithēka me 10 - tėn. 10 vjetorin e kalimit e Nėnės Tereze nė amėshim, nė ditėn kur ajo mori shpėrblimin - dhėntė Zoti qė Kosova tė fitojė edhe Pavarėsinė e saj.

 

BS:   Ku mendoni se qėndron merita dhe atributi qė ka dispora shqiptare nė Amerikė, pėr pavarėsinė e Kosovės ?

 

   D. L. Gjergji :    Mėrgata jonė kėtu - SHBA-ės, e ka luajtur njė rol vendimtarė do tė thoja si nė kohėn e mė hereshme e sidomos me Kosovėn tonė. Dhe ne duhet t'i jemi mirėnjohės dhe t'a faleminderojmė Zotin , Amerikėn dhe Bashkėsin Europiane , e sidomos mėrgatėn shqiptare nė SHBA-ės. E cila, nuk kursej as mundin e as punėn, nė "flijimin" e finanacve tė tyre personale, dhe ēdo gjė tjetėr ēka kjo mėrgat ka bėrė deri tani, pėr tė dėshmuar tė vėrtetėn. Ne nuk dėshirojmė qė tė kemi aleat, qė tė na pėrkrahin pėr keq. Por jemi tė bindur; se jemi nė rrugė  tė mirė, jemi nė rrugė tė drejtė dhe tė vėrtetė, rrugėn e Zotit. Dhe jo rastėsisht lufta e parė humanitare, ndodhi pikėrsiht me Kosovėn tonė, e fillojė prej kėtu ku jeni ju, sepse Kosova me ju nė Amerikė, u bė ndėrgjegjėja e mbarė kombit tonė dhe e mbarė njėrėzimit. Kjo ėshtė meritė e tė gjithė shqiptarėve, veēanėrishtė e mėrgatės shqiptare nė SHBA-ės.

 

   BS:   Dom Lush Gjergji, ishte me tė vėrtet njė kėnaqėsi pėr mua kjo bisedė. Zoti ju bekoft ju dhe gjithė popullin shqiptarė. Shumė tė faleminderit !

 

  D. L. Gjergji :  Gjithashtu, ju faleminderojė pėr tė gjitha qė jepni mundėsi dhe qė bėni njė shėrbim qė populli i ynė tė ketė nė dorė , jo vetėm diēka qė lexon, por edhe diēka qė e ffisnikėron e bujaron mėndjen e zėmėren. Qofshi me nder ! Zoti u bekoftė !<br>

// postuar për ereniku.net/Sun, December 9, 2007 8:58 am//


Wisner

Perfaqesuesi amerikan ne Treshen nderkombetare per Kosoven, ambasadori Frank Visner, u takua me udheheqes dhe veprimtare, e aktiviste te dalluar te komunitetit, ne restorantin Lumi ne Nju Jork

BEQIR SINA, Nju Jork
12 tetor 2007

Frank G. Wisner, Jr, tregon se Ushingtoni synon qe kjo pune te behet si duhet dhe t'i delet ne krye


 Lexington Avenue - 70th Street NYC:   Perfaqesuesi amerikan ne Treshen nderkombetare per Kosoven, ambasadori Frank Visner, ne nje takim me disa udheheqes dhe veprimtare, disa aktiviste te dalluar te komunitetit, ne restorantin Lumi, te pronares kosovare Lumi Hadri, zhvilloje takimin rutine, ne prage te takimit te ardheshem te Treshes, te kryesuar nga tre perfaqesuesit qe veprojne ne emer te Grupit te Kontaktit: Wolfgang Ischinger  perfaqesuesi Bashkimit Europian, Aleksander Botsan-Harēenko  perfaqesuesi  Rusise dhe i derguari i posaēem SHBA-ve, per ēeshtjen e Kosoves qe eshte vete ambasadori Frank G.Visner, Jr..

 

    Ne grupin e perfaqesuesve shqiptare, benin pjese kryetari i Federates PanShqiptare te Amerikes Vatra, z Agim Karagjozi, nje doktor mjaft i njohur nga Kosova, Dr Avdyl Krasniqi, kryetar i Bordit te Perkohshm Ekzekutiv te Qendres Klinike Universitare te Kosoves, Musli Mulosmani, Harry Bajraktari, Richard Lukaj, Sejdi Hysenaj, Lumi Hadri, Patrik Devine, Elmi Berisha, Ruastem Geci,  Florim Krasniqi, Burim Krasniqi e Bajram Kabashi.

 

    Perfaqesuesit e komunitetit shqiptare, me te derguarin e posaēem te SHBA-ve per ēeshtjen e Kosoves, ambasadorin Frank Visner, ashtu siē eshte bere zakon ne kete mjedis edhe ne takimet e meperparshme  mbajten nje bisede te drejtperdrejte, shtruan pyetje, si dhe ngriten shqetesimet e tyre, duke kerkuar jo vetem pergjigjet, per ato ēka pyeten, por, edhe qe tu mundesohej - qe shqetesimet e tyre te merreshin ne konsiderat, dhe ato t'i percilleshin nga mysafiri i lart amerikan, edhe adiministrates Bush. Gjate bisedes u fole me shume, per pikat kyēe lidhur me te ardhmen e Kosoves. Perfaqesuesit e komunitetit shqiptare  kembengulen duke thene  se pavaresia, eshte e panegociueshme,dhe e vetmja zgjidhje ne te mire te Kosoves, dhe gjithe rajonit. 

 

   Ambasadori Visner, sugjeroje se sipas tij ēdo gje gjate ketyre bisedimeve shtese ka shkuar ne favor te shqiptareve. Por, pranoje se ēeshtja eshte shume e veshtire. Duhet te vihet pa tjeter ne jete "Plani i Ahtisarit" duke hedhur poshte rezoluten 12-44 te OKB-es, e cila eshte pengese jashtezakonisht e madhe per zgjidhjen e kesaj ēeshtje.I derguari i posaēem te SHBA-ve per ēeshtjen e Kosoves, ambasadori Frank Visner, tha gjate bisedes se puna e tij eshte qe te shohe nese ka fushe te perbashket ndermjet Ekipit te Unitetit nga ana e Shqipetareve Kosovare, dhe anes se Serbeve, me qeverine Serbe. Lidhur me pyetjen se a duhet nje "Dajton per Kosoven" deklaruar nga Wolfgang Ischinger  perfaqesuesi Bashkimit Europian, ambasadori Visner tha , se pergjigjeja e kesaj pyetje duhej marre nga ai vete qe ka deklaruar. E ndersa, ai (Visner) deklaroi se eshte kundra nje takimi si ai per Bosnjen tip "Dajttoni".

 

   Ai duke folur me gazetaret shqiptaro - amerikan tha se :"Ne kemi pune per te bere, dhe kemi pune per ta perfunduar. Kjo pune do te perfundoje me 10 dhjetor, ka shtuar Uizner. Me 10 dhjetor, sekretari i pergjithshem do t'i marre keto ēeshtje e do te diskutoje dhe duhet te vendose se cila eshte me e mira per te ardhmen, dhe si t'i arrijne ato synime. Ndersa, sa i perket SHBA-ve, ne duam nje zgjidhje te shpejte, sa me te shepjte qe mund te arrihet, askush nuk cakton data, tash apo me vone, por gjeja me e rendesishme eshte qe te njohim se status kuoja nuk eshte i qendrueshem, dhe se zgjidhja duhet te arrihet pa vonese" ka pohuar gjate kesaj bisede  ambasadori amerikan Frank Visner,

 

Sakaq, duke iu pergjigjur pyetjeve te gazetes se perditeshme kombetares Bota Sot, i derguari i posaēem i SHBA-ve per ēeshtjen e Kosoves, ambasadorin Frank Visner, thote :

 

BSina: Zoti Ambasadore te mos spekuloje me dekleratat, dua te kujtoje ate se ju ne intervisten e fundit  per BBC-World, keni thene nder te tjera se :"Vleresoi, se nese nuk arrihet nje marreveshje mes paleve atehere vendimin se si deshiron te vazhdoje me tej e merr Sekretari i Pergjithshem i OKB-se." Pra, sipas jush 10 dhjetori nuk do te jete caku final dhe se prognoza eshte e hapur deri ne 2008- pa dhene ndonje date te sakte. Pyetja ime zoti ambasadore eshte :"Ēfare tregon kjo tek ju dhe Qeveria juaj, frustim, lodhje, apo diēka tjeter !?!"

 

FVisner: Jo! Jo! Ne asnje mynre ndonjera nga ato qe permendeni ju. Ju siguroje se jemi edhe me dinamike, ashtu siē jemi edhe me te vendosur qe kete pune qe kemi nisur t'a ēojme deri ne fund. Qendrimi i qeverise amerikane nuk ka ndryshuar dhe eshte i fortqendrueshem ne ate qe kemi thene dhe jemi optimist se do t'a realizojme.Ne jemi te sigurt se kete ēeshtje do t'a vendosim ne rruge te mbare dhe do te kemi nje konkluzion te mire.

 

BSina: Zoti Ambasadore a keni ndonje mesazh per lidershipin kosovar dhe popullin e Kosoves, që, do t'ua percillnit atyre !

 

FVisner: Ju faleminderit! qe po me jepni rastin te percjell kete mesazh. Do t'u thoja se lidershipi kosavar ka shume pune per te bere, qe keto negociata te perfundojne me sukses. Duhet, dhe eshte me shume rendesi te madhe, qe Grupi i Unitetit te ruaj unitetin dhe te manaxhoje situaten. Kosova, duhet te zhvilloje zgjedhje model qe te tregoje se me te vertet e meriton te krijoje shtetin e saj me institucionet e saj qe do te dalin pas zgjedhje ve te 17 nentorit. Dhe keshtu te jene te gateshem e te pergatitura per "stacionin" tjeter qe i pret...

 

BSina : Ju faleminderit !  /..psotuar pėr ereniku.net ...12 tetor 2007..b.sina/


Di Karlo: Shqipėria ka ecur me reformat, por ka ende pėr tė bėrė

Rozmari DiKarlo06-tetor-2007 Zėvendėndihmes Sekretarja e Shtetit pėr Evropėn dhe Euroazinė Rozmari DiKarlo tha se pavaresia e Kosoves ėshtė e pashmangshme dhe shtoi se nėse deri mė 10 dhjetor nuk arrihet njė marrėveshje pėr statusin, mendimi i Shteteve te Bashkuara ėshtė se plani Ahtisari mbetet zgjidhja mė e mirė pėr tė ardhmen. Zonja Di Karlo i bėri keto komente, para nisjes pėr njė turne nė Ballkan nė kuadėr tė Kartės sė Adriatikut, ku theksoi gjithashtu nevojėn pėr vazhdimin e reformave pėr tė bėrė realitet ambicjet e kėtyre vendeve pėr integrim euroatlantik.

Zėri i Amerikės: Zonja Di Karlo, nė vizitėn tuaj nė rajonin e Evropės Juglindore, ēfarė mesazhi u dėrgoni nga Uashingtoni vendeve anėtare tė Kartės sė Adriatikut dhe si i vlerėsojnė Shtetet e Bashkuara pėrpjekjet e kėtyre vendeve pėr integrim nė Nato?

Rozmari Di Karlo:  E mirėpres takimin nė Split. U takuam kohėt e fundit me pėrfaqėsues tė vendeve tė Kartės sė Adriatikut nė Nju Jork dhe do tė vazhdojmė bisedat e filluara atje. Mesazhi qė do tė dėrgojmė ėshtė i njėjti qė kemi theksuar gjatė viteve tė fundit: Dyert e Natos janė tė hapura dhe ēdo vend qė pėrmbush kėrkesat e Natos do tė jetė i mirėpritur pėr antarėsim. Shpresojmė se do tė mund tė shohim tė tria vendet anėtare tė Kartės sė Adriatikut nė njė pozitė si kandidatet mė tė forta tė mundshme pėr tė marrė ftesė pėr antarėsim. Kjo varet prej tyre dhe ftesa ėshtė individuale dhe kushtėzohet nga niveli i arritjeve.

Zėri i Amerikės: Nė ē’nivel ėshtė Shqipėria krahasuar me vendet e tjera anėtare tė Kartės sė Adriatikut dhe si duken shanset e saj pėr tė marrė ftesė antarėsimi nė takimin e ardhshėm?

Rozmari Di Karlo: Ua kemi bėrė tė qartė zyrtarėve shqiptarė dhe e kemi shprehur publikisht se Shqipėrisė i duhet tė vazhdojė reformat para se tė marrė ftesė, megjithatė ka kohė pėr ta realizuar kėtė. Shqipėria ka realizuar tani pėrparim tė ndjeshėm dhe mirėpresim vazhdimin e reformave. Ne vlerėsojmė angazhimin aktual tė Shqipėrisė nė Afganistan, Irak dhe gjithė bashkėpunimin tonė nė Nato pėrmes Partneritetit pėr Paqe. Ushqejmė shpresa tė shumta se Shqipėria do tė vazhdojė pėrparimin nė kėtė rrugė.

Zėri i Amerikės: Nė cilin drejtim Shqipėria ka nevojė pėr reforma tė mėtejshme?

Rozmari di Karlo: E kemi tė qartė se Shqipėria ka shėnuar pėrparim nė luftėn kundėr krimit dhe korrupsionit, por duhet bėrė mė shumė nė atė drejtim. Po ashtu zgjedhjet e dy radhėve tė fundit kanė shėnuar pėrmirėsim, por ėshtė e nevojshme tė miratohet kodi i ri elektoral pa vonesė.

Zėri i Amerikės: Tė vazhdojmė me ēėshtjen e Kosovės. Kohėt e fundit Ambasadori Wisner tha nė njė intervistė pėr Zėrin e Amerikės se si rezultat i kufizimeve kohore, ka pak gjasa qė tė gjendet zgjidhja brenda kėtij viti. Nėse ndodh kjo, a do tė kalojė procesi nė njė fazė tė re dhe nėse po, ēfarė forme do tė marrė kjo fazė?

Rozmari Di Karlo: Sė pari dua tė pėrsėris mesazhin qė pėrcolli Ambasadori Wisner. Ne e trajtojmė me shumė seriozitet procesin e Treshes dhe do tė vazhdojmė tė nxisim angazhimin e palėve qė nga ky moment e deri mė 10 dhjetor kur Grupi i Kontaktit do t’i paraqesė raportin Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė OKB-sė Ban Ki-moon. Ne mendojmė se kjo ka qenė njė periudhė e rėndėsishme dhe shpresojmė se do tė japė rezultate. Por jemi shumė tė prerė nė pikėpamjen tonė se status kuoja nuk mund tė vazhdojė dhe se procesi duhet tė finalizohet. Ne dhe aleatėt tanė evropianė e bėmė tė qartė nė qershor kur vendosėm tė pezullojmė diskutimet mbi projekt-rezolutėn nė Kėshillin e Sigurimit dhe tė vazhdonim pėr katėr muaj bisedimet mes palėve. Po ashtu jemi tė mendimit se nėse nuk arrihet asnjė marrėveshje deri mė 10 dhjetor, plani Ahtisaari mbetet rruga mė e mirė pėrpara. Kur Sekretarit tė Pėrgjthshėm t’i paraqitet raporti do tė vijojė njė periudhė diskutimesh mbi hapat e ardhshėm.

Zėri i Amerikės: Sekretarja e Shtetit Kondoliza Rajs ritheksoi pėrsėri kohėt e fundit qėndrimin e Shteteve tė Bashkuara se pavarėsia mbetet zgjidhja mė optimale pėr Kosovėn, por njėkohėsisht u bėri thirrje shqiptarėve tė Kosovės tė mos marrin vendime tė njėanshme. Nėse shqiptarėt shpallin pavarėsinė e Kosovės, a do ta njohin Shtetet e Bashkuara njė Kosovė tė pavarur?

Rozmari Di Karlo: Nuk do tė bėj spekulime mbi ato qė mund tė bėjnė nė tė ardhmen shqiptarėt e Kosovės, apo ne, por dua tė them se kemi njė bashkėpunim shumė tė mirė si me palėn shqiptare ashtu edhe me atė serbe nė kėto bisedime. Mendoj se kosovarėt janė angazhuar seriozisht nė kėtė fazė dhe kohėt e fundit dolėn me njė propozim pėr bashkėpunim me Serbinė. Ne i kemi tė qarta pikėpamjet e shqiptarėve tė Kosovės nė kėtė drejtim. Sekretarja e Shtetit Kondoliza Rajs e ka bėrė tė qartė se ne e konsiderojmė pavarėsinė e Kosovės si tė pashmangshme. Ne do tė vazhdojmė bashkėpunimin me tė gjitha palėt pėr tė gjetur njė zgjidhje qė do t’i shėrbente mė sė miri qėndrueshmėrisė nė rajon dhe do tė mbyllte kapitullin e konfikteve ballkanike.

Zėri i Amerikės: Nė arritjen e kėsaj zgjidhjeje a mbetet Kėshilli i Sigurimit ende alternativė? A ka gjasa qė tė rifillojnė diskutime pėr njė rezolutė tė Kėshillit dhe nėse po si do tė kapėrcehet kundėrshtimi rus?

Rozmari Di Karlo:  Ėshtė ende shumė herėt tė spekulojmė mbi kėto mundėsi. Pėr momentin duhet tė pėrqėndrohemi nė bisedimet dhe tė mundohemi tė gjejmė gjuhėn e pėrbashkėt mes palėve. Dėshirojmė qė palėt tė dalin me propozime realiste. Kanė kaluar 8 vjet nė kėtė status, janė tė qarta synimet e secilės palė nė kėtė drejtim. Po ashtu ėshtė e qartė se nevojiten masa mė tė forta pėr mbrojtjen e pakicave nė Kosovė dhe integrim nė shoqėri. Mbetet shumė pėr tė bėrė gjatė javėve tė ardhshme.

Zėri i Amerikės:  Megjithatė procesi qė vazhdon me ndėrmjetėsimin e treshes, deri tani nuk ka rezultuar nė propozimet realiste qė ju prisni nga palėt. Ē’nėnkupton kjo pėr procesin?

Rozmari Di Karlo: Duhet ta provojmė deri nė fund dhe tė mos e paragjykojmė. Por gjithashtu duhet tė jemi realistė sepse e kemi tė qartė se palėt kanė qėndrime tė papėrputhshme. Por siē e thashė, status kuoja nuk mund tė vazhdojė; duhet njė zgjidhje qė tė jetė e pranueshme pėr popullin e Kosovės dhe qė sjell stabilitet nė rajon.

Zėri i Amerikės: Sa opmitiste jeni se fuqitė evropiane do tė dalin me njė qėndrim tė vetėm mbi ēėshtjen e Kosovės?

Rozmari  Di Karlo: Jam gjithmonė optimiste.

Zėri i Amerikės: A ka shenja drejt kėtij uniteti?

Rozmari Di Karlo: Mendoj se Bashkimi Evropian e ka marrė kėtė proces shumė seriozisht. Ēėshtja e Kosovės ėshtė shumė e rėndėsishme pėr Evropėn, pasi Kosova dhe Serbia janė nė Evropė. Kur ka probleme nė rajon, Evropa ėshtė e para qė i ndjen ato, qofshin dyndje refugjatėsh apo probleme tė tjera. Bashkimi Evropian e ka kėtė ēėshtje nė krye tė listės sė pėrparėsive. Zoti Solana dhe shumė udhėheqės tė tjerė evropianė e ka bėrė shumė tė qartė se duan njė zgjidhje pėr kėtė problem; njė zgjidhje qė do t’i jepte mundėsi rajonit tė shihte drejt sė ardhmes dhe jo vazhdimisht nė tė kaluarėn.//voa// 


Mė 1 shtator do tė filloj t’i ēmontoj makinat, do ta thėrrasė popullin tė mė ndihmojė…
Mė 1 shtator do tė filloj t’i ēmontoj makinat, do ta thėrrasė popullin tė mė ndihmojė…3 gusht 2007 - Fabrika “Kondirolli” ėshtė njė mrekulli e vėrtetė, sepse ėshtė e kompletuar me njė teknologji moderne tė vitit 2005, e marrė nė Itali, Francė, Slloveni, SHBA, Gjermani etj. Vetėm pajisjet e teknologjisė sė ajrosjes janė njė makineri prej 800 mijė eurosh. Kėta nė qeveri, nė institucione kanė bllokuar ēdo gjė. Vjen puna sa ministri mė thotė: “…hej, pse s’po merresh edhe me diēka tjetėr, se ti ke mundėsi” ! Tjetri, kėrkon qė nė fabrikėn ku prodhohen barėrat tė fusė njė seri tė paketimit tė vajrave…! Tjetri, kėrkon mito, tjetri ta bėn me shenjė se “do tė jesh i shkatėrruar, po s’u nėnshtrove”, tė tjerėt bėjnė shantazh nėpėr barnatore qė tė mos mbahen barėrat e prodhimit tė “Kondirollit”…etj. Kryeministri Ēeku, ministri Dugolli, Shatri janė mashtrues, nė pikė tė ditės. Mė 1 shtator, nėse nuk ma hapin rrugėn do tė nisi t’i ēmontoj makinat. Do ta thėrras popullin tė mė ndihmojė, ka thėnė nė njė intervistė pėr Kosovapress Nexhdet Kondirolli, pronar i fabrikės “Kondirolli”.

Pėr JU vizitor tė nderuar ..ereniku.net, shkoqit njė pjesė tė fundit nga intervista e kosovapressi-it,...pėr tė parė se si Kondirolli  i deshpruar deri nė maksimum thotė:
         Nuk na pengon ligji jo, por njerėzit qė e zbatojnė ligjin. Nė Kuvendin e Kosovės ėshtė miratuar Ligji pėr barėrat. Ku ndeshem unė me ligjin, ju kam thėnė tė gjithėve me tė cilėt kam punė, hajde tregomėni…? Ku  po e thyej ligjin ? Ama, kryeni ju punėt e juaja. Pastaj, mė tregoni se ku janė tė defektuara prodhimet e “Kondirollit”, ēka s’janė nė rregull…?  Asnjė pėrgjigje normale, e bazuar nė fakte, nė ligj por tė gjitha arsyet e tyre janė shantazh dhe tendenca pėr plaēkitje. Por tė gjithėve iu kam thėnė: Nexhdet Kondirolli, do tė merret me farmaci edhe pa fabrikė, por asnjė cent nuk do t’ia jap askujt. Pse? Nė vend se tė stimulohet prodhimi, ekonomia, biznesi, stimulohet korrupsioni, importi nga Maqedonia, Serbia, Turqia e nga dreqi i mallkuar. Ata e shkelin ligjin qė e kanė bėrė vetė me sy nė ballė. Nuk i kryejnė detyrat pėr tė cilat paguhen. Nė AKPM punojnė 40 veta, ēka bėjnė ata…? E keni pa edhe ju: po krijojnė firma brenda nate. Ministri Haki Shatri mė thotė: Nexhdet, merru edhe me diēka tjetėr se s’po mund t’i kthejė paratė e TVSH-sė. Po mirė, a mė ka borxh Haki Shatri, a MEF-i ?  A ėshtė MEF–i dhe Dogana e Kosovės bashkė me TVSH-nė pronė e Haki Shatrit, a janė tė Kosovės ?
   Me mundin tim, me dijen time. Nuk po frikėsohen prej ligjit, prej qytetarit, prej elektoratit tė tyre po, si nuk po frikėsohen prej zotit…? Si nuk kanė turp prej popullit, prej ndėrkombėtarėve, prej fėmijėve tė tyre. Kosova, nuk e ka merituar dhe nuk e meriton kėtė gjendje. Sot, njerėzit nuk kanė para, Kosova nuk ka para, institucionet nuk kanė para: paratė tona janė nxjerrė dhe po nxirren si me fshesė prej Kosovės. Fajtorė janė kėta, jo ti, ai tjetri, fshatari i gjorė, qytetari…! Fajtor nuk ėshtė “Kondirolli”.  Unė vetėm kam ėndėrruar dhe i kam hyrė punės ta bėj kėtė fabrikė, dhe pastaj edhe njė tjetėr, prapė njė tjetėr pėr t’i ndihmuar vendit tonė. Kemi pasur shumė nevojė dje, kemi sot dhe do tė kemi nevojė nesėr pėr njė ekonomi qė e menaxhojmė ne. Njė ekonomi solide, sepse ashtu – kėshtu ne e dimė qė ėshtė koha e tregut tė lirė, e globalizimit dhe kurrqysh nuk mund t’i plotėsojmė tė gjitha nevojat tona. Kėta nė qeveri, nė institucione kanė bllokuar ēdo gjė. Veē me fjalė po thonė se ekonomia po rritet. S’ka rritje ekonomike pa prodhim, rrenė ėshtė kjo. Dhe pėr kėtė, jemi nė krizė tė madhe morale, sociale, ekonomike. Mė kanė ndal deri mė tash, sidomos tė huajt, por  mė 1 shtator, nėse nuk ma hapin rrugėn do tė nisi t’i ēmontoj makinat. Do ta thėrras popullin tė mė ndihmojė... 


Di Karlo: Pavarėsia e Kosovės ėshtė e pashmangshme



19-07-2007  -  Pavarėsia e Kosovės ėshtė e pashmangshme, u shpreh zėvėndės-ndihmės sekretarja amerikane e Shtetit, Rozmari DiKarlo, nė njė intervistė pėr  Zėrin e Amerikės.  Zyrtarja amerikane u bėri thirrje palėve nė proces tė punojnė pėr tė arritur nė njė platformė tė pėrbashkėt. Lidhur me zgjedhjen e Presidentit tė Shqipėrisė, zonja DiKarlo theksoi se ėshtė me shumė rėndėsi, qė ngėrēi i tanishėm tė kapėrcehet, nė mėnyrė qė Shqipėria tė ecė drejt plotėsimit tė aspiratve tė saj pėr t'u bėrė anėtare e NATO-s.  Me zonjėn DiKarlo bisedoi kolegia, Isabela Ēoēoli.

Zėri i Amerikės:  Zonja Sekretare, njė version i ri i rezolutės pėr Kosovėn u vu nė qakullim nė Kėshillin e Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara, pėr t’iu pėrgjegjur pėrsėri shqetėsimeve tė Rusisė.  Pėr sa kohė do tė vazhdohet me versione tė tilla tė kėsaj rezolute?

Rozmari DiKarlo:  Ne po pėrpiqemi shumė pėr t’iu pėrgjegur shqetėsimeve tė Rusisė. Ne vumė nė qarkullim njė tjetėr version tė kėsaj rezolute kėtė javė. Ne synojmė qė kjo rezolutė tė miratohet sa mė parė. Ne kemi mbėshtetje tė fortė nė Kėshillin e Sigurimit, jo vetėm nga evropianėt por edhe nga vende tė rajoneve tė tjera tė botės. Shumica e anėtarėve tė Kėshillit janė tė mendimit se kjo ēėshtje duhet tė zgjidhet nė njė tė ardhme tė afėrt. Ne do tė vazhdojmė tė punojmė me kėmbėngulje, duke e mbajtur Rusinė tė angazhuar dhe shpresojnė tė arrijmė nė njė zgjidhje tė kėnaqshme. Ne kemi folur shumė pėr statusin e Kosovės dhe pikpamja jonė ėshtė se ne duhet patjetėr tė ecim pėrpara pėr zgjidhjen e kėsaj ēėshtjeje, tejet tė rėndėsishme pėr gjithė rajonin dhe jo vetėm pėr Kosovėn.  Pikpamja jonė ėshtė se pavarėsia e Kosovės ėshtė e pashmangshme.

Zėri i Amerikės: Duket se Rusia i qendron pozitės tė saj kundėr pavarėsisė sė Kosovės nė mbėshtetje tė versionit sėrb kundėr pavarėsisė sė Kosovės.  Si mund tė kapėrcehet kjo ngecje me Rusinė?

Rozmari DiKarlo: Me siguri qė ne do tė vazhdojmė dialogun.  Ne kemi qėnė gjithnjė tė angazhuar nė atė qė ka mbetur e vetmja ēėshtje e pazgjidhur nė rajonin e Ballkanit, jo vetėm nė 8 vjetėt e fundit por qė para 20 vjetėsh kur Millosheviēi i hoqi Kosovės autonominė. Versioni mė i fundit i rezulutės bėn thirrje pėr njė periudhė 120 ditėshe angazhimi mes palėve tė interesuara, mes Serbisė dhe Kosovės, pėr tė parė nėse ato mund tė arrijnė nė njė qendrim tė pėrbashkėt. Ne besojmė se negociatat u konsumuan pranverėn e kaluar, por duke patur parasysh shqetėsimet e Rusisė dhe tė disa vendeve tė tjera nėpėr botė, ne jemi tė predispozuar edhe pėr njė raund tjetėr angazhimi, pėr tė parė nėse tė dy palėt mund tė ngushtojnė divergjencat dhe tė bien dakord pėr njė zgjidhje tė pranueshme nga tė dy palėt.  Kjo ėshtė njė nga mėnyrat pėr t’iu pėrgjegjur shqetėsimeve tė Rusisė.

Zėri i Amerikės: Udhėheqja e Kosovės takohet tė hėnėn me Sekretaren e Shtetit Kondolica Rajs.  Cili ėshtė qėllimi i kėsaj vizite?

Rozmari DiKarlo: Grupi i Unitetit do tė vijė pėr t’u takuar me Sekretaren Rajs, anėtarė tė kėtij grupi kanė ardhur edhe herė tė tjera nė tė kaluarėn, natyrisht Kryeministri Ēeku dhe Presidenti Sejdiu.  Unė vetė jam takuar para disa kohėsh me Sekretaren pėr kėtė ēėshtje. Ata do tė diskutojnė me Sekretaren Rajs pėr gjendjen nė terren, pėr shqetėsimet e tyre. Sekretarja Rajs do t’i informojė ata pėr tė gjitha diskutimet qė ne kemi patur pėr ēėshtjen e Kosovės dhe pėr rrugėn qė duhet ndjekur pėr tė ecur pėrpara. Do tė doja tė theksoja se ne kemi punuar shumė mirė nė Grupin e Kontaktit, me Kombet e Bashkuara dhe nė mėnyrė tė veēantė me tė dėrguarin e OKB-sė pėr Kosovėn, Presidentin Ahtisari pėr statusin e Kosovės.  Ėshtė me shumė rėndėsi qė tė vazhdojmė tė punojmė nė kuadrin e kėtij procesi dhe i inkurajojmė palėt, si nė Kosovė ashtu edhe nė Serbi tė vazhojnė tė bashkėpunojnė me ne nė kuadrin e Kombeve tė Bashkuara, sepse ne kemi bindjen se kjo ėshtė rruga mė e mirė pėr tė zgjidhur ēėshtjen e statusit tė Kosovės.

Zėri i Amerikės: Zonja Sekretare, sa herė qė zhvillohen zgjedhje nė Shqipėri  situata tensionohet.  E njejta gjė po ndodh edhe me zgjedhjen e presidentit.  Ēfarė do tė thoshit pėr kėtė prirje nė politikėn shqiptare?

Rozmari DiKarlo: Dėshiroj tė them fillimisht se Shqipėria ka bėrė shumė pėrparim, Shqipėria ka lėnė pas njė diktaturė tė egėr dhe ka ecur pėrpara me njė sėrė reformash politike, ekonomike dhe tė mbrojtjes.  Ne kemi kėnaqėsinė tė shikojmė pėrparimin e bėrė dhe tė jemi partnerė me Shqipėrinė.  Megjithatė ne tė gjithė e dimė se duhet bėrė mė shumė.  Zgjedhjet janė me shumė rėndėsi pėr njė shoqėri demokratike dhe me siguri mėnyra se si vendi i bėn zgjedhjet ėshtė e rėndėsishme pėr aspiratat e Shqipėrisė pėr tė hyrė nė NATO dhe nė Bashkimin Evropian.  Ne do tė donim sė tepėrmi tė shikonim qė kjo ngecje tė marrė fund shpejt, qė tė gjitha palėt tė arrijnė nė konsensus, nė mėnyrė qė tė zgjidhet presidenti i ri i Shqipėrisė.

Zėri i Amerikės: Duket sikur klasa politike shqiptare ėshtė mė tepėr e pėrfshirė nė luftė pėr pushtet se sa e pėrqendruar nė pėrgjegjesitė pėr tė zgjidhur problemet e vendit.  Si e shikoni ju kėtė sjellje tė klasės politike shqiptare?

Rozmari DiKarlo: Ėshtė shumė e qartė se populli i Shqipėrisė do qė udhėheqėsit e vendit, politikanėt tė pėrqendrohen nė ēėshtjet qė janė mė tė rėndėsishme pėr tė, ekonomia, shteti ligjor, njė e ardhme mė e mirė pėr tė gjithė qytetarėt e shumė ēėshtje tė tjera. Prandaj ėshtė shumė e rėndėsishme si pėr qeverinė ashtu edhe pėr opozitėn dhe pėr tė gjithė partitė e spektrit politik shqiptar qė tė bashkohen dhe tė pėrmbushin pėrgjegjėsitė pėr avancimin e demokracisė nė Shqipėri dhe t’u pėrgjigjen aspiratave tė popullit qė i ka zgjedhur.

Ne jemi tė kėnaqur me bashkėpunimin qė kemi patur me udhėheqėsit shqiptarė, dhe pritjen qė iu bė presidentit Bush nė Shqipėri, gjė qė tregon marrėdhėniet e mira qė ne kemi me Shqipėrinė, vlerat e pėrbashkėta tė dy vendeve tona dhe jemi optimistė pėr pasurimin e mėtejshėm tė kėtyre marrėdhėnieve.

Zėri i Amerikės: Ju pėrmendėt vizitėn e Presidentit Bush nė Shqipėri dhe pritjen qė iu rezervua atij nga tė gjithė elementėt e politikės shqiptare.  Ēfarė partneri ėshtė Shqipėria nė marrėdhėnie me Shtetet e Bashkuara?

Rozmari DiKarlo: Mendoj se Shqipėria ėshtė njė partnere shumė e mirė, por mbart potencialin pėr tė qėnė njė partnere edhe mė e mirė.  Ne kemi bashkėpunuar nė luftėn kundėr terrorizmit, ne kemi punuar sė bashku pėr ndėrtimin e shoqėrive, si nė Afganistan, ne kemi vlera tė pėrbashkėta, ne e dimė se Shqipėria ėshtė e preokupuar shumė pėr rajonin dhe luan njė rol shumė tė dobishėm nė Evropėn juglindore dhe nė Ballkan.  Nė mėnyrė tė veēantė, ajo ka luajtur njė rol tepėr konstruktiv nė ēėshtjen e statusit tė Kosovės.  Tė githa kėto tregojnė se Shqipėria ėshtė njė partnere shumė e mirė, por pėr momentin ne duam qė tė gjitha palėt e spektrit politik shqiptar tė kapėrcejnė ngecjen pėr zgjedhjen e presidentit.

Zėri i Amerikės:  Pėr njė ēėshtje tjetėr.  Pavarėsisht se nga cilat parti kanė ardhur udhėheqjet e vendit, ato kanė goditur shtypin e lirė, siē ėshtė sė fundi gjobitja e kanalit televiziv Top Chanel me 9 milionė dollarė.  Ēfarė do tė thoshit pėr kėtė qendrim?

Rozmari DiKarlo: Media, organiatat jo-qeveritare, dhe tė gjithė elementetėt e tjerė tė shoqėrisė duhet tė punojnė sė bashku nė interes tė pėrparimit tė vendit.  Ēdo kush ka rolin e vet nė demokraci, dhe pa diskutim kėtu pėrfshihet edhe shtypi i lirė. Ne dėshirojmė sė tepėrmi qė Shqipėria tė jetė partnere e plotė me ne nė NATO.  Ne mbėshtesim aspiratat e popullit shqiptar pėr integrimin nė aleancė dhe nė Bashkimin Evropian, megjithėse kjo ėshtė jashtė kompetencave tona.  Por ne shqetėsohemi kur shikojmė probleme tė tilla, probleme siē ėshtė rasti i  zgjedhjes sė presidentit tani, rasti i zgjedhjeve tė mėparėshme. Pjekuria politike ėshtė tepėr e rėndėsishme pėr t’u treguar tė gjitha vendeve anėtare tė NATO-s se Shqipėria ėshtė e pėrgatitur pėr tė qėnė anėtare plotėsisht e angazhuar e kėsaj aleance.   //voa//


...nga Zėri Amerikės:

Prof. Majėr: Shtyrja e statusit tė Kosovės duhet tė shoqėrohet me negociata serioze

21-06-2007

mayerProjektrezoluta qė qarkulloi dje nė Kėshillin e Sigurimit, bėn thirrje pėr shtyrjen me 120 ditė tė zbatimit tė planit tė propozuar nga i dėrguari i Kombeve tė Bashkuara Marti Artisari, pėr t’i dhėnė Kosovės pavarėsi tė kushtėzuar nga Serbia.
Profesori i Universitetit Kombėtar tė Mbrojtjes, Stivėn Majėr, thotė se shtyrja ėshtė pozitive, nė se fuqitė e angazhuara perėndimore, zhvillojnė negociata serioze. Nė njė intervistė pėr Zėrin e Amerikės, profesor Majėr tha se rifillimi i negociatave bėn tė mundur pėrfshirjen e shumė alternativave, si ndarja e Kosovės, votimi demokratik, ndryshimi i kufijve, alternativa kėto qė mund tė jenė nė avantazh si tė serbėve edhe tė shqiptarėve. Profesorin Majėr e intervistoi kolegja, Zamira Edwards.

Zėri  i Amerikės: Zoti Majėr, Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian kanė propozuar njė projekt-rezolutė tė re nė Kėshillin e Sigurimit pėr shtyrjen me katėr muaj tė zbatimit tė Planit Ahtisari pėr pavarėsi tė mbikqyrur pėr Kosovėn. Si e shikoni ju kėtė shtyrje.

Prof. Majėr:  Presidenti i ri i Francės Sarkozi ėshtė pėrpjekur tė luajė njė farė roli udhėheqės nė kėtė ēėshtje dhe ėshtė ai qė e ka propozuar njė shtyrje tė tillė. Rusėt tani pėr tani duan tė testojnė situatėn dhe nuk janė gati tė dorėzohen. Mendoj se ėshtė nė interesin e rusėve qė tė mos tėrhiqen nga qėndrimi i tyre kundėr pavarėsisė sė Kosovės dhe tė presin se ē’mund tė pėrfitojnė me kėtė qėndrim. Shtyrja prej katėr muajsh varet nga mėnyra sesi komuniteti ndėrkombėtar do ta shfrytėzojė kėtė kohė. Nėse kjo kohė pėrdoret si mė parė, duke u pėrpjekur tė imponohen zgjidhje pa zhvilluar negociata tė vėrteta, gjėndja nuk do tė ndryshojė. Nė se komuniteti ndėrkombėtar i thotė Prishtinės dhe Beogradit se do tė zhvillohen negociata tė rėndėsishme e tė sinqerta dhe duhen dėrguar njerėzit mė tė mirė, mendoj se mund tė bėhet pėrparim nė negociata, por jo brėnda 4 muajsh. Shtyrja pėr 4 muaj, nė se gjatė kėsaj periudhe zhvillohen negociata serioze, do tė pasohet me njė shtyrje tjetėr sepse ēėshtjet, qė duhen zgjidhur, janė shumė tė vėshtira.

Zėri i Amerikės:    Pas rreth dy javėsh, presidenti Bush do tė takohet me homologun e tij rus, nė shtetin Mejn. A mendoni ju se gjatė kėtij takimi do tė bėhet edhe njė pėrpjekje tjetėr nga pala amerikane, presidenti Bush, qė ta bindė zotin Putin tė mbėshtesė pavarėsinė e Kosovės, e tė mos pėrdorė veton.

Prof. Majėr:    Absolutisht. Njė prej arsyeve tė kėtij takimi ėshtė fakti se kohėt e fundit marrėdhėniet mes dy vendeve janė acaruar. Duhet vėnė nė dukje se ky takim zhvillohet nė Kenibankport tė shtetit Mejn, shtėpia verore e familjes Bush, diēka qė nuk ka ndodhur ndonjėherė nė tė kaluarėn, dhe kjo tregon se me sa seriozitet i shikon Uashingtoni marrėdhėniet e kohėve tė fundit me Moskėn mbi njė sėrė ēėshtjesh. Me siguri qė Kosova do tė jetė nė rendin e ditės dhe presidenti Bush do tė pėrpiqet tė sigurojė mbėshtetjen e homologut tė tij rus Putin pėr pavarėsinė e Kosovės. Shtyrja me 4 muaj ndryshon deri diku dinamikėn me qė do tė vazhdojnė negociatat dhe jam mėse i sigurtė se presidenti Bush do t’i kėrkojė presidentit Putin qė tė japė kontributin e tij nė bisedimet e ardhshme.

Zėri i Amerikės:    Njė argument tjetėr qė ėshtė bėrė pėr njė kohė tė gjatė, dhe mė sė fundi nga nėn-sekretari amerikan i shtetit Daniel Fried, nė pėrpjekje pėr ta bindur Serbinė, bashkė me Rusinė, qė tė mbėshtesin planin Ahtisari, ėshtė fajėsimi i Millosheviēit, i spastrimit etnik tė organizuar prej tij, qė Serbia e humbi Kosovėn. Sa i efektshėm ėshtė ky argument?

Prof. Majėr:   Ėshtė interesant fakti qė serbėt e varrosėn Millosheviēin, ndėrkohė qė Perėndimi duket se nuk e ka bėrė ende njė gjė tė tillė. Nuk ka dyshim qė Millosheviēi luajti rol nė gjithė kėto zhvillime. Pėrveē zemėrimit etik dhe moral, qė ai shkaktoi me spastrimin etnik, veprimet e tij ishin njė marrėzi e madhe nga ana strategjike, sepse ai bėri armiq edhe ata elementė nė Evropė, qė nė tė kundėrtėn do ta kishin mbėshtetur. Por tė gjithė ata njerėz qė e njohin historinė e Kosovės e tė Serbisė e dinė se kjo gjendje i ka rrėnjėt shumė mė tė vjetra. Do t’u sugjeroja njerzve, qė fajėsojnė thjesht Millosheviēin pėr zhvillimet e sotme nė Kosovė, qė tė njihen me historinė e kėtij rajoni. Ndėrsa nė pėrgjithėsi pranohet se Kosova nuk do tė jetė mė kurrė pjesė e Serbisė, ndarja e Kosovės ėshtė e mundur, madje pėr mendimin tim duhet tė hidhet nė tryezėn e negociatave si njė alternativė pėr t’u diskutuar edhe nėse nuk ndodh.

Zėri i Amerikės:    Por ndarja e Kosovės ėshtė kundėrshtuar nga tė gjitha palėt, e veēanėrisht nga vendi, qė mbėshtet mė shumė pavarėsinė e Kosovės, Shtetet e Bashkuara. Si mund tė ndryshojnė tani negociatat dhe tė pėrfshijnė alternativėn e ndarjes sė Kosovės?

Prof. Majėr:    Kjo ėshtė diēka e vėshtirė pėr t’u bėrė, sepse fuqitė perėndimore duhet tė pranojnė ndryshimin e qėndrimeve tė tyre, por vetė fakti qė tė gjithė e kundėrshtojnė kėtė alternativė, mund tė jetė diēka qė ia vlen tė shqyrtohet. Shtyrja, qė pėr mendimin tim ėshtė pozitive, dhe rifillimi i negociatave bėjnė tė mundur pėrfshirjen e shumė alternativave, jo vetėm ndarjen e Kosovės, por edhe votimin demokratik, ndryshimin e kufijve, alternativa kėto qė mund tė jenė nė avantazh si tė serbėve edhe tė shqiptarėve. Nuk ka arsye logjike se pse Shtetet e Bashkuara dhe vende tė tjera ta kundėrshtojnė ndarjen apo ndryshimin e kufijve. Zhvillime tė tilla kanė ndodhur gjithnjė nė historinė evropiane e atė amerikane pėr 300-400 vjet dhe nuk ka arsye qė tė mos merret nė konsideratė tani. Por kjo do tė thotė qė fuqitė e mėdha, pėrfshirė kėtu edhe vetė Shtetet e Bashkuara, duhet tė pranojnė se ndoshta ekzistojnė alternativa, qė fillimisht u kundėrshtuan, e tani duhen shqyrtuar. Nė njė rast tė tillė kėrkohen aftėsi udhėheqėse dhe nėse nė kėtė proces angazhohen udhėheqės tė vėrtetė, tė interesuar pėr tė gjetur njė zgjidhje tė drejtė dhe me barazi, mund tė pranohet se ndoshta gjėrat duhet tė ndryshojnė.

Zėri i Amerikės:   Zoti Majėr, dua tė kaloj tani nė ēėshjen e sigurisė nė Kosovė. Shqiptarėve tė Kosovės iu premtua se ēėshtja e Kosovės do tė zgjidhej deri nė fund tė 2006-s. Mund tė kalojė fare mirė gjithė 2007-ta para se tė meret njė vendim pėrfundimtar. Si e shikoni ju ēėshtjen e sigurisė, dhe mundėsinė e shpėrthimit tė dhunės nė Kosovė?

Prof. Majėr:    Nuk ka dyshim se ekziston njė mundėsi reale pėr dhunė nga tė dyja palėt. Nė se vazjdojnė pėrpjekjet pėr pavarėsinė e Kosovės, mund tė ketė akte dhune nė veri tė Kosovės dhe nė komunitetet serbe nė pjesė tė ndryshme tė Kosovės. Nė se pritet gjatė, pėrsėri ekziston mundėsia e akteve tė dhunės. Pra sido qė ta trajtosh kėtė ēėshtje, ekziston mundėsia e dhunės. Do tė doja tė shtoja se vendet e angazhuara nė kėtė proces, Shtetet e Bashkuara, Britania, Gjermania, herė herė edhe Franca, bėnė dy gabime tė mėdha: Nėse kėto vende menduan se mund ta zgjidhnin ēėshtjen deri nė fund tė 2006-s, ata nuk e kuptuan gjendjen atje, dinamikėn, rėndėsinė e kėsaj ēėshtjeje si pėr shqiptarėt e Kosovės edhe pėr serbėt. Kėto vende menduan se mund t’i thėrrisnin tė dyja palėt nė Vjenė pėr tė biseduar dhe ēdo gjė do tė zgjidhej. Sė dyti, kėto vende u treguan tė papėrgjegjshme dhe tė padrejta ndaj tė dyja palėve, duke mbajtur qėndrimin qė mbajtėn, nė vend qė tė pranonin vėshtirėsinė e zgjidhjes sė kėsaj ēėshtjeje. Me vendimin pėr shtyrjen e zbatimit tė Planit Ahtisari, duhen ndėrmarė hapa tė tjerė qė tė parandalohet dhuna, dhe kjo mund tė bėhet nė aspektin ekonomik, duke krijuar mundėsi punėsimi, ndihma pėr Kosovėn, dhe programe tė tjera qė kanė tė bėjnė me mirėqėnien e popullsisė.     //voa//


Ismail Kadare pėr marrėdhėniet mes Shteteve tė Bashkuara dhe Shqipėrisė

01-06-2007

Shqipėria po pėrgatitet kėto ditė pėr vizitėn e Presidentit Bush mė 10 qershor. Presidenti do tė shkojė nė Shqipėri nė kuadėr tė turneut nė Evropė, ku do tė marrė pjesė nė takimin e udhėheqėsve tė 8 vendeve mė tė industrializuara nė Gjermani. Nė Shqipėri, vizita ėshtė kėto ditė nė qendėr tė vėmendjes sė politikanėve, tė cilėt shpresojnė qė ajo tė kontribuojė pėr konsolidimin e imazhit tė vendit nė kėto momente kur Shqipėria pret anėtarėsim nė NATO vitin e ardhshėm dhe kur ēėshtja e Kosovės ka hyrė sot nė fazėn pėrfundimtare tė pėrcaktimit tė statusit tė saj. Pėr tė folur pėr domethėnien e kėsaj vizite, Zėri i Amerikės i mori kėtė intervistė shkrimtarit tė shquar shqiptar Ismail Kadare.

Zėri i Amerikės: Zoti Kadare, qė kur u njoftua vizita, nė Shqipėri ėshtė folur shumė pėr tė, ėshtė nga ato rastet e ralla qė bashkon politikėn shqiptare. Por unė doja tė dija mendimin tuaj, nė veprat tuaja, ndonėse artistike, ju keni trajtuar gjerėsisht aspekte tė marrėdhėnieve tė Shqipėrisė me fuqi tė mėdha, qė nga perandoria otomane, Bashkimi Sovjetik, e deri tek Kina. Si e shihni ju sot afrimin e Shqipėrisė me Shtetet e Bashkuara?

Ismail KadareIsmail Kadare: Natyrisht, shprehja mė e shpeshtė qė po pėrdoret kėto ditė dhe me tė drejtė, kjo vizitė quhet historike. Ngaqė shprehja pėrdoret shpesh, nuk na duket kaq e fortė, po tė kishim njė tjetėr mė tė fortė, natyrisht atė do tė pėrdornim. Vizita ėshtė mė se historike, vizita mė e madhe qė ka ndodhur ndonjėherė nė vendin tonė. Shqipėria i ka njohur raportet me shtetet e mėdhenj, me shefat e mėdhenj, si tė thuash, pėr fatin e keq tė saj. Pa dashur tė zgjatem nė histori, meqėnėse ju e pėrmendėt perandoninė otomane, le tė kujtojmė qė Mehmeti i Dytė, perandori i otomanėve, qė pasi rrėzoi Kostandinopojėn, domethėnė rrėzoi gjysmėn e qytetėrimit tė atėhershėm, erdhi nė Shqipėri qė tė pėrgatitej pėr tė sulmuar Evropėn, ta bėnte rafsh. Pas kėsaj, Shqipėria pėr fat tė keq u rrėzua bashkė me gjysmėn e parė tė qytetėrimit evropian. Nė jetėn e saj tė mėvonshme si shtet, Shqipėria ka njohur shumė miqėsira, raporte, miqėsira pėrgjithėsisht tė mbrapshta, me sovjetikė, me kinezė, me shefat e tyre. Por pėr njė orientim tė gabuar qė ka patur, tė gjitha kėto kanė qėnė ndesh me interesat e saj dhe bilanci i historisė shqiptare ėshtė pėrgjithėsisht negativ, pėr shkak tė tyre. Ka disa vite, e dinė tė gjithė, qė kjo gjendje u pėrmbys pėr fatin e mirė tė kombit shqiptar dhe vizita e presidentit amerikan, do tė shėnojė kulmin e kėsaj gjendje tė re. Prandaj edhe njė herė e pėrsėris, ėshtė njė vizitė mėse historike, ėshtė ngjarja mė e madhe, qė ka ndodhur nė historinė e kombit shqiptar.

Zėri i Amerikės: Nė qoftė se i hedhim njė vėshtrim marrėdhėnieve mė moderne, atyre tė 15 viteve tė fundit midis Shqipėrisė dhe Amerikės, janė disa momente interesante, si marrėdhėniet e ngushta tė krijuara menjėhere pas rėnies sė komunizmit, mė pas ndodhi ajo qė shqiptarėt e quajnė, shpėtimi i Kosovės nga rregjimi i Millosheviēit, pėr tė ardhur mė tej tek lufta kundėr terrorizmit. Ēfarė ėshtė nė qendėr tė kėsaj miqėsie midis njė vendi tė vogėl dhe shtetit mė tė fuqishėm demokratik?

Ismail Kadare: Mendoj se ėshtė njė dukuri jo fort e shpeshtė, por njė dukuri shumė prekėse do tė thosha, kur njė shtet i vogėl dhe njė shtet i madh diēka i bashkon. Kėtu gjithė njerėzit kanė nė majė tė gjuhės, nė kėto raste interesat, por nuk mė duket se ka pasur ndonjė interes, as nga njėra palė as nga tjetra. Dihet qė me rėnien e komunizmit nė mėnyrė tė vetvetijshme, populli shqiptar, pa qėnė i organizuar nga ndonjė propogandė, nga ndonjė administratė pėr kėtė gjė, shfaqi njė dashuri tė madhe, njė shpresė tė madhe pėr Shtetet e Bashkuara tė Amerikės. I mėsuar gjatė gjysmė shekulli, qė ky shtet i madh demokratik tė ishte nėn kamzhikun e propogandės komuniste, populli shqiptar me intuitėn e tij, dhe ishte nga gjėrat mė tė mira qė ka pasur nė kėtė intuitė, e kuptoi se ka qėnė krejtėsisht e kundėrta. Ai orientimi i gabuar qė u kthye nė orientimin e duhur, domethėnė ky kthimi i Shqipėrisė drejt qytetėrimit perendimor, qė i kishte humbur, kjo gjė u shoqėrua nga njė dashuri tepėr e sinqertė pėr shtetin mė tė madh perendimor. Ka gati 100 vjet qė Shqipėria po kėrkon t’i kthehet kontinentit qė e ka humbur dhe ky kthim vėrtetė ka qėnė tepėr i vėshtirė, derisa ėshtė kaq i gjatė dhe ėshtė interesante tė kujtojmė qė Shqipėria e humbi Evropėn nė kohėn qė Evropa po themelonte, po lindte Amerikėn. Shikoni pra sa e vjetėr ėshtė kjo dramė. Lidhja e Shqipėrisė me Shtetet e Bashkuara ėshtė njė lidhje e thellė, nuk ėshtė njė lidhje thjesht konjukturale dhe politike. Pėr Shqipėrinė Shtetet e Bashkuara nuk janė vetėm shteti mė i madh demokratik i botės, ushtria e tė cilit, siē thatė ju, ndėrhyri, kryesoi nė ndėrhyrjen e aleancės sė Natos nė Kosovė pėr lirinė e popullit shqiptar. Shtetet e Bashkuara janė pėr kombin shqiptar kėshtjella kryesore e qytetėrimit perendimor, do tė shtoja e qytetėrimit tė rrezikuar perendimor. Prandaj duke shpallur miqėsinė ndaj shtetit amerikan, Shqipėria shpall pėrkatėsinė e saj nė kėtė qytetėrim. Me aq forcė sa ka, me forcėn e saj modeste ajo renditet nė mbrojtjen e kėtij qytetėrimi.

Zėri i Amerikės: Shembulli mė i mirė, i asaj qė thatė ju “me aq forcė sa ka”, ėshtė mbėshtetja qė Shqipėria po i jep sot luftės kundėr terrorizmit qė kanė filluar Shtetet e Bashkuara. Nė kėtė kuadėr, edhe ju, njė nga intelektualėt mė tė njohur shqiptarė nė botė, nė fillim tė kėsaj lufte keni shkruar pro saj, nė Francė, nė njė kohė qė Evropa ishte dhe ėshtė skeptike. Sa ka ndikuar ky qėndrim i Shqipėrisė, pėr marrėdhėniet e sotme shqiptaro-amerikane?

Ismail Kadare: Unė mendoj se sigurisht ka ndikuar sepse ju thashė, ne nuk propozuam shumė regjimente nė kėtė luftė, nuk kishim ndonjė teknikė tė madhe ushtarake, por pėrkushtimin tonė dhe me sa duket nė kėtė luftė lot njė rol ana morale. Domethėnė kėto janė gjėra tė reja qė po ndodhin nė kėto vitet e fundit, sikurse edhe lufta e Kosovės ka qėnė njė luftė e rallė me motive morale nė historinė e botės. Prandaj janė gjėra tė reja, pėr fat tė mirė me vlerė tė madhe, qė po ndodhin dhe prandaj pėrkushtimi shqiptar nė kėtė luftė ėshtė prekės vėrtetė. Prekės pėr aleatėt tanė, prekės pėr ndėrgjegjen tonė. Dhe ne pa ēarė kokėn pėr ironitė e tėrthorta, pa komplekse, Shqipėria pra ėshtė bashkuar nė kėtė front sepse kjo aleancė perėndimore, ky qytetėrim perendimor, ėshtė familja natyrale e shqiptarėve dhe ata mbrojnė nė kėtė rast familjen e tyre, aq sa janė, pavarėsisht se janė tė vegjėl. Ne e dimė qė jashtė kėtij qytetėrimi Shqipėria nuk ka jetė, prandaj kjo renditje ėshtė e natyrshme dhe e sinqertė.

Zėri i Amerikės: Shqipėrisė mbėshtetja nga perėndimi nuk i ka munguar edhe mė parė, megjithatė, shpesh, si rezultat i luftės sė brendshme, madje edhe nė kėto momente qė ne po flasim, Shqipėria vazhdon tė jetė e tejkonsumuar nga politika e brendshme, duket se vendi ka humbur disa shanse. Sa dėmtohet Shqipėria, imazhi i saj, nga problemet e brendshme, nga fakti qė gjithmonė thėrret tė huajt pėr ndihmė pėr tė dalė nga kriza?

Ismail Kadare: Kjo ėshtė e vėrtetė, imazhi qė ne kemi pėrpara botės dhe kėtė e dimė tė gjithė, nuk ka nevojė pėr ta argumentuar. Do tė thosha se ky imazh i keq, qė ėshtė njė fatkeqėsi pėr ne, qė jemi tė detyruar tė jetojmė siē jetohet me njė sėmundje, qė e kap nganjėherė njeriun, e kap edhe njė popull, tė jetojmė ca kohė me kėtė sėmundje duke shpresuar qė do tė kalojė. Ky imazh i keq pėrpara se tė krijohet nga gangsterėt apo prostitutat, sepse ėshtė gjetur njė alibi si tė thuash, se kėta na prishin punė, mendoj se e krijon tjetėr gjė, mendoj se e krijon niveli i ulėt i politikės shqiptare, ajo qė thatė ju, ky konsumizėm politik i lodhshėm dhe aspak i kėndshėm pėr veshin tonė, pa le pastaj pėr veshin e tė huajve. Makina e politikės shqiptare ėshtė e ndryshkur, e prapambetur, punon shtrak e shtruk, ngaqė ėshtė e prishur nga urrejtja. Maksima e njohur, qė ēdo popull ka atė qeverisje qė meriton, mendoj se nė Shqipėri po kthehet nė tė kundėrtėn. Ky popull ka pikėrisht atė qeverisje qė nuk e meriton. Shqipėria meriton mė shumė. Vizita e presidentit amerikan mendoj e vėrteton ndėr tė tjera edhe kėtė gjė, se Shqipėria meriton mė tepėr.

Zėri i Amerikės: Zoti Kadare, tė kthehemi edhe njė herė tek vizita e Presidentit Bush. Ndonėse po bėhet nė Shqipėri, vizita ndodh nė njė moment kur Kosova ėshtė shumė pranė zgjidhjes sė statusit tė saj. Nė kėtė kuptim, ēfarė ndikimi do tė ketė kjo vizitė?

Ismail Kadare: Mendoj se vizita do tė ketė ndikim pėr tė dhėnė mesazhin qė Ballkani ėshtė i rėndėsishėm pėr Evropėn, por nuk duhet harruar qė Shqipėria ėshtė e rėndėsishme pėr Ballkanin. Prandaj ka njė lidhje logjike midis paqes dhe stabilitetit nė Evropė, me stabilitetin e kėtij gadishulli dhe stabiliteti i kėtij gadishulli nuk mund tė kuptohet pa Shqipėrinė, se Shqipėria ėshtė njė vend i rėndėsishėm. Ėshtė bėrė prej vitesh njė propogandė qė Shqipėria ėshtė njė vend i vogėl, njė vend i parėndėsishėm. Kanė dashur me kėtė gjė madje tė sugjestionojnė edhe vetė shqiptarėt qė t’i krijojnė njė kompleks, domethėnė kompleksin e vogėlsisė qė ėshtė njė nga mė tė kėqinjtė e mė tė rrezikshmit pėr njė popull. Prandaj kjo vizitė, nga kjo anė, ėshtė shumė e rėndėsishme dhe ne duhet tė jemi jashtėzakonisht tė ndėrgjegjshėm pėr kėtė gjė, sepse njė popull duhet tė kuptojė kur i troket e keqja nė port. Por njė popull gjithashtu, po aq ka rėndėsi tė kuptojė kur i troket e mira. Ne duhet tė presim me dashuri dhe brohoritje presidentin amerikan dhe kjo ėshtė e natyrshme por ndėrkaq s’duhet tė harrojmė se bashkė me to ne duhet tė kuptojmė pėrse ai vjen, pra atė qė thatė ju. Ai ėshtė mysafiri i kombit shqiptar, mė i madhi mysafir qė ka ardhur tek ne deri mė sot. Me fjalė tė tjera ai ėshtė mysafiri i lirisė sonė dhe i shpresės sonė. //voa//


Qosja: Plani i Marti Ahtisarit hap rrugėn pėr pavarėsinė e Kosovės


12-02-2007
REXHEP QOSJA
        REXHEP QOSJA

Pėr tė biseduar pėr zhvillimet mė tė fundit nė Kosovė, Zėri i Amerikės intervistoi me telefon nga Prishtina, nė programin televiziv "Ditari", profesor Rexhep Qosen.

Zėri i Amerikės: Profesor Qosja, nė kushtet kur zgjidhja e statusit pėrfundimtar tė Kosovės, ka hyrė nė fazėn pėrfundimtare, dhe gjithkush bėn thirrje pėr durim dhe maturi, tė shtunėn, protesa e Lėvizjes Vetėvendosja kundėr planit tė tanishėm pėr statusin, u shndėrrua nė njė incident me dhunė, qė i mori jetėn dy tė rinjve shqiptarė. Cili do tė ishte komenti juaj pėr gjendjen e re tė krijuar?

Prof. Rexhep Qosja: Ato qė ngjanė tė shtunėn nė Prishtinė, na kanė sjellė, nė radhė tė parė befasi, na kanė sjellė pikėllim dhe dėshpėrim. Nė Kosovė, prej vitit 1968, e sidomos prej vitit 1981, janė bėrė shumė, shumė demonstrata dhe ne jemi mėsuar t’i shohim rrugėt e Kosovės tė pėrgjakura, nga policia jugosllave e mandej serbe, por prej vitit 1999, prej 12 qershorit, nuk kemi pritur qė do tė ngjajnė pėrgjakje tė rrugėve tė Kosovės nga plumbat e policisė dhe nė kėtė rast nga plumbat e policisė ndėrkombėtare. Kjo ishte shumė e papritur, kjo ishte pikėlluese dhe kjo ishte dėshpėruese. Sigurisht, qė kjo ka sjellė shumė shqetėsim nė Kosovė dhe ka sjellė dėshpėrim. Protestat janė tė ligjshme, janė insititucion i demokracisė, dhe absolutisht nuk ka nevojė tė priten nė atė mėnyrė prej policisė e nė radhė tė parė, prej policisė ndėrkombėtare.

Zėri i Amerikės: Pikėrisht kėto protesta ndodhin kur jemi shumė pranė zgjidhjes sė statusi pėrfundimtar tė Kosovės. A mendoni se kjo ngjarje mund tė ketė pasoja nė procesin e shtetformimit tė Kosovės?

Prof. Rexhep Qosja: Nuk mendoj se mund tė kenė pasoja nė procesin e zgjidhjes statusit tė Kosovės dhe nė formimin e shtetit tė Kosovės. Po tė ketė pasoja, nė mendimet atyre qė do vendosin pėr statusin e Kosovės, atėhere do tė thotė se ata nuk kanė menduar fare seriozisht. E ne jemi tė bindur dhe ne mendojmė se ata do ta mendojnė dhe do ta zgjidhin statusin e Kosovės, ashtu siē ėshtė e drejta. D.m.th, duke i dhėnė tė drejtėn popullit tė Kosovės qė tė vetvendosė pėr fatin e vet. Mendoj qė demonstratat nuk e cėnojnė procesin e shtetformimit tė Kosovės, por ato qė e cėnojnė, ato qė e godisin ėshtė prestigji i insitucioneve politike tė Kosovės, e nė radhė tė parė prestigji i policisė ndėrkombėtare dhe i insitucionit tė Kombeve tė Bashkuara nė Kosovė. Prestigji, edhe ashtu jo i shquar, edhe ashtu jo sigurtė, edhe ashtu shumė i luhatur, edhe ashtu i brishtė i institucioneve politike, pėr shumė arsye, ka marrė njė goditje me reagimin e kėtillė tė policisė ndaj demonstruesve, ka marrė njė goditje tė fortė dhe ky ėshtė tani njė prestigj nė shkallė shumė tė ulėt.

Zėri i Amerikės: Pra, a mund kishte ndikuar klasa politike politike pėr tė parandaluar kėtė incident?

Prof. Rexhep Qosja: Sigurisht, se klasa politike do tė mund tė ndihmonte nė parandalimin e asaj qė unė po e quaj tragjedie, vrasje sė dy tė rinjve, plagosjes sė afro 80 tė tjerėve, e tė burgosjes sė disa tė rinjve; por, ja ėshtė e ēuditshme, nuk e quajti askush nevojėn tė dalė para tyre dhe tė bisedojė me tė rinjtė, dhe ndoshta nuk e ka quajtur kurrkush tė arsyeshme tė bisedojė me policinė, para se tė dalė para tė rinjve me gaz helmuesa, apo lotsjellės dhe me mjete tė tjera qė mė nė fund kanė sjellė vdekjen e dy tė rinjve; por tani ne po i dėgjojmė qė kanė thėnė se kanė dashur tė hyjnė nė institucione, pėr shembull, nė ndėrtesėn e Kuvendit tė Kosovės. Po mirė, edhe po tė hyjnė, ajo ėshtė ndėrtesė e tyre. A nuk u gjend njeri, nga kėto insitucione qė t’u dalė pėrpara dhe t’u thotė kėtyre tė rinjve: po, djem, hyni, urdhėroni, thyeni, ndonjė dritare, thyjeni ndonjė karrige, ndonjė derė... Ato janė ndėrtesat tuaja dhe ju do tė hyni nesėr atje. Ne jemi tė pėrkohshėm atu, ju do tė vini nesėr nė ato karrige, nė ato zyra. Askush nuk do tė hynte. Mė nė fund, ata dihet tashmė se nuk janė drejtuar pėr tė hyrė nė ato insitucione, por ata kanė bėrė njė parakalim plotėsisht paqėsor nėpėr rrugėt e Prishtinės.

Zėri i Amerikės: Profesor Qosja, pas kaq kohė bisedimesh mes shqiptarėve dhe serbėve, Kryenegociatori Marti Ahtisari, e paraqiti propozimin e tij. Ndonėse zoti Ahtisari nuk ka pranuar tė bėjė publik propozimin pėr statusin politik, duket se plani parashikon njė pavarėsi tė mbikqyrur nga ndėrkombėtarėt, ndoshta njė lloj forme qeverisjeje si ajo e Bosnjes. Cili ėshtė mendimi juaj pėr kėtė status?

Prof. Rexhep Qosja: Fillimisht, unė mendoj se plani qė ka paraqitur zoti Ahtisari para delegacionit tė Kosovės, e hap rrugėn pėr pavarėsi tė Kosovės, e hap rrugėn, por a do tė shkohet kėsaj rruge deri nė fund, kjo do tė varet prej Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara, ku do tė aprovohet rezoluta e re pėr Kosovėn. Mendoj se propozimi i Ahtisarit ka njė tė metė metodologjike: nuk i ka qartėsuar gjėrat deri nė fund. Ne kemi dėgjuar pėr institucionet ndėrkombėtare, duhet t’u thuhet shkoqur, pa dykuptimėsi, pėrfaqėsuesve tė Kosovės, do t’u flitet pa dykuptimėsi pėr statusin e Kosovės. Ka njė tė metė metodologjike, ai nuk ėshtė ndėrtuar i qartė; ai ėshtė njė propozim intelektual dhe nuk ėshtė poezi ajo. Ahtisari ėshtė dashur ta emėrtojė: “pavarėsi e detyruar”, “pavarėsi e mbikqyrur”, jo tė lejojė mundėsinė pėr intrepretime tė ndryshme, tė cilat flasin pėr pavarėsi me sovranitet, apo pėr pavarėsi vetėm tė brendshme, siē flasin disa tė tjerė. Por kėtė do ta shohim nė Kėshillin e Sigurimit. Unė mendoj qė Kosova do tė bėhet e pavarur, ky ėshtė njė proces historik, kjo do tė marrė fund, me pavarėsinė e Kosovės. Por, propozimi i Ahtisarit ka njė problem tjetėr. Dhe ky ėshtė organizimi i brendshėm i Kosovės. Ē’ėshtė Kosova, sipas propozimit qė bėn Ahtisari? A ėshtė ajo njė shoqėri multietnike, apo ėshtė ajo njė shoqėri dy-etnike, vetėm e shqiptarėve dhe e serbėve. Mos do tė thotė kjo se nė Kosovėn e Ahtisarit do tė kemi dy entitete, mos do tė thotė kjo qė do tė kemi ndarje tė Kosovės? Sipas mendimit tim, do tė thotė. Mos do tė thotė kjo ndarje tė Mitrovicės? Sipas mendimit tim, kėtė do tė thotė. Dhe kjo ndarje krijon njė varg problemesh tė brendshme nė Kosovė, qė Kosovėn e bėn politikisht dhe nė pikėpamje juridike, kushtetuese, jo-funksionale. Komunat serbe do tė kenė kontinuitet horizontal dhe lidhje vertikale me Serbinė, njė vėshtirėsi tjetėr. Dhe tashti shtrohet pyetja: po mirė, nė se Ahtisari e bėn kėtė, u jep kėto tė drejta, u jep kėto tė drejta komunitetit serb nė Kosovė, qė nuk i kanė komunitetet e tjera nė Ballkan, mos hap kjo probleme tė tjera nė Ballkan, mos hap problemin e shqiptarėve nė Maqedoni, mos e bėn tė pavlefshme marrėveshjen e Ohrit? Sa pėr qind serbė ka nė Kosovė, 4-5-6 pėr qind, nuk dihet. Gjuha serbe do tė jetė gjuha e dytė zyrtare nė Kosovė, por gjuha shqipe nuk ėshtė zyrtare nė Maqedoni. Pra, lindin njė varg problemesh. Pra, problemi i propozimit tė Ahtisarit qėndron nė organizimin e brendshėm tė Kosovės, shumė mė tepėr se nė statusin pėrfundimtar tė Kosovės, tė cilit ja lejon njė rrugė pėr pavarėsi, megjithatė.

Zėri i Amerikės: A mendoni se klasa politike e Kosovės ėshtė e pėrgatitur sot pėr tė marrė pėrsipėr qeverisjen, pa njė mbikqyrje ndėrkombėtare?

Prof. Rexhep Qosja: Kosova, ka njė pėrvojė administrative politike, Prej vitit 1984, Kosova kishte njė autonomi relativisht tė gjerė dhe ka patur nė administratė njė numėr tė madh njerėzish, kurse disa kosovarė kanė marrė pjesė edhe nė institutcione politike, edhe nė insitutcione politike federative. Mund tė them se njė pėrvojė politike, adminsitrative, shtetdrejtuese ėshtė krijuar nė Kosovė. Kosova e sotme ka njė pėrvojė politike, juridike, kushtetutare, ekonomike e tė tjera, e tė tjera, nė saje tė sė cilės mund ta qeverisė Kosovėn plotėsisht, tė sigurtė. Por pyetja pėr mua shtrohet kėshtu: a ėshtė kjo klasė politike, kjo qė ėshtė sot nė skenė, e aftė pėr qeverisjen e Kosovės? Ta themi: ka njerėz mė pak, ka njerėz mė pak, ka njerėz mė shumė tė aftė; ka njerėz qė janė shkolluar nė botėn e jashtme, apo kėtu. Kemi me mijėra, magjistra dhe doktora tė shkencave. Ka potencial Kosova pėr qeverisje, por, kėta qė janė nė pushtet, me disa pėrjashtime tė pranueshme, tė mira, profesionale; kėta qė janė nė pushtet janė rrethuar me njerėz tė vet, kryekėput tė partive tė veta, me miq, me far fis tė vet, tė afėrm tė vet: kjo ėshtė administrata e tyre dhe kjo shtron njė varg problemesh. Problemi i tyre i palejueshėm ėshtė korrupsioni i tyre, i papranueshėm dhe i palejueshėm. Kjo i le plagosshėm ata profesionalisht dhe moralisht nė sytė e popullit dhe nė sytė e ndėrkombėtarėve. Kėto janė probleme, me tė cilat duhet tė merremi ne, me qėllim qė ta bėjmė Kosovėn plotėsisht tė aftė dhe dinjitoze, para tė tjerėve, para botės pėr qeverisjen e vetvetes.


Intervistė ekskluzive e Presidentit tė Kosovės, Fatmir Sejdiu, dhėnė QIK-ut
09 shkurt 2007

NĖ DOKUMENTIN E AHTISARIT KOSOVA PĖRCAKTOHET SI SUBJEKTIVITET NĖ VETE
Prishtinė, 9 shkurt 2007 - Presidenti i Kosovės Fatmir Sejdiu tha se tėrėsia e dokumentit tė Marti Ahtisarit ėshtė e pranueshme dhe siguron shtetin e ardhshėm tė Kosovės, apo bazat pėr shtetin e ardhshėm tė pavarur dhe sovran nė kuptimin e esencės edhe pse, siē thotė, mund tė ketė elemente qė do tė ketė nevojė tė gėrshetohen me ēėshtjen e pranisė ndėrkombėtare civile dhe me ēėshtjen e mekanizmave tė sigurisė, pėrkatėsisht trupave tė NATO sė nė Kosovė. Presidenti Sejdiu nė njė intervistė ekskluzive pėr QIK-un theksoi se pavarėsia e Kosovės ėshtė element themelor qė e shndėrron Kosovėn automatikisht nė faktor tė rėndėsishėm tė stabilitetit nė rajon. Prandaj, tha ai, ėshtė e qartė se Kosova duhet tė ketė stabilitetin e saj tė brendshėm pėr ta shndėrruar nė kualitet tė ri, qė vendi ynė bashkė me vendet e tjera tė jetė faktor tė stabilitetit rajonal, duke filluar me fqinjėsinė e mirė, nė komunikimin ekonomik dhe nė bashkėpunimet e tjera. Ndėrkaq, duke folur pėr periudhėn pas zgjidhjes sė statusit, Presidenti Sejdiu pėrsėriti se nė Kosovė do tė ketė njė prani tė lehtė ndėrkombėtare dhe qė nuk do tė jetė nė kompetenca tė UNMIK ut, por tė mos jetė edhe e llojit jofunksional sikur ka qenė nė Bosnje. Duket se ka elemente qė janė pak mė tė fokusuara, tha ai, dhe do tė shihet se sa do tė jetė mundėsi e komunikimit me bashkėsinė ndėrkombėtare nė kuptim tė precizimit tė saktė tė kėsaj materieje. QIK: Zoti President, si e vlerėsoni propozimin e ndėrmjetėsit ndėrkombėtar pėr statusin e Kosovės, a e pėrmban ai dokument vullnetin e popullit tė Kosovės? Presidenti Sejdiu: Si delegacion i Kosovės ne e kemi mirėpritur kėtė dokument tė rėndėsishėm nė kėtė moment tė rėndėsishėm, sepse ėshtė njė pėrmbledhje e gjithė asaj pėrpjekjeje qė ėshtė bėrė gjatė bisedimeve tė mėhershme nė Vjenė dhe si tė tillė natyrisht ne kemi dėshiruar qė tė jetė njė materie gjithėpėrfshirėse e temave tė trajtuara pėr tė dhėnė edhe njė vizion tė drejtpėrdrejt pėr tė ardhmen e Kosovės nė kėto ēėshtje, por edhe nė aspekte tė tjera qė presidenti Ahtisari e ka parė tė udhės qė t'i shtrojė brenda kėtij dokumenti. Mund tė them se tėrėsia e tij ėshtė e pranueshme, ėshtė tėrėsi e qė siguron shtetin e ardhshėm tė Kosovės, apo bazat pėr shtetin e ardhshėm tė Kosovės, s