Nga bashkėpunėtorėt e ERENIKUT
www.ereniku.net
                  Fund i misionit civil ndėrkombėtar dhe Eulex-it!
Sylė Arifi, avokat publicist From: Sylė Arifi,/avokat-puplicist/
To:Info@ereniku.net
botuar: 30 prill, 2012/New York/
Sylė Arifi
Veprime shtetrore pėr Veriun e Kosovės! Dhe KFOR-i tė siguron kufirin shtetrore me Serbin, sipas standarteve nderkombėtare. Rasmusseni, sekretar i NATO-os, shprehu zhgenimin e tij se Eulexi nuk po mund ta kryej me sukses detyrat pėr tė cilat ka marrur pėrgjegjėsit si misjon i BE-s. Gjithashtu, thot se neve na duhet tė angazhohemi pėr detyra dhe pėrgjegjėsi qė nuk kan qenė tė parashikuar, veēanėrisht nė veri tė Kosovės. Catherine Ashton, menihere regaoi duke than se blloku ndodhet nė njė pozitė jo tė volitshme sa i pėrketė burimeve pėr tė mbėshtetur Veriun e Kosovės. Ashtoni, tha se kjo ēėshtje ėshtė diskutuar edhe nė kontakte me sekretaren amerikane tė shtetit Hillary Rodham Clinton, gjatė njė bisede me ministrat e jashtėm tė Natos. Eulexi konfirmoi se do t'i shtojė patrullat policore nė veri, pėr shkak tė tensioneve nė rritje, sidomos pas vrasjės sė fundit ndaj familjės Haradinaj.

Vazhdojnė, mospajtimet me angazhimet dhe veprimet e pamjaftuara tė misjonit tė BE-s, deri nė zhgenime me EULEX-in nė Kosovė. Nga lideret Institucional, kryeparlamentari Krasniqi u deklarua me ni reagim tė qendrushėm dhe korrekt se EULEX-i ka bėrė mė shumė paradė nė mbrojtje tė ligjit sesa qė e ka mbrojtur ligjin. Sistemi i drejtėsisė duhet tė funksionojė dhe tė gjithė njerėzit qė kanė rėnė ndesh me ligjin duhet tė pėrgjigjen, shton Krasniqi.

Nuk na duhen skemat teatrale tė bastisjeve siq kishte ndodhur kohė mė pare nė lokalet e administratės Qeveritar kundėr ministrave, sepse tani po i demanton drejtesia e vonuar dhe e verteta ligjore pėr pafajsin e tė dyshuarve. Poashtu, nuk mund ti besohet kesaj “drejtesije” tė EULEX-it, kur aktgjykimet e veta i bazon mbi “deshmit” e tė qujturve deshmitar bashkpunues, tė cilet veten e shpallin vrases vetem e vetem sa pėr ti denoncuar-fajsuar tė tjerėt, pėr qellime dhe skenare qė nuk ju dihet fundi!

Mbetja ende enigmatike, se qka ndodhi me Hetuesin e EULEX-it, nė zbardhjen e rastit pėr vjedhjen skandaloze, qė ka ndodhur para tre vjetėsh nė Dhomėn e Dėshmive nė ndėrtesėn e Policisė sė Kosovės, pa spjegime?

Hetuesit e EULEX-it e morėn nė kompetenca kėtė ēėshtje, nga hetusia vendore, por as kėta pas disa muajve nuk arritėn tė zbardhin rastin, qė atėbotė ishte cilėsuar si vjedhje spektakolare. Deshtimet e autoriteteve gjygjsore tė vendit dhe EULEX-it, me mosndriēimi i kėtij rasti flet se gjygjsori ka deshtuar. Sidomos, gjygjsor vendor nuk ėshtė nė nivel tė pėrgjegjėsis ligjore sipas detyrave Kushtetuse. Zyrtarė e EULEX, kan hezituar deri me tani tė deklarohen rreth vjedhjes misterioze qė pati shokuar gjithė opinion nė Repuplikėn e Kosovės. Zėdhėnės i EULEX-it, ka deklaruar se Prokuroria nuk dėshiron qė tė deklarohet rreth kėsaj ngjarjeje, por pa dhanur spjegime.
Autoritetet vendore dhe Misioni i BE-sė pėr sundim tė ligjit kanė dėshtuar.
KFOR dhe EULEX, duhet tė bėjnė mė shumė pėr ta pėrmbushur misionin e tyre pėr siguri nė gjithė territorin e Kosovės, dhe nė veqanti veriun e Kosovės, ose nė tė kunderten tė hjekin dorė dhe kėte misjon tė siguris ta marrin mekanizmat vendor, sipas kushtetutės sė Repuplikės sė Kosovės. Ky dualizėm i veprimeve nderkombėtare deri me tani vetem sa i ka shtuar apetitet e serbis pėr ti realizuar ambicjet e saja politike pėr teritor tė Kosovės.

Atehere, kur mungon angazhimi i mekanizmave vendore, edhe KFOR-i dhe EULEX-i nuk jan aktiv dhe mbajnė qėndrime neutrale karrshi situates sė krijuar nga anarkija dhe pasigurija totale ligjore pėr qytataret e veriut nė Mitrovicė.

Parlamenti i Kosovės ka marr ni rezulut per ti ndaluar dhe penguar mbajtjėn e zgjedhjeve tė Shtetit seb nė Shtetin e Kosovės.Pėrfaqėsuesit e Qeverisė sė Kosovės vazhdimisht kan pėrsėritur se do tė bėjnė ēmos qė zgjedhjet lokale serbe tė mos mbahen nė Kosovė. Ministri i Punėve tė Brendshme, Bajram Rexhepi, ka deklaruar se pėr moslejimin e mbajtjės sė zgjedhjeve serbe, e kan njė plan operativ tė Policisė sė Kosovės. Ky plan operativ, ėshtė i bazuar nė tri komponentė kryesorė, si mbledhja e informacioneve, moslejimin e tubimeve tė ndryshme elektorale tė strukturave paralele sebe, dhe reagimin nė rast se vėrehet ndonjė organizim i zgjedhjeve.

Serbia zyrtare ėshtė deklaruar se nuk do ti mban keto zgjedhje se jan nė kundeshtim me rezulluten 1244 tė OKB-s, dhe disa ministra kan konfirmuar se nuk do tė pranohen mbajtja e ketyre zgjedhjeve, dhe janė deklaruar se janė kundėr organizimit.

Praktikishtė, policija vendore ka arrestuar disa zyrtar, pėr tė cilėt thuhet se kanė lobuar, qė serbėt tė dalin nė zgjedhje. Sipas zyrtareve tė Policisė sė Kosovės, jan arrestuar dy serbė me dyshime se kanė kėrcėnuar banorėt e njė fshati tė Lipjanit qė tė dalin nė zgjedhjet serbe.

Nga “EULEX-I ėshtė kerkuar qė nė pikat 1 dhe 31, ku sė bashku me autoritetet vendore, bėn kontrollimin duke lejuar hyrjen e personave tė cilėt hyjnė nė mėnyrė tė rregullt, ndėrsa ti kthejn mbrapapsht personat tė cilėt provojnė nė mėnyrė jo tė rregullt tė hyjnė nė Kosovė, me misjone politike.

Policia e EULEX-it i ka shtuar patrullat lėvizėse nė fshatrat pėrreth Mitrovicės si dhe nė pjesėn veriore tė Mitrovicės, veēanėrisht nė zonėn e Tre Rrokaqiejve, mirpo edhe pėr kundėr kesaj kan hyr disa lider politik pėr tė marr pjesė nė fushatė zgjedhore, para misjoneve nderkombėtare.

Misioni i EULEX-it nė Kosovė Ka qen i ftuar nga Institucjonet tona pėr monitorim dhe disa kompetenca nė siguri dhe rendin ligjor, pėr qka jan dalluar me mossukses nga tė gjitha fushat e siguris, ku kan mundur tė bėjė mė shumė nė veriun e Kosovės dhe tė mos qėndrojė neutral pėrballė statusit tė Kosovės, sepse po keta tė njejtit jan ftuar nga Institucjonėt e Repuplikės sė Kosovės. Misioni i EULEX-it mendoi se me pėrfundimin e pamvarsis sė mbikqyrur tė Kosovės, ne fundin e kėti viti pushoin arsyet qė ky mekanizem nderkombėtar tė qendroi nė Kosovė edhe mė tutje. Gjithashtu, pėrmbyllja e mbikėqyrjes sė pavarėsisė sė Kosovės, lidhet edhe me prezencėn e misionit civil ndėrkombėtar me kompetenca pėr zbatimin e Planit tė Ahtisarit, pėr qka edhe ky misjon nderkombėtar se bashku me EULEX-i duhet ta pėrfundoin misjonin e tyre nderkombėtar pėr Shtetin e Kosovės.
Ndersa, KFOR-i mision ushtarak nderkombėtar i NATO-s, tė qendroi deri nė ngritjėn e kapaciteteve tė Ushtris sė Repuplikės sė Kosovės,nė nivele tė standarteve tė NATO-s, pėr ruajtje tė siguris kufitare tė Kosovės, dhe siguris rajonale


Sylė Arifi, avokat publicist “PAVARSIA” E GJYKATĖS KUSHTETUSE !( Nė rastin Limaj)
From: Sylė Arifi, avokat-puplicist
Date: Thu, February 2, 2012 12:27 pm
To:Info@ereniku.net
botuar: e premte, 03 shkurt, 2012, 03;35 pm, New York
Ditė mė parė, Gjykata Kushtetuese e Repuplikės sė Kosovės, ka interpretuar apo ka sqaruar disa dispozita kushtetuse, lidhur me imunitetin e deputetėve tė Kosovės, nė rastėt e caktuara tė padive penale apo civile.

Dihet, se nė praktikat parlamentare tė shumė shteteve deputetėt e kan imunitetetin e plotė kushtetus, pra jan tė mbrojtur sipas Ligjeve tė bazuara nė Kushtetutat e vendeve tė tyre. Se mund apo jo tė arrestohen deputetet tani kjo po shifet. Sigurisht se me Kushtetuten e Kosovės kjo e dretė ėshtė e sanksionuar, mirpo ja se me kerkes apo interferim tė institucjoneve vendore dhe nėn presion tė disa qarqeve nderkombėtare ky nocion si kadegori kushtetuse, imuniteti i deputetve me vendim tė kolegjit tė Gjykatės kushtetuse u intrpretua gabimisht duke e degraduar apo sforcuar statutin e parlamentarve tė zgjedhur nga proqesi zgjedhor, pra ky paraqt rast unikat nė praktikat e shum parlamenteve.

Pas mendimit, nga Gjykata Kushtetuse se imuniteti i deputetve i kerkuar apo inicuar pėr rastin e zotit Fatmir Limajn i dyshuar se me nėntė persona tė tjerė kanė urdhėruar ekzekutimin e policėve serbė tė rrėmbyer gjatė luftės sė UCK-sė nė vitin 1999, sipas akuzės sė ngritur nga EULEX’i, i ėshtė hjekur imuniteti, sigurisht nėn presion, vetem e vetem pėr ta arrestuar zotin Limaj.

Nga proceset gjyqėsore nė vitin 2011 pėr gjygjėsin e Kosovės, ėshtė rasti “Kleēka”, se ky proces ka nisur dy vite mė parė, dhe sėrish nuk mundi tė pėrmbyllej brenda vitit 2011. Pasi qė ky proqes paraqet skenarin e disa tendencave tė jashtme dhe i ndimuar nga qarqe vendore vetem e vetem per ta demtuar personalitetin politik, insitucional tė Fatmir Limajt. Si deputet i Kuvendit tė Kosovės, dhe nėnkryetar i PDK-s kundėr tė cilit janė duke bėrė hetime edhe pėr kohėn sa ishte ministėr i Transportit dhe Post-Telekomunikacionit, pra tendenca ėshtė shum e qart. Hetusit nderkombėtar i kan vuar vetės detyr qė tė prodhoin prova vetem e vetėm pėr ta denuar zotin Limaj, pėr ni akuzė qė ai ishte liruar nga Gjykata e Hagės disa kohė mė par, edhe pėr kunder parimit juridik se pėr tė njetėn vepėr penale nuk mund tė akuzohet apo gjykohet dy here.

Nė lidhje me procesin “Kleēka”, prokurorėt kan marrė nė pyetje disa nga udhehqeja politike dhe ushtarake e UQK-s, tani kryeministrin Hashim Thaēi, kryeparlamentarin Jakup Krasniqi, pastaj Rexhep Selimin, Ramė Bujėn, Kadri Veselin si dhe anėtar tė tjerė tė ish-Shtabit tė Pėrgjithshėm tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės. Zotri Limaj ka konfirmuar nė hetusi dhe para Kolegjit tė Gjykatės, se nė periudhėn pėr tė cilėn ai akuzohet pėr rastin “Kleēka” nuk ka qenė nė Kosovė, por nė Shqipėri, nė pėrgatitje tė operacionit tė koduar “Shigjeta”, duke ofruar fakte e prova tė bazuara.

Mungesėn e provave dhe fakteve pėr ta mbeshtetur akuzėn kundėr zotit Limaj, e verteton edhe skenari i ndodhur para ca kohe nga vetėvrasja e mistershme e Agim Zogaj i cili deri nė atė kohė njihej si “Dėshmitari X”. Pėr, qka na solli shumė tė papritura e tė panjohura, pėr ta qartėsuar tendencėn e kėsaj procedure penale qė e ngarkon Limajn dhe nėntė tė pandehurit e tjerė me akuza tė ndryshme tė krimeve tė luftės qė dyshohen se janė kryer nė vitin 1999 nė njė qendėr tė paraburgimit tė improvizuar tė vendosur nė fshatin Kleēkė, gjithnjė sipas pretendimeve nga prokurori ndėrkombetar.

Gjykata Kushtetuese shpalli aktgjykimin rreth ēėshtjes sė imunitetit tė zyrtarėve tė lartė publikė. Pasi qė ky aktgjykim hyri nė fuqi kjo iu dha mundėsi organeve tė drejtėsisė qė tė arrestojnė zyrtarėt pėr tė cilėt tashmė ekzistojnė aktakuza tė ngritura. Mė parė, EULEX’i nuk ka mundur ta arrestojė zotin Limaj pėr shkak tė Imunitetit qė e kan deputetet e Parlamentit tė Kosovės, tė sanklsionuar me Kushtetuten e Repuplikės sė Kosovės. Mirpo, nė ket rast u trilluan qellimshėm disa paqartėsi rreth ēėshtjes sė imunitetit, nga Institucjonet tona Shtetrore nėn trysni tė bashkėsisė ndėrkombėtare. Kėtė ēėshtje pėr interpretim tė imunitetit tė deputetve e quan pėr mendim te Gjykata Kushtetuese. Ky aktgjyim, i mundesoi organit ndjekės qė ta arrestoin e zotin Fatmir Limajn. Sipas prokurorit tė qėshtjės Salustro, Fatmir Limaj, i cili ishte njė nga komandantėt e njohur tė ish-Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, kishte “torturuar” njė tė burgosur serb gjatė marrjes nė pyetje nė fshatin Kleēkė tė komunės sė Malishevės. Tani, kur mungon deshmia e dėshmitarit kryesor tė kėtij procesi i cili thuhet se ka ba vetvrasje, dhe e gjitha kjo procedur ėshtė ngritur duke u bazuar nė deshmin e kėti deshmitari tė qujtur “X”, kolegji i gjykatės, nė munges tė provave, fakteve dhe deshmive pėr ta faktuar juridikisht aktakuzėn, tė njejtėn duhet ta hudhi posht si jo tė bazuar nė Ligj.

Qka thot Kushtetuta !

KUSHTETUTA E REPUBLIKĖS SĖ KOSOVĖS

Neni 75 [Imuniteti]

1. Deputetėt e Kuvendit gėzojnė imunitet nga ndjekja penale, paditė civile ose shkarkimi pėr veprimet dhe vendimet e tyre brenda fushėveprimit tė pėrgjegjėsive tė tyre si deputetė tė Kuvendit. Imuniteti nuk pengon ndjekjen penale tė deputetėve tė Kuvendit pėr veprimet e

ndėrmarra jashtė fushėveprimit tė pėrgjegjėsive sė tyre si deputetė tė Kuvendit.

2. Deputeti i Kuvendit nuk mund tė arrestohet dhe as ndalohet pėrderisa ėshtė duke kryer detyrat e tij/saj si deputet i Kuvendit, pa pėlqimin e shumicės sė tė gjithė deputetėve tė Kuvendit.

Gjykata kushtetuse e Repuplikės sė Kosovės, e ka obligim kushtetues ta vlersoi kushtetutėshmerin dhe ligjshmėrin e tė gjitha ligjeve, akteve juridike, dhe veprimeve administrative e gjygjsore gjithmon duke e rrespektuar kushtetutėn si aktin mė tė lart politiko-juridik tė Shtetit. Me rastin e vlersimit lidhur me imunitetin e deputetve tė zgjedhur nga populli me sistem zgjedhor, ka marrur aktgjykim tė gabuar duke e komunikuar mendimin e sajė per imunitetin e deputetve, sepse nuk ka qen e lir dhe e pavaruar nė vlersim tė neneve tė kushtetutės qė i referohen imunitetit si kategori kushtetuse dhe si elemente tė Shtetėsis. Me nenet e sipėrcituara me kushtetut deputeti e gezon imunitetin dhe aty thuhet qart se i zgjedhuri i popullit nuk guxon tė arrestohet pa vendimin-pelqimin e shumicės parlamentare, prandaj Gjykata kushtetuse nė kėte rast del mbi Kushtetutėn dhe Institucjonin e Parlamentit tė Kosovės si Shtet sovran./S.Arifi/


Sylė Arifi, avokat-puplicist

Sylė Arifi, avokat publicistFrom: Sylė Arifi
Date: Sun, jan 25, 2012 7:35 am
To: info@ereniku.net
botuar: e enjte 26 janar, 2012, 11;40 am New York

                        KOSOVA BĖHET SOVRANE, VETĖM DUKE VEPRUAR SI SHTET!

   Debati, si kultur demokratike ėshtė avancim dhe emancipim i shoqerisė apo Parlamentit tė njė Shteti. Rastin  e deputetėve tė Partisė Demokratike si partija nė pushtet dhe deputetve tė opozitės nė veqanti atyre tė Lėvizjes Vetėvendosje, ėshtė e pa zakonshme pėr njė shoqėri emancipuse. Si mund tė ndodh qė mendimet e ndryshme pėr njė qėshtje tė caktuar tė kaloin pėrmasat e ni kulture demokratike duke shkuar deri nė front dyluftimi me sulme brutale qė nuk shkon nė nderin apo dinitetin e deputetėve tė asnjėres parti. Po, ky soj i deputetėve qė po kacafyten  mes vete me fjalėt mė banale duke u kercenuar me sulme fizike se ta bajė kėshtu apo ashtu, paraqet njė skandal jo vetėm parlamentar.

   Njė kastė politike qė ka pas guximin historik tė banė luftėn qlirimtare kundėr Serbisė, dhe sot pajtohet qė nė Kosovė tė vershoi tregu me mallra tė Serbisė, dhe pas tri vitesh ekzistimi tė Shtetit tė Kosovės, paraqet njė tė panjohur nga rrafshi kombėtar. Ish pushtetarėt nga ish regjimi nėn pushtimin e Kosovės nga serbia, nuk e kan nderruar formėn e tė menduarit sepse ende ju mungon guximi apo aftesija pėr ta mbrojtur tė vertetėn pėr vendin e tyre, pra ju ka ngelur mendja nga sistemi sllavo-komunist.

    Ditė mė parė u mbajtė njė seminr pėr avokatet e Kosovės, nga OSBE–asociacon nderkombėtar, ku temė boshte ishte “procedurat lidhur me veprat penale pėr krime lufte”. Prandaj, referusen e kėti seminari autori i kėti shkrimi e pyti lidhur me praktikat juridike nė shtetin e sajė, se a mund tė ndodh qė deklarata apo deshmija e ni tė vetėtėqujturi kriminel Rasti Bllaca qė kishte pohuar puplikisht se kishte vra dhe krye  vepra tjera penale, gjatė dhe pas Lufės qlirimtare, ti besohet nga kolegji i Gjykatės, Pėr ta denuar tė dyshuarin me 18 vite burg, dhe i njejti spjegon se pėr tė gjitha keto ai ėshtė falur nga gjykata pėr hir tė bashkpunimit tė tij me hetusin dhe gjykatėn. Nė praktikat gjygjsore ni rast i till do tė konsiderohet si nonsens ligjor. Referuesia e kėti seminari u pėrgjegj se nė shtetin e sajė nuk mund tė veprohet kėshtu, sipas kėsaj praktike. Mė pastai, pasoi pytja se pse juve si organizat nderkombėtare nuk keni reaguar per veprime tė tilla siq po ndodhė nė Gjykatat e EULX-it nė  Kosovės, sepse jeni pikėrishtė pėr tė mbikqyruar dhe mbrojtur tė drejtat e njeriut edhe para Gjykatave ku kerkohet tė veprohet dhe rrespektohet ligji vendor dhe ai nderkombėtar. Pasoi heshtja dhe permes kesaj heshtje pohoi se ka qen ligjore tė reagohet nė rastin e till. Po, qudia ishte se si reaguan disa koleg avokat, tė cilat nga pozita e tyre nihiliste than se ndėrkombėtaret na ikin, se qka do tė banim neve pa keta duke qfaqur frigė se do tė na pushtoi serbia serish. Ende, ka mentalitet tė “robit” dhe servilizem tė theksuar nga ni pjesė e rreshtimit pacifist. Kjo kadegori na ka kushtuar shumė sepse gjithni jan shprehur pesimist pėr sukseset e popullit tonė  nė pėrpjekjet, sakrificat dhe luftėn qlirimtare pėr qlirimin e Kosovės nga pushtuesi Serb. Fatkeqesisht, kan pas bindje dhe besim tė gabuar nė forcat e ppullit Shqiptar, duke e mbiqmuar shumė tė huajėn dhe nenqmuar forcėn e popullit tė vetė. Institucjonet tona Shtetrore, duhet tė lirohen nga kjo kadegori e pacifistave, se tani jemi Shtet dhe njerzit qė nuk kan besim nė veten e tyre dhe popullin e tyre  nuk jan kontribues nė forcimin e Shtetit tė Kosovės nė pėrmbyllje tė mbikqyrjės nderkombėtare.

    Pra, me kėte shembull desha ta bajė ni krahasim tė mentaliteteve nga e kaluara e ajo e sodit pėr qka mjerisht tek neve ende kemi pacifizem administrativ apo nihilizėm juridiko-ligjor. Duhet tė mėsohemi qė neve jemi Shteti dhe Shteti ėshtė i yni, se ka kaluar koha qė ky popull ju ka friguar Shtetit apo pushtetit sepse atehere kan qen tė huaja Shtetet qė na kan sunduar, dhe tani kemi Shtetin ton me shum sakrifica tė shum brezave, dhe themeli i Shtetit tė Kosovės ėshtė ndėrtuar mbi gjakun e shum deshmorve dhe heroive qė u flijuan pėr liri. Nuk duhet tė ju besohet tė gjith atyre qė ende thoin se tė tjeret na qliruan, duke mos i qmuar tė gjith ato sakrifica dhe luftėn qlirimtar nga shumė breza, pra keta jan ata pacifis e nihilist ende tė pa pėrmirsuar. Transformimi e modernizimin politik i qlirimtarėve krahasuar me farmacjonet politike nihiliste dhe pacifiste, pėr popullin e Kosovės paraqesin njė fenomen filozofik tė paspjegushėm. Nga, qoroditja e sotme e disa bajraktarve partijak tė njė kaste politike, po ju zgjon kurreshtjėn e patrijotizmit ish rreshtimit politik qė e pėrfaqesonte pacifizmin dhe nihilizmin si filozofi veprimi.

    E gjitha kjo zhurm politiko-diplomatike qė po bėhet, lidhur me vazhdimin dhe nderprerjėn e bisedimeve teknike me Serbin,  mos zbatimi i disa marraveshtjeve tė arritura nga ana serbe, dhe vėrshimi i mallrave serbe nė Shtetin e Kosovės, mos rrespektimi i reciprocitetit nga fusha politike, ekonomike dhe diplomatike nga Shteti serb, ka shkaktuar protesta dhe revota nga populli i Kosovės. Sigurishtė se qarqet  nderkombėtare nė kėte situat jan alarmuar duke ba takime tė ndryshme, siq jan ajo e Pėrfaqėsueses pėr politikė tė jashtme e sigurisė nė BE, Catherine Ashton qė do tė takohet nė Bruksel, me shefat e politikės sė jashtme dhe tė sigurisė, pėr tė diskutuar pėr Kosovėn dhe Serbinė. Gjithashtu, ėshtė konfirmuar se nė takim do tė diskutohet edhe ēėshtja e implementimit tė marrėveshjeve tė arritura gjatė dialogut teknik mes Shtetit tė Kosovės e Serbis, si dhe marrėveshjet qė pritet tė arrihen nė tė ardhmen e afėrt. Nė takimin e diplomatėve evropian, ku kerkohej nga Serbia tė zbatojė marrėveshjet e arritura deri mė tash me Kosovėn dhe tė jetė konstruktive nė gjetjen e zgjidhjes pėr pjesėmarrjen e Kosovės nė takimet rajonale dhe ndėrkombėtare, shifet se tentohet ti ndimohet serbis pėr avancim tė statutit tė sajė pėr ta fituar tė drejtėn e kandidatit pėr antarsim nė BE. Ajo duhet tė pėrmbushė kėto kushte para se Bashkimi Evropian tė diskutojė nė fund tė muajit shkurt pėr mundėsinė qė Serbisė t'i jepet statusi i vendit kandidat pėr anėtarėsim nė BE.Serbia dėshtoi nė dhjetor tė vitit 2011 tė marrė kėtė status pėr shkak tė zhvillimeve nė veriun e Kosovės tė banuar me shumicė serbe, ku vazhdon bllokimi i rrugėve nga serbėt lokal qė nuk pranojnė shtrirjen e autoritetit ligjor nė atė zonė nga Shteti i Kosovės. Pra, Institucjonet tona duhet ta ngrisin vemendjėn tek nderkombėtaret se Serbija din vetem tė premtoi dhe obligimet e saja fare nuk i realizon siq ka treguar praktika e gjertanishme. Prandaj, qdo veprim i institucjoneve tona qė do tė favorizon serbin qoft dhe nėn trysnin nderkombėtare, duke i neglizhuar tė gjitha detyrat dhe obligimet tona Shtetrore nė rrespektim tė ligjeve dhe Kushtetutės sė Repuplikės sė Kosovės, do tė na kushtoin me pasoja dhe ju terheq vemendjen se klasa e jon politike do ta ketė pėrgjegjesin institucionale, nė rast se do tė demtohen interesat tona Shtetrore.

    Krahas Brukselit, edhe nė forume tjera nderkombėtare pėr Kosovėn do tė diskutohet edhe nė Vjenė, ku Grupi Ndėrkombėtar pėr Kosovė, tė cilit i pėrgjigjet mbikėqyrėsi i Pavarėsisė, Pieter Feith, do tė vlerėsojė implementimin e Planit tė Ahtisarit ku do tė dalė me rekomandime pėr ēėshtjet e mbetura, tė cilat duhet tė pėrmbushen nga institucionet e Shtetit tė Kosovės, para se t’i jepet fund mbikėqyrjes sė pavarėsisė.  Takim Ndėrkombėtar pėr Kosovėn nė Vjenė pėr tė diskutuar shkallėn e pėrmbushjes sė planit tė kryenegociatorit tė Kombeve tė Bashkuara, Marti Ahtisari. Ndonėse thuhet se Kosova ka bėrė pėrparime nė zbatimin e planit tė Ahtisaarit, ende mbeten disa ēėshtje tė hapura siē ėshtė krijimi i komunės veriore tė Mitrovicės dhe disa ēėshtje tė trashėgimisė kulturore. Kryeministri Thaēi, i cili do tė marrė pjesė nė takim, do tė diskutohen pėr hapat e mėtejmė drejt pėrmbylljes sė mbikėqyrjes sė pavarėsisė sė Kosovės. Grupi Drejtues Ndėrkombėtar pėr Kosovėn pėrfaqėsues tė shteteve qė kanė njohur Kosovėn, ndėrsa detyrė e tij ėshtė tė monitorojė zbatimin e Planit tė Marti Ahtisarit - mbi bazėn e tė cilit, nė shkurt tė 2008-ės, ėshtė shpallur pavarėsia e Kosovės. Mexhithate, pas kėti takimi nuk u cilsua as ni dat se kur do tė pėrmbyllet mbikqyrja nderkombėtare pėr Kosovėn, u tha se do tė shiqohet deri ne fund tė kėti viti arritjetė e kėshtu me radhė..... pra pa u definuar sakt.

    Ambasadori francez Fitou, tha se ėshtė koha qė Kosova tė menaxhojė vetveten, duke pėrfshirė kufijtė, institucionet e ēėshtjet tjera. Por ai tėrhoqi vėrejtjen se pėrfundimi i pavarėsisė sė mbikėqyrur nuk do tė sjellė parajsė pėr Kosovėn. Megjithatė ai theksoi se Kosova do tė vazhdojė ta ketė mbėshtetjen ndėrkombėtare. Mbarimi i mbikėqyrjes sė pavarėsisė, nuk do tė thotė se Kosova do tė mbetet pa asnjė mbėshtetje ndėrkombėtare, as tė Gjermanisė e as tė Francės, sepse ne do tė vazhdojmė tė jemi kėtu, tha Fitou. Ambasadori gjerman, tha Kosova duhet tė ndjekė shembullin e Francės e Gjermanisė se si sot bashkėpunojnė. Ai theksoi se Kosova ka pėrfituar me praninė e bashkėsisė ndėrkombėtare.

    Mbikqyrja nderkombėtare mund tė pėrfunfdoi vetėm e vetėm nėse neve jemi unk para tė tjerėve, duke ndermarr veprime vertet tė guximshme shtetrore, duke e bindur faktorin nderkombėtar se jemi tė vendosur si popull dhe institucjone ti pėrmbushim tė gjitha obligimet tona shtetrore dhe ato nderkombėtare pėr tė qen subjekt nderkombėtar i antarsuar nė tė gjitha asocacjonet dhe forumet nderkombėtare./Sylė Arifi-avokat-publicist/


                        Hetimet absurde nė rastin Fatmir Lima !?
Sylė Arifi, avokat publicistFrom: Sylė Arifi
Date: Sun, October 23, 2011 7:35 am
To: info@ereniku.net
botuar: e marte 25 tetor 2011, 12;00 pm New York

Pse, po kamuflohet Hetimi nga ana e EULEX-it ndaj ish-ministrit tė Transporteve Fatmir Lima lidhur me kinse dyshime pėr vepėr penale pėr keqpėrdorim tė 80 milionė eurove nė kėtė ministri gjatė mandatit tė tij. Pra, qartė shihet qėllimi i disa qarqeve jo vetėm vendore por dhe atyre ndėrkombėtare, pa asnjė provė konkrete, po bėjnė skenarė dhe hapje procedurash pėr kėtė personalitet politik, institucional, ushtarak dhe mbi tė gjitha kombėtar, vetėm pėr ta larguar nga pushteti nė Institucionet Shtetėrore tė Kosovės.

        Kėnd po e pengojka ky hero i gjallė i Shqiptarėve !
Sigurisht se edhe nė ekipet e hetuesve ndėrkombėtar siq ėshtė deklaruar publikisht dit mė parė, ish-oficeri i EULEX-it, Troj Vilkinson , duke thėnė pėr nismat-veprimet sa pėr ta fajėsuar me gjdo kusht z.Limaj pėr ēfarėdo veprash penale. Ai ka konfirmuar edhe pėr RTK-n, se hetimet ndaj Limajt kanė nisur pa asnjė provė dhe se ėshtė krijuar njė pėrshtypje nė ekipin e hetuesve se ky rast i takon njė agjende politike, ende pa u shpjeguar pėr faktet dhe rrethanat e deponuara nga hetimet e e zbatuara deri me tani. Gjithashtu, ai shpjegon edhe anėn teknike, se ai nuk ka parė fakte apo argumente ligjore pėr ni akuzė tė tillė ndaj z.Limaj, se nuk ka pasur asnjė provė, e cila ėshtė gjetur me kėtė rast. Para, zyrtari konfirmon se kėtyre hetimeve ku ka qenė i pėrfshirė nė takimet me prokurorė dhe shefat e tij nuk ashtė bindur se ka fakte bindes pėr ta vėnė para ēfarėdo pėrgjegjėsie penale z.Limaj. Ky fakt arsyetohet edhe nga takimet direket qė thotė se i kemi dėgjuar nga prokurorja e rastit Zabel Arnal, e cila ka thėnė se nuk i intereson a ka prova, a jo, duke shtuar se ajo e donte Fatmir Limaj nė burg, se ajo kėtė ia ka thėnė edhe shefit tim dhe shefit pėr krime tė organizuara, se ka insistuar mė shumė se njė herė qė Limaj tė arrestohej. Gjithashtu, konfirmon se ka pasur shumė njerėz qė e kanė dėgjuar kėtė, duke shtuar se jo vetėm unė, por mendon se ata kanė frikė tė dalin jashtė dhe tė tregojnė se ēka kanė dėgjuar, sepse frikėsohen se humbasin punėn, apo ēfarėdo motivi tjetėr ka thėnė zyrtari Vilkinson sh Oficer i EULEX-it.

Zyrtari,Vilkinson duke reflektuar guxim qytetari dhe zyrtari nė kėtė deklarim publik lidhur me rastin Limaj e lidh me agjendė politike tė disa qarqeve dhe me presionet qė kanė ardhur, duke mos dashur ti specifikojė se kush i kishte bėrė presion prokurores Izabel Arnal, e cila ka insistuar me ēdo kusht qė ta arrestoni z.Limajn! Ėshtė e qartė, se Prokuroria e donte Limajn nė burg, ka thėnė Vilkinson, ish oficer i policisė nė Departamentin Ekzekutiv pėr krim tė organizuar, krime lufte dhe terrorizėm nė kuadėr tė EULEX-it. Ja se ēfarė donė tė thotė nė demokracinė e avancuar edhe personalitete tė tilla zyrtare marrin guxim jo vetėm qytetar por edhe ligjor pėr ta deklaruar mendimin dhe vlerėsimin e vetė nėn pėrgjegjėsin publike sipas tė gjitha Ligjeve ndėrkombėtare pėr mbrojtjen e lirive dhe tė drejtave qytetare kudo qė paraqet nevoja, siē e kemi dhe rastin e z.Limaj i cili po tentohet tė fajėsohet me gjdo kusht.

Pėr rastin konkret, oficeri shprehet i gatshėm qė tė dalė edhe para gjykatės dhe tė japė deklaratėn e tij duke e argumentuar me fakte, se nė rastin Limaj nuk ėshtė gjetur asnjė provė. Gjithashtu, deklaron se nė serverėt e Ministrisė sė Transportit, qė ishin konfiskuar nga EULEX-i, nuk ishin fshirė siē ishte deklaruar mė herėt.

I gjithė, kėti skenari i ka parapri njė fushat e pa parė ndoni here kur me tė gjitha mjetet ėshtė tentuar qė z.Limaj ta komprimentonin, tani jo vetėm me akuza absurde pėr tė cilat ni here ėshtė shpall i pafajshėm nė Gjykatėn ndėrkombėtare tė Hagės, por ju qpifėn edhe veprime tjera tė llojit tė vetė sa ishte nė mandatin e ministrit nė Qeverinė e Kosovės. Mjerisht kėsaj fushate nuk i ka munguar edhe skenari i qarqeve vendore, duke u folur dhe pėrfolur e gjithė puna dhe angazhimet e tija pėr luftėn ēlirimtare si ni hero i gjallė duke tentuar ta njollosin me ēfarėdo shpifjesh, deri dhe nė pėrpunim tė dėshmitarėve siē e kemi tė freskėt rastin e dėshmitari tė quajtur „X“ po ashtu janė bė vazhdimisht shpifje pėr ēfarėdo lloi shumash prej milionave se kinse ai i ka keqpėrdorur ne mandatin e tij prej ministri, duke e pėrfolur edhe familjen tij tė ngushtė. Shpifėsit, e tillė janė mėkatar para Zotit dhe popullit sepse njė tė ardhme tė shpejt do tė vėrtetohet e kundėrta se Fatmir Lima ėshtė i pastėr si loti, se personalitetet e tilla i duhen proceseve qė po i kalon Republika e Kosovės nė pėrpjekje tė vazhdueshme pėr ta ba realitet tė prekshėm sovranitetit ton shtetėror nė tė gjithė hapėsirėn territoriale me perspektive qė sa mė parė tė jemi antar i OKB-s.

Fatmir Lima deputet i Kuvendit tė Kosovės, nėnkryetar i PDK-s, njeri nga mė tė votuarit nga zgjedhjet e pėrgjithshme, tani pėr tė gjitha ēudirat se si po na ndodhin sidomos me ish luftėtaret e luftės ēlirimtare, komandantet e UQK-s, dhe me heroit e gjallė siē janė Fatmir Lima dhe Ramush Haradinaj po mbahen padrejtėsisht nė arrest, nėn akuzėn absurde pėr krime lufte. Fushatat e tilla janė duke na kushtuar me vonesa nė Shtet ndėrtimin e Kosovės. Pra, akuzat e tilla nuk do tė ndėrpriten nė qoftes Insitucjonet tona nuk reflektonin guxim mė shtetėror pėr ti dhanė fund kėtyre fushatave dhe skenarėve qė kanė pėr qellim ta dėmtonin historinė ton ēlirimtare dhe Shtet formues.
/Sylė Arifi avokat, publicist/

                 Fundi i bisedave Kosovė -Serbi?
Sylė Arifi16 tetor 2011
erniku /New York/

Sylė Arifi
Dialogu teknik rezulltoi me Shengen-viza pėr Repuplikėn e Kosovės, dhe Serbisė i siguroi kandidaturėn pėr BE!? Barikadimi i veriut tė Mitrovicės, mos funksionimi i rendit ligjor nga disa grupeve kriminale serbe tė orkestruara, financuara dhe kontrolluara nga Serbia, jan duke prodhuar destabilizim rajonal. Shtrirja dhe prania e strukturave tė organizuara kriminale nė veri tė vendit, jo vetėm qė po rreflekton mos funksionimin e rendit kushtetues nė ketė pjesė por po na rrėnon ekonominė dhe rrezikon stabilitetin politik dhe sovranitetin Shtetror.
Si po tolerohet kjo gjendje anarkije nga Qeveria e Kosovės dhe Institucjonet nderkombetare tė instaluara me misjonėt e tyre nė sherbim pėr jetėn e qytetarėve jo vetem serbė, e cila nuk mund tė jetė nė barrikadime disa mujore apo javore dhe nė izolim tė plotė pa kurrfar sigurie dhe perspektive pėr jetė tė lirė dhe tė qetė si nė gjdo vend ku sundon ligji dhe rendi kushtetues.
ereniku-arkivQudėtrisht, veprimet nė bashkėpunim tė KFOR-it dhe EULEX-it, pas intervenimeve tė fundit tė Qeveris sė Kosopvės per ta shtrir sundimin e ligjit nė tėrė hapsirėn teritoriale shtetrore, nė perkrahje tė Brukselit dhe Uashingtonit, rendi ligjor ėsht jasht qdo kontrolli. Si duket kėsaj gjendje i ka paraprir oferta e bėrė sipas Dokumentiti Ahtisari, ku jan priveligjuar pakica serbe duke ju vendosur standarde mė tė avancuara pėr tė drejtat dhe liritė e komuniteteve pakicė si nė as ni Shtet tjetėr tė Botės. Neve jemi duke ba vazhdimisht koncezione jo vetem palės serbe por edhe disa qarqeve nderkombėtare, shpesh duke e neglizhuar deri nė degradim mos shtrirjen e ligjit mbrenda teritorit tė Kosovės. Koncezionėt, qe po bahen edhe me kthime nga gjendja e parapamvarsis se Kosovės siq ėshtė rasti i pelqimit pėr rikthimin e targave KS pėr serbėt e Kosovės, tė cilat pritet tė jenė nė qarkullim nga 1 nėntori dhe shum veprime tjera tė pershkruara nė tė qujturat disa marraveshtje me palėn serbe?
Si shpėrblim nė Raportin e Progresit e paraqesin Serbinė si vend i cili, ka arritur pėrparim tė dukshėm, se po na merrka pjesė nė procesin e dialogut me Kosovėn, me ē’rast janė arritur edhe disa ujdi pėr qarkullimi te lirė te njerėzve dhe mallrave, regjistrat civilė, kadastri dhe se Serbia i ka marrė hapat fillestarė pėr implementimin e kėtyre marrėveshjeve? Praktikisht kėto kan mbetur vetem tė shkruara nė letėr sepse serbia plakė nuk e harron zanatin e vjetėr, se pranon gjdo gjė por nuk i realizon. Shif se qka ndodhi me heqjėn e masave tė reprocitetit, kan vershuar mallrat sebe nė treguon ton dhe as ni maun nuk pati mundesi tė kaloin nė serbi siq ishin marraveshur dy palėt nė dialog, sepse ajo nuk i rrespekton obligimet e saja si gjithmon.
Shifet, se qarkullimi i lir i mallrave po e favorizon serbin gjithni duke na demtuar ekonomin ton, dhe mallrat tona vendore jo vetėm qė nuk lejohen tė hyn nė serbi por edhe bllokohen duke ju zvogluar mundesia e shitjės nga vendoret.
Nė shpėrblim tė ketyre leshimeve tė vazhdushme qė neve jemi duke ia ba serbisė, po sot na i ktheu Komisionari Evropian pėr Zgjerim, Stefan Fyle, me Raportin e Progresit 2011, ku nė pjesėn pėr Kosovėn thuhet se vendi ynė ka bėrė progres tė kufizuar, ndėrkohė qė ka paralajmėruar se dialogu pėr liberalizimin e vizave mes Kosovės dhe Komisionit Evropian do tė nisė nė fund tė kėtij viti.
Nė te njejten dit raportohet nga Komisioni Evropian duke propozuar qė Serbisė t’i ndahet statusi i kandidatit pėr anėtarėsim nė Bashkimin Evropian, ndėrsa ka bėrė tė ditur se negociatat pėr pranim nė bllok do tė jenė tė hapura nė momentin kur Serbia tė normalizojė marrėdhėniet me Kosovėn.
Mė tutje kerkohet vazhdimi i zbatimit tė marrėveshjeve tė arritura, si dhe bashkėpunimi aktiv i Serbisė me EULEX-in nė mėnyrė qė EULEX-i t’i ushtrojė funksionet nė tė gjtiha pjesėt e Kosovės, pra duke synuar qe ti rriten kompetencat nė dėm te sovranitetet shteror tė Kosovės. Poashtu, thuhet se Komisioni do tė paraqesė njė raport pėr zbatimin e kėtyre prioriteteve kyēe nga ana e Serbisė sapo tė jetė arritur thuhet nė konkluzione tė Komisionit Evropian. Kėshilli i Ministrave i Unionit Evropian merr vendim nė dhjetor pėr rekomandimin pėr dhėnie eventuale tė statusit tė kandidatit pėr Serbinė. Tė gjitha vendet veē e veē (27) duhet tė jenė nė favor tė kėtij vendimi qė kjo tė ndodhė, e qė vėshtir se mund tė ndodh keshtu, duke i ditur zhvillimet e fundit siq po zhvillohen.
Vendet mė pėrkrahėse pėr kushtėzim tė kandidaturės sė Serbisė me Kosovėn kanė qenė Gjermania dhe Holanda. Komisioneri i BE-se pėr zgjerimin Füle shpalli sot se nuk do tė bėjė rekomandimin pėr dhėnien e statusit tė kandidatit pėr anėtarėsim Shqipėrisė. Si arsye pėr kėtė ai pėrmendi bllokadėn politike, mungesėn e dialogut dhe mospėrparimin nė lėmin e reformave. Sidoqoftė, ai shprehu shpresėn pėr fillimin e dialogut, mbėshtetur nė disa shenja tė para, sic tha. Nė kėtė rast Komisioni do tė ishte i gatshėm tė bėnte tė mundur njė pėrfshirje mė tė shpejtė tė Shqipėrisė pa pritur pėr kalimin e njė viti tė plotė.
Komisioni ėshtė i gatshėm tė nisė njė dialog tė strukturuar me Kosovėn nė fushėn e sundimit tė ligjit si dhe procedurėn e zbatuar mė parė pėr vendjet e tjera tė Ballkanit pėr liberalizimin e vizave. Ėshtė e qenėsishme qė Kosova tė nisė njė agjendė gjithėpėrfshirėse pėr veriun e saj, pa e specifikuar se qka nenkupton ky plan pėr sovranitetin dhe intergritetin e Shtetit tė Kosovės, „Diplomaci me dy kute“
Kjo ēėshtje ėshtė adresuar nė dokumentin e Komisionit “Strategjia e zgjerimit dhe sfidat kryesore” tė cilat Komisioni ia ka komunikuar Parlamentit Europian dhe Kėshillit tė Ministrave. Pėr tė adresuar kėto kushte Kosova ka miratuar njė kornizė ligjore pėr riatdhesim dhe ka nėnshkruar marrėveshje bilaterale tė riatdhesimit me 13 shtete tė zonės sė Schengen’it. Komisioni Evropian propozon qė tė nisė njė dialog tė strukturuar me Kosovėn mbi sundimin e ligjit, sigurisht nė tė gjithė Kosovėn duke e rrespektuar intergritetin ton shtetror.
Ndryshe, veriu ėshtė theksuar se ka paraqitur sfidė jo vetėm pėr institucionėt e Kosovės, por edhe pėr vetė misionin e EULEX-it.
Mexhithate, sipas gjendjės sė krijuar nė veriun e Mitrovicės, nga Shteti i Serbis dhe prioritetet qe serbia do ti ketė me kėte raport tė progresit paraqesin ni vazhdimsi tė leshimeve qė po i bahen serbis si shkaktare e tė gjitha ketyre luftave, dhe gjakderdhjeve nė dėm tė gjith popujve nga ish jugosllavia, realisht paraqesin ni nonsens nderkombėtar, nga praktikat e gjėrtanishme.
  EULEX-i, penges per fuqizimin e Shtetit te Kosoves
Sylė Arifi Sylė ARIFI
/publicist/
erenikut: 03 maj 2011
botuar: 12 maj 2011; 1 45 pm New York

Mungesa veprimeve institucionale dhe vendimeve ne pajtim me kushtetuten e Repuplikes se Kosoves, i ka lejuar strukturat paralele serbe nė veri tė Kosovės, te veproin lishem. Duke, filluar me djegėjen e pikave kufitare, dhe veprime tjera tė ndryshme, e kan demtuar imazhin e Shtetit te Kosves ne opinjoni nderkombetar. Mos prania e instituconeve shtetėrore tė Kosovės nė veri, dhe mos ushtrimi i sovranitetin shtetėror, i ka stimuluar  strukturat serbe te focohen, strukturohen dhe te shtrihen nė veri tė Kosovės gjithnje me ndimen aktive dhe vazhduse te shtetit Serbė.

Serbia vazhdimisht ka insistuar para  botes demokratike sa per sy e faqe ne vazhden e skenareve te provuara per bisedime me Kosoven, siq ishin te qujtura G.5,G.15, takimet ne Rambuje dhe Vjen, e gjitha te deshtuara deri me sot. Nismat e tilla kan vazhduar tani edhe nen mandatet e rezulutave nderkombetare siq ishte ajo e para ca kohe nga KS te OKB, vetem sa per ta heshtur mendimin e Gjykates se Hages per vlersim te shpalljes se pamvarsis se Kosoves, Konform akteve nderkombetare, nen mandatin e BE-s. Me lehtesi dhe pa kurrfar kushtesh u pranuan bisedimet me Serbin ne Bruxel, nga Shteti i Kosoves.

Nga tri takimet e mbajtura shifet se nuk mund te ket rezulltate, sepse Serbia synon te ket perfitime nderkombetare  per te hyr ne BE, sa per te fituar kohe ta zhagis apo bllokoi avancimin diplomatik te njohjeve nga shum shtete te cilat jan ne pritje te ketyre bisedimeve. Fillimi dhe vazhdimi i ketyre bisedimeve jan vetem farse, sepse Serbia vazhdon tė mbajė qendrim agresiv dhe armiqėsor ndaj shtetit tė ri te Kosoves. Lehtėsuesi Robert Cooper pritet tė vijė nė Prishtinė, t’i njoftojė pėrfaqėsuesit e Kosoves me propozimet e BE’sė pėr zgjidhjet e ēėshtjeve qė janė diskutuar deri tani nė Bruksel. Thuhet, se nė raundin e katėrt tė bisedimeve mes Kosovės e Serbisė qė do tė zhvillohet gjatė muajit maj, pritet tė ketė marrėveshje pėr disa nga temat e diskutuara deri tani mes palėve, „TE SHPRESOHET“

Situata aktuale politike nė Ballkanin Perėndimor ka njė realitet tė ri me shtetin e pavarur tė Kosovės. Ky realitet ėshtė i prekshėm dhe i pėrket tė tjerėve nėse duan tė jetojnė nė realitet apo nė ėndrra, siq po pretendohet nga politika hegjemoniste serbe se Kosova kinse asht pjese e Serbis.

Faktori politik dhe institucional i Kosoves, duhet te analizoi fuqishem vazhdimin e ketyre bisedimeve, qfar po sillet rreth nesh, me pretendimet serbe qe ta komprimentoi shtrirjen e pushtetit ligjor ne gjith hapsiren Shtetrore te Kosoves nga mekanizmat ton shtetror, duke paraqitur vazhdimisht pengesa tani dhe me ndimen  nga emisjoni Eulex, siq ishte rasti i fundit me kthimin e Gjykatesve nderkombetar ne veri te Mitrovices. Gjendja e krijuaj ne veri me tendeca qe te fitohet sa me shum koh, mos kontrolli i mjaftuar i kufive me Serbin edhe sipas skenareve nderkombetare kinse per te miren e Kosoves, duke mos i lejuar veprimet e pushtetit juridik dhe policor nga mekanizmat ton ekzekutive. Keshtu, po na komprimentohet rendi ligjor dhe kushtetues i Kosoves, nga veprimet e ketyre ditve nga Eulex-i. Te tjeret esht e kot me tutje te eksprimentojn se mund te ushtroin apo mbajn rend ligjor, juridik dhe kushtetues, ne Repupliken e Kosoves, por ket mund ta ban vetem infrastruktura e jon ligjore e krijuar nga institucjonet tona Shtetrore. Prandaj, ka ardhur koha qe faza e tutoris nderkombetare mbi Kosoven te perfundoi mnjihere. Ne, duhet ta kuptoim se jemi njė komb qė padrejtėsisht dhe dhunshem na kan ndarė. Ne duhet tė zgjohemi nga agonia shekullore dhe sot tė veprojmė si komb ne gjith hapsiren ton etnike, per ta ndertuar prespektiven ton kombetare ne Europen e bashkuar.

Kohezioni brendakombėtar duhet mbėshtetur nė logjiken etnohistorik dhe gjeopolitik dhe ēėshtja shqiptare tė rregullohet nga vet neve Shqiptaret pa i cenuar popujt tjer ne perfillje te rendit nderkombetar siq kan vepruar te gjith popujt e botes demokratike. Konstatimet e sekretarit te OKB-s, se misioni i Organizatės sė Kombeve tė Bashkuara, UNMIK, do tė ruajė praninė nė Kosovė, sė paku edhe pėr njė vit, duke synuar tė ketė rol mė aktiv nė detyrat e marra nga KS te OKB-s. Ky mision do tė vazhdojė tė ketė rol administrativ nė veri tė vendit, pa vullnetin e popullit dhe institucjoneve tona Shtetrore, me synimin e tyre qe edhe ky mekanizem nderkombetar i duplifikuar te pėrfshihet nė dialogun Prishtinė-Beograd, tė ndėrmjetėsuar nga Brukseli. Fakti se ka dėshtime te mėdha tė vendorėve dhe ndėrkombėtarėve nė vendosjen e Kushtetutshmėrisė, Rendit dhe Ligjit, e Sigurisė, nė gjithė territorin e Kosovės,  per ket sigurisht se pergjegjesija i takon misjonit nderkombetar Eulex, e cila ka marr detyr ta ndertoi dhe zbatoi rendin ligjor dhe kushtetues ne veri te Mitrovices. Qudetrisht, Andy Sparkes ish’ambasadori i Britanisė sė Madhe nė Kosovė, tash numri dy i misionit tė EULEX’it  vazhdon te kėrkon durim nga populli i Kosoves, duke than se qytetarėt nuk duhet tė presin se gjėrat do tė rregullohen me njė tė shtypur butoni. Madje, pėrsėrit disa herė se janė institucionet e zgjedhura ato qė qeverisin vendin, e jo misioni evropian, drejt dhe sakt, pa permendur pergjegjesit e EUlexit dhe pengesat qe ky misjon asht duke i paraqitur vazhdimisht ne mos lejimin e shtrirjes se pushtetit ligjor dhe kushtetues te institucjoneve Shtetrore  ne veriun e Kosoves.

EULX-i, kur ka dashur te bajn politik me institucjonet tona me plot goin thoin se neve jemi ketu vetem par te ju ndimuar, duke harruar se qdo dit veproin si ekzekutiv ne emer te zbatimit te rendit ligjor pa i pytuar apo konsulltuar mekanizmat shtetror te Kosoves sipas ligjeve dhe Kushtetutes. Ministri i Punėve tė Brendshme, Bajram Rexhepi ka deklaruar se nė situatėn e tanishme, EULEX-i ka dy opsione, ta rrisė efikasitetin ose tė kėrkojė njė strategji largimi nga Kosova, siē e quan ai, 'exit strategji'. Pėr mė shumė njė kėrkesė e tillė mbeshtetet ne pakėnaqėsitė me punėn e kėtij misioni te BE-s, i cili tejkalojnė deklarimet e zyrtarėve shtetėror tė Kosovės, duke shkuar madje edhe nė Bruksel. Ministri i brendshėm konsideron se veē spektakleve mediale, EULEX-i ka dėshtuar nė misionin e vet, duke arritur kulmin me deklarimet pėr rikthimin e gjyqtarėve nė veri te Mitrovices. Logjikshem del e parnuar se misjoni EULX-i, ka deshtuar ne realizimin e dytyrave per te cilat ka marr mandat nderkombetar, me ftesen dhe pelqimin e instucjoneve tona shtetrore. Ky misjon nderkombetar, ka ardhur duke premtuar se do te ndimoi apo kthej rendin ligjor dhe kushtetues ne veriun e Kosoves, por ja se ky misjon jo vetem se nuk asht permbushur por fakeqesisht jan ndimuar strukturat paralele serbe per ta „pushtuar“ kete pjes te Kosoves, dhe ne emer te paqes asht penguar shtrirja e autoiritetit ligjor dhe kushtetues nga institucjonet tona Shtetrore deri me sot.

Vazhdimisht, po shtohet disponimi politik, dhe institucional pėr ta pėrfunduar  fazen e mbikėqyrjes sė pavarėsisė sė Kosovės, nga BE-ja. Kjo ndjenjė per misionin e BE-sė pėr sundim tė ligjit ka ardhur si rezulltat i paaftesis nga EULEX-i, i cili brenda dy vjetėsh, nuk ka arritur tė pėrmbushė as minimumin e detyrave. Prandaj, pėrfundimisht, EULEX-i ėshtė mision i dėshtuar nė tė gjitha ēėshtjet, dhe si i tillė duhet tė pėrfundojė angazhimin e vet nė Kosovė. EULEX ka pasur per detyr dhe pergjegjesi ta luftojė kriminalitetin, korrupsionin, ta stabilizojė e konsolidojė rendin juridik, sistemin e drejtėsisė, tė gjyqėsisė, sistemin doganor sidomos ne veriun e Kosovės, mirėpo asnjė prej tyre EULEX i nuk e ka bėrė.

Tani, edhe pas tri vjetesh nga shpallja e pamvarsis se Kosoves, konsulidimit ligjor dhe kushtetus te Institucjoneve tona, njohjeve nga 75 Shtete, duhet te kalon faza trazitore e kesaj mbikqyrje nderkombetare per Shtetin e Kosoves drejt intergrimit dhe antarsimit nderkombetar nga te gjitha forumet dhe institucjonet nderkombetare si subjekt nderkombetar, antare e BE-s, e deri tek antarsimi ne OKB-n. Jo rastesisht, edhe ambasadori i Francės nė Kosovė, Zhan Fransua-Fitua, ka deklaruar se mbikėqyrja ndėrkombėtare e pavarėsisė sė Kosovės do tė pėrfundojė atėherė kur Institucjonet e Kosoves, do tė jenė te gatshme pėr njė gjė tė tillė. Pra, tani ka ardhur koha kur institucjonet tona duhet te rreflektoin guxim politik dhe shtetror per ta bindur boten demokratike se Shteti i Kosoves esht vertet demokratik ku rrespektohet rendi ligjor ne te gjith teritorin e vet, ne rrespektim te Kushtetutes  dhe konventave nderkombetare. /Bazel, 03.05.2011/

Din Mehmeti: Krenaria e letersis Shqiptare
From:  Syle Arifi (syla_81_4@msn.com)
15 nentor 2010
To: info@ereniku.net
botuar: E mėrkurė, 17 nentor 2010 10;50 AM

Nė pėrkujtim tė poetit tė mirėnjohur shqiptar, Din Mehmeti.
Poeti i jon Din Mehmeti, nderi dhe krenaria e letersis Shqiptare, profesor i nderuar, i angazhuar nė periudha historike me kontribute te veqanta jo vetem nga fusha e letersis, poet i permasave mbarkombetare.
Poeti i jon Din Mehmeti, nderi dhe krenaria e letersis Shqiptare, profesor i nderuar, i angazhuar nė periudha historike me kontribute te veqanta jo vetem nga fusha e letersis, poet i permasave mbarkombetare.
Nga fusha e Letersis, ishte i dalluar me poezit e tija siq thoshte vet te nxjerruara nga zemra, dhe vuajtjet e popullit tim gjat historis. Ishte autror I shum veprave, nga shum fusha i dalluar me botime nga kritika letrare dhe drama, njihet si poet i veqant kryesisht pėr poezinė e tij figurative dhe popullore. Jan te njohura botimet e tija qė nga viti 1961 deri nė vitin 1999 nė 16 vėllime. Poezinė e parė e botoi nė vitin 1949 nė revistėn letrare Jeta e re. Vepra mė tė njohura: Nė krahėt e shkrepave (1961), Rini diellore. (1966) Dridhjet e dritės (1969), Heshtja e kallur (1972), (1974), Fanar nė furtuna (1981) Agu, dramė (1982), Prapė fillimi (1996), Klithmė ėshtė emri im ( Tiranė 2002), Mos vdis kur vdiset (2001) ishte romani i tij qe nxiti kurreshtjen e te gjitha brezave nga kjo fush e letersis.
Pra, bac-loku, ishte i dalluar edhe ne fushat tjera ku e kerkonte momenti historik, ishte poeti i jon qe ju paraprinte ngjarjeve historike, duke i frymzuar gjeneratat per qeshtje kombetar. Ishte burim afirmimi per shum breza per unitet ne fushen nacionale, njeri nga veprimtaret qe i printe aksionit per pajtimin e gjaqeve dhe ngatrresave per qellime humanitare. I quante relikte te se keqes kombetare, hakmarrjen dhe gjakmarrjen qe kishin lan gjurma te shum familje Shqiptare ne gjith hapsiren ton etnike. Ai, shpegonte ne shum tubime se pajtimi epilogun dhe qellimin e kishte ta luftoi ket relikti fatkeq per shqiptaret, se ky aksjon nuk e ka vetem nje qellim zhdukjen dhe luftimin e hakmarrjes-gjakmarrjes, por ky asht akti qe i paraprin ndryshimit te historis son per qlirim dhe bashkim, se vetem te bashkuar mund te realizoim aspiratat tona nacionale.
I brymosur me guxim intelektual, politik dhe kombetar, vepronte duke qenė nė bashkėveprim me tė gjitha shtresat shoqerore pėr ta afirmuar dhe ndimuar zgjidhjen e ēėshtjės kombėtare e nė veēanti ēlirimin e Kosovės nga  falanga serbe. Ishte njeri nga intelektualet qe ne vitet e ndryshimeve te medhaja historike per neve Shqiptaret nen ish jugosllavi, ahere kur vinin emisar politik te LKJ-es ne komunat e Kosoves per ta frigsuar popullin dhe udhhqjen e asaj kohe, Dini reflektonte guxim politik duke ju kundervuar qellimeve te tyre pushtuse, dhe ju konfirmonte se Shqiptaret duhet te jen te barabart me popujt tjer ne keto hapsira.
Bac-loku, u nda nga nga jeta vetėm fizikisht,dhe vazhdon tė jetoi vepra dhe ideali i tij kombėtar, qė mbetėt frymzim dhe detyrė per shum breza si synim i vazhdueshėm per liri, barazi dhe bashkim kombetar. Atdhedashuria e trimave, te pendes dhe pushkes nuk u lėkund, pėrkundrazi mori pėrmasat e zgjerimit nga shumė gjenerata. Bac-loku i takon plejades se shkrimtare, poetve dhe njerzve te medhej te historis son kombetare.
Ishte, vjeshta e vitit 1996, duke u kthyer nga nje cermoni familjare se bashku me Bac-lokun, dhe patrolla famkeqe serbe ne udhkryqin te “lama e druve” Gjakove, kerkonte arm nga neve, dhe Dini ju pergjegj me guxim se po kam arm, duke ju than se une luftoi me laps, pasoi kontrolli i rrebt policor duke na fyr rand ne baza nacionale, na than shlynu nga ketu. Me pas rruges i thash pse Bac-Lok veprove keshtu u pergjegj duke qeshur se une moti jam duke ju kerkuar front ketyre bandave qetnike.
Angazhimet e tija sipas disa kontakteve qe ai mbante jo vetem mbrenda Kosoves por dhe me disa bashkatdhetar ne mergim, gjat luftes qlirimtare, ishin tė veēanta nė fushėn intelektuale, politike dhe ushtarake nė ndimen e luftė ēlirimtare, kjo u deshmuar edhe me vet rreshtimi e tij per krah forcave qe e kishin ba luften per qlirim nga pushtuesi serb.
Pra, poeti yn Din Mehmeti, mbante qėndrim parimor dhe korrekt  nė raporte shoqėror nė nivele tė ndryshme,  ishte shumė njerzor me miqtė dhe dashamirėt e ēeshtjės kombėtare, ndėrsa me kundėrshtarėt e ēėshtjes kombėtare apo thėn troē me hyzmeqarėt e shėrbimeve tė huaja ishte shumė konkret i drejtėpėrdrejt e i pa kompromisė. Gjithėmon, dhe gjithkund, prezenca dhe  fjala e tij  krijonte atmosferė  mirėkuptimi vllaznor e korrektsie, nė  frymėn e mombilizimit tė gjitha  forcave kombėtare pavarsisht pėrcaktimet e tyre politike e ideoligjike.  Apelonte vazhdimisht te  tė gjithė shqiptarėt tė jenė unik e tė bashkuar rrethė forcave reale kombėtare, qė me pend e pushkė ti sherbeim atėdheut.
Pa dyshim se emri dhe veprat e poetit Din Mehmeti do tė radhitet nė historin e letersis shqiptare duke e zan vendin e merituar.
Bazel, 15.11.2010
Sylė ARIFI
Sylė Arifi

Sylė ARIFI
erenikut: Mon, September 7, 2009 6:07 pm
botuar: E enjte 10 shtator, 2009 12:25 amnew york

"Protokolli" EULEX kundėr Kushtetutės dhe Planit Ahtisari

Bashkimi Evropian ka shprehur bindjen se do tė arrijė njė marrėveshje me Institucjonet e Shtetit te Kosoves, lidhur me nenshkrimin e protokollit per bashkėpunimit midis EULEX it dhe Serbisė. Duke shtuar se ky asht njė element i domosdoshėm nė procesin e mbėshtetjes sė Kosovės pėr tė luftuar krimin e organizuar dhe krijimin e strukturave shtetrore tė sundimit tė ligjit. Gjithashtu,pėrfaqėsuesi i BE sė nė Kosovė, Piter Feith ka prezantuar para Komitetit pėr Politike tė Jashtme tė Parlamentit Evropian raportin pėr zhvillimet e fundit nė Kosovė, duke folur pėr progresin e arritur nga e gjith infrastruktura ligjore, dhe ket duke e pasqyruar me shembuj konkretė. Mexhithate, z.Feith, theksoi edhe sfidat e shumta qė mbesin, duke folur edhe per anėtarėsimin e Kosovės nė FMN dhe Banken Botėrore, formimin e Gjykatės Kushtetuese dhe disa mekanizma tjer shtetror.

Ndėrkaq nė lidhje me sfidat me tė cilat pėrballet EULEX i ai shtoi se ato janė shum komplekse, sidomos nė zonat e banuara me shumicė nga pakica serbe. Z.Piter Faith, kesaj radhe ne raportimin e tij karshi avancimeve i ka numeruar edhe disa vrejtje duke e kritikuar Legjislativin Kosovės se ky institucjon nuk ėshtė i pėrfshirė sa duhet nė vendimmarrje dhe nė mbikėqyrjen e punės sė ekzekutivit. Ne gjdo shtet juridik, legjislativi pra Parlamenti i Shtetit duhet sipas tė gjitha ligjeve dhe kushtetutes ta avancojė kujdesin dhe pėrfshirjen e tij nė vendimmarrje duke ndikuar ne pėrmirsimin dhe mbikėqyrjen e punes se qeverisė ne vazhdimsi pėr ta siguruar transparencėn dhe llogaridhėnien. Per ta kultivuar transparencen, llogaridhenjen e ekzekutivit nga Parlamenti si institucjoni demokratik qe i ka zgjedhur, natyrisht se delegatve ju nevoitet guximi parlamentar dhe pervoja e Parlamenteve nga shum shtete me demokraci te avancuar parlamentare. Gjithkund ne Shtetet sovrane Parlamenti e kontrollon qeverinė, dhe ky rend do te vehet edhe te institucjonet tona si parim kushtetues.

Protokollit qė EULEX ka propozuar ta nėnshkruajė me Serbinė ėshtė jo vetėm dokument i pa njohur per popullin e Kosoves por esht akt diskriminuese, i damshem dhe qe e cenon sovranitetin Shtetror te Kosoves. Protokoll i tillė nuk asht hartuar apo konsulltuar nga Shteti i Kosoves, por i skenuar nga shteti i Serbis bazuar ne bisedimet dualiste vetem me EULEX-in dhe tani synohet te nenshkruhet nga EULEX-in, ne emrin e Institucjoneve Shterore. Ky akt paraqet rast nonsens politik, diplomatik  qe cenon sovranitetin Shteror dhe esht ne kundershtim me Kushtetuten e Kosoves dhe Planin Ahtisari. EULEX-i nuk duhet ta keqperdor gatishmėrinė e institucioneve dhe popullit tė Kosovės ne bashkpunim, duke na imponuar akte te tilla qe jan ne kundershtim me interesat e popullit te Kosoves. Pra, tani vetė njohja e pamvarsis nga 62 shtete tė botės, nuk lejohen skenare te tilla per ta vuar ne dyshim ekzistimin e Shtetit per qfardo llogarije te skemave serbe.

Sigurisht, se ėshtė koha qė institucionet e Kosovės tė tregojnė vendoseshmeri politiko-diplomatike duke reaguar fuqishėm me verime shterore se pa vullnetin e popullit dhe Institucjoneve tona nuk mund te nennshkruhet kurfar dokumenti me askend nga askush. Deri me tani nga disa takime te Liderve institucional me perfaqesuesit nderkombetar esht treguar se ky akt asht i pa pranuar nga populli i Kosoves. Mirpo trysnia vazhdon nga BE dhe perfaqesuesit e tyre, sigurisht me tendenca te ndoni modifikimi te ketyre marraveshtjeve per ta bindur apo detyruar lidershipin institucional per ta pranuar ket marraveshtje. Skenari i till ka zgjuar edhe vemendjen e disa perfaqesuesve nderkombetar dhe shtetror, siq esht rasti i qendrimeve nga vet hartuesi i Planit Ahtisari, si  dokument qė pėrban bazėn e sovranitetit tė Kosovės sė pavarur, dhe zavendsi Albert Rohan, i cili thotė se misioni evropian pėr drejtėsi dhe polici, EULEX, nuk mund tė nėnshkruajė asnjė marrėveshje me vendet e rajonit pa pėlqimin e qeverisė nė Prishtinė. EULEX-i ėshtė krijuar qė ti ndihmojė Institucjonet e Kosovės nė fushėn e drejtėsisė dhe tė sigurisė, duke mos e cenuar sovranitetin e tyre Shtetror. Ėshtė e vėrtetė se ky misjon nderkombetar ka disa fuqi ekzekutive, por sovraniteti i qeverisė sė Prishtinės nuk mund te vihet nė dyshim. Rohan theksoi se qeveria e Kosovės duhet tė pėrfshihet nė hartimin e tė gjitha akteve dhe marrėdhėnieve per bashkėpunim me vendet e rajonit, duke shtuar se EULEX-i nuk mund ta detyrojė qeverinė e Kosovės tė nėnshkruajė asgjė pa vullnetin e tij politik dhe kushtetues.

Regimet e deputetes Pak, dhe Daniel Server, nga Instituti Amerikan pėr Paqe nė Uashington, se institucionet e Kosovės kanė tė drejtė tė jenė tė shqetėsuara pėr aranzhimet e Bashkimit Evropian me Beogradin, duke shtuar se Prishtina duhet tė mėsojė tė sillet si e pavarur. Se Institucionet e Kosovės duhet tė shikojnė nė ēdo aranzhim tė kėtij lloji me qėndrimin pėr mbrojtjen e sovranitet tė tyre, ashtu sikur qė Beogradi e shikon ēdo aranzhim tė kėtij lloji, nė pėrpjekje pėr ta mbrojtur pretendimin e tij nė sovranitet.

Lidhur me qendrimet e fundit tė EULEX it, si trysni ndaj liderve institucional dhe perkrahja qe ju bahet edhe nga takimi i BE-s, per ta pranuar ate marraveshtje te serbis na ban te dyshohet ne sinqeritetin e ndimes nga EULEX -i. BE-ja ne vend se te jet unike nė njohjen e sovranitetit dhe pavarėsisė sė Kosovės, angazhohet per ti stimuluar pretendimet vazhduse serbe vetem e vetem per ta zhagitur dhe penguar forcimin e shtetit juridik te Kosoves, per ta penguar pranimin e metejm nderkombetar te pamvarsis.

Protokollet janė nė interes tė Kosovės dhe jan marrėveshje teknike ndėrmjet BE sė dhe Beogradit pėr bashkėpunimin pėrreth kufirit, keshtu mendoin disa zyrtar te BE te cilet shprehet se do ta ndryshojė qėndrimin e Prishtinės zyrtare ndaj protokollit pėrmes bisedimeve dhe dialogut. Autoritetet nė Prishtinė kanė ripėrsėritur qėndrimin e tyre se debatet pėr protokollin EULEX-Serbi janė tė mbyllura, por thonė se do tė vazhdojnė bashkėpunimin me misionet ndėrkombėtare nė Kosovė. Edhe Komisionit Parlamentar pėr Punė tė Jashtme, shprehu qendrimin rreth raportit tė Qeverisė me EULEX-in, lidhur me pretendimin e nėnshkrimit tė Protokollit tė bashkėpunimit EULEX – Serbi, duke e mbeshtetur kundershtimin nga Qeveria e Kosovės, se nuk ka pse t'i nėnshtrohet dokumentit, i cili ėshtė kundėr interesit tė vendit dhe nė kundėrshtim me Kushtetutėn e Shtetit te Kosoves.


Sylė Arifi

Sylė ARIFI
erenikut: Mon, June 22, 2009 8:34 pm
botuar: E mrte 23 qershor, 2009 12:25 pm new york

                                      Letėr e hapur drejtuar z.Hashim Thaqi dhe z. Ramush Haradinaj
Shteti i Kosoves i ndertuar me shum munde e sakrifica nga shume breza, dhe ne veqanti me vuarjen e themeleve nga gjaku i shum herojve dhe deshmorve qe u flijuan, juve dy personaliteteve  politike, qeveritare dhe deri dje ushtarake, nuk ju lejohet kjo sjellje shum e pa ndershme dhe anakronike qe jo vetem se  e demtoni personalitetin e juaj por e lendoni luften qlirimtare duke ia ber sherbnimin me te keq popullit Shqiptar ne ket  fazė te njohjeve tė fuqishme ndėrkombėtare te shtet te Kosoves.

Pas nje viti Shteti i Kosoves, ngadal por sukseshem po i kalon te gjitha pengesat e shumta, per tu antarsuar ne mekanizmat dhe institucjonet nderkombetare. Sigurisht se ka shum miq qe i gezohen sukseseve por pa perjashtuar se ka dhe disa qe i pengon ky sukses i avancimit te infrastruktures ligjore konform rendit juridik dhe kushtetues, sipas standarteve nderkombetare. Po sot kur e gjith bota demokratike pret nga neve ti shpejtoim hapat ne rrespektim te rendit ligjor, zbutje te papunsis, zvoglim te krimit dhe luftim  te dukurive devijante, juve dy personalitete politike qudetrisht i keni ngre shtizat e djallit ndaj njeri tjetrit. Sigurisht se jo te vedishem se ku do te na sjell kjo situat e shemtuar.

Padyshim se jo vetem juve jeni aktor te shtet ndertimit, por sigurisht se juve si personalitete puplike duke qen te veshur me ndrresa shtetrore dhe politike, do ta keni pergjegjesin historik per qfardo keqesimi te raporteve jo vetem tani mes individesh, si bashkveprimtar por dhe me gjer me synime te ndarjeve regjionale, qe padyshim ishte sinim i ambicjeve serbe sipas te gjitha projekteve te tyre famkqija qe nga Qubrolleviqet e deri me sot.

Sot kur e gjithė bota po na vezhgon duke na testuar se sa neve si popull, institucjone shtetrore dhe politike, jemi ne gjendje ta ndimoim veten ton ne ndertimin e Shtetit juridik me sovranitet te plot sipas konventave nderkombetare, juve pra lideret tan politik e bani lojen e djallit.

Prandaj une si autor i kesaj letre te hapur qe kam pas rastin te ju njof juve te nderuara personalitete z.Thaqi dhe z.Haradinaj, po ju drejtohem me kėtė letėr publike me disa kerkesa dhe sygjerime:

1.     Te largohen nga rruga e sulmeve, njollosjeve, shpifjeve, kercenimeve, shantazheve, duke e zavendsuar ket me rrugen e qetesimit shpirtror, mirkuptimit njerzor, politik, intelektual, institucional.

2.    Ta kuptoni nje here e pergjithmon se ata qe juve i ken perrreth qe e kan gjuhen e urrejtjes per juve si dy figuara te shquara e te deshmuara nga Lufta qlirimtare, pa dyshim se nuk i ken miq e dashamir.

3.    Veprimeve te tilla qe tani me veq kan kaluar limitet e kuptimit njerzor, politik, shteror, sigurisht se ju gezohen vetem armiqet e Kosoves dhe ta themni pse jo armiqet e juve te dyve.

4.    Po athua  themi se si juve ende nuk e kuptuat se largimi i juaj qe nga pas lufta qlirimtare ne dy fornte politike vetem sa e demtoi dhe e ngadalsoi proqesin e Shpalljes se Shtetit te Kosoves, sigurisht se dikuajt keshtu i kishte interesuar.

5.    Ju kerkoi qe gjuhen e urrejtjes ta zavendesoni me gjuhen e mirkuptimit, afrimit dhe bashkpunimit sepse vetem keshtu juve do te jeni me te nderuar, rrespktuar nga populli i yn Shqiptar, dhe ket ta bani per hir te familjeve tuaja, bashkveprimtarve ne fronte lufte dhe politike Nese, keshtu do te vazhdoni te veproni, nen ndikim te urrejtjes atehere si dashamir i juaj ju paralajmroi se pasojat do te jen te paparashikueme.

6.    Do tu mallkoi gjak i shum heroive dhe deshmorve qe flijuan jeten e tyre per qlirim dhe ndetrimin e Shtetit sovran te Kosoves, poqese juve nuk do lirohen nga urrejta e kesaj natyre patologjike.

7.    Shiqoni se kush mund ta besoi ket urrejtje mes jush kur lejoni qe akuzat te shkoin aq larg sa qe tani ta akuzoni njeri tjtrin edhe per tradhti apo bashkpunim me armikun per qellime ekonomike e tejera....marrsi......

8.    Pragu i zgjedhjeve per pushtet lokal, duhet ta ket etiken e vet morale, njerzore dhe politike, sepse nuk asht gjithqka ne ket bot ambicja per pushtet, nga se njerzit e medhenj te historis duhet te qendroin mbi keto pretendime.

10. Besoi se kesaj letre puplike do ti bashkohen edhe shum personalitete     puplike, intelkektuale, politike, instutucionale per hir te qellimeve madhore sepse nese vazhdohet keshtu mund te na kercenohet“ndoni gjendeje e qrregulluar civile mes grupeve apo regjioneve mbrenda Shtetit ton dhe ma gjer. /Syle ARIFI, avokat, puplicist/Mon, June 22, 2009 8:34 pm/


Sylė Arifi

Sylė ARIFI
erenikut: Fri, February 27, 2009 3:19 pm
botuar: E shtunë, 28 shkurt, 2009 03:25 am new york

Njė vjetori i Shtetit tė Kosovės, rezultoi me infrastrukturen e plotesuar ligjore!

     Shpallja e Shtetit tė Kosovės me 17 shkurt 2008, dhe njė vjetori i kėti akti  politik pėr popullin e Kosovės shėnon njė hap tė rėndėsishėm historik.Vetė akti i ndarjės sė Kosovės nga Sebria, de jure paraqet relizimin e synimeve tė natyrshme pėr Popullin Shqiptar. Sigurisht se pas ketyre akteve historike, natyrshėm po vjen ecuria e tė gjitha proqeseve, qė nga njohjet nderkombėtare, forcimi i institucjoneve tė Repuplikės sė Kosovės, deri te synimi pėr antarsim nė tė gjitha institucjonet dhe forumėt nderkombėtare. Pavarėsi e Kosovės, nė rrugėtimin e saj njėvjeēar, ju paraqiten veshtersi pėr ta demtuar sovranitetit Shtetror. Vendimi pėr lanjen nė fuqi tė Rezolutės 1244, prezenca e metejme e  UNMIK-ut nė Kosovė dhe operimi i  EULEX-i t nė kuadėr tė kėsaj  rezolute, bien nė kundershtim me vetė Kushtetutėn e  Repuplikės sė Kosovės dhe Planin Ahtisari.

     Nė tė vėrtetė Institucjonet tona me mandat politik nga zgjedhsit, duhet tė angazhohen me vendoseshmėri nė tė mirėn e Popullit tė Kosovės, pėr ta bėrė sovranitetin e Shtetit tė plotė si nė qdo Shtet tjetėr demokratik. Populli i Kosovės sigurisht se meriton kujdes, vėmendje dhe ndimė tė shtuar nga institucionet tona shtetėrore. Mundi e sakrifica vzhduse e shumė brezave nga historia e jon e lasht e deri me sot, dhe sidomos gjaku i bijve e bijave ishin gurthemeli i Shtetit tė Kosovės. Rrugėtimi ynė pėr shtetbėrj ėshtė bėrė se bashku me ndėrkombėtarė, nė veqanti me kontributin e qmuar tė SHBA-s. NJė vjetori i Pavarėsis na sjelli ndėrmend sakrificat e shumta, krismat e armėve tė luftetarėve tė UQK-s, me shumė emocione gėzimi dhe urimi pėr  ditėn mė tė shėnuar pėr Popullin e Repuplikės sė Kosovės. Sinonim i kėsaj date historike, pa dyshim, mbetet Komandanti legjendar Adem Jashari., Alfa dhe Omega e Pamvarsis sė Kosovės. Viti i  parė i Republikės sė Kosovės u njoh nga 55 shtete, pėr qka njohjet nga vendet tona fqinje, Republika e Shqipėrisė, Republika e Maqedonisė dhe ajo e Malit tė Zi, kan randesin e veqant pėr afėrmimin e Shtetit mė tė ri nė Botė.

     Njėvjetori i pamvarsis rezultoi me ndertimin e mekanizmave tė veqant ligjor pėr funksionimin e Shtetit juridik: -Gjykata Kushtetuse, Forca e Sigurisė, Agjencia e Inteligjencisė dhe Kėshillin Kombėtar i Sigurisė,  qė tani mund tė konsiderohet ndertimi i infrastrukturės ligjore pėr tė gjitha institucjonet Shtetrore tė Kosovės.Veprimi i vendosur dhe konkret i tė gjitha mekanizmave shtetror me rastin e njėvjetorit tė pamvarsis, rezultoi me njė vigjilenc perkrah provokimeve serbe per ta zbehur festen e pamvarsis, duke caktuar dhe mbajtur mbledhje tė kuvendit serb me ardhjen e delegatve nga serbia nė teritorin e Repuplikės sė kosovės, si dhe dit mė pas me tentim hyrjen e ministrit serbė nė Kosovės.Veprimi funksional pėr ta ushtruar pushtetin ligjor konform Kushtetutės duhet tė jetė i vendosur si njė praktikė e vazhdueshme e Institucjoneve Shtetrore tė Kosovės, edhe nė tė ardhme. Repuplika e Kosovės nuk duhet edhe mė tutje tė jetė poligon i hyrjeve dhe daljeve tė pakontrolluara nga qfardo delegacjone tė jashtme qoft dhe tė shteteve fqi, sepse keshtu shkelet rendi kushtetues i Shtetit tė Kosovės. /Sylė ARIFI/


Sylė Arifi

Sylė ARIFI
erenikut: Thu, January 29, 2009 4:26 am
botuar: E enjte 29 janar 2009 11:15 am new york

„Hapja e dosjeve“ nga piramida e deri tė hallka e fundit e pushtetit komunist ! 

          Sigurisht se Rezuluta pėr ta gjykuar tė kaluarėn komuniste nė Kosovė ėshtė njė akt i domosdoshėm jo vetem moral por dhe Kushtetues pėr Popullin e Shtetit tė Kosovės. Pas kėti akti moral-politik qė do ta miraton Parlamenmti yn, do tė pason nxjerrja e Ligjit mbi dosjet apo pastėrtin e figurave si bartės tė pushtetit sllavo komunist nė Kosovė nė periudhėn 50 vjeqare. Ligji mbi pastėrtin e figurave do tė pėrfshin tė gjithė ata ushtrues dhe ekzekutues tė politikės komuniste nė Kosovė duke filluar qė nga piramida e kėsaj politike–komuniste. Prandaj, ketu nuk duhet tė ketė mėshir apo simpati ndaj kurrfar niveli pushtetari qoft i gjallė apo i vdekur. Sigurisht se kėti proqesi duhet tė i nenshtrohen fillimisht elita komuniste qė e ka perquar politikėn komuniste tė LKJ nė Kosovė, duke filluar nga Udheheqja politike pėr Kosovėn dhe deri tė hallka mė e ult e pushtetit komunist. Meq, janė tė shumta viktimat e kesaj politike agresive pushtetare dhe ideologjike kundėr popullit Shqiptar nė veqant nė ish hapsirat e Jugosllavisė, nė krahasim me popujt tjerė.   Shqiptarėt jan pėrdorur si mjet ekspertimi nė menyrė tė veqant nga popujt tjerė duke ju neshtruar kesaj dhune gjenocidale jo vetem si akt moralo-politik. Dhuna shtetrore sllavo-komunistet  e ish jugosllavisė, dhe sherbėtorve tė tyre nė Kosovė ishte bėrė terapi e pėrditeshme pėr popullin Shqiptar.Tė merret nė mbrojtje apo tė tentohet qė tė qfajsohet elita apo lideri i kėsaj politike komuniste anti njerzore ndaj popullit tė Kosovės nga kushdoqoft, ėshtė pėrgjegjėsi jo vetem morale por dhe kombėtare ndaj shumė brezave qė e kishin psuar si viktimat e goditura nga pushtetaret komunist.

           Dihet, se  njeriu mė i psuar apo i goditur  pėr 50 vite ishte z. Adem Demaēi dhe shumė e shum veprimtar e patriot tjerė tė cilet ju kishin nenshtruar dhunės shtetrore komuniste deri nė ekstrem me vrasje puplike dhe tė mshefta mga sigurimi famkeq shtetror. Zaten, hapjen e dosjėve nė Kosovė prej vitit 1945 nuk ka tė drejtė askushi ta pengoi apo amnistoi qoft nga hallka e fundit komunist e deri tė piramida apo ideolugon i formacioni komunist duke tentuar ta marr nė mbrojtje.  Qdo tentativė e till ėshtė si deformim i proqesit demokratik pėr pastrim figurash nė kohen e sundimit komunist nė Kosovė dhe mė gjerė.. Si mund tė bėhet hapja e dosjeve apo tė ketė suksese ligji mbi pastertin e figurave nėse elita pushtetare apo njeriu i par i kėsaj politike komuniste qė e ka perquar pushtetin komunist apo ka urdhėruar zbatimin e sajė nė Kosovė, paraqet tendencė pėr prolengimin e vetė proqesit tė dosjeve komuniste.

          Kėti akti tė domosdoshem demokratik, pėr ta gjykauar zbatimin e kėsaj politike komuiniste, tė menaxhuar dhe zbatuar nga struktur e organizuar shterore. qė tani po u deshka tė merret nė mbrojtje nė emėr tė disa „meritave“, ėshtė apsurd.  Arritjeve dhe sukseseve tė Shqiptarve nė shum fusha i takoin rrethanave dhe kohės qė pa dyshim nuk ka munguar kontributi i disa ish pushtetarve dhe institucjoneve qė ia donin tė mirėn popullit tė vetė.  Pra, qeshtja e dosjeve nuk mund tė shiqohet badh e zi, sepse duhet analizuar veprimin e gjdo ish pushtetari komunist, duke pasqyruar tė mirat dhe tė kėqiat qė i jan shkaktuar popullit. Duhet vlersuar fushaten e ndjekjės jo vetem politike por dhe fizike kundėr levizjeve tona studentore, intelektuale dhe organizimeve tė shumta pėr qlirim dhe bashkim kombėtar, duke kerkuar tė drejta dhe liri kombėtare pėr popullin Shqiptar, nė ish jugosllavi. Politika komuniste serbe lidhur me Kosovėn, shumė kohė dhe nė tė gjitha aspektet del e lidhur me kastėn politike dhe tė  bashkėpunėtorėve tė shumtė shqiptarė, tė cilėt  padyshim u bėnė vegla tė regjimeve sllavokomuniste qė zbatonin politika antishqiptare.

          Sigurisht se rezuluta dhe ligji mbi pastertin e figuarave eshtė akti mė se i domosdoshem dhe shum i vonuar nė Kosovė, sepse shumė nga bartesit e kėsaj politike gjenocidale antishqiptare edhe sot pėr qudin e kohes janė nė institucione tona Shtetrore. Dihet se tė tillėt deri dje pėr fjalėn pamvarsi kan denuar jo vetem me masa ideo-politike por dhe me vite tė shumta burgu. Krimet e shumta qė janė bėrė kundėr bashkkqytetarve tė vetė nga grupe kriminale tė specializuara pėr ta qkombtarizuar popullin Shqiptar nė Kosovė dhe ish jugosllavi, edhe sot e kesaj dite hapur dhe pa hezitim i faminderoin ish udheheqsit apo kryeideologet e komunizmit jugosllav Titon etjer nga nostalgjia e tyre komuniste qė ende nuk jan kthjellė apo liruar nga mikrrobi i ideologjis pansllaviste. Ata edhe sot nuk janė nė gjendje  pėr ta dėnuar krimin komunist, apo ende  nuk gjejnė kurajo t’iu kėrkojė falje puplike si akte njerzore dhe morale shumė  individve apo grupeve qė kan  psuar nga ky regjim i eger i terrorit shtetror e komunist. Kerkim falja duhet tė filloi mbrenda soit ton pėr tė bėrė njė kerkim falje nga popujt tjerė pėr shum krime nga regjimet e tyre komuniste qė banė kunder popullit Shqiptar deri nė pėrmasat e qfarosjeve etnike siq ishte lufta e fundit nė Kosovė. Nga shum vende tė botės, jan nxjerr rezuluta dhe ligje lidhur me tė kaluarėn komuniste apo tė regjimeve diktatorijale, dhe ky proqesi tani mė i filluar edhe nė Shtetin e Kosovės duhet tė gjenė mbeshtetje tė fuqishme nė popull dhe institucione Shtetrore. Hapja e debatit lidhur me kėte rezulut, shte e mirpritur dhe gjeti mbeshtetje tė gjithanshme nga shumica e delegatve pamvarsisht ngjyrave politike qė tė inkurajon. Na takon si popull i njė shteti tė ri, filimi i njė veprim tė domosdoshem historik mbi gjykimin e njė tė kaluare komuniste, sepse kėte proqes demokratik e kan bėrė popuj dhe Shtete tė ndryshme nga praktikat e gjertanishme nderkombėtare.

          Si mund tė kerkohet zbardhja e figuarave puplike nga nivelet mė tė ulta duke filluar qė nga organizata bazė apo qelulat e LKJ e deri tė ish komiteti i LKJ pėr Kosovė, nese ky proqes shiqohet me dyshime apo tendenca qė tė merren apo aminstohen krerėt apo perquesit e ideologjis komuniste nė Kosovė. Si mund ti kerkohet bigrafi dosje ta themi njė polici, prokurori, gjykatėsi, kryetri apo administratori ne nivele tė ulta pushtetesh pa u hulumtuar dosjet e strukturave elite qė e kishin pėrgjegjėsin politike dhe ligjore pėr zbatim tė dhunės komuniste. Sigurisht se institucjonet tona lidhur me ket proqes dosjesh, duhet tė kan qasje nga shum pervoja dhe praktika tė shumė  nga shtetet qė e kan zbatuar deri me tani kėte akt demokratik. Reagimet e simbolit tė qenderes kombėtare z.Adem Demaqi, qė nė fillim kan hapur shum dilema se athua vall kjo rezulut dhe ligjet qė duhet tė pasoi lidhur me hapjen e dosjeve do gjejnė mbeshtetje pėr veprim pozitiv. Ky akt nuk ka synim hakmarrės ndaj ish strukturave pushtetare nga periudha komuniste, por ka qellim edukimi i tė gjith atyre qė ti thrrasin ndėrgjegjes se tyre qė se paku tė kerkoin falje puplike pėr tė gjitha ato veprime qė e kan demtuar interesin nacional, duke i kufizuar tė drejtat dhe lirit njerzore, politike, ekonomike dhe nacionale tė popullit nė Kosovės.

          Nga  hapja e dosjeve nė Kosovė, nuk duhet tė ket frigė askush sepse e verteta duhet tė thuhet pėr secilin, dhe ky asht njė proqes i ndėrgjegjesimit njerzor , moral dhe politik qė nė tė ardhmen institucjonet tona dhe bartėsit e pushtetit tė kultivoin kultur tė re pushtetare konform rendit kushtetues dhe nė pajtushmerin me konventa nderkombėtare.  Pra, duke marrur mėsim nga psimet e pushtetarve komuniste, tani pushtetaret e institucjoneve tona tė vetedishem nuk duhet pranuar servilizem dhe zbatim tė politikave tė huaja nė vendin ton, nė dem tė interesave tona univerzale.  Ideologjia komuniste si sistem shoqeroro politik, ishte njė imponim i jashtem i bartur pėr ta infektuar popullin Shqiptar, prandaj me plotė tė drejtė mund tė quhet si tragjedi e rand dhe me pasoja tė shumta pėr  popullin Shqiptar. Kėte ifektim ideologjik  tė bartur dhunshėm nga ish pushteti komunist sllav, e kemi si „dhurat“ tė emisarve nga ideologjia sllaviste nė krye me Miladin Popoviqin, Dushan Mugoshėn dhe Spasoje Gjakoviqin.  Pėr shqiptarėt ideologjia komuniste ishte si njė trup i juaj qė na ishte importuar gjatė  agresionit fashist serb nė Kosovė. Krimet komuniste nė Kosovė ishin krime  pėr qėllime politike, qė na i sollėn bashk me pushtimin sllav nė gjysmen e hapsirės etnike kombėtare, duke na shendrruar dhunshėm nė koloni.

          Dosja mė e mirė ėshtė vetė populli, qė i ka pėrjetuar ato tmerre shtetrore sllavo-komuniste nė kurrizin e vetė  nga pushtetar tė semuar nga helmet e ideologjia komuniste. Brezi qė e ka zbatuar ketė politikė shtetrore komuniste dhe ata qė e kan pėrjetuar jan duke  ikur, por pasojat jan ruajtur nė kujtesėn e popullit. Viktimat e komunizmit nuk ndihen tė qetė,  ata qė janė tė shkuar dhe ata qė ende jan me plagė , nė njė farė menyre Rezoluta e miratuar nga Kuvendi i Kosovės do t’i qetsonte si kuptim moral. Sigurisht se kjo rezulut dhe ligjet qė do tė pasojnė duhet tė ken njė misjon jo hakmarrės, mbi tė gjitha ato figura puplike me dosje komuniste, tė kufizohen nė angazhime pushtetare nga tė gjitha nivelet institucionale nė Shtetin e Kosovės. Sė paku, ky do tė ishte njė akt njerzor apo satisfaksion moral pėr tė gjitha viktimat e dhunės sllavo-komuniste pėr popull e shumėvuajtuar Shqiptar. Natyrisht, askush nuk ėshtė pėr hakmarrje nė njė shoqėri demokratike, pėrveē gjykimit tė drejtė sipas fakteve dhe rrethanave nga pjesėmarrėsit e drejtpėrdrejtė tė krimit komunist nė hapsirėn ton etnike Shqiptare dhe nė veqanti nė Repuplikėn e Kosovės.. Shumica e atyre Shqiptarve qė ju nenshtruan kėsaj dhune komuniste qė edhe sot nuk ju dihen varret, pėr Institucjonet tona paraqetė angazhim intenziv nė ndriēimin e kėsaj periudhe shumė tragjike. Miratimi i rezulutės dhe ligjit mbi pastertin e figurave puplike pushtetare konform rendit ligjor dhe nė mbėshtetje tė konventave nderkombėtare, paraqet aktin e domosdoshėm politik pėr Shtetin e Kosovės./Sylė ARIFI/


Sylė Arifi

„Planin 6 pikėsh“ ėshtė i pa zbatushėm nė Shetitn e Kosovės!

Sylė ARIFI
erenikut: Fri, January 16, 2009 5:33 pm
botuar: E dielė 18 janar 2009 7:30 pm

   Ngjarjėt  e fundit nė veriun e Mitrovicės jan edhe njė test mbi pafuqinė e misioneve tė shumta ndėrkombėtar nė Kosovė, me kompetenca ende tė pa definuara apo jo tė qartsuara dhe pafuqin vepruse tė institucjoneve vendore pėr siguri dhe rend juridik nė Shtetin e Kosovės. Misioni EULEX it nė  zbatimin e 6 pikėsh tė Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė OKB sė Ban Ki Mun, do tė ketė vėshtersi nė zbatimin e keti plani sepse tė njejtin nuk e ka pranuar klasa institucionale e Kosovės.   Akti i ekzistimit tė institucioneve paralele serbe nė veriun e Kosovės dhe nė veqanti nė qytetin e Mitrovicės qė nga 10 vite,  ėshtė  njė tendencė e dikuajt qė nė kėte pjesė tė Repuplikės tė krijohet njė plagė qė herdo kurdo do tė na paraqet problem ndoshta me permasa jo vetem lokale. Prandaj veprim i till i politikės nderkombėtare qė ka lejuar  enklavizimin e disa pjesve nė teritorin e Kosovės, pa e amnistuar edhe faktorin institucional vendor, eshtė njė gabim i madh me pasoja tė pa parashikuara. Zaten, lejimi i institucioneve paralele pėr njė kohė tė gjatė  ishte e orkestruar nga qendrat vendose nderkombėtare qė nga pas lufta qlirimtare e deri me sot. Tani, insistimi i Serbis qė planin 6 pikėsh tė filloi se aplikuara sipas skenareve nga bisedimet e ashtqujtura mes perfaqesuesit tė skeretarit tė OKB dhe qevris serbe do tė  hasin nė vėshtersi aplikimi. Dita e ditės po na qartsohet  qellimi i fundit nė kompleks tė veprimeve se synimi i qart ėshtė ndarja e Kosovės apo krijimi i ndoni shteti fantom serbė mbrenda shtetit tė Kosovės.

   Populli i Kosovės dhe klasa politike tani mė eshtė deklaruar botrishtė, se Kosova Shtet sovran ėshtė i pandashėm dhe se qyteti i Mitrovicės ėshtė pjesė e sajė e pandashme. Gjdo heshtje apo neglizhencė e institucjoneve vendore pėr ta ushtruar autoritetin shtetror konform rendit Kushtetues nė tė gjithė hapsiren e Shetit tė Kosovės, do tė na prodhoi pasoja jo vetem politike por do tė mbetet si burim konflikti deri nė konflikti ushtarak me serbin. Tė vazhdohet me qytetin e Mitrovicės tė ndarė nė pjesėn veriore qė drejtohet nga pushtetet paralele tė drejtuara nga Serbia, nėn heshtje apo mos kundėrshtim nga bashkėsia  nderkombėtare  perkateishtė nga BE-ja dhe SHBA-ja,  ka njė efekt negativ politik rajonal. Shpallja e Shettit tė Kosovės, pranimi i mbi 50 shteteve, vendimi i grupit tė kontatktit mbi mos ndryshimin e kufive tė Kosovės, e ka zgjidhur  qeshtjėn e sovranitetit tė Kosovės tani jo vetem politik por dhe teritorijal, dhe gjdo vazhdim i lojrave tė skenuara dhe orkestruara nga serbija pėr ta cenuar sovranitetin e kosovės eshtė vetem njė humbje kohe.

   Repuplika e Kosovės ka nevojė pėr mė shumė shtet ligjor me pėrmbajtje nė rrespektim tė rendit kushtetues. Shteti i Kosovės duhet  tė dėshmojė mė shumė pjekuri politike nė kėtė drejtim. Ndėrtimi i shtetit juridik tė Kosovės, nė avancimin e ndėrtimi tė lirisė fizik, politike, nacionale pėr tė gjithė popullin e sajė eshtė 
 nė funksion rrespektimit tė Kushtetutės sė vetė Shtetrore. Pra, ėshtė momenti i fundit pėr vėnien nė jetė tė Kushtetutės sė Kosovės dhe tė gjitha ligjeve e akteve normative pėr tė qen Shtet funksional nė tė gjithė hapsiren e sajė teritoriale. Urgjentisht veprimet e kundėrligjshme, si veprime tė dėmshme dhe tė rrezikshme pėr qytetaret nė Republikėn e Kosovės  duhet tė sanksionohen bazuar nė rendin ligjor, pamvarsisht regjionit apo etnis mbrenda teritorit  Shtetror tė Kosovės. Kundėrshtimi i planit 6 pikėsh nga institucionet tona duhet tė jetė aktiv dhe dinamik qė nenkupton nė mos lejimin e zbatimit tė tijė nė kurrfar fushe nė gjithė teritorin e Shtetit tė Kosovės, pamvarsisht instistimeve apo tendencave pėr zbatim,  nė tė kundertėn gjdo lojalitet i lidershipit ton, do tė na perserit ate periudhen e bashkadministrimit nderkombėtar tė Kosovės qė nga pas lufta qlirimtare e deri me sot. Kosideroi, se implementimi i gjashtėpikshit nga EULEX-it do jetė i pamundur sipas logjikės se as njė veprim nuk ban tė ndermerret pa u konsulltuar dhe arritur pajtim i plotė  me klasen ton institucionale konform planit Ahtisari, dhe nė zbatim tė Kushtetutshmėris.

   Instalimi i disa institucjoneve nderkombėtare edhe jasht planit Ahtisari tani na prodhon edhe konflikte kompetencash nė mes tė misioneve ndėrkombėtare, nė njejern anė dhe tė Institucjoneve tė Kosovės bazuar nė projektin Atisari dhe Kushtetutėn e Repuplikės sė Kosovės. Bashkimi Evropian ende nuk po mund ti tejkalojė mospajtimet e brendshme pėr statusin e Kosovės, lidhur me ato shtetet qė nuk e kanė njohur pamvarsin e Shtetit tė Kosovės. Prandaj, ndihet e nevoishme mbėshtetja dhe pėrkrahja konkrete pėr z.Peter Feit, pėrfaqesues politik i misjonit civin nderkombėtar nė Kosovė.  Qudetrisht dhe nė kundershtim tė plotė me planin Ahtisari funksioni i tė deleguarit politik tė Eulex-it, ėshtė  i paqartė, sepse shumsija e pushteteve tė disa mekanizmave nderkombėtar nė Kosovė dhe mbetja nė fuqi e rezullutės 1244 e KS tė OKB-s ka krijuar konfuzitet politiko-juridik qė asnjė here nė boten demokratike nuk eshtė parė.

  Mbetja e Rezoluta 1244 nė fuqi edhe pas shpalljės sė pavarėsis sė  Kosovės pėr Popullin e Kosovės paraqet njė zhegnjim dhe paqartesi nga qendrat vendosese nderkombėtare. Pavarėsia e Kosovės, pėrbėn shkėputjen politiko-juridike nga Serbia. Zatėn, vazhdimsia e rezulutės 1244 erdhi si rezultat i koniunkturave ndėrkombėtare, apo mė shum si produkt i raporteve ndėrkombėtare, sidomos i leshimeve qė i bani SHBA-ja,  dhe Bashkimit Evropian para insistimeve apo presioneve ruse pėr ti ballansuar disa raporte diplomatike karrshi shpalljės sė Shtetit tė Kosovės dhe kundershtimeve nga Shteti i Serbis. Sidoqoft keto pazarllyqe tė bėra nė dėm tė rrespektimit tė plotė tė vullnetit politik pėr popullin e Kosovės duke na ofruar Pakon e Ahtisarit, si  marraveshtje me klasen institucionale nė emėr tė stabilitet rajonal apo tė ndoni paqe tė qėndrueshme. Prandaj, mohim i sė drejtės pėr vetėvendosje,  ishte edhe njė modus  juridiko-nderkombėtar pėr ta lan nė fuqi Rezoluta 1244, e cila do tė jetė si burim i ndoni konflikti jo vetem i permasave politiko-kushtetuse por dhe deri nėnė pafundesi tė zhagitjeve apo pretendimeve pėr ta demtuar vertet Shtetin juridik tė Kosovės dhe antarsimin e tijė nė tė gjitha forumet dhe mekanizmat nderkombėtar.

   Vetė akti i Pavarėsis se Kosovės, Plani Ahtisari, kushtetuta dhe ligjet tjera nė relacjon me Rezoluta 1244 paraqesin konfuzitet logjiko-juridik edhe sipas standartėve nderkombėtare. Mbi kėte kunderthanje aktesh politiko-kushtetuse jan duke rezultuar tė gjitha ngjarjet politike nė Kosovė dhe rajon me tendeca tė pėrkeqesimit tė rendit dhe siguris regjionale.

   Derisa, pas shpalljes sė pavarėsisė, hyrja nė fuqi e kushtetutės se Kosovės,  miratimi i shum ligjeve tė derivuar nga projekti Ahtisari, me 53 njohje ndėrkombėtare me shpres se sė shpejti do tė kemi edhe mbi 50 njohje tė reja nga shtete tė ndryshme, nė njeren anė dhe anėn tjeter mbetja e Rezolutes 1244 e KS-tė OKB-s, miratimi i nismės serbe pėr ligjshmėrin e shpalljes sė pavarėsisė sė Kosovės, dhe Plani Gjashtėpikėsh i Ban Ki Mun-it, qė poashtu gjeti pėrkrahjen e KS tė OKB-s, paraqet nonsens diplomatik nė praktikat e gjertanishme nderkombėtare. Edhe pėrkunder qendrimeve tė gjertanishme nga Institucjonet e Shtetit tė Kosovės, si rrefuzues ndaj planit 6 pikėsh, dhe fillimit tė qfardo bisedimeve teknike me serbin, vazhdoin presionenet nderkombėtare pėr bisedime me serbin. Kusht ėshtė vuar qė bisedimet me serbin mund tė filloin vetem si dy shtete sovrane. Konstelacioni i forcave politike-instituicionale dhe atyre nderkombėtare prezente nė zhvillim tė situatės politike pėr tė dalė sukseshem bazuar nė vullnetin e popullit tė Repuplikės sė Kosovės, nevoitet njė organizim mė i qendrushem, dinamik, unik nė rrafshin politik qė rrjedhėn e ngjarjeve ta ndryshoim duke e rrespektuar dhe aplikuar Kushtetutėn ton dhe ligjet si qdo Shtet tjeter  demokratik dhe Sovran./ s.arifi/



Sylė ARIFI
derguar erenikut: Fri, June 6, 2008 6:47 am
botuar: E premte 06 qeshor 2008 11:43 am

REZULUTA 1244 TĖ QFUQIZOHET! - UNMIKU TĖ LARGOHET NGA KOSOVA?

 

          Ėshtė, pėrfoluar se kan filluar bisedime mes OKB dhe institucjoneve tė serbis nė Beograd si bisedime konfidenciale, rreth ēėshtjeve qė kanė tė bėjnė me administrimin ndėrkombėtar tė enklavave tė banuara me serbė nė Repuplikėn e Kosovės. Thuhet se rezulltati i kėtyre bisedimeve varėt kryesisht nga marrja e vendimeve tė sekretarit tė OKB, z. Ban Ki Moon, lidhur me fatin e rezulutės 1244 se a do tė jetė ende administrata e OKB nė Repuplikėn e Kosovės edhe pas 15 qeshorit kur hyn nė fuqi Kushtetuta e Kosovės. Pas kėsaj dite sipas liderve institucional, Institrucjonet vendore do tė jenė me pushtet tė plotė ligjor dhe kushtetues, nė gjithė hapsirėn ton Shtetrore. Po flitet, se do tė kemi rikonfigurimin e UNMIK’ut dhe pėrfshirjen e EULEX’it nėn mandatin e OKB’sė, por ende asgjė e sakt.  Sigurisht se jo pa qellim ėshtė krijuar e gjith kjo tollovi nė diplomacin nderkombėtare nė mes qendrave vendose  tė OKB-s dhe BE-s, pėr ta tastuar edhe njė here qendrimin e institucionave tė Kosovės se a jan tė vendosur tė veproin konform Kushtetutės sė Kosovės pas 15 qeshorit apo mund tė vazhdohet loja e skenareve qė jan duke e kundershtuar shpalljėn e pamvarsis sė Shtetit tė Kosovės.

 

          Jo pa qellim kan ndodhur shumė ngjarje pas shpalljės sė pamvarsis sė Kosovės, tė organizuara nga serbia, dhe sidomos kallja e dy pikave kufituare, pushtimi i gjykatave, leshimet e vendeve tė punės nga pakica sebe nė tė gjitha institucjonet e Kosovės nė emėr tė mos pranimit tė Shtetit tė Kosovės. Sidomos, ngjarjet nė Mitrovicė kan qen si motiv dhe shkak kryesor qė disa segmente nderkombėtare ende nėn trysnin e Rusis, tė insistohet nė vazhdimin e dialog me qeveritarėt serbė, me paragjykime pėr ta demtuar njohjen nderkombėtare tė Shtetit tė Kosovės, dhe hyrjėn nė fuqi tė Kushtetutės sė Kosovės. Luhatjet e qendrave vendosese nderkombėtare dhe mos veprimi i mjaftuar institucionale vendore, duke e pėrfillur deri nė pa kufi ate qfar po i sygjeroht nga tė tjeret nė dam tė rrespektimit tė vullnetit politik tė popullit. Gjithashtu, nė emėr tė rrespektimit tė planit Ahtisari, nuk ėshtė pėrfillur vullneti as i delegatve nė Institucjonet tona siq kemi rastin e miratimit tØė disa ligjeve dhe vet kushtetutės nė Parlamentin e Kosovės pa debate tė hapura.

 

          Ėshtė e ditur se as propozimet maksimale serbe nuk po gjejnė mbeshtetje dhe nuk po pranohen nė tėrėsi nga zyrtarė tė New York’ut, por ende ekziston dyshimi se ka rrezik qė prania e re ndėrkombėtare tė organizohet nė atė mėnyrė qė UNMIK edhe pas rikonfigurimit tė jetė autoriteti i vetėm civil ndėrkombėtar nė pjesėn veriore tė Kosovės, ndėrkaq EULEX tė shtrihet nė pjesėn tjetėr tė Kosovės. Ka disa ide dhe opsione qė po pėrfolen  pėr modelin e pranisė sė ardhshme tė OKB’sė nė Kosovė, po bisedohet edhe ēėshtja e emrit tė misionit tė ri. Nėse, Ban Ki-Moon vendos pėr kėtė zgjidhje, me gjithė kėtė ndryshim nė emėr, misioni i OKB’sė prapė do tė vazhdojė tė ketė akronimin UNMIK, atehere sigurisht se edhe rezuluta 1244 do tė mes nė fuqi pėr qka paraqet rast suigeneris sepse me hyrjėn nė fuqi tė kushtetutės sė Kosovės do tė kemi dualizėm pushtetesh nė njė shtet sovran. Ky pushtet i dyanshem do tė paraqet vetem pengesė e jo pėrparime pėr tė funksionuar infrastruktura ligjore dhe kushtetuse e Shtetit tė Kosovės, prandaj Institucjonet tona duhet tė jenė mė tė vendosura qė Shteti i jon tė funksionoi nga tė gjitha fushatė pėr ta jetsuar pushtetin sovran si subjekt nderkombėtar.

 

          Administrata amerikane pėr mes zėdhensve tė sajė Senatorė e kongresist kėrkojnė guxim nga Klasa institucionale e Shtetit tė Kosovės nė zbatimin e planit tė Ahtisari, kur ėshtė nė pytje ushtrimi i pushtetit ligjore sipas kushtetutės me 15 qeshor e cila do tė jetė e zbatushme nė tėrė hapsiren shtetrore. Institucjonet vendore mė nė fund e kan obligim jo vetem politik por tani dhe kushtetues qė mos tė pranojmė gjėrat qė nuk janė tė favorshme pėr funksionalizim tė Shtetit tė Kosovė. Ka mė se dhjetė vite qė Kosova ėshtė udhehequr nderkombėtarisht, me misioneve tė ndryshme nga shumė fusha, e administruar nga UNMIKU  i cili mision duhet tė pėrfundojė me ēdo kusht  pas hyrjes nė fuqi tė Kushtetutės sė Republikės Kosovės. Deklaratat e parreshtura tė politikanėve serb kundėr shqiptarėve pas pavarėsisė sė Kosovės, janė tė orkestuara  nė njė frekuencė me deklaratat e liderve Shtetror Rus tė cilėt vazhdoin tė jen kunder pamvarsis sė Kosovės, duke bėrė presion tek diplomacia nderkombėtare dhe qendrat vendosese nė OKB dhe BE deri tė sekretari i pėrgjithshėm i OKB-s Ban Ki Moon. Gjithashtu, dueti serbo-rus pati ndikim edhe tek shtetet anėtare tė Konferencės Islamike, pėr ta penguar aktin e njohjės sė Shtetit tė Kosovės siq kishin paralajmruar para samitit tė tyre tė mbajtur muaj mė parė, se qė nga ky samit i 57 shteteve islamike do ta njofin Shtetin e Kosovės.

 

          Aty ku mungon vendimi i qart i Innstitucjoneve tona, sigurisht se i lehet mundesia qė tė tjerėt tė marrin vendime pėr qeshtjet jetike qė kan tė bajnė me funksionalizimin e Shtetit tė Kosovės pas hyrjės nė fuqi tė kushtetutės me 15.qeshor 2008.  Po, shefi i diplomacis Europjane z.Solana,  pas takimit qė kishte dit mė parė me Sekretarin e pėrgjithshėm tė KB z.Ban ki Moon, nė Parlamentin Evropian ka referuar pėr vendosjen e EULEX it nė Kosovė, duke paralajmėruar se sė shpejti do tė merret vendimi nga Sekretari i Pėrgjithshėm i OKB sė nė lidhje me misionin e BE-sė, pėr Kosovėn. Gjithashtu, z.Solana ka njoftuar se mė 15 qershor pakoja e ligjeve nė Kosovė, pėrfshirė edhe Kushtetutėn do tė hyjnė nė fuqi. Misioni i BE-sė tani pėr tani shifet se ėshtė nė ngecje pėr shkak tė qendrimeve refuzuse tė shteteve evropiane qė ende nuk e kanė njohur pavarėsinė e Kosovės tė marrin pjesė nė EULEX pa dritėn e gjelbėr nga Ban Ki Moon.

          Ndėrkaq, nė propozim rezolutėn e europarlamentarėve ėshtė konstatuar shqetėsim pėr pengesa nė ngecjen e bisedimeve pėr bartjen e pėrgjegjėsive nga UNMIK tek EULEX-i. Propozim rezoluta i bėn thirrje vendeve tė BE sė qė tė bashkėrendojnė veprimet nė Kombet e Bashkuara, nė mėnyrė qė organizata botėrore tė njohė EULEX in si pjesė tė pranisė civile nė Kosovė. Ish-ndėrmjetėsi i Kombeve tė Bashkuara pėr statusin e Kosovės, Albert Rohan, ka thėnė se prania e dy misioneve ndėrkombėtare nė Kosovė do tė krijonte njė situatė absurde dhe tė paqėndrueshme. Prandaj, KS tė OKB duhet qė rezulutėn 1244 ta hjekė nga fuqija vepruse pėr ti hapur rrugė veprimeve ligjore sipas planit Ahtisari, nė bartjėn e pushtetit tek Institucjonet e Shtetit tė Kosovės, dhe hyrjėn e misjonit tė EULEX-it pėr monitorim, nė implementimin e planit Ahtisari, pėr ta funksionalizuar Shtetin e Kosovės. Moska zyrtare edhe njė her shprehet duke ia bėrė me dije Sekretarit tė Pėrgjithshėm tė KB-sė, Ban Ki Moon, se propozimin e tij pėr rikonfigurimin e UNMIK ut nė Kosovė ėshtė i pa pranushėm. Poashtu, Presidenti i Rusisė Dmitrij Medvedev i shqetėsuar nga mungesa e mirėkuptimit tė ndėrsjellė nė marrėdhėniet ndėrmjet Moskės dhe BE-s pėr ēėshtjen e Kosovės, propozoi njė pauzė, pa dhan detaje tė tjera. Apsurdet e tilla qė mund tė pasoin nga serbia dhe miqet e sajė lidhur me vendimet pėr qėshtjėn e Kosovės jan vetem si pasoja tė heshtjės dhe mos veprimit tė mjaftuar tė klasės politike Shqiptare dhe nė veqanti Institucjoneve tė Shtetit tė Kosovės.

/Sylė ARIFI, av.Bazel/



Sylė ARIFI
derguar ereniku: Wed, May 28, 2008 11:58 am
botuar: E mėrkurė 28 maj 2008 3:28 pm

PSE U NDRYSHU  EMERTIMI I FESTAVE KOMBĖTARE !

 

          28 Nėntori - Festa e Flamurit Kombėtar, Dita e Ēlirimit dhe Dita e Pėrkujtimit tė Deshmorėve,  shkakton dilemė dhe mėdyshje? Zatėn, festat mė tė rendėsishme pėr Popullit Shqiptar nė dilemė ! Ky ėshtė akti mė i rand qė rezullton krizė morale tek kasta politike dhe intitucionale nga e gjithė hapsira etnike kombėtare e nė veqanta nga shumica e deputetve tė Kuvendit tė Repuplikės sė Kosovės. Prandaj, ky ndryshim i emertimit tė kėsaj feste kombėtare ėshtė fyrja mė e rėnd nė historinė e popullit shqiptar. Sigurisht se ky akt i shemtuar ėshtė si rezulltat i njė mos aftėsije, mungresė guximi apo mos pėrgjegjsi e mjaftuar e institucjoneve tona pėr festat dhe identitetin ton kombėtar nė keto etapa historike qė po i kaloim nė pėrpjekje per ta ndertuar infrastrukturėn shtetrore. Sigurisht, se kjo kriz shpirtrore dhe morale ka rezulltuar nga shumė leshime qoft tė qellimshme apo lehtesisht tė menduara nga klasa politike, sidomos viteve tė fundit nga pas Lufta qlirimtare e deri me aktin e fundit me ndryshimin e emertimit tė festave dhe datave tė shenuara kombėtare, me miratimin e Ligjit mbi festat. 

 

          Mohimi i festave kombėtare dhe datave tė shėnuara pėr popullit shqiptar nga ana e Institucjoneve tė Kosovės janė tendencė pėr ta ndryshuar kulturėn dhe identitetin ton nacional. Asnjė popull apo Institucjonet e tija tė zgjedhura nė menyrė demokratike, nuk hjekin dorė nga vlerat kombėtare, dhe e kaluara  historike e tyre. Miratimi i ligjit mbi festat duke i ndryshuar emertimet e festave tė kerkuara nga shumica e grupeve parlamentare pėr tu miratuar si festa kombėtare, ishte njė akt kunder vullnetit nacional tė Shqiptarve. Heqja nga kalendari i festave, 28 nėntori-dita e flamurit kombėtar, festa mė e madhe e kombit shqiptar, dita e qlirimit dhe Dita e dėshmorėve tė kombit pa u pėrfillur vullneti i shumicės parlamentare duke e bėrė njė modifikim skandaloz me ndryshime emertimesh ia kan humbur kuptimin dhe qellimin e kėtyre datave dhe diteve tė shenuara historike.

          Pamvarsisht ndikimeve nga jasht dhe trysnive vazhduse pėr ta ndryshuar rrjedhėn e historis Shqiptare dhe sidomos pėriudhėn e pas luftės qlirimtare, nuk arsyetohen  veprimet e Institucjoneve Shtetrore tė Kosovės.  Tė heqėsh dorė nga kujtesa e lashtėsis kombėtare, nė rrespektim tė festatve qė gėrshetojnė ndjenjat mė sublime dhe tė shenjta pėr Popullin Shqiptar, ėshtė njė papėrgjegjėsi jo vetem politike, institucionale por dhe kombėtare. Prandaj, ketyre veprimeve lehtėsisht tė menduara, janė dėshmia e qart se Institucjonet tona Shtetrore po hjekin dorė nga vlerat tona tė qmuara kombėtare, qė e pasqyroin identitetin dhe kulturėn tonė nacionale.

          Kalkulimeve tė gabuara tė klasės institucionale, heshtjės sė kastės politike, shoqeris civile, institucjoneve shkencore, akademike dhe shumė asocacjoneve tjera intelektuale nga e gjithė hapsira etnike kombėtare, do tė na kushtoi me pasoja tė gjithanshme.  Sigurisht se nė emėr tė pėrmbushjės sė Planit Ahtisarit, nuk do tė arsyetohen keto veprime tė Institucjoneve, sepse me kurrfar projekti qoft dhe ai i Ahtisarit  nuk mund tė i mohohet njė Populli rrespektimi i vlerave jetike kombėtare. Pėrpjekje tė tilla pėr tė  ndryshuar apo mohuar historin ton kombėtare ka patur vazhdimisht gjatė historisė sonė 100 vjeqare nga lloi lloi pushtuesish, sigurisht pėr tė futur huti dhe ēoroditje nė mesin tonė nacional. Mirpo, faktori shqiptar nė Ballkan pas shumė pėrpjekjeve dhe sakrificave historike nga shumė breza dhe sidomos pas Shpalljės sė Shtetit tė Kosovės, dhe pranimit nderkombėtar nga 41 Shtete, paraqet faktor serioz pėr stabilitet regjional.

          Tendencat e tilla pėr ta fallsifikuar apo demtuar trashigimin dhe lashtesin nacionale tė Shqiptarve, do tė mbesin si veprime tė liga nga disa qarqe antishqiptare. Tė kontestohet identiteti  nacional i shqiptarve, nė emėr tė Shtetit tė Kosovės si multietnik,  duke tentuar hendek dhe ndasi kombėtare, me tendenc tė njė far lloi etnie Kosovare si njė specifik e qujtur kosovar me paragjykime tė caktuara, ti pengoi bashkimin e Shqiptarėve nė Europėn e bashkuar. Bota demokratike, e ka tė qart se pėrpjekjeve tė tilla pėr tė ndėrprerė apo mohuar vazhdimėsinė historike dhe etnike tė njė populli nė hapsirėn e tij nuk do tė pėrkoin me realitetet historik tė asnjė kombi. Institucjonet e Shtetit tė Kosovės, aktualisht duke u sherbyar me tė gjitha mjetet demokratike, politike dhe institucionale duhet ti parandaloin tendencat e tilla qė janė nė disfavor tė lashtėsis kombėtare.

          Qytetarėt e Shtetit tė Kosovės nga Institucjonet e tyre, konform zotimeve tė tyre si tė votuar presin mbrojtjėn e velera kombėtare, e kurrsesi nuk  mund tė pajtohen me sulme apo nėpėrkamje tė krenarins kombėtare, duke u treguar tė luhatshem dhe tė pavendosur lidhur me simbole, festat dhe identitetin ton kombėtare.Pretendimet e ngritura nė fushata se largimi apo mohimi i   pėrkatėsis kombėtare dhe vlerave nacionale, se kinse do tė jemi shtet i fort, i qendrushem, dhe pragmatik nė ushtrimin e autoritetit funksional shtetror, sa mė afėr Evropės dhe botės demokratike, jan vetem sulme per ta demtuar gjenezėn etnike Shqiptare me synime ndarje dhe copzimi tė Shqiptarve.

          Liderėt Institucional duhet tė ngritėn mbi veten e tyre, duke u treguar tė guximshem nė rrafshin nacional, se nuk do tė miratoin ligje qė do ta ndryshoin rrjedhen e kujtesės historike tė etnis Shqiptare. Tendencat e tilla kan pėr synim ta legjitimoin nisjen e njė projekti skandaloz nė krijimin e njė identitetit tė ri  tė qujtur “kosovar”. Pretendimeve tė tilla me skema tė shemtuara pėr ti pėrmbysur vlerat tona kombėtare, qė po dėgjohen kohet e fundit nuk do tė legjitimohen me Ligje Shtetrore. Populli Shqiptarė duhet tė jetė mė  i vendosur para tendencave tė tilla duke reaguar fuqishėm, edhe atehere kur Institucjonet tona gjenden para trysnive nga tė tjerėt,  sepse askush nuk ka tė drejtė tė i mohoi ndjenjat kombėtare apo lashtesin e kulturės historike tė identitetit nacional Shqiptar.

          28 Nėntorin ėshtė dita nga mė tė shėnuarat nė historinė tonė kombėtare. Kjo ditė historike pėr tėrė popullin Shqiptar, ngėrthen nė vetvete pėrpjekjet e shumta e tė pėrgjakshme gjatė historis pėr liri e pavarėsi kombėtare. Luftėrat e pėrgjakshme e tė lavdishme qė ka bėrė popull Shqiptar deri me sot nuk mund tė kalohen nė harres historike pėr hater apo skenar tė dikuajt, prandaj dita e flamurit ton ėshtė rezulltati i tė gjitha ketyre pėrpjekjeve dhe luftave qlirimtare. Ėshtė, deshpruse se si dhe pse Institucjonet tona me kaq lehtesi heken dorė nga keto data dhe dit historike, me rastin e paraqitjės sė projekt ligjit nė procedur parlamentare. Reagimi i tė gjitha grupeve parlamentare pozit dhe opozit nė ket drejtim ishin unik, sepse po ky flamur dhe data tjera pėr festa kombėtare ishin ato vlera qė na kan bashkuar vazhdimishtė edhe nė kohė luftash dhe tani nė kohė paqe nė shtetndertim.

          Deputetėt e Kuvendit tė Kosovės filimisht nuk pranuan ta votoin njė projektligj tė tillė. Ata me forcė e kundėrshtuan me shumė arsye. Disa nga deputet qė muarrėn fjalėn nė emėr tė grupeve parlamentare dhe individualisht evokuan kujtime nga e kaluara e jona si popull,  duke treguar se nė kurrizin e tyre pėrjetuan veprime kriminale nėpėr burgje, me pasoja vdekje pikėrisht pėr flamurin kombėtar. Sigurisht se disa prej deputetėve si bashkėluftėtar tė dėshmorėve tė Kombit, qė ran nė fushbetejat e luftės qlirimtare pėr qlirim, liri, pavarėsi dhe flamur, se shumė nga tė rėnit Dėshmorė tė kombit janė mbuluar me flamur kombėtar nė nderim tė sakrificės sė tyre pėr atdheun. Nė shenjė mos pajtimit me kėte projekt ligji mbi festat pati reagime, nga qarqe tė ndryshme intelektulesh, analistėsh, veteran tė luftės qlirimtare, politikan nga e gjithė hapsira kombėtare, por jo mjaftushėm.

          Te hapėsh dilema pėr festen e flamurit kombėtar tė 28 nentorit, kur shqiptaret dhe shteti i Kosoves jane nė fazen e uniteti nacional do tė thot tė hapesh rrugen e perqarjeve nacionale. Prandaj, kjo do te jete me pasoja tė rrezikshme pėr tė sotmen dhe tė ardhmen e shqiptareve nė Kosove dhe mbarė hapsirėn etnike shqiptare. Nuk mund tė krahasosh ditėn e Dėshmorėve me as njė ditė tjetėr tė pėrkujtimeve. Gjithashtu, nuk qendron kurrfar krahasimi apo barazimi i  ditės sė flamurit kombėtar me kurrfar dite tė festave tjera nė Repuplikėn e Kosovės.

          Apsurdi i lloit tė vetė ėshtė miratimi i ligjit mbi festat, me ndryshim nė emertim tė festave kombėtare dhe ditėve tė shenuara tė qlirimit dhe ditės sė deshmorve nė Shtetin e Kosovės, pa u perfillur shumica e deputetve nė parlementin e Kosovės. Populli Shqiptar edhe mė par nėn ish jugosllavin dhe deri me sot, i ka festua festat kombėtare pa e pyetur askend. Futja e disa tė ashtqujtura festa shtetrore nuk do tė kishin kurrfar vlere krahasuar me festat tona kombėtare. Duhet tė ndėrpritet kjo praktik e gabuar nė miratim tė qfardo ligjeve nga parlamenti i Kosovės pa u pėrfillur vullneti politik dhe nacional i Shqiptarve si shumicė etnike!

/Sylė ARIFI, av.Bazel/



Sylė ARIFI
derguar erenikut: Sat, May 17, 2008 6:49 am
botuar: E hėnė, 19 maj, 2008 12:00 am

Simbolet dhe indentiteti kombėtar jan vlera jetike pėr popullin Shqiptar!

          Flamuri ėshtė simbol indentifikues i njė etnie kombėtare qė e prezanton dhe e pėrfaqeson komunitetin kombėtar tė caktuar, apo Shtetin qė e ban tė dallohet figurativisht nga komunitete apo shtete tjera. Pra, bashkėsist nacionale apo shtetet e ndryshme i kanė flamujt e vet, pėr qka vetėm ata mund tė indentifikohen dhe prezentohen nė nivele, kombėtare, shtetrore apo nderkombėtare. Flamurin kombėtar, apo Shtetror dhe simbolet tjera kan njė procedur tė veqant ligjore tė krijimit, pamjės, dhe pėrdorimit, meqrast garantimi i tyre bėhet me Kushtetut dhe Ligje shtetėrore. Gjegjėsishtė kjo qeshtje ka trajtim shtetror, qė rregullohet me dispozita tė veqanta ligjore nė gjdo bashkėsi nacionale dhe shtetrore. Qdo sjellje apo trajtim ndryshe nga rregullat ligjore, pėr simbole nenkupton dhe sanksionime tė rrepta juridike. Poashtu, ka dhe njė rregullativė ligjore ndėrkombėtare pėr menyren e sjelljeve dhe pėrdorimit tė flamujve vendor dhe tė huaj nė shtete tė ndryshme dhe nė institucjone nderkombėtare.

          Pra, ketu elaborohet vetėm qėshtja e simboleve dhe nė veqanti pėrdorimi i flamurit nacional dhe shtetror, e jo tė simboleve apo flamujve tė qfardo asocacjoni, klubi, shoqate apo ekipe sportive. Duhet qartsuar mir e konkret nga ekspert ligjor nė fushat e ndryshme, dallimi nė mes tė Flamurit shtetėror dhe flamurit kombėtar pėr arsye tė veqant, sidomos pas shaplljės sė pamvarsis  Kosovės. Meq, tani e kemi flamurin e Shtetit tė Kosovės qė dallon nga flamuri i jon kombėtar, duhet tė specifikohet me spjegime edhe menyra e perdorimit tė flamurt shtetėror mbrenda  dhe jasht Shtetit tė Kosovės. Ndėrsa flamuri kombėtar pėrdorėt nga shtetet me identiteti tė qartė njė nacional edhe kur njė komb gjendet i tėri brenda njė shteti sikur edhe nė raste kur njė popull ka dy apo mė shumė shtete.

          Sigurisht, se qdo tentativė pėr ndryshimin e identiteti kombėtar ėshtė falsifikim dhe jo legjitim! Shtet “multietnik” pa popuj etnik nuk mund tė ketė! Prandaj, nė Shtetin shumė kombėsh, pran  flamurit Shtetror secili qytatar apo lider institucional duhet ta perdor dhe flamurin nacional pėr tu indetifikuar se kend e pėrfaqeson, pra cilėn bashkėsi kombėtare.        

           Por, nė praktikėn e sotme ndeshemi me situata tepėr absurde kur jo vetėm nė mese private por deri nė selinė e Presidentit apo Kryeministrit nė Tiranė, dhe Prishtinė shofim flamujt tė huaj pran tyre. Shpalosja e flamujve tė huaj pran flamurit kombėtar ėshtė njė akt jo ligjor dhe nenvlersues ndaj flamurit kombėtar, vetėm nė raste tė veqanta tė rregulluara me ligj.  Sigurisht se me rastin e vizita tė zyrtarėve tė huaj si burrshtetas apo diplomat siq parashihet me protokollin e vizitave bilaterale apo multilaterale, mund tė prezentohen flamujt e huaj krahas flamurit Shtetror apo kombėtar. Kjo don tė thotė se njohja e pėrdorimi i Flamujve i ka disa rregulla dhe nėse pėrdoret brenda atyre rregullave ligjore,  nuk mund tė keqpėrdoren. Zatėn, tentativat e disa qarqeve pseudo politike dhe intelektuale,  qė Populli Shqiptar i Kosovės tė ndahet nga kombi shqiptar dhe tė indentifikohet me simbolet e reja tė Shtetit tė kosovės, duke u quajtur “kosovar” me tendenc pėr ta krijuar njė identitet tė ri me dallim nga kombi Shqiptar, ėshtė pėrgjegjėsi e klasės politike dhe institucionale.

          Njė tendencė e till i ka rranjet e hershme, sepse keshtu kan menduar ish elitat politike vendore e nxitur nga ish regjimet  jugosllave qė Popullin Shqiptar ta demtoin duke pretenduar nė coptim dhe ndarje jo vetem nė kuptim gjeografik por dhe nė fushėn nacionale. Falsifikimet e pretenduar jan duke i favorizuar disa qarqe mbrenda nesh shqipfolse, duke i futur disa nocione nė fjalorin e pėrditshėm politik siq janė “ ne kosovaret, kosovari etj.” Me synime pėr ta krijuar njė identitet tė ri politik dhe nacional.  

          Prandaj, ėshtė koha qė institutet shkencore dhe Akedemija e Shkencave dhe arteve nė Tiran dhe Prishtinė, ta dhanė vlersimin dhe qendrimin e tyre lidhur me tendencat qė prodhoin pasoja pėr tė ardhmen e Popullit Shqiptar. Gjithashtu, Institucjonet Shtetrore tė Kosovės dhe Shqipėris, duhet ta nderpresin kėte praktike tė gabuar kur ėshtė nė pytje simbolet dhe identiteti kombėtar si dy vlera nacionale tė pa prekshme. E randėsishme do tė jetė pėr popullin Shqiptar, atehere kur ėshjtė nė pytje simbolet kombėtare, shtetrore dhe identiteti nacional domosdo duhet njė vlersim gjithpėrfshirės nacional nga e gjithė hapsira Shqiptare. Lojrat e tilla me simole dhe identitet kombėtar nuk i lejon as njė popull nė botėn demokratike, prandaj akrobacjoneve tė tilla duht tė nderpritėn duke jua bėrė me dije qarqeve tė ndryshme se simbolet dhe identiteti nacional jan vlera jetike, pėr Popullin Shqiptar.

 /Sylė ARIFI, av./



Sylė ARIFI
postuar erenikut: Tue, April 15, 2008 6:15 pm Bazel
botuar: E mėrkurė: 1:10 pm N.York

KUSHTETUTA E KOSOVĖS AKTI MĖ I LART JURIDIK !

           Ditë mė parė Projektkushtetuta e Kosovės u nenshkrua dhe ju dorzua pėr procedim votimi nė Parlamentin e Kosovės, nga komisionit kushtetues. Kryetari dhe nėnkryetarja e komisionit kushtetues nė tryezėn puplike, kan mbajtur nga njė fjalė rasti, ne prezencėn e pėrfaqsuesve  tė institucjoneve tė Kosovės,  opozitės dhe emisarit tė BE-s, z.Fej i cili dit mė parė e kishte qertifikuar propozim kushtetutėn tė hartuar nga Komosjoni kushtetues i Kosovės. Pra, nė emėr tė Komisjonit kushtetues Kryetari Harejdin kuqi, prezentoi punėn dhe angazhimet e komisjonit pėr hartimin e draft kushtetutes, duke e vlersuar si avancuse dhe jo penguse pėr prespektivat e shtetit tė Kosovės.

          Kuvendi i Kosovės me ngritjėn e delagatve dhe duartrokitjen e tyre si akt solemė, u konsiderua si votim i hapur pėr ta miratuar Kushtetutėn e Republikės sė Kosovės me datė 9 prill 2008. Sigurisht se kjo dit do tė jetė historike pėr popullin e Repuplikės sė Kosovės, sepse u legalizua akti i shpalljės pavarėsis sė Kosovės, dhe tani de jure Kosova u shkeput nga Serbia. Nė shumė Shtete akti mė i lart juridik miratohet me referendum apo me votim tė procedur nė seancė tė rregullt parlamentare. Mexhithate, forma dhe mėnyra e miratimit tė Kushtetutės nė Kuvendin e Kosovės, ka pasuar me kritika dhe vrejtje nga deputet se nuk i ėshtė lejuar apo mundėsuar atyre tė thonė fjalėn e vet nė seancėn e mbajtur lidhur me propozim kushtetutėn nė fjaė.

          Mirtimit tė akteve tė tilla qė janė jetike pėr funksionimin juridiko-ligjor tė njė Shteti, ėshtė demokratike dhe e domosdoshme ligjerisht konform standarteve nderkombėtare dhe ecurive procedurale sipas tė gjitha akteve Parlamentare tė hapėt debat i lir nė seancė parlamentare. Meqrast, veprimet e ngutshme kėsaj radhe me mbajtje tė seancės se jashtzakonshme themi se ju cenoi tė drejtėn deputetve nė shprehjen e mendimin e tyre lidhur me kėte akt juridiko-politik. Miratimi i Kushtetutės kishte randėsi fundamentale pėr ta legjitimuar jo vetėm Shtetėsin e Kosovės por dhe vetė Institucjonėt e Shtetit tė Kosovės, me pushtet kushtetues dhe ligjor.  

          Veprimet e tilla nė parlamentin e Kosovės jan bėrė tė zakonshme nė vazhdimsi qė nga legjislaturat e kaluara duke vazhduar me procedura dhe seanca tė jashtzakonshme e tė shpejtuara. Prandaj, nė pako, miratohen ashtu siq u aprovuan edhe shumė ligje sipas planit Ahtisari. Sigurisht se kjo ėshtė histori e dhimshme pėr Popullin e Kosovės nė dekadėn e fundit dhe veprimet e tilla shkel e shko siq thot njė fjalė e urt popullore, sigurisht se vjenė nga pėrgjegjėsia jo e mjaftuar e klasės politike nė Kosovė. Nderhyrjėt e vazhdushme nė miratim tė shpejtuar tė propozim kushtetutės sė Kosovės dhe akteve tjera ligjore, nderkombėtaret vazhdoin qė ndajė  Kosovės dhe popullit te sajė tė aplikoin metoda jo demokratike duke e konsideruar si fushė eksprimentale, kėte hapsir ballkanike. Kjo Kushtetutė nga materja qė pėrmban dhe kushtet e miratimit mund tė quhet si kalimtare, pėr popullin e Kosovės e nė veqanti pėr Popullin Shqiptar shumicė. Shifet nė leximin e par tė Kushtetutės, se nderhyrjėt e tė tjerėve kan qen tė rrepta dhe pa kurrfar meshire juridike nė rrespektim e njė tė kaluare historike me shum pėrpjekje titanike, me plotė sakrifica me shum vite tė luftės pėr liri, barazi dhe pamvarsi duke synuar barazin me popujt tjerė nė keto hapsira Europjane.

 Gjithashtu,  procedura dhe menyra e pėrcaktimit tė simboleve tė Shtetit tė Kosovės duke e quajtur multietnik i tejkalon tė gjitha normat dhe standartėt elementare pėr ta rrespektuar vullnetin e shumicės etnike nė Kosovė,  tė Shqiptarėve.  Nėn modelin e qujtur  barazis nacionale, favorizohet pakica duke e diskriminuar shumicėn. Thėnja se Kosova ėshtė “shoqėri shumetnike” me mbi 90% tė popullit shqiptar i mohohen shum tė drejta jetike nė emėr tė qfardo barazie me pakica nėn 5% si pėrbėrje etnike nga bashkėsit e ndryshme qė jetoin nė hapsirėn e Repuplikės sė Kosvės. Pra, populli Shqiptar nė keto raste del i humbur nga keto dikriminime shum pozitive ku nė as njė vend tė botės demokratike nuk mund tė i gjeshė kėte lloi tė veqant „Barazie“. Ja pėr shembull 6 yjet e pėrfaqesuara nė flamurin e Shtetit tė Kosovės qė i identifikoin gjashtė bashkesit etnike nė Kosovės eshtė njė tejkalim i gjdo limiti tė ndoni barazie etnike, sepse nuk mund tė krahasohen apo barazohen popujt shumic me ato pakica edhe nėn 1% tė ekzistimit numerik tė tyre.

          Nga shum fusha, popullit Shqiptar nė Kosovė,  i jan mohuar tė drejtat dhe lirit sipas aktit mė tė lart juridik-Kushtetutės sė miratuar dit mė parė. Me tė drejtė mund tė quhet dokument i pėrkoshėm deri nė faza tė mė vonshme kur do tė hartohet vėrtet Kushtetuta e bazuar nė vullnetin e Popullit tė kosovės. Atehere, kur Kushtetuta duhet miratuar me referendum apo nė Parlamentin e Kosovės, qė do ta pėrcakton Shtetin e Kosovės me sovranitet tė plotė kombėtar dhe nderkombėtar.

           Sigurisht se pėriudhat tranzitore janė tė pėrkoshme dhe njė zgjidhje kalimtare deri nė pranim tė Shtetit tė Kosovės nė tė gjitha forumet nderkombėtare, si antare e barabart me tė gjitha shtetet e botės. Ėshtė kontraverze logjikisht dhe juridikisht se nė Kushtetutėn e Kosovės konstatohet legjimiteti dhe pushteti i institucjoneve tė Kosovės sipas Planit Ahtisari, dhe nė tė njėjtėn kohė konfirmohet prania nderkombėtare EULEX qė do ta mbajė fuqinė ekzekutive pėr njė afat tė palitimuar , pėr qka paraqet njė rast nonsens ligjin. Ky lloi ekprementi nuk parashifet me kurrfar aktesh nderkombėtare pos nė rastin e Kosovės, sepse nė gjdo vend kushtetuta ėshtė “akti mė i lartė ligjor” qė ka fuqin pėr tė qeverisur me tė gjitha segmentet e fushave tė ndryshme pėr njė jetė normale nė rrafshin politik, ekonomik dhe institucional, nė njė Shtet demokratik. Nė tekstin e Kushtetutės, gjejmė edhe konkludime apo dispozita qė kan kudershtime mes tyre logjikisht dhe ligjerisht, sepse nė njeren anė kemi nene dhe dispozita qė shpehimisht thuhet se Institucjoni i Qeveris sė Repuplikės Kosovės ka autoritetit ekzekutiv, dhe nė anė tjetėr sipas dispozitave tjera thuhet se autoritetin e fundit ekzekutiv e ka prania ndėrkombėtare EULEX nė Kosovė. Pra, plotė me tė drejtė ky dokument pėr popullin shumicė Shqiptare nė Kosovės mund tė quhet kamimtar dhe i pėrkoshėm.

          Me Kushtetutėn e aprovuar dit mė par nga parlamenti i Kosovės, thuhet se Kosova ėshtė Shtet i pavarur dhe sovran, por njikosisht e mohohen tė drejtėn e popullit pėr referendum si deklarim demokratik i vullnetit tė shumicės. Qfardo, referendumi me dispozitat e kėsaj Kushtetute kushtezohet me parapelqimin e pakicės sebe, pra ketu shifet se sovraniteti do tė jetė jo vetem i lenduar por dhe pėr qėshtje jetike i mohuar. Pra, me Kushtetuten e Repuplikės sė Kosovės, gjendja e pėrgjithshme Shtetrore nė Kosovė merr pėrmasat e njė gjendje tė veqant “suigeneris” nė krahasim me shtetet tjera tė botės demokratike, si subjekte nderkombėtare. Institucionet e Kosovės, me mandat tė kufizuar nuk mund tė bijėn as Kushtetutė dhe as Ligje me fuqi tė pėrhershme por vetėm me fuqi tė pėrkohshme, nė ketė pėriudh kalimtare  apo tranzicioni, deri nė marrjėn e kompetencave tė plota shtetrore, pėr qka mund tė sjellin Kushtetutėn dhe Ligjet e  pėrhershme me fuqi tė plotė shtetrore. /Sylė ARIFI, av. Bazel /



Sylė ARIFI

postuar erenikut: Mon, March 31, 2008 6:00 pm Basel
botuar: E marte 01 prill,, 2008 ora 12:00 pm N.York

Institucjonet e Kosovės me sovranitet  tė kufizuar Shtetror!

          Institucionėt e Kosovės pėr ta krijuar bazėn e fortė tė pamvarsis sė veprimit politik, ekonomik, nga tė gjitha fushatė e jetės institucionale duhet tė mbėshtetėn nė Kushtetutėn dhe ligjėt e Shtetit tė Kosovės.  Pra, baza ligjore dhe kushtetuse jan domosdoshmėri imediate pėr ta ushtruar sovranitetin Shteror institucionėt e Kosovės, duke u bėrė  sovrane dhe tė verteta nė shėrbim tė shtetasve tė vetė. Institucionėt e Kosovės me sovranitet tė plotė shtetror, jan atehere kur ushtroin autoritetet tė plotė  kushtetus nė gjithė territorin e Repuplikės sė Kosovės. I gjithė pushteti ligjor dhe kushtetues i institucjoneve tona duhet tė shtrihet nė tė gjitha segmentet institucionale, nga legjislativi, ekzekutivi dhe gjygjsori, qė duhet ti ketė njė Shtet funksional.

          Sigurisht se pėr forcimin e autoritetit shtetror tė Institucjoneve tona, nė aspektin e mbrendshem dhe ndėrkombėtare, janė ndertimi i resoreve tė ushtris, policis dhe diplomacis shtetrore. Zatėn, pa ekzistimin dhe funksionimin e ketyre tre mekanizmave shtetror nuk mund tė konsiderohemi si Shtet sovran. Dualizmi apo tri pushtetet paralele qė jan duke u ushtruar nė teritorin e Kosovės, duhet ta kan fundin e vet tė natyrshėm. Sigurisht se administrimi nderkombėtar i ushtruar nga UNMIKU sipas rezulutės 1244 tė KS-OKB, sipas planit Ahtisari e ka afatin e litimuar prej 120 ditėsh qė nga dita e shpalljės sė pamvarsis sė Kosovės, dhe i cili plan  ėshtė duke u implementuar suksesshėm.

          Pra, administrata e unmikurt duht tė largohet duke ia dorzuar tė gjithė autoritetin e pushtetit tek institucjonėt e Repuplikės sė Kosovės, sa mė parė aq mė mir. Natyrisht se BE-ja dhe OKB-ja vazhdoin prezencėn e tyre nė Shtetin e Kosovės, vetėm me marraveshtje me Institucjonėt tona duke ndimuar nė monitorime dhe kshilldhėnje pėr funksionalizim sa mė tė shpejt dhe tė mir tė mekanizmave shtetror tė Kosovės.

           Duke ushtruar pushtet tė plotė ligjor, Ushtria dhe policia e Kosovės duhet ti garantoin kufit e Shtetit dhe ta siguroin rendin dhe qetsin pėr tė gjithė popullin e Kosopvės.  Imediate ėshtė tė ndertohet menjihere Ministria e jashte e Repuplikės sė Kosovės, sepse na presin detyra tė shumta nė fushėn diplomatike. Njohja e Shtetit tė Kosovės nga shum Shtete nenkupton dhe ndėrtimin e marradhenjve diplomatike me keto shtete duke i krijuar pėrfaqesit diplomatike nė nivel ambasadash me shumė vende tė botės.

          Nuk mund tė lobohet pėr afirmim dhe pranim tė Shtetit tė Kosovės, pa konsolidimin dhe funksionalizimin e ministris sė jashtme. Sigurisht se ndertimi i ministris do ta ndimonte jo vetėm afirmimin nderkombėtar tė Repuplikės sė Kosovės, por do tė jetė edhe njė ndimesė pėr mergatėn ton e cila jeton punon dhe vepron nga shumė shtete tė botės. Njėkosishtė pėr qytetart e Kosovės  ndertimi i ambasadave, don tė thot se edhe kjo pjesė e mergatės do ta ketė ndimen e  gjithanshme tė shtetit tė tyre aqė tė admiruar me shekuj me munde dhe sakrifica historike. Sa mė par qė  Republika e Kosovės  tė bahet vertet me institucjone sovrane dhe sovranitet tė plotė, don tė thot se nė kėte pjesė tė Eurpės do tė krijohet njė  siguri  rajonale.

          Institucjonet e Kosovės, do ti presin detyra dhe obligime ligjore duke u ballafaquar edhe mė tutje me presione tė ndryshme jo vetėm nga opinjoni i mbrendshėm por dhe ai nderkombėtare nė situata tė ndryshme pėr qeshtje tė caktuara. Paraqitja e planit tė ri serb me tendecėn e tyre  pėr ndarje tė Kosovės, dhe qfardo trusnie ndėrkombėtare pėr pranimin eventual  tė kėtij  projekti tė propozuar serb nenkupton pėrgjegjėsi shtetrore nė radhė tė par pėr liderėt institucional. Gjithashtu, nė tė ardhmen e shpejt Institucjonet tona shtetrore do tė testohen me tendencėn e serbe pėr ti mbajtur zgjedhjet e Serbis edhe nė teritorin e Repuplikės sė Kosovės, pėr qka tani mė Institucjonet duhet tė deshmoin jo vetėm aftesi shtetror por dhe guxim shteror qė mos ti pranoin keto lojra serbe tė fundit pėr ndėrhyrje shtetrore nga njė vend tjetėr, pamvarsisht nga ndoni luhatje e paralajmruar e personaliteteve nderkombėtar me ndikim.

          Duke, kuptuar se autoritetet institucionale nuk kan vetėm privilegje por dhe obligime, me pėrgjegjėsit ligjore dhe kushtetuse, pėr ta testuar aftėsin e plotė Shtetrore. Pretendimet serbe, me vizitat e shpeshta tė ministrave serb nė Repuplikėn e Kosovės, me skema qė deshmuan dhunė me pasoja tė rėnda, pėr ripushtim tė institucjoneve, ndarjės dhe qėllim i tyre ishte qė shtetin e Kosovės ta bėnin jofunksional para botės.

          Sipas, njerit opinjon qeveritar tė serbis, ngjarjėt e ndodhura dit mė parė nė beograd dhe prishtinė, thuhet se janė skenar i kordinuar vetėm nė mes tė Samarxhiqit dhe Koshtunicės, se nuk ishte asgjė e rastėsishme. Tani del e qart se ky far ministri serb i cili ka marr rolin e guvernatorit pėr Kosovė nga ish qeveria e dorhequr nuk e ka miratimin apo bekimin e shumicės qeveritare dhe popullit serb, pėr vazhdimin e ketyre skemave kundėr Shtetit tė Kosovės. Veprimeve tė tilla tė kėti far guvernatori serb, institucjonet e Kosovės dhe liderėt institucional duhet tė marrin vendim duke e shpallur si person nongrata pėr Repuplikėn e Kosovės.

          Se ardhjet e pa kordinuara e ministrave tė huajė nė teritorin e Kosovės janė tė padeshiruar, qė na shkaktoin pasoja duke i lenduar jo vetėm raportet politike, ndėretnike, por dhe njerzore. Nė rlacjone nacionale sorollatjet e mėtejme tė ministrave tė pa ftuar serb do tė ngrisin tensionime tek populli shumicė nė Repuplikėn e Kosovės. Prandaj, kjo mungesa e kompetencave shtetrore tek institucjonet tona, pėr ti ndermarrur veprimet e nevoishme ligjor dhe kushtetuse qė skenaristeve tė till serb tė jua ndaloi hyrjen nė teritorin e Kosovės, ėshtė domosdoshmeri logjike pėr Shtet sovran. Nuk duhet tė heshtet, apo tė vazhdoim tė mbetemi nė defanziv, pėr bartjėn e tė gjithė autoritetit shtetror te Institucjonet tona, dhe pėr kėte liderėt institucional duhet tė jan mė tė guximshėm, dinamik dhe ofenziv pėr ta legjitimuar Repuplikėn e Kosovės me miratimin e menjėhershėm tė Kushtetutės. Gjykoi, se gjdo vonesė nė kėt drejtim do tė na prodhoi situata tė pa lakmushme, me pasoja tė paparashikushme duke e lenduar apo prolenguar autoritetin e plotė Shtetrore tė Kosovės, nė relacjone nderkombėtare.

 Sylė ARIFI, av.


Carla Del Ponte, akuzon popullin Shqiptar!
    “Gjuetia, Lufta, Kriminelet dhe unė”

Sylė ARIFI

postuar erenikut: Fri, March 28, 2008 5:59 pm
botuar: E premte mbrėma 28 mars, 2008 ora 9:15 pm N.York

          Del Ponte, tani si ish kryeprokurore nderkombėtare pėr ndjekje penale pėr krime lufte, merr detyrė qė nuk do tė pėrkonte me natyrėn e autorizimeve tė saja ligjore, gjatė ushtrimit tė mandatit tė sajė nderkombėtar. Prandaj ky rast mund tė konsiderohet si non sens juridik,meq ajo tani i jep vetės tė drejtė tė bėn fyrje puplike duke aktakuzuar shqiptarėt me lloilloi shpifshjėsh, qė ėshtė veshtir tė ju besoi njeri. Pra, ajo i jep vetės autorizime pos mortum nga detyra e sajė, si kryeprokurore nė rastin Haga, edhe pėrkundėr msheftėsive ligjore nė librin e sajė dit mė parė tė ushtroi terror tani jo vetem penalo-juridik por dhe psikologjik kundėr njė populli. Ajo, me ket pamflet politik mė shumė si propagand ka pėr qėllim ta sulmon luftė qlirmitare dhe bartesit e kėsaj lufte tė armatosur UQK-n, qė luftuan pėr qlirim tė Kosovės nga agresori serb. Ajo, harroi se nė detyrėn e kryeprokurores nderkombėtare, duhet tė ishte objektive dhe pa ngerkesa subjektive, pėr ti hetuar tė gjitha krimet e bėra ndajė  popujve tė masakruar,vrarė dhe tė plagosurve nga ushtria dhe policia serbe, nga e gjith hapsira ish jugosllave.

          Libėr, me urrjetje tė skajshme kundėr popullit Shqiptar,me amoralitetet psikologjik racist duke lobuar me fabrikime tė lloilloishme denoncimesh tani jo vetėm me emra tė pėrveqėm por shkon dhe mė largė ndaj njė kombi. Ato qė ajo nuk arriti ti bante nė gjykatoren e drejtėssis nderkombėtar nė Hagė, tani i jep vetės detyr edhe nė jetėn e saj private ta sulmonte popullin e Kosovės, me lloi lloi skemash dhe skenarėsh. Si mbrojtėse e drejtėsis nderkombėtare, i hyn njė pune aq tė ndyrė dhe neser tė gjykuar nga pasardhesit e sajė, duke tentuar ta barazoi luftėn qlirimtare qė e bėrė UQK-ja e mbeshtetur nga populli i Kosovės dhe qendrat vendosėse nderkombėtare siq ishte fillimisht NATO-ja.

          Tė tentosh ta ballancosh krimin dhe viktimen e krimit si pasoj ėshtė jo vetėm pėrgjegjėsia morale por dhe mė shumė. Ajo edhe sot e kėsaj dite nuk i besoi faktit se lufta qlirimtare dhe bartėsja e sajė nė Kosovė, UQK-ja e gezoi  mbeshtetjėn nderkombėtare, duke u ndimuar nė qlirimin e kosovės nga falanga serbe, me bombardime masive tė forcave ushtarake serbe dhe jo vetėm me kaq por dhe tė caqeve tė tyre strategjike serbe. Ish Kryeprokurorja Carla Del Ponte duke bėrė pėrshkrimin e  krimeve nė luftat nga ish Jugosllavia,  citonte proceset penalo-juridike tė dy grupėve tė akuzuara nga ajo vetė siq ishte rasti Limaj dhe tani rasti Haradinaj duke mbetur e zhgnyrė se nuk mundi ta deshmon aktakuzėn pėr ta vėrtetuar qfrdo fajėsie, tani si lloi hakmarrje apo qfryerje e epsheve hakmarrėse i turrėt njė populli me fajsi kolektive. Ate, si duket e ka shqetsuar pamas vendosja e statusit politik tė Kosovės me shpalljėn e pamvarsis duke u rreshtuar me ato shtete qė ende hzitoin pranimin e realiteteve pas Shpalljės dhe njohjės sė Shtetit tė Kosovės nga shum shtete tė botės.

          Ish kryeprokurorja nė librin“Gjuetia – Lufta, Kriminelėt dhe Unė”, shkon edhe mė larg duke parafrazuar skema fantazie dhe paragjykuar skenare tė shemtuara se kinse kundėr komuniteteve serbe, rome, etj., gjatė luftės qlirimtare nė Kosovė tė kindapuar apo zan rob jan deportuar nė veriun e Shqipėrsis duke aluduar nė qytetin Burrelit, se kinse ėshtė bėrė tregti me pjesėt vitale tė viktimave. Ky ishte apsurdi i njė qmendurie njerzore qė tani po i ofrohet si vepėr e ish pėrfaqesueses sė drejtėsis nderkombėtar, pėr lexuesit. Plasimi i ketyre shpifjeve tė orkestruara dhe pėrpunuara nė laborėt famkqija, ti rikujtoin kohrat mė tė errta tė shoqeris njerzore tė nacizmit dhe fashizmit fatkeq kundėr njerzimit. E gjitha kjo materje e shkruar nė ket libėr i pėrngjan njė fushate terrori mė shum politik dhe pėr qellime nga motive mė tė kėqijat vetem e vetėm pėr ta larguar vemendjėn e opinjonit nderkombėtar nga ish veprimtarija e autorės sė keti libri pėr gjatė tėrė mandaitit tė  sajė nė detyrėn e kryeprokuroris nderkombėtare.

           Mesiguri, se njė ish kryeprokurore e Institucjoneve tė drejtėsis nderkombėtare, nuk do tė kaloi aq lehtė pa u shiquar puna, angazhimi tani jo vetėm ligjor konform ligjeve nderkombėtare por len pėr tu dishiruar se pse i gjithė ky rol tani kundėr njė populli apo qlirimtarve tė tyre duke i akuzuar edhe si kanibalist. Po vall siguirisht se do tė ishte mir qė ajo nė kėt libėr tė na spjegonte se a kishte gisht ajo vetė nė mos arrestimin e shum kriminelve tė luftės tė atyre qė i shkaktuan shumė lufta nė ish jugosllavi, dhe sot sorollaten lishėm edhe pas 10 viteve tė lir. Padyshim se lidhjėt e saja me ish regjimin dhe tani institucjonet e serbis jan deshmuar me vetė faktin se ajo mbrenda disa orve e nderroi vlersimin dhe qendrimin personal ndaj shtetit agresor qė ishte aktorja e ketyre luftave qė pasuan me shumė pasoja nė faktorin njeri siq eshtė e ditur botėrisht.

           Ėshtė logjikė ligjore tė kėrkohet pėrgjegjėsi ndaj tė gjithė atyre qė kanė bėrė krime lufte duke shkelur Ligjin e sė Drejtės Humanitare, pavarėsisht nga pėrkatėsia e tyre etnike. Mund tė vlerėsohet se politika ka qenė ajo qė e ka penguar hetusin ndaj tė dyshuarve pėr krime tė luftės nė Kosovė, prandaj dhe kann mbeten tė pahetuar kriminelet e shumt serb qė jan pėrgjegjės pėr krime individuale dhe kolektive kundėr popullit tė Kosovės, pėr qka ish kryeprokurorja do tė ishte dashur tė ishte mė aktive konform ligjeve nderkombėtare, nė nxjerrjėn e kriminelve tė vėrtet para drejtėisis nderkombėtare./Sylė ARIFI, av. /


SKENAR I FUNDIT SERB PĖR NDARJĖ TĖ KOSOVĖS!


Sylė ARIFI
Sylė Arifi
24 mars 2008

 -Shteti i Kosovės punė e kryer.

          Muaj i parė i pavarėsisė, ka shenuar shumė ngjarje tė mira dhe jo tė mira. Pra, kemi manifestimet e gjithanshme tė popullit tė Kosovės pas shpalljės sė pamvarsis, dhe urimet e ardhura nga tė gjitha anėt e botės. Gjithashtu, nė anėn tjetėr janė regjistruar tė lėnduarit e parė nga radhėt e policisė sė UNMIK-ut dhe ushtarėt e KFOR-it me njė tė vdekur, gjatė ndėrhyrjeve pėr rimarrjen e gjykatave tė pushtuara dit mė parė, nga serbet lokal dhe pjestar tė sigurimit serb. Pamvarsisht, se protestat e paralajmruara nga serbet lokal nė shenjė tė mos pranimit tė shpalljės sė Shtetit tė Kosovės, zgjatėn pėr njė muajė, dhe tė cilat pėrfunduan me shumė pasoja, tani jo vetėm nga pjestar tė sigurimit nderkombėtar por edhe me dhjetra serb tė lenduar. Pati largime masive tė pjestarve serb nga administrate publike dhe SHPK-ja, duke mos pranuar mė tutje tė jenė pjesė e institucjoneve tė Shtetit tė Kosovės nė shenjė tė mos pranimit tė  Repuplikės sė Kosovės.

          Pushtimit fizik i gjykatave ishte neglizhenc e organeve kompetente nga pushteti i adminstratorit lokal nderkombėtar edhe pėr kundėr urdhresės nga kryeadministratori Ryker pėr nderhyrje policore qė gjykatat tė rikthehet nėn mbikqyrje tė adminstratės sė UNMIKUT. Prandaj, vonesa e nderhyrjėve nga policia e unmikut dhe ushtarėt e KFOR-it, ishte si pasoj e mosmarraveshtjeve tė adminstratorit lokal dhe qendror. Mexhithat, nderhyrja ndodhi duke u treguan tė vendosuar nė veprimet e tyre tė ligjshme pėr ta rimarr pushtetit mbi keto institucjone gjygjsore nė bazė tė rezulutės1244. Sigurisht se institucjonet e siguris nderkombėtare e binden  Serbin dhe Rusinė, se nuk do tė tolerohen mė tutje veprimet e paligjshme tė kujdoqoft qė bien nė kundershtim me autoritetin e administrimit nderkombėtare, tė Shtetit tė Kosovės.

          Por, njė gjė duhtė tė jetė e sigurtė, se rikthimi i pushtetit ligjor tė vlenė pėr tė gjithė hapsirėn e Shtetit tė Kosovės. Demilitarizimi i veriut tė Kosovės, ēarmatimi duhej shtrirė nėpėr vendbanimet pa pėrjashtua, dhe nė veēanti nė vendbanimet me shumicė serbe. Institucionet e Shtetit tė Kosovės, duhej tė veprojnė nė kėtė drejtim, nė emėr tė njė stabiliteti politik dhe paqės sė qėndrueshme. Udhheqsit shtetror tani duhet tė ofronin mbrojtje dhe siguri ligjore pėr tė gjithė qytetaret, dhe tė garantoin investime kombėtare dhe ndėrkombėtare. Zatėn, Shtet i Kosovės duhet tė mbrohet nga ata qė e kėrkuan, por edhe nga ata qė  ndihmuan  bėrjen e kėtij shtetit. Skenaret ruso-serbe per ta destabilizuar pjesėn veriore tė Kosovės, nuk janė rastėsi. Nismat ruse per ta kthyer gjendjen nė fillim me sygjerim tė fillimit tė bisedimeve tė reja nė mes Kosovės dhe Serbis, dhe gjykimi i nderhyrjeve tė forcave policore dhe ushtarake nderkombėtare ndajė protestave dhe pushtimeve tė objekteve dhe institucjoneve tė drejtėsis, pikave kufitare etjera veprime tė dhunshme, jan vetem pėrpjekja e tyre e fundit pėr ta penguar apo zgjatur kohen e pranimit tė Shtetit tė Kosovės nė Institucjone dhe forume nderkombėtare, si dhe skenar i fundit pėr ta ndarė Shtetin e Kosovės.

          Me kushtetutėn e Republikės sė Kosovės, duhen legjitimuar tė drejtat demokratike pėr minoritetet konform parimit themelor “barazi mes qytetarėve”. Me Ligje dhe Kushtetut demokratike nuk duhet tė ketė “Diskriminimi pozitiv” si kadegori politike kinse nė emėr tė barazis tė favorizohet njė etni ndaj tjetrės. Tė gjithė qytetaret nė Repuplikėn e Kosovės, pamvarsisht perkatėsive kombėtare duhet trajtuar tė njejtė para ligjit. Nocionat e qujtura“diskriminim pozitiv” tė i rikujton ish tė diskriminuarit nga tė gjitha fushatė jetės politike, nacionale, ekonomike, etjera, qė ishte specifik e sistemeve komuniste.

          Qėndrimet e Shtetetve tė Bashkura tė Amerikės lidhur me tendencat serbe dhe aleatėve tė saja, pėr qfardo ndarje tė Kosovės, jan tė qarta dhe korrekte. Ndihmėssekretari Daniel Frid, spjegon se SHBA e refuzon kėte pretendim, duke arsyetuar se e kan njohur pavarėsinė e Kosovės nė tėrsin e sajė, gjegjėsisht nė kufit e sajė tė njohur nderkombėtarisht. Ėshtė inakurajuse fakti se Qeveria e Kosovės ėshtė dakorduar plotėsisht konform ligjeve pozitive pėr ti  respektuar tė drejtat e tė gjitha komuniteve duke i specifikuar ato serbe. Ngjarjėt e dhunėshme dit mė par nė Mitrovicė tė shkaktuara nga komunitetit serbė ishin skenar i nxitur nga Beogradi. Forcat nderkombėtare policore dhe ushtarake nėn mandatit e  OKB-s, me pushtetin e autorizuar sipas rezulutės 1244, u sulmuan me granata dhe armė automatike nga serbė lokal dhe forcat e siguris sė MUPIT Serb, sigurisht me skema pėr tė vazhduar me pushtime tė dhunėshme duke pretenduar nė coptim fizik tė Kosovės, por ja se forcat nderkombėtare kėt skenar mė nė fund e kuptuan, pėr qka dhe e penguan.

          Qudėtrisht mbrenda pushteteve politike nga UNMIKU kishte mosmarraveshtje dhe neglizhenc, duke heshtuar apo lejuar pushtimet e gjykatave, dhe sulmet tjera parreshtuar. Ishte apsurde insistimi i administratorit nderkombėtar pėr Mitrovic, qė qėshtja tė zgjidhet mdje vetem me bisedime me pushtuesit e dhunshėm tė gjykatave. Prandaj, ky veprim bėrė tė zgjatėt lirimi i ketyre Institucjoneve gjygjsore me pasoja tė ndishme. Serbia sygjerohet nga shumė qendra tė vendosjės nderkombėtare dhe aleat tė sajė qė tė ardhmen e sajė ta shiqoi drejtė Europės, duke i kerkuar tė pranoi realitetet e krijuara pas Shpalljės sė Shtetit tė Kosovės.

          Proqesi i njohjės nderkombėtare tė Shtetit tė Kosovės, eshtė duke kaluar sipas parashikimeve me azhuritet tė shtuar pėr ta stabilizuar kėte pjesė tė ballkanit. Shumė Shtete thoin se Pamvarsija e Kosovės do tė thot rahati dhe qetsi pėr rajonin.  Qeshtja e Shtetit tė Kosovės nuk mund tė lidhėt me kurrfar marraveshtje apo mosmarraveshtje pėr qeshtje tjera mes takimeve bilaterale apo multiraterale nė Botė, sepse tani mė Shteti i Kosovės eshtė punė e kryerė. Keshtu mendoin miq dhe aleatėt tan nderkombėtar. 

          Vendimi i presidentit tė SHBA-s, z.Bushė, se tani duhet tė ndimohet Shteti i Kosovės me armatimit, ėshtė veprimi i domosdoshėm pėr ta fuqizuar sovranitetin e Shtetit mė tė ri nė botė. Reagimi i ministrit tė jashtėm Rus Sergei Lavrov, ishte i ashpėr duke e konsideruar  vendimin e Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės pėr autorizimin e ndihmės ushtarake pėr Kosovėn, si shkelje tė ligjit ndėrkombėtar. Lavrov, i referohet njė rezolute tė KS te OKB-s, pa specifikuar konkretisht me numer dhe emertim, se kinse ndalon ēdo furnizim me armė Kosovėn, pėrveē forcave tė Kombeve tė Bashkuara nė rajon. Ai shtoi se ēdo furnizim tjetėr do tė ishte jo i ligjshėm dhe mund tė destabilizojė rajonin, pa e kuptuar se tani mė SHBA-t e kann njohur Shtetin e Koosvės dhe ėshtė e drejtė e pa kontestuar e atyre Shteteve qė e kan njohur shtetin e ri tė vendosin  marrėdhėnje nga tė gjitha fushatė, qoft ekonomike, politike, dhe ushtarake. Sigurisht, se Rusin, serbin dhe aleatet e tyre mė shumė i ka rėnduar vlersimi i Presidentit Bush, se furnizimi i Kosovės me armė do ta ndihmonte forcimin e sigurisė sė Amerikės nė Rajon dhe tė paqės nė botė.

          Ėshtė koha e duhur dhe e fundit qė serbėt lokal  ta pranoin realitetin e ri pas statusit politik tė Kosovės, duke i pranuar Institucjonet e Kosovės si tė tyre, prandaj konform kėsaj kthimi i ministrave serbė nė mbledhjen e fundt tė qeveris sė Repuplikės sė Kosovės jep shpresė pėr tu deshiruar.Gjithashtu, edhe paralajmrimi se nė Parlamentin e Kosovės do tė kthehen delegatet e komunitetit serbė, i bėn tė munduar nė rrafshin politik qė edhe tė gjitha ata pjestar serb qė ishin larguar nga administrata puplike e institucjoneve tė Kosovės, si dhe policėt e suspenduar do tė ju kthehen detyrave tė tyre, duke u pėrcaktuar fuqishėm nė mbėshtetje tė Shtetit tė Kosovės si vendi i tyre.  Ndėrsa,  Serbia tė hjek dorė nga veprimėt e mėtejme tė nderhyrjeve pėr qellime politike tek serbėt lokal nė Kosovė, duke ndikuar nė inkuadrimin e tyre tek tė gjitha instutucjonet e Shtetit tė Kosovės, dhe njikosishtė tė pranoi si punė e kryer krijimin e Shtetit tė Kosovės, me prespektiv qė sė shpejti do tė kemi njohjėn reciproke si dy shtete fqi. /Sylė ARIFI-Basel/



Sylė ARIFI
erenikut: Tue, March 18, 2008 7:18 pm
botuar: E mėrkurė 19 mars, 2008 10:00 am

PSE SULMOHEN NJERZIT E MĖDHENJE TĖ HISTORIS !

                     ( Skenarėt dhe skenaristėt ishin tė njohur )

          Qosja, Demaqi, Ukshin Hoti, Ali Hadri, Gazmend Zajmi, Kurti dhe shumė personalitete tjera kombėtare,  i jan nenshtruar njė terrori tė papar jo vetėm mediatik. Qėllimi ishte pėr ti diskredituar para popullit tė vetė, pėr qellime politike pėr ta demtuar rrjedhėn e proceseve politiko-diplomatike, duke pretenduar demtimin e supstanncės kombėtare tė Shqiptarėve. Keshtu, ėshtė vazhduar tė sulmohet ndėrgjegjeja e jon kombėtare, tė burgosurit politik, intelektualet dhe mendimi i lir politik. I gjithė ky skenar ishte vepėr e synuar kriminale nga pushtete tė huaja dhe vazalėt e tyre mbrenda nesh. Tė sulmohen, simboli i qėndresės kombėtare, emblema e dijės akademike-shkencore dhe pėrfaqesues i mendimit politik ndryshe, pėr botėn demokratike paraqet atakim tė vlerave mė sublime tė njė populli. Tri personalitete mė tė atakuara nė vitėt e fundit.

          Rexhep Qosja, ėshtė inspiruesi dhe kritikuesi postkolonial shqiptar nė raport me hegjemoninė serbe, dhe njeri nga kritikėt e tė gjitha shtresave oborrtare nga e gjithė hapsira Shqiptare. Intelektual i pėrmasave botrore, me cilėsit e profesionaliteti europerėndimor! Eshtė kritik me njė guxim intelektual dhe politik,i mbrehtė me analiza diskursive nė fushėn politike dhe nacionale. Nė krimtarin e tijė tė gjithanshme, me shumė vepra tė botuara dhe shumė prej tyre tė perkthyera nė disa gjuhė botrore, me debate, intervista dhe analiza e hulumtime shkencore, qė  kishin tė bėnin me identitetin shqiptar. Qosja ėshtė kritik i dalluar dhe i vequar ndaj nacionalizmit serb dhe akademisė sė shkencave serbe. Eshtė njeri nga intelaktualėt e mėdhenjė tė historis son kombėtare, qė asnjėherė nuk ka shprehur urrejtėje ndaj  kulturės, artit e letėrsisė serbe apo popujve tjerė.

          Akademik Qosja ishte dhe ėshtė kritik ndaj qoroditjes, nihilizmit tė shoqėrisė shqiptare duke e kritikuar vazhdimisht mungesėn e demokracisė debatuese nė hapsira gjithshqiptare. Kritik i ashėr ndaj metodave korruptive nė fushat shkencor, politike dhe diplomatik. Qosja, nuk e ka fsheh tė vėrtetėn shkencore dhe historike duke punuar dhe vepruar qė  shqiptaret tė ribashkohen nė njė shtet shqiptar. Shumė nga Institutet Kombėtar dhe nderkombėtare, do tė kishin pėr nderė ta ken nė radhet e veta njė personalitet tė kulturės, siē ėshtė Akademik Qosja. Ndersa pėr qudin e kohrave qė po i jetoim,  Drejtor i Institutit nė Kosovė vit mė parė, nuk i ofronte kushte pėr punė stimuluese njė akademiku kaq studioz dhe tė nevoishėm pėr shkencėn, kulturėn dhe historin tonė kombėtare. Zatėn, vazalet e skenareve tė huaja, akademikun Qosja u munduan edhe fizikisht ta largonin nga Instituti Albanologjik ku punoi qė dyzetė vite, nė zyrėn e tijė qė mund tė jetė si monument i njė labori tė analizave nga shumė fusha, gjithnjė pėr tė mirėn e Popullit Shqiptar dhe mė gjerė.

          Akademiku yn Qosja, lidhur me zgjedhjėt e 17.nėndorit 07. tha se ajo qė do tė duhej tė kishte ndodhur nė zgjedhjet e para pas luftės, tani ndodhi, me fitorėn e partis demokratike e pėrbėrė prej ēlirimtarėve dhe pėrkrahėsve e ithtarėve tė tyre. Pra, elektorati u korrigjua, dhe u pėrmirėsua, duke shtuar se nėse ėshtė ky fryt i vetėdijes sė ngritur tė elektoratit apo i fushatės qė bėri nga Partia Demokratike e Kosovės, duke deshiruar tė jetė e para. Gjithashtu, duke dhėn mendimin e vetė, pėr ndarjėn e Kombit Shqiptar apo njė tendencė tė till, Qosja padyshim thot se Tirana zyrtare me deklaratėn se shqiptarėt e Kosovės e ėndėrrojnė Brukselin e jo Tiranėn, se kjo bahetė vetem pėr t’ua mbushur mendjen diplomatėve dhe shtetarėve amerikanė dhe evropianė se shqiptarėt e Kosovės nuk dėshirojnė dhe nuk ėndėrrojnė tė bashkohen me Shqipėrinė. Se kėshtu atyre u jipet njė frymėzim mė shumė pėr tė njohur pavarėsinė e Kosovės. Rexhep Qosja, mendon duke shprehur se pavarėsia e Kosovės i shton mundėsitė pėr bashkimin tė natyrshėm dhe historik tė Shqiptarve nė Europėn e bashkur.

          Adem Demaēi, ėshtė emblema e Kosovės. Sa dhe si duhet dashur dhe sakrifikuar pėr atdheun, duhet tė konsulltohet personaliteti Demaēi  personifikim i atdhedashurisė, dhe emblema e Shqiptarizmės. Adem Demaēin Institucion moral, pėr Popullin e tijė dhe mė gjerė,  imponon dhe meriton nderim dhe respekt nga ēdo Shqiptar. Sigurisht, se jo vetėm nga ata qė pa meritė janė veshur me pushtet tė lloillojshėm nga shum skenare pushtuesish e deri me sot. Gjithashtu, edhe Institucjonet tona pas qlirimit tė Kosovės e deri me sot, nuk  kanė treguar kujdes dhe kurajo qė institucioni  moral Demaqi,  ti afrojnė njė mundesi mė tė mir pėr tė pasur njė jetė tė rahateshme, dhe dinjitetshme, siq e ka  merituar ky simbol i rezistencės dhe qendresės kombėtare. Demaēi shkrimtar veprimtar,i burgosur politik, ideolog, disident me permasa nderkombėtare, indentifikim e njeriut tė  pathyshėm, qė vazhdon tė jetė i atakuar. Ai, shpeshherė i kontestuar, nga ata qė kishin krijuar lidhjen e fuqishme me pushtetet, sigurisht pjesa pseudo intelektuale dhe politike. Ai pėrfaqeson njeriun e madh tė botės Shqiptare, qė din dhe don ti fali,  mekatet,gabimet, qė i banin kundėr personalitetit tė tijė shum dimezional.

       Qendrimi i kėti tribuni, pas shpalljės sė Repuplikės sė Kosovės, thoshte se ishte ėndrra e shqiptarėve ēlirimi e bashkimi kombėtar. Shton, se mbetem nė fillim tė mbarė pėr tė realizuar  pavarėsinė e plotė tė Kosovės. Edhe pėr kundėr pėrpjekjeve titanike tė njė pjese tė popullsisė qė mori anėn e UĒK-sė qė u pėrpoq duke u flijua pa kursim, megjithė kėtė nuk arritėm synimin kryesor, sepse pjesa mė e madhe e popullsisė mori anėn e atyre qė predikonin durim e pritje tė pafund dhe mosflijim!

       Nderimi qė Kryeministri Thaēi, ia bani Institucionit Demaqi,njė dit para shpalljės sė pamvarsis sė Kosovės, duke e qmuar kontributin historik tė z.Demaqi jo vetėm si pėrfaqesues politik i Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės gjatė luftės nė Prishtinė. Sakrificat, vuajtjet dhe pėrpjekje titanike tė z.Demaqi qė pa dyshim na mundesuan formimin e Shtetit tė Kosovės, ishin kontribute historike, tė njerzve tė mėdhaj tė historis Shqiptare, deklaroi Kryeministri Thaqi. Demaqi, ka vlersuar se Evropa e ka qellimin vet,  dhe neve sigurisht se  nuk po na vetė. Prandaj ata qė e duan seriozisht dhe pa hile popullin e vet, duhet me zell e me kėmbėngulje tė punojnė pa u ndalur nė zgjerimin e thellimin e dijes sė vet. Tė besoim nė Zot pa dallavere, tė mbeshtetemi nė forcat ton, se vetem tė kėtillė do tė na pėrkrah dhe mbeshtesė bota demokratike. Sepse vetėm popujtė e vendosur e meritoin vemendjėn dhe pėrkrahjėn.

      Albin Kurti, vazhdimisht deklaronte se Federata Ndėrkombėtare e Helsinkit dhe Amnesty International kanė theksuar se paraburgimi im gjithnjė ka pasur bazė tė dobėt ligjore, se i ka munguar arsyetimi i mjaftueshėm dhe si i tillė ka rezultuar me privim joligjor tė lirisė. Autoritetet lokale dhe ndėrkombėtare tė Kosovės dhe zyrtarėt publik – pėfshirė kėtu disa nga politikanėt vendor dhe ata nderkombėtare, qė nga dita e parė e burgosjes sime publikisht kanė dhėnė deklarata degraduese ndaj meje dhe VETĖVEDOSJE!-s dhe e kanė shprehur mendimin duke e paragjykuar se unė jam fajtor, keshtu ka konfirmuar z.Kurti. Gjithashtu, edhe shumė institute, dhe organizata nderkombėtare, e kan konsideruar pėrndjekjen e Albin Kurtit si pėrpjekje tė motivuar politikisht pėr tė mos e lėnė tė qetė dhe pėr ta diskredituar si njėrin prej kritikuesve tė administratės ndėrkombėtare nė Kosovė. Pėrndjekja e Albin Kurtit ėshtė kritikuar vazhdimisht nė mėnyrė tė detajuar nga ana e Amnesty International dhe Federata Ndėrkombėtare e Helsinkit. Kurti, pėrveēse ka qenė i burgosur nė disa raste nuk i ėshtė lejuar tė flasė me mediat apo tė takohet me vizitorėt ndėrkombėtarė tė tė drejtave tė njeriut, i ėshtė nėnshtruar deklaratave tė pėrsėrituara degraduese nga ana e zyrtarėve tė UNMIK-ut. Avokati i emėruar nga ana e UNMIK-ut si avokat i tij mbrojtės nė dy seanca gjyqėsore, ka qenė njėri qė kishtė dhėnė deklarata pėr mediat nė tė cilat e akuzonte Albin Kurtin.

          WRI ka mbajtur kontakt me Albin Kurtin qė nga viti 1997, kur si udhėheqės i studentėve ai ishte avokati mė i shquar i lėvizjes sė padhunshme pėr realizimin e tė drejtės pėr arsimim tė duhur nė Kosovė. Mė pas, si i punėsuar nė zyren e Adem Demaēit, zėdhėnėsit politik tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, Albini u angazhua pėr lirimin e tė burgosurve tė ndryshėm tė marrė nga UĒK-ja. I burgosur nga ana e regjimit tė Milosheviqit gjatė bombardimeve tė NATO-s, Albini ishte nė burg deri nė dhjetor tė vitit 2001. Qė nga lirimi i tij, Albini i ka kritikuar institucionet e ndryshme nė Kosovė pėr korrupsion, i ka refuzuar ftesat pėr anėtarėsim nė parti politike dhe ka zhvilluar fushatė qė t’u dėgjohet zėri familjeve tė tė gjitha etniteteve tė cilat nuk dinė pėr fatin e tė dashurve tė tyre qė nuk i kanė parė qė nga lufta. Zyra e Ombudspersonit nė Kosovė ka pasur rast ta kritikojė dhunėn e tepruar tė policisė kundėr protestimit ulur dhe veprimeve tė padėgjueshmėrisė qytetare tė organizuara nga Albin Kurti dhe Lėvizjes VETĖVENDOSJE. Kėto demonstrata gjithnjė kanė qenė qartazi tė pėrqėndruara ndaj politikave tė UNMIK-ut dhe Institucioneve tė Pėrkohshme tė Vetėqeverisjes, tė themeluara nėn patronatin e UNMIK-ut. Zaten, Kėto protesta nuk e kanė pasur pikėsynim nxitjen e urrejtjes ndėr-etnike pėrkundrazi. Komisionet e Helsinkit tė Danimarkės dhe Norvegjisė e kanė vėzhguar gjykimin e Albin Kurtit qė prej fillimit tė tij nė vjeshtėn e vitit 2007. Komisioni Norvegjez i Helsinkit e ka vėzhguar lėndėn qė prej demonstratave tė 10 Shkurtit, gjatė tė cilave u vranė dy vetė dhe u plagosėn mė se 80 tė tjerė, dhe askush deri me tani nuk e mori pėrgjegjėsin.  Gjatė gjithė kėsaj kohe, shqetėsimet pėrsa i pėrket dilemave nėse gjykimi pėrputhet me standardet e njė gjykimi tė drejtė apo nėse do tė pėrfundojė me nevojėn pėr tė zhvilluar njė gjykim tė ri, kanė ardhur nė rritje. Paraburgimi i z. Kurti ėshtė zgjatur pėr mė tepėr se dhjetė muaj pa ndonjė justifikim ligjor pėr marrjen e masave tė tilla, por lėnda e tij ka patur tejzgjatje tė konsiderueshme midis seancave dhe njė avokat mbrojtės tė dobėt nga ana profesionale. Pėr mė tepėr, gjykata duket se ka shkelur njė numėr kriteresh procedural gjatė kėtij procesi, ku ka lindur shqetėsimi se ēėshtja ėshtė e padrejtė, ose siē ėshtė sugjeruar se po kryhet pėr motive politike. Prandaj, nė munges provash relevante, pėr qfardo pėrgjegjėsije penale pėr qka akuzohej z.Kurti, e dekonspiroi synimin dhe gjithė fushatėn me motive politike kundėr tijė, pėr qka Gjykata nderkombėtare nė rastin Kurti  e pezulloi procedurėn e mėtejme penale.

       Sulmeve tė tilla vazhdimishtė i jan neshtruar edhe shumė intelektual, veprimtar tė qėshtjės kombėtare, tė burgosur politik, gjatė historis son tė pėrpjekjeve dhe sakrificave  pėr ta fituar lirin  dhe pamvarsin drejtė bashkim tė natyrshėm dhe historik tė popullit Shqiptar. Prandaj, figurat e medhaja tė levizjės son kombėtare ishin institucione tė vetėdijėsimit, qėndresės dhe krenarisė kombėtare. Vetėm ato vende dhe popuj qė e dijnė dhe e qmoin vlerėn e Lirisė, dinė tė ēmojnė sakrificėn pėr qlirim dhe Liri univerzale.

Sylė ARIFI, av.



Sylė ARIFI
postuar erenikut: Sun, March 16, 2008 7:07 pm
botuar: E hėnė, 17 mars, 2008 1:50 pm

FUSHAT  E KRIMINALIZUAR NDAJ SHTETIT TĖ KOSOVĖS!

 

          Kosova tani mė ėshtė shtet i pavarur, qė me shpejtėsi marremendse eshtė duke u pranuar nga shumė Shtete tė Botės. Reagimet e pushtetit serb ishin njė qmenduri e pa parė ndonihere nė historin e krijimit tė shteteve tė reja, sidomos nga ish jugosllavia. Nėn derigjimin e qeveris aktuale tė serbis, filluan reagimet hakmerrėse ndaj shumė pėrfaqesive diplomatike tė Shteteve tė cilat e kishin paralamruar apo njohur menjihere Repuplikėn e Kosovės. Ambasadat prėndimore nė Beograd ju nenshtruan terrorit fizik nė sulme barbare pėr tu futur mbrenda tyre deri nė flakvėnje masive. Veprimet e tilla qfrenuse e quditėn boten demokratike dhe njėkosisht e vertetuan se ja kush ėshtė serbia.

          Fjalimet e Koshtunicės i ringjallin tė gjitha ato humje, gjakosje, dhe hakmarrje ndaj popujve tjerė nga ish jugosllavia. Prandaj, gjykohet se populli serbė eshtė i denuar tė ju neshtrohet ketyre anomalive anti njerzore pėr ta armiqsuar popullin serb me tė gjithė boten demokratike nė kėte shekull. Zatėn, Kėto veprime qmendurie nė fushėn politiko-institucionale dhe diplomatik, kėt popull pėr fajėt dhe pėrgjegjėsin e klases politike  serbe do ta  kthejn disa vite prapa.Fjalimet nacionaliste tė kryeministrit serb dit mė parė nė demostraten e organizuar nė beograd nga vet qeverija nė shenjė mos pajtimi me shpalljėn e Shtetit tė Kosovės, mund tė kenė pasoja tė tmerrshme jo vetem pėr popullin serbė por dhe mė gjėr pėr Rajonin.

          Rėnia e qeverisė Serbe ndodhi pėr shkak tė pamvarsimit tė Kosovės, kėtė e thonė vet ish qeveria e Serbis . Politika e shtetit fqi me pėrpjkjėt e vazhdushme tė gjata pėr ta penguar dhe mos e lejuar krijimin e shtetit tė Kosovės, jan treguar kontraproduktive pėr vetė popullin serb. Paralajmėrimet se qeveria serbe do ti mbajnė e zgjedhjet e tyre parlamentare edhe nė territorin e Repuplikės se Kosovės, sa ėshtė absurde aq edhe shqetėsuese. Nuk mund tė ketė zgjedhje tė huaja nė njė vend tė pavarur e sovran. Kėtė qėndrim duhet t’i bėjnė tė ditur edhe bashkėsisė ndėrkombėtare, UNMIK-u dhe EULEX-i. Institucionet e Kosovės tash e tutje duhet tė sillen vėrtetė si institucione shtetėrore, duke dėshmuar partneritetin me mekanizmat relevantė ndėrkombėtar, e nė asnjė mėnyrė vasalitetin, apo degjushmėri tė pafundėshme.

          Me rezolutėn 1244 tė OKB-sė, vepron sovraniteti i UNMIK-ut, dhe ky sovranitet, pėrpos periudhės kalimtare tė paraparė me Pakon e Ahtisarit pėr dorėzimin e shumė kompetencave te vendorėt pėr 120 dite. Republika e Kosovės shtet i pavarur dhe sovran, do tė jetė vėrtetė ashtu nė plotėkuptimin e fjalės, vetėm nėse katėr sovranitete tė para ekzistuese, i nėnshtrohen sovranitetit tė plotfuqishėm tė kėtij tė fundit. Edhe nė kėtė rast si nevojė, UNMIK-u, EULEKS-i dhe EUMIK-u, mund tė qėndrojnė edhe mė tej nė Kosovė, por, atėherė, prezenca e tyre do tė jetė si rezultat i dalė nga marrėveshja e ndėrsjellė bilaterale dhe multilaterale tė tė barabartėve. Shpallja e pavarėsisė si akti politik i ka takuar popullit tė Kosovės, pėrmes perfaqesuesve legjitim. 

          Qeveria e Kosovės patjetėr duhet t'i kryejė detyrat e shtėpisė nė udhėheqjen e vendit. Sigurisht qė institucionet demokratike do tė kenė mbėshtetjen e qėndrushme nga partnerėt evro-amerikanė,  por pėr kėtė duhet projekte konkrete stimuluese dhe lobim me vizita tė shpeshta, ngase kėshtu senzibilizohet edhe opinioni evropianė, se Kosova ka zgjedhur rrugėn e pakthyeshme tė mirėkuptimit, tė demokracisė dhe tė integrimeve rajonale dhe kontinentale. Prandaj duhet tė shpejtohet ndertimi i ministris sė jashtme tė Shtetit tė Kosovės.

          Presidenti Sejdiu, duke shprehur kundėrshtim tėrthorazi tha se zgjedhjet e Sėrbisė pėr ne janė thjeshtė tė njė shteti tjetėr, ndėrsa Kryeparlamentari Krasniqi shfaqi pasigurinė institucionale tė Kosovės pėr t’i penguar kėto zgjedhje, duke shtuar se nė Kosovė nuk do duhej tė mbaheshin zgjedhjet e vendeve tė tjera.Tolerimi i vazhdueshėm qė vazhdohet ti bėhet Serbisė, kur organizonin zgjedhje apo referendum me lejen e UNMIK-ut me arsyetime se UNMIK nuk ėshtė nė rolin e organizatorit dhe pafuqia e institucioneve vendore pėr tė ndikuar nė UNMIK-un pėr t’ i penguar ato, duket se edhe pas 17 Shkurtit 2008, po vazhdohet me tė njejtat qendrime. UNMIK-ut duke heshtur si zakonisht, ende beson tė tolerojė veprimet e tilla pėr serbėt, edhe pas shpalljes dhe njohjes sė pavarėsisė, andaj keshtu jan duke i stimuluar sjelljet e serbėve nė veriun e Kosovės. Djegeja e dy pikave doganore deri tė hyrja e dhunshme nė ndėrtesėn e Gjykatės nderkombėtare nė Mitrovicės, e tjera veprimeve  janė pėrgjegjėsi e mekanizmave tė rendit qė mund tė prodhoin pasoja tė pa para pėr rajonin.

          Prandaj, tani na duhet vendosmėria e Institucjoneve Shtetrore, perkatesisht e Kuvendit dhe Qeverisė sė Kosovės, pėrfshirė kėtu edhe partitė politike qė janė jashtė Kuvendit dhe shoqėria civile, duke deshmuar se veprimnt e tilla Serbe kunder Shtetit tė Kosovės nuk do tė tolerohen. Keshtu i obligon mandati i marrė nga votuesit  po edhe zotimet e dhėna me rastin e shpalljes sė deklaratės pėr Kosovėn shtet i pavarur dhe Sovran, qė ta mbrojnė Republikėn e Kosovės nga agresionet e pėrditshme tė Sėrbisė. UNMIK-ut iu morrė kontrolli nga serbet lokal, por ai sėrish e riktheu autoritetin e tij, nė veriun e Mitrovicės, dhe lojrat e tilla janė kompromituese, jo vetem pėr institucjonet nderkombėtare tė instalara nė Repuplikėn e Kosovės,  por aktet e tilla jo tė vendosura ngjallin dyshime  nė seriozitetin e Institucionave pėrgjegjėse nderkombėtarve dhe institucjonet tona vendore.

         Shteti i Kosovės, tani mė ėshtė i lodhur nga paralelizmat e pushteteve, dhe urgjentisht ka nevojė tė marr kompetencat e veta tė ushtroi autoritetin e plotė qeverisės nė tėrė Shtetin e Kosovės. Natyrishtė, me kshilldhėnjė nga Euleks, nė forcimin e institucioneve dhe ngritje tė kapaciteteve qeverisėse sipas standartėve nderkombėtare. Shefi i misionit tė Kombeve tė Bashkuara, Joakim Ryker duke e dėnuar sulmin mbi Gjykatėn e Qarkut tė UNMIK ut nė Mitrovicė, ka konstatuar se serbet e kanė kaluar vijėn e kuqe tė UNMIK-ut, pas pushtimit tė dhunshėm tė Gjykatės. Gjithashtu, kreu i administratės ndėrkombėtare e ka udhėzuar Policinė e UNMIK-ut qė tė rivendosė rendin dhe ligjin nė veri, pėr tė siguruar kontrollin e sėrishėm tė Kombeve tė Bashkuara mbi gjykatėn, duke shtuar se UNMIK-u do tė mbrojė duke e ushtruar mandatin e tij nė tėrė territorin e Kosovės, pa asnjė pėrjashtim.

          Ēėshtja e gjykatave nė veri tė qytetit dhe hyrja e protestusve serbė brenda tyre, nga Kryetari i Mitrovicės Bajram Rexhepi ėshtė kėrkuar qė tė merren veprime tė shpejta nė marrje tė kontrollit tė gjykatave.  Nėse UNMIK-u nuk ndėrmerr masa pėr largimin e protestuesve nga objektet e gjykatave, ata kėtė do ta konsiderojnė si fitore dhe do tė vazhdojnė tė bėjnė veprime tė tilla, shton kryetari i Mitrovicės. Prandaj,  ky ėshtė test pėr autoritetet nderkombėtare dhe vendore, pėr tė treguar vendosmėri nga UNMIK-u qė ėshtė pėrgjegjės pėr atė pjesė tė qytetit. Mos realizimi i urdherit tė kryeadministratorit Ryker dhe vonesat e veprimeve policore, paraqet dėshtim pėr UNMIK-un nė kėtė pjesė tė Repuplikės sė Kosovės, prandaj domosdo  duhet tė veprohet  me tė gjitha mekanizmat shtetror, tė mos tolerohen veprime tė tilla sulmi kundėr Shtetit mė tė ri nė Botė.

 /Sylė ARIFI, av./



Sylė ARIFI
 postuar erenikut: Tue, March 4, 2008 5:19 pm
botuar: E enjte, 06 mars, 2008 1:50 pm

“KOMBI KOSOVAR” SHPIKJE POLITIKE !

 

 

       Shteti i Kosovės, hapsirė etnike shqiptare, me disa pakica kombėtare serbė, egjiptianė, turq, goranė, romė, dhe ashkalinj me identitete tė ndryshme historike, kulturore, fetare. Gjuha njėsi elementare e identifikimit tė njė populli, nuk pėrmbush kriterėt e identitet tė ashtuqujtur “komb kosovar“. Tendencat mbizotėruese pėr identitet tė kamofluar politik „Kosovar“ tė pėrkujton ato kohrat e errta tė ish regjimit titoist pėr tė ashtuqujturin identitet jugosllav, apo „kombi jugosllav“.

 

          Krijimi i rrethanave tė reja politike nė botė,  dhe nė veqanti pas shkatrrimit tė ish jugosllavis, ka bėrė qė vetėdia shtetformuese e shqiptarėve tė Kosovės tė rrudhėt nė kerkesėn e tyre pėr krijimin e shtetit tė Kosovės, qė pa dyshim synim e kishte bashkim historik e tė natyrshėm tė Shqiptarve, me prespektiva integruese. Identiteti i kamofluar kosovar me tendencė politike ėshtė vetem njė  shpikje  jo pa tendenca dhe qėllime tė caktuara.

 

     Tendenca e ish elitės jugosllave pėr tė krijuar “kombin jugosllav”, qė padyshim ishte e pranushme edhe nga njė pjesė e shqiptarėve tė Kosovės nė ate kohė, sidomos e atyre skenareve qė edhe sot po   imponohen me skemat tė tilla qoroditėse dhe shumė tė dėmshme pėr popullin Shqiptar nė Shtetin e ri tė Kosovės.

 

     Ideja se kinse “identitetit kosovar“, e ka bazėn  nė krijimin e shteti tė Kosovės eshtė poashtu vetem kamofluse me synime tė caktuara politike nė damė tė interesit jetik pėr Kombin Shqiptar. Shqiptarėt shumicė etnike nė Kosovės e kanė njė identitet tė theksuar me tė gjitha specifikat e tyre dalluese, Komb modern me historin, traditėn, kulturen, zakonet, territorin, ekonomin, gjuhėn, mentalitetin, florėn dhe faunėn si pasuri kombėtare.

 

       „Etnonimi kosovar“ jo pa qellim viteve tė fundit u bė pjesė e propagandės sė pėrditshėm, mbrenda dhe jasht Kosovės. Gjithnjė e mė shumė ėshtė bėrė pjesė e fjalorit diplomatik ndėrkombėtar vetem e vetem qė ky emertim tė mishrohet tek populli i Kosovės dhe mė gjerė pėr ta bėrė njė dit realitet politik dhe diplomatik, kėt tendencė qoroditėse. Identiteti i qpikur me motive politike nuk eshtė identitet kombėtar pėr Shqiptarėt.

 

        Tendencat pėr ta krijuar kėtė identitet mashtrues, kanė ardhur vazhdimisht nga pushtuesit sllav. Teza e tyre ishte se kinse populli Shqiptar si tėrsi etnike ka dallime politike identifikuse me ekzistencėn e dy kombėve,  atij “albanaci” nė Shqipėri dhe “shiftari” nė ish-Jugosllavi me theks tė veqant nė Kosovė. Kjo ishte tezė e vjetėr e politikave shoviniste serbo-sllave nga ish jugosllavia dhe e vazhduar deri me sot.

 

         Pra, angazhimet e vazhdushme politiko-ushtarake pėr lirinė e Kosovės dhe bashkimin e saj me Shqipėrinė qė nga viti 1913 e deri mė sot ėshtė argumenti mė i mirė se „identiteti kosovar“ si identitet i kombit Shqiptar nuk ekziston. Nuk mund tė krijohen kombe artificiale me vendime administrative tė kujdoqoft, qofshin edhe tė atyre qė na shtiren si miqtė tanė. Kombėt janė krijuar nėpėr procese tė gjatė historik, nė gjithė globin toksor, siq mbahet mend nga historia e njerzimit.

 

          Pėrpjekja pėr krijimin e njė „identiteti kosovar“ domosdo do tė shkaktonte konfuzione tė mėdha nė hapėsirėn etnike shqiptare. Gjithashtu, tentimet pėr krijimin e njė kombi tė ri, janė nė kundėrshtim me proceset e pėrgjithshme gjeo-politike, ekonomike dhe kulturore nė planin evropian. Sado qė kjo ide sot mund t’u flejė nė hatėr disa ndėrkombėtarve, nė Kosovė pėr shkaqe politike, kjo tendencė do tė ishte nė kundėrshtim edhe me vetė proceset e globalizimit dhe tė integrimeve kombėtare dhe nderkombėtare. Sot kur po jetojmė me frymzimet dhe pėrpjekjet gjeostrategjike pėr shkrirjėn apo zhdukjėn e kufijve mes Shtetesh dhe popujsh, lindin edhe tendenca tė tilla pėr ta demtuar substancėn kombėtare tė Shqiptarve. Eshtė shumė veshtir tė kuptohet nisma pseudo politike e disa qarqeve vendore dhe nderkombėtare nė tendencen pėr ti krijuar dy kombe nga kombi Shqiptar. Pra, ky fragmentarizim kombit ekzistuese Shqiptar, ėshtė mė shumė se absurd,  akt konzervativ, dhe reaksionar, kundėr popullit Shqiptar.

 

       Sot projekti mė i avancuar nė rajon konsiderohet synimi i krijimit tė identitetit evropian, qė ėshtė projekt sfidues pėr tė ardhmen e kontinentit. Pra sot jemi dėshmitarė tė pėrpjekjeve dhe angazhimeve intenzive pėr definimin e identitetit evropian, nė shumėsin e identiteteve nacionale  nė njė Evrop tė bashkuar. Prandaj, gjykohet se ėshtė mė shumė se sfiduese para historis, qė nga populli  Shqiptar tė krijohen dy identitete kombėtare.

  

        Sigurisht, se ka skenare jo vetėm ndėrkombėtare dhe vendore nga disa psudo-intelektual dhe politik, me mungesė tė vetdijės kombėtare, pėrpiqen tė na imponoin krijimin artificial tė „identitet politik“. Ky ėshtė projekt i hershėm, i hartuar nė laborėt eksperimentuse tė pushtuesve ndėrshekujsh, duke synuar pėrjashtimin e intergrimit kombėtar.

 

          Aktualisht prioritet ėshtė bėrja e Kosovės shtet mė vete, duke e synuar sovranitetin e tė Shtetror drejtė intergrimeve rajonale. Nė Shtetin e Kosovės nuk ka vend pėr dy kombe e aq mė pak pėr sundimin e pakicave ndaj shumnicės Shqiptare. Identiteti kosovar si kuptim lokal ekziston vetėm nė kuadėr tė hapėsirės etnike shqiptare, si identitet krahinor, me specifika dalluse nė fushat kulturore, gjusore-dialekte nga lokaliteti si kuptim gjeografik. Zatėn, qfardo tentimi i dikujtė  qė identitetet krahinore ti shendrroi nė identitete nacionale dalluse siq po pretendohet, atėherė Kombi Shqiptar do tė shpėrputhej nė copzime identitetesh artificjale pėr qellime zhdukej, siq ka ndodhur me disa popuj nė botė. Asnjėherė Populli Shqiptar nė Kosovė, nuk ka luftuar pėr t'u formuar si „komb Kosovar“. Nuk mund tė formohet njė „Komb Kosovar“, dhe nė tė njėjtėn kohė ta ruaj identitetin historik kombėtar.

 

          Nėse, ndėrkombėtaret kanė vėnė kusht pėr Pavarėsin e Kosovės krijimin e simboleve shtetėrore tė ndryshme nga ao kombėtare tė Shqiptarve, nuk do tė thot se kan synuar tė e ndryshojė identitetit Kombėtar tė shqiptarėve nė Shtetin e Kosovės. Identitetina ncional Shqiptar ka historin e vetė tė lindjės, zhvillimit duke u  mbrujtur historikisht. Repuplika e Kosovės ėshtė shtet i Kombit Shqiptar dhe pakicave kombtare.

 Sylė ARIFI, av.Bazel


poatuar erenikut: Thu, February 28, 2008 5:35 pm
botuar: E dielė, 02 mars, 2008 3:05 am

PAMVARSIA E KOSOVĖS REALITET NDERKOMBĖTAR !


Sylė ARIFI

 

           Muaj shkurtit 2008, mbetet historik pėr Popullin e Kosovės, Kombin Shqiptar, dhe Rajonin. Ishte, shqetsuse pėr popullin e Kosovės, tėrheqjea e personelit tė misionit  BE-sė, EULEX nga veriu i Mitrovicės. Largimi i personelit tė EULEX- it nga veriu ka ndikuar nė rritjėn dhe tensionimit tė situatės duke krijuar gjendje pasigurie tek banorėt vendor qė jetojnė nė veri tė Repuplikės.

          Gjithashtu, kjo tėrhjekje e shpejt e misjonit tė BE-s, i ka stimuluar forcat radikale serbe jo vetėm nė Shtetin e Kosovės por dhe jasht sajė nė Serbi, duke i shtuin pėrpjekjet e tyre pėr ta kundeshtuar shpalljen e pamvarsis deri nė ate mas tė cenimit tė pikave kufitare, me kallje tė disa pikave hyrse dhe plagosjen e disa policve tė SHPK-s.

          Reagimet e Institucjoneve tė Repuplikės sė Kosovės dhe mekanizmave tė siguris isht pak ca te vonuar nė raport me situatėn e siguris dhe synimeve serbe. Komandanti i Zonės IV Mbrojtėse, gjen. Zymer Halimi, ishte mė i zeshmi duke than se duhet bėrė thirrje zyrtarėve tė EULEX- it qė sa mė parė tė kthehen nė selinė e tyre nė veri tė qytetit, sepse gjdo vonesė mund tė prodhoi pasoja tė paparashikushme.

          Vazhdimi i demostrimeve, demolimeve, sulmeve nė pika kufitare deri nė sulme fizike me mjete tė ndryshme ndaj policis vendore dhe nderkombėtare, ka ngritur lujatje tek faktri nderkombėtare pėr qfardo pretendimi tė shtetit serb pėr ta ndarė Kosovėn. Institucjonet pėrgjegjėse tė Shtetit, se bashku me institucjonet e Qytetit tė Mitrovicės, nė bashkveprim me drejtuesit e UNMIK ut nė Mitrovicė, duhet ta marrin pėrgjegjėsin e plotė tė siguris nė vend. Ishte inkurajuse veprimi i menjihershme i mekanizmave pėrgjegjės nė largimin e kontejnerėve tė vendosur nga serbėt ndėrmjet kufijve administrativ tė Mitrovicės, Zubin Potokut dhe Zveēanit.

          Java e dyt pas shpalljes sė pavarėsisė, UNMIK-u vazhdon tė veproi sipas Rezolutėn 1244, edhe ende nuk ka filluar tė transferojė kompetencat te autoritetet vendore pėrkatesishtė Institucjonet Shtetrore tė Kosovės,  dhe as te misioni i ardhshėm i BE-sė, i cili tani mė eshtė nė gjithė hapsirėn e Repuplikės sė Kosovės. Misioni i BE-s, i koduar me emrin EULEX, do tė ketė mbi 2300 pjesėtarė, tė cilėt do tė mbikėqyrin fushėn e drejtėsisė dhe policisė. Mirpo, kompetencat pėr kėto fusha i mban UNMIK-u,  sigurisht edhe pėr njė kohė.

 

       Serbėt tashmė kanė kundėrshtuar misionin e BE-sė, duke e quajtur atė si ilegal. Sidoqoftė, emisaret e BE-s,  janė tė vendosur qė kėtė mision ta funksionalizojnė nė tėrė hapsirėn e teritorit tė Repuplikės sė Kosovės.

          Misioni ka pėr qėllim qė tė monitorojė, tė mbikėqyrė dhe tė kėshillojė nė tė gjitha fushat qė ndėrlidhen me sundimin e ligjit. Zyrtarė tė ekipit pėr planifikim thonė se njė staf mė me pėrvojė prej 10 personash do tė arrijė nė Kosovė brenda disa javėsh, pėrderisa pjesa mė e madhe e policėve, gjykatėsve dhe prokurorėve do tė jenė kėtu pas 3 ose 4 muajsh, atėherė edhe kur pėrfundon periudha tranzitore, prej 120 ditėsh e administruar nga UNMIKU nė bazė tė rezulutės 1244 tė KS-OKB-s.

 

          Tėrhjekjet e ambasadorve tė Serbis nga vendet qė jan duke e njohur Shtetin e Kosovės, paraqesin njė presion diplomatik para botės. Ndersa kerkesa e Serbis drejtuar Shteteve qė tani mė e kan konfirmuar njohjen e pamvarsis sė Kosovės, pėr anulim tė ketyre vendimeve jan vetem njė mashtrim sa pėr konsum tė mbrendeshėm serb.

 

          Pėr shumicėn e Shteteve, akti juridiko-politik i pamvarsimit tė Kosovės paraqet  rast suigeneris e jos siq mundohet ta quan serbia dhe disa mbėshtetse tė sajė rast unikat. Pra, Shteti mė i ri nė Botė eshtė duke u njohur me hapa shumė tė shpejt nga e gjithė bota demokratike, pėr qka pamvarsija e Kosovės tani mė eshtė bėrė realitet nderkombėtar.

 

          Grupi drejtues ndėrkombėtar pėr Kosovėn, i pėrbėrė nga 15 shtete, nė takimin e parė tė mbajtur nė Vjen, caktoi pėraqesuesin nderkombėtar civil pėr Shtetin e Kosovės, dhe konstatoi se nuk do tė ketė ndarje tė territorit tė Kosovės, nuk do tė tolerohet dhuna, dhe as krijimi i institucioneve paralele tė sigurisė, nga kushdoqoft. Sylė ARIFI/


postuar erenikut:Thu, February 21, 2008 4:11 pm
botuar: E premte, 22 shkurt 2008 12:45 pm

Shteti i Kosovės, rezulltat i luftės qlirimtare!


Sylė ARIFI

17 shkurti i 20008-ës, ėshtė ditė historike pėr popullin e Kosovės. Kosova u bė shtet i pavarur, duke i dhėnė fund sundimeve shekullor nga pushtues tė ndryshėm dhe nė veqanti nga kolonializmi i Serbisė. Institucjonėt e Shtetit tė Kosovės, dėrguan kėrkes pėr njohje tė pavarėsisė nga shtete tė tjera tė botės dhe njėkosisht, krijimin e maradhėnjeve diplomatike nė nivel ambasadashė.

Ishin pėrpjekjet historike me shumė sakrifica dhe gjaku i shumė deshmorve qė u flijuan historikisht, janė temeli i Shtetsis sė Kosovės, dhe po atyre ju takon nderi dhe merita historike pėr shpalljėn e Pamvarsis. Tė kota janė klithjetė pėr tė ia atribuar meritat pėr shtetbėrjen e Kosovės qfardo levizje pacifiste dhe nihiliste, sepse nė histori gjdo veprim ka lanur gjurmėt e veta, qė eshtė veshtir tė ndryshohen apo falsifikohėn pamvarsisht interesave klientiste.

Ngjarja mė e merituar kombėtare, e dekadės sė fundit u finalizua. Deklarata e Pavarėsisė sė Kosovės u shpall nga Kuvendi, u firmos nga 109-tė deputetėt e pranishėm. Kjo dit historike u festua me dinjitet dhe krenari me vetėpėrmbajtje nga shqiptarėt etnikė nė gjithė hapsirėn etnike kombėtare, dhe nga bashkėkombėsit tanė nė diasporė.

Pas, shpalljės dhe fillimit tė njohjės sė Shtetit tė Kosovės, vlersime, qendrime nga disa diplomat, shtetar tė ndryshėm pėr ketė akt juridiko-politik tė parlamentit tė Kosovės, aq tė pritshėm:

 

- Britania e konsideron pavarėsinė si njė zhvillim tė rėndėsishėm!
Ėshtė e qartė se ėshtė njė zhvillim i rėndėsishėm qė krijon njė kontekst tė ri pėr statusin e Kosovės, tha zėdhėnėsja i ministrisė sė jashtme.

 
- Bernard Kouchner gjatė njė vizite nė Jerusalem ka thėnė se shpallja e pavarėsisė sė Kosovės ėshtė njė shans i mirė pėr Kosovėn, duke uruar fat tė mbarė  pėr popullin e Kosovės.

 
- George Bush, tha se SHBA-ja do tė punojė sė bashku me aleatėt pėr tė parandaluar pėrplasje tė dhunshme nė Kosovė pas shpalljes sė pavarėsisė. Shtetet e Bashkuara kanė shėnuar deklaratėn e pavarėsisė.

- Ministri i jashtėm gjerman Steinmeier i bėri thirrje tė gjitha palėve pėr qetėsi dhe moderim, pas deklaratės sė pavarėsisė.

 

Grupi i atyre qė e kontestoin dhe e kundershtoin shpalljėn dhe njohjen e Shtetit tė Kosovės:

-Rusia vazhdon me politikėn e vjetėr, duke e mbėshtet aleatin e saj tė ngushtė serbin, duke kerkuar dy here seanca tė jshtzakonėshme pėr ta penguar shpalljen dhe mė pas pėr ta anuluar shpalljen e Pamvarsis sė Kosovės.
- Sllovakia, njė vend anėtar i BE-sė, tha se nuk do ta njohė pavarėsinė e Kosovės pėr momentin, bėri tė ditur ministria e jashtme sllovake.

 
- Presidenti ēek, Vaslav Klaus, tha se deklarata e pavarėsisė sė Kosovės mund tė ketė pasoja tė paprecedent pėr Evropėn pasi mund tė shkaktojė njė situatė ku pjesė tė tjera tė vendeve evropiane tė kėrkojnė shkėputjen.

 
- Klaus tha se ai konsideron vendimin pėr shkėputjen e njėanshme tė Kosovės nga Serbia si njė vendim me tė vėrtetė unik nė Evropė.

 

Sekretari i pėrgjithshėm i Kombeve tė Bashkuara, Ban Ki-Moon, ka deklaruar se Rezoluta 1244 e Kėshillit tė Sigurimit tė KB-sė ėshtė edhe mė tutje kornizė juridike pėr Kosovėn. Ban Ki-Moon, pas konsultimeve tė zhvilluara pėr Kosovėn nė Kėshillin e Sigurimit, nė njė konferencė pėr media u ka shpjeguar gazetarėve pėr zhvillimin e situatės. "UNMIK-u do tė vazhdojė tė konsiderojė Rezolutėn 1244 si kornizė juridike pėr veprimin e tij dhe nė dritėn e zhvillimeve tė reja  nė Kosovė, duke ju referuar pėriudhės 120 ditėshe si kalimtare drejtė bartjės sė kompetencave nga tė trija pushtet tek institucjonėt e Shtetit tė Kosovės.

 

Misioni i ardhshėm i BE-sė nė Kosovė EULEX, vjen pėr ta  mbikqyruar zbatimin e Planit tė Ahtisaarit. Mandati i PCN-sė nuk thuhet se ėshtė dy vite, por thuhet se Grupi Ndėrkombėtar Drejtues do tė kryejė rishikimin e parė tė mandatit tė PCN-sė, bazuar nė gjendjen e implementimit tė kėsaj marrėveshjeje, jo mė vonė se dy vite pas hyrjes sė saj nė fuqi dhe se mandati i tij do tė vazhdohet pėrderisa Grupi Drejtues Ndėrkombėtar tė vlerėsojė se Kosova ka pėrmbushur kushtet e parapara me kėtė marrėveshje. Misionet ndėrkombėtare do tė duhej tė qėndronin nė Kosovė nė cilėsinė e misioneve kėshillėdhėnėse dhe monitoruese.

 

Me pavarėsinė e Kosovės, po rregullohet njė padrejtėsi qė i ėshtė bėrė popullit Shqiptar nga qendrat vendosėse nderkombėtare qė nga dekada e fundit. Keshtu pra po i pėrmirsohet klima  politike, diplomatike dhe e siguris rajonale. Shpresoim se nuk do tė ketė mė tutje dhunė mes popujve nė keto hapsira ballkanike dhe europjane, mbase nuk do tė ketė mė luftėra.

Nuk do tė ketė mė  lėvizje agresive tė Serbisė kundėr popujve tjerė, sepse do tė kemi ndėrrim pozicjoneve nga tė gjitha fushatė, duke u konsideruar si popuj tė barabart para normave demokratike nderkombėtare. Pra, Shteti i Kosovės dhe ai i Serbis, tani e tutje kan mundesin tė jenė fqi tė mir, apo tė vazhdoin me gjendje lufte tė pashpallur, ku pėrgjegjėsia do tė bije mbi pushtetin serb.

 

Sylė ARIFI, av.Bazel


postuar erenikut: Fri, February 15, 2008 6:57 pm
botuar: E shtunė 16 shkurt, 2008 2:45 am

Siguria pas statusit tė Kosovės !


Sylė ARIFI

         Pas, shpalljes sė pavarėsis nga parlamenti i Kosovės, dhe kėrkesės pėr njohje ndėrkombėtare, institucionet tona dhe ato ndėrkombėtare mund tė ballafqohen me situata jostabile, sidomos nė vendbanime me shumicė sebe.  Prandaj, mekanizmat e siguris vendore dhe nderkombėtare, duhet tė jan tė vendosura nė ruajtje tė rendit dhe qetėsis qytatare nė tėrė Kosovėn. Institucjonet ligjore, kan pėr detyrė ta siguroin intergritetin jo vetem politik por dhe teritorial tė gjithė hapsirės mbrenda Kosovės. Siguria e Kosovės nė segmentin ushtarako-policor i takon instancave tė siguris Evrpjane qė sė shpejti do tė instalohen nė Kosovė,   KFOR-it, SHPK-s dhe TMK-s.

           Plani operativ i siguris nenkupton njė mori masash nė shumė fusha, siq eshtė ajo e siguris sė jashtme dhe asajė tė mbėrndshme. Sigurimi fizik nenkupton ruajtjen e objekteve vitale dhe strategjike pėr jetėn normale tė qytetarėve nė Kosovės. Rujtja e kufijve tė vendit, nenkupton sigurimin dhe kontrollin e jashtem tė teritorit tė Kosovės sidomos nė vijen kufitare me shtetin e serbis.

          Mekanizmat nderkombėtare dhe vendor, kan obligim tė hartoin projekte operacionale nė raste tė snksionave ekonomike e tė tjera tė paralajmruara nga pushteti serb pas shpalljės sė pamvarsis sė Kosovės. Poashtu, mekanizmat e siguris nė bashkveprim sipas  planeve operative duhet tė kan fleksibilitet tė kundėrvėnjeve ndaj gjdo ngjarje tė paparashikushme qė e rrezikoin gjendjen e siguris sė pėrgjithshme duke marr parasyesh edhe aktet terroriste tė drejtuara dhe organizuara nga shebimet e fsheta serbe, nė teritorin e Kosovės.

          Siguria e gjdo vendi nuk i takon vetem shėrbimeve te specializuara per kėt fushė por se pjesė shum e randėsishme pėr suksese tė njė rendi dhe qetsie qytatare duhet tė janė i gjithė populli nė bashkpunim me institucjonet vendore dhe nderkombėtare.

                Nga praktikat e shum shteteve, dihet se mekanizmat e siguris janė tė drejtuara me njerz profesionist tė lamive pėrkatse, tė specializuara nė veprime preventive si parandalim pėr qfardo lloi skenare tė ndryshme. Besoi se situatave pas statusit i jan pergaditur mir institucjonet tona dhe ato nderkombėtare, nė ate menyrė qė mos tė gjendemi pas situatave tė kryera dhe me pasoja pėr aspektet politike, institucionale, ekonomike dhe atyre tė siguris. Shtetit tė arshėm tė Kosovės, natyrshem dhe domosdo i nevoitet ndertimi i forcave-mekanizmave mbrojtėse dhe tė siguris, pėr funksionim normal tė shtetit juridik-ligjor.

          Shteti i Kosova, duhet ta ketė ministrin e mbrojtjės, dhe ta avancoi TMK nė ushtrin e rregullt me tė gjith infrastrukturen e nevoishme ushtarake pėr njė vend demokratik. Besoim, se janė bėrė pėrgatitjet e nevojshme, dhe nė bashkveprim me strukturat ndėrkombėtare, pėr tė funksoinuar tė gjitha mekanizmat shtetror nė pėrputhje me standardet mė tė larta ndėrkombėtare. Zaten, Kosovės i nevojitet njė forcė moderne ushtarake nė pėrputhje tė plotė me kriterėt dhe parametrat e NATO-s.

          Nė kudėr tė veprimeve preventive pėr siguri dhe rend nė Kosovė  pas statusit, janė edhe vendimet pėr dėrgimin e misonit tė ri nė Kosovė, i cili pritet tė arrijė tė shtunėn nė mėngjes. 1800 pjesėtarė tė misionit tė BE, nė mėngjesin e 16 shkurtit.  Nga Plani operacional, parashifet se do tė vijnė polic, prokurorė dhe gjykatės, pėr ta menagjuar sigurin e pėrgjithshme nė Kosov se bashku me institucjonet e siguris vendore.

          SHPK-ja, duhet tė shendrrohet nė Policin e Kosovės, menjihere pas shpalljės sė pamvarsis sė Kosvės. SHPK  ka njerėz shumė mirė tė aftesuar si nga jeta civile dhe ushtarke, qė nga e kaluara dhe deri me formimin e UĒK dhe tani TMK-s, tė cilėt  jan deshmuar nė kryerjen e detyrave nga fusha policore dhe ushtarake sipas kriterve nderkombėtar.
          Pas, zgjedhjės sė statusit definitiv tė Kosovės, policija e Kosovės, natyrshėm duhet tė jetė plotėsisht e depolitizuar,  e cila do ti pėrgjigjet vetėm institucioneve tė Kosovės, nė shėrbim tė popullit nė Shtetin e Kosovės.  Bashkpunimi i tė gjitha forcave politike qoft pozit dhe opozit, se bashku me tė gjitha levizjet, shoqatat e dalura nga lufta qlirimtare, shoqeria civile dhe mekanizmat e siguris tė jan tė bashkrenduara se bashku me popullin e Kosovės per tė ia dal kėti momenti historik me dinitet nė bėrjen e Shtetit tė Kosovės. Akti i madhėshtis i ka hije njė populli qė me shum pėrpjekje dhe sakrifica sublime historikisht ka synuar natyrshėm tė jetė i barabart me kombėt tjera nė keto hapsira Europjane.

          Megjithate, ky ėshtė fryti i shumė sakrificave nga shumė breza. Edhe pse shumė e vonuar, dhe jo aq e kenaqshėm nė ketė fazė tė finalizimit tė statusit politik me pamvarsin e Kosovės nėn mbikqyrje nderkombėtare, pėr popullin e Kosovės paraqet njė akt historik. Pėr popullin e Shqiptar, Shteti i Kosovės me mbikqyrje nga BE-ja nė njė kohė ende tė pa definuar, nuk don tė thot edhe fund i pėrpjekjeve tona pėr ta vazhduar synimin ton drejtė pamvarsis sė plotė tė Kosovės nė intergrime kombėtare dhe nderkombėtare. /Sylė ARIFI/


postuar erenikut: Wed, February 13, 2008 5:06 pm
botuar: E enjte, 14 shkurt 2008 11:00 am
Deklarta e pamvarsis, Kushtetuta, dhe Simbolet tė miratohen nė seancė solemne parlamentare!


Sylė ARIFI
          Shpallja e pavarėsisė sė Kosovės eshtė proces i bashkėrendimit tė veprimeve mes institucjoneve vendore dhe qendrimeve nderkombėtare. Si po duket ana teknike e miratimit tė gjitha akteve administrative ju takon vendorve , ndersa marrja e veprimeve qė i takon fushės juridiko-politike i takon faktorit nderkombėtar-BE-s. Kushtetuta, simbolet dhe disa ligje qė i perkasin pakicave dhe nė veqanti asajė serbe duhet tė miratohen mbrenda kohės nga momenti i shpalljės sė deklaratės pėr pamvarsin e Kosovės dhe ditės sė hyrjės nė fuqi rrespektivisht pranimit nderkombėtar tė Kosovės si subjekt nderkombėtar.

          Institucjonet vendore thonin se miratimi i simboleve dhe kushtetutės eshtė i gatėshem nė qdo momentin, pa e specifikuar kohėn para apo pas deklarimit tė pamvarsis. Ndersa qendrimi nderkombėtar ėshtė i qart, duke konstatuar miratimin e ketyre akteve nė periudh kalimitare deri te njohja nderkombėtare e shpalljės sė pamvarsis, rrespektivisht fuqizimi tė pamvarsis.

          Miratimit tė Kushtetutės si akti mė i lart juridik i njė vendi i paraprin proqesi i debateve gjithqytatar i organizuar nga komisjoni pėr hartimin e Kushtetutės. Bėrja e Kushtetutės duhet tė jetė transparente  para popullit tė Kosovės, bile nė shumė vende demokratike kushtetuta miratohet me referendum, si akti mė i lartė demokratik

          Kushtetuta e njė vendi eshtė bazament juridik mbi themelimin e Shtetit juridik, dhe konsiderohet ligji mė i lart qė e rregullon jetėn juridiko-politike nė Shtetit ligjor. Mexhithate hartimi i Kushtetutės sė Kosovės, eshtė njė rast i veqant sepse materja e sajė eshtė e percaktuar kryesishtė nė projektin e Ahtisarit, konform specifikave qė i ka Kosova, nga pėrbamja e pakicave kombėtare nė Kosovė.

          Preambula e Kushtetutės, sigurisht duhet tė i referohet historikut tė popullit tė Kosovės dhe pėrpjekjeve me plotė sakrifica deri nė luftėn e armatosur nga UQK-ja, pėr tu pamvarsuar. Njeri nga harrtuesit e kushtetutės z. Haredin Kuqi e bėrė tė qart se nuk jemi tė pavaru nė pėrpilimin e Kushtetutės, meq plani i Ahtisarit ka ndikime tė dukshme.

          Me vetė faktin se Shteti i Kosovės do tė jetė me mbikqyrje nderkombėtare edhe pėr njė kohė ende tė pa definuar, duhet ta kuptoim se pamvarsija eshtė e brishtė!

          Ky ėshtė kompromisi politik, qė doli nga negociatat e bėra mes palės serbe dhe ekipit negociator tė Kosovės nė ato bisedat e „famshme“.

          Ministrat e Bashkimit Evropian, mė 18 shkurt caktojnė datėn e dėrgimit tė misionit nė Kosovė, si dhe miratojnė platformėn e pėrbashkėt pėr njohjen e pavarėsisė sė Kosovės. Ndėrkaq shtetin e ri nė Evropė, pra Shtetin e Kosovės si subjekt nderkombėtar, mund ta njohin njėzerit ose veq e veq Shtetet antare tė BE-sė.

          Pėrgaditjet pėr tė shpallur pavarėsia e Kosovės jan nė finalizim, dhe konfirmohet drita e gjelbėrt pėr njė veprim tė till institucional nga qendrat vendosėse.  Qdo shteti i ri nė botė, duhet tė kan njė himn,flamur, dhe Kushtetutė qė i paraprin aktit tė njohjės ndėrkombėtare. E gjitha kjo ecuri e parapergaditjeve pėr aktin e shpalljės sė pamvarsis sė Kosovės eshtė nė fazat e fundit tė veprimeve teknike deri nė aktin solem tė kėsaj dite si ditė feste pėr popullin e kosovės.

          Jan duke vazhduar pėrpjekjet e fundit tė serbis dhe politikės sė sajė ekspanzioniste pėr ta penguar ndodhjėn e aktit juridiko-politik pėr bėrjėn e Kosovės Shtet. Demostratat e bėra dit mė parė nga studentet e univerzitetit serb kunder qeveris dhe kryeministrit tė sajė, duke e qujtur vazhdues tė politikės sė vjetėr tė ish diktatorit Milosheviq, ju kerkua dorheqja, duke shtuar se serbia tė mos jetė peng i statusit tė Kosovės, por tė orjentohet nė  bashkėsin  Europjane.

          Qeveria sebe kerkon nga KS tė OKB mbajtje tė mbledhjės urgjente-speciale pėr Kosovėn nė prag tė shpalljės sė pamvarėsis, dhe ket veprim e bėn vetem e vetem pėr ta komplikuar me tendencė pengimi apo zgjatje tė vetė aktit institucional tė parlamentit tė Kosovės, tė paralajmruar pėr 17.shkurt. bėrjen e Kosovės Shtet.

          Sidoqoft, akti i shpalljės sė pamvarsis sė Kosovės, dhe Kushtetuta e simbolet tė miratohen nė njė seancė plenare solemne nga parlamnti i Kosovės, nė gjdo moment, pamvarsisht veprimeve dhe skenareve serbe./Sylė Arifi av Basel/
postuar:Sun, February 3, 2008 7:02 pm
botuar: E hėnė shkurt 04, 2008 1:57 am

FUND I PRITJEVE,TĖ SHPALLĖT KOSOVA SHTET SOVRAN !


Sylė ARIFI

 Akti juridiko-politik mbi shpalljėn e Pavarėsisė sė Kosovės, eshtė njė nga momentet historike pėr popullin e Kosovės. Pas, shpalljės sė Kosovės Shtet sovran dhe mė pas akti i njohjės ndėrkombėtare ėshtė njė fund i proqesit politik nderkombėtar

Pritja, maratonike e kėtij akti aq tė rėndesishem dhe historik pėr popullin Shqiptar, paraqetė njė pėrpjekje sublime pėr barazi me popujt  tjerė nė rendin e ri botror.

Miratimi dhe pranimi i Shtetit tė Kosovės, paraqetė njė histori nė vete, sepse ka dallime tė dukshme nė mes popujve dhe shteteve qė shfaqen me preceptime tė ndryshme politike dhe diplomatike, karrshi keti proqesi politik.

Disa nga grupet e Shteteve qė jan pėrkrah synimeve serbe, sigurisht kan shqetesime me rastin e Shpalljės dhe pranimit ndėrkombėtar  tė Pavarėsisė sė Kosovės sipas Planit Ahtisari.

Eshtė fakt, se nė mesin e popullit tė Kosovės, disa subjekte, organizata politike dhe qytatare kan qendrime tė ndryshme mendimesh lidhur me shpalljen e pamvarėsis sė Kosovės nė rrespektim tė projektit Ahtisari, duke vlersuar se Popullit tė Kosovės duhet ti lejohet mbajtja e referendumit pėr ta percaktuar fatin e tijė politik pėr vetvendosje.
Sa mė afėr tė jetė dita e shpalljės sė pamvarsis nga kuvendi i Kosovės, qfaqen dilema lidhur me kercenimet serbe dhe ruse sidomos pėr izolim ekonomik tė Kosovės dhe qfardo konflikti i armatosur nga forcat serbe per ta penguar Shtetbėrjen e Kosovės. Nga shqetesimet e tilla populli i Kosovės ka filluar ta parandjenė duke e paragjykuar kohen e fillimit tė qfardo luftė tė armatosur. Jan, shpeshtuar angazhimet nė mombilizim tė popullit nė Kosovė, nė sigurimen e shumė artikujve ushqimor dhe mjeteve tjera pėr situata krize.

Gjithsesi, kan filluar pėrgaditjet gjithė popullore pėr ketė akt solemė tė shpalljes sė Pavarėsisė, si festė historike, aq shumė tė pritur. Tė gjitha institucjonet e Kosovės, subjektet politike parlamentare dhe jo parlamentare jan si kurnjihere mė parė qė ketė akt historik ta presin tė bashkuar pa dallime politike, duke e qmuar momentin sublim tė vlerave dhe pėrpjekjeve titanike nga tė gjitha shtresat nė tė gjitha periudhat historike tė Popullit Shqiptar.

Akti i Shpalljes sė Pavarėsis pritet tė pėrballet edhe me veshtėrsi nga mė tė ndryshmet, prandaj institucjonet tona dhe administrata nderkombėtare e instaluar nė Kosovė, duhet tė jenė tė gatshme tė pėrballen me qfardo situata per ta realizuar detyrėn e tyre nė sherbim tė proqesit juridik, politik dhe tė siguris pėr Shtetin e Kosovės.

Politika ruso-serbe, ėshtė shum dinamike dhe vepruse jo vetem me deklarime puplike por dhe me veprime duke bėrė hapur shantazhe dhe kėrcėnime kundėr aktit tė shpalljes sė njėanshme tė Pavarėsisė nga institucionet e Kosovės. Kercenimet ruso-serbe kan ngjalluar dhe vlersime tė ndryshme per mundesin e largimit tė qytatarve tė kosovės nė botėn e jashtme dhe per ket kan shkruar disa gazeta autoritare si p.sh. nė Zvicėrr, se kinse priten ardhja e refugjatve nga Kosova. Gjithashtu eshtė permendur edhe largimi i familjeve tė diplomatve dhe administratorve nderkombėtar nė Kosovė duke bėrė rezervime nė hotele nė shtetet fqi.

Megjithate, veprimet e tilla jan si parapergaditje psikologjike qė hyn nė zhadrrin e friksimeve dhe panikave. Paniku ėshtė i dėmshem, por kujdesi duhet tė jetė i shtuar nga tė gjitha nivelet shoqerore dhe institucionale nė Kosovė dhe mė gjerė. Nuk ėshtė hera e parė qė ne ballafaqohemi me presione dhe kėrcėnime klasike nga serbia.

Ėshtė inkurajuse qė premtimet e ditve tė fundit tė liderve institucional, pėr ta bėrė tė ditur ditėn e shpalljės sė pamvarsis, pas shpalljės sė kandidatit pėr fitore nė zgjidhjet presidenciale serbe, eshtė mė shumė se e pritur. Gjdo zhagitje e mėtejme e marrjės sė vendimit nga Institucjonet e Kosovės, do tė nenkuptonte edhe njė mundesi mė shumė per ta zgjatur kete agoni  politko-diplomatike, pėr statusin e Kosovės.

Kaluan tė gjitha ato limite kohore tė pėrcaktuara nga bashkėsia nderkombėtar, lidhur me shtyrjet e proqesit vetem e vetem per ta kenaqur oreksin serb. Gjdo pritje e mėtejme e Institucjoneve tė Kosovės pėr tej datės 3 shkurt nenkupton qfardo kalkulime diplomatike pėr ta zvarritur edhe mė tej proqesin e statusit politik tė kosovės. Prandaj, Institucjoneve tona nuk ju mbetet mė tutje qfardo arsye pėr pritje tė vazhdushme, sepse u jep mundesi skenareve tė ndryshme pėr ta prolenguar dhe penguar aktin e Shtetformimit tė Kosovės.

Lideret institucional ėshtė mir qė mė nė fund tė pėrqendrohen nė veprime konkrete se sa nė premtime dhe fushata verbale. Sa mė shpejt dhe menjihere tė kalohet nga premtimet nė veprime konkrete institucionale, sepse eshtė nė pėrgjegjėsin politike, morale dhe nacionale tė vetė liderve institucional dhe autoritetin kushtetues tė Institucjoneve tona, qė Parlamenti i Kosovės ta Shpallė deklaratėn mbi pamvarsin e Kosovės duke kekuar njohje nderkombėtare.  / Sylė Arifi, av. Bazel /


postuar:Wed, January 30, 2008 5:09 pm
botuar: E enjte Janar 31, 2008 9:01 am

PSE,PO ZHAGITET SHPALLJA E PAMVARSIS !


Sylė ARIFI
31 janar, 2008

- Kush i hangėr deklaratat e dy presidenteve, se pamvarsia eshtė qėshtje orėsh ?!!

          Populi i Kosovės ėshtė mesuar tė degjoi fjalė tė medhaja, premtime qė 18 vite,  nga ish klasa institucionale, dhe mjerisht ende po vazhdon politika e vjetėr e fjalėve, dhe premtimeve nga lideret institucional. Pra, qytetarėt e Kosovės jan nė pritje me vite tė tėra pėr Shtetbėrjen e Kosovės. Lideret institucional nuk duhet tė jan apo paraqiten nėn emocione tė qasteve apo nė garim se kush nga i pari do ta thot fjalė tė mirpritura nga i gjithė Populli i Kosovės qė ėshtė nė pritje. Rasti i dy presidentveTopi dhe Sejdiu ishte shum emocional kur konfirmonin se tani mė qeshtja e pamvarsis do tė jetė qeshtje oresh, dhe ja se kaluan dit tė tėra dhe fjala apo premtimi i tyre i takon vetem gafeve tė radhės.

           Pra qudia e madhe ishte athere kur populli i Kosovės pėr heren e parė nga Presidenti i Shqipėris e degjoi njė premtim kaq tė pritur dhe tė gezushėm dhe ishte shum i besuar se ja ma nė fund po ndodhė, duke shpresuar se fjala e presidentit duhet tė jetė vendim e jo tė mbetet premtim nė radhen e shum premtimeve. Si zakonisht, pritje me vite, muaj dhe javė tė fundit populli i Kosovės ėshtė i bombarduar nga mashtrimet e radhės, me shprehjet e tilla qė jan bėrė rutinore nė fjalorin politik tė pėrditėshem nga lideret institucional.

          Sigurisht se lideret institucional jan duke e humbur besimin dita e ditės, meq limitet kohore tė premtimeve ka kaluar.Takimi i tre lideve institucional me dyr tė mbyllura, me formimin e njė komisjoni per hartimin e deklaratės mbi shpalljėn e pamvarsis sė Kosovės, ishte abasurdi i radhės sepse mund ti pysim se athua vall qka ban ata qė disa vite duke filluar se paku nga ai grupi famoz negociator kur edhe ket dokument juridiko-politik me 12 pika nuk e paska tė gatshem. Sigurisht se qeshtja e deklaratės i takon Parlamentit tė Kosovės, se njė veprim tė till parlamentar se paku deri me tani ėshtė pohuar puplikisht se ėshtė i gatshem me tė gjitha veprimet ta bajn punen e tyre si institucjone pėr ta shpallur aktin e pamvarsis sė Kosovės.

          Pse, e gjitha kjo qfaqje teatrale e liderve institucional !  Qfar don tė thot kur Presidenti i Kosovės Fatmir Sejdiu deklaron se tani eshtė ēasti pėr tė marrė vendimin final, pa spjeguar qė dit mė parė vet kishte than tani mė ėshtė qeshtje oresh vendimi i shpalljės sė Shtetit tė Kosovės. Zhagitja qė po i bahet proqesit tė pamvarsimit tė Kosovės, po e avancon shqetsimin rus duke e stimuluar kundershtimin e skenareve nderkombėtare, nė veqanti tė BE lidhur me dergimin e misjonit mbikqyrės nė Kosovė

          Pėr ta ndrshuar qellimin dhe pėrberjen e misjonit dhe prezencen e tyre civile nė mbikqyrjen e pamvarsis sė Kosovės sipas projektit Ahtisari, ruset ngulim kėmb qė patetjeter nevoitet pelqimi i Shqiptarve dhe serbeve duke u shoqeruar me njė rezulut-vendim tė KS tė OKB.

          Refereni tani mė i konsumuar qė 18 vite, se Pavarėsia ėshtė punė e kryer, se kanė mbetur vetėm disa veprime teknike, procedurale dhe administrative nga institucionet e Kosovės, esht tejkaluar dhe nuk pėrkon me pėrgjegjesin institucionale qė e kan lideret e institucjoneve tona. Pra nuk eshtė e mjaftuar pėr ta arsyetuar kete zhagitje tė shpalljės kaq leht, por duhet qė populli tė jetė i njoftuar per shkakun dhe qellimin e kesajė shtyrje tė veprimeve institucionale. Disa here eshtė perseritur se Institucjonet dhe populli i Kosovės eshtė i pergaditur dhe i gatshem pėr shpalljen e Pamvarsis dhe tani po na dalin disa tė ashtqujtura procedura tenike..... Atehere, do tė ishte mir tė spejgoin se qka ban deri me tani Institucjonet tona, apo vetem jan duke vazhduar me skema tė vjetra duke ushtruar terror informativ pėr mashtrimet e radhės!

          Si pasoj e tė gjitha ketyre shtyrjeve pėr statusin e Kosovės, ėshtė njė mundesi mė shumė, pėr skenare tė njohura dhe tė panjohura pėr ta penguar kėte disponim nderkombėtar nė mbėshtetje tė proqesit politik pėr Statusin e Kosovės. Nė vazhden e ketyre skenareve eshtė edhe dorėheqje e Mitja Drobniq drejtor politik nė diplomacin Sllovene, nga funksioni i tij pas daljes nė opinion tė bisedave diplomatike mes Sllovenis dhe SHBA-s, pėr qeshtje tė statusit tė Kosovės. Prandaj, keto skenare duhet tė tregohen botrisht, sepse Serbia dhe Rusija jan duke punuar nė ket drejtim me tė gjitha mjetet e tyre tė mundeshme diplomatike dhe  enigmatike, pėr ta penguar vendimin historit pėr popullin e Kosovės pėr shtetbėrje.

          Diplomacia amerikane shprehet qart se eshtė pėr finalizimin e procesit tė statusit tė Kosovės, prandaj zonja.Rajs u shpreh pėr domosdoshmerin e mbylljes se kėtij procesi, duke e perkrahur pamvarsin e Kosovės nė bazė tė Planit Ahtisari. Atehere kur mungoin veprimet tona institucionale per ti marr vendimet historike pėr popullin e Kosovės, ka nderhyrje diplomatike dhe mė tė gjera pro dhe kunder keti proqesi politik pėr Kosovėn. Nė vazhden e ketyre nderhyrjeve eshtė edhe opinjoni diplomatik nderkombėtar se kinse nga rezultati zgjedhjeve presidenciale nė Serbi do tė kemi vendim nė meshtetje tė shpalljės se pavarėsisė, nėse tė dielen fiton radikali Tomisllav Nikoliq.

          Ka diplomat tė ndryshem nderkombėtar qė mendoi se nga ēfarėdo arsye ēėshtje e statusit tė Kosovės tė shtyhet edhe mė tej? Vendimi pėr shpalljen e pamvarsis disa here na komunikohet nga opinjone diplomatike nė munges tė veprimeve institucionale vendore, duke na sygjeruar afat prej dhjetė ditėsh nga kjo fundjavė.

          Nė rast tė fitorės sė Boris Tadiqit, diplomatėt vlerėsojnė se BE do tė marrė qėndrimin se pavarėsia e Kosovės tė shtyhet pėr disa javė, qė nė atė periudhė tė bėhen pėrpjekje tė arrihet marrėveshja pėr marrėdhėnie tė afėrta midis Serbisė dhe BE-sė, duke shtuar se pavarėsia e Kosovės mund tė shtyhet deri nė gjysmėn e shkurtit, madje, siē sugjerojnė disa anėtarė tė BE-sė, edhe deri nė gjysmėn e marsist, pra keshtu vazhdon loja me popullin e Kosovės.  

          Vlersimet e Kryeministrit Thaqi se shpallja e pamvarsis sė kosovės, nuk mund tė lidhet fare me zgjidhjet presidenciale nė Serbi, sepse ato jan zgjidhje tė njė shteti fqi, se pėr institucjonet tona nuk ka randesi se kush do tė zgjidhet kryetr i serbis. Gjithashtu, nga i gjith ky proqes i zhagitjės vertetohet njė konfuzitet nė mes tė qendrimeve dhe vlersimeve nderkombėtare lidhur me kohen e shpalljės sė mėvetesis sė Kosovės, dhe paralajmrimeve nga institucjonet tona duke e qujatur punė tė kryer ! /Sylė Arifi, av.Bazel/derguar: Wed, January 30, 2008 5:09 pm/


postuar:Fri, January 25, 2008 6:41 pm
botuar: shtunë, Janar 26, 2008 00:01 am

HALLAKAMË  POLITIKO-DIPLOMATIKE !

                                                                          ( Misioni i BE-sė vendoset nė Kosovė, kur ?!!! )


Sylė ARIFI
26 janar, 2008

          Ėshtė mbajtur takimi i Bashkimit Evropian, nga ministra tė jashtėm tė vendeve evropiane dhe anėtare tė Grupit tė Kontaktit, kushtuar qėshtjes sė statusit politik pėr Kosovėn, dhe dergimit tė BE-s nė Kosovė. Takimi eshtė mbajtur me dyer tė mbyllura, nga burime anonime u tha se ėshtė marrė vendimi qė misioni i BE-sė tė vendoset nė Kosovė nė muajin shkurt.

          Poashtu, nė Strasburg, u mbajtė sesioni dimėror i Asamblesė sė Kėshillit tė Evropės, ku temė kryesore ishte rezoluta pėr procesin e zgjidhjes sė statusit tė Kosovės. Gjithashtu, u degjua edhe propozimi qė pavarėsia e Kosovės tė shpallet mė 4 shkurt 08, njė ditė pas pėrfundimit tė raundit tė dytė tė zgjedhjeve presidenciale nė Serbi. U kėrkua qė Evropa tė marrė rolin udhėheqės nė rastin e Kosovės, pas dėshtimit tė negociatave tė udhėhequra nga treshja ndėrkombėtare. Sekretarja amerikane e shtetit, Kondoliza Rajs,  theksoi urgjencėn e zgjidhjes sė statusit tė Kosovės.

          Asambleja Parlamentare e Kėshillit tė Evropės e ka miratuar me 96 vota pro, 48 kundėr dhe 24 abstenime Rezolutėn pėr procesin e zgjidhjes sė statusit tė Kosovės. Me kėtė rezolutė nga Kėshilli i Sigurimit i Kombeve tė Bashkuara kėrkohet qė tė kapėrcehen dallimet dhe qė tė imponohet zgjidhja pėr statusin e Kosovės. Miratimi i kėsaj rezolute u bė me disa ndryshime nga nderhyrjetė e deputetėve serbė, rusė dhe grekė. Megjithatė, nė amandamentet e propozuara nga lordi britanik Rasell Xhonston, thuhet se sa i pėrket Kosovės statusi i saj duhet tė zgjidhet me urgjencė, tė mos vonohet. Sido qė tė jetė raporti i Xhonstonit ka vėnė nė pah dallimet e mėdha ndėrmjet anėtarėve brenda njė grupi parlamentar tė Kėshillit tė Evropės si dhe pėrfaqėsuesve tė njejtit shtet pėr ēėshtjen e Kosovės. Delegatet Shqiptar nga Maqedonia dhe Shqipėria i dhan mbeshtetje Rezolutės pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės.  

          Vazhdoin, diskutime ndėrmjet Brukselit dhe Prishtinės nė kordinimin e datės pėr shpalljen e  pavarėsisė nga ana e Kuvendit tė Kosovės, dhe drejtuesve tė institucioneve tė Kosovės presidentit, kryeministrit dhe kryetarit tė Kuvendit tė Kosovės. Sekratari i pėrgjithshėm i NATO-s, Jap de Hop Shefer, tha se nuk mund ta konfirmojė deklaratėn e kryeministrit Thaēi se institucionet e Kosovės gjatė kėtyre ditėve do tė publikojnė datėn e shpalljes sė pavarėsisė dhe atė nė pajtim me Brukselin dhe Uashingtoni. Qka mund tė nenkuptohet  ky reagim i shefit tė NATO-s, pėr veq se fjalėve tė medhaja dhe premtimeve tė shpeshta nga lideret institucional ju ka dalur “boja”?

          Gjithashtu, Komesioneri pėr zgjerimin Oli Ren, u pėrgjigjur nė pyetjen e gazetarėve sesi e sheh deklaratėn e Kryeministrit Thaē,  qė institucionet e Kosovės do tė miratojnė deklaratėn mbi shpalljen e pavarėsisė sė Kosovės, nė kordinim me Bashkimin Evropian dhe SHBA-tė,  tha se "nuk do tė vente bast nė kėtė apo atė datė". Pra. Vazhdoin oscilimet diplomatike nga institucjonet nderkombėtare nė njeren anė dhe tė liderve institucional tė Kosovės nė anet tjetėr, si me qen „hallakam“ pavendoshsmeri dualiste .

          Sekretarja amerikane e Shtetit Kondoliza Rajs ritheksoi, edhe njė here nė Zvicrės, mbėshtetjen e Shteteve tė Bashkuara pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės bazuar tek Plani Ahtisari, ndersa Zonja Kalmi Rei konfirmon qendrimin e Zvicrrės pėr Kosovėn, duke shtuar se 10 pėrqind e popullsisė sė Kosovės jeton nė atė vend dhe pėr shkak tė pranisė sė trupave zvicerane nė Kosovė, Zvicrra e pėrkrah Planin e Ahtisarit pėr Kosovėn.

          Shpallje e koordinuar e pavarėsisė, dhe shpallje e njėanshme, janė dy nocione qė nuk pėrkoin me njera tjetrėn, mė shum eshtė si njė lloi fushate se sa logjik politiko-juridike e procedurave parlamentare. Nė kurrfar legjislatura parlamentare nga shum sisteme tė avancuara juridike dhe politike nuk njihet shprehja pamvarsi e kordinuar. Por, ka vetem njė rregull tė shkruar nga enciklopedija juridiko-kushtetuse e aplikuar nga shum vende dhe popujė nė raste analoge. Vetėm shpallja e pamvarsis sė njė vendi tė caktuar si rezulltat i vullnetit politik tė ati populli, e bazuar nė tė drejtėn e popujve pėr vetvendosje konform ligjeve nderkombėtare, e ka mbėshtetjen nderkombėtare.

          Qudetrisht, Presidenti dhe Kryeministri i Kosovės, pėrseriten gjdo dit me njė referen, se kanė mbetur edhe pak ditė tė konsultave, procedurave per aktin solem kur Kuvendi i Kosovės do ta shpallė pavarėsinė e vendit. Ndersa, qdo vazhdim i konsulltave pėr tė ashtuqujturen shpallje e kordinuar eshtė vetem humbje kohe sa pėr ta mbajtur nėn premtime popullin e Kosovės, dhe njikosishtė fitim kohe pėr skenare qė e deshiroin zhagitjen e mėtejme apo pengimin e shpalljės sė pamvarsis sė Kosovės. Sidoqoft, institucjonet e reja tė kosovės, eshtė koha qė ta bajnė punen qė ju takon, sipas mandatit politik dhe institucional qė e kan, duke u treguar mė tė vendosur me veprime konkrete nė Shtetbėrjen e Kosovės.

          Kontaktet, politik-diplomatik po e humbin vleren e vetė, duke e lenduar edhe ate pakėz shpresė pėr popullin e Kosovės se parlamenti i kosovės se shpejti do ta shpall pamvarsin, dhe pėr qudin e gjithė kėsaj tollovie politike sot u ndegjuan nga dy presidentet e Shqipėrsisė dhe Kosovės se pamvarsija e Kosovės eshtė tani mė qeshtje oresh, daklarata mė fatlume dhe shpresė dhėnse, duke nenkuptuar se mbrenda 24 orve duhet tė shpallet dita apo deklarata mbi pamvarsin. Po disa orė mė pas nga kontakte diplomatike u fol se data e deklarimit tė pamvarsis se Kosovės nuk mund tė dihet deri pas 3.shkurtit 08.

          Hallakam bablok keshtu po luhet me njė popull, sa ofrohet shpresa aq dhe largohet vendimi pėr pėrfundimin e keti proqesi politik pėr Kosovėn. Kryeministri, para shkuarjės nė Bashkėsin evropjana kishte premtuar se pas keti takimi do ta dim diten e sakt tė shpaljės sė pamvarsis nga parlamenti i kosovės, por ja se edhe kesaj radhe si duket nuk do ti dal zot premtimeve apo fjalės sė veta. Prandaj, populli i kosovės gjithnjė e mė shum po bindet nė pavendosshmerin e liderve institucionale, qė punet e veta duhet ti kryen vetė e jo tė presin, apo besoin deri nė pafundesi nga qarqe diplomatike!

 /Sylė ARIFI, av. Bazel/postuar pėr erenikun: Fri, January 25, 2008 6:41 pm/

postuar:Mon, January 21, 2008 6:46 pm
botuar: E marte, Janar 22, 2008 00:01 am

Pse i gjith ky turr politik, i presidentit Sejdiu?


Sylė ARIFI
22 janar, 2008

-Thanja se ish presidenti ishte burri mė i madh i Kosovės, themeltari i shtetit tonė?

Sa eshtė i bazuar dhe i qendron kohės, ore z.Sejdiu, thanjet e juaja, dhe pa dyshim se juve e din  se Kosova ende eshtė pa status politik tė pėrfunduar me shpres se se shpejti do tė bajm Shtetin realitet, prandaj nuk perkoin gafet e tilla me ate pėrgjegjesin e juajė politike dhe institucionale, qė e keni pranuar ta mbani. Koha e demagoxhive tė tilla, eforive ka kaluar.  Se, popull i Kosovės ka 17 vite se ju ka degjuar juve dhe ish tė ndjerin duke perseritur aforizma tė till pa kurrfar kuptimi qė jan aq krohteske dhe ironike sa qė kan kaluar nė metafora idilike.

- Ish presidenti i zgjedhur kryetar i Kosovės nė katėr palė zgjedhje, ka qenė dhe mbetet Zoti i kėsaj Shtėpie, dhe nė kuptimin politik tė fjalės Ati i Kombit tonė ?

Fatmir sejdiu, duhet ta kupton se zot shtepije nuk mund tė quhet ai njeri qė ka nderruar jetė, pamvarsisht kontributeve apo te kunderten e sajė per ta ndertuar ket Shtepi politike tė quajtur Shteti i Kosovės. Populli  Shqiptar pėr at tė Kombit deri me tani mund ta vlerson vetėm tė madhin Skenderbeu dhe komandantin legjendar Adem Jasharin qė ishte flijuar me mbi 20 antar tė familjės sė tij pėr atdheun. At i atdheut mund tė vlersohej vetem ai qė i ploteson tė gjitha kriteret nga kontributet e tyre kunder armiqve shekullor pėr tė miren e Kombit dhe atdheut, pra duke nenkuptuar edhe flijimin e tyre pėr qeshtje atdhetare. Prandaj, pėr ish presidentin historija e arshme do ta ndriqon punen dhe veprimtarin e tijė nė tė gjitha aspektet, qofshin ato qė pa dyshim se ka edhe pozitive por dhe ate negative, sepse i kontestohet njė pjesė e veprimtaris sė tijė politike dhe institucionale atehere kur e kishte kontestuar dhe penguar UQK dhe luften e sajė qlirimtare,  duke e vlersuar si tė dėmshme.

- Se ish presidenti pati sjellė frymė tė re nė studimet shqiptare, tė dijeve letrare e humaniste shqiptare, nė fillim tė viteve 1970, para gati katėr dekadash. E ēoi kėtė frymė deri nė fund, nė dije, dhe nė kulturė.

 Pra ky ishte kontributi qė mund ti referohemi se ish presidentit nė tė vertet ka qen njeri nga shum intelektualet qė ka lenė gjurm nė profesionin e tijė nė studime nga fusha e letersis, humanizmit, puplicistikės, dhe kulturės kombėtare qė nga vitet e 1970. Se ishte njeri me kultur tė gjerė nė aspektin njerzor, intelektua, humanist, se nė njė periudhė kur ishin lekundur rranjet e sistemit komunist, kishte treguar njė guxim tė qmuar jo vetem intelektual por dhe politik duke qen nė mbrojtje tė vlerave kombėtre tė Shqiptarve nė ish jugosllavi para shkatrrimit tė sajė.

-Se ish presideti Propozoi himnin dhe flamurin e Kosovės?

Pra, z.Sejdiu si jurist sigurisht se e din qka don tė thot tė propozohen simbolet e njė vendi, pra qka duhet paraprakisht tė pėrfillet konform ligjeve dhe kushtetutės sė njė shoqerie demokratike. Mirpo, z.sejdiu nuk don apo qellimisht thot se i ka propozuar simbolet nuk ia qellon sepse ish presidenti fare pa i perfilluar as njė procedur as mbrenda partis sė tij dhe as nė vijė institucionale nuk ka propozuar apo perfilluar ligjshmerin e njė nisme tė till, por se mund tė thuhet se dalja me keto tė ashtuqujtura simbole ka dashtur tė imponohet duke dalur para fakteve tė kryera. Edhe sot nė tubime qė organizohen nga forca pacifiste jan duke u imponuar me prezencen e ketyre simboleve qė as njė institucjon nuk i ka miratuar dhe ky veprim eshtė mė shum pėrgjegjėsi ligjore tani jo vetem pėr z.Sejdiu si president por edhe pėr z.Thaqi si Kryeminister tė lejohet tė vazhdohet skenari i shakave me simbole kombėtare, keshtu siq po veprohet. Lidhur me imponimin e ketyre simboleve private, populli i Kosovės ju ka treguar leksione para disa vitesh nė sheshet e qyteteve pėr festėn e flamurit me 28.nėndor.

- Njeriu i librave u bė udhėheqės popullor jo me retorikė tė zjarrtė patriotike, as nacionalizėm tė vrazhdė.

Qka nenkupton shprehja e juaj z.President, retorik e zjarrt patriotike, e jo nacionalizėm tė vrazhdė, siq ia pershkruani ish presidentit. Pra juve deshironi qė ta barazoni retoriken pacifiste shkuar deri nė nihilizem, me frymen e nacionalizmit pėr veprim aktiv dhe konkret nė tė mirėn e atdheut, duke u sherbyar me tė gjitha mjetet e nevoishme demokratike deri nė luftė tė armatosur, konform akteve dhe konventave nderkombėtare, si mjete tė lejuara pėr qlirim tė popujve nga pushtuesit, siq dhe veproi levizja e jon kombėtar historikisht pėr liri dhe pamvarsi duke synuar tė jetė zoti i vetvetės. Prandaj tentim i supervlersimit tė politikės pacifiste duke e nenvlersuar politiken e mirfill kombėtar qė ishte e guximishme dhe aktive pėr qlirim dhe bashkim kombėtar sigurisht se ende juve dhe rreshtimit tė juaj pacifist ju pengon.

- Kemi ardhur tani aty ku Presidenti Ibrahim Rugova e dinte se do tė vijmė herėt a vonė: tek njohja e drejtpėrdrejtė e pavarėsisė sė Kosovės.

Harroni,  apo nuk doni z.President tė sherbeheni me faktet e ndodhura atehere kur ish presidenti thoshte se nuk ka nevoi qė Parlementi i kosovės ta shpall pamvarsin e Kosvės, pra juve elita politike e kishte kundershtuar kete akt juridiko-politik mbi shpalljen e pamvarsis nga dy legjislatura parlamentare duke kerkuar njohje formale, dhe tani ju bishnoni ketyre veprimeve tė bėra qė na vonuan per shumė vite me mos shpalljen dhe mos bėrjėn e Shtetit tė Kosovės. E di se eshtė pak ca e veshtir ti pranoni ato veprime politike dhe institucionale tė ish presidentit dhe juve sot si president, qė e demtuat duke e zhagitur proqesin pėr shpallje tė pamvarsis sė Kosovės. Por mos harroni se pėr keto gabime juve mė nė fund elektorati i Kosovės ju ndershkroi duke ju qitur forca e dyt e votuar.

Dihen raportet nė mes tė ish presidentit dheThaēit botrisht, dhe as qė mund tė fshihen apo harrohen meq kan lanur pasoja jo fort tė kandėshme pėr tė gjithė popullin e Kosovės. Prandaj, historija eshtė e pamshirshme pėr ti gjykuar apo vlersuar veprimet e tė gjithė njerzėve, intelektualve, politikanve dhe liderve institucional, nė kohė dhe hapsir. / Sylė ARIFI, av. Bazel /


postuar:Fri, January 18, 2008 3:53 pm
botuar:E dielė, 20 janar, 2008 350 am

SHBA kerkon urgjentish shpalljen e pamvarsis sė Kosovės !

 


Sylė ARIFI
17 janar, 2008
         
Mbledhja e 16.01.08. e Kėshillit tė Sigurimit ku u diskutua pėr situatėn nė Kosovė, ka qenė njė mbledhje nė tė cilėn ėshtė raportuar pėr zhvillimet nė Kosovė nga ana e Kryeadministratorit nderkombėtar z.Ryker dhe njė prezantim nga Kryeministri i Kosovės z.Thaēi. Ishte njė mbėshtetje e thellė qė i jepet Kosovės nga SHBA dhe BE ja. Nė KS tė OKB duket se ishte mbledhja e fundit qė debatoi pėr Kosovėn. Pra tani e tutje shifet se qeshtja e statusit tė Kosovės eshtė bllokuar nė KS tė OKB-s, dhe kjo qeshtje do tė kaloi pėr zgjidhje nga vetė populli dhe Institucjonet e Kosovės, ku pritet tė shpallet pamvarsia nga Parlamenti i Kosovės me pėrkrahje tė bashkėsis Evropjane siq eshtė paralajmruar disa here. Sigurisht, rol dominant,  do tė ket BE dhe Institucjonet e Kosovės, tani e tutje nė shtetbėrjen e Kosovės.

          Statusi i Kosovės eshtė para sė gjithash problem evropian, duke konsideron se janė shteruar tė gjitha mundėsitė pėr arritjen e marrėveshjes nė negocitatat e Beogradit dhe Prishtinės, edhe pėrkunder insistimit rus nė bisedime tė reja. Paqartėsia pėr statusin e Kosovės, paraqet shqetėsim pėr popullin e Kosovės, por edhe pėr gjithė Rajonin e mė gjerė!  Dihet, logjikisht se njė vend ose ėshtė i pavarur ose ėshtė nėn sundimin e huaj!

          Pavarėsia e njė vendi ėshtė shprehje e vullnetit politik tė popullit, sipas tė gjitha standarteve demokratike pėr VETĖVENDOSJES, pėr tė vendosur vet pėr fatin politik dhe kushtetues duke u bazuar nė normat e tė drejtės ndėrkombėtare. Kjo e drejtė e popullit tė Kosovės, ka mbėshtetjen nė Kartėn e OKB, nė kapitullin mbi tė drejtat e popujve, pėr tė jetuar tė lirė dhe tė pavarur! Nė rastin e Kosovės, Karta e OKB pėr vetvendosje tė popullit zėvendsohet me Planin e Ahtisarit, si njeri nga planet nderkombėtare, dhe i pranuar nga tė gjitha Institucjonet e Kosovės.  Si i vetmi projekt nderkombėtar kerkohet pėr tu implementuar nė rastin specifik siq ndodhet qeshtja e statusit tė kosovės nė ket periudhė tė administrimit nderkombėtar tė Kosovės. Pra,  pamvarsija e Kosovės sipas planit Ahtisari nenkupton njė form tė re tė pamvarsis si praktik e re nė maradhenjėt nderkombėtare.

          OKB nen paralajmrim tė vetos ruse, me lehtesi nga sekretari i pėrgjithshem i sajė sygjeron qė qėshtja e Kosovės tė bartėt nė  vendosje tė mėtejme nė BE tani me njė lloi pamvarsie tė mbikqyrur. Qeshtja e kosovės, po i besohet BE sigurisht me miratimin e shumicės sė shteteve antare tė pėrhershme tė KS dhe nė veqanti tė SHBA-ve, duke e perjashtuar ndikimin Rus nė ket qeshtje pėr vendosje tė statusit politik tė Kosovės. Motivet dhe arsyet jan tė qarta, meq rusija kundėrshton hapur planin e tė dėrguarit tė posaqėm tė OKB-sė Marti Ahtisari, duke kėrcėnuar me veto dhe rrugė tė tjera kundr ēdo hapi tė njėanshem jashtė Kėshillit tė Sigurimit tė OKB-s.

          Sidoqoft,tani klasa institucionale nė Kosovė duhet ta shton dinamizmin dhe tė jetė mė aktive e guximshme nė veprime konkrete per ti kryer punėt qė ju takoin, duke u larguart nga deklaratat paushalle pėr pavarėsi. Eshtė momenti kur lideret institucional dhe politik tė jen pragmatik nė bisedime me popullin e Kosovės, pėr ta sqaruar dhe spjeguar nė detaje statusin e Pamvarsis sė kosovės konform Projektit Ahtisari. Populli i Kosovės, eshtė mbetur nė pritje tė aktit juridiko-politik pra tė delaratės pėr pavarėsinė e Kosovės e cila duhet tė miratohet nė ēdo moment nga Parlamenti i Kosovės. Ka paragjykime se misioni i OSBE-sė nė Kosovė duhet tė mbyllet? Propozimi qė OSBE-sė nė njė formė tė vazhdojė tė punojė edhe pas shpalljes sė njėanshme tė pavarėsisė do tė shqyrtohet nė tė ardhmen. Natyrisht se serbia dhe rusija nuk do tė lan guri pa levizuar vetem e vetem pėr ta kundesrhtuar pamvarsin e Kosovės. Paralajmrimet e disa masave serbe nė rast tė pamvarsis, i gjasoin mė shum njė fushate pėr konsum politik mbrenda  vetė serbis. Ndersa, masat  e paralajmruara nga Rusia se do ta pengon antarsimin e Shtetit tė Kosovės tė jetė antere e OKB-s, me veton e sajė eshtė mė shum se njė presion i paragjykuar.

          Derisa nga SHBA kerkohet vendimi urgjent pėr shpalljen e pamvarsis sė Kosovės nga Parlamenti, lideret institucional thon se na duhen edhe disa procedura dhe kordinim me miqet nderkombėtar pėr shpallje tė pamvarsis. Tani eshtė koha e vendimeve dhe jo i veprimeve dualiste, pėr zhagitje tė veprimeve instiutcionale nga Parlamenti i Kosovės. Edhe sot po me pyt vajza ime Arbresha, se kur do bėhet pamvarsia  e  Kosovės, dhe i thash se pse po me pyt pėr qdo dit me tė njejtėn pytje, mė u  pėrgjegjė sepse edhe une nė shkollėn time po duhet ti pėrgjigjemi qdo dit interesimit shum tė madhė jo vetem tė nxancėve tė klasės sime por edhe tė vetė arsimtarve se kur po e shpalleni pamvarsin e Kosovės. Pra interesimi per bėrjėn e Shtetit tė Kosovės i ka tejkaluar kufit ton kombėtar dhe eshtė nderkombėtarizuar nė ate mas sa qė edhe moshat e reja tė femive shkollor jan tė interesuar qė kjo qeshtje e statusit tė Kosovės tė merr fund me vendimin e menihershem nga Parlamenti i Kosovės./Sylė ARIFI, av. Bazel/


QKA PAS KUALICJONIT QEVERITAR !


Sylė ARIFI
17 janar, 2008

      Fushata zgjedhore kaloi si kaloi, ata qė mė se shumti ishin kundershtuar, harrun shpejt, dhe arritėn nė afėri qoft tė vullnetit tė mir apo tė imponuar, dhe si dy forca mė tė votuara nė keto zgjedhje, PDK dhe LDK krijuan qeverin e kualicjonit. Por, keto dy taborre politike  duhet ta kishin pėr obligim politik dhe moral ta sqarojnė, antarsin e tyre dhe popullin e Kosovės pėr gjith ate skenar tė skajshem pikpamjesh, nė tė gjitha segmentet e jetės institucionale. Pėrmasa e kundershtimeve shkoi aq larg nė urrejtje  jo vetem politike por dhe njerzore pėr shum vite.
Urrejtja e ashpėr partiake, qė u zhvillua mėse njė dekadė midis kėtyre dy kampeve politike, tė cilat kishin dallime konceptuale programore, tani me shumė lehtėsi ranė dakord pėr kualicjon qeverises, pėr “admirim” !  Historia e kaluar e ketyre dy frornteve politike, nuk len pėr tu deshiruar arritja kaq e vrullshme e bashkimeve politike dhe programore pėr ta udhhequr pushtetin e pėrkoshem nė Kosovė, konform rezulutės 1244 tė OKB. Dy vjet mė parė, Populli i Kosovės ka qenė i njoftuar me njė luftė dosjesh midis LDK dhe PDK, e tė cilat veprime ishin shum terrorizuese pėr Opinjonin e Kosovės dhe mė gjerė. Pėr qudin e kohės njė pjesė e aktorve apo hartuesve tė ketyre dosjeve, sot jan zgjedhur nė udhhqjen e lart tė Institucjoneve tė Kosovės. Mexhithat, koalicioni pėr qeverisje tė Kosovės u vendosi edhe si rezulltat i votave nga zgjedhjet e 17 nentorit 2007, sigurisht dhe me nderhyrje ansore. Ishte sovrani qė me se shumti u besoi PDK-se dhe LDK-se.
            Ndėrtimi i tri institucjoneve tė Kosovės, kaloi procedurat e nevoishme parlamentare, duke i zgejdhur Kryetaret e tri pushteteve. Pra, tani kemi kryetarin e Kosovės me mandat pes vite, qeverin me kryetarin e sajė  dhe kryesin e Kryetarin e Parlamentit me mandat katėr vitesh. Paraqitjėt e para se qka mendoin tre liderėt institucional pas zgjedhjes sė tyre, pėr proqesin e shpalljės sė pamvarsis sė kosovės nga Parlamenti i Kosovės:
            Presidenti Sejdiu, thot se jemi nė koordinime tė vazhdueshme, dhe nuk mund ta them datėn si datė asnjėherė deri nė moment qė do tė vijė koha, e qė besoj se kjo do tė ndodhė shumė shpejt, por janė koordinime qė i kemi bėrė me partnerėt e Kosovės dhe me vendet qė kanė mbėshtetur dhe qė mbėshtesin fuqishėm ecjen tonė dhe vizionin tonė pėr pavarėsi sipas projektit tė Ahtisarit.
            Kosova, e gatshme qė tė shpallė pavarėsinė dhe ta ndėrtojė njė shet modern, thot  Kryeministri Hashim Thaēi, menjihre pas takimit tė parė zyrtar me shefin e UNMIK-ut Joakim Ryker. Gjithashtu deklaroi se institucionet e Kosovės nuk do tė vonohen me shpalljen e pavarėsisė sė Kosovės, se janė tė gatshme  tė ndėrtojnė shtet  me tė drejta tė barabarta pėr gjithė qytetarėt e saj. Thaēi pas takimi qė pati me Kryeadministratorin Ryker dhe zėvendėsin e tij Lari Rosin, tha se tani mė veq dihet dita e pamvarsis sė Kosovės nga Prishtina, Washingtoni dhe BE, dhe konstaton se Statusi i Kosovės  eshtė qėshtje e kryme. Pastai shton se as njė proces tjetėr nė rajon nuk mund tė ndikoj nė shpalljen e pavarėsisė sė Kosovės, duke u ndėrlidhur me zgjedhjet presidenciale nė Serbi, sepse kemi shumė punė pėr tė bėrė kėtu. Pėr shpalljen e pavarėsisė nuk ka pengesė, ėshtė vullneti i dy milionė qytetarėve tė Kosovės, ėshtė pėrkrahja ndėrkombėtare, dhe se tė gjitha veprimet do tė jenė tė kordinuara, tha kryeministri i Kosovės, Hashim Thaēi, por ja se ka ardhur kohe qė qeveria e re tė vepron nė ket drejtim konkretisht duke e shpallur pamvarsin sepse populli fjalve nuk mund tė ju beson mė tutje ?
            Kryetari i ri i Kuvendit tė Kosovės, Jakup Krasniqi thot se ēėshtja e procesit politik tė statusit tė vendit tani ka hyrė nė njė fazė tė re, ku institucioneve tė reja u duhet njė parapėrgatitje pėr shpalljen e pavarėsisė nė koordinim me BE nė, SHBA-tė dhe pėrgjithėsisht komunitetin ndėrkombėtar. Ai shton se janė pajtuar pėr njė bashkėpunim tė ngushtė me UNMIK-un gjatė mandatit tė kėsaj legjislature. Nga dy lideret institucioanl, presidenti sejdiu dhe Kryeministri Thaqi, asgjė e re por vetem vazhdoin me ate fjalorin e tyre disa vjeqar qė jemi mesuar ti degjoim lidhur me proqesin politik tė Kosovės. Por, Jakup Krasniqi tani kryetar i palamentit, ka ndryshuar fjalorin politik, tani si lider pozite me vlersime racionale, apo siq ai dje kishte me e qujtur qendrim jo i duhur nė momentin e duhur. Duket se shpejt Kryeparlamentari Krasniqi e ndryshoi menyren e tė menduarit nga opozitari nė lider institucional, duke vlersuar proqesin e shpalljės sė pamvarsis tani mė jo me guxim intelektual, politik por duke ju pėrshtatur asajė politike “pushtetare” tė institucjoneve dhe liderve institucional qė jemi mesuar ti degjoim qė 18 vite.  
           Ndėrkaq, AAK-ja nga pamundesija tė jetė pjesė e infrastrukturės ligjore nė kryesin e parlementit, ka parashtrua kerkesė qė tė jetė pjesė e Kryesisė sė Kuvendit. Shefi i UNMIK-ut pėr ketė ēėshtje, thot  se do tė shikoj mundėsinė PSSP tė amadamentimit tė kornizės nė fazėn ēfarė tė bėhet dhe tė jetė e mundur qė edhe AAK tė jetė pjesė e proceseve.  Ryker, Pohon se pasi qė ėshtė vullnet politik tė ketė njė formulė gjithėpėrfshirėse pėr Kryesinė e Kuvendit, ėshtė i pajtuar ta akomodojė kėtė ēėshtje duke ndryshuar Kornizėn Kushtetuese. Sigurisht se ndryshimi i kornizės kushtetuse me kaq lehtesi  kėsaj radhe po bėhet me koncezione ?
           E ardhmja e Kosovės  tashmė shihet qartė se eshtė synim i bashkėsis nderkombėtare nė veqanti i SHBA-ve dhe BE-s pėr ta vendosur statusin politiko-juridik konform planit Ahtisari sepse ditat e ditės janė duke u shtuar shtete dhe forume nderkombėtare pro keti Projekti pėr Kosovėn. Dit mė parė eshtė konfirmuar nga Presidenti i SHBA-ve Xhorxh  Bush  se Kosova patjetėr do tė jetė e pavarur. Gjdo vonesė e Institucjoneve tona pėr veprime institucionale lidhur me statusin e Kosovės, do tė na krijon pasoja nė qfardo ndryshimi tė rrethanave nga presionet Ruse dhe Serbe pėr ta zvarritur apo penguar shpallja e pamvarsis sė Kosovės dhe njohjen e sajė nderkombėtare.
            Ish “Grupi i Unitetit” ka kohė qė ka mandatuar njė komision profesional tė pėrbėrė nga 21 anėtarė, i cili ėshtė ngarkuar me draftimin e kushtetutės, dhe njė komisjon pėr simbole tė Shtetit tė Kosovės, Flamurin, Hymni dhe stemėn. Sipas ketyre komicjoneve jan pėrfunduar punėt nga grupet punues nė procesin e hartimit tė draft kushtetuten e Kosovės, dhe teksti eshtė i gateshem t’i dorėzohet Parlamentit nė procedur votimi. Sipas planit Ahtisari parashihet se miratimi i Kushtetutės sė Kosovės do tė kaloi dy faza, faza e parė testimi nga prezenca e ardhshme civile evropiane dhe e dyta miratimi nė Kuvendin e Kosovės. Tė njejtin test duhet ta kaoi edhe ligji mbi simbolet e reja tė Kosovės. Me Aprovim tė kushtetutės, autoritetet qeverisėse do tė kalojnė tek institucionet e Kosovės, do tė rregullohen raportet e tri pushteteve, legjislativ, ekzekutiv dhe gjygjsor nė Shtetin e Kosovės. Kushtetuta e Kosovės do tė pėrcakton Kosovėn Shtet parlamentar. Derisa, me aktin e kornizės kushtetuse me tė cilėn eshtė administruar Kosova me njė dualizėm pushtetesh, nderkombėtar  nga UNMIK-ut dhe  vendor me Institucjone tė pėrkoshme, tani me kushtetuten e ardhshme do tė hiqet ky dualizėm i pushteteve , dhe do tė kemi njė qeverisje nga institucionet e Kosovės, por ende me njė lloi kontrolli apo mbikėqyrje ndėrkombėtare nga Bashkimi Evropian. Pamvarsi me sovranitet tė munguar edhe pėr disa kohė, sepse misioni i BE-sė do tė jetė me kompetenca tė veqanta mbi pushtetin politik dhe kushtetues tė Kosovės.
            Kufizimet e pamvarsis sipas projektit Ahtisari, jan njė veprim i pa drejtė qė i bahet popullit tė Kosovės  nė ketė perudhė pas administrimit 8 vjeqar nga bashkėsia nderkombėtare. Kosova e pavarur me kushte tė veqanta, nenkupton njė lloi pamvarsie apo barazie si njė "diskriminim pozitiv" nė mes popullit shumicė dhe pakicave me theks tė posaqem tė pakicės serbe, qė do tė reflektoin nė pengesa tė funksionimit jo normal tė Shtetit tė Kosovės. Sidoqoft, pavarėsia e Kosovės e mbikqyrur nga Misioni Evropian pėr siguri dhe mbrojtje me prezencė tė pėrfaqėsuesit civil ndėrkombėtar dhe Prani ushtarake ndėrkombėtare pa afatizuar, do ta bante pamvarėsin e Kosovės “invalide” !!?
/Sylė ARIFI, av.Bazel/postuar pë ereniku.net Wed, January 16, 2008 1:07 pm/



Sylė ARIFI
05 janar, 2008

Statusi i Kosovės „patetizėm kronik apo dilerizem politik“!

            Viti 2007 ishte vit i hapjės sė dritarės nga SHAB-t dhe BE pėr ta legalizuar nderkombėtarisht nocionin e pamvarsis sė Kosovės konform planit Ahtisari. Mexhithate, pėrkrahja pėr ta konfirmuar mbėshtetjėn konkrete pėr shpalljen e pamvarėsis nga parlamenti i Kosovės ka munguar. Bashkėsia ndėrkombėtare pavarėsisht se nuk u arrit qė tė pėrfundohet krejt dinamikėn e paraparė pėr ta pėrfunduar kėt proqes politik mbrenda afateve tė caktuar, ende mbetet pėr tu deshiruar qė ky proqes do tė ket njė fund. 

            Bosht i ēėshtjes sė Kosovės duhet tė jetė njė zgjidhje e qėndrueshme e bazuar nė parimet e Grupit tė Kontaktit pėr respektimin e vullnetit tė shumicės, pra pavarėsimin e Kosovės. Qdo pėrpjekje pėr tė zgjatė procesin e zgjidhjės sė statusit tė Kosovės ėshtė iracionale, ėshtė e dėmshme, sepse status kuoja prodhon pasoja negative. Ēėshtja e Kosovės ėshtė elaboruar nė tė gjitha variantet, duke qenė nganjėherė edhe pjesė e obstruksioneve nga qarqe tė ndryshme. Deklarata e perseritur shum here nga disa lider politik se vendimi i deklarimit tė pavarėsisė sė Kosovės do tė bėhet nė kordinim me miqtė e Kosovės, ėshtė tani mė SHPREHJA MĖ BAJATE! Sepse dihet se vendimet pėr shpalljėn e pamvarėsis sė Kosovės sipas planit Ahtisari bahet nė bashkordinim me instancat nderkombėtare, qė e kontrolloin tė gjithė proqesin pėr disa vite nė Kosovė.

            Kosova ėshtė para sė gjithash ēėshtje evropiane dhe kompetencat pėr mbikqyrje tė pamvarsis do tė kaloin mbi bashkėsin Evropjane. Qeveria e Serbisė ka deklaruar se do ta refuzojė misionin e BE -sė nė Kosovė. Shtyrjet e vazhdueshme tė shpalljes sė pavarėsisė nga Parlamenti i Kosovės, dhe pėrfolja e shumė modeleve per statusin politik, qendrimi rus dhe serb, ndarja e Mitrovicės de fakto, ndarja e hapsirės sė Kosovės nė enklava serbe, jan disa nga shqetsimet e qytetarve pėr  pavarėsin e Kosovės.

            Statusi i Kosovės  mund tė jetė pengesė pėr marrėveshjen e re pėr partneritetin e Rusisė dhe BE. Rusia po bėn ēmos pėr tė penguar shkėputjen e njėanshme tė Kosovės nga Serbia. Bashkimi Evropian do tė jetė nė sprovė edhe pėr shkak tė Kosovės, kur Kosova tė shpallė pavarėsinė, BE vendosmėrisht duhet tė reagojė. Mė 28 janar 08. shefat e diplomacive do tė miratojnė Planin veprues pėr dėrgimin e misionit evropian nė Kosovė. Ėshtė kontestuese nėse ai ėshtė i mundshėm edhe pa mandatin e Kombeve tė Bashkuara, sepse Rusia  vazhdon ta kundėrshton.

             Krerėt e Serbisė i kanė dėrguar BE njė lloj ultimatumi se mė 28. 01. 08. duhet tė zgjedhė nėse don tė nėnshkruajė marrėveshjen e stabilizim-asociimit me Serbinė ose nėn presionin e SHBA-ve do tė miratojė vendimin pėr dėrgimin e misionit civil nė Kosovė. Kancelari austriak Alfred Guzembauer deklaroi se Austria do tė jetė shteti i parė qė do ta njof Shtetin e Kosovės, inkurajuse pėr popullin e Kosovės. Menjihere regoi diplomacia e serbis me avazin e tyre tė vjetėr duke e konsideruar nderhyrje nė punė tė mbrendshme tė Serbis. Kancelari Guzenbauer ka hedhur poshtė kritikat e serbis ndaj deklaratės sė tij se Austria nuk do tė presė vendet e tjera sa i pėrket njohjes sė pavarėsisė sė Kosovės, duk shtuar se kėto kritika kanė tė bėjnė me fushatėn zgjedhore nė Serbi.

              Sekretari i Pėrgjithshėm i Kombeve tė Bashkuara, Ban Ki-Mun tha se paqartėsia dhe humbja e vrullit nė procesin pėr zgjidhjen e statusit tė ardhshėm tė Kosovės do tė mund tė qonte drejt njė rreziku tė destabilizimit tė Kosovės dhe regjionit. Ban Ki Mun edhe mė tutje konsideron se zgjidhja me kompromis nėpėrmjet tė negociatave, e mbėshtetur nga Kėshilli i Sigurimit, paraqet rrugėn mė tė mirė pėr tė lėvizur pėrpara nė procesin e statusit tė Kosovės, duke harruar se eshtė provuar me tė gjitha mjetet e gjertanishme nderkombėtare, arritja e njė kompromisi me palen serbe.

Megjithatė, vonesat e proqesit i takoin institucjoneve vendore, shif se kaluan disa javė dhe nuk esht arritur ende marraveshtja e krijimit tė qeveris sė kualicjonit edhe pėr kunder premtimeve „sot neser sot neser“ e keshtu me radhė tė premtimeve boshe pa spjeguar arsyen se qka eshtė nė pytje, nderhyrjetė nderkombėtare apo taktizime pėr ta zgjatur proqesin. Pra, nuk arsyetohet kjo lojė e sterzgjatur e dy partive qė tentoin ta bajnė qeverin e kualicjonit, por vetem ata duhet ti thrrasin ndergjegjės kombėtare duke ju larguar interesave tė ngushta partijake, sepse eshtė nė pytje njė proqes historik pėr popullin e Kosovės, dhe qdo vones pėr fajin e vendorve do tė na kushton me pasoja tė paparashikushme. Qfar don tė thot kur tė tjerėt na paralamroin data pėr shpalljen e pamvarsis sė Kosovės, dhe lideret tan politik,  dit mė parė ishin tė zėshem duke deklaruar se pamvarsia eshtė qėshtje ditesh, e  tani heshtin !

                    Deputetėt e legjislaturės sė re tė Kosovės, tė dalė nga zgjedhjet e 17 nėntorit, tė premten nė seancėn konstituive, kanė dhėnė betimin solemn, ndėrkaq mbledhja e radhės do tė mbahet tė mėrkurėn nė ora 10.00 ku do tė zgjidhet kryeparlamentari dhe Kryesia e Kuvendit, pra hekja e pikės sė tret tė rendit tė ditės ishte skandal politik dhe institucional. Edhe kjo sencė plenare e Parlementit tė ri tė kosovės, deshmoi neglizhencėn, mos aftesin, mos pėrgjegjėsin e kėsaj strukture politike dhe parlamentare, pėr njė seriozitet veprues tė institucjoneve tė reja tė kosovės se janė tė vendosura nė hapat e mėtejm pėr Shtetformimin e Kosovės. Pra, seanca e sodit eshtė edhe njė test provues para qendrave vendose nderkombėtare dhe popullit tė Kosovės, se nuk ka seriozitet tė mjaftuar politik pėr ta pėrmbushur permetimin dhe synimin historik pėr shpalljen e pamvarsis sė Kosovės, mbrenda afateve tė kontraktuara me zgjedhėsit. Pra, ishte edhe njė dėshprim nė vazhdėn e shumė zhgenimeve 18 vjeqare pėr popullin e Kosovės me keto zvarritje tė pafundshme. Athua vallė qka po fshihet nga i gjithė ky vrull “Vullnet” nga partia fituse tė banė kualicjon me LDK-n! apo do mbetet sekret puplik.PDK nė vend se tė hjek dor nga nisma e deshtuar pėr njė kualicjon me LDK-n, i jep kohė “ultimatum”LDK-s, qė deri nesėr (e shtunė) 05.01.08, tė pėrgjigjet pėr mundėsin e koalicionit, nė tė kundėrtėn do tė lidhin martesė politike me subjektet e tjera, duke harruar se ket mesazh partia fituse e ka dhan edhe javė mė parė. Zaten, e gjith kjo histori pėr kualicjon me LDK-n, eshtė vetėm humbje kohe, dhe zvarritje e ndertimit tė institucjoneve, duke e vonuar aktin sublim pėr shpalljėn e pamvarsis sė Kosovės.

/Sylė ARIFI, av. Bazel /postuar pėr ereniku.net/Fri, January 4, 2008 5:24 pm/



Sylė ARIFI
31 dhjetor, 2007

PAMVARSIA E KOSOVĖS PENG I TEKEVE PARTIAKE !


            Votusit e zgjedhjėve tė 17 nendorit 07. jan nėn ethet e pritjeve dhe zhagitjeve shantazhuse pėr krijimin e Institucjoneve tė Kosovės. Vazhdimi i bisedimeve pėr Kualicjonin qeveritar, eshtė duke u pėrdorur nga partit si mjet qėllimi pėr shtyrjėn e konstituimit tė Parlamentit tė Kosovės, dhe sidoqoft pėrgjegjėsin pėr ket prolongim do ta merrė partia fituse e zgjedhjeve. Elektoratit zgjedhor i ėshtė premtuar ndryshime cilėsore, kalim normal tė opozitės nė pozitė dhe tė pozitės nė opozitė por ende nuk ndodhi me shpres se do tė ndodhė! Marrėveshjet e deritanishme pėr koalicionin qeveritar si duket nuk do kurorėzohen me martesėn politike jo tė natyrshme PDK-LDK. Veshtersit jan duke u ba gjithnjė mė tė theksuara, qė skenari i paralajmruar i bashkjetesės politike sigurisht nėn presionin e dy fraksioneve tė meseve politike dhe perfaqesive diplomatike, pėr kualicjon qeveritar, ėsht nė fazėn e fundit deshtus.

          Bisedimet e deritanishme pėr gjetje tė formulės sė pėrshtatshme tė koalicionit me LDK-n, nen ndikim tė shumė rrethanve po deshton logjikshem, duke mbetur rezerv formula e pėrfolur gjatė dhe pas zgjedhjeve me AKR-nė, LDD-nė dhe AAK-nė. Mungesa e ēelėsit pėr qeverin e kualicjonit, eshtė pėrgjegjėsi politike e partis fituse. Mandatari me kalkulimet e gjertanishme pėr ta ndertuar qeverin e kualicjonit sipas premtimeve elektorale, ėshtė treguar i pasuksesshėm.Tentimi i kualicjonit jo parimor vetėm do ta prolengoin formimin e institucjoneve dhe si peng i ketyre zhagitjeve do tė jetė, akti i shpalljės sė pamvarsis nga Parlameti i Kosovės. Kaluan mbi njė muaj nga rezulltatet e zgjedhjeve, dhe Kosova ėshtė e pa pergaditur tė ballafaqohet me aktin e shpalljes sė pavarėsisė, dhe proqesin e njohjės nderkombėtare, edhe pėrkunder hapjės sė ditės gjelbėrt nga KS tė OKB-s. Sigurisht se institucjonet e Kosovės, duhet tė jenė plotėsisht tė pėrgatitur  pėr situata tė paaparshikushme me instancat ndėrkombėtar prezent nė Kosovė, tė atij ushtarak (KFOR-i)  dhe civil  (UNMIK-u).

Eshtė paralajmruar, se mė 8 ose 9 janar 08.  Kėshilli i Sigurimit i OKB sė do ta shqyrtojė raportin e ri pėr Kosovėn tė shefit tė UNMIK ut, Joakim Ryker, dhe ėshtė e sigurt se aty do tė futet pos shumė ndodhime,sukseseve deshtimeve  edhe incidenti nė Gorazhdec, kur serbėt lokalė e kishin sulmuar fizikisht shefin e UNMIK ut dhe Komandantin e KFOR it.

Ende ka paralajmrime nga Shefi i diplomacisė ruse Sergej Lavrov se nuk ka zgjidhje tė njėanshme pėr Kosovėn, Lavrov ka shpjeguar qėndrimin rus, duke theksuar se parimi i qėndrimit njėzėrit tė anėtarėve tė KS tė OKB shkruan nė Kartėn e Kombeve tė Bashkuara. Poashtu ka paralajmrime se bashkesija Evropjane do ta legjitimoi dergimin e misjoneve civile, gjygjsore dhe ushtarake nė Kosovė pėr ta zavendsuar administratėn nderkombėtare konform planit Ahtisari pėr implementim nga rezuluta 1244 e OKB-s.

           Pėrfaqėsuesi i Rusisė nė Bashkimin Evropian Vladimir Ēizov deklron se zgjidhja e statusit tė Kosovės nuk ėshtė dorėzuar nė kompetencė tė BE-sė. Sipas diplomatit rus, nė samitin e 13 e 14 dhjetorit 07.  BE-ja nuk ka hartuar pozicionin e qartė as pėr njohjen e Kosovės as pėr statusin juridik tė misionit tė planifikuar pėr Kosovėn. Por sipas tij, ekziston vetėm vendimi kryekėput politik pėr formimin e kontigjentit policor-gjyqėsor, ndėrsa ēėshtja e statusit tė tij mbetet e hapur.

             Sidoqoft, deshtimi i koalicionit qeveritar PDK-LDK i paralajmruar javė mė parė, tani pason me fajsime reciproke njera tjetren! Njė kualicjon i tillė eshtė i pamundur jo vetėm pėr mospajtime lidhur me ministrit por dhe pėr shkak tė programeve dhe premtimeve tė tyre para zgjedhsve. Mirpo,afati ligjor, ka mbetur edhe pak ditė deri nė konstituimin e Kuvendit tė ri tė Kosovės, deri mė 5 janar 08, nė mėnyrė qė Kosova tė mos zhytet nė vakum institucional. Ndėrkaq, pas deshtimit tė negociatave shtesė pėr ta ndertuar ketė kualicjon qeveritar jo parimor mes dy forcave kryesore politike duhet tė shkohet nė formulen tjetėr me shpres se nuk do tė zhagit skemen qeverisese nė ndertimin e institucjoneve mbrenda afateve ligjore.

               Pasuan, shum reagime ndaj rezolutės sė miratuar nga Kuvendi i Serbisė, qė jo vetėm nuk pranon njohjen ndėrkombėtare tė Pavarėsisė sė Kosovės, por edhe kėrcėnon me prishje tė marrėdhėnieve diplomatike me tė gjithė shtetet, qė do tė “guxojnė” ta njohin Kosovėn si shtet tė pavarur.Pra,Serbia vazhdon me avazin e sajė tė vjetėr kundėr pamvarsis duke paralajmruar gjdo mundesi kundervėnje me tė gjitha mjetet  konform kushtetutės Serbe dhe siq pretendon ajė nė pėrfillje tė sė drejtės nderkombėtare pėr ta mbrojtur sovranitetin e sajė Shtetror.

 

               Shqetsuse eshtė reagimi shum i ashpėr dhe jo parimor i ish presidentit Rus, Gerbaqov, lidhur me qeshtjėn e Kosovės, i cili pėr herėn e parė del qart dhe konkret nė mbėshtetje tė pretendimeve Serbe dhe tė politikės ruse lidhur me qeshtjen e statusit politit tė Kosovės. Ky regim i ish presidentit rus del papritmaz nė opinjonin puplik jo pa qellime tė caktuara por se njė veprim i till i z.Gerbaqov bie nė kundershtim me vetė percaktimet e njohura tė tijė lidhur me tė drejtėn nderkombėtare tė popujve pėr vetvendosje, i cili ka dhėn prova qysh nė rastin e ramjės sė murit tė berlinit dhe bashkimit tė dy Gjermanive, nen frymen e njė demokracie tė avancuar liberale./postuar pėr ereniku.net/Sun, December 30, 2007 7:16 pm/

Sylė ARIFI,  av. Basel


 


Sylė ARIFI
26 dhjetor, 2007
KUALICJON I PANATYRSHĖM QEVERITAR I KOSOVĖS !

Krijimi i koalicionit qeveritar me LDK-nė,  eshtė i panatyrshem dhe bie nė kundershtim me voten e qytatarve qė ia besuan PDK-s,  duke menduar nė ndryshime, qė ėshtė thirrje prej shumė kohėsh me tė drejtė. Qfardo arsyetimi PDK-s, dhe i liderit me  bashkpuntor se jemi tė gatshėm tė pranoim  njė qeveri me emra tė njejtė, se nuk do tė jetė problem, pėr qeverisje tė sukseseshme e keshtu me radhė do tė jetė gafi i vitit!!!  Dihet se keshtu  nuk do tė kemi ndryshime siq jan premtuar pėr tė mirėn e Kosovės, me kualicjone tė provuara vite mė parė nga e ashtuqujtura bashkqeverisja para tri vitesh dhe nga qeveria e kaluar Qeku e akuzuar pikerishtė nga partija fituse nė keto zgjedhje. Prandaj,  zėrat e degjuara  janė tė pa sinqert jo tolerus dhe tė papėrgjegjshėm ndaj vullnetit tė antarsis partijake tė PDK-s, tė cilėt jan deklaruar qart dhe sakt jo kualicjon me LDK-n.

Dihet, se nga kuzhinat e LDK-s  para, gjatė dhe pas Luftės qlirimtare, qka eshtė fabrikuar me lloi lloi skenaresh, akuzash, shpifjesh kunder luftės qlirimtare dhe UQK-s, duke u sherbyrė me tė gjitha mjetet  nė kohė dhe hapsir,  qė nuk mund tė harrohen leht as sot. Nuk,  mungoin skenare pėr tė imponuar njė kualicjon, qė ndoshta dikuajt i konvenon pėr hesapet e tyre. Mendoi, se populli me voten e tyre e ka pėrcaktuar kahet e politikės dhe ndertimin e qeveris sė ardhshme tė Kosovės.  Eshtė plotsisht e natyrshme ndėrtimi i njė kualicioni pėr tė qeverisur vendin me partit qė kishin orjentim dhe program tė ngjajshem me partin fituse tė ketyre zgjedhjeve, dhe nė momente tė caktuara  kanė pėrkrahur politikėn e ndryshimeve qeverisėse nga ish qeverija Qeku. Si partia mė e madhe nė vend, duhet tė shpaguan  thirrjet pėr ndryshime nė vepra dhe ti bėni realitet.  Ndryshimi i  rrjedhave tė historisė nga keqeverisja nė mirqeverisje mund tė bahet vetem e vetem duke reflektuar guxim dhe fleksibilitetit politik, pėr njė qeveri tė natyrshme dhe me fuqi tė plotė ekzekutive.  LDK kesaj radhe u denoncua duke u ndėrshkruar nga vetė antarsia e sajė me mos votim, dhe daljėn e sajė nė opozit, ishte mesazhi i elektoratit tė LDK-s.  Antarsia e kesaj partie ishte thell e zhgenyr nga elita e vetė,  pėr skandalet e ndodhura nė kongresin e tyre muaj mė parė, pra ky subjekt nuk ja deshi tė mirėn as vetvetes, sepse u rrahėn, u pėrgjakėn me karrika kongresi, duke treguar ftyren e tyre politike qka dhe kush janė nė tė vėrtetė.  

Mesazhi i elektoratit ishte verdikt i popullit se kush mund ta qeveris Kosovėn, dhe qfardo kualicjoni sė bashku me LDK-nė, nuk i takon vetem njė lideri apo grup tė caktuar politik mbrenda partis fituse, por gjithsesi antarsis dhe forumeve mė tė larta partiake qė dolėn fitimtar tė ketyre zgjedhjeve. Njė politikė ndryshe, don tė thot se Kosovėn do ta qeverisin  njė kualicjon dhe ministra me biografi tė pastėr si loti, jo tė korruptuarit, jo keqperdoruesit e parasė publike, jo tė inkriminuarit nė krim tė organizuar siq ishin pėrfolur dhe denoncuar kryesishtė nga partija fituse e dalur nga zgjidhjet e 17.nendorit 07. Elektorati i Kosovės dhe nė veqanti antarsija e partis fituse  jan tė ndergjegjsuar se e kan votuar njė klasė politike qė ka premtuar gjithqka nė tė miren e popullit tė Kosovės dhe mbi tė gjitha ndryshime nga ish qeverisja e gjertanishme. Se lirinė  pėr tė vendosur pėr kualicjon qeverises dhe fatet politike tė popullit duhet tė i  krijohen qoft edhe me sakrifica vazhduse nė fushėn politike, institucionale duke rrefletuar guxim historik partia fituse. Kryesia e Lidhjes Demokratike tė Kosovės,  mendon se kjo forcė politike do tė duhej tė ishte pjesėmarrėse aktive nė ndėrtimin e institucioneve pėr faktin se prej 18 vjetėsh ėshtė identifikuar si forcė institucionaliste, duke harruar se politika e sajė pacifiste na kushtoi me shumė vitet e humbura. Nė qoftė se arrihet marrėveshja politike PDK- LDK,  sa i pėrket postit tė Presidentit tė Kosovės nėse bahėt "pazar" i koalicionit qeverisės, LDK  ka bėrė tė ditur se posti i Presidentit e ka mandatin 3 vjeēar dhe ky mandat interpretohet edhe nga UNMIK- u, qka nenkupton  nderhyrjet e keti mekanizmi nderkombėtar nė ket kualicjon qeveritar. Ndersa, parimi i PDK- sė se tė gjitha institucionet tė burojnė nga zgjedhjet e 17 nėntorit, nėse bėhet marrėveshja politike PDK LDK, atėherė kjo ēėshtje nuk ėshtė thelbėsore, lidhur me ate parimin e sipercituar pėr institucjonin e Presidentit. 

Po sot u konfirmua se PDK pajtohet nė parim pėr koalicion me LDK, nėnshkrimi pritet tė mėrkurėn,  Kryesia e Partisė Demokratike tė Kosovės, vazhdon nė mbledhjen me dyer tė mbyllura e cila ėshtė pajtuar nė parim qė tė hyjė nė koalicion me Lidhjen Demokratike tė Kosovės. Burime tė sigurta vertetoin se mbrenda PDK-sė ėshtė pajtuar nė parim pėr koalicion qeverisės vetėm me LDK-nė dhe pakicat, sigurisht se ka dhe mendime ndryshe pėr qka mund tė dihet mė von.  Po ashtu, u tha se ėshtė arritur pajtimi nė parim qė PDK t’i ketė shtatė ministri, LDK pesė, ndėrsa tri tė tjera t’i kenė pakicat, qė postin e kryetarit tė Kosovės ta mbajė LDK-ja, ndersa dy postet tjera tė Kryetarit tė Parlamentit dhe Qeveris PDK-ja. Pra, kjo eshtė formula e njė kualicjoni tė imponuar pėr njė qeveri apo bashkqeverisje tė provuar disa vite mė parė dhe gjykoi se nuk do tė jetė e shėndetshme politikisht, e frytshme institucionalisht dhe e dobishme kombėtarsht !!!

/Sylė ARIFI, av. Basel/ postuar pėr ereniku.net/Mon, December 24, 2007 7:59 pm/




 

 

 

Sylė ARIFI
23 dhjetor, 2007

NUK KA PAVARĖSI PA SOVRANITETIN E KOSOVĖS!

    
Thėnja filozofike se politika ėshtė arti i sė mundshmes nė rastin e Kosovės, status politik i dyfishuar me dy lloje tė kuptimsis juridiko-politike dhe diplomatike len pėrshtypjen se qfardo pamvarsie me mos njohje nderkombėtare si antere e OKB nuk nenkupton sovrantit tė plotė tė Shtetit tė Kosovės. Sidoqoft, pėrpjekjet qė popullit tė kosovės ti imponohet qfardo zgjedhje tė parcionalizuara,  nuk do ta ket mbeshtetjen e popullit shumicė Shqiptar nė Kosovė, dhe qeshtja do tė mbetet e pa zgjedhur nė tėrsin e sajė. Populli Shqiptar i Kosovės nė vazhdimsi ka shprehur aspiraten shekullore pėr ēlirimin  nga sundimi i huaj dhe tė drejtėn pėr mėvetesi drejtė bashkimit kombėtar. Pavarėsia dhe liria e popullit tė Kosovės nenkuptohet vetem atehere kur populli shumicė dhe pakicat etnike duhet tė jen tė barabarta. Sundimi i pakicės mbi shumicėn ka pėrfunduar siq ka pėrfunduar diktatura komuniste nė hapsira ballkanike.  Atehere dhe aty ku synohet qė pakica e njė etniteti tė caktuar tė dali mbi drejtėsinė juridike, politike, ekonomike, sociale e njerėzore, duke u privilegjuar  nė raporte me shumicėn eshtė shkelje e gjdo rregulle juridiko-politike e bazuar nė konventa nderkombėtare. Gjdo zvarritjet pėr shpallje dhe njohjen e  pavarėsisė sė Kosovės,  duke bėrė qfardo lloi ē’pikjesh apo forma tė shantazheve, apo  opstrukcione,  qė nga tė ashtuqujturat standardet pėr Kosovėn, Plani Ahtisarit,  e  deri te pavarėsia pa sovranitet, nuk do koment !  Pritjeve nėn ethe dhe afatet e caktuara nga ndėrkombėtarėt pėr negociata shtesė 120 ditesh mes palėve, ishte 10 dhjetor 07 fund i proqesit negociator.  Ndonėse, disa mund tė kishin bėrė edhe parashikime pėr kėtė datė, por nė tė vėrtetė  nuk ndodhi asgjė, dhe parashikueit mbesin nė hamendeje nen paragjykime tė konstruktuara nga mentoret e tyre politiko-diplomatik vendor dhe nderkombėtar.

    19 dhjetor 07. nė Kėshillin e Sigurimit tė OKB-s, u zhvillua debati lidhur me raportin e treshės nderkombėtare nė ndermjetsim tė bisedave shtesė 120 ditesh mes palve negociatore por pa suksese. Qendrimi i Rusisė ishte i pandryshushem, duke insistuar nė vazhdim tė bisedime, dhe deklaron qendrimin se njė zgjedhja e njėanėshme nuk do ti sherben proqesit. SHBA-tė dhe BE-ja shprehen se janė tė vendosur qė tė ēojnė proēesin deri nė fund dhe tė mos rrinė duke e zvarritur pafundėsisht, qeshtjėn e statusit politik tė kosovės.

   Kėrcėnimet qė vijnė nga jashtė, Presidentit Sejdiu, i vlersoi se nuk paraqesin ndonjė shqetėsim tė madh, pėr faktin se nė Kosovė gjenden forcat e NATO s, pra ishte njė nonsens politik sepse nuk ia vlen ashtu tė konkludohet meq njė popull i cili deshiron ta realizon vullnetin e tyre politik pėr pamvarsi natyrshem se duhet ti ket edhe forcat e tija tė suguris pėr ta mbrojtur shtetin dhe kufit e tijė. Logjikat e tilla me plotė melangoni pacifiste nuk i sherbejn ndertimit tė shtetit. Eshtė fakt i pa mohuar randėsia e prezencės sė forcave ustarake dhe te siguris nderkombėtare nė Kosovė qė nga perfundimi i luftės qlirimtare dhe deri me sot, por duhet ta kuptoim njė her e mir se Shteti nuk mund tė funksionoi pa ushtrin e vetė.  

     Kosova pėr Serbinė ėshtė e humbur qė nga pėrfundimi i luftės ēlirimtare, dhe Serbia ėshtė e bindur se Kosova po shkon drejtė rrugės sė pavarėsimit. Por ajo vazhdon tė luftoj pėrmes diplomacisė dhe  mundohet tė bėjė tė pamundurėn pėr tė penguar pavarėsin e Kosovės.

     Ēdo ditė pritet tė harmonizohet data e shpalljes sė pavarėsisė sė Kosovės, dhe ēudetrisht disa nga lideret politik deklaroin se kėtė ditė e dijnė,  por nė njerėn anė, hezitojnė ta thonė , nė anen tjetėr sipas okulareve nderkombėtare po na servirohet edhe data e shpalljės sė pamvarsisė siē u permend sot; 06 shkurti 2008.  Bashkimi Evropian dhe SHBA-t  insistojnė nė implementimin e propozimit tė Ahtisarit, dhe ēdo ditė presin,  tė shpallet Pavarėsia e Kosovės, duke paralajmėruar, qė bashkėsia ndėrkombėtare do ta njohė Kosovėn e pavarur.

     Ekspertė juridik tė BE-sė, kan konstatuar  se Rezoluta 1244 do tė mbetet nė fuqi edhe pas shpalljes sė pavarėsisė nga Kuvendi i Kosovės, sepse sipas interpretimit tė tyre 1244 nuk e parandalon shpalljen e pavarėsisė sė Kosovės. Ky proces tani do tė kalojė nė duart e Bashkimit Evropian, Prishtinės dhe Beogradit. BE duhet tė ketė njė pozicion tė pėrbashkėt pėr Kosovėn. Kryetari i Kosovės, Fatmir Sejdiu i shoqeruar nga mandatari i Qeveris sė arshme tė kosovės,  pas pėrfundimit tė mbledhjes sė KS tė KB-ve, ka thėnė se negociatat pėr statusin e Kosovės janė shter dhe nuk mund tė ketė negociata tjera, dhe Kosova ėshtė e pėrkushtuar pėr ndėrtimin e njė shteti tė ri modern qė do tė mbrojė tė gjithė qytetarėt e saj,  pėrfshirė edhe pakicat. Pra koha e fjalve ka kaluar dhe tani eshtė momenti i veprimeve konkrete nga vendoret, rrespektivisht Institucjonet e Kosovės.   Megjithate, po duket se Bashkimi Evropian do tė marrė pėrsipėr pėrgatitjet politike dhe praktike rreth shpalljes sė pavarėsisė sė Kosovės. Pritet tė sistemohet misioni i BE-sė nė Kosovė me emision politik tė mbikqyrjės. Vullneti politik i popullit tė Kosovės eshtė pamvarsia e plotė e Kosovės duke qen subjekt nderkombėtar i pranuar nė OKB.
/ Sylė ARIFI, av. Basel //postuar pėr ereniku.net/Sat, December 22, 2007 5:39 pm/


PSE PO VONOHET KONSTITUIMI I PARLAMENTIT TĖ KOSOVĖS !

 
Sylė Arifi
14 dhjetor, 2007

Proqesi i negociatave pėr statusin e Kosovės, dhe “ekipi negociator” i Kosovės kosiderohen de fakto dhe de jure i pėrfunduar. Atehere, kur dihet se objekti i mandatuar eshtė pėrfunduar, me dorėzimin e raportit tė treshes nderkombėtar te sekretari i pėrgjithshėm i OKB-sė. Gjithashtu, po sot “Ekipi negociator” i Kosovės, ka puplikuar njė deklaratė sa pėr tė than diqka ! Duke e pėrshkruar punėn dhe aktivitetin pėr dy vjet, se ka qen pjesė e negociatave pėr statusin e  Kosovės, edhe pėr kunder qendrimit tė tyre se nuk do tė pranoim bisedime apo negociata me serbin pėr statusin e Kosovės. Mexhithate, japin konstatimin se bisedimet e fundit, nuk rezultuan tė sukseseshme pėr asnjeren palė negociatore. Shtoin, se tetė vite paqartėsie populli i Kosovės ka nevojė urgjente pėr qartėsi tė sė ardhmes sė vet. Meq, bisedimet rezultuan si tė deshtuara, shtrohet serish nevoja  se duhet ti kthehemi planit tė Ahtisarit duke pėrfshirė edhe rekomandimin e tij pėr pavarėsi tė mbikėqyrur, si dhe pakon e masave pėr mbrojtjen e minoriteteve tė Kosovės, qė ofron njė bazė solide pėr ta ēuar Kosovėn dhe rajonin drejt njė tė ardhme mė tė ndritur euroatlantike. Shtoin, se mbesin tė  pėrkushtuar tė marrim obligimet e pėrfshira nė planin Ahtisari, qė sė bashku me Kuvendin e ri tė  Kosovės, tė punojmė nė koordinim me partnerėt ndėrkombėtar pėr ta zgjidhur statusin e Kosovės. Sigurisht se “ekipi negociator” me ket rast ka harruar fare se qfar obligimesh ka marrur nga Parlamenti i mė parshem i Kosovės, deri me perfundim tė negociatave. Harruan shpejt se kishin deklaruar se do tė marrin vendim pėr ta caktuar diten e shpalljės sė pamvarsis sė kosovės nga Parlamenti i kosovės para pėrfundimit tė 10.dhjetorit 07. Poashtu, negociatoret kan harruar se me perfundimin e ketyre bisedimeve duhet konstatuar se edhe detyrat e tyre si ekip kan perfunduar, dhe qeshtja e perfaqesimit tė statusit tė Kosovės kalon nė institucjonet legjitime tė Kosovės. Pretendimet e keti ekipi pėr ta vazhduar punen e tyre tani pa kurrfar legjimiteti eshtė mė shumė se akrobacjon mashtrues nė fushen politike dhe institucionale.

Gjdo zhagitje e mėtejme pėr formim tė institucjoneve tė Kosovės sipas rezulltateve nga zgjidhjet e fundit, don tė thot defanziv pėr subjektin politik vendor, dhe njė fakt mė shumė pėr qfardo skenari pėr zvarritje apo prolengimin e vendimeve valide nga Parlamenti i Kosovės nė shpalljen e pamvarsis. Gjdo vonesė e mėtejme do tė na hakmerret nė fushėn politike pėr shtetbėrjen e Kosovės, meq diplomacia nderkombėtare nen presione tė ndryshme mund tė na qet para situatave tė pa parashikushme.

Nė Bruksel u zhvillua takim i ministrave tė jashtėm tė BE-sė me shefin e diplomacisė ruse Sergej Lavrov, ku ėshtė diskutuar ecuria e proqesit pėr Kosovėn, negociatat e deshtuara, dhe qfar do tė bahet mė tutje lidhur me statusin politik tė Kosovės.  Havier Solana, shef i politikės sė jashtme dhe tė sigurisė sė BE-sė, pas takimit me Lavrovin ka deklaruar se kanė rėnė dakord pėr vazhdimin e proqesit  tani tė deleguar nė KS tė Kombet e Bashkuara nga grupi i kontatktit dhe treshja nderkombėtare qė i ndermjetsoi bisedimet shetsė 120 ditesh.

Ka mendime tė ndryshme lidhur me  faktin se Kėshilli i Sigurimit a do tė arrijė nė njė vendim tė pėrbashket lidhur me statusin e Kosovės. Ndersa, qendrimet e Ministri Rus ishin vazhdim i pėrpjekjeve qė vendimet pėr Kosovėn duhet tė dalin vetem nga KS tė OKB-s, dhe propozon tė vazhdohen serish bisedimet mes Kosovės dhe Serbis deri nė marraveshtje mes tyre. Lavrov ka shtuar se nuk duhet "nėnēmuar dallimet" tė cilat palėt negociuese i kanė shprehur gjatė takimeve bashkė me treshen ndėrmjetėsuese tė Grupit tė Kontaktit. Ai ka shtuar se konsultimet me Rusinė janė tė mundshme gjithnjė derisa BE tė mos marrė qėndrimin e vet pėrfundimtar pėr pavarėsinė e Kosovės.  Kryediplomati britanik Dejvid Miliband, gjatė diskutmeve pėr Kosovėn nė Bruksel  ka vlersuar se ėshtė arritur unitet i vendosur qė BE tė udhėheqė procesin e mėtejm politik diplomatik dhe ushtarak nė Kosovė, nese Kosova e shpall pamvarsin.

Nga mungesa e njė vendimi nga KS tė OKB-s pėr statusin e Kosovės, do tė krijohet mundesia tjetėr qė konform rezulutės 1244 do tė veprohet individualisht nga shtete e ndryshme nė njohjen individuale tė Shtetit tė Kosovės pas shpalljės sė pamvarsis nga Parlamenti i Kosovės, pra qeshtja e Kosovės do tė zgjidhet jash KS tė OKB-s.Gjdo veprim taktizues politiko-diplomatike nė perfundimin e proqesit pėr statusin e Kosovės nga vendoret dhe nderkombėtaret do tė jetė edhe njė shancė mė shumė pėr provokime tė hapura tė Shtetit Serbi nė mėnyrė direkte apo indirekte duke i qfrytzuar serbėt lokalė nė Kosovė, si strategji e skenareve  nė prishje tė rendit dhe qetėsis jo vetėm nė Kosovė. Ishin, dy rastet tė provokimeve tė hapura qė ndodhėn ditve tė fundit nė Kosovė, e qė kanė tė bėjnė me sulmet fizike tė serbeve lokal tė skenuar nga pushteti i serbis, nė fshatin Gorazhdec kunder dy personaliteteve tė larta nderkombėtare tė fushės politike dhe ushtarake z.Ryker dhe Komandantin e KFORIT. Dhe, rasti i dyt me hapjen e zyrave tė tė ashtuquajturės "Ministria pėr Kosovė dhe Metohi" tė Qeverisė sė Serbisė nė lagjen e boshnjakėve nė Mitrovicė, mė 10 dhjetor 2007. Keto, akte vlerėsohen si provokime tė hapura dhe shumė tė renda me qėllime kundėr stabilitetit tė pėrgjithshėm nė Kosovė, dhe si adute per ta zhagitur proqesin e pamvarsis sė kosovės. Sulmi fizik nė Gorazhdec dėshmon nė mėnyrė tė qartė qėllimin e ngritjes sė tensioneve jo vetem brenda Kosovės por dhe karrshi administrtės ndėrkombėtare duke e atakuar direkt, pėr tė shkaktuar panik tek diplomacija e qendrave vendosese lidhur me mundesin e pėrfundimit tė proqesit pėr pamvarsin e Kosovės dhe mundesin e paralajmruar pėr destabilizim tė rajonit nė permasa ballkanike. Prandaj, keto ishin sigurisht fakte dhe leksione pėr administraten nderkombėtare dhe institucjonet e Kosovės qė qeshtja tė merret seriozish, qė me serbin nuk duhet tė ket luhatje por duhet politik e qart, vepruse dhe e vendosura nga bashkesija nderkombėtare pėr ta ndalur sekanrin e tyre, duke ia bėrė tė ditur se populli i Kosovės ka tė drejtė nė pamvarsin e Kosovės, dhe ketė vullnet politik bashkėsija nderkombėtare do ta pėrkrah.

Gjithsesi, qendrat e vendosjės nderkombėtare, duhet tė jenė tė  gatshme pėr t'u ballafaquar me qfardo lloj skenarėsh serbe, duke kėrkuar nga UNMIK  dhe KFORI  ti shqyrtojnė dhe rikonsiderojnė qėndrimet dhe veprimet e tyre karshi kėtyre sulmeve dhe provokimeve tė Serbisė. Faktori vendor duhet ti shpejtoi veprimet e tija nė ndertimin e institucjoneve tė reja dhe tė dalin me aktin juridiko-politike pėr shpalljen e Shtetit tė Kosovės menjihere sepse qdo dit vonese do tė na kushtoi me pasoja tė paparashikushme.

Mė ne fund Qeveria e Kosovės nė perfundim tė mandatit tė sajė, kėrkon nga samiti i Bashkimit Evropian, qė mbahet mė 15 dhjetor, tė e njohė pamvarėsin e Kosovės, duke harruar se institucjonet e kaluara nuk e kryen detyrėn e tyre pėr ta shpallur pamvarsin e Kosovės. Gjithashtu, spekulimi se dikush e din diten e shpalljės sė pamvarsis sė Kosovės, u tha se nuk ka datė tė saktė pėr pavarėsinė e Kosovės, por kėtė datė duhet ta caktojnė Institucionet e Kosovės.  Qudetrisht, eshtė i pa kuptushem gjithė ky komoditet i klasės politike dhe sidoqoft i partisė qė doli fituse e ketyre zgjedhjeve me keto zhagitje pėr ti ndertuar institucjonet e Kosovės, duke ditur se gjendemi para detyrave historike dhe jetike pėr popullin e Kosovės.

Sylė ARIFI, av. Basel/postuar pėr ereniku.net/Thu, December 13, 2007 5:35 pm/


 
    Sylė Arifi

Adem Demaçi President i par i Shtetit të Kosovës !

- Pse duhet të jetë baca Adem president i parë i Shtetit të Kosovës

 

      09/10 djetor, 2007

   Baca Adem sinonim i levizjės nacionale, ideator pėr lirin dhe mėvetsin e Popullit Shqiptar, metafor e liris pėr tė gjithė popujt qė  thirren nė luftėn e drejtė pėr ēlirim dhe bashkim. Demaēi ėshtė institucjon moral, kombėtar, dhe sistem i veprimi politik pėr qellime fisnike pėr ta ndertuar lirin e Popullit tė vetė. Baca tani mė si nocjon i veqant, amblem nacionale qė i kalon permasat e njeriut tė zakonshem sepse me emrin e tijė eshtė e lidhur e gjithė historija e levizjės kombėtare tė Shqiptarve nė ish jugosllavi qė nga vitet e 56 e deri me sot.

Prandaj, ai eshtė histori nė vete pėr levizjėn ton nacionale pėr qlirim dhe bashkim komėtar. Pra, Demaēi shkrimtar, i burgosur politik, disident me guximin e tijė politik dhe fizik i vlersuar edhe nga nivele nderkombėtare. Ishte nderuar me qmimin “Saharov” nga Kshilli i Evropės, pėr liri dhe tė drejta njerzore, si mandela i Kosovės. Ishte kurreshtar i mendimit tė lir intelektual i deshmuar veprimtar i guximshem duke e kundershtuar  politkėn ekspanzioniste Jugosllave ndaj popullit Shqiptar. Vazhdonte aktivitetin atdhetar me vite duke luftuar pėr tė drejtat e lirit e popullit Shqiptar nė keto hapsira ballkanike.

Madheshtia e tijė, ishte e dalluar jo vetem nė permasa shpirtore por dhe politike duke i falur edhe ata mekatar qė kishin gisht nė denoncime pėr angazhimet e tija patriotike. Me tu liruar nga vujtja e denimeve, mbajti qendrim burrnor ndaj  atyre shtresave pushtetare tė asajė kohe. Pra, nuk kishte urrejtje ndaj atyre qė e kishin denoncuar me lloilloi shpifjesh dhe akuzash deri nė anatemim pėr 28 vite. I burgosur disa here nėpėr kazamatet e burgjeve tmerruse dhe vdekjepruse nė ish Jugosllavi, me trajtime tė posaqme penalo-juridike.Qendrimi i tijė aq i gjatė nėpėr burgje fare nuk ia kishte nderruan qendrimin e tijė ndaj popullit dhe tė drejtės sė Shqiptarve pėr qlirim dhe bashkim kombėtar.

Sot, eshtė tmerr tė mendosh si individ se grupe tė caktuara intelektual e politike nuk e kan kuptuar punen, veprimtarin dhe disidencen e z.Demaqi drejtė dhe sakt. Njė pjesė e shtreses shoqerore dhe pushtetare e asaj kohe mund tė “arsyetohet”pėr shkak tė ambicjeve tė tyre karjeriste duke qen thell tė bindur nė sistemin e ish Jugosllavis, por sot para, gjatė dhe pas luftės qlirimtare vazhdoin me skema te vjetra kunder kesajė kedegorie tė veprimtarve qė me plotė sakrifica ishin deshmuar kunder shtypjės dhe padrejtsive qė po i pėrjetonte populli Shqiptar nė keto hapsira. Ishte kohė kur pėr njė fjalė, bindje, ideje, kundershtimi ndaj sistemit ekzistues, psonte njeriu, familja, dhe farefisi me masa mė tė ndryshme jo vetem politike me diferencime, bojkotime popullore por dhe me nenshtrime tė trajtimeve policore. Por, baca mbetej sinonim i liris dhe qėndresės kolektive pėr shpėtim tė Shqiptare nga terrori pushtetar i asaj kohe.Baca nė mosh tė re studentore i etshėm pėr dije si tė gjithė moshataret e shkruajti libėrin e parė “Gjarpinjtė e gjakut” qė bani bujė tė madhe tek Popull Shqipta nė gjith hapsiren etnike. Ky libėr shperndahej ne msheftesi tė thell duke u percjellur dor me dor pėr lexim. Demaēi, ėshtė personifikim i atdhedashurisė, ėshtė emblema e rezistencės popullore. Ishte njeri nga vlersuesit mė kritik tė politikberjės nga klasa politike dhe institucionale e dalur nga dy legjislaturat e pas luftės qlirimtare. Isht shprehur disa here me mos pajtim nė rrugen e zgjedhur tė durimit, mashtrimit dhe iluzjoneve tė shkaktuara tek populli i Kosovės se pamvarsija do tė na vije si dhurat. ishte i atakuar kryesishtė nga rreshtimi pacifist dhe njė pjesė e shoqeris civile tė ashtuqujtur politikan tė moderuar.

Baca ishte angazhuar nė mbeshtetje tė vazhdimit tė luftės qlirimtare dhe nuk pajtohej me vendimet e ekipit tė kosovės pėr koncezione nė konferencen e Rambujes, isht kunder demilitarizimit tė UQK-s, nga pozitat e zedhensit politik tė UQK-s nė Prishtinė. Pra baca vazhdimisht punonte qė tė mbrohet diniteti i jon nacional, sepse me servilizem dhe politika nihiliste nuk mund ta fitoim perkrahjen e qendrave vendose nderkombėtare. Veshtrime kritike baca vazhdon tė mbaj edhe sot, me sygjerime qė klasa institucionale e dalur nga zgjidhjet e 17. nendorit ta ngrisin pėrgjegjesin politike, instutucionale dhe kombėtare, duke u shkeputur nga e kaluara. Kerkonte ndryshime tė gjendjės ekzistuse per ta bindur faktorin nderkombėtar se populli i Kosovės e meriton pamvarsin pra kerkon politik aktive dhe dinamike nė ket drejtim.

Ėsht nderė pėr popullin e Kosovės, qė president tė parė tė Shtetit ta zgjedhim Adem Demaqin, keshtu deshmoim si institucjone dhe si popull se dim ti rrespektoim vlerat intelektuale, guximin politik, sakrificat, kontributin nacional shum tė qmuar tė njerzve tė mdhaj tė historis kombėtare. Pra konsideroi se eshtė njeriu mė i qelluar me bagazh tė gjithanshem duke qen i pa angazhuar partiakisht, meq Presidenti duhet tė jetė simbol i unitetit pėr popullin e Kosovės./Sylė ARIFI/
/postuar pėr: ereniku.net //Sat, December 8, 2007 6:22 am //


04 dhjetor, 2007
   Sylė ARIFI
FUND I NEGOCIATAVE DHE I EKIPIT NEGOCIATOR !
       Ekipi negociator i Kosovės ishte  angazhuar nen trysni dhe me skepticizem  nė bisedimet  shtesė 120 ditshe, lidhur me statusin e Kosovės. Shkuarja e delegacjonit nga Kosova nė vazhim tė ketyre bisedimeve i gjasonte mė shum anės fakulltative, sa pėr tė thėn. Prezentimi i tė ashtuqujturit traktat pėr fqinjėsi dhe miqėsi tė mirė mes tė Kosovės dhe Serbisė, duke shprehur gatishmėrin pėr marrėdhėnie tė mira mes dy vendeve si dy Shtete sovrane. Pra, ishte vetėm humbje  kohė prezentimi i keti plani nė disa takime mes palve negociatore, mėshumė si njė fiskultur metaforike sa pėr ta arsyetuar shkurajen dhe ardhjen e delegacjonit nė keto negociata shtesė.

     Mungesa e veprimeve ligjore nga institucjonet tona ka mundsuar apriori zhagitjen e keti proqesi me vazhdim tė bisedimeve si njė shanc mė shum pėr Serbin dhe faktorin nderkombėtar qė tė vazhdohet administrimin nderkombėtar nė Kosovė. Pavarėsia e Kosovės ėshtė vullnet politik i popullit tė Kosovės jo vetem i sodit por me shekuj, qė mjerisht ende i pa shoqruar me rezulut apo deklarat nga Parlamenti i Kosovės mbi shpalljen e pamvarsis.  Deklarata e ekipit negociator tė Kosovės, se pamvarsija eshtė  alfa dhe omega e pėrcaktimit tonė dhe kusht pėr hapjen e perspektivės sė pėrgjithshme pėr zhvillimi tė Kosovės, ishte vetėm si deshir e vullnetit tė mir, por pa prezentuar kurrfar dokumenti tė shkruar pėr ta legjitimuar ket vullnet politik tė popullit tė Kosovės. Pasojat e mosdefinimi tė statusit dhe vazhdimsija e gjendjės sė tashme, ka prodhur vetem efekte negative te shoqeruar me zhgenime tė populli me pritje tė gjatė dhe shqetėsime tė vazhdueshme, pėr fatet politike tė Statusit tė Kosovės.

    Edhe gjatė  takimi tė fundit pėr negociata mes palve,  tė gjitha modelet e ofruara  nga treshja nderkombėtare si ndermjetsus e bisedimeve, dhe propozimet  e bėra nga pala serbe ishin  absolutisht tė papranueshme pėr Kosovėn, meq binin nė kundershtim me vullnetin politik tė popullit  pėr pamvarsi. Tendenca e fillimit dhe e fundit e palės serbe ishte vazhdimisht pėr zhagitje tė proqesit me synime vazhdimi tė bisedimeve deri nė pakufi, dhe fatkqesisht  kjo kerkes gjen mbeshttjen e palės ruse.

    Misioni i Aleancės perėndimore po ket dit tė perfundimit tė negociatave shtesė, u tregua i gatshėm t'u pėrgjigjet  sfidave nė Kosovė, duke derguar kontigjente ushtarake  nė kufit me shtetin e Srebis.  Sigurisht, nen kercenime vazhduse nga pala serbe me paralajmrime tė nderhyrjeve ushtarake policore nė Kosovė me pretendime tė kthimit nė Kosovės.

    Komandanti i KFOR-it Ksavier dė Marnak ka deklaruar se detyrė parėsore e misionit tė trupave paqeruajtėse nė Kosovė mbetet ruajtja e njė mjedisi tė sigurt dhe ndihma pėr misionin e KB nė transferin e pėrgjegjėsive dhe krijimi i kushteve pėr statusin e pėrfundimtar tė Kosovės.

   Xhejms Lajėn, kėshilltar i Grupit Ndėrkombėtar tė Krizave pėr Ballkanin thotė, pavarėsisht se nuk ėshtė arritur asnjė kompromis mes palėve serbe dhe shqiptare nė negociata, komuniteti ndėrkombėtar duket se do t'i japė zgjidhje ēėshtjes sė Kosovės qė nga mesi i janarit e deri nė fund tė shkurtit tė vitit tė ardhshėm, pra serish pėrfolen afate lidhur me pėrfundimin e proqesit maratonik pėr statusin politik tė Kosovės, tani nė emėr tė do far periudhave tranzitore deri nė pėrfundim tė proqesit pėr Kosovėn.

    Sigurisht, se klasa institucionale duhet tė jetė shum aktive me njė dinamizem tė shtuar qė kesaj radhe pas 10.dhjetorit qeshtjen e statusit politik ta konsideron si detyr shtepije pėr Parlamentin e Kosovės, pa pritur qfardo pershkrime  procedurave siq po mundohen tė na sygjeroin disa  diplomat dhe qarqe nderkombėtare. Pra tani „topi“ siq thot njė fjalė e urt popullore duhet tė kthehet nė fushen ton institucionale per veprim konkret duke e deklaruar pamvarsin e Kosovės.

    Sigurishtė, se  BE-e dhe SHBA-t, duhet kaluar nė veprime konkrete tė mbeshtjės pėr Institucjonet e Kosovės nė shpallje e pamvarsis sė kosovės, duke e pėrmbyllur ket proqes maratonik.  Tet vite pas luftės qlirimtare  nė Kosovės tani nevoiten vetem veprime konkrete nė bėrjen e Shtetit realitet, koha e fjalve sa pėr tė na bėrė qefin ka kaluar dhe qdo fillim duhet ta ket fundin e vetė. Tė gjitha veprimet politike, institucionale dhe diplomatike, nė favor tė bėrjės sė Shtetit tė Kosovės,  sigurisht se nuk do tė kaloi pa reagime, kercenime me sankcione politike dhe ekonomike nga Serbija. 

   Bėrns, nenskeretar i SHBA-s, duke folur pėr hapat e ardhshėm tė qeverisė amerikane tha,  nėse kėto negociata nuk do tregojnė asnjė sukses deri mė 10 dhjetor, atėherė bashkėsia ndėrkombėtare duhet tė marrė disa vendime. Padyshim do jetė njė fazė tranzitore dhe tė gjithė ne duhet tė bėjmė atė qė na takon.

   Qytetarėt e Kosovės tė lodhur nga keq qeverisja e koalicionit qeveritar  me 17 nėntor, pėrmes votės sė tyre i ndėshkuan” pushtetarėt”, qė e keqpėrdorėn votėn e tyre. Qytetarėt votuan pėr partin qė premtoi  ndryshime. Por ēfarė  ndryshime duhet tė ndodhin, kuptohet se nuk mjafton vetėm nderrimi i institucioneve tė Kosovė por dhe i gjendjės ekzistuse.

    Institucjonet e reja duhet tė jen vertet fuqi plota, me veprime tė guximshme ta nderroin gjendjen ekzistuse  ashtu siq kan premtuar gjatė fushatės zgjedhore. Sigurisht me konstituimin e Parlamentit sipas rezulltateve tė zgjedhjeve tė fundit, do tė kemi njė qeveri tė  kualicjonit parimor. Me formimin e Institucjoneve se pari duhet konsatuar perfundimin e proqesit  negociator dhe ekipit negociator, dhe qeshtja e pėrfaqesimit tė statusit tė Kosovės tė kalon nė institucjonet e Kosovės.  Pėrfaqėsuesit e treshes ndėrmjetėsuese tė Grupit tė Kontaktit kanė dalė me qėndrime tė ndryshme lidhur me procesin e zgjidhjes sė statusit tė Kosovės. Derisa ambasadori Frenk Uizner dhe Uolfgang Ishinger thanė se treshja ka kryer tashmė punėn me tė cilėn ishte ngarkuar, pėrfaqėsuesi rus Aleksandėr Harqenko tha se ka hapėsirė ende per marraveshtje mes palve negociuse. Shifet se edhe pas deshtimit tė ketyre bisedimeve shtesė, bashkėsia nderkombėtare vazhdon tė jetė e ndarė dhe e pa vendosur pėr ta pėrmbyllur ket proqes politik pėr Kosovėn. Si duket bashkesija nderkombėtare duhet tė infozionohet me vendimet e shkruara si akte politiko-juridike tė marrura nga Parlamenti i Kosovės, mbi shpalljen e pamvarsis pėr ta gjetur mbeshtjėn nderkombėtare.

 Sylė ARIFI Basel
/ postuar pėr ereniku.net / Tue, December 04, 2007 6:13 am /


NDARJE ME 17 VITET E BARCOLETAVE !

      Sylė ARIFI

Sylė ARIFI, Basel,
02/03 dhjetor, 2007

  Tog fjalshi i shperdoruar nga ish elita nihiliste “pavarėsi formale e Kosovės”ndikoi dukshem nė disciplinim, durim dhe shpres tė rrejshme se Shteti do tė na vije si dhurat! Klasa institucionale viteve tė fundit, vazhdoi ta ushqen barcoleten e asajė pamvarsis formale, tani me rregulla tė reja, duke e pėrsėritė shprehjen tani mė rutinore se zgjidhja e statusit tė Kosovės ėshtė ēėshtje muajsh, javėsh apo ditesh ! Deklarimet e tilla paraqesin njė hipokrizi, tė politikės institucional si mungesė ndėrgjegjesim  pėr pėrgjegjėsinė qė e kishin para popullit tė vetė.
  Ta torturosh popullin duke e  mashtruar, dhe ushqyar me  iluzione tė rrejshme mbrenda konceptit dogmatik paraqet orraganc “pushtetare”. Kosova  asnjėhere nuk ėshtė pajtuar me pushtime,  edhe pse ėshtė djegur, masakruar dhe vrarė qė nga vitet 1878 e mė herėt e deri me sot. Pėrballja me realitetin e hidhur nė perudha tė ndryshme  nuk ėshtė zhgėnjim, madje ėshtė guxim qė populli  ju ka bėrė ball duke e mbijetuar kėt gjendje robrie. Mirpo, vitet e fundit klasa institucionale e Kosovės, ka qen e obliguar tė e sqaroi drejt e sakt popullin e vetė,  duke mos e lajthitur me  premtime boshe lidhur me rrjedhen e proqesit tė Kosovės.

   Maratona e falenderimeve...... ! Deklaratat e herpas-hershme pėr konsum tė mbrendshėm dhe tė jashtėm,  si metodologji taktizuse nga lideret institucional  se pavarėsia e Kosovės ėshtė akt i kryer dhe pritet vetėm njohja formale e saj, ishin vetėm njė  fushatė stereotipe dhe politik e dėshtuar. Mė e keqja ishte se kėt rezon politik e pėrqafuan sidomos nė 8 viteshin e pas luftės shumica e  subjektetve politike.  Nuk ka kuptim qfardo arsyetimi i politikės sterile e kastės institucionale tė Kosovės,  sidomos nė kėt perudhėn e pasqlirimit nga agresori serb e deri mė sot. Vetė procesi i vonesės dhei shtyrjes sė statusit shpreh mosguximin politik  dhe institucional pėr tė pėrshpejtuar pėrfundimisht zgjidhjen e statusit final tė Kosovės mbrenda afatit tri deri nė pesė vite siq ishte percaktruar me dokumentin e Rambujes.
    Humbja e madhe e kohės pėr tė vendosur qeverinė stabile, disa herė radhazi, votimi i ripėrsėritur tregoi jo gatishmėrin e liderėve institucional pėr tė krijuar strategjinė e veprimit aktiv, opercional dhe kohor tė aktit juridiko-politik pėr shpalljėn e pavarėsisė. Deklaratat boshe se pavarėsia e Kosovės ėshtė akt i kryer dhe pritet vetėm njohja formale e saj, ishin vetėm parullė shterp e pėrseritur shum here nga kasta politike e dėshtuar. Skemat e vakumit  tė krijuar nga plogėshtia e administratės nderkombėtare -UNMIK-ut, Grupit tė Kontaktit, Unionit Evropina dhe Kėshillit tė Sigurimit, i  krijuan Serbisė hapsir dhe  kohė tė mjaftushme pėr rimarrje tė hapave politik tė rikthehet  nė tė gjitha qendrat vendimarrse ndėrkombėtare,  ku  gatuheshin plane pėr proqeset vazhduse nė kerkim tė  vendimeve pėr Kosovėn. Bisedimet maratonike pėr  proqes tė decentralizim pėr shumicėn e pjesėmarrėsve ishin  menynė evropiane e plotesimt tė ashtuqujturave standarte pėr kosovėn qė Serbia i shfrytėzojė maksimalisht, veqanarisht oferten dorshlir dhe lehtesisht tė menduar nga Institucjonet e Kosovcės, pėr krijim tė komunave njė etnike serbe. Kjo e stimuloi prezencėn dhe ofensivėn e Serbisė nė avancim tė lobizmit pėr enklava dhe komuna tė reja me pakicėn Serbe. Faktorėt relevantė nderkombėtar pas paraqitjės se plani Ahtisari pėr statusin politik tė Koosvės, e qfrytzuan mos gadishmerin dhe jo vendoshmerin e klasės institucionale  pėr shtyrjen e statusit derisa tė kryhen zgjedhjet nė Serbi, duke shtyrė proqesin e statusit edhe pėr njė vit pra deri me sot.
Prolengimet e proqesit tė kosovės shpesh kan ardhur edhe si pasoj e Problemit tė vetė shqiptarve, nga mos kordinimi i njė politike gjithėshqiptare nė nivele institucionale, dhe ky fakt eshtė qfrytzuar nga diplomatėt ndėrkombėtarė pėr shtyrje tė proqesit.   Shtyrja e mėtejme do tė ishte debakėl pėr Kosovėn dhe shqiptarėt kudo qė janė, sepse sa mė tepėr qė do tė shtyhet zgjidhja e ēėshtjes sė Kosovės, aq mė tepėr do tė rriten tensioned politike nė Kosovė, qė janė nė fazėn kritike tė eskalimit tė mundshėm tė trazirave shum dimezionale.
Efektet negative tė prolongimit tė statusit janė shumė drejtimshe.

   Qytetarėt e Kosovės tė lodhur nga jeta gjithnjė e mė e vėshtirė, qė ėshtė rrjedhojė e keq qeverisjes dhe keqpėrdorimeve tė ndryshme po e durojnė kėtė gjendje pėr shkak tė statusit. Qytetarėt e Kosovės pėr hir tė statusit po e durojnė kėtė kaos tė pėrgjithshėm pėr tė cilin pėrgjegjėsinė e mbajnė politikanėt dhe burokracia institucionale jo funksionale. Por, nuk dihet nėse qytetarėt e kėtij vendi do ta durojnė edhe mė tej kėtė gjendje qė po bėhet pėrditė e mė e padurueshme. 
   Barcoletave pa kufi  ju erdhi fundi ! Kosova aktualisht me zgjidhjet e fundit tė 17.nendorit u percaktua me voten e tyre pėr ndryshime jo vetėm tė klasės institucionale por dhe ndryshime tė gjendjės sė status-cos. Qytetarėt e Kosovės me keto ndryshime tė reja do ta kuptoin se jan pėrshendetur me mashtrus dhe mashtrime pėr barcoleta tė ashtuqujtur pamvarsie formale. Me tė drejtė gjykohet se Instutucjonet e reja duhet tė kaloin nė veprime tė guximshme e tė vendosura qė Shpallja e pamvarsis tė bahet realitet nga Parlamenti i kosovės mbrenda keti viti. Institucjoneve tė ardhshme ju duhet ndėrprerja e praktikave 17 vjeqare pėr ta ndertuar tė ardhmen e sigurt pėr popullin e Kosovės./postuar për ereniku.net / Sat Dec 1 15:44:21 2007 // 


      Sylė ARIFI
27 nėntor, 2007

NDERTIMI I INSTITUCJONEVE PARA 10.DHJETORIT 07 !

    Pėrgjegjėsit e fituara nga vota e qytetarve tė Kosovės, nuk jan privilegje sepse na presin detyra historike pėr ta vazhduar aty ku lan Institucjonet e kaluara. Sigurisht se vota e fituar nuk do tė jetė privilegj, sepse nuk ka mė afat pėr te humbur, o sot o kurr na duhet rahatia, qetsia, siguria, punsia e mbi tė gjitha barazia me tė gjithė popujt tjerė nė keto hapsira Evropjane.  Zgjedhjet e treta pas luftės qlirimtare na bajn tė kemi optimizem se do tė lirohemi nga premtimet duke kaluar nė pragmatizem tė veprimeve nė dobi tė proqeseve nga tė gjitha fushatė e jetės nė Kosovė. Sigurisht, se vota e qytatetarve me tetė vite vones kėsaj radhe  shkoi aty ku ishte dashur qė nė tė vertet tė ishte menjihere pas perfundimit tė luftės qlirimtare, pra te rreshtimi real qė din dhe mundet tė bėn ate qė e premton.

     Populli me keto zgjedhje ka treguar se eshtė pėr ndryshime tė klasės instutucionale, duke synuar ndryshime tė gjendjės ekzistuse, sepse ėsht ngopur vetem me iluzjone se qithqka do tė na vie si dhurat. Sigurisht se nga keto premtime 17 vjeqare,  asgjė nuk ndodhi nė pėrmirsim tė jetės ekonomike sociale, me tmerr tė skajshem varferie, me papunsi ekstreme, me pa prespektiv punsimi, me shkollim tė nivelit mė tė ult, me shtim tė krimit tė organizuar deri nė pėrmasa institucionale, me degjenerim moral, me largimi masiv nga brezi ri i Kosovės jasht atdheut.   Jan, shum e shum shkaqeve qė e bajn njė mal arsye pėr mos knqėsin e shumicės sė popullit tė kosovės me ket gjendje tė krijuar qė  nga 8 vite nga lufta dhe deri me sot. Prandaj,  populli duke e votuar rreshtimi real qė din dhe don me i dal zot popullit tė vetė,  pret  mdryshim tė gjendjės nga tė gjitha fushat e jetės,  mbi tė gjitha pretė ndrshimin e gjendjės juridiko-politik nė kalimin e status-cos nė gjendje tė rregull pėr formim tė Shtetit juridik nė Kosovė mbrenda keti viti.

  Zaten, kjo fitore nė keto zgjedhje eshtė mbi tė gjitha DETYRĖ URGJENTE  nė krijimin e institucjoneve tė mirfillta me kualicjone mbi baza programore tė aferta,  pėr ta shpallur Shtetin si aspirat shekullore e Popullit tė Kosovės. Nuk kemi asnje kohe pėr te humbur !  Jetike pėr popullin e Kosovės eshtė tė krijohen aleanca tė natyrshme dhe mbi baza reale tė anės profesionale, morale dhe nė veqanti nga demizjoni atdhetare pėr qeverin e arshme, duke qen i pėrqendruar kryesisht nė segmentin e vlerės,  guximit dhe vendosshmėris nga faktori vendor pėr ta fituar perkrahjen dhe mbeshtetjėn nderkombėtare.  Vetėm popujt e vendosur do tė kan mbeshtetje nga qendrat vendose nderkombėtare pėr ta bėrė Shtetin e tyre.  Pra, ketyre institucjoneve  tė reja,  nė veqanti qeveris i nevoitet domosdo tė largohet nga veprimet nihiliste, sepse kjo na kushtoi me shumė vite humbje nė synime pėr bėrjen e Shtetit tė Kosovės realitet.  Aleancat pėr  qeverin e re,  nuk duhet tė provohet me ato forca qė deshtuan,  dhe qė politiken e tyre e ndertuan vetem nė pritje, zhagitje  duke mbjellur besimin se liria dhe pamvarsia do tė na vije si dhurat.

    Pra, i vetmi kriter duhet te jete aftesia profesionale dhe ndershmeria njerezore, atdhetaria dhe guximi pėr reflektim, sepse shtetin qė do ta ndertoim duhet dhe ta mbrojm me ket aleancė qevrisje.  Bashkimi i energjive dhe forcave na nevojitet sot me shume se kurre, atdheu i jon kerkon vendosshmerin  e popullit dhe institucjoneve tė saja.  Gjdo zhagitje e formimit tė qeveris do tė na kushtoi me zvarritje tė proqesit politik tė Kosovės. Prandaj, fitusi i zgjedhjeve duhet tė shpejtoi hapat per ti nedertuar institucjonet e dalura nga zgjedhjet para 10.dhjetorit.2007. Siguirisht, Se duke u afruar afati nderkombėtar pėr perfundim tė proqesit pėr Kosovėn, po shtohen presionet dhe ashpėrsohen tonet ndėrkombėtare pėr aktin e shpalljes sė Pavarėsisė sė Kosovės.

    Institucjoneve tė reja tė Kosovės, ju nevoitet domosdoshmerisht perkrahja dhe ndihma nga Intelektual, akademik, veprimtar tė shquar tė qeshtjės kombėtare me pėrvoi, dhe nė veqanti nga institutet shkencore dhe akademia e Kosovės, pėr ta kaluar ket fazė sa mė me suksese duke e stimuluar shpalljen e Shtetit nga Parlamenti i Kosovės. DUHET TI KUSHTOHET VEMENDEJE  E VEQANT SE ĖSHT FUNDI I DURIMIT, pėr popullin e Kosovės, dhe mos rrespektimi i afatit tė pėrcaktuar nderkombėtarisht pėr zgjidhjen e shumė pritur tė statusit, po bėhet gjithnjė e mė shqetėsuese. Askush,  nuk mund tė garantojė se populli i Kosovės edhe mė tutje do tė durojnė, qė nė emėr tė tyre tė vazhdojė me kompromise tė reja rreth statusit tė Kosovės.

/Sylė ARIFI, av.puplicist / Basel, 26.ll.07/ postuar pėr ereniku.net / Tue Nov 27 05:50:12 2007 /


   Sylė ARIFI
21 nėntor 2007



Veprimtarėt e guximshem mbesin nė histori !

Atdhetari i devotshem, Xhavit Hoxha

  Atdhetari i devotshem, Xhavit Hoxha pjesė e historis kombėtare, nderi dhe krenaria i  takon  njerėzve tė sakrificės. Veprimtari i qėshtjės Shqiptare  Xhaviti,  profesor i nderuar, ish i burgosur politik, i angazhuar nė periudha historike nė qelulat e para pėr qlirim dhe bashkim kombėtar, pra i takonte atyre trimatve tė orve tė para tė lirisė.

Nė familjėn Hoxha nga babė Hysniu, nė fshtin Junik u linden  dy trima tė pendės dhe pushkės, vllezerit Xhavit dhe Edmond Hoxha tė cilėt jan ndar nga nga jeta vetem fizikisht, dhe  vazhdon tė jetoi vepra dhe ideali i tyre kombėta, qė mbetet detyrė dhe synim i vazhdushemė pėr Popullin Shqiptar.

Xhaviti i jon apo siq kishte deshir tė na thoshte neve bashkveprimtarve tė tijė „ SHOQ“ , ishte  inspirimit dhe  frymzimi jo vetem pėr koleget e tij por dhe gjenerata tė tėra.

I brymosur me guxim intelektuali, deshironte dhe vepronte duke qen nė bashkveprim me tė gjitha shtresat me synime  ndimese tė mirfilltė kombėtare, pėr ta afirmuar dhe ndimuar zgjidhjėn e qeshtjės kombėtare e nė veqanti qlirimin e Kosovės nga  falanga serbe.   Nga vitet e 70-ta. Xhaviti bante pjesė nė Levizjes Nacionalqlirimtare tė Kosovės dhe viseve Shqiptare nė ish Jugosllavi. Duke qen antarėt  aktiv i  grupėve ilegale tė asajė kohe

qė vepronte mbrenda organizatės ilegale “ Komiteti pėr Deqan”, nė kudėr tė levizjės se udhehequr nga ideologu  i qeshtjės kombėtare, Jusuf  GERVALLA.

Xhaviti ka punuar si profesor i  shkollės sė mesme nė Gjakovė, si njeri nga mesimdhenesit mė tė nderuar ne ate kohė, kishte shoqeri tė gjerė jo vetem me personelin arsimore por dhe me nxenesit e shkollės. Me tu zbuluar  veprimtaria ilegele e “Komitetit pėr Deqan”, pasuan arrestimet dhe Veprimatri Xhavit Hoxha arrestohej, i dyshuar pėr vepėr penale e kualifikuar si  armiqsore kundėr shtetit Jugosllav. Pra, nga ish bandat sllavo-komunite tė asajė kohe, vazhduan fushatat e ndjekjeve dhe arrestimeve tė antarve tė kėsaj organizate ilegale “Komiteti i Deqanit” si bashkautor tė veprimeve ilegale pėr rrenim dhe shkatrrim tė sitetmit juridik dhe ligjor tė ish jugosllavis, veprimtaret Ismajl Hajredinaj, Hasan Ukhagjaj, Jashar Salihu, Xhavit Hoxha, Din Ahmetaj, dhe Drita Kuqi etj.

Ishin Vėrtytet e njė intelektuali tė guximshėm, qė me  sakrifica sublime ju kundervua njė sitemi shtetror,  vetem e vetem pėr hir tė pėrpjekjeve dhe tė  ndimes pėr organizime politike nga tė gjitha format e mundeshme pėr qlirim dhe bashkim kombėtar.  Prandaj, i ndjeri Xhavit,   dhe familjėn e tijė ju neshtruan njė rexhimi gjenocidal nga fusha  politiko- policore e pushtetit ekzistues tė  nominklatura komuniste.  

Nenshtrimi nga masat e tilla  tė rėnda  ideo-politike dhe policore, kishte synim qė  shumicen e veprimtarve dhe familjeve tė tyre,  tė i  friksoin politikisht,  dhe me masat tė  rėnda nga dhuna  fizike me burgosje ti gjynjezoin duke menduar nė largimin e tyre nga  idealetė kombėtare.

Mirepo, me kurrfar qmimi,  atdhedashuria e trimave dhe  familjeve tė tyre, nuk u lekund, pėrkundrazi mori pėrmasat e zgjerimit nga shumė gjenerata, si frymzim dhe brymosje pėr nevoin e qlirimit tė Kosovės nga pushtuesi serbė.

Veprimtari Xhavit Hoxha, nen kushte tė njė trysnie politiko-policore edhe pas daljės nga vujtja e denimit me disa vite burg tė rėnd, ishte detyruar tė arratisej nga vendlindja nė rrugen e mergimit politik. Ky veprimtar i devotshem dhe atdhetar i pėrkushtuar gjithė jeten e tijė, edhe nė Zvicėrr si  emigrant  politik e vazhdoi veprimtarin  duke marrė takime me veprimtarėt  dhe organizime politike atdhetare qė ne ate kohė ishin tė organizuara nė mergim e nė veqanti nė shtetin mikpritės.

Fillimisht ishte  njeri nga kreatoret e organizimit tė Sindikatės sė pamvarur tė Shqiptarve nė Zvicėrr, qė ishte e mandatuar nga Sindikata e pamvarur e Kosovės nė ate kohė e udhehequr nga pr.dr. Harulla Gorani. Si intelektual dhe veprimtar i shquar pati detyrua dhe ushroi veprimtari nė kuder tė kesajė levizje sindikaliste, qė pėr mė shum kishte synime kombėtare pėr tė  ndikuar tek shumica e Shqiptarve pėr gjendjen jo vetem ekonomike por dhe politike tė popullit tė Kosovės qė ishte i atakuar tani mė nė tė gjitha fushat nga pushteti i instaluar serb nė Kosovė. Kishte organizuar tryezen e pėrbashkėt tė bashkimit tė  gjitha organizimeve dhe asocacjoneve nga tė gjitha dimizjonet,  qė baheshin nga Shqiptarėt nė shtetin e Zvicrrės. Ishte njeri nga ideatoret e formimit tė  institucjoni  moral e matrijal pėr ta formuar FONDIN pėr krijimin e Ushtrisė qlirimtare tė Kosovė.

Angazhimet e profesorit Xhavit Hoxha, nė INSTITUCJONIN E UQK-sė , ishin tė veqanta nė fushen intelektuale dhe politike qė nė bashkveprim me ish Kryetarin e Fondit “Vendlindja thrret” tė madhin Jashar Salihu, dhe me bashkthemeluesit Agush Buja, Mehemt Beslimi, Zenun Bajrami dhe shum e shum tė tjerė, e ban qė kjo luftė qlirimtare e bėrė nga UQK tė jetė e sukseseshme, nė qlirimin e Kosovės nga pushtuesi serb.  Si emisar i  segmenti tė luftės qlirimtare, nė kuadėr tė UQK-sė, ishte i angazhuar intenzivi- sht  nė pėrgaditjen e veprimeve konkrete nė mombilizimin e pėrgjithshėm morao-shpirtror,

politiko -diplomnatik, matrijal dhe veprimeve nga  artit ushtarak, pėr ta bėrė luftėn e UQK-sė mė tė sukseseshme kundėr forcave fashiste serbe.

Sigurisht i frymzuar dhe i brymosur nga idealet atdhetare tė familjės dhe nga vetė profesor Xhaviti, vllau Edmond Hoxha deshmor i kombit,  ishte luftetari dhe komandanti i orve tė para tė luftės qlirimtare qė ra nė fushbetjė  kunder forcave policore e ushtarake Serbe dhe bashkpuntorve tė tyre.

Fjalimet e shumta qė i bėnte nėpėr shumė tubime tė organizuara kudo nė shtete tė ndryshme dhe nė veqanti Zvicėrr, para gjatė dhe pas luftės qlirimtare,  ishin tė sinqerta e burrnore duke apeluar gjithni  nė mombilizim tė pėrgjithshėm tė gjitha vlerave shpirtrore , matrijale e fizike nė mbėshtetje tė luftės sė drejtė qė e bėnte UQK-ja. Pra, atdhetari Xhavit kishte qendrim parimor dhe korrekt  nė raport shoqeror nė nivele tė ndryshme,  ishte shumė njerzor me miqet dhe dashamriet e qeshtjės kombėtare,  ndėrsa me kundėrshtaret e qeshtjės kombėtare apo thėn troq me hyzmeqaret e sherbimeve tė huaja ishte shumė konkret i drejtėpėsėdrejt e i pa kompromisė.

Gjithėmon, dhe gjithkundi, prezenca dhe  fjala e tij  krijonte atmosferė  mirkuptimi vllaznor e korrektsie nė  frymėn e mombilizimi  tė gjitha  forcave kombėtare pamvarishtė percaktimet e tyre politike e ideoligjik, por tė rreshtuar nė pėrkrahje tė gjithanshme tė luftės qlirimtare tė UQK-sė.  Apelonte vazhdimisht te  tė gjithė shqiptaret tė jen  unik e tė bashkuar rrethė forcave reale kombėtare, qė me pend e pushkė janė nė sherbim tė atėdheut.

Pas, pėrfundimit tė luftės qlirimtare, me krijimin e partive politike fillimisht Ishte i angazhuar nė formimin e partis demokratike nė Mergim dhe nė veqanti nė Zvicėrr, duke qen i zgjedhur nė hirarkin  e PDK,  dega nė Zvicėrr. Tė gjitha keto veprime, sakrifica dhe kontribute tė qmuara nga veprimtarit i shquar i  qeshtjės kombėtare,  nė  periudhat  e ilegalitetit  dhe  e legalitetit politiko-diplomatik  dhe ushtarak, janė pjesė e historis sė lavdishme tė popullit Shqiptar.  Vepra e Xhavit Hoxhės duhet tė  radhit  nė vendin e merituar  nė historinė ton kombėtare.(Veprimtari Xhavit Hoxha ka ndrruar jetė me 20 Nentor 2007) //Sylė ARIFI Bazel // postuar pėr ereniku.net/Tue, November 20, 2007 10:52 pm//

...ja nė vazhdim njė rikujtues nga intervista e mė parshme me veprimtarin Xhavit Hoxha

KEMI QENĖ NACIONALISTĖ E IRREDENTISTĖ DHE KEMI MBETUR TĖ NJĖJTIT IDEALISTĖ

24 nėntor 2007

(Bisedė me veprimtarin Xhavit Hoxha e realizura ne maj 2006

Intrevistoi: Kadri Rexha

Xhavit Hoxha ėshtė njė nga veprimtarėt e orėve tė para tė Lėvizjes ēlirimtare tė Kosovės. Anėtar i organizatės LNĒKVSHJ, ish i burgosur politik, pishtar i arsimit nė atdhe dhe nė diasporė, pinjoll i derės Hoxha, e quajtur ndryshe Oda e Junikut, e njohur pėr atdhetarizėm, pėr pleqėri tė drejtė dhe pėr tradita luftarake, vėlla i dėshmorit tė kombit, gjeneralmajorit Edmond Hoxha.

Xhavit Hoxha u lind nė Junik mė 18. 10. 1952. Shkollėn fillore e mbaroi nė vendlindje, ndėrsa shkollėn e mesme, Normalen “Hysni Zajmi”, nė Gjakovė. Nė vitin 1976, nė afat rekord, i pėrfundon studimet pėr Gjeografi nė Fakultetin e shkencave matematikore-natyrore tė Universitetit tė Kosovės. Nga viti 1976 e deri nė vitin 1981, si profesor i gjeografisė, punon nė Gjimnazin “Hajdar Dushi” nė Gjakovė. Mė 10 maj 1981, si njėri ndėr veprimtarėt mė aktiv tė LNĒKVSHJ-sė, burgoset dhe dėnohet me 4 vjet burg tė rėndė. Pas daljes nga burgu ballafaqohet me provokime tė njėpasnjėshme dhe me pėrcjellje tė vazhdueshme nga ana e UDB-esė. Pėr t’i ikur arrestimit tė serishėm nė vitin 1989 emigron nė Zvicėr. Ashtu si nė atdhe, edhe nė Zvicėr, Xhavit Hoxha nuk kėrkon komoditet, por  gjendet nė krye tė shumė veprimtarive tė rėndėsishme atdhetare. Nė radhė tė parė, pėr dhjetė vjet rresht, pa asnjė kompenzim material, ushtron detyrėn e pedagogut nė arsimin plotėsues me nxėnėsit shqiptarė tė rrethit tė Winterthurės. Pastaj, pėr pesė vjet me radhė, vepron si kryetar i Bashkimit tė Sindikatave nė Zvicėr, ku, si lidhje mes Sindikatave vendase dhe atyre nė atdhe, grumbullon ndihma tė mėdha pėr Kosovėn. Veprimtarinė politike njė kohė tė gjatė e zhvillon si anėtar i kėshillit drejtues tė LPK-sė, dega jashtė vendit. Edhe pse  pa pasaportė, Xhavit Hoxha gjen mėnyra pėr kalimin e kufijve dhe  merr pjesė nė tė gjitha demonstratat jashtė Zvicre, si nė Austri, Gjermani, Belgjikė e deri nė shtetet Skandinave. Njė ndihmė tė jashtėzakonshme Xhaviti e dha edhe pėr nxjerrjen nga atdheu tė veprimtarėve tė rrezikuar si dhe tė ushtarėve qė e braktisnin frontin e luftės nga hapėsirat jugosllave. Por kontributi mė i rėndėsishėm i Xhavit Hoxhės i dedikohet UĒK-sė, qoftė si njėri ndėr themeluesit e Fondit “Vendlindja thėrret” e qoftė si njėri ndėr veprimtarėt mė tė suksesshėm tė logjistikės sė luftės sė UĒK-sė. 

Kundėrrevolucionarė, armiq tė bashkim-vėllazėrimit, nacionalistė, separatistė, irredentistė, shqiptaromėdhenjė...Kėto ishin vetėm disa nga epitetet me tė cilat pushteti komunist jugosllav, pėrfshirė kėtu edhe atė tė Kosovės, zhvillonte luftėn e vet propagandistike kundėr pjesėmarrėsve nė demonstratat e mars-prillit tė vitit 1981 nė Kosovė dhe kundėr kėrkesave tė tyre tė ligjshme pėr liri dhe tė drejta kombėtare.

Njė qasje tė veēantė ndaj disa prej kėtyre epiteteve, qasje qė pėrkundėr torturave tė egra tė pėrjetuara nė tė shumtėn e rasteve ėshtė dėshmuar me guxim dhe vendosmėri edhe para gjykatave dhe nė burgje brenda e jashtė Kosovės nga ish-tė burgosur politikė, qoftė grupisht qoftė individualisht, gjatė bisedės sonė, me rastin e 25-vjetorit tė demonstratave tė vitit 1981 nė Kosovė, na e sjell Xhavit Hoxha.

“Kur na kanė quajtur nacionalistė dhe irredentistė nuk kanė hyrė nė hak me ne sepse tė tillė edhe kemi qenė. Njėherė e pėrgjithmonė kemi dashtė tė ēlirohemi dhe tė bashkohemi me shtetin amė, me Shqipėrinė e ėndrrave dhe tė realitetit tonė. Fatkeqėsisht, nuk kishim armė mė tė madhe se mendimin, letrėn dhe grushtet tonė tė thatė”, thotė me kėtė rast Hoxha.

Zoti Hoxha, na flisni diēka ju lutem pėr fillimet e veprimtarisė suaj politike?

HOXHA: T’i pėrgjigjesh kėsaj pyetje ėshtė njėsoj si t’i pėrgjigjesh pyetjes: pse kam lindur. Fillimisht oda e burrave. Bisedat pėr gjėrat mė tė thjeshta. Legjendat dhe historitė e ndryshme. Kėngėt dhe rrėfimet pėr trimat. Analizat politike tė burrave mė tė urtė. Dėgjimi me derė tė mbyllur i Radio Tiranės dhe Radio Kukėsit. Fjalėt e mėsuesit nė klasėn e parė. Lojėrat nė shkollė. Pėrqafimi i butė i nėnės. Ofshamat e thella tė babės... Ėshtė zor tė zihet filli i gjithė kėsaj...Konkretisht kėtė punė mund ta lidhi me miqėsinė time tė hershme me Jashar Salihun dhe shokė tė tjerė, qysh si nxėnės. Bisedat tona tė pashtershme dhe preokupimi ynė rinorė pėr tė kaluarėn, pėr krimet e mėdha qė kishin bėrė serbėt nė trevėn tonė, pėr librat e ndaluara, pėr Adem Demaēin, pėr Naimin, Fishtėn...Kėngėt qė i kėndonim pėr trimat dhe sidomos kėnga pėr Oso Kukėn. Nė bisedat tona dashur pa dashur hynte edhe emri Shqipėri, Kosovė, Lidhje e Prizrenit, Luftėra Ballkanike, Traktati i Londrės, ndarje, bashkim... Pos me shokėt e mi tė rinisė, rrethi me njerėz tė ngjashėm mė kėtė ide po rritej me kohėn. Vazhdimisht gjėja shokė tė brezit tim qė mirėfilli kuptoheshim se ēiftelitė tona rrihnin tė njėjtin tel. Nė kėto rrethana, disi, preokupim yni zuri tė bėhej organizimi i mirėfilltė ilegal pėr ēėshtje tė ēlirimit tė Kosovės dhe tė bashkimit tė saj me Shqipėrinė. Busull orientuese nė kėtė drejtim e kishim Adem Demaēin dhe Lėvizjen e tij legjendare. Nė derėn e preokupimit tonė mė vonė trokiti edhe i madhi Jusuf Gėrvalla.

Pra, kyēja juaj nė aktivitetin patriotik nuk ėshtė e rastit?

HOXHA: Nė aktivitetin tim patriotik nuk ka pasur rastėsi. Nė kėtė drejtim ēdo gjė e kam bėrė me paramendim dhe me bindje tė plotė. Sė pari i kam peshuar gjėrat mirė e mirė me vetveten: e kam ditur se veprimtaria atdhetare kėrkon pėrkushtim, bindje tė fortė, vendosmėri, ideal tė lartė kombėtar, pėrcaktim tė qartė politik dhe gatishmėri deri nė flijim pėr sfidat qė paraqiten. Dhe, isha i bindur se tė gjitha kėto virtyte i kam. Pra, pėrcaktimi im pėr kėtė veprimtari ishte i hershėm dhe qėndrimin dhe qėllimin e kisha tė qartė.

Si u bėtė anėtar i LNĒKVSHJ-sė, pėrkatėsisht Komitetit tė Deēanit? A e gjetėt Ju Lėvizjen apo Lėvizja iu gjeti Ju?

HOXHA: Unė mendoj se vetė puna e shpie individin te organizata. Pra, puna e pėrditshme, sjellja dhe sidomos bisedat qofshin ato tė rastit apo tė qėllimshme e zbulojnė individin dhe pėrcaktimin e tij sipas shembullit: gjuha shkon atje ku dhemb dhėmbi. Kėshtu organizatės i mbetet tė interesohet pėr tė dhe me barometrat qė ka tė bėjė matjen e karakterit dhe tė disa veēorive tė individit dhe nė bazė tė testimit bėhet edhe shkalla e afrimit tė tij deri te anėtarėsimi. Kėshtu disi ka ngjarė edhe me mua. Unė, pėr shembull, kishte kohė qė punėn propagandistike e kisha bėrė edhe pa qenė anėtar i organizatės ilegale, bile pasi u bėra anėtar mė duhej tė isha shumė mė i matur ngase mė nuk i pėrkisja vetvetes. Mė nuk mund tė thosha le tė bėhet ēka tė bėhet, e paguaj vetė me lėkurėn time, por duhej tė kisha parasysh Organizatėn, qėllimin e saj, ruajtjen e shokėve dhe kėshtu me radhė. Dhe, pikėrisht nė kėtė ēėshtje mendoj se ka qėndruar edhe dobėsia e Organizatės sonė.

Mė konkretisht, ju lutem?

HOXHA: Shumica e anėtarėve tė Komitetit tė Deēanit pėr orientimin politik tė tyre njiheshin si nga populli ashtu edhe nga UDB-ja. Disa nga ta ishin edhe tė pėrcjellė nga spiunėt, si bie fjala Ismail Haradinaj, Hasan Ukhaxhaj, Muhamet Rugova, etj. Unė dhe Muhamet Rugova shoqėroheshim shumė, bile dilnim dhe vizitonim shumė fshatra tė Dukagjinit. Bisedat tona me nxėnės dhe me njerėz tė ndryshėm si nė rrugė, si nė shėtitore, si nė odat e burrave dhe gjetiu kishin pėr temė ēėshtje historike, probleme kombėtare, kulturore, traditėn tonė, gjendjen ekonomike dhe sociale tė popullit, duke mos lėnė anash politikėn e pėrgjithshme botėrore. Pos theksimit tė robėrisė sė Kosovės dhe ēėshtjes sė pazgjidhur kombėtare nė pėrgjithėsi, ne propagandonim edhe pėr luftėn, pėrgatitjen e gjithanshme pėr tė, sepse lufta jonė pėr liri ishte nė prag. Prandaj, ky propagandim yni i hapur, me shpatė mbi setėr, ka pasė edhe tagrin e vetė tė lartė.

Shkruanim parulla, shpėrndanim pamflete, gazeta ilegale dhe libra tė ndaluar

A s’na thuani me pak fjalė historikun e Komitetit tė Deēanit? Formimin, platformėn, anėtarėsinė dhe shtrirjen gjeografike tė veprimtarisė?

HOXHA: Nė bazė tė programit dhe tė statutit Komiteti i Deēanit ishte vazhdimėsi e LNĒKVSHJ-sė, me zanafillė nė vitin 1963, e themeluar nga Adem Demaēi me platformė politike “ēlirimin e krahinave shqiptare dhe bashkimin e tyre me nėnėn e vetė-Shqipėrinė”. Themelimi i Komitetit daton menjėherė pas zbulimit dhe rėnies nė burg tė aktivistėve tė organizatės LNĒKVSHJ nė vitin 1979. Udhėheqės i Komitetit nė Kosovė ishte Ismail Haradinaj, ndėrsa jashtė atdheut ishte Jusuf Gėrvalla, i cili nė vitin 1979 kishte arritur t’i ikė arrestimit nga UDB-ja dhe ishte vendosė nė Ludwigsburg tė Gjermanisė. Lidhjet e Jusufit me Komitetin e Deēanit mbaheshin pėrmes veprimtarėve tanė tė besueshėm.

Pas demonstratave tė mars-prillit 1981 edhe Organizata jonė e pėrkrahu kėrkesėn taktike gjithėpopullore “Kosova Republikė”, por nga aspirata dhe strategjia jonė pėr bashkimin kombėtarė nuk kemi hequr dorė asnjėherė. Veprimtaria e tėrėsishme e Komitetit ėshtė e shumanshme dhe pėr tė shpalosė atė nuk mjafton kjo bisedė e rastit. Detyrat e anėtarėve dhe qėllimi i veprimtarisė sė tyre ishin tė pėrcaktuara me status dhe program, por pėr ngritjen e anėtarėve tė organizatės shfrytėzohej edhe literaturė e gjerė teorike, historike dhe revolucionare. Anėtarėt zgjidheshin nė bazė tė njohjes paraprake, nė bazė tė bindjes sė fituar pėr personin e caktuar, nė bazė tė provave, nė bazė tė qėndrimit, vendosmėrisė dhe tė sakrificės familjare... Anėtarėt pėrgatiteshin qė tė jenė tė aftė sa armikun ta tėrheqim nė fushėn qė donim ne e jo aty ku donte armiku. Anėtarėt duhej tė pėrgatiteshin pėr qėndresė, pėr konspiracion dhe pėr burg tė rėndė. Ata pėrgatiteshin qė luftėn e ardhshme qė ishte e pashmangshme mundėsisht ta orientonim dhe ta bėnim vetėm me Serbinė, sepse armiqėsimi me popujt tjerė pėr ne ishte i papranueshėm.

Demonstratat e vitit ’81 Organizatėn tonė, pėrkatėsisht ne, Komitetin e Deēanit, na gjetėn tė lidhur edhe me komitetet nė formim, si ai i Drenicės me Bajram Gashin nė krye, i Gjakovės me Muhamet Rugovėn, i Mitrovicės me Bislim Bajramin, i Llapit me Beqir Hajrizin, pastaj me ato nė Gjilan, nė Shkup, nė Shtutgard dhe Stamboll si dhe disa celula tė tjera tė themeluara dhe nė themelim e sipėr. Anėtarėsia e Komitetit ishte e gjerė. Sidomos nė prag tė demonstratave dhe gjatė demonstratave erdhi deri te njė masivizim shumė i gjerė i anėtarėsisė. Nė kuadrin e Komitetit tė Deēanit vepronte edhe grupi i tė rinjve i quajtur “Shqiponjat”, i cili me celulat e veta tė shumta zhvilloi njė aktivitet tė dendur dhe shumė tė ēmuar. Celulat e anėtarėsisė vepronin nė formėn e treshit.

Anėtarėt e parė tė Komitetit u arrestuan. Ju kishit pasaportė. Shqipėrinė e kishit vetėm dy hapa larg. Pse nuk u arratisėt?

HOXHA: Demonstratat e detyruan Organizatėn tonė tė dalim hapur. Propagandonim, shkruanim parulla, shpėrndanim pamflete, gazeta ilegale (“Lajmėtari i lirisė”, “Liria”, “Bashkimi”) dhe libra tė ndaluar, organizonim bojkotimin e mbledhjeve diferencuese, sabotonim veprimtarinė e armikut, thėrrisnim punėtorėt qė tė fillojnė grevat, merrnim pjesė nė demonstrata...Me njė fjalė ishim kudo, fytafyt me armikun. Dalja jonė haptazi na kushtoi. U zbuluam dhe filloi burgosja jonė.

Vėrtetė unė kisha pasaportė dhe kisha mundėsi tė arratisesha nė Perėndim. Sa pėr kalimin e kufirit dhe ikjen nė Shqipėri nuk e kisha asnjė problem sepse atė zonė e njihja si pėllėmbėn e dorės. Lidhur me kėtė ēėshtje Organizata kishte qėndrim tė prerė. Nga arrestimi mund tė pėrjashtohej vetėm ndonjė rast i veēantė. Pėrndryshe, kishte ardhur koha kur burgjet jugosllave duhej tė mbusheshin ding me atdhetarėt shqiptarė qė edhe nė kėtė mėnyrė tė dėshmohej para botės lufta jonė e drejtė pėr liri. Arrestimi masiv i anėtarėve tė Organizatės tonė u bė nė mėngjesin e hershėm tė datės 10 maj 1981. Atė ditė u arrestova edhe unė. Forca tė mėdha tė milicisė, tė rezervistėve tė shumtė dhe tė udbashėve tė ardhur nga SPB-ja e Pejės, kishin rrethuar shtėpinė time dhe mbarė Junikun. Fillimisht, si mua ashtu edhe anėtarėt tjerė, na dėrguan nė Burgun e Pejės, me pėrjashtim tė Drita Kuēit, tė cilėn e mbyllėn nė pavionin e grave nė Burgun e Mitrovicės. Ismail Haradinaj dhe Hasan Ukhaxhaj janė marrė nė pyetje edhe nga inspektorėt federativ tė ardhur nga Beogradi. Hetuesit silleshin si bisha tė ēmendura. Por pėr dajak, mjerisht, ishin vendorėt, shqipfolėsit. Maltretimi bėhej sipas pozitės sė tė burgosurit. Dajak merrnin edhe ata qė qėndronin tė fortė, si Islam Mustafaj qė pohonte: unė i di tė gjitha, por nuk flas. Torturat mė barbare janė zhvilluar sidomos mbi Ismail Haradinajn. Gjykata e Pejės na dėnoj me burg tė rėndė me kohėzgjatje nga 3 deri nė 14 vjet. Unė u dėnova me katėr vjet burg dhe dėnimin e mbajta nė burgjet namzeza nė Leskovc dhe nė Nish. Anėtarėt tjerė tė Organizatės morėn kėto dėnime me burg: Ismail Haradinaj, 14 vjet; Hasan Ukėhaxhaj, 11vjet; Abdullah Hasanmetaj, 9 vjet; Jashar Salihu, 7 vjet; Shkurte-Drita Kuēi, 6 vjet; Nazmi Selmanaj, 5 vjet; Ali Dėrvishaj, 4 vjet; Din Ahmetaj,3 vjet; Muhamet Haklaj,3 vjet dhe Niman Mustafaj, 3 vjet. Vlen tė cekėt kėtu se nga grupi “Shqiponjat” u dėnuan Nasim Haradinaj, Bajram Mehemeti, Shaqė Qerimi, Isa Hasanaj, Islam Mustafaj, Ali Selmanaj, Mustafė Bajrami, Sokol Mustafaj, Ramė Hasanmetaj, dhe tė tjerė mė dėnim mė pak se njė vit burg.

Nė cilin burg u zhvilluan hetimet? Pėr ēka akuzoheshit? Kush iu mori nė pyetje?

HOXHA: Hetimet kundėr Organizatės tonė u zhvilluan nga organet e udėbesė sė Pejės. Akuza na ngarkonte pėr veprimtari armiqėsore kundėr popullit dhe shtetit jugosllav, sipas nenit 136 dhe 114, pra bashkim dhe kundėrrevolucion. Me akuzėn e parė u pajtuam tė gjithė ngase me vetėdije kishim vepruar pėr rrėnimin e shtetit jugosllav, ndėrsa me akuzėn e dytė nuk u pajtuam sepse ajo ishte shumė e pabazė dhe nuk pėrmbante kurrfarė elementesh me ēka u dėshmua edhe gjatė gjykimit.

Hetuesit ishin shqiptarė, serbė dhe malazezė nga Peja, Prishtina dhe Beogradi. Se ishte bėrė kiameti. Hej, kishim guxuar tė ngrinim zėrin kundėr Jugosllavisė, kundėr shtetit mė tė pėrkėdhelur tė botės, sipas tyre shtetit mė tė fortė nė Evropė! Po na dhimbeni se po i bini murit me kokė, i thanė Jashar Salihut gjatė hetimeve. Po shkoni dėm. Nuk e dini se Jugosllavia ėshtė superfuqi botėrore. Jashari, siē ishte gjithmonė i qetė, ua kthen urtė: ne nuk ngutemi e as ndalemi, njė tullė sivjet, njė tullė vitin tjetėr e kėshtu deri sa tė jemi gjallė, deri sa tė rrėnojmė pėrfundimisht kėtė shtet okupues. Konkretisht unė akuzohesha pėr zhvillimin, zgjerimin dhe formimin e komiteteve tė reja, pėr detyra speciale, pėr mbledhjen e informatave me qėllim publikimi, si dhe pėr iniciativėn time lidhur me sigurimin e armatimit pėr luftėn qė shihej nė horizont.

Demonstratat mendoheshin tė ishin faza e parė e kryengritjes sė armatosur

Veprimtaria e Organizatės suaj fillon njė vit para shpėrthimit tė demonstratave tė mars-prillit ’81. Sa keni punuar pėr kėtė ditė? Shpėrthyen ato para kohe apo me kohė? Sa dhe si i pėrkrahėt demonstratat?

HOXHA: Kemi punuar shumė qė njė ditė ta ngritim popullin nė demonstrata masive, tė cilat sipas Jusuf Gėrvallės mendoheshin tė ishin faza e parė e kryengritjes sė armatosur tė popullit shqiptar tė robėruar nė trojet e veta nė Jugosllavinė tashmė tė shkatėrruar. Veprimtaria jonė ishte shumė e gjerė dhe karakterizohej nga shtimi i shkallės sė aktivitetit. Nė fillim puna jonė u dėshmua nė mbarė Rrafshin e Dukagjinit dhe vetėm pėr pak muaj arritėm tė zgjerohemi deri nė Besianė, Gjilan dhe Shkup. Caku ynė kryesor ishte Universiteti i Kosovės. Veprimtaria jonė i mbulonte tė gjitha trojet e robėruara shqiptare. Nė prag tė shpėrthimit tė demonstratave Jusuf Gėrvalla pėrmes udhėzimeve qė na i dėrgonte si dhe pėrmes gazetės “Lajmėtari i lirisė” jepte lajmin kushtrim: “Po bėhet gati populli pėr hakmarrjen e vet tė madhe. Do ta derdhim edhe pikėn e fundit tė gjakut tonė dhe do tė ngadhėnjejmė mbi armiqtė dhe mbi tradhtarėt e ēdo ngjyre. Dita e lirisė po afrohet. Po vjen dita qė armiku e tradhtari tė japin llogari pėr krimet e poshtėrsitė e bėra mbi popullin tonė...Vetėm tė bashkuar e tė vendosur, me besėn e madhe shqiptare, do tė arrijmė nė fitoren tonė tė sigurt...”.

Demonstratat shpėrthyen nė kohėn e duhur dhe ne na gjetėn nė krye tė detyrės. Edhe pse nuk ishim organizatorė tė drejtpėrdrejtė tė demonstratave ato na mobilizuan hala mė shumė. Forca jonė duhej ta godiste pa mėshirė armikun. Pėr kėtė ditė ishin flijuar me mijėra atdhetarė dhe me dhjetėra organizata atdhetare. Koha nuk priste mė...

Klasa politike, atėherė dhe sot, pohojnė se u zunė nė befasi nga demonstratat e mars-prillit ’81. Mendimi juaj?

HOXHA: Ėshtė e vėrtetė se klasa politike e Kosovės u zu nė befasi nga demonstratat e atij viti tė madh si dhe nga rezistenca mbarėpopullore qė pasoi gjatė viteve nė vijim. Kishte kohė qė klasa politike e Kosovės po jetonte nė luks dhe po bėnte jetė tė shkėputur larg krajatave, skamjes, padrejtėsive tė shumta dhe robėrisė sė padurueshme tė popullit tė vet. Duket se kjo klasė vasale e frymėzuar edhe nga padroni i tyre serbian kishte ardhur nė pėrfundim se rinia shqiptare tashmė ishte tjetėrsuar, ishte degjeneruar dhe ishte zhveshur nga ēdo element kombėtar. Ata, pjesėtarėt e kėsaj klase, sė bashku me padronin, mendonin se nuk ka mė rini shqiptare, se rinia ka filluar tė bėjė njė mėnyrė tjetėr jete, jetė qejfesh dhe shfrimesh banale sa nuk i bie mė ndėrmend Shqipėria, tė cilės, sipas tyre, i mungonin edhe shporetat dhe televizorat. Kjo klasė ende u frikėsohej vetėm veprimtarėve tė vjetėr tė cilėt i kishte mbyllur nėpėr kazamatet mesjetare jugosllave dhe dukej se kishte harruar se nė Kosovė po rritej njė rini e uritur pėr bukė, pėr dituri dhe pėr liri, e cila vetėm po e priste momentin qė tė hidhej nė beteja pėr t’i pushtuar tė gjitha kėto deri nė njė. Rinia jonė, asokohe, kishte ideale, mėsonte, kėrkonte rrėnjėt e historisė, ishte edukuar me pėrvojėn e vuajtur tė baballarėve tė tyre, me pėrvojėn e lavdishme tė historisė sė gjallė shqiptare, me mėsimet kombėtare dhe revolucionare tė Enver Hoxhės, ishte rritur me kėngėt e trimėrisė tė kėnduara nga rapsodi i popullit Dervish Shaqa dhe me emisionet mbi heroizmin e popullit tonė ndėr shekuj tė Radio Kukėsit dhe tė Radio Tiranės.

Gjykatat e Kosovės tė burgosurit politikė i dėnuan nė emėr tė popullit. Prokurorėt, gjykatėsit dhe hetuesit kanė bėrė krime tė mėdha nė emėr tė ligjit tė armikut. Ka kėrkesa pėr rehabilitimin e ish tė burgosurve politikė si dhe pėr dėnimin moral tė tė gjithė atyre qė morėn pjesė nė tragjedinė e Kosovės. Mendimi juaj?

HOXHA: Ėshtė e vėrtetė se Serbia me ndihmėn e argatėve tė vetė shqipfolės ka bėrė kėrdi mbi popullin e Kosovės. Ky mal me krime ėshtė i pafalshėm. Tė paktėn, kėto krime patjetėr duhet tė mbeten tė shėnuara nė analet e historisė. Brezat e ardhshėm duhet tė mėsojnė pėr kėtė gjėmė. Lidhur me rehabilitimin tonė, me siguri, nė kohėra mė tė mira, Kuvendi i Kosovės do tė thotė fjalėn e meritueshme. Sot kjo ėshtė e pamundur tė bėhet. Ende jetojmė nėn sundimin e tė huajve. Sa u pėrket dėnimeve, e kemi ditur edhe atėherė: na ka dėnuar armiku dhe ne nuk kemi kėrkuar mėshirė. Nė bazė tė punės sonė, shpėrblim tjetėr nuk kemi pritur nga armiku: na kanė burgosė, na kanė rrahė, na kanė vrarė, por krenohemi  se kemi luftuar pėr fitoren e lirisė sonė, kundėr shtetit armik shekullor. Dhe, kėtė e kemi bėrė me zemėr dhe me tė gjitha forcat qė i kemi pasur. Kur na kanė quajtur nacionalistė dhe irredentistė nuk kanė hyrė nė hak me ne sepse tė tillė edhe kemi qenė. Njėherė e pėrgjithmonė kemi dashtė tė ēlirohemi dhe tė bashkohemi me shtetin amė, me Shqipėrinė e ėndrrave dhe tė realitetit tonė. Fatkeqėsisht, nuk kishim armė mė tė madhe se mendimin, letrėn dhe grushtet tonė tė thatė. Them pėr fat tė keq, sepse punėt do t’i kishim pėrfunduar qysh nė muajin prill tė vitit 1981 dhe sot do tė kishim njė shtet tė zhvilluar, stabil dhe faktor i fortė paqeje nė rajon dhe mė gjer. Sot shqiptarėt do tė kėndonin njė kėngė tjetėr dhe nuk do tė tėrhiqeshim kėshtu zvarrė me zorrė nėpėr kėmbė, si lypsarė tė botės. Sikur ta kishim pėrfunduar revolucionin tonė nė vitin 1981, nuk do tė vinin nė situatėn e rėndė tė poshtėrimit gjatė viteve tė 90 kur populli i manipuluar nga udbashėt dhe nga bijtė e udbashėve na fyenin me lloj-lloj emrash: si kuqalosha, komunista, etj. Qėllimi i udbashėve ishte i qartė: ta thyenin tehun revolucionar dhe shpirtin luftarak tė atdhetarėve tė devotshėm, tė njerėzve tė sakrificės si dhe ta dobėsonin pėrkrahjen e popullit ndaj nesh, me ēka edhe patėn sukses. Ky sukses i udbashėve u pa sidomos me rastin e organizimit tė luftės ēlirimtare tė Kosovės, kur nga ta u sabotua ēdo nismė e mbarė organizative. Personalisht mendoj se historia do t’i dėnojė tė gjithė individėt qė ishin nė shėrbim tė Serbisė dhe qė nė mėnyra tė ndryshme morėn pjesė nė dėnimin tonė dhe nė tragjedinė e Kosovės gjatė viteve tė tetėdhjeta. Ajo do t’i dėnojė edhe individėt dhe partitė tė cilat jo vetėm nuk e pėrkrahėn luftėn e UĒK-sė, por ishin kundėr saj me tė gjitha forcat. Nuk thotė kot populli: pushka atdhetare i mbyllė tė gjitha shtigjet e ligėsisė, pushka atdhetare pajton edhe gjaqe. Dhe, pushka pėr atdhe kėrciti nė vitet e fundit tė shekullit tė kaluar. Pushka pėr tė cilėn ishin flijuar shqiptarėt njė shekull tė plotė. Dhe, pėr ironi, tė gjithė ata qė e shanė luftėn e UĒK-sė, nė Kosovė dhe anė e mbanė botės, tė gjithė ata qė e sabotuan luftėn deri nė fund, u turrėn pas mbarimit tė saj, o burrani, dhe i zunė kulltuqet udhėheqėse, plaēkitėn ēka mund tė plaēkitej dhe sėrish filluan sulmin kundėr frontit qė e bėri luftėn.

Kur jem te rehabilitimi, t’i them edhe dy fjalė. Vetėm nė kėtė qytet tė vogėl tė Evropės ku jetoj unė jemi mė tepėr se dhjetė ish tė burgosur politikė dhe tė gjithė me fakultete tė kryera. Kemi ndihmuar luftėn dhe djemtė e UĒK-sė me tė gjitha mundėsitė. Me djersėn tonė mbajmė familjet tona dhe ende ndihmojmė nevojtarėt nė Kosovė. Por, kur po i shoh udbashėt dhe bijtė e tyre nė pushtet, prokurorėt dhe gjykatėsit e dikurshėm nė vende tė njėjta tė punės, pseudointelektualėt e dikurshėm pushtetarė dhe bijtė e tyre nė vende udhėheqėse po mė dhėmbė shpirti. Dikur si shėrbėtorė besnikė tė armikut ata i kanė shfrytėzuar tė gjitha tė mirat e pushtetit komunist jugosllav. Sot i shfrytėzojnė tė gjitha tė mirat qė ua dha demokracia ndėrkombėtare: vila, hotele, tendera, rroga tė majme, ryshfete, hajni, etj. etj. Mė bėhet se kjo botė qenka e krijuar pėr tė mirėn e gjakėsorėve dhe pėr vuajtjen e tė mirėve. Turp.

Megjithatė, turpi nuk po ēelte varrė askėnd. Ne qė jemi dergj burgjeve dhe hetuesive, tė rrahur dhe tė fyer nė mėnyrėn mė ēnjerėzore, ne qė nuk na lanė ta vuajmė dėnimin me burg as nė Kosovė, ne qė me dhunė u detyruam ta braktisim atdheun dhe u degdisėm meridianeve nė internim tė pėrjetshėm nuk i ramė nė qafė Kosovės pėr asgjė personale. Ne, nė parim, iu pėrmbajtėm urtisė sė Xhon Kenedit. Dhe kemi mbetur tė njėjtit idealistė me gatishmėrinė qė deri nė vdekje tė punojmė dhe tė flijohemi pėr lirinė, pėr gjuhėn, pėr flamurin, dhe pėr bashkimin e kombit nė njė shtet. Kosovėn as e kemi gėnjyer, as e kemi vjedhur ndonjėherė. Prandaj as kėrkojmė shpėrblime prej saj. Kemi vetėm njė lutje: Zot dhe Popull, na pranoni ashtu sikur na keni lindur, ashtu sikur na keni mėsuar, ashtu sikur na keni edukuar. /Altshtetten, Maj 2006/ Veprimtari Xhavit Hoxha ka ndrruar jetė me 20 Nentor 2007)


      Sylė ARIFI

ZGJEDHJET  PROLONGIM I STATUSIT TĖ KOSOVĖS ?

15 nëntor, 2007
Tani mė nuk ėshtė vėshtirė tė kuptohet se ē’po ndodhė realisht nė hapsirat etnike shqiptare!

Vazhdimsia e eksprementimit  nderkombėtar me popullin Shqiptar dhe nė veqanti me popullin e Kosovės,  eshtė qudia mė e madhe e shekullit. Shiqo se qfar po ndodhė edhe pas shumė vite nga ramja e formacjonit komunist nė Shqipėri, ende tė pa rahatuar me pushtet, nė tė gjitha fushat. E njejta gjendje vazhdon nė Kosovė edhe pas 17 vite qė nga prishja e ish Jugosllavis, ku populli i Kosovės vazhdon tė jetė nen premtime nga nderkombėtaret dhe kasta politike, por ende me gjendje status-co.

Gjendja e Shqiptarve nė Maqedon eshtė jo stabile dhe ditve tė fundit me tendenca qė tė mbahet mos unitetit i subjektit politik Shqiptar ne ket Shtet vetem e vetem qė ta dobson qenjen nacionale tė Shqiptarve ne ket Shtet tė ri tė brisht. Pra vazhdon loja me Shqiptarėt nė keto hapsira ballkanike.

Vitin e kaluar nuk jan mbajtur zgjedhjet e pushtetit lokal nė Kosovė vetem e vetem se mos tė pengohet proqesi i bisedimeve pėr Kosovėn nen mbikqyrje nderkombėtare nga z.Ahtisari. Ndersa ket viti mu nė prag tė afatizimit tė keti proqesi pėr perfundim dhe zgjidhje tė statusit politik pėr kosovėn, caktohen zgjedhjet, nga ai lokal, Kryetar komunash dhe zgjidhjet e pėrgjithshme pėr parlamentin e Kosovės. Se a ka qen dashur  tė ndodh ky proqes zgjedhor eshtė pikpytje e madhė, qė krijon dileme jo vetem tek populli i Kosovės por dhe tė shumė subjekte intelektuale, politike, levizje, shoqata tė ndryshme dhe asocacjone tjera nė Kosovė. Pėrgjigjja nė kėto pyetje del njė “Jo” e madhe, se nuk na duhen zgjedhjet nė kėte fazė se ku ndodhet proqesi i statusit politik, vetem sa pėr shtyrjet e radhės.

Nė te vertet klasa institucionale duhet tė nderrohet pėr mes zgjedhjve esht e vetmja rrugė, pėr t’u liruar nga kėta “pushtetarė”,  pėr ta ndėrruar kėtė gjendje tė status-co, por nuk eshtė zgjedhur koha dhe momenti i pėrshtatshem pėr ket veprim aq tė nevoishem.  Sidomos zgjedhjet si proqes demokratik duhet tė ndodhin pas perfundimit tė proqesit pėr statusin e Kosovės. Zgjedhjet  janė gara demokratike mes partive politike pėr tė fituar pushtetin dhe kjo ėshtė tėrėsisht e natyrshme. Qė para shpalljes sė zgjedhjeve e kėndej, kohė pas kohe, kujdestarė  tė caktuar tė niveleve tė larta politike tė Kosovės, na e  pėrmendin, madje edhe na e  rikujtojnė interferimin nė status, sa herė flasin pėr zgjedhjet. Institucjonet e Kosovės, duke i vlesuar rrethanat e krijuara tani para skandimit tė afatit pėr pėrfundimin e proqesit pėr statusin e Kosovės, duke e shiquar proqesin hetimor qė po i bėhej zotit Shuk dhe ditve tė fundit dhe z.Ryker, nga sekretarjati i veqant tė OKB-s, pa u sqaruar sakt se ē’ nėnkupton ky kėrcėnim, dhe mundesia shum reale se proqesi i ketyre zgjedhjeve domosdo do tė ket ndikim nė proqesin e afatizuar pėr statusin e Kosovės, jan dy fakt shumė tė mjaftuara pėr ta shtyer afatin pėr vendosjen e statusit tė Kosovės. Nė mungesė tė njė shpjegimi mė tė qartė, I cili qėllimisht po lihet i mjegullt, secili mund tė supozojė se ēka nė tė vėrtetė mund tė interferojė nė statusin e Kosovės.  Interferimi nė status mund tė ndėrlidhet edhe me vetė atmosferen parazgjedhore, dhe pasojat me mundesi zhagitje tė ndertimit tė pushtetit qendror para afatit tė caktuar tė bisedimeve shtesė pėr statusin politik. Gjithashtu, kontestimi i mandatit tė Presidentit tė Kosovės, si vazhdimėsi e njė mandati tė papėrfunduar e jo njė mandati tė plotė trevjeēar, ashpėrsimi i raporteve ndėrpartiake mes vetė kandidatėve gjatė fushatės, kritikat e mėdha mes liderve politik aktuale nga niveli lokal dhe qendror, aferat korruptive, mosluftimi i krimit tė organizuar, veprimet mafioze nė emėr tė pasurimit nga paraja puplike,  do tė ken “interferim nė status”.  Vetėm sa pėr aprovim tė vendimit nga bashkėsia ndėrkombėtare ndaj tė cilit nuk do mund tė rezistoj  grupi negociato sipas pėrvojave tė gjertanishme, nuk eshtė nė dobin e pėrfundimit tė statusit pėr kosovėn, mbajta e zgjedhjeve sidomos tė pėrgjithshme, meq sipas tė gjitha gjasave do ta prolengohet proqesi i statusit, prandaj del e domosdoshme shytja e tyre. Po mos tė ishim nė kete faz para perfundimit tė bisedimeve per statusin e Kosovės, atehere mund tė konsiderohen se zgjedhjet e 17 nėntorit 2007 duhet tė ndryshojnė kėtė trend tė keqqeverisjes nė Kosovė.

Shpallja e Shtetit tė pavarur dhe sovran ėshtė obligim imperativ i kohės pėr Kuvendin e Kosovės, duke kerkuar njohje nderkombėtare. Duke u bazuar nė interesin jetik tė popullit tė kosovės, dhe sidomos pas sinjalit tė dhėnė mė 10 qershor nga Presidenti i SHBA-sė, se pas bisedimeve shtesė Parlamentti i Kosovės mund ta shpall pamvarsin duke e rrespektuar planin nderkombėtar  Ahtisar, sepse edhe ky proqes duhet ta ket fundin e tijė me pamvarsin e kosovės.

Zaten, Faktori nderkombėtar bėn lojė te dyfishtė politike, nė njėrėn anė ka planifikuar mbajtjen e zgjedhjeve, ndėrsa lidhur me afatizimin e bisedimeve nė Vjenė, paralajmroin se mund tė ken ndikim nė bisedime, duke aluduar nė shytrje tė afatit pėr statusin politik. Klasa politike dhe nė veqanti ekipi negociator qė nga momenti i caktimit tė ketyre zgjedhjeve ka konstatuar se nese zgjedhjet ndikojnė nė statusin e Kosovės, do tė shtyhen.

Prandaj, eshtė koha dhe momenti qė klasa politike e Kosovės ta kuptoi se eshtė e domosdoshme qė pėr hir dhe interes tė zgjidhjės sė statusit politik tė Kosovės duke e rrespektuar afatin e bisedimeve shtesė dhe duke e ditur se zgjidhjet e pergjithshme do tė ndikoin nė prolengim tė statusit, ti shtyejn mbajtjen e ketyre zgjedhjeve tė pėrgjithshme deri pas perfundimit tė zgjidhjės sė statusit tė Kosovės./Sylė ARIFI, Basel / postuar pėr ereniku.net / Mon Nov 12 16:31:22 2007/


“Ekipit i Unitetit” NUK E LEJON SHPALLJEN E PAMVARSISĖ !

      Sylė ARIFI

 

B a s e l
09 nėntor, 2007

Sipas dokumenteve tė prezentuar nga takimet vazhduse nė ket peridhė shtesė bisedimesh, mes Kosovės dhe Serbis, ėshtė luhatur qendrimi pėr statusin politik tė kosovės.  Ishte prezentuar disa here nė rrjedhen e ketyre bisedimeve -Traktati i ashtuqujtur i miqėsisė me Serbinė, nga delegacioni i Kosovės, pastai  dokumenti i paraqitura nga Treshja nderkombėtare 14 pikesh dhe propozimi i paraqitura nga delegacioni serb. Ekipi negociator i Kosovės,  nga disa takime vazhduse me palen Serbe pranon takime me nivele ministrore tė Serbis,  qka paraqet njė ulje tė autoritetit institucional tė Kosovės. Vazhdimi i bisedimeve nė kėtė nivel, domosdo se e ka edhe limitin e vet tė zgjidhjes pėr statusin politik tė Kosovės  qė reflekton nga dokumentet bazė tė paraqitura si objekt i negocjatave bazuar nė vet 14 pikat e Treshes nderkomėtare dhe nga pikat e delegacionit serb.

 Traktati i mėqėsisė me Serbinė, nuk e kishte vendin dhe kohen e duhur tė paraqitet nga pala kosovės nė ket fazė zhvillimi tė proqesit pėr ta vendsur statusin politik tė kosovės. Nga Dokumenti i Kosovės  qė  kėrkon marrėdhėnie tė mira fqinjėsore me Serbinė nė kontekstin e integrimit Euroatlantik Krijohet  pėrshtypja se tė tria dokumentet janė akorduar paraprakisht nga i njejti grup i ekspertėve, ndėrsa paqartėsitė apo mangėsitė e njerit propozim disi plotėsohen me tjetrin, dhe tė gjitha keto janė  nė dėm tė pavarėsisė sė Kosovės dhe nė dobi tė pretendimeve nga pala e Serbis.

Dokumentit tė ekipit  negociator, i mungon pėrkufizim  se Kosova  duhet tė bahet shtet sovran dhe i pavarur, nė bazė tė vullnetit politik nga popull i Kosovės. Se Kosova dhe Serbia si dy shtete tė pavarura anėtare tė OKB obligohen tė respektojnė sovranitetin dhe integritetin teritorial tė njėri tjetrit.  Mungesa e ketyre konkluzave nė ket dokument edhe pėrkundėr  rezolutės sė nzjerrur nga Kuvendit i Kosovės qė ishte obligim pėr “Ekipin e Unitetit” e damton substancėn pėr statusin e Kosovės.

Dokumenti 14 pikėsh i treshės nderkombėtare, fare nuk   e pėrmend Pamvarsin e Kosovės, dhe as Projektin nderkombėtar Ahhtisari. Sipas, keti  Dokumenti tė Treshes nderkombėtare shifet  ndryshimi i politikės nderkombėtare lidhur me pozicjonet e tyre sa i perket statusit tė Kosovės.

Sipas, dokumentit nga pala Serbe, i cili pėrcakton shumė qartė se tema e kėtyre bisedimeve ėshtė pėrcaktimi i statusit tė Kosovės nė bazė tė parimeve nga rezulta 1244 duke ofruar tė ashtuqujturen  autonomi substanciale pėr Kosovėn, dhe duke shtruar si propozim tė ri anologjie me rastin e Honkongut.

Vazhdimi i bisedimeve,  nga raundet e fundit e sollėn njė pozicjonin tė ri e tė pafavorshem  pėr vendosje meritore e tė qendrushme tė statusit politk pėr Kosovėn deri me 10.dhjetor 2007, si afat i percaktuar nga grupi i Kontaktit, me tendenca pėr ta kthyer qeshtjen e proqesit disa vite mė parė. Pėr ta tejkaluar kėtė gjendje konsideroj se duheshin ndėrmarrė veprime aktive dhe dinamike nga institucjoni i Kuvendit tė  Kosovės duke i marr mandatin pėr vazhdim tė bisedime nga “Ekipit i Unitetit”. Pra, Parlamenti i Kosovės ti ushtroi kompetencat e veta konform vullnetit politik tė popullit tė kosovės.

Nisma pėr ta shqyrtuar Traktatin e Miqėsisė nė seancė parlamentare isht akt i drejtė dhe nė pėrputhje me mandatin e dhėnė prej popullit, por qudetrishtė kjo inciativ si rend dite i miratuar nuk u lejua tė diskutohet nė seancė plenare. Pra sipas keti akti  si vazhdimsi e shumė akteve tė tilla qė kan ndodhur nė institucjonet tona e sidomos nė senca Parlamentare, gjatė kesajė legjislature,  ishte pengesa qė sot po na prodhon pasoja sidomos me humbje kohe pėr ta vendosur statusin politik tė Kosovės.

Nė vazhdimin e negociatave mes palve nga Kosova dhe Serbija ne nivel perfaqesimi mė tė lart institucional, me ndermjetsim tė treshės nderkombėtare nė Vjen, mė 5 nendor 2007, u bisedua vetem  pėr propozimet serbe e jo pėr propozimet e ekipit nga Kosova. Insistimi Serb qė rezoluta 1244  tė inkuadrohet nė dokumentin e treshės ndermjetsuse  nė ato 14 pikat u pranua, dhe fakti se asnjė propozim i dokumentit tė ekipit nga Kosova nuk hyri si plotėsim nė ate dokument  tė palės ndermjetsuse flet qartazi lidhur me njė lloi defanzive tė ekipit negociator dhe ofanzive tė palės serbe ne ket takim tė Vjenės. Vazhdimi i  bisedimeve tė reja tė drejtpėrdrejta disaditore ne formė konference nderkombėtare pėr Kosovėn, paraqet njė model tė ngjashem me ate tė Dejtonit, me qellim pėr arritjen e kompromisit  mes palve negociatore.

Bisedimet e fundit tė pėrkujtoin kohėn e filimit tė negociatave kur ekipi nga  kosova shpallte rezulltata tė sukseseve me diferenca tė favorshme siq ishte ajo 8 me 2 e keshtu me vazhdime tė gefeve gjithnjė nė demt tė proqesit dhe nė demt tė substancės sė kerkesave tė Popullit tė Kosovės.

E gjith kjo komedi qė mund tė na kushtoi me pasoja  tė shtyrjeve dhe mosavancimeve politik tė proqesit, dhe mungesa e prezentimit tė aktit juridiko politik nga Parlamenti i Kosovės mbi shpalljen e Shtetit si legjitime qė e prezenton vullnetin politik tė popullit tė Kosovės, sigurisht se do ta forconte pozicjonin ton pėr ta pėrmbyllur ket proqes pėr pamvarsin e Kosovės. Vazhdimi i bisedimeve  pėr qeshtje akcesore pa kurrfar vlere politike, institucionale dhe as kombėtare pėr shumicen e popullit tė Kosovės eshtė mospėrgjegjėsi e kėsaj klase politike nė kosovė.  Qėshtjen e pavarėsisė sė Kosovės  ekipi negociator asnjėherė deri me sot nuk e ka parashtruar si propozim zyrtar nė tavolinėn e bisedimeve, duke aluduar se kjo eshtė qeshtje e kryer edhe pėrkunder faktit se mungon dokumenti qoft nga Parlamenti apo Referendumi si akt demokratik, pėr ta deshmuar ket vullnet politik boterisht. E gjitha kjo ka mbetur vetem si deshir e Popullit dhe klases politike ende e pa shoqeruar me veprime dhe akte juridiko-politike tė shkruara, dhe legjitim. Prandaj, dhe mos hyrja pėr diskutim tė kerkesės legjitime pėr pranim tė Shtetit tė kosovės nė 14 pikat e Treshes ndėrkombėtare Ishinger, Harēenko Vizner ishte pasoja e mungesės sė veprimeve juridiko-politike tė Institucjoneve tė Kosovės.  Megjithate, shqetsuse eshtė se ne ket takim te fundit tė bisedimeve futja e dy propozimeve nga pala e Serbisė pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės sipas Rezoluta 1244 e KS tė OKB pėr Kosovėn e vitit 1999, dhe pretendmi tė mos ketė vendim tė njėanshėm, nga Treshja ndėrkombėtare nė harmoni  me Deklaratėn e Nju Jorkut u pranua nė kuadėr tė 14 pikave tė Treshes nderkombėtare, qė do tė jetė objekt i bisedimeve tė caktuara me 20.dhjetor 2007, eshtė shqetsuse pėr Popullin e Kosovės.

 Ekipi i Unitetit deri me sot nuk ka treguar seriozitet tė qendrushem pėr veprim politik dhe institucional nė favor pėr shpalljen e pavarėsisė sė Kosovės. Gjithashtu, lehtazi ka pranuar tė futet nė ket proqes zgjedhor krahas proqesit pėr statusin e Kosovės qė eshtė nė afatizim nderkombėtar, dhe ket pa llogaritur nė konseguancat e mundėshme pėr ndryshim rrethanash qoft kombėtare apo nderkombėtare, me ndikime nė shtyrje tė proqesit pėr statusin politik tė  Kosovės. Kėt fakt se ekipi negociator nuk do tė tregohet i vendosur edhe pas 10.dhjetorit 2007 pėr ta pėrfunduar ket proqes pėr pamvarsin e Kosovės u lakua nė takimet e ketyre antarve tė ekipit nė takimet e tyre vazhduse nė Evrop dit mė parė.
//
postuar pėr ereniku.net/ Thu, November 8, 2007 5:24 pm Sylė ARIFI, av.puplicist,Basel//


...nga: Sylė Arifi

03 nëntor 2007

ALBIN KURTI  E BĖN OPOZITEN POLITIKE !

 

Lėvizja Vetėvendosja ėshtė antipod i politikės  AKTUALE  tė  Institucjoneve  vendore dhe administratės nderkombėtare nė Kosovė, si kundėrpėrgjegje nė fushėn e politikės, diplomacis pėr bashkadministrim tė Kosovės. Pėrpjekjet e   vetvendosjės dhe liderit tė sajė,  si oponent  e politikės aktuale, pėr  lirin e tė menduarit politik nuk jan kuptuar drejtė nga kasta institucionale, nė mungesė tė demokracis  se normuar ligjore.

Pra,  aty ku bugoset mendimi i lir politik  nuk mund tė flitet pėr lirin dhe tė drejten e njė populli pėr vetpercaktim politik. Albin Kurti eshtė nocion i aktit tė vetvendosjės,  dhe si i till eshtė duke ju neshtruar terrorit politik por jo vetem me kaq , kunder tij po ushtrohet terror penalo-juridik, si masa ndaluse pėr ta izoluar mendimin, guximin dhe veprimin e tijė aktiv pėr nisma konkrete qė populli i Kosovės tė gezon tė drejten e tijė nė realizimin e vullnetit politik pėr vetvendosje pėr mes Referendumit si akti mė demokratik konform akteve e konventave ndekombėtare.

Albin Kurti, tanimė, pėr shkaqe tė njohura dhe tė panjohura po mbahet nė burg shtepiak,  pas qendrimit tė tij disa mujė nė burgjetė e Kosovės, si peng politik duke u konsideruar me rrezik pėr pushtetaret vendor dhe administruesit nderkombėtar.  Pra, z.Kurti konsiderohet si person i padeshiruar (non grata) pėr subjektin instutucional dhe adminstraten nderkombėtare,  me pretendime se po i atakon planet nderkombėtare pėr Kosovėn. Pra ky eshtė shembull i vetem qė  lideri i levizjės Vetvendosja, nė procedura anti ligjore i nenshtrohet njė regjimi jo human, duke u shkelur tė gjitha koventat nderkombėtare, sot mbahet i izoluar me masa tė rrebta sigurie, nėn rrethanat e administrimit tė kosovės nga OKB. Burgosja dhe mbajtja nė arrest shtepijak e mėtejme e z. Albin Kurtit, na e pėrkujton  pėrvojėn  e hidhur tė  pėrndjkjve, tė keqtrajtimeve, nga kohrat e shemtuara kur populli Shqiptar i ishte neshtruar burgosjeve politike  tė regjimeve policore antishqiptare tė  ish Jugosllavis nga regjimet famkqia tė Rankoviqi, Titos dhe  Milosheviqit. Qellim i vetem i ketyre burgosjeve ishte jo vetem frikėsimi dhe  tortura, ndaj Shqiptarve, pėr liri dhe barazi nacionale me popujt tjerė nė keto hapsira.

Kjo formė e atakimit tė LĖVIZJES VETĖVENDOSJE  duke e burgosjes  z. Kurti,  ka pėr qellim ta frigoi duke e pasivivizuar apo amortizuar punen dhe aktivitetin e kėsaj organizate qytatare dhe jo vetem me kaq por me pretendim qė Institucjonet e kosovės tė ken durėt mė tė lira pėr qfardo koncezionesh nė emėr tė drejtave tė popullit shqiptar tė Kosovės. Poashtu, tendenca e ketyre akteve eshtė qė levizjen Vetvendosja dhe liderin e sajė, ta paraqesin  faktor destabilizues, tė siguris dhe paqės nė Kosovė. Qėllim i  kastės institucionale dhe politike nė Kosovė, karrshi ketyre veprimeve tė Vetvendosjės,  paraqesin njė veprim amorf e tė errėt antidemokratik kunder  forcave prgresive  qė e deshiroin vetvendosjen dhe realizimin e vullnetit politik pėr popullin e Kosovės. Nė Kosovė opozitėn  parlamentare e kan bėrė disa subjekte opozitare vetem mbrenda seancave Parlamentare e ate jo kurdohere qė ka qen detyrė e sajė konform vullnetit politik tė popullit tė Kosovės. Kjo opozit Parlamentare ishte   ne defenziv tė plotė sepse nga lakmia „pushtetare“ e tjera ndikime tė njohura e tė pa njohura nuk ka qen nė rolin e sajė tė bėrit e opozitės reale nė fushen e interesave nacionale pėr shumicen etnike Shqiptare nė Kosovė.  Vetėvenosja nuk ėshtė kundėr Amerikės, as kundėr NATO-s, as kundėr BE-sė, por kundėr politikės  vendore e cila gjatė tetė viteve tė shkuara e ka harruar aktin demokratik tė referendumit  duke e neglizhuar tė drejtėn e vetėvendosjes sė popullit tė Kosovės. 

OPOZITA POLITIKE, e ka bėrė  LĖVIZJA VETĖVENDOSJE dhe Kryetari i sajė z.Kurti, me tėrė angazhimet dhe pėrpjekjet e tyre duke u fokusuar nė mbrojtjen e interesit politik-kombėtar tė popullit nė Kosovė, i bindur se proqeset e gjertanishme nuk jan shkuar nė favor tė rrespektimit tė vullnetit politik pėr Statusin e Kosovės. Lirimi nga  hetuesia e mėtejme dhe heqeja e masės penalo-juridike izolim shtepie, pėr Albin Kurtin, do tė ishte nė interes tė respektimit tė rendit tė ri ndėrkombėtar, pėr  drejtėsi, barazia, liri, dhe rrespektim i sė drejtės sė popullit pėr vetvendosje.

Lėvizja e Vetėvendosjės, pėr asnjė rast apo segment nuk e mohon, apo rrezikon  politiken strategjike tė Amerikės nė Kosovė,  sepse konsideron se ajo ishte ndimesa kryesore pėr ta fituar luftėn e popullit tė Kosovės. Por i kundershton ata qė vetem shtiren si “miq lojalė” apo  mbrojtjes  tė  interesave  gjeostrategjike dhe vitale tė popullit shqiptar nė Kosovė, nė njeran anė dhe nė anen tjeter janė penguesit aktiv dhe tė vendosur qė ky proqes pėr kosovėn tė vazhdon nė pa kufi.

E gjithė politikbėrja e vendorve dhe ajo nderkombėtare, duhet tė bindet se LĖVIZJA VETĖVENDOSJE dhe lideri i sajė z.Albin Kurti, ka karakter liridashės, demorkatik dhe paqėsor pėr ta realizuar me mjete demokratike nga tė gjitha fushat vullnetin politikk tė popullit tė kosovės, tė bazuar nė  normat dhe  rregullat e sė drejtės ndėrkombėtare  sipas Kartės sė Kombeve tė Bashkuara. LIRI PĖR Z.ALBIN KURTI !
/postuar pėr ereniku.net/Fri, November 2, 2007 7:32 pm/Sylė ARIFI, Basel/


Sylė ARIFI
01 nëntor 2007

KOSOVA DUALIZĖM I PĖRGJEGJĖSIVE!

-Pergjegjësia ndërkombėtare
 
Hapsira etnike Shqiptare qysh para  njė shekulli, ishte copzuar nė disa hapsira teritoriale nen ish jugosllavi qė nga pushtimi i ndodhur nė vitet 1912.  Mė vonė  populli Shqiptar i mbetur nėn ish jugosllavi, u nda serish nė disa ish repuplika tė ish Federatės jugosllave. Kosova me ish repuplikėn e Serbis,  njė pjesė tjetėr e Shqiptarve nėn ish Maqedonin e sotme, dhe  pjesa e tretė nen kufit e Malit tė zi.  Kjo ishte si rezulltat i politikave jo tė drejta ndaj popullit Shqiptar nga bashkėsija nderkombėtre nė ate kohė dhe sot !
Vazhdimisht  nuk kan pushuar pėrpjekjeje e popullit Shqiptar, e nė veqanti   Shqiptarėt nėn ish Jugosllavi, duke bėr organizime mė tė ndryshme me mund dhe sakrifica deri nė luftė tė armatosur pėr lirin dhe pamvarsin e vetė. Mjerishtė deri me sot ketyre perpjekjeve tė ligjshme tė popullit Shqiptar i ka munguar pėrkrahja  e nevoishme pėr ta kurorizuar lirin dhe vullnetin e sajė politik.
Gjatė luftės sė dytė botėrore, me aktet e miratuara nė kuvendin e Bujanit, Shqiptarve ju premtua se pas perfundimit tė luftės do tė ken tė drejtė nė vetvendosje politike. Pra nga kjo konferencė popullit tė Kosovės ju mundėsohet qė tė vendos vet se ku dhe me kė do tė jetojė. Garantimet ishin bėrė nga pala nderkombėtre me aktet e shkruara dhe tė neshkruara jo vetem nga perfaqesuesit e popullit Shqiptar por dhe nga pala ndermjetsuse nderkombėtare. Edhe atehere ky vendim aq i randesishem pėr Shqiptaret dhe interesat e tyre nacionale, u kundershtua  nga politika agresioniste e ish jugosllavis qė kishte synime pushtimi, dhe Kosova  serish u aneksua nga serbia ne vitin 1945.
Padrejtsia nderkombėtare vazhdon edhe pas shkatrrimit tė ish jugosllavisė.  Me vendime nderkombėtare ju njof e drejta e krijimit tė shteteve tė reja qė nga viti 1991,  me komisionin  e Banditerit tė gjitha ish repuplikave, duke e anashkaluar vetėm Kosovėn.
Nė Konferencėn e Rambujes nė vitin 1999, delegacioni i Kosovės ka kerkuar tė drejtėn e vetėvendosjes pėr popullin e Kosovės,  kjo ju premtua me dokument tė shkruara qė pas periudhės trevjeēare, tė rrespektohet vullnetit politik i popullit tė kosovės me referendum. Por,  serish  faktor nderkombėtar i shkeli aktet e veta tė nenshkruara nga kjo konferencė, pėr ta rrespektuar vullnetin e popullit tė Kosovės si e drejtė e ligjshme, demokratike bazuar nė konventat nderkombėtare.
Edhe me pakon e Ahtisarit  popullit tė Kosovės nuk ju mundėsua e drejta e vetvendosjės pėr statusin politik, por u ba njė lloi dokumenti specifik qė mė nė fund me disa plotsime nga vetė z.Atisari ju propozua Kosovės njė pamvarsi e mbikqyrur tani nga Bashkesia e Evropės pėr njė periudhė tė caktuar.  Ky plan nuk e mori konfirmimin e KS tė OKB-s, pėr shkaqe tė njohura, dhe ka mbetur si njė dokument nderkombėtar  altrenativ pėr qeshtjėn e Kosovės. Kjo ishte njė kronologji e katėr vendimeve nė peridha tė ndryshme pėr tė drejtėn e popullit tė kosovės tė jetė i barabart nė mesin e tė barabartėve nė  keto hapsira ballkanike. 
 
-Pėrgjegjsia Institucionale vendore
 
Institucjoni i Kuvendi tė Kosovės si organ mė i lartė legjislativ juridik,  qė nga  vitet 1945  nė Prizren nėn okupim dhe trusnin e Pushtetitt serbe nė seancėn e jashtzakonshme tė mbajtur nėn shtetrrethim policor dhe ushtarak, ka “miratuar” njė vendimin  apsurd  nė kundershtim me parimet dhe frymen e konferencės  se Bujani, kinse me vullnetin e popullit tė kosovės kerkohet bashkimin(aneksimin) i Kosovės me Serbinė. Pra pėr  kėt vendim  nuk pėrjashtohet  pėrgjegjsia historike e asajė klase institucionale, konform rrethanava tė asajė kohe. 
Kuvendi i Kosovės,  nė vazhdimsi pėr herė tė dytė nė vitin 1989 nė Prishtinė, prapė nėn shtetrrethim policor e ushtarak, nen trusnin dhe presionin serb, miratoi vendimin pėr amendamentet kushtetuese, me ē’rast suprimoi autonomin e Kosovės sipas Kushtetutės sė vitit 1974, duke i  hapi rrugė  pushtimi (aneksimit) tė Kosovės nga Serbia. Delegatėt e Kuvendit tė Kosovės nė seancė plenare nėn kushte shtetrrethimi, me shumicė absolute votash, e kanė miratuar duke e mundėsuar suprimimin e autonomisė sė Kosovės e garantuar me Kushtetuten e vitit 1974. Nuk ka munguar  sygjerimi  i disa liderve institucional, politik dhe intelektual pėr miratim tė ndryshimeve kushtetuse nėn parollėn se Kosova nuk do tė humbė asgjė nga kushtetuta e vitit  1974,  se do tė mbesin  elementet qensore tė shtetsis si element konstituiv e kushtetus nga ish Federata jugosllave. Pra ky akt institucional i Kosovės,  i mundėsoi prapė aneksimin e  Kosovės nga Serbia., edhe kesaj radhe me votėn e Parlamentit vendor.
Tani nė kete periudh kur pritet pėrfundimi historik i kėsaj drame lidhur me vendosjen e statusit politik pėr Kosovėn,  Kuvendi i Kosovės, nė kėto ēaste historike , pėr herė tė tretė, do tė ketė rast qė tė tregoi pjekuri politike, guxim institucional tė miratojė vendimin pėr statusin e Kosovės,  duke e Shpallur Kosovėn Shtet sovran.
 
/postuar pėr: ereniku.net /30 tetor 2007 ora: 17:42:08/Sylė ARIFI/


28 tetor 2007
...nga: Sylė Arifi

Zgjidhja pėr Kosovėn e pa mundur me marraveshje

  

     Ka vlersime qė besojnė se ėshtė e mundur njė zgjidhje me marrėveshje pėr problemin e Kosovės para se treshja mė 10 dhjetor t'ia paraqesė Kėshillit tė Sigurimit pėrfundimet e veta. Kjo do tė jetė e mundur vetėm nėse sėrbėt dhe shqiptarėt e Kosovės janė tė gatshėm tė bėjnė lėshime serioze,  qė tė dy palėt duhet ta kuptojnė se nuk mund tė marrin qind pėr qind atė qė e kėrkojnė. Rusia gjithmonė ka thėnė se nuk duhet nxituar me zgjidhjen e ēėshtjes sė Kosovės, por Moska muajin e kaluar ka mbėshtetur komunikatėn e Grupit tė Kontaktit qė zgjidhja duhet tė gjendet pa shtyrje. Ndersa,  sa i pėrket Amerikės,  pėrkufizimi i saj  pėr pavarėsi ėshtė identik me atė evropian dhe nuk nėnkupton pavarėsi tė pakufizuar, por njė pavarėsi tė kontrolluar.  Plani i Ahtisaarit mund tė jetė i vetmi projekt ndėrkombėtar, deri me tani, i pranuar nga shumica e Shteteve.

 

   Plani i Ahtisaarit nuk ka kurrfarė mundėsie tė ndryshohet apo tė modifikohet duke i shtuar apo hequr pjesė tė reja qė tė bėhet i pranueshėm pėr Prishtinėn dhe Beogradin. Mendim i pėrgjithshėm nė BE ėshtė se Plani Ahtisarit ėshtė dhe vazhdon tė jetė i vlefshėm pėr palėt. Dokumenti 14 pikėsh i Treshės Ndėrmjetėsuese ende i pa skjaruar dhe detaizuar, duhet tė sqarohet mė mirė sigurisht ne takimet vazhduse tė negociatave mes palėve, qė do tė mbahen muajin e ardhshėm.

   Ka supozime nga ndėrkombėtarėt se pėrfaqėsuesit serbė dhe shqiptarė tė Kosovės janė pėrafruar gjatė bisedimeve.

   Kėtė pėrafrim nuk e thojnė as Prishtina dhe as Beogradi, por pėr aq sa shifet nga deklaratat e tyre, pas ēdo takimi pozicjonet e tyre janė shumė tė skajshme dhe pa kurrfarė shprese tė ndonjė mundėsie tė ēfarėdo marrėveshjeje eventuale pėr statusin e Kosovės, sepse njėra kėrkon Pavarėsi ndėrsa tjetra ofron Autonomi Substanciale. Pra, gjasat janė jo vetem tė vogla por dhe tė pamundshme, qė tė besohet nė kalimin e kontradiktave, tė cilat nuk mund tė zgjidhen nė atė mėnyrė qė rezultati tė jetė i pranueshėm pėr tė dyja palėt.

 

    Si mund tė ēmohet njera nga pikat qė thotė se nuk do tė ketė prani fizike serbe nė Kosovė nė tė ardhmėn, nga mekanizmat e sigurisė sėrbe - kjo mund tė konsiderohet si njė pikė shiu nė Oqean.

 

   Zgjidhja mė e mirė pėr Kosovėn do tė ishte arritja e njė kompromisi  midis palėve. Por meqenėse kjo gjė duket gjithnjė e mė e pamundur,  SHBA-a dhe vendet e BE-sė janė tė detyruara ta pranojnė pavarėsinė e njėanėshme tė Kosovės, dhe kėtė jo vetem pėr hir tė sė drejtės ndėrkombėtare, por dhe disponimit tė tyre tė premtuar qė disa kohė, me besim se kėtyre vendeve nuk do t'u mbetet gjė tjetėr. Deklarata pėr njohjen e pavarėsisė sė njėanshme tė Kosovės gjatė procesit tė bisedimeve pėr statusin nuk janė aq tė favorshme, edhe pse nuk mund tė parandalohen, sa i perket ndikimit tė tyre nė rrjedhen dhe paragjykimin e proēesit pėr Kosovėn.

 

  Gjithsesi, bisedimet po vazhdojnė pėr njė kohė kaq tė gjatė, me 8 vite pas pėrfundimit tė luftės,  nuk do tė ket mė vend pėr pritje apo ēfarėdo fantazishė pėr  skenare qė nuk do tė shkonin nė dobi  tė proqesit, rendit dhe sigurisė rajonale.  Pėr kėtė shkak nuk ka mė shpresa se palėt mund tė arrijnė ndonjė marrėveshje deri mė 10 dhjetor lidhur me statusin politik pėr Kosovėn. Vlersohet nė qarqe tė ndryshme jo vetem vendore por dhe ndėrkombėtare, se nė kėtė mes janė shterrė tė gjitha mjetet  duke u konsumuar shytrjet, afatet, bisedimet e mėtejme eventuale, dhe ekipet nderkombėtare pėr ndermjetsim njeri pas tjetrit.

      Pra, nuk duhet harruar se ky proqes ka njė kronologji veprimesh dhe angazhime nderkombėtare duke filluar me njė grup tė pėrbėrė nga pėrfaqėsues tė pesė vendeve nga grupi i kontaktit, pastaj ekipi i Ahtisarit dhe sė fundi treshja ndėrkombėtare me vazhdim tė ketyre negociatave shtesė.  

 

   Edhe ēfarė tjetėr ka mbetur akoma pa bėrė, pas Dhjetė dhjetorit pos Shpallja e Pavarėsisė sė Kosovės nga Parlamenti dhe njohja e njėanshme nga shtetet e ndryshme.  Ky akt i ligjshėm dhe i drejtė  nuk do tė sjellė trazira tė armatosura siē bėhet zhurmė nga ēarqet e ndryshme.  Pasoja tė mėtejshme tė njė veprimi tė tillė mund tė jenė ēfarėdo tentativash pėr prishje rendi apo sigurie, siē po paralajmėrohet vazhdimisht nga pala sėrbe./ postuar pėr ereniku.net-Sylė ARIFI, av.puplicist 27.10.07, Basel


Sylė Arifi
21 tetor 2007

KU MUNGON DREJTĖSIA NUK MUND TĖ KETĖ PAQĖ

Paqtimi politik, ekonomik dhe nacional nė hapsirėn e Kosovės  mund tė sigurohet vetem me vuarjen e drejtėsis institucionale nė baza juridiko-kushtetuse pėr bėrjen e Shtetit tė Koisovės.
Drejtėsia juridiko-ligjore, e bazuar nė demokracin e avancuar nderkombėtare, po shkelėt nė emėr tė paqes sė perkoshme nė Kosovė.  Ky veprim i pa drejtė do tė prodhoi pasoja nė njė periudhė afatgjatė tani jo vetem pėr Kosovėn por dhe mė gjerė nė hapsira Ballkanike. Paqja e pėrkoheshme nė Kosovė,  pas luftėrave tė pėrgjakshme nga ish Jugosllavia dhe sidomos nga lufta e fundit e bėrė nga UQK-ja pėr ēlirim nga pushtuesit Serbė,  Popullit tė Kosovės, i solli lirin me shumė sakrifica, mund e vuajtje tė panumėrta duke i kushtuar shumė  shtrenjtė. Vazhdoin, pėrpjekje pėr ta vendosur drejtėsinė dhe paqen  bashkarishtė se nė tė  vėrtetė nė hapsiren ton etnike as njera pa tjetren nuk mund tė qendroin.
Oferta e sotme nderkombėtare pėr Kosovėn,  nuk ėshtė zgjidhje afatgjat e qendrushme, por afatshkrurt dhe me pasoja.  Paqa e perkoshme e bėrė nga padrejtesia karrshi vullnetit politik tė popullit tė Kosovės,  mund tė na sjellė pėrballė situatave jo tė sigurta,  edhe pėr shkak tė pozicjoneve tė pa qarta e tė  pa qendrushme nga treshja nderkombėtare nė ndermjetsim tė aneks bisedave pėr statusin e  Kosovės.  Kalkulimet diplomatike nderkombėtare deri me tani mund tė deshtoin sepse nuk kan perfilluar paqen e qendrushme tė mbeshtetur nė drejtesin nderkombėtare nė veqanti ndajė kosovės, pėr dallim ndaj popujve tjerė e sidomos  popujve tė dalur nga ish jugosllavija qė paten trajtim mė tė drejtė pėr krijimin e Shteteve tė tyre.
Bashkėsia ndėrkombėtar ka njė  rėndsi dhe rol tė rėndėsishm gjeostrategjik dhe gjeopolitik pėr qeshtjėn e rajonit dhe nė veqanti pėr vendosjen e statusit politik pėr kosovėn. Procesi i administrimit  nė Kosovė ėshtė duke u udhėhequr nėn mbikqyrjen e kushtushme nga fuqitė nderkombėtare me ndikim tė veqant. 
Instiitucjonet e kosovės dhe nė veqanti Ekipi i unitetit  kan mundur  tė jen mė tė vendosur nė pozicjonet e tyre pėr tė kerkuar drejtesi nderkombėtare nė dobi tė interesit politik pėr popullin e kosovės,  dhe ky veprim ka mund  tė kushtezohet me arritjen e paqtimit tė kesajė hapsire,  pra jo me paq tė pėrkoshme dhe pasiguri totale,  me gjendjen  e status-co, por me njė stabilitet tė pėrhjershem regjional, duke e vendosur drejtesin nė favor tė rrespektim tė vullnetit politik pėr popullin e Kosovės. Mekanizmi mė i pėrshtatshėm e mė i drejtė pėr institucjonet e Kosovės,  ka mund tė jetė percaktimi i tyre mė i guximshem, dhe i vendosur karrshi faktorit nderkombėtar.  Nuk ka qen produktive qė popullin e Kosovės  ta disciplinoi me format e tilla duke e lan nė iluzjone tė pritjės se ket dit, javė apo muaj do tė fitoim Pamvarsin e Kosovės,  se ket qeshtje do ta vendosin tė tjeret etjera gafe,  pėr qka me lehtsi eshtė testuar kjo klas politike pėr pavendoshmerin dhe jo seriozitetin e tyre nė perfaqesim tė interesit nacional pėr popullin e vetė.
Keshtu, pra kasta politike eshtė testuar duke deshmuar se nuk jemi tė vendosur,  dhe unik nė politikbėrjen Shtetrore. Skenari i porositur qė faktori ndėrkombėtar tė bahet si shpetimtar  duke ia falur tė gjithė besimin se vetem ai mund tė na shpetoi apo mund tė na dhuroi pamvarsin,  ishte qendrim jo i drejtė dhe i gabuar qė na solli keto vite tė humbura.  Pra, Duke e himnizuar faktorin e huaj dhe nė tė njejten kohė duke e minimizuar faktorin vendor nė permasa nihiliste kemi demtuar vetveten. Tė gjitha keto veprime vendore, natyrisht se kan qen tė stimuluar nga faktor tė veqant vetem e vetem pėr tė na shtyrė vendosjen e vullnetit politik tė popullit tė kosovės me paragjykime se populli i Kosovės mund ta ndryshoi vullnetin e tij politik dhe qeshtja e Kosovės mund tė ketė perfundim ashtu siq kan menduar dhe ende mendoin disa qarqe ta vendosin nė dobi tė interesave serbe.  Padrejtesija nderkombėtare karrshi vullnetit politik dhe paqeja e perkoshme janė dy nocjone qė do tė i kushtoi politikbėrjės nderkombėtare nė kosovė.

Nese klasa institucionale vazhdon tė jetė e ndarė nė dy mendime se qeshtjen e  vendimit pėr status tė Kosovės e kan nė dorė nderkombėtaret gaboin rend sepse keshtu ia hjekin tė drejten vetės dhe popullit tė tyre tė vendosin pėr fatet politike pėr popullin e vetė, dhe atehere vendimi sigurisht do  tė mbėshtetet jo nė drejtėsi,  por nė interes tė skenareve nga faktorė tė ndryshem ndėrkombėtarė qė nuk e deshiroin perfundimin e suksesshem pėr ta rrespektuar vullnetin politik tė popullit tė Kosovės pėr Shtet.  Prandaj,  paqa e perkoshme do tė prishet padyshim nė keto hapsira ballkanike e mė gjerė. Nuk ka drejtesi aty ku i mohohet njė populli e drejta pėr tė qenė i lirė pėr ta vendosur fatin e tij politike, tė jetė zot nė shtepin e tijė.  /postuar pėr ereniku.net /Sylė ARIFI, 2010.07. Basel/


16/17 tetor 2007
KOSOVA - RAST I VEĒANT

    Metoda krahasuse nė rastet e pėraferta me rastin e Kosovės,  konsiderohen si tė paqendrushme. Ēėshtja e Kosovės nga gjeneza dhe deri me sot vazhdon tė jetė nė  kerkim tė rrugės  pėr ta vendosur  statusitn nė plotsim dhe rrespektim tė vullnetit politik pėr popullin e Kosovės. Duke qenė njė rast i veēantė me dallime specifike nga rastet e peraferta nė hapsira globale, zgjidhja e ēėshtjes sė Kosovės paraqet rast sui generis. Pretendimet  e ndermjetėsve nderkombėtar pėr gjetjen  e njė zgjidhjeje me atribute universale,  eshtė vetem si njė paranojė diplomatike sa pėr qetsim gjendje dhe vazhdim  i kėsaj rrjedhoje maratonike qė po zgjatė me vite dhe ende pa ndoni rezulltat konkret
Eshtė si njė paradigme tė pėrdoret metoda krahasuse vetem sa pėr qetsim apo mbajtje tė njė gjendeje status co- vend numrim, me paragjykim tė zbutjeve  tė qendrimeve kunderthenėse mes tė ketyre dy popujve qė dalin nga njė luftė e pergjakshme. Shtyrja e keti proqesi tė Statusit politik tė Kosovės po e qetė nė sheshė  subjektivizmin e bashkėsis nderkombėtare apo njė pjese tė sajė  me tendencė pėr ta favorizuar agresorin  nė pretendime e saja me ket lloi metodologji politiko-diplomatike.
     Spekulimi  tė sherbehemi me metodad krahasuse nė rastin e  Kosovės,  me disa raste tjera tė pėraferta nė boten e sotme, sipas tė cilave, pavarėsisht se ēfarė zgjidhje do ti ipet pėr statusin e Kosovės, ajo do tė shėrbente si  rast unikal apo precedent pėr zgjidhjen e tė gjitha konflikteve tė tjera, kudo nė botė.
      Karakteri spekulativ i metodave krahasuse pėr proqesin e statusit tė Kosovės ka mbeshtetesit dhe kundershtaret e vetė. Rruga e zhvillimit tė tezės sė qujtur Kosova rast “precedentit” dhe tezes Kosova si rat i veqant suigeneris,  kan si rezulltat sterzgjatjen  e proqesit pėr zgjidhjėn e statusit politik. Ndermjetsit nderkombėtar ne vazhdimin e bisedimeve shtesė,  jan psqyruar tė ndarė me dy rreshtime si mbėshtetes nė mbikqyrjen e  keti proqesi tani mė tė permasave nderkombėtare, qė njeri pretendon nė  pafundesin e keti proqesi siq eshtė supozimi i Rusis dhe miqve tė sajė dhe rreshtimit tjeter qė kerkon fundin e keti proqesi por gjithnjė nen trysin e grupit tė parė, duke u  treguar  i  pavendosur se paku deri me sot,  nė  perfundim  tė statusit politik pėr  Kosovėn.
     Qėllimi i rreshtimit tė parė, prapa sė cilės fshihet instrumentalizimi i rastit tė pazgjedhur si statusi i Kosovės, gjithnjė nė funksion tė interesave gjeopolitike tė propaganduesve tė saj, kryesisht nga Rusia dhe miqėt e sajė. Pėr ta vlen metoda e krahasimit me pretendime puplike duke shtuar se do ta pėrkrahim pamvarėsinė e Kosovės nė kėmbim tė sovranitetit shtetėror tė Abhazisė, etjara vendeve si njė akrabacjon gjeopolitik pėr qellime strategjike tė lojrave Ruse.  Mbėshtetėsit e rastit Kosova si “precedent” e paragjykoin vullnetin politik tė popullit tė Kosovės pėr Shtet, jo si njė proces tė rregullt e tė rendomt siq ju ka ndodhur shumė popujve nė shtetkrijim, por si njė rast i shkėputur duke pretenduar ta  qfytėzojnė pėr qėllimet e veta gjeostrategjike nė fushėn diplomatike.
     Dytėsia e veprimeve Ruse nė rastin e Kosovės, shifet edhe nė precedentet e krijuara atahere kur pėr qeshtjen e statusit tė Kosovės kerkon vazhdim tė negociatave tė paafatizuara, dhe i gjithė ky proqes nėn monitorim e mbykqyrje pėr vendosje definitive tė statusit pėrfundimtar tė Kosovės nga KS tė OKB-s, ndersa pėr rastet ė ish repupikave apo vendeve ish Sovjetike si  qeshtja e Ēeēenis etjera tė ngjajshme, Rusia ka hedhur poshtė qfardo nisma apo ndermjetsime nderkombėtare duke i konsideruar si qeshtje tė mbrendėshme.
     Ende nė  botren e sotme nuk eshtė zbuluar njė fomulė diplomatike universal  si njė procedur e ligjshme e bazuar me konventa nderkombėtare si metod pėr vendosje pėr tė gjitha rastet e konflikteve apo proqeseve pėr ata popuj qė jan nė proqese Shtetformimi. Qeshtja e Kosovės eshtė bėrė si objekt i studimeve eksprimentale nė rrafshin e diplomacis nderkombėtare. / postuar pėr ereniku.net-Sylė ARIFI, av.puplicist 15.10.07 Basel /


Sylė ARIFI
12 tetor 2007

ME REFERENDUM RRESPEKTOHET VULLNETI POLITIK !

 Kasta politike duhet ta kupton se vetem referendumi ėshtė forma e ligjshme dhe demokratike  pėr bėrjen e  shtetit tė Kosovės.  Rruga mė racionale e bazuar nė tė drejtėn ndėrkombėtare dhe Kartėn e Kombeve tė Bashkuara,  eshtė nė funksion tė kalimit nga proqesi i administrimit nderkombėtar tė Kosovės nė  zgjidhje tė drejtė tė ēėshtjes sė Kosovės, me rrespektimin e istitucjonit tė Referendumit. Nga dokumentet e nenshkruara nė konferencėn nderkombėtare nė Rambuje-Paris,  disa vite  mė parė, decidivisht ju eshtė premtua delegacjonit  zyrtare tė Kosovės,  se mbrenda 3 deri nė 5 vitesh,  popullit tė Kosovės i garantohet e drejta  tė organizojė referendumin, me ē’rast do tė deklarohej pėr fatin e tij politik. Mjerisht, njė vendim i till eshtė heshtur jo vetem nga faktori politik vendor por dhe ai nderkombėtar, dhe ka mbetur vetem nė permasat e njė premtim  e asgjė mė shumė.

Prandaj, bashkėsia ndėrkombėtare  ka cenuar nė mėnyrė flagrante tė drejten e organizimit tė referendumit pėr popullin e Kosovės, duke e zavendsuar me bisedime, negocime mes palve Prishtinė Beograd.

Vazhdimsija e koncezioneve tė shumta tė bėra nga klasa politike-institucionale pėrkatesisht nga grupi i negociatave tė  Kosovės, nė mėnyrė imediate, e ndimoi  zgjatjen  e perfundimitr tė proqesit  politiko-diplomatik nen mbikqyrjen e rrebt nderkombėtare pėr vendosjen e statusit politik tė Kosovės.  Proqesi po vazhdon me  negociata shtesė,  deri me 10.dhjetor tė keti viti, me tendencė pėr shtyrje tė serishme.

Referendumi dhe akti i Shpalljės sė pamvarsis sė kosovės, do tė ishte akti  mė i pranushem pėr Kosovėn, qė tė fitojė subjektivitetin nderkombėtar si shtet  i mvetsishem, dhe nė tė njejten kohė do tė ishte si pėrfundim  i administrimi apo sundimit  kolonial mbi Kosovėn.

Anashkalimi , i aktit tė Referendumi si plebishitit  gjithėpopullor, pėr ta vuar nė funksjon tė plotė  tė drejtėn e vetėvendosjes sė popullit nė Kosovė,  paraqet njė shkelje flagrante tė sė drejtės nderkombėtare,  duke paraqitur rrezik tė mundshem tė destabilizimit tė gjendjės politike nė pėrmasa ballkanike.

Historia neve Shqiptarve po na perseritet shpesh me fajn ton,  duke e pėrqmuar vetveten, mohuar vlerat tona kombėtare,  gjithnjė nė dobi tė  tjerve nga njė nihilizem i theksuar, pa qen borgjli ndaj askuajt historikishtė, por e kundėrta pra tė tjerėt karrshi nesh, kan hyrė nė hak siq thot njė fjalė e urt e popullit.

Vetėm Popullit shqiptar nuk po i pranohet ende  e drejta e vetėvendosjes nė keto hapsira ballkanike.  Pas prishjės sė ish federatės Jugosllave, shumė vendeve dhe popujve me hapsira teritoriale dhe me  numer popullsije dy here mė pakė se Kosova, i eshtė pranuar e drejta e vetpercaktimit  politik me Referendum, siq eshtė  rasti me i fresket me ish repuplikėn e Malit tė zi.

Vetėm populli ėshtė  sovran , e  kurrsesi njė apo mė shumė  parti politike, apo  ekipe negociatoresh dhe  institucjone vendore “pushtetare” ende pa Shtet, pėr ta vendosur tė drejtėn e njė populli, pa u rrespektuar peblishiti i vullnetit politik..../postuar pėr ereniku.net...12 tetor 2007-Sylė ARIFI/


08 tetor 2007

“PAMVARSI E MBIKQYRUR” apo “SHTYRJE  E AFATIT”!

...nga: Sylė Arifi

       Klasa politike e Kosovės pėr shumė vite e kishte mbrojtur me devotshmeri autonominė e vitit 74 te sanksionuar me Kushtetut tė Kosovės dhe asajė faderative. Pėr shum vite politikanet e asajė kohe nė Kosovė, ishin  nė shebim te ligjeve diskriminuse shpesh dhe kur qendrimet e politikes komuniste ishn nė kundeshtim me interesat vitale tė popullit shumic Shqiptare nė hapsiren e Kosovės. Levizjet aktive studentore qe nga 68, 81 dhe 89 te cilat ishin drejtuar pėr tė drejta kombėtare tė Shqiptarve nga e gjithė hapsira ish jugosllave dhe nė veqanti nė Kosovė, ishin kryesisht tė atakuara nga te gjitha instancat e institucjoneve tė tri pushteteve nė Kosovė, me te vetmin shkak se po na shkatrrohet autonomija e Kosovės dhe posulmohet sistemi kushtetues dhe juridiko-ligjor  i Jugosllavis.
     Fatkeqesishtė edhe sot po na perseritet e njejta pozit e “pushtetarve” tė sotem nė  Kosovė, duke qen nė mbrojtje tė rregullimeve politiko-juridike konform sitemeve  te importuara dhe imponuara  me rregullore tė bazuara nė korniza ligjore, nga skema dhe skenare te huaja. Dikur para luftės qlirimtare politikanėt e Kosovės besonin se autonomia e Kosovės e percaktuar me kushtetuten e 74 ishte mė shumė se Repuplik nė ish Federaten e jugosllavis, dhe ket teori me fanatizem e mbronin. Ndersa, po sot shumiuca e ketyre politikanve dhe te bashkdyzuar me qendrimet e plejadės se politikanve qė dolen nga ish UQK-ja, si brezi i ri i kleses se re politike, pra njė pjesė e tyre dhe jo e tėra,  konfirmonin bindejen e tyre se pakoja e Ahtisaarit ėshtė rezulltat e te gjitha perpjekjeve pėr ta realzuar vullnetin politik tė popullit tė Kosovės, e propozuar nėn mbikqyrje nderkombėtare perkatesisht nga bashkesija e Evropės siq thuhej per tri vitet e arshme.
    Sigurisht se klasa politike ka gjykuar leht se kjo pavarėsi e mbikqyrur e Kosovės, nuk do tė lejon vetvetiu ndertimin e sovranitetit nė ato komuna njė etnike Serbe sipas proqesit tė decentralizimit, sepse aty sovranitetin do ta ndertoin vetė etnija serbe me 5% popullsi, duke e krijuar dhe barazuar me shumicen etnike Shqiptare prej mbi 95 nė territoret e Kosovės.  Pra ketu shifet qart defekti i kesaj pakoje dhe pasojat do tė na reflektoin gjatė implimentimit si i  mundeshem pėr ta penguar implimentimin e keti projekti tė Atisarit, na del serish nga pakica serbe me tė drejten e sajė tė fituar si etnitet i barabart me popullin shumicė, duke e barazuar voten e sajė nė relacjone tė vendimeve politike nė institucjonet e Kosovės dhe nė veqanti nė Parlamentin e kosovės, pėr qka mund ti pengoi apo bllokoi tė gjitha vendimet kur eshtė nė pytje sovraniteti i tersisė teritoriale tė Kosovės,  apo pėr ta penguar realizimin e sovranitetit tė kosovės, me vendime valide Parlamentare, etnija 5% e barazuar me popullin shumicė, i lejhohet mundesija e ndoni proqesi koheziv ne mes tė hapsirave politike dhe teritorijale nga komunat e krijuara njė etnike, pėr qfado shpallje tė akteve tė njėanshme deri ne bashkim, pėr qka njė veprim i till i mundeshem do tė prodhoi kriza tė reja nė keto hapsira teritorijale tė Kosovės e mė gjėrė.
     Pakoja e Ahtisaarit nuk ėshtė zgjidhje e fundit pėr ta krijuar Shtetin e Kosovės me sovranitet tė plotė shtetror, por sigurisht se do tė mbetet pėr tu deshiruar suksesi siq po na servirohet nga kjo klas institucionale. Fjalia e pavarėsisė qė mė ne fund po thuhet se ne propozimin e fundit final te planit Atisari qė ishte  dorzua pėr procedim  nė mbledhjen e KS tė OKB, nė 9 faqe me 13 her tė pershkruar dhe permendur fjala pamvarsi tingllon diqka si jo serioze, sepse kishte mjaftuar qė ne ket dokument vetem njė here dhe njė here tė thuhet se Kosova eshtė Shtet sovran i tė gjithė qytatarve tė sajė e keshtu me radhė do tė ishte e mjaftushme juridikisht dhe politikishtė konform konventave dhe ligjeve nderkombėtare.
      Aktorėt e komedisė sė statusit gjithnjė e mė shumė  po jep sinjale  tė qarta se ora e zgjidhjes  sė ēėshtjes sė Kosovės  po afrohet. Prandaj,  Kosova ėshtė  pėrpara njė  aktit historik  tė zgjidhjes  tė statusit tė saj, por njėkohėsisht ėshtė edhe  pėrpara sfidave qė mund tė  paraqesin qarqet politike proserbe, tė cilat do tė  pėrpiqen ta pengojnė ecurinė  e mbarė tė kėtij  procesi historik.
      Megjithė  kėt periudhė tė rėndėsishme, Kosova po pėrjeton njė situatė politike paradoksale, vetėm nė koordinimin me faktorin ndėrkombėtar, nė rend tė parė  me SHBA –nė dhe me vendet e tjera tė aleancės  euroatlantike, tė cilat  janė tė rreshtuara nė frontin e luftės pėr vetėvendosje tė popujve. S’ do mend Kosovės po i afrohet shansi historik,  ku do tė gjendet nė KS tė OKB-sė serish pas raportimit nga treshja nderkombėtare e caktuar nga grupi i Kontaktit per ndermjetsim negociatash mes palve Beograd dhe Prishtinė, me miratimin ose jo tė njė  rezolute tė re,  prandaj  institucionet dhe subjektet politike si dhe ekipi negociator duhet ta marrin shumė seriozisht  kėtė proces determinues pėr tė ardhmen e Kosovės dhe rajonit nė pėrgjithėsi.

     Edhe pas perfundimit tė ketyre bisedimeve kater mujore nen udhėheqje nderkombėtare, vazhdimisht po  paralajmrohet kundershtimi i Rusisė  nė KS tė OKB pėr Pamvarsin e Kosovės.  Pas 10.dhjetorit nga raportimi i treshesė nderkombėtare tek Sekretari i OKB,   mund tė aplikohet varjanti i qujtur “ B “ qė SHBA-ja  tė sinjalizojė Kuvendin e Kosovės  tė shpalli pavarėsinė e Kosovės, pas sė cilės do tė pasojnė pranimi i pavarėsisė sė Kosovės nga SHBA-ja, Britania e Madhe, Gjermania, Zvicra, Austria, Sllovenia, Kroacia, Maqedonia, Shqipėria, Turqia, Arabia, Irani, Malajzia,  etjera shtete, apo varjani i qujtur “C” qė automatikishtė tė aplikohet plani i Atisarit siq kishte kerkuar presidenti Francez Sarkozi. /posatuar: 06 tetor 2007 /Sylė Arifi, av. puplicist/


KUSH PO I BIE NĖ QAFĖ “INSTITUCIONIT QOSJA”
shkruan:Sylė Arifi
05 shtator 2007

Akademiku Rexhep Qosja, mbrohet nga  veprimtaria e tij atdhetare, qėndrimi i tij vertikal nga tė gjitha periudhat qė po i kalon Kosova qė nga levizjet studentore tė viteve 68,81 e deri me sot, i cili pati guximin dhe kurajon tė qendron  i pa lakuar pėr asnjė moment as nė periudhat e sundimit serbė.

Krijues nė tė gjitha fushat  univerzale,  Institucjon moral, shkencor, me vyrtytet e larta njerzore, i dalluar me guximin e tijė jo vetem intelektual por dhe politik e nacional.  Akti i turpshėm e vazhdues me skenuar jo vetem tė sodit por qysh nga vitet e hershme nga vitet 68 e deri me skemen e ditve tė fundit, qė u ekzekutua nga njė qender e porositur bandash kriminale qė mjerishtė jan tė strehuar nen ombrellen e institucjoneve  pushtetare.

Nivelet e tilla pseudointelektuale, politike, morale i ka penguar dhe vazhdon me i penguar vepra e tijė , intergriteti i tijė moral, njerzor , shkencor dhe nacional.

Institucjonet qė nuk jan nė shebim tė vlerave, por nė te kunderten e sajė pra me atakimin dhe shkatrrimin e vlerave kulmore tė z.Qosja, nuk i ka brengosur fare ky akt qyqar dhe kriminal, sepse dyshoja se nė tė vertet eshtė nė skemen e keti skenari anti Shqiptar me vet faktin  qė disa dit heshtet ky akt vandal.  Por nuk quditem ne soin e ketyre pushtetarve sepse ata janė perkosisht tė strehuar nen ambalazhen e ketyre institucioneve, dhe qudia mė e madhe qė un brengosem jan heshtjet vazhduse tė shtresave tjera intelektuale, politike, opozitare dhe nga shoqeria civile e kryesishtė nga shoqatat e luftės qlirimtare. Nė vend se tė reagohet fuqishem ndaj veprimeve tė tilla qė jan vazhdimsi e skenareve tė deridjeshme serb, heshtet dhe vetem heshtet me perjashtim tė disa zerave tė vequara, qė reaguan dit mė parė. Pra edhe ky akt amoral eshtė edhe njė test mė shumė pėr ta provuar veten si popull dhe institucjone se nuk jemi tė gateshem ta mbroim tė verteten historike.

Ky tip i shqipfolėsve ti perkujton kohrat mė tė errta kur  regjimet titoiste dhe se fundi Milovishqjane  sulmonin librin Shqip, kulturen ton, historin dhe gjdo gjė Shqiptare me tė vetmin synim per ta shkatrruar gjdo gjurrm tė popullit Shqiptar nė keto hapsira etnike. Ky akt  ti perkujton kohrat e diferencimeve jo vetem ndaj njeriut por dhe ndaj librit dhe kulturės Shqiptare, qė mjerishtė kesaj politike nuk i kan munguar edhe ndima e ish strukturave ideologjike pansllaviste qė kujdestaronin nė ate kohė nė emėr tė pushteteve te instaluara nga regjimet komuniste jugosllave.

Hyzmeqaret e sotem pushtetarė, me veprimet e tyre jasht gjdo logjike tė normuar civile, turren edhe fizikishtė pėr ta penguar  mendimin e lir nga tė gjitha fushat, keshtu  si me rastin Qosja, veproin  kunder z.Demaqi,  kan vepruar kunder z.Ukshin Hoti, dhe keshtu vazhdoin tė veproin edhe kunder liris sė mendimit politik tė z.Albin kurti. Keta jan tė mjerė sepse nuk din ti dalloin vlerat e qmuara kombėtare nga psudovlerat qė na i ka mbjellur gjatė lloi lloi pushtusi, prandaj eshtė koha e fundit qė tė shkeputemi nga ky mentalitet vazalesh dhe tė jemi nė shebim tė vertet tė gjdo vlere kombėtare.

E gjithė bota demokratike do ta kishte lakmi qė ne mesin e sajė tė kishte njerz me vlera tė veqanta siq janė z.Demaqi, z.Qosja, z.Kurti dhe shumė e shumė veprimtar dhe intelektual te ketyre permasave qė sot po i neshtrohen njė terrori tė pa parė nga tė gjitha drejtimet, prej njė pjese tė pushtetarve politik dhe institucional.

Ky akt vandal i sulmit mbi shkencen dhe kulturen kombėtare, eshtė njė tronditje e tmerreshme per tė gjithė shqiptaret nė hapsiren ton etnike. Tė sulmohet ikona e kulturės Shqiptare nga hyzmeqar tė shumė pushteteve eshtė gjeja mė e shemtuar qė mund ti bahet nė keto momente qeshtjės sė kosovės, nė keto momente vendimtare per ta perfunduar proqesin e Statusit tė Kosovės. Pra ketu deshmohet se keto jan skenare tė huaja te ndimuara nga shpirtlig vendor vetem e vetem pėr tu demtuar qeshtja kombėtare dhe nė veqanti intelektualet e permasave elite shkencore dhe akademike, siq eshtė vetė institucjoni QOSJA.

Nuk do tė deshironim as njė shqiptar qė ky sulmi i turpshėm tė jetė skenar i organizuar nga  Ministria e Arsimit tė Kosovės, apo siq dyshohet  nga vetė z.Qosja qė pas keti akt imoral tė qendron njė subjekt politik, sepse do tė mbetet edhe njė sterpikje mė shumė dhe vula e turprimit per LDK-n.
/Sylė ARIFI (avokat,puplicist)/derguar:04 shtator 2007/


28 mars 2007
LIRIMI I ALBIN KURTIT ĖSHTË PĖRGJEGJĖSI E KLASËS INSTITUCIONALE

Klasa institucionale me tėrë qenjen e sajė i është perkushtuar pushtetit pa shtet, duke mohuar aktin politik pėr vetėvendosjen e popullit tė Kosovės, nuk bėn asgjė tjeter pėr veq se i mohon vetvetės tė drejten e monopolit politik pėr ti kontrolluar proqeset . Aty ku mungon liria dhe demokracia importohet dhuna e jashtme duke u lejuar anarkia totalitare deri nė vrasje tė qytetarve dhe largimi i kriminelve nga vendi i krimit, siq eshtė rasti i fundit i ushtarve rumun si pjesė e forcave ushtarake tė KFORIT, nen heshtje mjerisht tė Institucjoneve vendore, pa u kryer hetimet pėr vrasjen e dy demostrusve dhe plagosjen e mbi 80 protestusve.

Shkruan: Sylė Arifi

Albin Kurti dhe levizja vetvendosja i takoin pjesės mė aktive qė me njė dinamizem tė shtuar veproin duke deshiruar qė popoulli i Kosovės ta percakton vetė fatin e tijė politik, duke u sherbyar me te gjitha mjetet e lajuara demokratike si nė gjdo vend tė botės demokratike, meq janė tė zhgenjyr me veprimet e gjertanishme nga administrimi nderkombėtar i Kosovės me 8 vite pas perfundimit tė luftės qlirimtare, dhe me veprimet dekoriste, servile, e jo te mjaftuara nė fushen poliutiko-diplomatike, si institucjone vendore pėr ta bėrė Shtetin e Kosovės realitet.

Prandaj, kėsaj radhe, diplomacia evropianė dhe ndėrkombėtare, duhet ta pranojnė gabimin e njė administrimi tė gabuar dhe pa rezulltate sepse paragjykimet e tyre pėr ta priveligjuar deri nė skajshmeri Serbin duke mos e konsideruar si pushtus tė kosovės, dhe nė te njejten kohė duke e krijuar njė pushtet farsė nga institucjone tė parazgjedhura me skema jo demokratike tė zgjedhjeve, shkaktuan kohė humbje pėr popullin e Kosovės me 8 vite pas luftė qlirimtare. Pra koha e humbur ishte ne shumė fusha , me bėrjen e institucjoneve politike te brishta, me komprimetime nė arenen nderkombėtare sidomos me shtim tė krimeve nga shumė dimizjone, e ne veqanti nga rrafshi ekonomik me njė varferi tė skajshme, e cila i stimuloi krimet e tė gjjitha natyrave, e tė gjitha keto nen qeverisje dhe administrim nderkombėtar.

Nėn syrin e OKB, Serbisė, si aktoria dhe protogonistja kryesore e te gjitha krimeve tė shkaktuara pas luftave nga e gjithė hapsira e ish jugosllavisė, u lirua nga pėrgjegjesija juridiko-penale konform konventave dhe ligjeve nderkombetar, pėr gjenocid ndaj popujve qė ishin viktimat e ketyre luftave kriminale dhe nė veqanti ndaj popullit boshnjak, pėruljet e tilla ndaj Serbisė dhe heshtja e qendrave vendosese nderkombetare nuk don koment ?

Ndodhjet e qlirimtarve nga Kosova nė salla gjykimi nė Gjykatėn Ndėrkombėtare tė Hagės, disi po gjykohet ndėrhyrjen e NATO-s, nė Kosovė kunder ushtris dhe policis kriminale tė serbis. Nuk eshtė rastesi qė z.Ramush Haradinaj, eshtė nė bankėn e tė akuzuarve, dhe nė te njejten kohė z.Albin Kurti, eshtė i paraburgosur pėr motive politike qė kerkon vetvendosje pėr popullin e Kosovės, qart eshtė kombinim i skenareve me ate Serb pėr ta vonuar tė drejten historike e tė natyrshme tė popullit tė kosovės pėr tė qen i lir dhe sovran.

Lideri i Levisjes vetvendosja z.Albin Kuti, si kundershtar i negociatave me Serbin, pas burgosjės politike dhe tani nga qelit e bugut nė Pejė spjegon edhe njė here arsyet e tija se pse duhet kundershtuar Plani i Atisarit, duke shtuar se ai nuk i sjell popullit tė kosovės Shtetin e pavaruar dhe Sovran. Gjithashtu, ai edhe pse prapa grileve vepron ne menyrė aktive pėr ti realzuar synimet e popullit tė vetė, duke u hedhur edhe nė grev urie per shkak tė bojkotit tė prodhimeve serbe tė ushqimit, pra ketu shifet se ai vertet eshtė fuqimishtė i vendosur pėr ta shkeputur njė her e pėrgjithmon popullin e tijė nga „roberia“ pėr tė qen zot i vetvetes nė shtepin e tijė.

Albin Kurti, duke qen i vendosur dhe i bindur nė tė drejten e Popullit tė kosovės se eshtė i zoti tė vendos pėr veten e tijė, vazhdimishtė ka kundershtaur administrimin e Kosovės nga nderkombėtaret, duke mos i pranuar asnjėhere aktet administrative nderkombėtare dhe rregulloret pėr udhheqje tė Kosovės.

z.Albin Kurti, vazhdon tė mbahet nė burg, si i burgosur politik pėr mendime ndryshe, me tė vetmen kerkesė pėr ndryshim tė strategjis vepruse pėr ta dinamizuar dhe fuqizuar vullnetin e popullit tė Kosovės pėr vetėvendosje. Nė Parlamentin e Kosovės, nga disa delegat u apelua nė lirimin e z.Kurti, dhe njikosishtė ju kerkua klases institucionale dhe politike ta ushtroin ndikimin e tyre nė lirim tė menjihershėm, por pėr qudin e vetė kjo kerkes hasi ne veshin e shurdhėt te liderve institucional se paku deri me tani.

Nė munges tė veprimeve tė gjertanishme institucionale pėr ti liruar tė burgosurit politik, e nė veqanti z.Albin Kurti, nenkupton pėrgjegjesi institucionale tek klasa politike, gjithashtu duke menduar se udhėheqėsit e Lėvizjes "Vetėvendosje" duhet tė jen mė aktiv dhe dinamik me kontakte tė vazhdushme me popullin e Kosovės, me shoqata, levizje, subjekte intelektuale dhe politike pėr tė ushtruar trysnin e nevoishme qoft dhe me demostrime tė pa nderprera deri nė lirim e z. Albin Kurti, do tė ishte domosdoshmeri jo vetėm politike./Sylė ARIFI,/26.03.07/


Sylë Arifi
20 mars 2007

QKA PAS PLANIT TĖ ATISARIT ?

Takimi i dy palve negociatore, Prishtin dhe Beograd, me 10 mars i monitoruar dhe udhehequr nga i deleguari i OKB pėr Statusin e Kosovės, z.Atisari ishte njė ngjarje e rėndėsishme jo vetėm pėr Kosovėn po edhe mė gjėrė. Ahtisaari ka finalizuar planin pėr statusin e Kosovės, tė cilin ia prezantojė shumė shpejt Kėshillit tė Sigurimit nė OKB, ku do tė fillojė njė proces diskutimesh, analizash pėr marrjen e njė vendimi pėr ta pranuar apo mohuar kėt dokument tani mė nderkombėtar.

Presidenti Ahtisari propozon dhe rekomandimin e tijė lidhur me statusin final pėr kosovėn . E gjith materja e Planit Atisari e pėrshkruan strukturen ndertuse pėr tė ardhmen e Kosovės me Kushtetutė, institucionet tė reja, simbolet, ligjet e dispozitat tjera qė do ti nxjerrin Parlamenti i Kosovės.,

Gjatė negociatave mbi njė vjeqare nė Vjen, guupi negociator i Kosovės ka bėrė leshime nė shumė fusha qė tani me plotė tė drejtė quhen komproimise tė dhimbshme nė dėm tė shumicės Shqiptare, pėr qka pasojat mund tė dalin mė von gjatė implimitimit tė keti plani. Ekipi negociator nuk ka vlersuar nė masen e duhur, pėrpjekjet dhe sakrificat tona pėr liri,.nė eriudhėn qė nga vitet e para, gjatė dhe pas luftės qlirimtare.

Klasa politike dhe institucjonet tona ne keto periudha tė administrimit nderkombetar, gjatė ketyre bisedimeve me palen Serbe, ka qen dashur t’ju tregojnė faktorit nderkombetar si ndermjtsus tė ketyre bisedimeve, dhe ne veqanti anėtarėve tė Kėshillit tė Sigurimit tė OKB-sė se Kosova ėshtė e gatshme pėr tė marrė pėrgjegjėsitė pėr formimin e Shtetit tė Kosovės duke u treguar mė tė vendosur. Ka shumė Shtete nė botė, dhe nėtarė tė pėrhershėm tė KS tė OKB-sė qė nuk kanė njohuri tė mjaftueshme pėr Kosovėn., dhe gjendejen e sajė aktuale pas luftės qlirimtare, dukle mos ditur aq sa duhet historinė tonė. Institucionet e Kosovės kan kaluar nėper shumė sfida duke qen nė mes tė kerkeses imediate pėr pamvarsi tė kosovės konform dokumenteve qė nga Rambujeja, dhe tendencave pėr zhagitje dhe shtyrje tė proqesit pėr perfundimit tė statusit pėr Kosovėn nga disa skenar te stimuluar dhe ndimuar nga disa qendra vendosese nderkombetare e te mbeshtetura dhe nga disa forca vendore. Pjesė e sfidave per ta zhagitur proqesin 8 vite pas luftės ishin kushtet e parashtruara nga faktori nderkombėtari pėr plotesim tė disa standarteve, enkas pėr Kosovėn nė disa fusha..

Zgjidhja e kerkuar e mirkuptimit nė marraveshtje tė mundeshme nga ndermjetsuesi nderkombėtar, ne mes tė palėv negociuse nuk arriti sukses me 10 marsi nė Vjen, dhe keto negociata u konsideruan si tė deshtuara nga z.Atisari.

Qasjet e dy delegacjoneve gjatė ketyre negociatave, ishin diametralisht tė kundėrta dhe dallojnė sidomos nė konceptin e tyre politik pėr tė ardhmen e ketyre dy vendeve tani mė tė qkurnorizuara de fakto dhe me mundesi tė qkurnorizimit dhe de jure nga ky takim i Vjenės.

Po me 14 mars, Parlamenti i kosovės caktoi seancė enkas pėr raportim tė antarve tė grupit negociator pėr takimin e fundit tė mbajtur nė Vjen, lidhur me planin e z.Atisari dhe pėrfundimin e ketyre bisedimeve. Raportuan tre antar tė ekipit negociator, me pershtypjet e tyre me te mira, pėr planin dhe perfundimin siq than ata me suksese te ketyre negociatave ne dobi tė proqeseve pėr bėrjen e pamvarsis pėr Kosovėn. Mexhithate, karrshi ketyre referimeve te prezentuara para delegatve tė Kosovės ne kete seancė plenare, pati dhe reagime te ndryshme nga delegat tė ngjyrave te ndryshme partijake dhe lider partish, me mendime mė tė ndryshe nga referuesit. Njeri nga lideret partijak dhe delegat e konsideroi si eforizem dhe shumė tė hershem rezulltatin e ketyre bisedimeve, duke shtuar se nuk eshtė mir tė bahet hop pa kercyar gardhin duke ju referuar njė proverbi popullor, sepse nuk eshtė ende fund i proqesit duke aluduar se ende nuk ka kaluar fazat e fundit plani .Atisari nė rrugen e tijė drejtė KS tė OKB pėr diskutim me mundėsi miratimi, apo vazhdimin e ecuris pėr shpalljen e Shtetit tė Kosovės nga Parlamenti i Kosovės.

Pati dhe kerkesa se ky grup i unitetit ne emėr te keti uniteti tė paraqitet puplikishtė qė nė Kosovė mos te ket tė burgosur politik siq eshtė rasti i fundit i paraburgosjės sė z.Albin Kurti, pėr qka u kerkua lirimi i tij, apo ne te kunderten mund te konsiderohet se ky grup i unitetit mund tė ket gish ne keto burgosje me motive politike. Delegati mė i zeshem Opozitar tha se ky parlament duhet tė ballafaqohet me mendimin ndryshe, qfaqi mos pajtimin e tijė si dhe mė parė pėr Planin e z.Atisari, me punen e gjertanishme tė ekipit negociator, dhe per ket shtoi se duhet tė degjohet dhe mendimi e vlersimi i subjekteve jashtparlamentare, organizatave jo qeveritare, levizjeve qytetare dhe shoqeris civile nė Kosovė. Gjithashtu, ky delegat i subjektit mė tė madh opozitar, shtoi se eshtė skeptik lidhur me perfundimin e sukseseshem te keti proqesi me realizim tė plotė tė vullnetit politik nė shtetberjen e Kosovės, pa aneksime te ndryshme apo mbikqyrje tė rrebėt ushtarako-policore dhe vazhdim tė administrimit politik nga faktori Evropjan. Ishte inkurajuse dhe pėrshtypja e kryesuesit tė kesajė seance parlamentare nga pozita, i cili shprehu se kesajė harmonie tė dizajnuar shumė mir nga ekipi i unitetit po mos ti mungonte melodia nė tė vertet do tė ishte sukses.

Dorzimi i propozim-planit nga z.Atisari, nė OKB po me 15. mars 07, Sekretarit tė pėrgjithjshėm tė KS, eshtė njė vazhdim i mir i rrjedhės se proqesit, drejtė ofrimit te keti Dokumenti tani mė nderkombėtar pėr Kosovėn, pėr mundesi diskutimi dhe me shpresė se rezuluta 1244 do tė hiqet nga fuqija. Miratim i planit Atisari do tė nderronte gjendejen status co me administrim nderkombėtar dhe zavendsim nga njė rezulut e arshme pėr ti hapur rrugė tė ardhmesė sė Kosovės drejtė formimit tė Shtetit sovran. Prezentimi i dokumentit sygjerues pėr Pamvarsin e kosovės me mbikqyrje nderkombėtare pėr tri vitet e arshme, disi i disponoi klasen politike dhe institucionale tė Kkosovės, dhe deputetėt e Parlamentit tė Kosovės, si hap drejtė rrugės pėr integrime nė Bashkimin Evropian. z.Atisari, konfirmoi se ky dokument eshtė si kompromis qė nuk i kenaq as kerkesat e shumicės sė Shqiptarve tė Kosovės as Serbis, por ky plan vjen si pasoj e veprimeve brutale tė ish presidentit serb dhe gabimeve tė klases politike tė Kosovės nė munges tė gadishmeris pėr mbrojtje tė nevoishme per pakicat etnike pas luftės. /Sylė ARIFI, 19 mars 2007 /



„ARMIQET E KOSOVĖS“
(SHPREHJE QE I TAKON VETEM TĖ KALUARĖS)

Shkruan: Sylė Arifi

      Demostratave te tre marsit tė drejtuara kunder pakos sė Ahtisarit, u paraprin shumė deklarata „politike“ nga disa lider Institucional dhe politik, dhe diplomat tė akredituar nė Prishtinė, si dhe diplomat nga disa institucjone nderkombėtare. Disa nga deklaratat i perngjanin atyre periudhave te zymta neokomuniste, duke u bėrė dhe kualifikime jo vetem tė organizatorve por dhe atyre pjesmarrėsve tė ketyre protestave si armiq tė ardhmeris sė Kosovės, apo me cilsime si kundershtar tė pamvarsis.

    Mexhithate, pati edhe zėra tė arsyeshem se protestat dhe demostrat e organizuara nga levizja vetvendosja jan njė e drejtė qytatare pėr ta ngritur zerin e atyre qė nuk jan tė pajtuar me planin e z.Atisari. Pati dhe kėrkesa drejtuar menakizmave te siguris vendor dhe nderkombėtar, tė mos e pėrdorin dhunėn kundėr protestusve.

    Edhe pėrkundėr ftesės, nga lider vendor dhe nderkombėtar qė tė mos marrin pjesė nė demostrata kundėr pakos sė Ahtisarit, shumė qytatar te tė gjitha shtresave ishin pjesmarres ne keto demostrata, kunder planit tė Atisarit, kunder punės sė gjertanishme tė grupit negociator, duke kerkuar qė popullit tė kosovės tė i lejohet mundesija e vetvendosjės me referendum si akti mė demokrat.

    Demostrata e 3 marsit kaloi ne menyren e mundeshme paqesore, pa te lenduar dhe te vrar, sigurisht me synimet si gjithnjė paqesor tė protestusve duke synuar realizimin e skenarit tė tyre marrshues. Mekanizmat e rendit pasi qė ish te bindur se marrshimi i demostrusve nuk mund tė ndalohet kesaj radhe u detyruan tė hjeqin barrikadat pėr vazhdim tė marrshutės protestuse rrugve tė prishtinės.

    Edhe kjo demostrat i bashkoi zėrat e shumė brezave qė dekadave te fundit ishin nė ballė tė levizjeve aktive kombėtare qė kerkonin realizimin e tė drejtave tė popullit tė kosovės pėr liri, barazi dhe vetvendosje si qdo popull tjeter nė keto hapsira ballkanike.

   Pjesėmarrja e familiarve tė ministrave, liderve partiak, dhe zyrtarve tjerė tė adminstratės nga pushteti qendror dhe ai i komunave e bėn disi tė veqant ket demostrat, se kerkesat e shtruara sot nga kjo protest janė gjithpopullore dhe jetike pėr ta bėrė Shtetin e Kosovės realitet.

   Cilėsime dhe kualifikime tė fabrikuara qe nga e kaluara jo e larget komnuniste nen ish Jugosllavin sllaviste, na bėn tė mendoim si popull se athua vall si nuk u harrua kjo e kaluar e erret pėr popullin e Kosovės e nė veqanti pėr Kombin ton, dhe sot klasa politike dhe institucionale nė Kosovė, i japin vetės tė drejtė thuase vetem ata kan tė drejt tė merren me fatet politike pėr popullin e Kosovės.

    Nė gjdo shoqeri demokratike si dhe ne situataa e tilla siq po kalon Kosova, pėr qeshtjet mė te vogla kur eshtė nė pytje ndoni interes i pėrgjithshem organizohen REFERENDUME, dhe lere mė kur eshtė nė vendosje fatet politike pėr popullin e Kosovės. /Sylė ARIFI-09 mars 2007/


NONSENSET E DREJTESIS NDERKOMBĖTARE

Gjykata Ndėrkombėtare e Hages si instanca me e lart e Drejtėsisė, ne lenden penale te ushtruar nga Shteti i Bosnjes dhe Hercegovines kunder Serbis si shkaktare e gjenocidit te shkaktuar gjatė luftes 1992 deri me 1995, gabushem gjykoi se Serbia nuk ka ushtruar gjenocid nė Bosnjė dhe Hercegovinė. Bahet pytje se kush vall i shkaktoi mbi dyqindmijė vrasje nė kėtė shtet ?

Vendim ėshtė pėrfundimtar pa mundėsinė e ankimit, duke e bėr Kryetaren e kolegjit te kesajė sence gjygjsore Roselinė Higgins si peron mbi ligjin dhe drejtesin nderkombetare. Me kete vendim gjygjsor atehere kur thot perfundimisht se "Serbia nuk ka kryer gjenocid" shkelen te gjitha rregullat ligjore mbi konventat e ndertimit te kesaj shtepije si instanca me e lart e drejtesis nderkombetare.

shkruan: Sylė Arifi
28 shkurt 2007

Serbia, shkaktare e te gjitha luftave ne ish Jugosllavie, perkatesisht e vrasjeve mbi 200 mijė njerzve dhe tė mbi njė milionė tė shpėrngulurish nė Bosnjė e Hercegovinė, Kroaci, dhe ne veqanti nė Kosovė, po lirohet nga veprimtarija kriminale e vrasjeve ne shumicė, debimeve deri ne etnocid, dhe nga gjenocidi me i madh dhe i dukshem ne decenjet e fundit te keti shekulli.

Gjykoi se pergjegjesia per kete skandal juridiko-penal, nuk i takon vetem kryetares se keti trupi gjykues, por edhe tani e ashtqujtura „ Drejtėsia Ndėrkombėtare“ do te ngarkohej, padyshim se nuk gjykoi mbi te drejten faktike dhe juridike se Serbia ushtroi gjenocid nė Bosnjė, dhe ne te gjitha hapsirat e ish jugosllavis.

Qka mund tė thon ata qė e perjetuan luftėn e pasojat e saja gjenocidale, te shkaktuara nga Serbia dhe pushteti i saj kriminal. Pra ket gjendeje gjenocidal e kishte parė e gjithė bota, por pasojat e saja me qfarosje te gjakosur e psuan vetem ata popuj qė ju kishin nenshtruar keti terrori kriminal. Qendrat vendose ndėrkombėtarė tė angazhuara per ta penguar ndodhjen e kesaj luftė qfarose edhe perkunder vonasave shum te dukshme ishin ne njeren anė deshmitar vrojtues per masakrat, vrasjet ne Gruppe, aktet me kriminale te bera nga nje ushtri dhe polici mir e organizuar dhe e armatosur duke shkaktuar gjenocid jo vetem nė Serbenic me 8 mi te vrar.

Gjenocidin e shkaktuar e panė e gjithė bota, per qka dhe reaguan duke vershuar me ndima humanitare fillimisht, me shpres se forcat vrastare po ndalen, por me tu bindur se kjo nuk ishte e tera e mjaftuara, u angazhuan dhe me ndihma e tyre nga te gjitha fushat. Gjenocidin e shkaktuar nga Serbia e vertetoin te gjitha ato varraza masive, te ditura dhe ende te pa zbuluara, te gjitha ato debime masive qė edhe bota i ka perjetuar, me prezencen e tyre, me gjitha ato mbetje mortore qe edhe sot e kesaj dite luajn duke mos i derguar ne vendin e tyre pėr perjetesi, ne te gjitha vendet se ku ka patur luftė ne veqanti kosovė, Bosnje dhe Kroaci.

Nuk do te ishte e mjaftuar apo e qelluar qe vendimi meritor per kete qeshtje juridiko-penale tė zavendsohet me njė mas qortimi pėr Serbin, si shkaktare e luftave, se nuk ka berė pėrpjekje tė nevoishme per ta penguar gjenocidin ?

Gjyaktės Ndėrkombėtare e Drejtėsisė, ne njeren anė pranon se ka patur Gjenocid ndaj banorėve boshnjakė. Vendim i kesaj gjykate tė drejtesis pėr Serbin ėshtė shembulli me i mir se si edhe drejtesiaj nderkombetare ben skandale tė tilla nė fushen juridiko-penale, pra non sense ligjore.

Serbis i bėhet lėshim, sigurisht se jo pa skenar, por se ky akt politik, do ti takon drejtėsisė ndėrkombėtare. Se a ka ndodhur apo jo gjenocid nė gjith hapsirat ish jugosllave dhe nė veqanti nė Bosnje, kosovė dhe kroaci e din dhe politika nderkombetare e angazhuar per ta penguar, jo pa sakrifica. Thot nje rregull juridik se faktet jan kokforta dhe nuk mund tė spekulohet tani me te vertetat e ndodhura dhe gjenocidin e bėr nga serbija, kunder popujve te gjakosur ne shumicė si akte kriminale.

Varret, debimet masive, nė Bosnjė, Kroaci dhe Kosovė jan deshmia e mjaftuar se Serbia ka bėr gjenocid, dhe tė gjitha keto jan gjurma qe nuk mund tė hiqen leht nga as nje skenar, prandaj e verteta bien ndesh me vendimin e drejtėsisė nderkombetare.

Serbia, edhe me ket vendim te drejtesis nderkombetare po pergdhelet duke ia mshefur bėrjen e krimeve, dhe nė anen tjetėr po ish kasta politike dhe institucionale e Serbis gjendet e akuzuar per ket gjenocid, etnocid, krime ne mas etjera vepra te shemtuara kriminale te bara gjatė luftes ne Bosnje, kosovė dhe Kroaci. Zaten, t'i fshehen dhe tė mos dėnohet pėr to? Esht jo vetem padrejtesi por dhe hipokrizi ligjore. /Bazel, 27.02.2007/


DHUNA KUNDĖR FJALĖS SĖ LIRĖ DHE PROTESTĖS

(NUK E ARSYETON QĖLLIMIN POLITIK)

Klasa politike nė kosovė ka vite qė vazhdon tė ushtroi iluzione, mashtrime dhe gėnjeshtra, po ja se nuk kėnaqet me kaq dhe tani po zbaton dhunė dhe vdekje.

shkruan: Sylė Arifi
18 shkurt 2007

    Grup i Unitetit apo dashamirėt e negociatave me sėrbin, qė aq tė zėshėm ish para ca vitesh se me pushtuesin nuk do tė ketė bisedime apo negocijime lidhur me vullnetin politik tė popullit tė Kosovės, dhe pas fillimit tė negociatave nė Vienė e deri me sot, secili nga anėtarėt e ketyre bisedimeve, disi po del se ishin te sukseseshem bile edhe me ato thėnjet e tyre se ja sot fituam 2 me 1 nė favor tė Kosovės, sikur tė ishin nė lojė futbolli, e tjera anomali denegruese pėr popullin dhe proēesin politik qė po e kalon Kosova.

   Nė keto situata tė krijuara pėrgjegjėsi tė madhe historike do tė kenė ato parti politike qė dolėn nga Lufta Antipushtuese Ēlirimtare, qė me taktiken e tyre ia zgjatėn jetėn administrimit ndėrkombėtar nė Kosovė, dhe me kėrkesėn e tyre shumė tė pa pergjegjshme si qyqar, servil deri nė vazal tė treguar, po na sjellin njė prani ndėrkombėtare edhe mė tė rėndė se kjo e UNMIK-ut. Pra rezoluta e re qė do tė miratohet pas ramjes sė asaj rezulute famėkeqe 1244, administrimi i Kosovės do tė jetė nė nivel edhe mė tė ulėt ndėrkombėtar sepse tani administrata e OKB do tė zėvendėsohej me administrim tė quajtur civil nga Evropa, me kompetenca absulute mbi institucionet e Kosovės dhe me largim apo sharkim tė secilit lider institucional dhe me ndėrhyrje nė veprimet ligjore dhe kushtetuese tek institucionet e Kosovės.

   Pas 10 shkurtit kjo fushatë e bërë nga klasa politike, po merr përmasat e një lufte psikologjike, mediale, politike, diplomatike, dhune, me vrasja, plagosje, lėndime, rrahje dhe arrestime të protestuesve duarthatė dhe paqėsorė të organizuar nga levizja vetëvendosje , morėn pėrmasat e njė dhune të paparë ndonnjëherë në botën demokratike kundër lirive dhe të drejtave të popullit për protestë.

   Fushta mediatike diten kur ndodhi demostrata dhe dhuna kunder saj me pasoja vrasje, kishte perpjekje që protesta të kualifikohej e dhunshme, me arsye që të fshihet dhuna, dhe shmangëje të pergjegjësive që kishin jo vetëm zbatuesit e dhunës, por dhe urdhërdhënësit e saj.

   Dorėheqja e F. Rexhepit si minister i punëve të brendëshme, i cili në mbrëmjen e kesaj dite të demostratës e pat arsyetuar dhunën policore, duke i gjykuar demonstruesit,  se; policia ka vepruar konform kompetencave të saja ligjore, dhe zëdhënësi i SHPK derisa nuk pranonte vrasjen e dy protestuesve me plumba gome, që jan të ndaluara me konventa ndërkombëtare, pra ishte një skenar, që vetëm e vetëm t'i ikej pergjegjesisë. Dorëheqja si akt moral nuk e gjeti mbështetjën se paku nga etika ligjore, sepse po ky ministër e kishte përkrahur veprimin e dhunshëm policor ndaj protestuesve.

   Veprimi më i çuditesh dhe më çoroditës në rrafshin ligjor të një shoqëri demokratike do të ishte paraqitja e Kryetarit te Kosovės që deklaron se nuk ėshtė pėrgjegjės pėr veprimet  e të tjerëve, pa paragjykuar fare se ky është Institucioni, që duhet të jetë vazhdimisht në mbrojtje të liris së fjalës dhe të drejtës për organizim qytetar të protestave, dhe mbrojtjen e jetës së tyre. Fatkeqësisht, vazhduan akuza kundër liderit të lëvizjes Vetëvendosje, z.Alibin Kurtit, pėr dhunė dhe pėrgjegjėsi pėr atė qė ndodhi. Tė njėjtat akuza, po bėhen edhe nga zyret dhe qarqet e huaja, qė nuk janė mė pak pėrgjegjėse pėr gjendjen e rėndė dhe gati tė papërspektivė pėr Kosovė. Pra ky koordinim i akuzave nga vendorët dhe ndërkombëtarët e kanë skemën dhe skanarin e tyre. Bashkëdyzimi i veprimeve nëkëtë skenar, për ta dhunuar apo gjakosur edhe njëherë të drejtën e ketij populli për të demonstruar, sigurisht se do të ketë kundër efektin e qëllimit të tyre, sepse populli i Kosovës shpesh ka vërtetuar ne historin e sajë se dhuna e ka bërë edhe më të fortë dhe të qëndrueshëm për ta kërkuar dhe vendosur lirin e Tij.
   Përgjegjësija duhet të vazhdojë, jo vetëm me dorëheqëje apo sharkimet e filluara por dhe me paraburgime të ekzekutuesëve dhe urdhërusëve, qofshin ata vendor apo nderkombetarë, dhe njikohësisht, z.Albin Kurti të lirohet menjiherë nga paraburgimi./Sylė Arifi, av. puplicist/

www.ereniku.net
home