Ramush Tahiri

Ramush Tahiri
4 nëntor 2007

Askund në dokument nuk përmendet Kosova shtet sovran dhe i pavarur, askund nuk përmendet respektimi i vullnetit të popullit në përcaktimin e statusit të Kosovës si dhe askund nuk përmendet garantimi i sovranitetit dhe të integritetit territorial të Kosovës.

Dokumenti  katërmbëdhjetë pikësh i Treshes ndërmjetësuese , BE, SHBA  dhe Rusi për Kosovën është një dokument i cili dëshiron  ti shpëtojë bisedimet e drejtpërdrejta nga dështimi dhe synon të ofrojë një kompromis vetëm sa për të kaluar në fazën tjetër të administrimit europian të Kosovës. Në këtë dokument pala serbe pikë për pikë ka prezantuar vërejtjet e veta dhe duke e konsideruar si një material pune, të vetmin në tavolinën e bisedimeve, i ka propozuar dhe zyrtarisht i ka ofruar formulimet e veta të 14 pikave. Pala serbe që në fillim dhe mandej gjatë gjithë tekstit e ka përshkuar frymën se bisedimet po mbahen për përcaktimin e statusit të Kosovës dhe se ky status do të përcaktohet në bazë të Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, duke garantuar plotësisht sovranitetin e Serbisë mbi Kosovën.

Delegacioni i Kosovës në bisedime kishte ofruar Traktatin e miqësisë me Serbinë i cili nga pala serbe ishte injoruar plotësisht duke u konsideruar i paqenë dhe i pa prezantuar fare. Pas takimit të fundit duket se edhe Ekipi Negociator i Kosovës e ka marrë seriozisht propozimin e parashtruar dhe i ka bërë vërejtjet e veta. Këto vërejtje nuk dolën në publik përveç pjesës që e deklaroi Kryeministri i Kosovës Agim Çeku. Dështoi edhe rasti më i mirë që kjo temë të debatohet në Kuvendin e Kosovës, me faktin që vet propozuesi e tërhoqi kërkesën për debat, duke e ndryshuar tërësisht qëndrimin dhe pozicionin vetëm brenda më pak se një jave.

Në vlerësim  të këtij dokumenti të Treshes, vërehen përplot mangësi, pasaktësi dhe paqartësi, që e vështirësojnë pozicionin e Kosovës dhe përcaktimin e statusit të saj. Pala kosovare do të duhej që me ekspertë të fushave të ndryshme ta shqyrtojë dokumentin dhe t’i bëjë vërejtjet dhe formulimet që çojnë në përfundim të suksesshëm të bisedimeve dhe në shpalljen dhe njohjen e Kosovës shtet sovran dhe të pavarur.

Mestitull

Treshja rishikon pozicionet e palëve

Në nismë të dokumentit  theksohet se  “Treshja ka rishikuar pozicionet e dyja palëve, pa paragjykuar në pozicionet e dy palëve për statusin, parimet në vijim mund të hapin një rrugë drejt një zgjidhje:”

 Ky tekst duhet të ndryshohet duke u theksuar argumenti se Treshja ndërkombëtare për Kosovën nuk e ka të drejtën dhe nuk është në mandatin e saj të “rishikoj pozicionet e palëve”, përkundrazi ajo duhet ti merr parasysh pozicionet dhe qëndrimet e palëve. Gjithashtu  duhet të hiqet fjalia “pa paragjykuar në pozicionet e dy palëve për statusin” sepse shprehja e qëndrimeve të Kosovës në legalitetin dhe legjitimitetin e saj e shpreh vullnetin e popullit, dhe se zgjidhja e drejtë e statusit të Kosovës në asnjë rast nuk mund të konsiderohet paragjykim, me gjithë faktin e mospajtimit të Serbisë me këtë, e gjithashtu është qëndrim politik sidomos pas luftës e gjenocidit të bërë në Kosovë që  qëndrimet e shprehura të Serbisë dhe të Kosovës për fatin e ardhshëm të Kosovës nuk munden të jenë të të njëjtit rrafsh.

Pika një e dokumentit të Treshes thotë: “ 1. Beogradi dhe Prishtina do të fokusohen në ndërtimin e natyrës speciale të marrëdhënieve ekzistuese mes tyre, veçanërisht në dimensionet e tyre historike, ekomomike kulturore dhe humane.”

Kjo pikë duhet të ndryshohet në at mënyrë  që të thuhet : “Kosova dhe Serbia shtete sovrane dhe të pavarura obligohen që të respektojnë sovranitetin dhe integritetin territorial të njeri tjetrit. Kosova dhe Serbia do të zhvillojnë marrëdhënie normale fqinjësore në bazë të reciprocitetit në funksion të paqes dhe të stabilitetit në  Europë.”

Pika dy thotë që :” Beogradi dhe Prishtina do të zgjidhnin problemet e tyre të ardhshme në një mënyrë paqësore dhe nuk do të futeshin në veprime ose prirje që do të konsideroheshin si kërcënim për palën tjetër”

Kjo pikë duhet të riformulohet  në formën “ Shteti i Kosovës dhe shteti i Serbisë deklarojnë (ose obligohen) që do të zgjidhin të gjitha problemet e tyre...” (vazhdon deri në fund teksti).

Pika e tretë thotë tekstualisht se “ Kosova do të integrohet plotësisht në struktura rajonale, posaçërisht ato që përfshijnë Bashkëpunimin ekonomik.”

Ky formulim nuk do të thotë asgjë nëse nuk precizohet që Kosova do të jetë anëtare me të drejta të plota e Bashkimit Europian dhe e NATO-s. Ndryshe  nëse thuhet se Kosova integrohet në struktura rajonale kjo nënkupton me Serbinë eventualisht me Maqedoninë ose Malin e Zi, ndërsa kur konkretizohet se është fjala për bashkëpunim ekonomik, kjo nënkupton fushat e caktuara që precizohen në pikat e tjera të dokumentit dhe që ngërthejnë në vete lidhjet speciale me Serbinë.

Pika e katërt që thotë se “Nuk do të ketë kthim në statusin para 1999”, pika e pestë që thotë se “ Beogradi nuk do të qeverisë Kosovën.”, dhe pika e gjashtë që thotë se “Beogradi nuk do të rivendosë një prezencë fizike në Kosovë” duhet të hiqen plotësisht sepse me përcaktimin e Kosovës shtet sovran dhe të pavarur rregullimi i çështjeve të këtilla nënkupton automatizmin që nuk lejon përzierjen në punët e brendshme të Kosovës as të Serbisë as të ndonjë shteti tjetër apo të ndonjë mekanizmi tjetër ndërkombëtar... Mbetja e formulimeve të 14 pikave si të tilla do të ishte një paragjykim, sidomos koncepti i “rivendosjes së prezencës fizike të Beogradit” sepse dihet që ajo prezencë gjithherë ishte e dhunshme nën masa policore e ushtarake, dhe kundër interesave të popullit shqiptar të Kosovës dhe kundër qytetarëve në përgjithësi.

Mestitull

Rruga e përbashkët me Serbinë

Pika e shtatë e dokumentit të Treshesh përcakton rrugën e përbashkët të Kosovës dhe Serbisë duke paragjykuar nivelin e përmbushjes së standardeve dhe duke kushtëzuar.

“ Beogradi dhe Prishtina janë të përcaktuar të bëjnë progres drejt asocimit dhe eventualisht Anëtarësimit në Bashkimin Europian dhe gjithashtu të ecet progresivisht drejt strukturave euro-atlantike.”

Në pikën tetë paraqiten kushte vetëm për Kosovën, dhe shfaqet qëndrim racist ndaj shqiptarëve si popull shumicë në Kosovë.  Në këtë thuhet :”. Prishtina do të zbatojë masa të gjera për të rritur mirëqenien e serbëve të Kosovës sikurse edhe komuniteteve tjera joshqiptare, posaçërisht nëpërmjet decentralizimit të qeverisjes lokale, garancive kushtetuese dhe mbrojtjes së trashëgimisë kulturore e fetare.”

Ky tekst do të duhej të ishte: “Kosova dhe Serbia do të duhej të zbatojnë masa të gjëra për  rritjen e mirëqenies të të gjithë qytetarëve pa dallim. Kujdes i veçantë do t’u kushtohet  komuniteteve të tjera që nuk i përkasin popullit shumicë serbëve në Serbi, dhe shqiptarëve në Kosovë posaçërisht nëpërmjet decentralizimit të qeverisjes lokale, garancive kushtetuese dhe mbrojtjes së trashëgimisë kulturore e fetare” .

Pika nëntë parasheh çështje që njëmend janë në kuadër të bashkëpunimit rajonal dhe ndërmjet dy vendeve por edhe këtu pala kosovare në propozimin e saj duhet të kërkojë reciprocitetin dhe pozitën e barabartë ndërmjet  Kosovës dhe Serbisë. Teksti i kësaj pike është :

“ Beogradi dhe Prishtina do të bashkëpunojnë në çështjet e shqetësimit të dyanshëm, përfshirë:

a. Fatin e personave të zhdukur dhe kthimin e të zhvendosurve

b. Mbrojtjen e Minoriteteve

c. Mbrojtjen e trashëgimisë kulturore

d. Perspektivat e tyre europiane dhe iniciativat rajonale

e. Çështjet ekonomike, përfshirë politikën fiskale dhe energjinë, tregun dhe harmonizimin me standardet e BE'së dhe ndërtimin e një strategjie të rritjes së përbashkët ekonomike dhe zhvillimit në linjë me iniciativat rajonale ekonomike.

f. Liri të lëvizjes së njerëzve, të mirave, kapitalit dhe shërbimeve

g. Sektorin bankar

h. Infrastrukturë, transport dhe komunikacion

i. Mbrojtjen e ambientit

j. Shëndetin publik dhe mirëqenien shoqërore

k. Luftën kundër krimit, veçanërisht në fushat e terrorizmit,trafikimit të njerëzve, armëve dhe drogave si dhe krimin e organizuar.

l. Bashkëpunimin mes komunave dhe Qeverisë të një prej dy palëve.

m. Arsimin”

Kosova  duhet ta sqarojë dhe ta konkretizojë mirë  alinenë l të kësaj pike duke bërë përmirësimin në “bashkëpunimin ndërmjet komunave nga Serbia dhe nga Kosova dhe bashkëpunimin e komunave nga Kosova me Qeverinë e Serbisë dhe bashkëpunimin e komunave të Serbisë me Qeverinë e Kosovës”. Ky përmirësim duhet të bëhet që të respektohet reciprociteti, dhe të mos ketë vetëm Kosova obligim ndaj Serbisë por edhe Kosova të mund të bashkëpunojë  me komunat me shumicë shqiptare në Serbi në bazë të parimeve të njejta, dhe të bëhet precedan edhe për Hungarinë, Rumaninë dhe Bullgarinë të bashkëpunojnë me komunat në Serbi.

Pika dhjetë që thotë :” Beogradi dhe Prishtina do të vendosin trupa të përbashkët për të implementuar bashkëpunimin” duhet të hiqet. Dhe kjo të bëhet sipas parimeve ndërkombëtare që vlejnë për shtetet e tjera të Europës .

Gjithashtu duhet të hiqen pikat 11  që thotë: “ Beogradi nuk do të përzihet në marrëdhëniet e Prishtinës me Institucionet Ndërkombëtare  Financiare(IFI)” dhe pika 12.që thotë se :” Prishtina do të ketë autoritet të plotë për financat e saj (taksimin, të ardhurat publike etj.).” sepse Kosova shtet Sovran dhe i pavarur nuk i ka kufizimet që dëshirohet t’i imponohen me këtë marrëveshje, duke paragjykuar në këto përshkrime se ajo nuk do të jetë plotësisht e pavarur. E njejta gjë vlen edhe për pikën 13 që thotë:” Procesi i Stabilizim-Asocimit të Kosovës me BE-në (Tracking Mechanism) do të vazhdojë pa pengim nga Beogradi.”

Pika 14 thotë se :” Komuniteti ndërkombëtar do të mbajë prezencën civile dhe ushtarake në Kosovë pasi të jetë  përcaktuar statusi” ndërsa duhet të shtohet me kërkesë dhe në marrëveshje me Qeverinë e Kosovës.

Pozicioni i Kosovës  në këto bisedime duhet të prezantohet i fortë dhe i palëkundur nga pala kosovare dhe i argumentuar kashi komunitetit ndërkombëtar dhe karshi pikëpamjeve serbe rreth statusit. Zatën edhe vetëm kështu mund të mbrohet pozicioni që del nga vullneti i popullit të Kosovës

Në të gjithë qëndrimin e Kosovës duhet të dalë fryma që Kosova nuk është e detyruar dhe as që ka nevojë dhe as që është në interesin e saj të vendosë çfardo marrëdhënie të veçanta me Serbinë të cilat nuk do t’i kishte edhe me Shqipërinë, me Malin e Zi, Maqedoninë dhe me vendet e tjera të rajonit.

Ramush Tahiri

Bisedimet e drejtëpërdrejta,  të tretat me rradhë ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit, (ndërkombëtarët  dhe as serbët nuk e thonë  asnjëherë ‘bisedimet ndërmjet Serbisë dhe Kosovës, sepse këtë e konsiderojnë si prejudikim, që Kosova e Serbia janë dy entitete të barabarta, apo që Kosova është  apo do të jetë jashta Serbisë) që dje vazhduan në Vjenë, duket se do të sjellin rezultatet e pritura të kompromisit të madh apo të dhimbshëm, si i thonë disa.

Treshja ndërkombëtare Bashkimi Evropian, SHBA dhe Rusi para palëve që më përpara kishte  prezentuar dokumentin 14 pikësh  në të cilin kishte sublimuar pikat e përbashkëta që kanë dalë nga bisedimet e deritashme, Zëdhënësi i Ekipit kosovar, Hyseni deklaroi në Vjenë se pikat janë shqyrtuar porse Kosova mbetet në  Traktatin e ofruar të miqësisë me Serbinë, ndërsa ministri serb për kosovën Samarxhiq, deklaroi se delegacioni serb i ka bërë vërejtjet konrete, dhe  ka shprehur mospajtim që në dokument konformë Deklaratës së Nju Jorkut nuk përmendet  Rezoluta 1244, që është miratuar nga Treshja, dhe se  është kërkuar sqarim për pikën ku thuhet se ‘ Serbia më nuk do ta sundojë Kosovën, sepse Serbia nuk dëshironë të humbë sovranitetin mbi territorin e vet..

Para nisjes Presidenti i Kosovës Sejdiu, kishte deklaruar se nuk dinë dhe se nuk i kanë marrë  të 14 pikat e Treshes ndërmjetësuese për përafrimin e bisedimeve të drejtëpërdrejta, anëtari tjetër i delegacionit Veton Surroi deklaron se është në dijeni për pikat,  kryeministri Agim Çeku tha se pikat nuk e prekin esencën e Pakos së Ahtisarit, ndërsa ministri i jashtëm i Serbisë deklaron se këto pika u janë dorëzuar në bisedimet në Bruksel më 14 tetor, Sido që të jetë këto takime njëherë u zhvilluan ndërmjet delegacioneve dhe Treshes veq e veq për të vazhduar me vonë ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës (ku termin duket më i saktë politikisht dhe juridikisht të përdoret sepse   Kosova bisedon drejtëpërdrejt me ministrin e Serbisë për Kosovën Samarxhiq, dhe jo me ministrin për pakicat Ljajiq, sepse atëherë do të duhej thënë se bisedimet zhvillohen ndërmjet Serbisë dhe delegacionit të shqiptarëve të Kosovës) drejtëpërdrejtë. Beogradi ka ofruar një dokument të cilin e quan “95 për qind pavarësi për Kosovën”, duke thënë edhe ndryshe “më shumë se autonomi e më pak se pavarësi” dhe me deklarimin se ata nuk dëshirojnë ti qeverisin shqiptarët e Kosovës por dëshirojnë ta ruajnë sovranitetin teritorial, dhe se e shohin zgjidhjen në kuadër të Rezolutës 1244 dhe në kuadër të vendimit që do të merret në Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara...

Ekipi i Unitetit të Kosovës, pasi më parë edhe në Kuvendin e Kosovës e kishte miratuar, me vetëm një votë kundër, Pakon e Marti Ahtisarit, që parasheh një pavarësi të mbikqyrur fuqishëm, një decentralizim teritorial të Kosovës të bërë ekskluzivisht në baza të ndarjes etnike, një prezencë civile dhe ushtarake ndërkombëtare, një obligim që elementet e Pakos së Ahtisarit të përshkruhen në Kushtetutën e ardhëshme të Kosovës, dhe të inkorporohen në të gjitha Ligjet e Kosovës, disa prej të cilave numrohen konkretisht dhe duke u dhënë të drejta të ‘shumicës së kaulifikuar’ minoriteteteve gjatë miratimit të Ligjeve në Kuvendin e Kosovës, ofroi si propozim Traktatin e Miqësisë me Serbinë...

Traktati i Ekipit Negociator parasheh Konfederatën me Serbinë

Në një analizë të dokumentit që Ekipi i Kosovës e morri si dokument të vetin, pa e kaluar paraprakisht në Kuvendin e Kosovës e që e quan “Traktat të miqësisë me Serbinë” shihet që në këtë nuk flitet për synimin e popullit të Kosovës për të bërë Kosovën shtet Sovran dhe të Pavarur, antare të Bashkimit Evropian në miqësi të përherëshme me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, si e kanë zakon të deklarojnë shpeshëherë për marketing të brendshëm politik. Që në nismë të dokumentit thuhet: “Trojka  (pra jo Treshja) SHBA\BE\Rusi kërkoi nga udhëheqësit e Kosovës që të mendojnë në mënyrë gjithëpërfshirëse mbi llojet e marrëdhënieve që ne i dëshirojmë me Serbinë”  Pra theksohet se ky dokument është i imponuar si kërkesë jo si sygjerim dhe për këtë edhe nuk është dashur të dalë fare në Kuvend.

Dokumenti  vijon: “ Për shkak të historisë tragjike të kohëve të fundit, posaqërisht pas kolapsit të Jugosllavisë dhe dhunës tragjike të viteve nëntëdhjeta, nuk është e mundur që Serbia dhe Kosova të mbesin në të njejtin shtet.” Në kaq pak rrjeshta ka aq shumë të pavërteta dhe keqinterpretime të qëllimëshme të së kaluarës. Flitet për “historinë tragjike” në vend të politikës gjenocidiale, shoveniste, shtypëse, shfarosëse kundër shqiptarëve në Jugosllavi .  Flitet “të kohës së fundit” edhepse dhuna, vrasjet  e masakrimet e djegiet , plaçkitjet... e regjimeve serbe dhe eksponentëve të tyre ushtarak e policor kundër shqiptarëve nisin në masë që nga viti 1877, pra nga luftat Ruso-turke, ndërsa shpërngulja masive me dhunë e shqiptarëve nga trojet e veta që nga Kryengritja e parë serbe më 1804, si e dëshmojnë vet dokumentet serbe, ndërsa okupimi dhe dhuna klasike janë që nga Lufta e Parë Ballkanike, pra që nga viti 1912. Mospranimi i këtij realiteti historik, është akt i turpshëm e qyqar i Ekipit të Unitetit (në servilizëm e nënshtrim) të Kosovës. Fjalia  “pas kolapsit të Jugosllavisë” është e shkruar nga politika shoveniste serbe e cila për shkatërrimin e dhunshëm të Jugosllavisë i bënë të gjithë bashkëfajtorë, dhe e paraqet si konflikt etnik dhe fetar edhe luftën e Serbisë  dhe të regjimit të saj me Slloveninë, me Kroacinë me Bosnjen e Hercegovinën dhe së fundi me Kosovën,   Dokumenti kosovar  i turpit i shfajëson regjimet serbe nga krimi e gjenocidi nga shpërngulja me dhunë e popullsisë me qëllim të spastrimeve etnike të territorit, i shfajson edhe për masakrën e Srebrenicës, plojën më të madhe në Evropë pas Luftës së Dytë Botërore. E këtij niveli të përcaktimit është  fjalia “dhuna tragjike e viteve të nëntëdhjeta” sepse dihet se kemi të bëjmë me luftën e armatosur në Kosovë të popullit shqiptar kundër regjimit serb të Millosheviqit gjatë viteve 1997, 1998, 1999, për luftën e Ushtrisë  Çlirimtare të Kosovës, se kemi të bëjmë me intervenimin ushtarak të NATO-s kundër Serbisë. Ekipi i Unitetit të Kosovës në këtë dokument është dashtë ti rrespektojë këto vlera, nëse jo të popullit të vet bile është dashur të marr e të përshkruaj arsyetimin e vendimit të NATO-s për  sulmet ajrore mbi caqet në Serbi. Gjithashtu fjalia  se “nuk është e mundur që Serbia dhe Kosova të mbesin në të njejtin shtet” është krejtësisht e pasaktë dhe shumë e dëmshme jo vetëm politikisht, sepse që nga viti 1999 Kosova dhe Serbia jetojnë ndaras si dy entitete të veçanta dhe në Kosovë është hequr sovraniteti i Serbisë praktikisht e konkretisht dhe është bartur në KS të OKB-s  sepse me Rezolutë për Kosovën është vendosur administrata e UNMIK-ut, pa bërë marrëveshje dhe pa marrë leje paraprake prej Serbisë. Edhe me herët së paku që nga viti 1974 Kosova e Serbia ishin dy entitete shtetërore e politike të veçanta në kuadër të RSFJ e cila më nuk ekziston dhe, këtë duhet ta dijë mirë profesori i juridikut, presidenti i Kosovës ,e drejta e sovranitetit të asnjë njësie federale nuk është bartë në njësinë tjetër me vullnetin e shprehur lirshëm të popullit, me gjithë vendimin e manipulluar dhunshëm të Kuvendit të Kosovës të 23 marsit 1989 të ndryshimeve kushtetuese.

I pasaktë është edhe konstatimi tjetër nga Traktati në të cilin thuhet; “ Për shkak të gjeografisë dhe interesave të përbashkëta Kosova dhe Serbia duhet të zhvillojnë një marrëdhënie të re të bazuar në lidhje fqinjësore. Nëse nuk e ndërtojmë këtë marrëdhënie, atëherë rrezikojmë kthimin e dhunës dhe mosmarrëveshjeve të viteve nëntëdhjeta. Prandaj ne Serbisë i zgjasim dorën e sinqertë të miqësisë...”  Ky konstatim është shumë i turpshëm sepse e bënë bashkëfajtor popullin e  Kosovës prandaj edhe në tekst më tej thuhet “ne kërkojmë pajtim të plotë dhe normalizim të marrëdhënieve në mes të popujve tanë” edhepse  e vërtetë historike dhe konstatim i saktë është se nuk luftuan populli serb dhe ai shqiptar e as populli i Kosovës dhe ai i Serbisë, por populli i  Kosovës i rrjeshtuar dhe i udhëhequr nga UÇK-ja kundër regjimit shtypës e okupues serb të Millosheviqit dhe se UÇK-ja luftoi dhe sulmoi caqet e ushtrisë dhe te milicisë serbe e nuk sulmoi asnjëherë popullatën serbe të Kosovës as vendbanimet e tyre.  Pse Ekipit të Unitetit të Kosovës nuk i shkojnë në mendje marrëdhëniet e mira fqinjësore me Malin e Zi me Maqedoninë dhe para se gjithash me Shqipërinë. Pse Ekipi i Unitetit (fisnor) kosovar nuk e sheh çështjen e Kosovës si pjesë së pazgjidhur të çështjes shqiptare në Ballkan. Pse Ekipi i Unitetit propozon organe të përherëshme dhe të përbashkëta ndërmjet Serbisë dhe Kosovës për integrime euroatlantike, pse udhën për Evropë Ekipi (i turpit me këtë dokument) i Kosovës nuk e sheh nëpërmjet Tiranës por e sheh nëpërmjet Beogradit. Pse nuk e sheh në integrimet me Shqipërinë por e sheh në integrimet me Serbinë?

Lidhjet e thella, sipas Ekipit të Unitetit, me Serbinë

Këto pjesë të dokumentit  të Traktatit të miqësisë me Serbinë më së miri flasin për ate që juristët e politologët e njohin si konfederatë asimetrike. “Kosova dhe  Serbia tanimë ndajnë lidhje të thella të bazuara në histori, ekonomi, kulturë dhe etnicitet.” Këtë fjali e konstatim me e pasë shkrue edhe nacionalistët e shovinistët serbë të tipit të  Garashaninit,  Çubrilloviqit, Çosiqit... që bënë projekte shfarosëse për shqiptarët do t’ia kishin pasur lakmi vetëvehtes. Pikërisht është dhe ishte fatkeqësi për Kosovën dhe për shqiptarët  këto lidhje me Serbinë edhe fqinjësore sepse ishin lidhje të dhunës, të vrasjeve, plaçkitjeve, djegieve  shpërnguljeve me dhunë të pastrimit etnik, të shfrytëzimit të resurseve dhe të pasurisë së Kosovës. Fjalia se “Ne poashtu duhet të bashkëpunojmë në përpjekjet  për të ndërtuar dhe reformuar ekonomitë tona, përfshirë zhvillimin e infrastrukturës fizike dhe institucionale, komunikimet, energjinë dhe lirinë e lëvizjes së njerëzve, mallrave dhe shërbimeve”  flet për mentalitetin e të robëruarit të antarëve të Ekipit të Unitetit që e kanë miratuar këtë dokument sepse  Kosova pasi Serbia ia shkatërroi infrastrukturën ekonomike, edhe duke bartur makineritë në Serbi, edhe duke nxjerrur  të gjithë punëtorët shqiptarë nga puna në vitet tetëdhjetë ...nga Serbia së bashku me reparacionet e luftës duhet të kërkojë edhe dëmëshpërblimin gjatë periudhës së  “lidhjeve të thella” në vitet 1985- 1997. Kosova sot ka kompatibilitet ekonomik, gjeografik e tjetër (si thotë Ekipi) më shumë me Maqedoninë (vargmali i Sharit, flora dhe fauna, me Shqipërinë e me Malin e Zi dhe interes ekonomik të shkëmbimit tregtar edhe me Greqinë e Bullgarinë përpara se të kishte me Serbinë.

Fjalia tjetër nga dokumenti është krejtësisht kundër interesave të pavarësisë së Kosovës dhe  të funksionimit të saj si shtet normal. Thuhet “Serbia ka interes të kuptueshëm në mirëqenjen e qytetarëve serbë të Kosovës. Kuvendi i Kosovës tanimë është pajtuar në një varg masash mbrojtëse dhe garancive të pashembullta për komunitetet joshqiptare të Kosovës.” Duke përdorur me qëllim termin “qytetarët serbë të Kosovës” në vend të termit “komuniteti serb i Kosovës” apo më drejtë :”pakica serbe në Kosovë”. Gjithashtu termi “komunitetet joshqiptare të Kosovës” është i leksikut të politikës shoveniste serbe e cila fletë për “shqiptarët e dhunshëm,  ekstremistëë, fundamentalist islamik, që u shkaktojnë telashe dhe shprehin mosdurim ndaj të gjitha komuniteteve tjera. Delegacioni i Kosovës edhepse lexon shumë asnjëherë nuk ka parë që në Serbi dikush fletë për të “drejtat e komuniteteve joserbe edhepse ato në numër dhe në përqindje janë më shumë se “joshqiptarët” në Kosovë dhe asnjëherë nuk fletë a shkruan për “qytetarët kosovarë të Serbisë” as për “qytetarët shqiptarë të Serbisë”. Ekipi i Kosovës nuk harron të pranonë fajsinë dhe deklaron se “mbrojtja e pakicave është e domosdoshme për përmirësimin e marrëdhënieve tona me Serbinë dhe për nivele më të mëdha të besimit të dyanshëm dhe stabilitetit të përgjithshëm “ Ka munguar këtu, vetëm të përshkruhet edhe veprimi fashist i shqiptarëve ndaj serbëve në Kosovë që më herët e kishte shkruar anëtari i Ekipit të Unitetit  Surroi.

Shyqyr që Treshja nuk e ka mirëpritur propozimin e Ekipit të Unitetit të Kosovës  për “themelimin e një partneriteti për të ndihmuar njëri-tjetrin në arritjen e standardeve të larta për anëtarësim në BE dhe NATO” dhe në 14 pikat e saja ka paraparë rrugë të veqanta të këtyre integrimeve, sigyrisht duke e lënë Kosovën shumë mbrapa Shqipërisë (edhepse e banuar me mbi 90 për qind shqiptarë) dhe Serbisë, sepse Kosova në arritjen e shkallës së demokracisë do të qeveriset së paku edhe tetë vjetë nga ndërkombëtarët.

Kosova nuk kërkon asgjë dhe nuk e bënë përgjegjëse për asgjë  Serbinë, as që të kërkojë falje as që të paguaj dëmet as që të bjerë para gjykatave në Kosovë kriminelët për tu gjykuar, por duket se vet kërkon falje sepse thotë  e zezë në të bardhë. “ Me keqardhje ndaj periudhave të konfliktit dhe luftës që na ka ndarë ( a ajo përpak neve shqiptarëve  na shfarosi, po mos të ishte intervenimi i NATO-s) në veçanti ngjarrjet që kanë të bëjnë me kolapsin e dhunshëm të Jugosllavisë në vitet e nëntëdhjeta (edhepse Ekipi kosovarë e dinë se kemi të vëjmë me shkatrrim të dhunshëm e jo me kollaps dhe se për këtë është fajtor Serbia dhe regjimi i sajë që bënë luftë në gjithë Jugosllavinë duke lënë së paku një qerek milioni njerëz të vrarë) .

Serbilizmi dhe përultësia deri në pështirosje e Ekipit të Unitetit të Kosovës shihet në këtë fjali:

“Duke deklaruar dëshirën e sinqertë për t’u konfrontuar me trashëgiminë e së kaluarës së fundit me një frymë pajtimi dhe faljeje, ndërsa i sjellim para drejtësisë ata që kanë bërë krime të luftës.

Duke besuar se edhe Kosova edhe Serbia e ndajnë fatin e përbashkët të integrimit më të afërt në komunitetin euroatlantik të demokracive...’

Kështu flitet për falje dhe pajtim kur Serbia ende flenë mbi eshrat e mijëra shqiptarëve të vrarë në Kosovë e të groposur në Serbi, kështu flitet për subjektin politik të Koshtunicës dhe të Sheshelit që e bëjnë politikën sot në Serbi  !!!

Testamenti i Ekipit të Unitetit përmblidhet në fjalinë  “ Duke pranuar se rrethanat e veçanta historike dhe interesat e përbashkëta do të kërkojnë marrëdhënie jashtëzakonisht të  afërta dhe miqësore në mes të Kosovës dhe Serbisë për shumë vite në të ardhmen”...

Treshja duke i parë propozimet e Beogradit dhe të Prishtinë është munduar të gjejë pikat takuese dhe i ka gjetur dhe do ti funksionalizojë ato në ditët në vijim. Pasi kërkohet kompromis i dhimbshëm dhe këtë e tha edhe miku Kushner në bisedë me kosovarët atëherë kjo do të jetë diçka më pak se pavarësia e mbikqyrur sipas planit të Ahtisarit që si kërkesë maksimale e ka Ekipi i Unitetit dhe diçka më shumë se aut. Me “Traktatin e miqësisë” parashihen format e bashkëpunimit që njohësit e kësaj lëmie i shohin si n jë konfederatë asimetrike ndërmjet Kosovës dhe Serbisë me kushtin që Serbia nuk do ta sundojë më Kosovën që Kosova më nuk do të përfaqsohet në vendimëmarrje në Beograd, që serbët do ta ndiejnë vehten si në Serbi ndërsa shqiptarët do të kenë protektorat ndërkombëtar përderisa të “civilizohen dhe të bëhen të “padhunshëm” ndaj “joshqiptarëve” të tjerë në Kosovë.

DEBAT
14 tetor 2007

...nga: Ramush Tahiri

Ka kaluar më se një vit që kur në një emision në televizionin publik të Kosovës anëtari i Ekipit të Unitetit Veton Surroi jo pa mburraveci, duke dashur të ironizojë Fatmir Sejdiun, i cili pat deklaruar marsin për muajin e shpalljes së pavarësisë, kishte  thënë:  “Unë nuk e dijë ditën por e dijë orën e shpalljes së pavarësisë së Kosovës”.

Më pastaj duke filluar të shpjegoj se si në orën dhjetë mblidhet kryesia e Kuvendit dhe në orën 12 Parlamenti i Kosovës  në mbledhjen solemne ... dhe në orën 13 këtë pavarësi do ta njihnin SHBA dhe vendet e Bashkimit Evropian...

Kosova me dy të rinj të vrarë e me dhjetëra të plagosur, në demonstratat paqësore , ende po e pretë pavarësinë.

Ekipi i Unitetit me parat e popullit i vazhdon  endjet nëpër botë, duke mos lënë asgjë mangut në deklamimet e veta krekosëse pas kthimit në Unmikistan . Kështu ndodhi edhe dje pas kthimit nga Britania e Madhe, me ministrin e jashtëm të cilit vend u takuan të gjithë tokë, si krerët e fiseve të Afganistanit, për të mos biseduar asgjë për marrëdhëniet bilaterale, as për marrëdhëniet ekonomike, as për investimin e ndihmën e kapitalit britanik në Kosovë, nuk biseduan as për lehtësimin e udhëtimit të qytetarëve të Kosovës, as për mundësinë e punësimit, as për marrëdhëniet kulturore, bile nuk u bisedua as për vënien e marrëdhënieve diplomatike as për hapjen e një zyre të Kosovës në Londër... Të gjithën që e biseduan pesëshja kosovare ishte që të mos bëjnë veprime të njëanshme dhe të pamatura dhe që të mos u shkojë as në mendje të shpallin pavarësinë pa miratimin paraprak të “miqve ndërkombëtar”.

Edhe pse e dinë mirë që Ekipi ynë i ëndrrave, që i tillë më as në zhgjëndërr nuk do të jetë pas zgjedhjeve të 17 nëntorit, asnjëherë nuk e pati e as nuk e ka kapacitetin që të bëjë diçka në interes të popullit shumicë të Kosovës, britaniket së bashku me shefin e zyrës së tyre të akredituar pranë UNMIK-ut, me automjetet (CD) të regjistruara në Beograd, që është shumë aktiv në bisedë me qytetarët anekënd Kosovës, për të ardhmen e tyre e ndiejnë për normë simbolike që kosovarëve tua tërheqin vërejtjen që të “rrinë në reshtë të pritjes” për pavarësi edhe në vitin 2008.

Pa i dëgjuar deklaratat nga aeroportit në prani të shpurave të liderëve kosovarë, hapat që do të ndërmerren pas 10 dhjetorit për të gjithë tashmë janë të njohur. 

E tha edhe përfaqësuesi amerikan Frank Visner se pavarësia e Kosovës do të mbetet për vitin tjetër, kështu që fjalët e Kryeministrit Agim Çeku se pas 10 dhjetorit do të jenë ditët e jo javët kur do të shpallet pavarësia në Kuvendin e Kosovës duken si një imitim i zbehtë i fjalëve të Kondoleza Rajsit në Moskë pas takimit me Putinin se pavarësia është çështje javësh e jo muajsh.

Dy janë faktorë që e dëshmojnë se pavarësia e Kosovës nuk do të shpallet sivjet. Një është faktori ndërkombëtar dhe dy janë rrethanat e brendshme në Kosovë.

Bisedimet, Kosovë - Serbi, nën sqetullën e Treshesh BE, Rusi, SHBA do të përfundojnë deri më 10 dhjetor kur Grupi i Kontaktit do ti dorëzojë raportin Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-s Ban Ki Mun. Raporti assesi nuk mund të mbërrijë dhe të merret në shqyrtim përpara festave të Krishtëlindjeve të cilat nuk do të përfundojnë përpara gjysmës së janarit të vitit 2008. Në procedurat në trupat e OKB-s ky dokument për të hyrë apo jo në Këshill të Sigurimit nuk mund të vendoset përpara gjysmës së muajit shkurt .. Në ndërkohë pasi Kosova u ka hyrë me vullnet procesit të bisedimeve për statusin dhe madje ka prezantuar edhe dokumentet dhe propozimet e saja, assesi nuk pritet që dikush nga udhëheqësit e Kosovës të marrë guximin dhe pa pritur Raportin e Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-s të kërkojë shpalljen e pavarësisë së Kosovës.

Gjasat janë që në Këshill të Sigurimit të OKB-s dikund në muajin prill ose maj të nxirret një rezolutë e re për Kosovën, më të cilën do të mundësohet  gjatë muajit qershor ndërrimi i misionit të UNMIK-t në Kosovë me një mision të Bashkimit Evropian. Rezoluta e re për Kosovën duke respektuar pikëpamjen e ministrit të jashtëm francez që “serbët assesi të mos ndihen si humbës” (edhe pse ishin agresor, okupues dhe bënë gjenocid dhe shpërngulje masive të popullsisë me dhunë) gjithsesi do të thirret në Rezolutën 1244, në parimet e Grupit të Kontaktit për Kosovën, në deklaratën e Nju Jorkut si dhe në rezultatet e bisedimeve shqiptaro- serbe (ndërmjet Prishtinës e Beogradit si do të figuron në dokument për të mos prejudikuar shtetësinë e Kosovës).

Në këto përkufizime Rezoluta e Re e KS të OKB-s për Kosovën do të konsiderohej një ecje përpara, me kushtin që bisedimet të vazhdojnë për çështjet e caktuara edhe nëpërmjet “organeve të përbashkëta të përhershme” si propozon pala kosovare në Traktatin e miqësisë...

Faktori i brendshëm që do të ndikojë që pavarësia të mos shpallen gjatë këtij viti, duke nënkuptuar se leja për ta bërë një gjë të tillë nuk do të vijë asnjëherë nga miqtë ndërkombëtar të Kosovës gjithsesi është  mbarëvajtja e procesit zgjedhor.

Nëse zgjedhjet mbahen si është premtuar më 17 nëntor, atëherë është e sigurt se mandati i Ekipit të Unitetit do të pushojë, dhe gjithsesi  Sejdiu, Çeku, Berisha, Surroi dhe koordinatori Shala më nuk do të jenë në këto pozita. Pas zgjedhjeve as që do të ketë nevojë për Ekip të Unitetit, por Kosova do të përfaqësohet nga strukturat qeverisëse, nga Presidenti, Kryeministri dhe ministrat përkatës. Me Kornizë Kushtetuese (nëse nuk amandamentohet në ndërkohë) parashihet që Presidenti por edhe Kryeparlamentari propozohen 9dhe zgjidhen) nga partia që fitoi numrin më të madh të deputetëve. Deri më 5 dhjetor llogaritet se nuk do të dihen rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve, sepse numërimi është më i ngadalshëm dhe mund të ketë përsëritje në disa vendvotime pas dy javësh.

Edhe nëse Mbledhja konstitutive e Kuvendit do të mbahet përpara Krishtlindjeve, kur Babadimri e ka premtuar pavarësinë dhe ka kërkuar që populli i Kosovës të jetë i gatshëm ta presë atë, koalicioni qeverisës, për shkak të rezultatit të zgjedhjeve dhe për shkak të ndarjes së posteve udhëheqëse ndërmjet partnerëve të koalicionit do të jetë shumë i vështirë, dhe mund të ndodhë që në muajin e parë mandatari të mos mundet me e formu kabinetin qeveritar...

Udhëheqja e re e Kosovës e dalë nga zgjedhjet nga vota e popullit, nuk do të rrezikojë pozicionin në aktet që do ta kundërvinin me bashkësinë ndërkombëtare apo që do ta destabilizonin Kosovën duke e rrezikuar ndarjen në vija etnike.

Pra këta të Ekipi të Unitetit, kot  lëvdohen se do ta shpallin pavarësinë menjëherë pas 10 dhjetorit, sepse ata atëherë nuk do të jenë në pozita udhëheqëse. “::Do ta kishim bërë po ta kishim mandatin dhe besimin e populli” – do të qaheshin më pastaj.

Shpallja e pavarësisë së Kosovës në Parlament do të rrezikonte tërheqjen e menjëhershme të strukturave ndërkombëtare në Kosovë, të UNMIK-ut, OSBE-së, të policisë ndërkombëtare dhe të KFOR-it.

Ato nuk e kanë mandatin të veprojnë në Kosovën e pavarur, nuk e kanë marrëveshjen me Qeverinë e Kosovës, dhe as që i pranojnë si partnere të denja, dhe nuk mund të kenë asnjë marrëveshje përpara se vendet individuale të bëjnë njohjen e Kosovës shtet sovran dhe të pavarur. Si thotë populli me këta udhëheqës pavarësia do të vijë me Kolendrat greke. Durimi do të prishet, jo nga fakti se nuk u realizuan premtimet por nga fakti se gjendja do të bëhet më e keqe se sa është tani.