Mexhid YVEJSI, Gjakovë
erenikut: Nga Gjakova, Fri, 18 Sep 2009 18:36:42 -0700 (PDT)
botuar: E marte 22 shtator, 2009 11:20 am

                    ING. XHAFER IBRAHIM DEVA

   Xhafer Deva është një personalitet i rrallë shqiptar, që aq shumë admirohet, por aq shumë edhe mallkohet... !

   Admirohet si më i madhi atdhetar, por mallkohet edhe si më i madhi tradhtar...!

   Admirohet aq shumë nga atdhetarët, nacionalistët, por që mallkohet aq rëndë nga  serbët, shovenistët, titistët, enveristët, pra, nga  çetnikët e komunistët...

Kush ishte Xhafer Deva?

Xhafer Deva lindi me 21 Shkurt 1904 në Mitrovicë. Është djali i pestë me radhë i Ibrahim Devës, një tregtar i njohur nga Mitrovica.

Ibrahim Deva, babai i Xhaferit, i lindur në Mitrovicë, por me prejardhje nga Gjakova, ishte pronar i një punishte druri, një pasanik i njohur, burrë i heshtur, punëtor, atdhetar, besimtar, arsimdashës, të gjithë djemtë i kishte shkollue, sepse siç thoshte, “vetëm shkolla nga terri  ka me na pshtue...”

Xhafer Deva mësimet fillestare i kreu në Mitrovicë, ndërsa të mesmet në Selanik. Studimet e vazhdoi në Stamboll, në “Robet Kolege”, shkolla më e vjetër amerikane jashtë territorit të Shteteve të Bashkuara, që në gjuhën turke quhet: İstanbul Amerikan Robert Lisesi.

“Robert Kolexhi” është themeluar me 1863, në Amerikë, nga Christopher Robert, një amerikan i pasur, filantropist dhe Cyrus Hamlin, një misionar i përkushtuar edukimit...

Ky kolexh, në Stamboll, në Perandorinë Osmane, u themelue në vitin 1869, me lejën e Sulltanit, që në kompleksin e tij kishte: shkollimin fillor, të mesëm dhe atë universitar...

Pas “Robert Kolexhit” në Stamboll, Xhafer Deva vazhdojë studimet në Aleksandri, Pragë dhe Zagreb, Kroaci, ku kreu edhe studimet pos diplomike në inxhinieri...

 Me shkatërrimin e Mbretërisë së Jugosllavisë, nga trupat e Hitlerit dhe Musolinit, të Gjermanisë naziste dhe Italisë fashiste, në prill të vitit 1941, Xhafer Deva doli në skenë...

Me 17 prill 1941, kur Mbretëria e Jugosllavisë u dorëzue, u pushtue, u coptue, atëherë,  Xhafer Deva menjëherë e themeloi administratën e Mitrovicës me nëpunës, kryesisht, shqiptarë, çeli shkollat në gjuhën shqipe, themeloi xhandarmërinë, gjyqësinë...

Me kërkesën këmbëngulëse të Ing. Xhafer Devës dhe të Dr. Rexhep Krasniqit, drejtuar Ministrit të Arsimit në Tiranë, Prof. Ernest Koliqit, u çelën shkollat shqipe në trojet shqiptare të ish-Jugosllavisë..

Çelja e shkollave shqipe, ardhja e arsmimtarëve nga Shqipnija, organizimi e zhvillimi i arsimit shqip në “Kohën e Shqipnisë”, gjatë viteve1941-1944, u bë një  pishtar ndriçues në trojet shqiptare të ish-Jugosllavisë... 

Gjatë vitit 1943-1944, Xhafer Deva ishte Ministër i Punëve të Brendëshme në Tiranë, në “Kohën e Gjermanisë”, kurse shqiptarët e Kosovë ende thonë:”Në kohën e Shqipnisë”...

Në “Kohën e Shqipnisë”, Xhafer Deva, me bashkëpuntorë, organizojë  “Lidhjen e Dytë” të Prizrenit....

    “Lidhja e Dytë e Prizrenit”, organizatë politike-ushtarake, themelue në Prizren, gjatë Kuvendit themelues, që zhvilloi punimet prej 16-20 shtator 1943…

      Sipas gazetes “Kombi” të Tiranës, gazetari i së cilës ishte pjesëmarrës në Kuvendin Themelues, informonte lexuesit  me këto fjalë:

       “Pika e parë e programit të bisedimeve përmban kërkesën e bashkimit të përhershëm dhe të pazgjidhshëm të të gjithë krahinave të banueme qysh prej mija vjetsh prej popullsinash shqiptare”.
      Pika e dytë e Programit “përmban bashkimin me Shqipni të krahinave të Mitrovicës, Vuçiternës, të Pazarit të Ri dhe të Senicës – toka shqiptare të kërcënueme nga shumë anë nga bota slave…”

      Kurse, gazeta “Kosova” e Tetorit 1943, e informonte kështu:

     “Dita e lumnueshme e 16 Shtatorit 1943 gëdhinë tue gjetun Prizrendin të zbukuruem në nji mënyrë të jashtëzakonshme me flamurë kombëtarë, me harqe ngadhënjimi, mbi të cilët zotnojnë figurat e të gjithë martirëvet dhe luftëtarvet ma të shquem të përpjekjevet kombëtare të popullit shqiptar…”    

 Kur në fund të vitit 1944, komunistët e morën pushtetin në Shqipni dhe Jugosllavi, forcat partizane-çetnike në Kosovë vranë mbi 50.000 shqiptarë, midis tyre ishin edhe disa nga drejtuesit e “Lidhjes së Dytë të Prizrenit” si  Musa Shehu,  Aqif Blyta, Asllan Boletini, Qerim Begolli etj., ndërsa me qindra, mijëra të tjerë u burgosën....

  Në fillim të muajit dhjetor 1944, Xhafer Deva me një grup atdhetarësh nga Kosova si Tahir Zajmi, Rexhep Mitrovica, dr.Rexhep Krasniqi dhe Xhelal Mitrovica u vendosën në Austri... Nga Austria, në vitin 1947 doli në Itali, nga Italia në Egjipt, nga Egjipti në Damask, Siri....

  Në Damask, Siri, filloi veprimtaria politike e tij, si zëdhënës i nacionalizmit shqiptar-anti-komunist, përmes gazetës “Bashkimi i Kombit”....

  Në vitin 1956, Xhafer Deva shkoi në Amerikë... Në fillim jetoi e punoi në New York, më vonë në Boston, kurse në vitin 1960 shkoi në Kaliforni, ku vendoset në Calavera Coubty, ku punoi si puntor i thjeshtë në një punishte sharrash për lëndë druri, sikur që e kishte babai i tij, Ibrahimi, në Mitrovicë...

   Prej punishtes në Calavera Coubty, ku punoi për disa vjetë, Xhafer Deva u punësue në Universitetin e Stanfordit, në Palo Alto të Kalifornisë, si nëpunës administrate, ku punoi me nder deri sa doli në pension në vitin 1972

  Universiteti i Stanfordit  apo Stanford University, ku punoi Xhafer Deva, ku ishte shumë i nderuem, është themeluar në vitin 1885 nga Senatori dhe Governatori Leland Stanford dhe bashkortja e tij zonja Jane Lathrop Stanford, është nga universitetet më të njohura në Amerikë...

 Xhafer Deva ka qenë një burrë i formuem, i kulturuem, fliste e shkruente bukur, përveç gjuhës shqipe, serbe, kroate, turke, arabe, perse, njihte me themel edhe gjuhën italiane, gjermane, frenge, angleze, spanjolle...

Gjithë këto gjuhë, gjithë këtë aftësi, tërë jetën e tij , e vue në shërbim të Kosovës, për t’u bashkuar me Nanën Shqipni...

Në kohën kur Mbreti, Zogu i Parë, i ftoi në Egjipt,  të gjithë përfaqësuesit e partive politike në mërgim, ishte Xhafer Deva ai që u zgjodh kryetar i Kuvendit të Aleksandrisë...

Në vitin 1962, kur në New York u themelue  Organizata “Lidhja e Prizrenit” e degët e saj u formuan nëpër Amerikë, Evropë..., ishte Xhafer Deva ai që u zgjodh në krye të saj, duke mbajtur gjallë idealet e “Lidhjes së Prizrenit” të viteve 1878 dhe 1943...

Përse ishte në shënjestër Xhafer Deva, për gjysmë shekulli, nga propaganda komuniste e Beogradit, Tiranës e Prishtinës? Sepse ata e dinin se Xhafer Deva ishte shqiptari më i madh i kohës, ose siç thoshte Ago Agaj,. shqiptari më i shkëlqyer i gjeneratës së tij.....

Për këtë atdhetar,  kryeministri serb ka thënë:  

“Deva nuk blehet me pare sepse ai është i pasur, Deva është armiku ynë i përbetuar, Deva duhet vrarë...”

. Xhafer I.Deva ndrroi jetë me 25 Maj 1978, në moshën 74 vjeçare, në Palo Alto, Kaliforni, tue na lanë amanet: Bashkimin e Kosovës me Shqipni.....

/Mexhid YVEJSI, Gjakovë/

                                                                                               MEHMED AKIF ERSOJ
                                                                                                        (1873-1936) 

     Mehmed Akif Ersoj, me prejardhje shqiptare nga katundi Shushicë në rrethin e Pejës, është një figurë e shquar në Turqi, një personalitet i dalluar në shumë lëmi: ishte besimtar, dijetar, akademik, poet, shkrimtar, politikan, pedagog, deputet e njihet  në Turqi, si autor i Himnit Shtetëror dhe për këtë admirohet si një shenjëtor…
Lindi në Stamboll më 20 Dhjetor 1873. Rrjedh prej një familje besimtare, intelektuale.
Është djali i myderriz Tahir Efendiut, një myderriz i njohur në Medresesë e njohur “Fatih” të Stambollit, i cili ka lindur me 1826 në katundin Shushicë, në rrethin e Pejës, ndërsa ka ndrrue jetë në Stamboll në vitin 1888.
Mehmed Akif Ersoj, në kujtimet e tij, për myderriz Tahir Efendiun, pra, për babain e tij, ndër të tjera, shkruen:
“Ai qe edhe babai, edhe hoxha (mësuesi) im. Çka di, kam mësuar prej tij...”
Mësimet fillestare i kreu në shkollën “Emir Buhari”, vazhdoj “Iptidaijen,”  “Ruzhdien” e “Idadijen”. Në vitin 1893 diplomoi në Fakultetin e Veterinarisë, ku ishte shpallur shpallur studenti më i mirë.
Krahas mësimeve, studimeve, Mehmed Akifi në Medresënë “Tabhane” të Stambollit mësonte gjuhën arabe dhe përgatitej për Hafiz, mësimin e Kur’anit të madhnueshëm përmendësh. Në vitin 1894, meqë e mësoj përmendësh Kur’anin e Shenjtë, e mori titullin: Hafiz i Kur’anit, pranë dijetarit, Hafiz Isa Efendiut…
Në vitin 1894 filloj punën si inspektor i veterinarisë, ku iu dha rasti me shetitë, me vizitue, shumë qytete e zona të ndryshme të shtetit,  si Rumeli, Anadoll deri n’Arabi…
Në vitin 1918 u emërue kryesekretar i Këshillit të Lartë Islam (Daru’l Hikmeti’l Islamiyye).
Në qershor të vitit 1920 u zgjodh deputet i Burdurit dhe u pranue nga Kuvendi (Mexhlisi).
Në vitin1921, me kërkesën e ushtarakëve, Ministria e Kulturës u dha gazetave të dates 7 nëntor një njoftim, ku bëhej e ditur se
:” Shpallet konkurs për Marshin e Pavarësisë dhe se për fituesin e tekstit dhe melodisë do të jepej nga një shpërblim prej 500 lirash”.
Në qendrën e konkursit u paraqitën mbi shtatëqind tekste, por , me gjithë këtë, komisioni vlerësues nuk e pranoi asnjë poezi, sepse asnjë prej tyre nuk plotësonte  kriteret e kërkuara, që të zgjonte ndikimet e dëshiruara…
Atëherë, Hamidullah Suphiu, që ishte Ministër i Kulturës, me gjithë komisionin vlerësues, iu drejtuan Mehmed Akifit, që të shkruen poezinë. Por, Mehmed Akif Ersoj, iu përgjigjë:

“Nuk shkruej poezi për para…”

       Kur, ministri me bashkëpuntorët, i premtuen se “nuk do t’i jepnin shpërblimin edhe nëse do të fitonte…! Me këtë kusht, Mehmet Akifi e shkroi tekstin…
Marshi i Pavarësië (Istiklal Marshi), shkrue nga Mehmed Akifi, u lexue në Kuvendin e Madh të Kombit (Parlamenti Turk) më 1 Mars 1921, kurse me 21 Mars 1921 u pranue zyrtarisht…
Kur zyra e llogarisë e Kuvendit të Madh e ftoi të merrte shpërblimin, Mehmed Akifi i mori pesëqind lirat, por menjëherë iu shpërndau fukarave e jetimëve përmes Institucionit Bamirës “Daru’l Mesai”…
Në shtator të vitit 1922, Mehmed Akifi u zgjodh anëtar i Akademisë së Studimeve Islame…
Prej vitit 1925 deri më 1936, Mehmed Akifi ka jetuar e punuar në Kairo, ku shërbeu si professor i turqishtes në Universitetin e Egjiptit…

       Ditën e diel, në mbrëmje, në ora 19:45, më 27 Dhjetor 1936 ndrroi jetë në Stamboll, në moshën 63 vjeçare.. Ditën e hënë, me 28 Dhjetor 1936, pas namazit të drekës, në Xhaminë Bajazit u falë namazi i xhenazës, në praninë e mijërave admiruesve, kryesisht studentë universitarë, të cilët, në shenjë nderimi, e bartën me duartë e tyre deri në Varrezat e Dëshmorëve në Edirnekapi…
Mehmed Akif Ersoj, përveç gjithë këtyre shërbimeve që bëri në Turqi, me përkushtim, me devotshmëri, është marrë edhe me krijimtari. Krijimtaria e tij është thesar, është pasuri dhe mund të ndahet në dy kategori:

        1 Veprat e shkruara në vargje ose veprat poetike.

        2. Veprat e shkruara në prozë ose veprat prozaike.

       Veprat e shkruara në vargje janë të përmbledhura me një emërtim të përgjithshëm :Safahat ose Fletët. Kjo është një përbledhje librash poetikë në shtatë shtatë libra me emërtime të veçanta:

       1. Safahat :  Përmbledhje me 44 poezi; me 3084 vargje. Stamboll, 1911, 1918, 1928.

       2. Në Katedrën e Sulejmanijës: 1 poezi, me 1002 vargje, Stamboll, 1912, 1914, 1918, 1928.

       3. Zëri i së Vërteës: 10 poezi, 482 vargje, Stamboll, 1913, 1918, 1928.

       4. Në Katedrën e Fatihut: 1 poezi, 1692 vargje, Stamboll, 1914, 1924.

       5. Kujtimet: 10 poezi, 1314 vargje, Stamboll, 1917, 1918, 1928.

       6. Asimi: 1 poezi, 2292 vargje, Stamboll, 1924, 1928.

       7. Hijet: 41 poezi, 1374 vargje, Kairo, 1933.

       Në këto vepra, thënë me pak fjalë, trajtohen çështje njerëzor, shoqërore dhe shprehet mahnitja, admirimi, ndaj forcës qetësuese, ngushëllese të besimit dhe ndaj të fshehtave të botës hyjnore...
Mehmed Akifi, ndonëse i lindur në Stamboll, Turqi, se është shqiptarë e ka pohuar me krenari...Me krenari, në shkrimet e tij e përmend Shqipninë, Kosovën, Prizrenin, Pejën, Gjakovën...
Në poezinë me titull:

 A s’e njeh? Kosova!

ndër të tjera, shkruen:

“Po si mund ta njihje?

Po, edhe pse s’e njeh, ke të drejtë,

S’ka lënë gur mbi gur egërsia e tërbuar!

Mijëra jetë priten sikur të pritëshin dru në pyll!

Ç’hije e zezë ka rënë mbi atë Kosovë të blertë!

Drejt veriut, Prizreni, Peja, Gjakova

Janë kthyer në qiell të ditës së fundit

Nga klithmat e zisë...

Pse e ndatë Shqipërinë...

Dhe e shkatërruat tërë vendin?

Ndërsa, në një poezi tjetër, të cilën e fillon me këtë ajet nga Kur’ani i madhnueshëm:
“E mos u përçani mes vete, e të dobësoheni e ta humbni fuqinë...” ndër të tjera, shkruen:

  A ende të përfytemi?

 “Kur individët të thonë “unë e “ti”, bashkimi prishet

Dhe atëherë për kombet kijameti fillon!

Zbrit në të shkuarën dhe shëtiti

Të gjitha kohët e shkatërrimeve

Do të shohësh se ligji i Allahut nuk ndryshon...!

Përveç shtatë veprave me poezi, të cilat kanë mbi 10.000 vargje, Mehmed Akifi ka botue edhe gjashtë vepra në prozë, titujt e të cilave janë:

1. Tefsiret ose Komentet e Kur’anit

2. Vazët apo predikimet

3. Artikujt

4. Përkthimet

5 Veprat ose shkrimet tjera

6. Letrat

     Mehmed Akif Ersoj,  ky dijetar, poet, prozator, ky shkrimtar që krenohet që është shqiptar e besimtar, ky deputet, politikan, pedagog, akademik, autor i Himnit Shtetër, për të cin admirohet si një shenjëtor, çfarë ishte si njeri? Këtë e përshkruan miku i tij...
Eshref Edib Beu, pronar i revistës “Sebihur-reshad”, që e ka njohur mirë, ndër të tjera, thotë:
“Mehmed Akif Ersoj ishte burrë edhe i idesë, edhe i shoqërisë. Ishte i vendosur, besnik, modest, serioz, i guximshëm, trim, i turpshëm, i qëndrueshëm..”
Thënë shkurt, me një fjali:

“Bindjet e tij i kishte ngritur mbi këtë formulë:
Fe = Moral = Atdhedashuri = Dituri...”

      /Mexhid YVEJSI, Gjakovë/

Mexhid YVEJSI, Gjakovë
to: info@ereniku.net :
Tue, 4 Aug 2009 02:00:10 -0700 (PDT)
botuar: E marte 04 hgusht 2009 10 am

                                                         Mr. HAJDAR SALIHU
                                                                   (1950-1995)

     Hajdar Salihu lindi në vitin 1950, në katundin Batushë, buzë Erenikut, në rrethin e Gjakovës. Rrjedh prej një familje të varfër fshatare, por që dhanë shumë për kulturën dhe çështjen kombëtare…

    Mësimet fillestare i kreu në vendlindje, kurse në Gjakovë e kreu shkollën e mesme. Studimet universitare i kreu në Prishtinë, Dega Gjuhë dhe Letërsi Shqipe, ku më vonë edhe magjistroi në temën: “Poezia shqipe me alfabet arab”, të cilën ia kishte caktue Prof. Dr. Rexhep Qosja…

      Tema e magjistraturës “Poezia shqipe me alfabet arab” ishte ajo që na afroi, na shoqëroi  e na bashkoi me Hajdar Salihun, deri sa ndrroi jetë, në vitin 2005. Si ndodhi kjo?

     Ishte viti 1982. Hajdari sa kishte fillue me hulumtue, me mbledhë materialin për këtë temë të rëndësishme për kulturën fetare-kombëtare, kur na njoftoi miku i përbashkët, poeti, shkrimtari dhe kritiku letrar, Mr. Kadrush Radogoshi.

     Mr. Kadrush Radogoshi, prej Gjakovës, ish-kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve të Kosovës, pasi na njoftoi më tregoi se çka është duke punuar Hajdari dhe më tha:

     “Mexhid, a keni mundësi me i ndihmue Hajdarit në këtë temë…?
      Pa hezitim, pa ngurrim, iu përgjigja: Po, me gjithë dëshirë e gëzim...!
Pas afër dy-tri vjet pune, kërkimi, hulumtimi, bashkëpunimi, libri, së bashku me fjalorthin ishte gati për botim...
Por, libri me titullin: “POEZIA E BEJTEXHINJVE”, u vonue edhe dy-tri vjet deri sa u botue. Libri, jo vetëm që u vonue, por edhe kur u botue me 1987, nga “Rilindja” në Prishtinë,  emri i Hajdar Salihut nuk u shënue në kopertinë ! Pse? Sepse, Hajdar Salihu ishte atdhetar, atdhetar e kishte edhe vllaun, Jashar Salihu, prof. i gjuhë angleze në gjimnazin “Vëllezërit Frashëri” në Deçan, i cili ishte dënue në vitin 1981...

       Kush ishte Jashar Salihu?

      Jashar Salihu ishte intelektual, atdhetar, i burgosur politik, diplomat, luftëtar i përkushtuar për lirinë e Kosovës dhe Gjeneral i UÇK-së…

       Jashar Salihu ishte vëllau i Hajdar Salihut, fëmija i katërt i familjës Salihu, djali më i vogël i familjes. Lindi në katundin Batushë, me 10 shkurt 1953. Mësimet fillestare i kreu në katundin Molliq, shkollën e mesme në Gjakovë, ndërsa Fakultetin Filozofik, Dega Gjuhë e Letërsi Angleze, e kreu në Prishtinë.

       Pas kryerjes së studimeve filloi punën në Deçan, në Gjimnazin “Vëllezërit Frashëri”, si profesor i gjuhës angleze.

Gjatë shërbimit ushtarak në armatën jugosllave, zbulohet grupi i tij dhe dënohet me tetë vjet burg…Burgun e mbajti në Pejë dhe në Foça të Bosnjës, ku shok burgu, ndër të tjerë, e kishte Alia Izetbegoviçin, kryetarin e Bosnjës…

      Pas daljes nga burgu, Jashar Salihu punoi si bujk i thjeshtë, me kosë e shati , sepse nuk e pranuen në arsim, as ky dorën askujt nuk ia zgjati…

     Në vitin 1992 shkoi në Zvicër, ku e vazhdoi veprimtarinë atdhetare në Lëvizjen Popullore të Kosovës.

    Në vitin 1993, Jashar Salihu zgjedhet kryetar i Këshillit për Administrimin e Fondit "Vendlindja thërret”…

     Roli i tij ishte pazëvendsueshëm në Drejtorinë Politike të UÇK-së, ishte anëtar i Grupit për Marrëdhënie me Jashtë dhe përfaqësuesi i parë diplomatik i Qeverisë së Përkohshme të Kosovës në Zvicër.

    ”Kosova nuk ka nevojë për lëmoshë”,- thoshte ai, ndaj saj kemi obligime, vetëm borxhe. Troç i thoshte edhe para opinionit ndërkombëtar aspiratat e Kosovës, dhe tregonte rrugën që do të çonte në zgjidhjen e çështjes së saj:

    "Të vetmet bisedime të pranueshme midis shqiptarëve dhe Beogradit janë ato që do të përcaktonin kufijtë midis Serbisë dhe Kosovës", do të shprehej ai për gazetën amerikane "The Christian Science Monitor", me 16 prill 1998…

      Me pak fjalë, Jashar Salihu ishte intelektual, atdhetar, i burgosur politik, diplomat, luftëtar i përkushtuar për lirinë e Kosovës dhe Gjeneral i UÇK-së…

      Ndrroi jetë si Gjeneral i UÇK-së, me 17 Dhjetor 2000…

      Kjo ishte "arsyeja" që libri "Poezia e Bejtexhinve" është vonue dhe emri i Hajdar Salihut në ballinë të librit nuk është shënue...
Hajdar Salihu disa vjet punoi në gjimnazin “Vëllezërit Frashëri” në Deçan, si profesor i Gjuhës dhe Letërsisë, por kur vëllau, Jashar Salihu, u arrestue, u burgos, u dënue, edhe vllaun e tij, Hajdarin, nga puna e larguen…
Më vonë, me anën e disa miqëve, u pranue në Teatrin e Gjakovës...
     Hajdar Salihu, përveç që kishte ndjenja fetare-atdhetare, kishte talent edhe për krijimtari letrare… Ka shkrue, kryesisht, prozë, kritikë letrare, tregime dhe romane….

    Ka fitue disa herë çmimet, shpërblimet, për tregimet më të mira nga Shoqata e Shkrimtarëve të Kosovës…

    Shkrimet e tij, meqë ishte i “diferencuem”, ishte i detyruem  t’i botonte me pseudonimin Yll Jonuzi...

    Mr. Hajdar Salihu ka botue këto vepra letrare:
1."Udha e ditës së nesërme", Prishtinë, 1990.
2."Jerina dhe Helmi", Prishtinë, 1994.
3."Raport për jetën paralele", Prishtinë, 1994.
4."Stina e mjegullës". Prishtinë, 1999....

5.”Baladë për kthimin e nizamëve”, Prishtinë, 2005

    Me 17 dhjetor 2005, në dhjetë vjetorin e vdekjës dhe 30 vjetorin e krijimtarisë së tij, në Gjakovë, në Pallatin e Kulturës “Asim Vokshi”, u përurue romoni i tij “Baladë për kthimin e nizamëve”.

   Falë angazhimit të mikut të tij, aktorit, shkrimtarit, Nimon Muçaj dhe mbështetjes materiale nga Ministria e Kulturës së Kosovës, romani “Baladë për kthimin e nizamëve”doli në dritë.  

    Në përurim, poeti, shkrimtari, kritiku letrar, Prof. Halil Haxhosaj, bëri një vështrim për librin, ku mes tjerash tha: “Në këtë libër ndihet fryma e pavdekësisë së shpirtit…” 

     Engjëll I. Berisha, poet, foli rreth biografisë së të ndjerit, Mr.Hajdar Salihu. Ndërsa aktori, shkrimtari, Nimon Muçaj, evokoi kujtimet e tij për Hajdar Salihun si shkrimtar, actor dhe njeri me vlera të larta kombëtare. Bardhyl Oseku, nga Drejtoria për Kulturë, tha se: “Romani është vazhdimësi e jetës dhe shpirtit të autorit, por edhe pasqyrim i shpirtit tone.”

Poeti, Muharrem Kurti, për romanin tha: “Ky roman dhe gjithë romanet e Hajdar Salihut janë proza eseistike psikologjike…”

      Më në fund, për romanin “Baladë për kthimin e nizamëve” dhe personalitetin e Mr.Hajdar Salihut, folën M.Salihu, poeti Din Mehmeti dhe autori i këtij shkrimi, miku i tij, Mexhid Yvejsi…
       Mr. Hajdar Salihu ndrroi jetë në Gjakovë më 1995, në moshën 55 vjeçare. U varros në vendlindje, në katundin Batushë, në prezencën e mijëra qytetarëve, në praninë shejhlerëve e hoxhallarëve, me ceremoni fetare, duke na lanë prapa emër e vepra për kulturën e letërsinë shqiptare...
Mexhid Yvejsi, Gjakovë

Mulla Idris Hajrullahu: ”S’ka fe pa atdhe”

         Lindi në katundin Velekincë, në afërsi të Gjilanit, me 4 qershor 1901. Rrjedh prej një familje bujqësore, fshatare, por arsimdashëse, fetare dhe atdhetare.
           Mësimet fillestare i kreu me sukses të shkëlqyeshëm, nën kujdesin e Mulla Halimit, në mejtepin e katundit Cërnicë, rrethi i Gjilanit, në vitin 1911.
           Mësimet i vazhdoi në shkollën “Ruzhdie”, ndërsa më vonë në Medresenë  “Atik” në Gjilan, ku diplomoi, me 1926, pranë Myderrizit të njohur, Abdurrahim Efendisë.
           Posa diplomoi, për Mulla Idrisin një jetë e re filloi. Filloi n’Emën të Zotit, me shumë përkushtim, për Fe e Atdhe, deri në flijim…
           Me vendim e caktuen Imam në xhaminë e katundit Pidiç, në Karadak, ku shërbeu rreth tri vjet.
           Duke e parë përkushtimin e tij, e caktojnë në detyrë të re, si Imam-ofiçar në Hogosht, ku shërbeu deri në vitin 1938.
            Në muajin maj, të vitit 1938, Mulla Idris Hajrullahu u zgjodh bashvaiz (kryepredikues) në Ulema Mexhlisin e Shkupit, që përfshinte territorin e Kosovës, Sanxhakut dhe të Maqedonisë, ku shërbeu, ku shkëlqeu, deri në muajin prill të vitit 1941, kur krisi lufta dhe i erdhi fundi Jugosllavisë…
            Lufta e Dytë Botërore, siç dihet, e shkatërroi Jugosllavinë e Kralit, nën të cilën shqiptarët e shkretë kishin të drejtë veç me vdekë…!
            Kosova dhe trevat tjera shqiptare, kryesisht, në pushtimin italiano-fashisht dhe gjermano-nazist, merrnin frymë pakëz më lehtësisht, më lirisht, por çështja kombëtare shqiptare rrezikohej vazhdimisht…!
            Rrezikoheshin shqiptarët dhe trojet etnike nga forcat pushtuese partizane-çetnike…  :
            Mulla Idrisi ishte vizionar, këtë rrezik për popullin shqiptarë e kishte paraparë. Tani e gjithë veprimtaria e tij përmblidhet në një fjali:

                “S’ka Fe pa Atdhe” 

              Në fillim u përpjekë për ngritjen e vetëdijes fetare-kombëtare. Më vonë, si ushtar vullnetar, u bë frymëzuesi kryesor për liri në rrethin e tij.
              Në muajin gusht të vitit 1943, pas dy vjetësh përpjekjesh për liri, Mulla Idrisi nuk ishtë më një ushtar, por ishte një Komandant Legjendar…!
              Në një tubim, para mijëra pjesëmarrësve, ai e mbajti një fjalim:

              “Vllazën, trima, luftëtarë!

              Ju keni ndëgjue se Tito, i quejtun baba i Jugosllavisë, po e lypë Kosovën për Jugoslavinë e dytë, komuniste, në kufijtë e asaj të Krajl Pjetrit…
Kosova jonë, edhe ashtu e coptueme, nesër ka për t’u ba kasaphane e komunistëve jugosllavë dhe çetnikëve serbë. Sepse, për Kosovën e kundër shqipatarëve janë bashkue dreqi dhe i biri, e do të bashkohen çetniki e drazhisti, nediçevci e komunisti…!
              Ne vetëm të bashkuem rreth Flamurit të Shqipnisë, të gjithë pa tarafe e partina, mund t’u bajmë ballë anmiqëve shekullorë, e jo vetëm t’i
ruejmë pragjet e shtëpive tona, por edhe ta bashkojmë Shqipninë Etnike….
              Pra, burra, t’i kapim armët me të djathtën dhe të vrapojmë në kufinë e Shqipnisë…!”
              Burrat i kapën armët, u betuan pranë Kur’anit, me za të naltë, më fjalët, tekstin e betimit, të cilin e kishte hartue Mulla Idrisi:
              “Betohem se nuk do të tradhëtojë, kthim mbrapa s’ka, plaçkë s’ka, dhunë s’ka, në njerëz e në  namuz t’anmikut nuk preki dhe do të luftojë deri në fund të jetës sime për Lirinë e Shqipnisë së Bashkueme…”!
              Mulla Idrisi, me mijëra trima, burra, luftëtarë, ashtu siç ishin betue, pranë Kur’anit, njashtu kishin luftue për lirinë e Atdheut, Vatanit…
Kishin luftue kundër forcave partizane-çetnike, për Lirinë e Atdheut, për Bashkimin e Shqipnisë Etnike…
             Me 25 nëntor 1949, forcat partizane-çetnike e dogjën për së gjalli Mulla Idris Hajrullahun, e bënë trupin e tij shkrumb e hi, por idealin i tij, për një Shqipni të Bashkueme, s’mund ta kallin, s’mund ta ndalin asnjë fuqi, derisa të ketë shqiptarë, deri sa të ketë Shqipni…!/Mexhid YVEJSI, Gjakovë/

                                                 HAFIZ YMER SHEMSIU
                                                             (1895-1945)

   Hafiz Ymer Shemsiu ishte hoxhë, mësues, atdhetar, pedagog, poet, shkrimtar, rapsod, këngëtar, valltar…

”Kur na erdh e para Sërbi
  Q’na ngushton ket t’zezë Shqipni
  Ka tridhet n’patare ka shti
  Ka tridhet po shtje n’patare
  Don shqiptarët mej qit fare”
           - Hafiz Ymer Shemsiu

        Hafiz Ymer Shemsiu lindi në Prishtinë në vitin 1895, në Mahallën e Muhaxhirëve.
        Muhaxhirë ishin të parët e tij, gjyshi Mustafë Sylejmani, me vëllezërit : Ibrahimin, Ismailin dhe Osmanin, të cilën erdhën në Kosovë nga Prokuplja.
        Mësimet fillestare i ndoqi në Prishtinë, ndërsa medresenë e vazhdoi në Prishtinë dhe Shkup.
        Veprimtarinë arsimore-pedagogjike e filloi në mejtepin e Ferizajit, pranë dajës, Haxhi Pllanës,  ku do të mbajë mësime, ndërsa vetë përgatitej për hafiz.
        Kur u përgatit për hafiz, pra, kur e mësoi Kur’anin
 e shenjtë përmendësh, atëherë, titullin e nderuem Hafiz e mbrojti publikisht në Xhaminë e Boshnjakëve, para komisionit përkatës. 
        Gjatë Luftës së Parë Botërore, (1915-1918), në kohën e Austrisë, siç thotë populli, u hapen nëpër Kosovë shkollat shqipe…
        Me ndihmën e Hasan Prishtinës, në vitin 1915, Hafiz Ymer Shemsiu e hapi një shkollë shqipe, në katundit Sazli, në rrethin e Ferizajit. Ferizaji ishte zonë e pushtuar nga bullgarët, të cilët e mbyllën pa u bë muaji, kurse mësuesin, hoxhën, Hafiz Ymer Shemsiun e lidhën me zingjirë dhe e dërguan, ashtu të lidhur, në burgun e Ferizajit…
        Burgu i Ferizajit nuk e dobësoi hoxhën, por e forcoi, këtë  e dëshmon veprimtaria e tij në vazhdimësi, për fe e atdhe…
        Hafiz Ymer Shemsiu, që nga viti 1920, ishte një veprimtar i devotshëm në Lëvizjet kryesore çlirimtare-shqiptare, nëpër Kosovë, disa prej të cilave janë edhe këto:
       Komiteti për Çlirimin Kombëtar të Kosovës. 
      Veprimtar në Xhemiet (Bashkimi), e drejtuar nga atdhetari Ferhat Bej Draga.
      Bashkëpunonte me Lëvizjen Kaçake Kombëtare.
      Në Xhaminë e Talinovcit e themeloi Komitetin e Komitetit të Kosovës…
      Hafiz Ymer Shemsiu, përveç veprimtarisë atdhetare- kombëtare-çlirimtare, është marrë edhe me veprimtari arsimore, pedagogjike, kulturore…
       Në mejtepin e tij, Hafiz Ymeri, përveç mësimeve fetare, ua mësonte nxënësve të tij, në fshehtësi, shkrim-leximin shqip, pastaj edhe njohuri të tjera si në histori, gjeografi, matematikë, fizikë, kështu, përgatiti kuadër të aftë edhe për administratë…
        Hafiz Ymer Shemsiu, përveç veprimtarisë atdhetare- çlirimtare-kombëtare, arsimore-padagogjike-kulturore, është marrë edhe me krijimtari letrare, duke shkruar ilahi, poezi, me përmbajte fetare dhe atdhetare…
        Poeti i ndërgjegjës fetare e kombëtare, Hafiz Ymer Shemsiu ka shkrue shumë ilahi, poezi, të cilat janë në frymën e vargut popullor lirik dhe epiko-historik.
        Në një ilahi, kushtuar Muhammedit (a.s.) që ka 48 vargje, ndër të tjera, shkruen:

        “Hallall bomna ej ymmet
          Nasihat se kom vasijet
          Shoqi shoqin mos me dhan
          Si n’idhnim qashtu n’gzim
          Se n’birlik ka gjallnim…”

       Në poezinë e Hafiz Ymer Shemsiut, pasqyrohet në mënyrën më besnike krimet e forcave armike, krimet barbare ndaj popullsisë shqiptare:

       “Kur na erdh e para Serbi
         Q’na ngushton ket t’zezë Shqipni
         Ka tridhet n’patare ka shti
         Ka tridhet po shtje n’patare
         Don shqiptarët mej qit fare…”
      “Nam po bojn o n’shqiptar zi
        Po presin gra po presin fmi
        Edhe me zjarm poj djegun n’shpi
        Fmin e foshnje ngulin n’singi…”

       Hafiz Ymer Shemsiu, gjatë Luftës së Dytë Botërore, ishte kundërshtar i forcave partizane-komuniste, ndërsa ishte përkrahës i forcave kombëtare-nacionaliste…
       Kur forcat partizane-komuniste-çetnike e morrën pushtetin, atëherë, menjëherë, Hafiz Ymerin e izoluen. Në fillim të muajit maj, 1945, ashtu, në izolim, Hafiz Ymer Shemsiu, ndrroi jetë në mjerim…
            /Mexhid YVEJSI, Gjakovë/

Mexhid YVEJSI, Gjakovë
erenikut: Wed, 17 Jun 2009 14:57:30 -0700 (PDT)
botuar: E enjte 18 qershor 2009 2:20 pm

                                    MULLA HAXHI ZEKA
                                                                                  (1832-1902)

             Myderriz, Mulla Haxhi Zeka është shembull për besimtarët, shembull për atdhetarët, shembull për të gjithë shqiptarët…

 Myderriz, Mulla Haxhi Zeka është shembull për besimtarët, shembull për atdhetarët, shembull për të gjithë shqiptarët…
Lindi në vitin 1832, në katundin Shoshan, të Krasniqës, rrethi i Tropojës, Malësia e Gjakovës.
Emri i tij është Zenel, ndërsa Myderriz, Mulla janë titujt e tij, siç janë edhe titujt të tjerë të tij: Hoxhë e Haxhi…
Është djali i Mehmetit, të Byberajve, që ishte djali i Abedinit, që ishte djali i Hysenit, burra të Malsisë, parardhësit e Haxhisë, që ia  zbardhi faqën Shqipnisë…!
Haxhi Zeka fëmijërinë e kaloi në Pejë të Kosovës, sepse që në vitin 1835, familja e tij ishte shpërngulur nga Malsia e Gjakovës…
Mësimet fillestare i kreu në mejtep, në Pejë. Si nxënës, ishte një fëmijë shëndetlig, por një fëmijë i dalluar, për virtyte, për cilësi, aq sa të gjithë e kishin lakmi…Një ditë, Hoxha i tij publikisht kishte thanë:

            ”Kur të rritet ky djal ka me ba namin
              Shtatë kralat kanë me ja ni zanin…”

Mësimet e larta i kreu në Medresën e Madhe të Gjakovës, e cila i ka dhënë dritë krejt Kosovës…
Mulla Haxhi Zeka, përveç që kreu studimet në Gjakovë, aty u martue me Rukijen, të bijën e familjes së njohur Canhasi të Gjakovë dhe më vonë shkoi në Pejë për të punuar, me atë njohuri që kishte mësuar, studiuar…
Në fillim ka shërbye si hoxhë, imam, mësues, në administratën lokale si nëpunës dhe sekretar i pronës së familjes shumë të pasur, Sheremeti të Pejës, por që janë me prejardhje nga katundi Sheremetaj i Gjakovës…
Të gjitha këto shërbime edhe pse kanë rëndësi,  por nuk kanë aq rëndësi sa ka shërbimi i tij që bëri për Kosovë, për Shqipni…!
Mulla Haxhi Zeka, edhe pse ishte Myderriz, Mulla, Hoxhë, Haxhi, ky burrë trim malsorë, luftoi me pushkë n’dorë, për liri, për Shqipni…
Ka qenë jo vetëm pjesëmarrës, por ndër udhëheqësit kryesor në dy besëlidhjet shqiptare, të cilat e zgjuan vetëdijen kombëtare, siç ishin “Lidhja e Prizrenit” (1878-1881) dhe “Lidhja e Pejës” (Besa-Besë” (1899)…
Për këto ngjarje madhështore, përveç dëshmive historike, ka edhe shumë këngë, vargje, poezi, ku përmendet Haxhi Zeka, si luftëtar për bashkim, për liri…

Poeti kombëtar, At Gjergj Fishta, vetë prift katolik, françeskan, por për këtë hoxhë, që luftoi vatan, për bashkim, për liri, për Shqipni, ndër të tjera, shkruen në këte poezi:

”Dil e piqu n’Haxhi Zekën 
Grish Kosovën, bashko Rekën
Lsho kushtrimin n’Toskë e Gegë
Mblidhu tok si kokrrat n’sheg…”

           Ndërsa në një këngë popullore me titull:

          NA KTI VENI DUHET M’I DALË ZOT
         (Kushtuar Myderriz Mulla Haxhi Zekës),

         Këndohet, shkruhet e thuhet:

N’grykë t’Pejës, more, u dhez rrfeja
Shqiptarisë, more, ju forcue beteja.
N’kam na u çue, o vëllazën, Haxhi Zeka,
Nisi fjalë, more, shqiptarëve po u man:
- Ngoni knena, o vllazën shqiptarë,
N’kit ven juve o qi u kam marrë,
N’kit ven juve o qi u kam thirrë;
Fjalë me dhanun, besa-Besëb me lidhë.
Për me lidh-o ni Besë të Zotit,
M’i dal n’ball, more, o anmikut t’sodit
si n’kohën e Gjergj Kastriotit.
Na kti veni duhet m’i dalë zot;
Dy syt, more, ju mbushën me lot.
Atëherë Isa koka çue n’kam:
- Ngo mor Zekë, unë çka po t’tham,
I madh e i vogël, tanë n’kam m’u çue,
Për tokë tonë kena me liftue,
Me derdh’ gjakun, more, bash si prrue!
Kem m’u kallë tan’, more, si cigare,
s’kem me lanë anmik n’tokë shqiptare!
Fort u gzue, more, trimi Haxhi Zekë
Nxuerr alltin, more, paj qiti përpjetë:
- Ktu koftë lidhë, more vllazën, Besa-Besa.
E na u nisën trimat, more, çeta-çeta,
shkon t’u pri, more, trim-o Haxhi Zeka.
Haxhi Zeka o ni zog shqiptari
O për Kosov’ o n’luftë ma i pari.

Për veprimtarinë e tij për bashkim, për liri, për një Shqipni, Mulla Haxhi Zeka u arrestue dhe për disa vjet në Stamboll u internue, por edhe pas lirimit prej internimit nuk u qetësue, nuk u rehatue, ai vazhdoi me luftue, deri në Mal të Zi, për Plavë e për Gusi…
Haxhi Zeka, përveç se ishte dijetar, atdhetar, luftëtar, ishte humanist, bamirës, besimtar…Si besimtar, ka vizituar Qabenë, vendet shenjta, Mekkën dhe Medinën, në Arabi, ku e fitoi edhe titullin Haxhi. Me titullin Haxhi, emri i tij hyri në histori…
Me 16 shkurt 1902, në Pejë, Mulla Haxhi Zeka u vra nga dora e gjakatarit, Adem Zajmi, kapiten i xhandarmerisë, që thonë se ishte argat i Sërbisë…/Mexhid YVEJSI, Gjakovë /    

Mexhid YVEJSI, Gjakovë
erenikut: Mon, 15 Jun 2009 01:20:07 -0700 (PDT)
botuar: E hënë 15 qershor 2009 2:45 pm

                                                  HAFIZ  YMER  GUTA
                                                                (1860-1963)
 Hafiz Ymer Guta, hoxha gjakovar, ishte fetar e atdhetar, trim e guximtar, pleqnar e pajtimtar, dijetar e luftëtar…

           Lindi në Gjakovë në vitin 1860. Qysh në fëmijëri dallohej për disa veçori, ishte shumë i zgjuar, për mësime i dalluar, për trimëri i pa krahasuar…

           Mësimet fillestare i kreu në një nga mejtepet e shumta të Gjakovës. Krahas mësimeve në mejtep, sipas programit arsimor të kohës, arriti të bëhet Hafiz, pra të mësoi përmendësh, Kur’anin e madhnueshëm, kur ishte në moshën dhjetë vjeçare, në vitin 1870.

           Po në Gjakovë, Hafiz Ymer Guta i vazhdoj studimet në Medresën e Vogël të Gjakovës, ku edhe diplomoi pranë dijetarit të shquar, Myderriz Fetah Efendi Buza, tek i cili kishte mësuar përmendësh Kur’anin e madhëruar ….

           Medreseja e Vogël e Gjakovës, që nga themelimi, pas vitit 1800, nën drejtimin e Myderriz Tahir Efendi Gjakovës, krahas Medresës së Madhe, që nga themelimi, pas vitit 1700, nën drejtimin e Myderriz Yvejs Efendiut, ishte një nga institucionet arsimore-kulturore ndër më të njohura në trojet shqiptare.     Prej këtyre dy medreseve të famshme, për dy-tre shekuj, prej tyre kanë dalë shumë hafizë e myderrizë, dijetarë e atdhetarë, të cilët Gjakovës, Kosovës, faqën ia kanë zbardhë…

           Hafiz Ymer Guta, përveç veprimtarisë fetare, është i njohur aq më shumë për veprimtarinë atdhetare…

           Për veprimtarinë atdhetare disa herë është prangosur, është burgosur, është plagosur…! Është prangosur, është burgosur, është plagosur në kohën e Turqisë, nën pushtimin e Sërbisë, të Austro-Hungarisë…

           Në vitin 1903, në kohën e Turqisë, Hafiz Ymer Guta së bashku me udhëheqësit fetarë e atdhetarë të Gjakovës, si Myderriz Myrteza Efendi Luzha, Hasan Aga, biri i Fetah Zekës, Selim Mula, Haxhi Jonuzi etj. u prangosën, u  burgosën, internuen, u dënuan me dy vjetë burg, burg të rëndë, të zi, në Kastamoni…

           Hafiz Ymer Guta ishte ndër të parët në Lëvizjen Kombëtare Shqiptare, që nga Besëlidhja Shqiptare “Besa-Besë” ose “Lidhja e Pejës” 1899, deri në Kuvendin e Junikut, me 1912…

           Ka qenë një nga themeluesit dhe udhëheqës i organizatës me ndikim “Islihati”, që ishte një lëvizje e madhe për pajtim…

           Në vitin 1912, në Kalanë e Shkodrës “Rozafat” ishte Hafiz Guta që ngriti Flamurin Kombëtar dhe mbajti fjalën kryesore, që i frymëzojë shkodranët, të cilët e kanë përmendur me nderim, ndër vite, Hoxhën, Hafiz Ymer Guta, që s’dinte ç’është tuta, këtë hoxhë të Gjakovës, këtë burrë të Kosovës…

           Në kohën e Sërbisë, të Austro-Hungarisë, në kohën e Krajlit, si gjithnjë, Hafiz Ymer Guta ishte në ballë, si një shqipe e malit…

           Ka shërbye në disa xhami të Gjakovës, deri edhe në xhaminë kryesore të qytetit, në Xhaminë e Hadumit, si imam, hatib, predikues, ku asnjëherë nuk e frikësoi asnjë pushtues…

           Në kohën e komunizmit, Hafiz Ymer Guta edhe pse ishte plakur, e kishte rrokur pleqëria, thoshte hapur:

           “Shkoi fashizmi-erdhi komunizmi, por jo lirija, na dan nga nona, Shqipnija…”

           Ndrroi jetë në vitin 1963, në Gjakovë, moshën 103 vjeçare./Mexhid YVEJSI, Gjakovë/

Mexhid YVEJSI, Gjakovë
erenikut: Fri, 5 Jun 2009 10:53:32 -0700 (PDT)
botuar: E hënë 15 qershor 2009 2:45 pm

                                                 HAFIZ ALI-RIZA ULQINAKU

Hafiz Ali Ulqinaku
  (1855-1913)                 Hafiz Ali-Riza Ulqinaku është një figurë e shquar fetare-atdhetare, që i përket periudhës së Rilindjes Kombëtare, por që nderohet në të gjitha trojet shqiptare…

             Lindi në vitin 1855, në Ulqin, në mëhallën “Ranë, që ndodhët pranë detit. Është djali i Jakub Behlulit, që rrjedh prej një familje të njohur barkëtarësh.

             Ali-Rizai ishte një djalosh i zgjuar, kështu që babai i tij, Jakub Behluli, e dërgoi për të mësuar tek dijetari më i njohur i Ulqinit, myderriz Salih Hylja…

             Myderriz Salih Hylja ishte një pedagog i dalluar, ishte hafiz i shquar, atdhetar i dëshmuar… Në kohën e “Lidhjes së Prizrenit” (1878-1881), Hafiz Salih Hylja udhëhiqte degën e “Lidhjes së Prizrenit” në Ulqin…

             Hafiz Ali-Rizai, si nxënës i Medresesë, luftoj me pushkë në dorë, përkrah luftëtarit, profesorit të tij, Myderrizit, Hafizit,  Salih Hylja,  për liri, duke luftuar, duke i mbrojtur trojet shqiptare nga Mali i Zi…

             Kur Mali i Zi i pushtoi trojet shqiptare, në vitin 1880 mbi 400 familje shqiptare u detyruan të largohen nga Ulqini dhe fshatrat dhe u shpërngulën në Shkodër  e rrethe, ndër këto familje ishte edhe familja e Hafiz Ali-Riza Ulqinakut….

             Hafiz Ali-Riza Ulqinaku i vazhdoj studimet në Medresenë e Shkodrës derisa diplomoi. Pas diplomimit filloi veprimtaria e tij në fushën e arsimimit, edukimit…

             Në vitin 1882, kur ishte në moshën 27 vjeçare, emërohet mësues në shkollën fillore, në lagjën Dudas, në Shkodër. Shtatë vjetë më vonë, në vitin 1889 emërohet mësues në Lezhë.

            Në qytetin e Lezhës, përveç detyrës së mësuesit, ka shërbye edhe si imam e myfti.

            Hafiz Ali-Riza Ulqinaku ndrroi jetë me 23 prill 1913, në Shkodër.

            Ky burrë i nderuar, ky burrë i kulturuar, përveç që ishte fetar, atdhetar, luftëtar, hoxhë, imam, myfti e mësues, ai ishte edhe krijues…

            Duke pas parasysh kohën kur ai u muerr me krijimtari, nuk teprohet nëse cilësohet se ajo krijimtari i solli shqiptarëve shumë dobi…

            Ishte ndër të parët tek shqiptarët që ka shkrue, përkthye, botue, vepra fetare-letrare, edukuese-moralizuese…

Në vitin 1884 ka botuar një përmbledhje me tri vepra të veçanta, të cilat janë:

1.    Përkthimi shqip i veprës turke “Huda Rabbim”

2.    Mevludi, në katër kapituj, me 634 vargje.

3.    Një-Ferrëfenjës, me 804 vargje.

             Përveç këtyre veprave të botuara, në dorëshkrim ka hartuar një abetare dhe tre fjalor të  ndryshëm.

            Fjalori i parë është në vargje, turqisht-shqip.

            Fjalori i dytë është Fjalor Alfabetik, turqisht-shqip, kurse fjalori i tretë është:

            Fjalor shqip-turqisht, i cili përbëhet prej 4000 fjalëve.

                    DY-TRI FJALË RRETH “MEVLUDIT”

             Mevludi është vepër e poetit të njohur turk, Sulejman Çelebiut, të cilën e ka përkthye në gjuhën shqipe Hafiz Ali Rizai. Ky përkthim është adaptim, përshtatje në gjuhën shqipe, është një poemë që i kushtohet lindjes apo ditë-lindjes së Pejgamberit, Muhammedit (a.s.)

             Këtë vepër e ka shkrue, përkthye, adaptue, në moshën 18 vjeçare, në vitin 1873, kurse është botue me 1885. Kjo vepër pranohet si kryevepër sepse i ka udhëzuar, frymëzuar shumë brezi, jo vetëm në aspektin fetar, por edhe në atë kombëtar…

           Në parathënie të “Mevludid”, ndër të tjera, Hafiz Ali-Riza Ulqinaku tregon pse e shkruen  në  gjuhën shqipe:

“N'gjuhën shqipe kam qëllim un me i tregue 
Që kështu vllaznit sa do pak me përfitue", 
(sepse gjuha shqipe....)

 Asht nji gjuh' qi me kalem s'asht kollanis".

"Kushdo, qi t'a vejn hesap ndonji hata
M'godit aj qi t'a shof, i baj rixha".

         Ndërsa, për rëndësinë e lindjes së të Dërguarit, ndër të tjera, shkruen
”U ndriçue jeta, kur leu Ai Resul,
Qiell e tok' m 'at sahat u mbush me Nur.
Kushdo të don prej xhehenemit nexhatë,
Le të bin tuj qa me lot ai sallavatë.”

        Më në fund, mjafton të themi se Hafiz Ali-Riza Ulqinaku, me krijimtarinë e tij, u përpoq ta ruej, ta zhvilloj gjuhën e ëmbël shqipe, në një kohë, kur gjuha shqipe, konsiderohej gjuhë armike…/
Mexhid YVEJSi, Gjakovë/

Mexhid YVEJSI, Gjakovë
erenikut: Wed, 27 May 2009 01:12:20 -0700 (PDT)
botuar: E enjte 28 maj 2009 11:00 am

                                                                  HAFIZ  ALI  KORÇA
                                                               (1873-1956)
                                                             ”Për Shqipërinë u përpoqa
                                                              Rrezikova jetën t’ime,
                                                              Nuk rrëfehet se sa hoqa
                                                              Se shteti m’i njihte krime.”-/Hafiz Ali Korça /

     Hafiz Ali Korça lindi me 5 prill 1873 në Korçë. Rrjedh prej një familje fetare, intelektuale. Është djali i Iljaz efendiut, një figurë e shquar në qytetin e Korçës.Mësimet fillestare i kreu në vendlindje, ku krahas mësimeve u bë hafiz, pra, e mësoi Kur’anin përmendësh, në moshën 12 vjeçare. Po në vendlindje mbaroi edhe shkollën Ibadije (të mesmen), kurse studimet në Stamboll.Në Stamboll studioj me përkushtim, aty zgjeroi, thelloi dituri të ndryshme, në veçanti aty mësoi gjuhën arabe, perse, frënge, kuptohet edhe gjuhën turke, të cilën veç e dinte…
Përveç mësimeve, studimeve, Hafiz Ali Korça ishte përkushtuar me dashuri të madhe në shërbim të Atdheut, ideali të pastër kombëtar dhe popullit shqiptar…
Pas diplomimit në Stambol, Hafiz Ali Korça u kthye në Shqipëri, ku e vazhdoi veprimtarinë e tij…
Një nga frytet e kësaj veprimtarie atdhetare ishte organizimi dhe mbajtja e Kongresit Shqiptar të Dibrës, me 23 korrik 1909, ku merrnin pjesë, ndër të tjerë, këta atdhetarë të shquar shqiptarë: Dervish Hima, Fehim Bej Zavalani, Aqif Pashë Elbasani, Abdyl Bej Ypi, Ferid Bej Ypi, Sotir Peci, Myderrizi nga Tetova, Mehmed Efendiu…
Në Kongresin e Dibrës fjalën kryesore e kishte Hafiz Ali Korça…
Fjala e tij në këtë kuvend ka shumë rëndësi, ka jo vetëm rëndësi historike, arsimore, kulturore, por edhe rëndësi politike në gjithë Shqipërinë Etnike…

       Në gjithë Shqipërinë Entike, tashmë Hafiz Ali Korça ishte ndër përkrahësit kryesor të alfabetit të gjuhës shqipe…Kongresi i Manastirit, që filloi punimet me 14 nëntor 1908, hyri në histori, në këtë histori shënohet edhe emri i tij…Hafiz Ali Korça ishte ndër ata atdhetarë që përkrahu edhe Kongresin e Elbasanit, 2 shtator 1909, që vuri themelet e Arsimit Kombëtar…Në vitin 1916, Hafiz Aliu u emërue Drejtor i Arsimit për Tiranën, Durrësin, Elbasanin, Dibrën, Matin dhe Pogradecin, pra, për gjithë Shqipërinë e Mesme…Ka qenë edhe Kryemyfti në Këshillin e Naltë të Sheriatit në Shkodër…Po, në Shkodër u emërue anëtar i Komisis Letrare, ku vepronin At Gjergj Fishta, Luigj Gurakuqi, Salih Nivica, Mati Logoreci, vepruan bashkërisht, me përkushtim, në fushën e gjuhësisë, për t’mirën e Shqipnisë…

Në vitet 1918-1924, Hafiz Ali Korça ishte Kryetar i Këshillit të Naltë të Sheriatit…Në vitin 1925, Hafiz Aliu botoi veprën: “Bolshevizma çkatrrim i njerëzimit”, për të cilën bolshevikët e Tiranës e burgosën, e internuan në pleqëri…Hafiz Ali Korça për afër gjysmë shekulli ka kontribuar shumë për Shqipni, në disa lëmi…Shquhet veprimtaria e tij në publicistikë, islamistikë, gjuhësi, letërsi…Disa prej veprave, ndër të tjera, janë:

1.    Treqind e tri fjalët e Imam Aliut, 1900
2.    Historija e shenjt dhe kater halifet, 1900
3.    Mevludi shqip, 1900.
4.    Jusufi me Zelihanë, 1900
5.    Abetare, 1910
6.    Alfabeti arabisht, 1914
7.    Muslimanija, 1916
8.    Gramatika dhe syntaksa, Shqip-Arabisht, 1916
9.    Shtat ëndërrat e Shqipërisë, 1924
10.Bolshevizma çkatrrim i njerëzimit, 1925
11. Kur’ani i Madhënueshëm e thelbi tij, 1926
12.Gjylistani (Trëndafilishtja), e Sa’adiut, 1925
13.Rubaijjati (Katroret) e Umer Khajjamit, 1930…

Përveç këtyre veprave të botuara në gjuhën shqipe, Hafiz Ali Korça ka shkrue, ka botue, edhe shumë punime, studime, në gjuhët të tjera, si turqisht, arabisht, persisht, për ndërkombëtarizimin e çështjes shqiptare. Këtu vlen të përmenden gazetat “Sabah”, “Aksham”, “Sirati mustekim”, “Bejan ul-Hak”, që botoheshin në Stamboll, në shtypin e Egjiptit, në gazetën “Es-Sijaset” në shtypin e Iranit, në “Hallaxh”…

Edhe pse ishte luftëtar për liri, kur kishte shqiptar, por s’kishte Shqipëri, edhe pse ishte poet, përkthyes, shkrimtar, letrar, atdhetar, mësues, myderriz, profesor, pedagog, islamolog, hartues tekstesh mësimore-shkollore…, “Nëna Parti” në Shqipëri, e arrestoi, e internoi…

Hafiz Ali Korça ndrroi jetë me 31 dhjetor 1956, në Kavajë, në mjerim, por veprat e tij ende jetojnë, frymëzojnë…/Mexhid YVEJSI, Gjakovë/

Mexhid YVEJSI, Gjakovë

erenikut: Sun,17 May 2009 08:27:59 -0700 (PDT)
botuar: E enjte 28 maj 2009 11:00 am

                                                               SHEJH SHEQFQET SHEHU

                                                                             (1900-1952)

                 Shejh Shefqet Shehu lindi në Gjakovë, në vitin 1900. Ishte djali më i vogli, i katërti, i Aqif Efendiut, nga familja e njohur Shehu, me prejardhje nga Shejh Sylejman Efendiu, që ishte themelues i Teqesë së Madhe, tarikati Sa’adi, në Gjakovë dhe në Marash, Prizren…

                 Mësimet e para i nisi në Gjakovë, i vazhdoi studimet në Medresenë e Madhe të Gjakovës, pranë Myderrizit më të njohur të kohës, Hafiz Iljaz Efendiut, që ishte nipi i Yvejs Efendiut, myderrizit të parë të Medresës së Madhe të Gjakovës…

                 Diplomoi në Prizren,  në Medresenë e “Mehmet Pashës”, tek dijetari, Nusret Efendiu, që ishte edhe Myfti i Prizrenit.

                 Në vitin 1928, në moshën 43 vjeçare, ndrroi jetë, në Gjakovë, Shejh Qamili, vëllau i madh i Shejh Shefqetit. Shejh Qamili ishte i martuar, por nuk la pasardhës, kështu, me vdekjën e tij, Teqja e Madhe e Gjakovës për disa vjet mbeti pa shejh, pa udhërrëfyes…

                 Në muajin prill të vitit 1928, Shejh Shefqeti u nisë për në Damask, Siri, për të marrë Hilafetnamenë tek Shejh Ibrahimi, që ishte udhërrëfyesi kryesor për tarikatin Sa’adi.

                 Nga vendlindja, Gjakova, Shejh Shefqeti shkoi në Shkup, nga Shkupi në Selanik, nga Selaniku me anije nëpër Detin Mesdhe, arriti në Halep, nga Halepi në Damask…

                 Në Damask, kryeqyteti i Sirisë, u vendos në Teqenë e Shejh Ibrahimit, i cili u befasue kur Shejh Shefqeti u prezentue…, por e priti me shumë dashamirësi… 

                 Shejh Shefqeti i tregoi se vjen nga Gjakova, Vilajeti i Kosovës, në  Shqipni (Arnautllëk), në Rumeli, siç quhej atëherë…, se është stërnip i Shejh Sulejman Efendi Axhiza Babës dhe se qëllimi i ardhjës së tij është marrja e Hilafetnamesë, sipas rregullit të tarikatit “Sa’adi” dega “Axhizi”, për të plotësue vendin zbrazët në teqe, pas vdekjës së vllaut, Shejh Qamilit…

                 Shejh Ibrahimi, ndër të tjera, tha:

                “Shejh Sa’adeddin Xhebbaviu është Piri i Tarikatit Sa’adi, kurse Shejh Sulejman Efendiu nga Jakova,  është Piri i dytë për Rumeli…Prandej, nëse ka ndonjë shejh të tarikatit “Sa’adi” dega “Axhizi”  mund t’a pranoni Hilafetnamenë prej tij…

               Shejh Shefqeti i tregoi se ka shejhlerë të tarikatit “Sa’adi” kolli  “Axhizi”, njëri ndër ta është Shejh Muharrem Mitrovica, i cili ka marrë hilafet nga vëllau im i ndjerë Shejh Qamili….Kur i dëgjoi këto fjalë të Shejh Shefqetit, atëherë Shejh Ibrahimi tha:

              ”Ardhja e juej këtu, në Damask, na ka befasuar, por edhe na ka gëzuar! Jeni të mirëseardhur! Mund të pushoni këtu, mund të qëndroni sa të dëshironi, sepse në gjuhën arabe shumë mire po komunikoni, kjo dëshmon se keni përgatitje të duhur, prandaj, kur të kthehesh në vendlindjen tënde, menjëherë njoftoni të gjithë dashamirësit tuaj dhe Shejh Muharremin, i cili do ta kryen ceremoninë e hilafetit…”

               Në muajin nëntor, 1929, në Teqenë e Madhe në Gjakovë,  Shejh Shefqeti, në një ceremoni madhështore drejtue nga Shejh Muharrem Mitrovica, u gradue Shejh i  tarikatit “Sa’adi” në Teqes e Madhe, ku shërbeu me nder për 23 vjet, deri sa ndrroi jetë me 1952…

              Shejh Shefqeti ishte dijetar, i devotshëm, shumë bujar…Njohës i mirë i fesë Islame, praktikues i Sher’iatit, shembull për pjestarët e tarikatit…

              Gjatë shërbimit të tij, Shejh Shefqeti me secilin njeri është sjellur me shumë dashamirësi, por ishte shumë rigoroz në zgjedhjën, pranimin e anëtarëve të rinj… Sipas djalit të tij, Shejh Muhamedit, :

             ”Baba i ka pranue vetëm 40 myhybë, 4 dervishë dhe nuk ka pranue për të gradue asnjë shejh! A thue pse? Sepse, fakiri thoshte:” Ai që nuk është i udhëzuar, qysh do t’i udhëzojë të tjerët? Ai që nuk di për veti, qysh do t’i mësojë të tjerët? Ai që s’ka edukatë, kujt mund t’i japë?

              Për Shejh Shefqetin tregohen shumë keramete, por kjo është një temë në vete…Por, thënë shkurt, ai ka qenë një burrë shumë i nderuar, sepse me vepra e ka dëshmuar…Me gjithë këtë, ai ka vuajtur, është arrestuar, është burgosur, nga komunistët e Gjakovës, nuk është lejuar as në Teqe të Madhe për t’u varrosur…!

              Shejh Shefqeti ndrroi jetë, kaloj në jetën e vërtetë, në orën 13-të, ditën e martë, me 11 mars 1952. Të nesërmen, ditën e merkurë, me 12 mars 1952, u varros me nderime të mëdha, që nuk mbaheshin në mend në Gjakovë, deri në atë ditë…!

              Në varrimin e Shejh Shefqeti, me gjithë pengesat e pushtetit, morën pjesë mbi 12.000 vetë, jo vetëm të Gjakovës, por nga të gjitha anët e Kosovës…!

              Trupi pa jetë, i të ndjerit, shejhut  Shefqet, nga Teqeja e Madhe nëpër Çarshi të Vogël, u bartë në maje të gishtave nga rinija, ndërsa madhërohej me tekbire, Allahu, Zoti, Perëndia, deri tek xhamija…

              Në “Xhaminë e Sefës” u falë namazi i xhenazës, nën drejtimin, udhëheqjen, e trimit, luftëtarit, atdhetarit, Hafiz Ymer Efendi Guta, ku ishin të pranishëm edhe shumë shejherë, hoxhallarë, ndër të cilët vlenë të përmendën: Myderriz, Hafiz Fahri Efendi Iljazi, Mulla Mustafë Efendi Canhasi, Mulla Mustafë Efendi Loshi, Mulla Jahja Efendi Bakalli, Mulla Sahit Berki, Mulla Hamdi Doli, Hafiz Hysni Efendi Yvejsi, Hafiz Selim Efendi Yvejsi, Mulla Sejdiu etj. Kurse nga shejhlerët ishin të pranishëm, ndër të tjerë, edhe këta: Baba Qazim Bakalli, përfaqësues i bektashinjve, Shejh Aliu i Teqës së Shejh Banit, të Sa’adive, Shejh Mehmeti i Shejh i Shejh Aliut të Doblibarës, Shejh Danjolli i Teqës së Haxhi Shejh Musasë, të Rifa’ive, Shejh Dyli i Teqes së Shejh Eminit, të Sa’adive, Shejh Lita (Haliti) i Halvetive, Shejh Mahmudi i Teqes së Kaderive,  Mulla Hajrullah Hoxha i Junikut, Shejh Hyseini nga Prizreni… etj. etj. Për gjithë këta emra të nderuar ka dëshmi, sepse dëshmohen me fotografi….               Mbasi u krye falja e Namazit të Xhenazes në Xhaminë e Sefës, ashtu të bashkuar, hoxhallarë e shehlerë, qytetarë e katundarë, bujqë e tregtarë, pasunikë e fukara, në rreshtë të gjatë pa u nda, nga të gjitha besimet, muslimanë, katolikë, ortodoksë e të pa fe, nën vëzhgimin e sigurimit (udbashëve), u përcollë xhenazja e Shejh Shefqetit në maje të gishtave deri në banesën e fundit, te Ura e LLukacit, ku sot  i është ngritur një tyrbe madhështore, siç ishte madhështor edhe ai vetë, në këtë jetë…!

Mexhid YVEJSI, Gjakovë
erenikut: Wed, 22 Apr 2009 06:15:02 -0700 (PDT)
botuar: e enjte 23 prill 2009 12 pm

BABA QAZIM BAKALLI
(1895-1981)

Gjakova, si qytet, sipas traditës, u themelua me Emrin e Zotit, ose siç thotë populli me Bismilah! Objekti i parë kryesor është Xhamia e Hadumit, ndërtuar me 1594, e cila e mban emrin e themeluesit, Hadum Aga ose Sulejman Efendiu, nga rrethi i Gjakovës, prej fisit Thaç.
     Me ndërtimin e Xhamisë së Hadumit, njëkohësisht, qenë ndërtuar edhe hani (bujtinë) një hamam, disa shtëpi, kulla, me dyqane përreth. Kjo ishte bërthama e qytetit  e cila më vonë u zhvillua në një çarshi madhështore, e cila njihet edhe sot me emrin Çarshia e Madhe.
     Çarshia e Madhe, me të gjitha objektet e para, si Xhamia e Hadumit, hani, hamami, shtëpitë, kullat, dyqanet, sipas traditës gojore, u ndërtuan në fushën e Jak Vulës, prej nga rrjedh edhe emërtimi i qytetit Jakovë (Fusha e Jakut).
      Me këtë emër, Jakova, përmendet nga udhëpërshkruesi i madh turk, Evlija Çelebiu, i cili e vizitoi Gjakovën në vitin 1662, ku ndër të tjera shkruan:
    “Gjakova ka dymijë shtëpi të stolisura që ndodhen mbi një fushë të gjerë. Ka dy xhami të bukura, mesxhide (xhami të vogla), hane të mbuluara me plumb. Ka hamam të bukur që të kënaqë zemrën dhe nja treqind dyqane të ndryshme, të mbushura me mallra…Meqë e ka klimën e këndshme, banorët janë të bukur dhe të dashur”.
        Më shumë se dyqind vjet pas Evlia Çelebiut, për Gjakovën shkruan dijetari, atdhetari dhe ideologu kryesor i Zgjimit Kombëtar, Sami Bej Frashëri (1850-1904), në kryeveprën e tij të njohur me emrin: Kamus-al-A’alam, fjalori enciklopedik historik-gjeografik, i cili u botua në gjashtë vëllime në Stamboll, ndërmjet viteve 1889-1898, ku për Gjakovën shkruhet në faqen 4787, të vëllimit të gjashtë:
         “Gjakova ka 16 xhami, dy medrese, një shkollë ruzhdie dhe disa mektebe; ka bibliotekë, kishë dhe mekteb të veçantë për katolikë e ortodoksë. Ka afro 1000 dyqane, ka bujtina e banjo publike (hamame). Popullsia e Gjakovës është e njohur për ruajtjen e traditave dhe kanë prirje për tregti e zejtari. Është popull guximtar dhe i aftë për armë. Nga gjiri i këtij qyteti ka pasur gjithmonë dijetarë të dëgjuar e myderrizë…”.
             Këtë traditë të ndritshme, siç shkruan Sami Bej Frashëri para një shekulli, se “nga gjiri i këtij qyteti ka pasur gjithmonë dijetarë të dëgjuar e myderrizë”, Gjakova e vazhdoi edhe për një shekull, duke nxjerrë dijetarë të shquar e myderrizë, me ndjenja të fuqishme fetare-kombëtare, që i bënë shërbime të mëdha fesë, kombit dhe atdheut…
             Njëri prej këtyre dijetarëve të shquar të Gjakovës është Baba Qazim Bakalli.
            Baba Qazim Bakalli, nga familja e njohur e Bakallëve, që i përket fisit Thaç, lindi në Gjakovë, në vitin 1895. Në mekteb ruzhdie të Gjakovës ndoqi mësimet e para, për t’i vazhduar me 1909 në Shkup, në shkollën e njohur “Darul Mualiminë”, ku kishte edhe nxënës të tjerë nga Gjakova, si Ibrahim Fehmiu, Beqir Maloki, Sadik Brovina etj…
            Shërbimi:
 Qazim Bakalli, në fillim, kur Austria e përzuri Sërbinë, më 1915-1918, shërbeu si mësues në Gjakovë. Kur Sërbia e ripushtoi Kosovën me 1918,  Qazim Bakalli, si shumë  intelektualë, atdhetarë të tjerë të Gjakovës, doli në Shqipëri.
              Aty, në Shqipëri, shërbeu si mësues në Lumë, si nëpunës në Bytyç, e herë si sekretar. Më vonë u dorëzua në tarikatin Bektashi në Fushë Krujë, ku u vesh dervish nga Haxhi Mehmed Babai. Ka shërbyer si dervish edhe në teqen e Elbasanit.
            Nga Kryegjyshata e Tiranës, me vendim të Sali Nijazi Dedeit, udhëheqës i bektashinjve, në vitin 1940 emërohet në Tetovë si Baba, në teqen historike “Harabati Baba Teqe”, që kishte një traditë të shkëlqyer.
         Mbas arrestimit që i bëhet në Tiranë dhe hetimeve të gjata që i bëhen në Shkup, me 1947, Baba Qazim Bakalli kthehet në vendlindje, në Gjakovë, ku shërben në Teqenë Bektashiane të Gjakovës deri sa ndërroi jetë më 15 shkurt 1981.
                   Baba Qazim Bakalli, siç ishin parardhësit si Baba Hamëz (1882-1952) dhe Baba Haxhi Adem Babai (1841-1927), ishte njeri i ditur, i kulturuar, merrej edhe me shkrime dhe përkthime, kishte ndjenja të fuqishme atdhetare. Në Teqen Bektashiane të Gjakovës, ku ata shërbenin, kishte edhe bibliotekë të pasur me libra e dorëshkrime, të grumbulluara ndër shekuj, por që u dogj bashkë me teqen e tyrben në pranverën e përgjakur 1999, nga forcat policore-paramilitare-barbare serbe…
                   Një dorëshkrim, përkthim nga persishtja, nga Baba Qazim Bakalli, kishte shpëtue për mrekulli në shtëpinë e shkrimtarit, përkthyesit, kritikut letrar, Vehap Shita, nga Gjakova, por me banim në Prishtinë, të cilin e kishin groposur në oborrin e shtëpisë, gjatë luftës së vitit 1999, dhe nga ky dorëshkrim i Babës Qazim, sot kemi librin: “Divani i Shemsi Tabrizit”, përkthye nga persishtja nga Baba Qazim Bakalli.
                    Ky libër u botue në Tiranë, 2007, nga Kryegjyshata Botërore Bektashiane në bashkëpunim me Fondacionin Kulturor “Saadi Shirazi” në Tiranë, nën përkujdesjen e poetit të njohur, Xhevahir Spahiu.
                   Libri në fjalë, përkthye nga Baba Qazim Bakalli, rreth 50 vjetë më parë, përmban poezi të zgjedhura nga Divani i Shemsi Tabrizit, shkruar nga Mevlana Xhelaledin Rumiu dhe u promovue në sallën e promovimeve të Panairit të Librit në Qendrën Ndërkombëtare të Kulturës në Tiranë, që pati jehonë të gjërë në shtypin shqiptar…
                   Me pak fjalë, ky ishte Baba Qazim Bakalli, një personalitet i ditur, i ndritur, të cilin e kisha edhe mik dhe kemi pas muhabete të shtruara nga shumë lëmi, të cilat i kujtoj me nostallgji…Edhe pse kanë kalue 28 vjet që ka ndrrue jetë, emri i tij, nga të gjithë që e kanë njohur, përmendet me dashuri…
                  Sot, në shenjë nderimi e kujtimi, në Gjakovë, një rrugë e qytetit e ka marrë emrin e Baba Qazim Bakallit…
                  /

Mexhid YVEJSI, Gjakovë
erenikut: Thu, 19 Feb 2009 06:38:59 -0800 (PST)
botuar: E shtunë 28 shkurt, 2009 3:50 am(New York)

(Një Fjalorit Enciklopedik, i cili të bën nevrik, sepse në vend që të ndriçon – ai të errëson, në vend se të udhëzon ai të ngatërron, një fjalor i ri,  por me paragjykime të vjetra, ku më shumë rëndësi i jepet komunizmit, mafisë, derrit, qenit apo hajvanit, se Islamit…!)

             Fjalori Enciklopedik, hartuar e përgatitur nga Pasho Baku. Organizator është Selim Hoxha. Konsulentë janë:

          Prof. Muzafer Xhaxhiu

          Prof. Nasho    Jorgaqi

          Prof. Gazmend Shpuza

          Prof. Arqile    Bërxholi

          Prof. Zyri       Bajrami

          Prof. Kristaq  Kume

          Prof. Ana       Lalaj

          Dr.   Konstandin Kristo

          Regjisor: Kristaq Dhamo

          Dr.   Bashkim Lushaj

          Dr. Pasquale  Busotti

          Prof. Resmi   Osmani

Për këshillat, sugjerimet dhe vërejtjet dashamirëse që kanë dhënë për hartimin dhe botimin e këtij Fjalori Enciklopedik falënderohen: Vedat Kokona, Prof. Emin Lafe, Dr. Aurel Plasari, Prof.Petraq Sotiri, Dr. Ahmet Osja, Prof.Wilheim Hansel (Austri), Giovanni Intrevado (Itali), Marian Ninov (Bullgari), Jorgji Doksani, Prof. Murat Xhulaj. Shtëpia botuese Bacchus, Tiranë,2002.

Ky Fjalor Enciklopedik ka gjithsejt 800 faqe, me 25 000 zëra nga të gjitha fushat e dijës dhe të jetës, me rreth 3000 foto dhe ilustrime. Aty shkruhet për personalitete, shtete, popuj, fakte, doktrina, terma, art, kulturë, shkencë, letërsi, gjeogarfi, histori, filozofi, kimi, fizikë, muzikë sport etj.

Hartuesi dhe botuesi në parathënje shkruajnë se kanë bindjen e shpresojnë se ky Fjalor Enciklopedik do të jetë libri i librave në shtëpitë, shkollat e mjediset tona, sepse është i vlefshëm për të rinjtë dhe të rriturit, për nxënësit dhe studentët, për mësuesit dhe pedagogët, për specialistët e fushave të ndryshme, si edhe për cilindo që kërkon të dije më shumë dhe të rritë më tej nivelin e tij kulturor e shkencor.

Bindja e shpresa e hartuesit dhe botuesit është diçka tjetër, ndërsa e vërteta për të pavërtetat e Fjalorit është si vijon:

    Ky Fjalor, Fjalor Enciklopedik, të bënë nevrik! Pse? Sepse, ky Fjalor i bënë vetë ata horë! Në vend se të ndriçon ky Fjalor të errëson, në vend se të udhëzon ai të ngatërron, ky Fjalor i ri është me paragjykime të vjetra.

Kur lexojmë një libër, thoshte Balzaku, ndjenja e së vërtetës na thotë: “Kjo është gënjeshtër!” sa herë ndeshim diçka të padrejtë. Në rast se kjo ndjenjë fletë shumë shpesh dhe u fletë të gjithëve, do të thotë se ai libër nuk ka e nuk do të ketë asnjë vlerë.”

A mund të rritet niveli kulturor e shkencor i nxënësve, studentëve, mësuesve, pedagogëve, specialistëve të fushave të ndryshme nga “libri i librave” siç cilësohet prej tyre Fjalori Enciklopedik, i cili ka shumë gabime, lëshime, të meta, të pavërteta… me këto “cilësi”, ku mbetet vlera e tij?

Për njerëzit e vetmja vlerë, e vetmja e mirë është njohuria, thoshte Sokrati. Kurse gjëja më e keqe është padituria.

Sa të paditur janë hartuesit, organizatori dhe këshilltarët e Fjalorit Enciklopedik, që janë mbi njëzet, pothuejse të gjithë me tituj shkencor, dëshmojnë këta shembuj që shkruhen në fjalor.

        Këta pak shembuj ndoshta do të mjaftojnë të dëshmojnë për të metat e shumta, për gabimet, paragjykimet, padrejtësitë dhe paditurinë e të diturve tanë:

   1.Në faqën 19-të shkruhet për Dr. Fehmi Aganin, por aty nuk shënohet dita, muaji e viti i lindjes, madje as vendi i lindjes. Kjo mungesë, kjo zbrazëti, plotësohet me një pikëpyetje (?). Kjo nënkupton se ata nuk i kanë njohuritë më elementare për një akademik aq të njohur! Akademik  Fehmi Agani lindi me 23 janar 1932, në Gjakovë. U vra në Prishtinë nga forcat policore – serbe me 5 maj 1999.

 2.Në faqën 78-të shkruhet për Bektashizmin, ku  ndër të tjera thuhet: “Bektashizmi është një sekt mysliman, që beson Zotin dhe adhuron Imam Aliun”.

Këtu është një gabim i madh, tepër i rëndë, që nuk e  falë as Zoti! Për meritat e shumta, Imam Aliu (r.a.) çmohet, vlerësohet, admirohet, por nuk adhurohet. Adhurohet vetëm Zoti. Nuk mund të jetë askush besimtar nëse adhuron dikend tjetër, përveç Zotit…Zoti këte nuk e falë…

3.Në faqën 331 shkruhet për Adem Jasharin (1955-1998), ku ndër të tjera gabime është shënuar edhe ky gabim i rëndë:

“Bashkë me të u vranë dhe vëllezërit e tij Hamza dhe Shabani…”

Edhe fëmijët në djepa nëpër Kosovë, e kudo ku ka shqiptarë, e dinë se Shaban Jashari është babai i Hamëz dhe Adem Jasharit, komandantit legjendar të UÇK-së, por qe nuk e dinë hartuesi, organizatori dhe as këshilltarët me tituj shkencorë të Shqipërisë…!

4.Në faqën 590-591 shkruhet për Baba Rexhebin, një fetar, atdhetar dhe dijetar i shquar, por shënimet për të janë të gabueshme, të pasakta!

Me gabime, të pasakta, janë të dhënat për Baba Rexhebin, si emri, viti i lindjes, shkollimi, vendosja në Amerikë, veprimtaria e tij etj.!

Emri i tij i saktë është Rexheb, e jo Rexhep. Baba Rexhebi lindi në vitin 1901, në muajin gusht, jo në vitin 1910. Ka kryer medresën, jo gjimnazin.

Në Fjalorin Enciklopedik shkruan se: “Baba Rexhepi me 1944 u vendos në Detroit të SHBA-së, në teqenë e këtij qyteti".

Edhe këto gabime, në dukje të vogla, por janë të mëdha, për një njeri aq të shquar siç ishte Baba Rexhebi.

Baba Rexhebi në vitin 1944 ishte ende në Shqipëri, duke luftuar me pushkë në dorë me luftëtarët e “Ballit Kombëtar” kundër forcave partizane – komuniste…

Para se të vendosej në Amerikë, Baba Rexhebi sikur shumë atdhetarë të tjerë, që ishin anti-komunist, jetoi në Regio Emiglia të Italisë, prej Italisë kaloi në Egjypt, ku u vendos në Teqenë Bektashiane, afër Kajros…

Baba Rexhebi nga Egjypti erdhi në Amerikë, ku e themeloi Teqenë Bektashiane, e cila u përurua me 15 maj 1954, që ndodhet në qytetzën Taylor, afër Detroit-it, në shtetin Michigan…

Këtu, Baba Rexhebi i shërbeu me nder besimtarëve myslimanë edhe për dyzet vjetët e ardhëshme, deri më 10 gusht 1995, kur ndërroi jetë. Ai i shërbeu edhe kulturës islame, duke predikuar dhe shkruar…Ka botuar revistën “Zëri i Bektashizmës” në gjuhën shqipe dhe anglisht. Kryevepra e tij është libri monumental “Misticizma Islame dhe Bektashizma”, shtypur në New York, 1970, që ka 389 faqe…

5. Në faqën 485 shkruhet për Muhammedin (a.s.), ku ndër të tjera shënime janë edhe këto gabime, të meta, paragjykime…

 “Themelues i besimit mysliman. Mesazhi i tij, i përmbledhur në Kur’an, ikja e vitit 622 u quajt “Haxhillëk”…!

  Këto të meta, këto gabime, këto paragjykime, këto padrejtësi, e gjithë kjo padituri, panjohuri, për njeriun – profetin , më me ndikim në historinë e njerzimit, siç e quan amerikani, Michel Hart, që është lejuar nga aq shumë profesorë e doktorë shkencash, do t’i sjellin kombit shqiptar edhe shumë fatkeqësi…!

Këtyre profesorëve, doktorëve, Klaudius-i do t’u thoshte: “E vërteta nuk drejtohet nga ne, por ne duhet të drejtohemi kah e vërteta.”

E vërteta shpesh është e thjeshtë, thoshte Levald-i, që t’a gjejmë besimin.

Besimin Islam nuk e themeloi Muhammedi (a.s.), as nuk është Kur’ani mesazhi i tij.

Nuk quhet “Haxhillëk” shpërngulja e tij në Medine, në vitin 622…

Pra, në të gjitha këto shënime ka babime. Këto gabime janë edhe ofendime! Nuk kanë të drejtë!

E drejta jeton në bazë të besimit, thoshte Luteri.

Në bazë të besimit Islam, Islami është Shpallje Hyjnore, e cila iu shpallë të gjithë të dërguarve të Zotit, që nga h. Ademi (a.s.) e deri te h. Muhammedi (a.s.).

Muhamedit (a.s.) iu shpallë në formën e plotësuar, të përsosur dhe përfundimtare, e cila përmblidhet në Kur’an.

Kur’ani është Mesazhi Hyjnor, Fjala e Zotit, për të cilën Muhammedi (a.s.) vuajti aq shumë sa qe i detyruar të  shpërngulet nga vendlindja, Mekke-ja, për në Medine.

Për në Medine u – shpërngul në vitin 622. Kjo ngjarje shumë e rëndësishme njihet në mbarë botën me emrin Hixhret, prej nga fillon edhe kalendari i myslimanëve, që njihet me emrin Kalendari i Hixhrit.

Në Fjalorin Enciklopedik në vend të fjalës Hixhret, që do të thotë shpërngulje, pëdoret gabimisht  fjala Haxhillëk. Për fjalën Hixhret të thuash Haxhillëk, do të thotë: ke thënë budallallëk!    

6. Në faqen 278 shpjegohet gabimisht titulli Hafiz, ku shkruan:

“Hafiz: Titull i ulët te klerikët myslimanë.”

Gëte, të “Mëkati”, shkruan se është vështirë të ikësh nga rruga e gabimeve. Rruga e gabimeve ku kanë hyrë hartuesi, organizatori dhe këshilltarët e fjalorit Enciklopedik të Tiranës, dëshmohet edhe me titullin e nderuar Hafiz, të cilin e përcaktojnë si “titull i ulët te klerikët mysliman”!

Titulli Hafiz nuk është titull i ulët. Ky është një titull i veçantë, shumë i nderuar, që e fiton ai që e meson Kur’anin përmendësh. Me e nxënë, me e mësuar Kur’anin përmendësh, që ka 114 kaptina (sure) me rreth 74000 fjalë, është një bekim nga Zoti. Me t’bekue Zoti – nuk është punë e vogël a ?!

Këtë titull të nderuar, përveç shumë të tjerëve, e gëzojnë disa prej dijetarëve, atdhetarëve më të shquar të kombit shqiptar si Hafiz Ali Ulqinaku, Hafiz Ali Kraja, Hafiz Ali Korça, Hafiz Ibrahim  Dalliu etj.

Këtë titull të nderuar, përveç  shumë të tjerëve, e gëzon edhe kryetari i Komunitetit Mysliman

të Shqipërisë, Haxhi Hafiz Sabri Koçi, të cilin tiranët e Tiranës komuniste e paten dënuar mbi 20 vjet nëpër burgje. Këtë e dijnë të gjithë, hartuesi, organizatori dhe këshilltarët, por qe nuk e dijnë se ç’është titulli Hafiz, sikur nuk e dijnë se te myslimanët, në fenë Islame, nuk ka klerë dhe as klerikë!

Pra, të thuash “ te klerikët myslimanë” nuk qëndron, është gabim, por ky është një gabim i vjetër.     

E vjetra shembet, thoshte Shileri, kohët e ndryshojnë…Edhe pse e vjetra, komunizmi, u shembë, kohët ndryshuan, por qe dijetarët tanë të padishëm, nuk u shembën as nuk ndryshuan…!

Grossman-i këtyre do t’u thoshte:

 ”Jeni ushqyer me gënjeshtra gjithë jetën, sot e keni shumë vështirë të

pranoni të  vërtetën”.

Të vërtetën e pati pranuar dyzetë vjet më parë (1962) boksieri amerikan, kampioni botërorë tri herë, Muhammed Ali, për të cilin shkruhet në faqën 370, ku shënohen edhe këto fjalë:

7. “Klej, Kasius (Cassius Clay, 1942). I njohur me pseudonimin Muhamet Ali…”

Muhammed Ali nuk është pseudonim i tij ore pseudointelektualë, por është emri i tij i vërtetë që nga viti 1962, kur e pranoi të Vërtetën, fenë Islame…

Ai e pranoi fenë Islame kur ishte njëzetvjeçar, me 1962, dhe që nga atëherë njihet me emrin e ri, Muhammed Ali. Kishte neveri kur ndokush e thërriste me emrin K. Klej, që e quente emër të skllavërisë.

Ky emër i skllavërisë është i papërdorshëm në Amerikë, nuk përdorët askund në botë, përveç në Fjalorin Enciklopedik, 2002.

Hartuesit, organizatort dhe këshilltarëve të Fjalorit Enciklopedik, në këtë rast, Uhland-i do  t’u thoshte: “Asnjëherë nuk do të jeni të lirë, përderisa nuk përcaktoheni për drejtësi.”

Se nuk janë përcaktuar për drejtësi dëshmon edhe ky shembull i keq.

 8.Në faqen 737 shkruhet për Papa Gjon Palin e Dytë, ku shkruan:

“ Vojtila. I njohur Papa Jovani Pavli II. I pari papë i huaj që nga viti 1523…”

Në gjuhën shqipe shkuhet Papa Gjon Pali i Dytë, jo sikur shkruhet në gjuhët sllave: Papa Jovani Pavli Drugi!

Të shkruash se “Papa Jovani Pavli II është i pari papë i huaj që nga viti 1523”, do të thotë se të gjithë papët paskan qenë shqiptarë! Duhet të shkruante se “është i pari papë jo Italian që nga viti 1523”.

Çka tregon kjo? Kjo tregon dhe dëshmon se ata që nuk dijnë të shkruajnë shqip, nuk dijnë as të përkthejnë…!

Lexues i nderuar! Më falni se  nuk po vazhdoi më rreth Fjalorit Enciklopedik, se po e ndi se edhe jeni bë nevrik!

Ky fjalor, pra , në vend se të ndriçon – ai të errëson, në vend se të udhëzon – ai të ngatërron, një fjalor i ri, 2002, por me paragjykime të vjetra, një fjalor – që të bënë horë! Ku shkruhet më shumë për komunizmin, mafinë, për derrin e qenin, pra për hajvanin, se për Islamin!

Në këtë punim, qëllimi im ishte njohuria dhe e vërteta, që janë ideale binjake, të përfillen në një ribotim. Ato nuk janë pjellë e imagjinatës apo të dëmshme, por të argumentuara. Vërtetoni!

Po e përfundoj me një këshillë nga Enciklopedia Amerikane (The Enciklopedia Amerikana), ku shkruan:

“Është e sigurt që sa herë idealet binjake të së vërtetës dhe njohurisë janë hedhur tej si pjella të imagjinatës  apo si të dëmshme, shoqëria njerëzore është rrënuar”.

Nëse rrënohet shoqëria njerëzore, shqiptarët ku mbesin?

Zoti na ndihmoftë e na udhëzoftë. Amin! Ashtu u bëftë!

(Autori është studiues i religjioneve)

Prejardhja e alfabetit latin

"Ndonëse ne e quejmë Alfabeti Latin, kurse alfabeti e ka emrin grek, ndërsa alfabeti ka një prejardhje tjetër, shumë më të vjetër" /Allen Butler/

Mexhid YVEJSI, Gjakovë
erenikut: Fri, 28 Nov 2008 07:44:07 -0800 (PST)
botuar: E shtunë, 29 Nëntor 2008 14:06

Për nder të "Kongresit të Manastirit", me rastin e 100 vjetorit (1908-2008), ku u vendos, u përcaktue, Alfabeti Latin për gjuhën shqipe, u organizuan manifestime, kremtime, tryeza, tribuna, konferenca shkencore, tyrlifare, në të gjitha trojet shqiptare…
Organizimet më të veçanta ishin në Tiranë, Shkup dhe Prishtinë, ku shumë, referues, disa politikuaj të lartë, thanë se:
"Shqiptarët u përcaktuan për Alfabetin Latin sepse ky alfabet është evropian…"
Për Alfabetin Latin ata thanë gjithçka… Gjithçka
është asgjë…! Asgjëja s'është e vërtet – për këtë alfabet…Pse? Sepse:

ALFABETI LATIN – EURO - PERËNDIMOR,
ËSHTË ALFABET AZIATIK – LINDOR…!

Prejardhja e fjalës alfabet
Fjala alfabet rrjedh nga greqishtja. Ajo vjen nga dy shkronjat e para të alfabetit të tyre, të cilat janë: Alfa dhe Beta. Pra, nga dy shkronjat e para të alfabetit të gjuhës greke është formuar fjala alfabet…
Por, me gjithë këte, fjala alfabet nuk është fjalë burimore greke. Pse? Sepse dy shkronjat e para të alfabetit grek, Alfa dhe Beta, janë dy shkronjat e para të Alfabetit Fenikas, të përvetësuara nga Alfabeti i Semitëve të Egjyptit të lashtë, që përdoret edhe sot në gjuhët e popujve semitë, siç janë: arabishtja, hebraishtja dhe aramishtja, të cilat i ka përvetësuar greqishtja…
Në gjuhën arabe shkronja e parë quhet: Elif, kurse në gjuhën hebreje: Alef,; shkronja e dytë quhet: Be, në arabisht, kurse Beth në hebraisht, kështu shkruhen edhe në aramisht, gjuha amtare e Jezu Krishtit ose e Hazreti Isait, paqja e Zotit qoftë mbi te…

Prejardhja e alfabetit latin
Alfabeti Latin ka prejardhje greke, është përvetësuar nga Alfabeti Grek në shekullit e shtatë para Krishtit, (Hazreti Isait, a.s.), nga vendbanimi Cumae , një koloni greke, në Italinë Jugore.
Etruskët ishin ata që e përvetësuan Alfabetin Grek, të cilin e plotësuan me disa shkronja, prej të cilëve e përvetësuan Latinët, të cilët e adaptuan si alfabet të vetë me 21 shkronja, i cili u quejt Alfabeti Latin…
Pra, Alfabeti Latin vjen prej Etruskëve, të cilët e përvetësuen nga grekët, por që e adaptuen Latinët dhe e përhapën tek Romakët…
Romakët krijuen Perandori, Perandori me afër 1000 vjet histori, e cila në kulmin e fuqisë shtrihej nga Spanja në Mesopotami, nga Afrika në Angli. Me shtrirjen, zgjerimin e Perandorisë Romake, u përhapë edhe alfabeti latin dhe gjuha latine, e cila ishte gjuhë zyrtare e Perandorisë…

Prejardhja e Alfabetit Grek
Alfabeti Grek, me të cilin shkruhet gjuha greke, është përvetësuar nga Alfabeti i Fenikasëve, para 2800 vjetëve…
Në fillim, në shekujt e parë, Alfabeti Grek shkruhej nga e djathta në të majtë, siç shkruhen edhe sot e kësaj dite në gjuhët semitike: siç janë hebraishtja, aramishtja dhe arabishtja, gjuhë në të
cilat janë shpallur Librat Hyjnor, Bibla dhe Kur'ani…
Me kalim kohe, alfabeti grek ka pësuar ndryshime dhe bëhët si një "nënë në vete", prej kësaj "nëne në vete" lindin këto alfabete: Alfabeti Latin, Glagolik, Gotik, Cirilik, Koptik…

Alfabeti Fenikas
Të gjitha alfabetet e lartëpërmendura rrjedhin nga Alfabeti Fenikas. Kurse, vetë Alfabeti Fenikas rrjedh, u formue, u zhvillue nga Alfabeti Proto-Kaanaitë, rreth 3500 vite më parë…
Në fillim, fenikasit shkruani me sistemin kuniform… Kuniform është një shprehje latine që do të: " Pykë ". Ky ishte shkrimi i parë, me anë të pykës, që e shpikën Sumerët në Mesopotami…
Alfabeti Fenikas kishte 21 shkronja, në forma të ndryshme. Të gjitha shkronjat e Alfabetit Fenikas ishin bashkëtingllore, të cilat ishin përvetësuar nga Hiroglifet e Semitëve të Egjyptit të Lashtë…
Gjuha e fenikasëve ishte gjuhë semite, e cila ishte përhapur për rreth Mesdheut, që nga Libani, Siria, Palestina, Izraeli, Tunizia, deri në Maltë…Kjo gjuhë, prej së cilës rrjedhin alfabetet e përmendura, flitej deri në shekullin e parë…

Egjypti dhe Sumeria –
Dy djepa të civilizimit,
Ku lindi historia e shkrimit…
Egjypti i Lashtë është një nga dy djepat e civilizimit ku lindi Historia e Shkrimit…
Historia e Shkrimit fillon në Egjyptin e Lashtë, para 4700 vjetësh…Semitët, banorët e atëhershëm në Egjypt, ishin ata që e shpikën shkrimin. Shkrimi i tyre, prej të cilit rrjedhin të gjitha alfabetet e lartëpërmendura, nuk kishte shkronja të alfabetit, por Hiroglife…
Hiroglifet ishin shenja, të cilat përfaqësonin shkronjat, që ishin gjithsejt 22, të gjitha bashkëtingllore, që shkruheshin nga e djathta në të majtë…
Sumeria ose Mesopotamia-

Djepi ku lindi dituria…
Sumeria është atdheu i Sumerëve, një popull i lashtë që jetonin në Mesopotami, ndërmjet dy lumejve, Tigër dhe Eufrat, në mes të Irakut të sotëm, në Lindjen e Mesme…
Sumerët janë ata që e shpikën formën e parë të shkrimit, që e njeh historia e njerëzimit, para 5200 vjetësh.
Shkrimi i Sumerëve nuk kishte shkronja, por shenja, të cilat i përfaqësonin shkronjat, që ishin 550 shenja….
Ky "alfabet" me 550 "shkronja" njihet si forma e parë e shkrimit në historinë e njerëzimit, në historinë e civilizimit…
Ky system i shkrimit në Perëndim njihet me termin "Kuniform", që vjen nga gjuha latine, që do të thotë: "Pykë". Pyka ishte "pena" "lapsi" sot në gjuhë kompjuteri i bie tasteri, ku "shtypëshin" "shkronjat" në rrasa argjili ose bote të pjekura…
Nga ky lloj sistemi, shkrimi, filloj "alfabeti" me 550 shkronja, i cili u përhapë në tërë Lindjen e Mesme, duke u përdorë me mijëra vite, prej të cilit u formuan të gjitha alfebetet e lartëpërmendura…
Përveç shpikjes së shkrimit, Sumerët e shpikën, e zhvilluan edhe sistemin e numrave, e shpikën kalendarin, ditët e javës, orën, të cilën e ndan në 60 minuta, e shpikën rrethin që e ndan në 360 gradë dhe shumë shpikje të tjera, që për themel kanë shkrimin, i cili e çoj përpara njerëzimin…
Pra, si përfundim, siç e kanë thënë dijetarët në Perëndim, se Alfabeti Latin – Euro-Perëndimor- është Alfabet Aziatik-Lindor…
(Autori është studiues i religjioneve)
Burimet kryesore:
1. The Worlds Writings Sistems, Peter Daniel, William Bright, Oxford University Press, 1996
2. Mysteries of the Alphabet: The Origins of Writings, Barry Powell, Abevile Press, 1991
3. Civilzation Before Greece and Rome , David Sacks, Cambridge Press, 2004
4. The Writing Sistems of the World, Florian Coulmas, Balackwell Publishers, 1969
5. The History of the Alphabet, David Diringer, New York , 1997
6. Early History of the Alphabet, Joseph Navel, Jerusalem ,1981

Debati publik në Gjakovë

Kjo kushtetutë nuk pasqyron vullnetin

e popullit shqiptarë!

·        Dhe krejt në fund, që kjo marrëzi s’ka fund, është Kapituli I, neni 3, ku shkruan: “Republika e Kosovës nuk ka pretendime territoriale ndaj asnjë shteti ose pjesë të ndonjë shteti dhe nuk do të kërkojë e as nuk do të pranojë të bashkohet me asnjë shtet ose pjesë të ndonjë shteti . ”Keni frikë, ju vjen marre, turp me e përmend Shqipninë… Hajde, mos me kërkue me u bashkue me Shqipni, rrethanat e sotme nuk lejojnë të kërkojmë, por as nuk do të pranojmë, këtu punët ndryshojnë…

-         (Lexo Projekt-Kushtetuten e Republikës së Kosovës, ku në 160 nenet e saj,  shqiptarët s´përmenden asnjëherë, ndërsa serbët përmenden 13 herë…! –  vërejtja moderatorit Sh.B)

 Mexhid YVEJSI,Gjakovë

postuar erenikut: E premte, 7 Mars 2008 02:29:08
botuar: E dielë: 16 Mars 2008 6:16 pm  

 

        Në Kosovë, me 1 Mars 2008, përfundoi e ashtuquajtura faza e dytë e debateve për Projekt-Kushtetutën e Republikës së Kosovës. Faza e dytë e debateve, e cila filloi menjëherë pas Shpalljes së Pavarësisë , u zhvillue në të gjitha qytetet kryesore të Kosovës. Në të gjitha qytetet e Kosovës, qytetarët i bënë shumë vëretje Projekt-Kushtetutës, por ato vëretje nuk u pasqyruan sa duhet dhe qysh duhet nëpër media… Gazetat e përditshme, sado, që është, pak, i shënuan, por radiot dhe televizionet në shumë raste i cenzuruan, i tjetërsuan… Siç ndodhi edhe në Gjakovë…

        Në Gjakovë, e mërkurë, 27 shkurt 2008, në Sallën e Madhe të Kuvendit të Komunës, e cila ishte e mbushur përplotë, pak pas orës 11-të, filloi debati, i cili ishte paracaktuar të zhvillohet në kohë të kufizuar prej 90-të minutave, kështu u arsytuan anëtarët e Komisionit Kushtetues të ardhur nga Prishtina, sepse kishin me vazhduar debatin me qytetarët e Deçanit…

 

         Gadi gjysmën e kohës e harxhuan dy anëtarët e Komisionit Kushtetues, prof. Fatmir Fehmiu dhe prof. Lirije Osmani, duke e reklamuar, zbukuruar, Kushtetutën e Kosovës, e cila është e imponuar, aq shëmtuar, e cila aq shumë ka me na dëmtuar… Sa e mbaruan reklamimin, zbukurimin, kinse shpjegimin, interpretimin e Kushtetutës, filloi debati…

        Rreth kësaj Kushtetute, foli i pari ky fakiri, ky i ngrati, i cili, ndër të tjera, tha:
Mirë se keni ardhë, e paqi faqën e bardhë, por Kushtetutën e keni hartue për faqe t’zezë…!

 

        Pse?

        Sepse, në Projekt-Kushtetutën e Republikës së Kosovës, e cila ka 14-të kapituj dhe 160 nene, nuk përmendet askund emri i Zotit. Aty ku nuk përmendet emri i të Madhit Zot, çdo gjë rrënohet, çdo gjë shkon kotë…

 

        Deri dje, e përmendshit Zotin, ku duhet e ku s’duhet: Zoti e bekoftë Kosovën, Zoti e bekoftë… Më shumë bekojshi ju me emrin e Zotit, se bekojshin hoxhallarët, shejhlerët, priftat e popat…

        Në Projekt-Kushtetutën e Republikës së Kosovës, në asnjë prej 160 neneve, nuk përmendet asnjë herë emri shqiptar.

        Kujt i shërben kjo?

    

        Në Kapitullin e Parë, Neni 8, shkruan:

        “Republika e Kosovës është shtet laik dhe neutral në çështje të besimeve fetare”. Shtet laik do të thotë: Shtet nter, shteti i ndarë nga feja. Pra, kjo i bje, se Kosova është shtet nter, por ka popull me fe…!

 

        Republika e Kosovës, shkruan në Kushtetutë, është neutrale në çështjen e besimeve fetare. Kjo do të thotë se shteti është asnjënës, por kjo nuk qëndron, nuk është drejt, sepse nuk është e vërtetë. Në 160 nene nuk përmendet asnjëherë Feja Islame, sikur që nuk përmendet, madje, as Kisha Katolike, sepse të dyja janë me besimtarë shqiptarë… Përdryshe, përmenden Kishat e Manastirët ortodokse, që emërtohen, serbe, të cilat janë të privilegjuara, të mbrojtura, me territore të zgjeruara, të fortifikuara, gati si me qenë të zyrtarizuara…

        Në Kapitullin II Të Drejtat dhe Liritë Themelore – Neni 26 ( E Drejta e Jetës), shkruan: 2. Dënimi me vdekje është i ndaluar. Kjo nuk është në dobi të njeriut apo njerëzimit, sepse ja hapë derën krimit… Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, që ju e merrni si shembull të demokracisë, dënimi me vdekje jo vetëm që është i lejuar, por aty ka katër lloje dënimesh me vdekje: Dënim me vdekje përmes injekcionit, në karrikë elektrike, me varje dhe denim, me vdekje, me ekzekutim apo pushkatim…

        Mbi tridhjetë minuta, ju këtë kushtetutë, e cila është e smutë, na reklamuet, më fjalët më të bukura, më të zgjedhura, duke na komentuar, shpjeguar, interpretuar, por pas fjalëve të zbukuruara fshehen veprat më të shëmtuara…

 

        Në Kapitullin XXX Dispozitat Përfundimtare – Neni 143 (nterpretami)

        Ju nuk e gëzoni të drejtën të interpretoni Kushtetuten e Republikës së Kosovës, këtë të drejtë e ka vetëm Përfaqësuesi i Bashkësisë Ndërkombëtare, sipas Marrëveshjes Gjithëpërfshirës të Ahtisaarit…

 

        Ju keni të drejtë vetëm të kryeni detyrimet e parashikuara në Propozimin Gjithëpërfshirës të Ahtisaarit….

 

        Pse nuk bëheni të sinqertë dhe me tregue se: këtë kushtetutë ne nuk e kemi hartue, por e kemi fotokopjue…

         Me këtë kushtetutë, shumica shqiptare asgjësohet fare, kurse pakica bëhet shumicë, me të drejta të garantuara, të shumëfishuara, tej mase të priviligjuara, mbi çdo standart të lartësuara…

          Dhe krejt në fund, që kjo marrëzi s’ka fund, është Kapituli I, neni 3, ku shkruan: “Republika e Kosovës nuk ka pretendime territoriale ndaj asnjë shteti ose pjesë të ndonjë shteti dhe nuk do të kërkojë e as nuk do të pranojë të bashkohet me asnjë shtet ose pjesë të ndonjë shteti .”

        Keni frikë, ju vjen marre, turp me e përmend Shqipninë… Hajde, mos me kërkue me u bashkue me Shqipni, rrethanat e sotme nuk lejojnë të kërkojmë, por as nuk do të pranojmë, këtu punët ndryshojnë…

         Kjo kushtetutë është e smutë…

         Kjo kushtetutë nuk pasqyron vullnetin e popullit shqiptarë, këtë duhet ta kuptoni sa më parë….

         Këto ishin vetëm disa vëretje për Projekt-Kushtetutën e Kosovës në debatin publik të Gjakovës…

         Asnjë radiostacion për këto vëretje dëgjuesit nuk i informojë, asnjë televizion për shikuesit nuk i transmetojë, asnjë gazetë e përditshme për lexuesit, nuk i shënojë, përveç gazetës “Koha Ditore”, e cila i shënojë, por i përgjysmojë….

         Lexues të nderuar!

        Me pak fjalë, kjo ishte një pjesë e debatit publik të Gjakovës – rreth Kushtetutës të Republikës së Kosovës…

        Me këtë kushtetutë dëshirojnë me na shpërla trutë…

        Kosova u pranue shtet, po pranohet shtet, shtet i veçantë në këtë planet, por pa identitet….

MEXHID YVEJSI,
GJAKOVË
13 prill 2007

Kuvendi i Kosovës, 99 përqind me Ahtisaarin -“ Kur të gjithë mendojnë njësoj, atëherë do të thotë se askush nuk mendon.” – Volteri.

Me 5 prill 2007, deputetët e Kuvendit të Kosovës i dhanë mbështetje propozimit gjithëpërfshirës për statusin e Kosovës të Martti Ahtisaarit.

Pra, me 99 përqind, propozimi i Ahtisaarit, nga Kuvendi i Kosovës u mbështet - çka s’bën vaki n’asnjë shtet!

Kuptohet, propozimi i Ahtisaarit nga Kuvendi i Kosovës u mbështet kinse për t’u bërë Kosova shtet!

Kosova edhe me qenë shtet i pranuar, i ndërtuar, i zhvilluar, ky farë propozimi ka për ta shkatërruar…!

Ka qenë i pari, kush tjetër, pos bajraktari. Kryetari i Kosovës, Fatmir Sejdiu, ishte ai që priu, ai që ka kërkuar, mbështetjen e planit të Ahtisaarit për ta miratuar, për ta pranuar.

E ka pranuar, vet e ka pohuar, sepse e ka konsideruar si një dokument të balancuar. E ka pranuar, vet e ka pohuar, si një dokument i kompromisit për të ardhmen e të gjithë qytetarëve të Kosovës…

Pra, ky qenka një dokument i balancuar, dokument i kompromisit, për të ardhmën e qytetarëve të Kosovës!

Pra, Kosova është e qytetarëve, jo e shqiptarëve…! Por, për këtë dokument të balancuar, për këtë dokument të kompromisit, sipas kryetarit të fisit, më falni, kryetarit të Kosovës, tashëgimtarit të dr. Ibrahim Rugovës, nuk janë pyetur asnjëherë qytetarët, nuk janë pyetur asnjëherë as katundarët, nuk janë pyetur asnjëherë shqiptarët…!

Kuvendi i Kosovës demonstron demokracinë!

Kryetari i Kuvendit të Kosovës, Kolë Berisha, ka theksuar se në seancën e së enjtes, 5 prill 2007, Kuvendi i Kosovës edhe një herë ka demonstruar demokracinë…

Dëshmi se (s’) ka demokraci!

Deputeti i Partisë së Aksionit Demokratik (SDA), dr.Numan Baliç, ka mbetur me letra në dorë para foltorës së Kuvendit të Kosovës, sepse nuk e lanë me folë…

Të gjithë deputetët janë ngritur në këmbë dhe i kanë duartrokitur miratimit të deklaratës në mbështetje të propozimit të Ahtisaarit për statusin e Kosovës.

Kryetari i Kuvendit të Kosovës, Kolë Berisha, nuk i ka dhënë të drejtë të flasë deputetit dr.Numan Baliç, me arsyetimin se me shefat e grupeve parlamentare janë marrë vesh që të mos ketë fjalime.

Kështu, dr. Numan Baliç ka mbetur i vetmi deputet që ka votuar kundër miratimit të kësaj deklarate.

Çka pati ndërmend- të thotë në Kuvend?

Pas përfundimit të seancës, dr. Numani ka deklaruar se ka pasur ndërmend t’i thotë disa vërejtje për dokumentin e Ahtisaarit, ngase, sipas tij, ai nuk është ashtu siç proklamohet nga anëtaret e Ekipit të Unitetit.

Në një prononcim për Kosova Live, dr. Numan Baliç, ndër të tjera, ka thënë:

“Janë gënjeshtarë ata që flasin se gjoja është siguruar pavarësia e Kosovës, sepse nuk ka as pavarësi, as vend në Kombet e Bashkuara, as ushtri dhe as Ministri të Jashtme…”

Çka thanë /të shkretit/- nga Ekipi i Unitetit?!

Kryeministri i Kosovës, Agim Çeku, njëherit edhe anëtar i Ekipit të Unitetit, para deputetëve të Kuvendit të Kosovës, ka shprehur bindjen e Qeverisë se dokumenti i Ahtisaarit ofron një zgjidhje të drejtë për Kosovën. Ai, ndër të tjera, tha:

“Qeveria është e bindur se propozimi i Ahtisaarit siguron balancën mes vullnetit të shumicës për shtet të pavarur dhe nevojës së pakicës për integrim dhe zhvillim, prandaj mbështetja e këtij dokumenti do të ishte mbështetje për punën e Ekipit Negociator…”

Kreu i Partisë Demokratike të Kosovës, Hashim Thaçi, ua ka përkujtuar deputetëve të Kuvendit të Kosovës se me ardhjen e pavarësisë vijnë edhe mundësi të reja. Hashimi, më trimi, ndër të tjera, tha:

“Me pavarësinë vjen krenaria, dinjiteti, vijnë ditë të reja, një epokë e re, e cila nga secili prej nesh kërkon më shumë punë për të arritur stabilitet, përparim dhe jetë më të mirë për qytetarët tanë”

Dhe më në fund, kryetari i PDK, Hashim Thaçi, i ka ftuar deputetët e Kuvendit të Kosovës që t’i thonë PO deklaratës PRO propozimit për të ardhmen e Kosovës, në mënyrë që bota ta dëgjojë qartë dhe zëshëm vullnetin e qytetarëve të Kosovës.

Kurse anëtari tjetër i Ekipit të Unitetit, kryetari i Partisë Reformiste ORA, Veton Surroi, ka thanë se “akti i miratimit të deklaratës në fjalë ka koinciduar me një moment të para tetë vjetëve, kur në këso kohe Kosova filloi në formë dramatike partneritetin e vet me bashkësinë ndërkombëtare”

“Në fakt, ajo që ndodhi me 26 mars 2007 ishte njohja e së drejtës së shtetit të Kosovës për t’u bërë pjesë e bashkësisë së shteteve. Ajo çka nuk u arrit në ish-Jugosllavi, që Kosova të jetë e barabartë me popujt e tjerë, po mbërrihet sot”

Kështu deklaruan në Kuvendin e Kosovës…

Kështu e lavduan dokumentin e Ahtisaarit…

Kështu e miratuan atë që e lavdëruan…

Benxhamin Franklin do t’iu thoshte:

“Të lavdosh të pamerituarën, është një satirë therrëse.”

KOSOVA ME KUVEND PA MEND

Kuvendi i Kosovës, 99 përqind me Ahtisaarin

“ Kur të gjithë mendojnë njësoj, atëherë do të thotë se askush nuk mendon.” – Volteri.

Kështu, me 5 prill 2007, deputetët e Kuvendit të Kosovës i dhanë mbështetje propozimit gjithëpërfshirës për statusin e Kosovës të Martti Ahtisaarit.

Pra, me 99 përqind, propozimi i Ahtisaarit, nga Kuvendi i Kosovës u mbështet - çka s’bën vaki n’asnjë shtet!

Kuptohet, propozimi i Ahtisaarit nga Kuvendi i Kosovës u mbështet kinse për t’u bërë Kosova shtet!

Kosova edhe me qenë shtet i pranuar, i ndërtuar, i zhvilluar, ky farë propozimi ka për ta shkatërruar…! Në dokumentin e Ahtisaarit, mjaftojnë ato pika, që i janë ngulur Kosovës si thika, për t’u shkatërruar Rusia dhe Amerika…!

Në politikë është e nevojshme të tradhëtosh ose vendin ose elektoratin tënd. Unë parapëqej të tradhëtoj elektoratin, thoshte Sharl de Gol…

MEXHID YVEJSI,
16 mars 2007 GJAKOVË              
  
  RINIA PËRBALLË SË VËRTETËS SË HUMANIZMIT-MODERNIZMIT
  
    Do t’ju kërkoja që përpjekjet tuaja t’i  drejtoni  më tepër për
përgatitjen e rinisë për rrugë, se sa përgatitjen e rrugës për rininë.”
  -B. Lindsej
    E vërteta  mund të jetë njerëzore dhe Hyjnore. E vërteta njerëzore
është relative, e përkohshme, është e kufizuar, prandaj mund të
pranohet, apo të mohohet,  mund të jetë e urrejtur ose e  pëlqyer,
kurse e Vërteta Hyjnore është  absolute, e përhershme dhe e përkryer…
                Por, të Vërtetën Hyjnore, në kohën moderne që jetojmë,  disa qenje
njerëzore, të cilët e quajnë veten humanistë modern,  nuk e
pranojnë.
  
                    Rinia është pranvera e jetës
  
                     Rinia është pranvera e jetës. Jeta në rini është përplotë
stuhi. Stuhi që sjellin herë dhimbje, herë kënaqësi. Herë
kënaqësi  sjellë jeta e rinisë në shoqëri, por edhe dhimbje
sjellë jeta e rinisë në vetmi…
                     Në moshën e rinisë përfundon mosha e lumtur e fëmijërisë. Mosha
e lumtur e fëmijërisë përfundon, por mosha e shqetësimeve të
rinisë po sa fillon. Fillon një etapë e re, krahas
shqetësimeve, një etapë e re e zhvillimeve. Zhvillimeve fizike,
psikike, sociale, emocionale, shpirtërore, intelektuale…
                     Rinia krijon pikëpamjen e vet ndaj jetës, por kjo pikëpamje
është shumë larg  prej së vërtetës. E vërteta për rininë është
ajo që ju servohet apo edhe ajo që prej tyre krijohet. Krijohet
me mendime, gjykime, arsyetime, por që përfundojnë shpesh me
zhgënjime, me dështime, me pësime. Këto zhgënjime, këto
dështime, këto pësime, ka mundësi reale të bëhën mësime.
Mësimet i çelin rrugën, i japin mundësi për të njohur veten e
tij.  Njohja e vetvetes  është çelësi për të njohur thelbin e
së Vërtetës…
                   E vërteta  mund të jetë njerëzore dhe Hyjnore. E vërteta
njerëzore është relative, e përkohshme, është e kufizuar, prandaj
mund të pranohet, apo të mohohet,  mund të jetë e urrejtur ose e
pëlqyer, kurse e Vërteta Hyjnore është  absolute, e përhershme
dhe e 
  përkryer…
                Por, të Vërtetën Hyjnore, në kohën moderne që jetojmë,  disa qenje
njerëzore, të cilët e quajnë veten humanistë modern,  nuk e
  pranojnë.
  
  
         E vërteta e humanizmit modern
  
  
                Humanizmi modern është shekullar, ateist. Ai nuk e pranon më besimin
te Zoti si burim autoriteti moral për mënyrën e të jetuarit apo të
vepruarit.
                Humanistët modern mendojnë se kemi vetën një jetë, prandaj është e
rëndësishme, kanë dëshirë, që ajo të jetë sa më e mirë.
               Humanistët modern e shohin arsyen njerëzore si forcë të vërtetë,
forcë udhëheqëse në këtë jetë. Humanizmi i tyre bazohet në
agnosticizëm dhe ateizëm. Në qëndrimin ndaj njohjes janë empiristë,
kurse njohja vjen vetëm përmes shqisave, mendojnë këta modernistë…!
                Morali humanist është një kod i sjelljes të njerëzve që është
ndërtuar prej njerëzve….
                Humanistët nuk i japin vlerë as rëndësi të veçantë të pasurit të një
besimi,  as përuljes, bindjes ndaj porosive të të Madhit Zot,dhe
thonë, kjo është gjë e kotë…!
                Ata kërkojnë ashiqare, ta çlirojnë shoqërinë prej besimeve fetare,
që, sipas tyre, pengojnë përparimin shoqërorë në nivel botërorë…   
 
  
              Si ta përkufizojmë
             shekullin në të cilin jetojmë?
  
              Si ta përkufizojmë shekullin në të cilin jetojmë?
  Shekulli i përparimit apo i prapakthimit? Shekulli i shpresës apo i zhgënjimit dhe
dëshprimit? Shekulli i shkencës apo post-shkencor? 
                 Në botën moderne, zhvillimi i shkencave natyrore, e sidomos i
fizikës nukleare, bëri që bota të përjetojë një ndryshim me përmasa
kozmike, por gjendja në shumë vende është kaotike, është
katastrofike!                  Megjithatë, përkundrejt këtyre
arritjeve të të menduarit njerëzorë,  njeriu kurrë nuk ka qenë më
tepër se në këtë shekull i vetmuar, nga vetvetja i tjetërsuar!
                  Në euforinë e përparimit material njeriu e harron vetveten, e
harron njerëzoren, e harron shpirtëroren. Kështu, njeriu po
dehumanizohet,  po depersonalizohet dhe një ditë vetvetiu do të
asgjësohet…!
                 Mënyra, stili modern i të jetuarit ka një veçanti -  kërkimin e
zjarrtë të jetës me një kuptim të ri! Pikërisht, humbja e kuptimit
të jetës i ka shpier, disa herë, shumë të rinj në humnerë…! Shumë
të rinj kanë rënë në humnerë duke menduar se prej dimrit  po dalin
në verë…! Alkooli, droga, shfrenimi, krimi, mashtrimi, dhunimi,
prostitucioni, iluzioni dhe shumë të këqija të tjera i çojnë tek
humnera…
  
             Në shoqërinë moderne rinia gjendet  shumë e rrezikuar sepse ndodhet
përpara një udhëkryqi të ngatërruar. Nga ky udhëkryq i ngatërruar, cila
është rruga që duhet zgjedhur për të shpëtuar?
  
                     Rruga e shpëtimit
  
               Rruga e shpëtimit vjen përmes besimit. Besimi është shpëtimi. Shpëton
ai që veten e pastron.
              Si bëhët pastrimi? Kur të kthehëni te burimi. Burimi është Kur’an-i.
Burimi është Islami.
              Islami është besimi ku mund të gjendet shpëtimi. Aty është Adhurimi.
Aty është Njësimi. Aty është Vëllezërimi. Aty është Drejtësia. Aty
është Dashuria. Aty është Besnikëria. Aty është Mençuria. Aty është
Edukimi. Aty është Zhvillimi.  Aty është Përparimi. Aty është
Lartësimi. Aty ke çdo gjë që kërkon. Aty asgjë askujt nuk i mungon…
            Kush nuk i beson Zërit të së Vërtetes, barrën e mosbesimit e ka  kundër
vetes….