|
- Nė Fokus - Speciale - Tema te Nxehta Përkujdesja dhe editimi: Nexhmedin Syla www.ereniku.net Herė pas here, ereniku.net, do sjell freskime me shkoēitje nga pėrditėshmėria jonë fokusuar nga bashkëpuntorët tanë, si dhe nga mediumet elektronike dhe të shkruara, nga anėt e ndryshme tė rruzullit tokėsor. Lezo shkrimet tjera me radhė tė Nexhmedin Sylės nė notesin e Facebook-it nė profilin e tij: KOSOVA me SAMARIN mbi shpindė, nga udhekryqi i Prishtinės, nė TAMPA tė FLORIDES !!!
by:
Nexhmedin Syla on Wednesday, January 11, 2012 at 3:14am
MIRE E KISHTE HISTORIANI YNE KRISTO FRASHERI KUR THOSHTE SE; ESHTE
AKTIVIZUAR TREKENDESHI ARMIQESOR GREQI-SERBI-TURQI.
Nė facebook: KOSOVA me SAMARIN mbi shpindė, nga udhekryqi i Prishtinės, nė TAMPA tė FLORIDES!!!Unė shtoj: ME PERKRAHJE TE FUQISHME TE SHTETEVE ARABE. PSE MU TASH DEL KY PIS I PASKRUPULLT /Sami Osmakaq nga Lubizhda e Prizrenit/ PER TE NDYER EMRIN KOSOVE, MU NE KETO DITE KUR FILLON GJYKIMI I F.UKES NE GJERMANI PER VRASJE TE USHTAREVE AMERIKAN NE AEROPORT TE FRANKFURTIT?!!. JO NJE VIT ME PARE, THONE TE FAMILEJS SE TIJ, KA QENE NE TURQI PREJ NGA KTHEHET TJETER, ME FUSTANE E KAPEL I SHITUR TERESISHT TEK ATA QE PERGATISIN NAIVET-FLLIQESIRAT E TILLA, PER TE NA KORITUR PARA MIQEVE TANE PARA TERE BOTES. GJAKU IM-VELLEZERIT MI, T'I HAPIM SYT, TASH OSE KURRE, SA NUK NA ESHTE FTOHUR EDHE AJO BOTE MIQESH QE NA SHPETOJ NGA MASAKRA SERBOSLLAVE. Shkrova, kur ne Kosove paraqiteshin te tillet ne kryqet e Prishtines e gjetiu se kjo eshte e rrezikshme. Kah po shkon KOSOVA?!!!. E dhembeshme, shpirti po digjet me te tilla pislliqe, duke njollosur kombin tone. RROFSHIN PATRIOTET DHE RROFT SHPIRTI SAKRIFIKUES I SHQIPTARIT TE PASTER. POSHTE SPIUNET TRADHTARET DHE FLLIQESIRAT E NJOLLOSJES SE KOMBIT TONE SHPIRT SHITURIT ME PETKUN TURKO-ARAB. Nga te gjitha komentet e shumta te bera NGA SHQIPTARET, aty ketu neper faqe te ndryshme, shkoqita kete te Ylberit nga Skenderaj i cili thotė: /SHKRIMI I TIJ ORIGJINAL/: "Tash frike paska qen te Shefqet Krasniqi e Fuad Ramiqi i paska marr urrdherat dhe CD-te me ilahi ne gjep kenduar nga antishqiptari me zerin e Hoxhes Arab Adem Ramadanovski dhe kaq te rrok hypnoza hajt mushu barut ne emer te allahut e drejte ne gjenet te 99 pehrria ehe mend he bac ndihmona Zot rrofte Amerikaa qe na pshtoi pa na rjep si mijve Rusi Greku e Shkau."- /mbarim i komentit te Ylberit/. KLIKO MBI FOTO PER TE PARE VIDEON...kliko, dhe: Lezo shkrimet tjera me radhė tė Nexhmedin Sylės nė notesin e Facebook-it nė profilin e tij: SHFLETIM I NJĖ ZHGĖNJIMI 11 dhjetor, 2011, New York Pranvere e vitit 1997. Deballgarden, restorant ne te 86-ten rruge te Brooklyn-it, kendi i te 18-es Avenu. Gumezhinin zera bashkatdhetaresh nga te gjitha trojet tona. Ishte nje nga tubimet e shumta qe shpeshtoheshin jave me jave ne New York. Secili kureshtje ne kulminacion. Flisnin mergimtaret. Zemra i fliste zemres. Shpirti shpirtit. Nje frymė, nje mendim. Dhe mua me kishte kapluar nje ritem i tille zemre. Nga etja si gjithnje kekoja te hapja zemren me ndonjerin nga te tej alpet tona, te Shqiperise se cunguar politike. Ti shprehja gjithe ate dashuri dhe rropatje te nje jete te tere per nje BASHKIM midis NESH. Per nje shembje e zhdukje te perjeteshme te atyre "ALPEVE" qe me ndanin zemren dysh. Dhe, ia zgjata doren njerit afer meje. Ashtu si ne kengen e te madhit Sali Mani: "Zgjato DOREN more VELLA, ka nje shekull qe sjemi pa...." Perqafim vellazeror, zemer hapur. Me nje ritem ca si te ngaterruar nga gezimi galdues fillova si me ēalime te prezentohem: - Une vellau i juaj .... Pas pak ēastesh si per te aresyetuar vrenjtjen e vetllave, vellau i tej alpeve, sikur me hengri me nje shikim kercenues, qe pak sa me ftohu ritmin e nxehte te zemres - Ju jeni armiqet me te medhenj qe nuk na liruat nga ai qen! - PO si?! - me mbeti fjalepyetja ne fyt... - Po po ju e krijuat, e ndihmuat dhe po e mbani ende te gjalle ...mu zbraz i teri. - Ne te vinim te ju ēlironim ?!!! - me plasi delli ne ball - ju e vrat me doren e zgjatur ate qe donte tua hiqte hallken e kuqe moskovite e beligradase. Ju e quajtet vella Mugoshen, Milladinin, Titon e dreqin e te birin nga serboruset - per te fyer e vrare vellezerit tuaj brenda kullave qe ju dhane per te ngrene e pire me te shtruara e te mbuluara ne varferine familjare. - Ējane keto gjepura?!! - ingaterroi syte ne mua. - Ja gjepura te duken - ia ktheva me nje fryme - gjepura iu duken dhe Peēit e Aliut tuaj e komandanteve qe mbllaqiten dhe qullin e qeneve prapa dyereve tona per te arrijtur sa me pare ne ndihme te "vellezerve" sėrb. Deshet te na vrisni brenda kullave tona, se nuk iu pelqeu pergjegja e pleqeve engjellore, ne kullat tona legjendare, kur ju thanė; se ne e pritem perballe shkaun e ju na e sollet prapa shpine ! Dije se kurre Kosova, NE, vellezerit tuaj ne lindje te alpeve, mengjezeve nuk jemi zgjuar me koken kah lindja po kah perendimi, kah JU, me mallin e djegur per JU. Ndersa ju paskeni pritur, qe ne t' ju lirojme nga komunizmi dhe ENVERI - dhe enveristet, qe zgjoheshit me forcen e lindjes dhe me "jurishin" sėrb mbi trupat e sakatosur te vellezerve tuaj neper te tere Kosoven, per ti dhene krahun dreqit te kuq deri ne Vishegrad afer Sarajeve. Pse na akuzoni si enveriste, kur ne kerkonim Bashkimin?! Pse na akuzoni fajtor, kur ne qanim per thiken pas shpine, gje qe eshte dashur te kerkonit falje. Pse na akuzoni, kur ne luftojme per ekzistence perkatesie kombetare, e ti shperfillesh per jete te shfrenuar, duke me perbuzur e injoruar mua, vellaun tend. Nderro mendjen e mos shndėrro ato alpe politike te kobeshme midis nesh ne oqeane shperlarese per t'me fshire nga faqja dheut mua, vellaun tend !...pa asnje lekundje mendimi dola jashte restorantit si per tu ēliruar .... - Njatjeta...sikur me zgjoi nga ai ankth i pa pritur, pershendetja e njerit jo larg meje pa e dijtur se kush ishte... - Hm nuk me njeh ?! Ia zgudullova syt, sikur me doli dhe nje nga ata te brendshmit e Debalgarde-nit !... - Nexhi, jam unė, profesori juaj nga normalja e Gjakoves...profesori i fizikes. - Uaaa profesor Zalli ?!...sikur e ndjeva veten perseri te vogel, mistrec perball profesorit dhe tabeles brenda klases. Morrem bashkarisht drejtimin te 18-es avenu per gjetiu. /Nexhmedin Syla 11 dhjetor 2011 New York/ P.S. ..kete tregim e bera, thjesht pas nje nxitjeje nga shkrimi i kolegut tim nga Prishtina Gani Mehmetajt ne telegraf me titull: Enveristėt e stisur tė Blendi Fevziut Gaxherri akuzon Dacin: Po e shkatėrron LDD-nė 09.12.2011 Akademiku Nexhat Daci duket se po e humbė ndikimin nė Lidhjen Demokratike tė Dardanisė. Mbretėrimi i tij autoritar mbi dardanėt ėshtė duke e ēuar drejt fundit tė pashpresė partinė qė doli nga Kuvendi i karrigeve i LDK-sė. Tė paktėn, ky ėshtė vizioni i nėnkryetares sė LDD-sė, Besa Gaxherri. Ajo thekson pėr Tribuna Shqiptare se ndjehet e zhgėnjyer nga aktiviteti i akademikut. Gaxherri e cilėson Dacin si njeri tė shkolluar, por thotė se ai nuk ėshtė menaxher i zoti, prandaj anėtarė tė LDD-sė janė duke e braktisur partinė. Pėrplasjet e fundit nė krye tė LDD-sė pasojnė ikjen e njė pjese tė anėtarėve tė kėsaj partie nė partitė e tjera kryesisht nė LDK dhe AAK. Nuk shuhemi pa u shuar e tere partia 08.12.2011 Probleme te brendeshme ne Partine e Dacit; Dega /LDD/ e Ferizajt thotė, se nuk shuhet pa u shuar e tėrė partia. Edhe pse ne ballafaqim me probleme te shumta dhe ferkime te brendeshme, ata thone, se kjo dege, do tė frymojė sa tė ketė njė fije shprese, se do tė ketė LDD nė shkallė vendi. Injoruesi i shqiptareve te Amerikes, synon postin e Presidentit te Kosoves!
New York 30 nentor 2011 Nexhmedin Syla Injoruesi synimeve te shendosha atdhedashese te shqiptareve te Amerikes, lakmiēari, te cilit i duhet vetem xhepi dhe jo menja e tyre /e ka deklaruar me goje te vet, jo shume moti, ne njeren nga tubimet ne New York / tash numri nje ne Kreun i Lidhjes Demokratike tė Dardanisė, Nexhat Daci, mundohet ta gjej rehabilitimin naivisht duke synuar postin e Presidentit te Kosoves. Sikur nuk i mjafoi zhdaravitja per disa vite me postin e kryetarit tė Kuvendit. Pas nje mbetjeje tėrėsisht jashtė Kuvendit tė Kosovės ka bere syrin e maces per t'iu futur garės pėr president tė Republikės sė Kosovės. Nė njė intervistė pėr Kosovapress, ai thotė se ėshtė i pėrgatitur pėr kėtė garė, por nuk dėshiron qė Presidenti i ardhshėm tė jetė, siē thotė ai, i ngjyrosur me ngjyrė partiake. Mendojme se Daci para se te vendos te ēngjyroset partiakisht, duhet qe me pare nga lakmia ndaj parasė te heq gisht /sidomos nga dashuria e ndaj xhepit te mergimtarit/. Ja ēfare thote: Tek unė jam kriteret e qarta, prandaj po them po presim ndryshimet kushtetuese. Unė po e pėrgatis veten. A ka unitet brenda shtėpisė tėnde dhe nėse LDD-ja do tė kishte mendim tjetėr fare unė do ti pėrshtatesha, sepse nėse nuk e do tė parin shtėpia e vetė, ku dreqin ki me thy qafėn me lyp." Daci mund ta pergatisi veten, mund te riparoj ne mos te shtoj edhe ēarjet dhe perēarjet ashtu edhe jo te vogla brenda LDD. /Kemi parasyshė ketu, perēarjen traumatizuese qe e shkaktoj vet mu ne degen e kesaj partie per New York, New Jersy dhe Conecticat. Edhe vet dega ne momentin e vendosjes se shperndarjes eshte deklaruar qe ato dite, hapur per mediat dhe popullin shqiptare ne e pergjithesis rreth skandalit Daci ne gjirin e mergimtareve tane ne SHBA. Per Dacin, kjo sikur nuk ishte asgje. Injoroi rastin ashtu si dhe vet mergimtaret tane ne pergjithesi. Prandaj UNITETI dhe brendia e shtepise per te cilin ai na flet e dijne me se miri nje pjese e e anetaresise se LDD. Sa akrobat behet ne rastet e momente te ndryshme dr. Daci - vesh ngjyrat kameleonēe per t'iu pershtatur anetaresise se shtepiakeve. Ngreh zerin mbase brendisht e shpirterisht i humbur: "...ku dreqin ki me thy qafėn me lyp." Eh keshtu eshte kur e humb rrugen ne orborrin e shtepise tende...i embel posti presidentit..hahaha eja eja se "i ke" xhepat plot te bashkatdhetareve tuaj ne SHBA, ndaj te cileve TASH turpi s'te lejon as t'i zesh ne goje. /Nexhmedin Syla -ereniku.net/
AK: Marrėveshja me Serbinė, skandaloze
ereniku, New York, 06 nentor 2011 Diplomacia shqiptare ka dėshtuar, politika po shpėrfill Kosovėn me kėtė marrėveshje. Ndėrkohė, Berisha dhe Rama i janė nėnshtruar Serbisė dhe Greqisė, ka nėnvizuar AK Tiranė Aleanca Kuqezi, nė njė deklaratė tė bėrė paraditen e sė martės, ka kritikuar ashpėr marrėveshjen e Shqipėrisė me Serbinė pėr heqjen e vizave. Sipas Aleancės, nuk mund tė bėhet njė marrėveshje pėr lėvizje tė lirė me Beogradin, duke qenė se ky i fundit bllokon lėvizjen e lirė tė kosovarėve. Jemi kundėr marrėveshjes pėr heqjen e vizave me Serbinė. Jemi pėr lėvizje tė lirė, por jo pėr vende qė bllokojnė Kosovėn. Shqiptarėt e veriut tė Kosovės janė tė izoluar nga Serbia, ka deklaruar AK. Sipas Aleancės, diplomacia shqiptare ka dėshtuar, ndėrkohė qė liderėt e politikės shqiptare u janė nėnshtruar tekave dhe kapricove tė vendeve fqinje. Diplomacia shqiptare ka dėshtuar, politika po shpėrfill Kosovėn me kėtė marrėveshje. Ndėrkohė, Berisha dhe Rama i janė nėnshtruar Serbisė dhe Greqisė, ka nėnvizuar AK. Marrėveshja e parashikuar mes Shqipėrisė dhe Serbisė u kritikua edhe nga Prishtina, e cila deklaroi se institucionet shqiptare po i hapin rrugė konsolidimit tė Serbisė nė rajon. Majko: Po legalizohet minoriteti serb Luis TANUSHI ereniku-New York, 06 nentor, 2011 Marrėveshja pėr lėvizjen e lirė pa viza mes Shqipėrisė dhe Serbisė ka gjetur dje konsensusin e pothuajse tė gjithė deputetėve tė pranishėm nė sallė duke marrė 110 vota. I vetmi qė votoi kundėr ishte Pandeli Majko ndėrsa 11 deputetė tė tjerė preferuan tė abstenojnė, por sėrish kjo marrėveshje u shoqėrua me debate. Nė parim marrėveshja ėshtė njė nga hapat pėr krijimin e Shengenit ballkanik dhe po nėnshkruhet nga tė gjitha vendet e rajonit. Deputeti qė votoi kundėr, Majko, e argumentoi votėn e tij duke thėnė se po legalizohet minoriteti serb nė vendin tonė pa tė drejtė. U tha se kėto marrėveshje janė standarde se janė lidhur me Malin e Zi, Bosnjė Hercegovinėn, Kosovėn. Shqipėria ka njohur qė nga 1912 se nė Shqipėri ekziston minoritet malazez, maqedonas dhe boshnjak dhe tė pėrdorėsh njė standard tė tillė marrėveshje me njė shtet jo fqinj do tė thotė se i ke njohur nga pikėpamja e standardit ekzistencėn e njė minoriteti tė kėtij shteti nė Shqipėri. Dhe ne shohim se sot nė Shqipėri nuk legalizohet vetėm shtėpi pa leje, para pa leje, por dhe minoritetet. Ky ėshtė njė problem qė nuk mund tė anashkalohet,- tha deputeti Pandeli Majko. Sipas tij, parlamenti duhet tė tregohet i kujdesshėm me marrėveshje tė tilla pėr tė mos lejuar lėvizjen e lirė tė njerėzve dt lidhur me mafian. Nė rastin e kėsaj marrėveshje ėshtė detyruar para parlamenti shqiptar tė shprehė a ka minoritet serb? Tani dhe atė regjistrimin e famshėm e bėtė, i legalizuar ēfarė ishin pėr tu legalizuar. Ne nė tė ardhme e afėrt do kemi njė marrėdhėnie tė hapur me Serbinė, por dua qė kjo tė bėhet nė publik jo nga kanalet e ujėrave tė zeza, as duke u garantuar lėvizje tė lirė njerėzve tė mafias serbe,- tha Majko. Nė fjalėn e tij, ish-kryeministri shprehu rezerva edhe pėr drejtoreshėn juridike qė ka hartuar marrėveshjen me Serbinė, e cila ėshtė e njėjta qė ka hartuar edhe paktin detar me Greqinė. Kėtu zonja drejtoreshė tha se e kemi kėrkuar ne pse? Ēpunė ka qendra kulturore nė marrėveshje pėr lėvizjen e lirė. Zonja Ledia Hysi kam pėrshtypjen se sot vini nė parlament duke na hapur njė diskutim tė njė natyre qė ka tė bėjė me disa marrėdhėnie delikate. Besoj qė do kem mirėkuptimin tuaj duke thėnė se jeni drejtoreshė juridike e paktit detar me Greqinė qė u rrėzua nė Kushtetuese. Nuk besoj se do vinit kėto me tė njėjtin titull, akuzoi Majko. Por nė kėtė pjesė kryetarja e Kuvendit, Topalli e ndaloi Majkon ti drejtohej ekspertes sė MPJ-sė, e cila ishte e ftuar nė seancė. Nga ana tjetėr Tritan Shehu, nė emėr tė PD-sė kundėrshtoi akuzat e Majkos./burimi: faktiditor/ |
| Armėt serbe po demontohen nė Shqipėri Sipas opozitės, nė trafikun e armėve dhe demontimin e tyre nė vendin tonė janė pėrfshirė edhe strukturat e mbrojtjes. Ministri i Mbrojtjes Arben Imami mohoi importimin e armėve nga vendi ynė fqinj duke u fokusuar te sasia e demontuar Luis TANUSHI ereniku-New York, 06 nentor, 2011 Tiranė - Opozita akuzoi dje Ministrinė e Mbrojtjes se ka lejuar demontimin nė vendin tonė tė armėve qė vijnė nga Serbia. Gjatė seancės sė djeshme parlamentare, deputeti Taulant Balla akuzoi ministrin Arben Imami si pėrgjegjės pėr shkatėrrimin e mjedisit nė zonėn e Librazhdit si pasojė e demontimit tė armėve qė importohen. Deputeti i Partisė Socialiste Taulant Balla u shpreh se po kryhen pazare me Serbinė pėr tregtinė e armėve ndėrmjet dy vendeve. Po shkėmbejmė gjithēka. Ditėt e fundit po shkėmbejmė edhe armė. Nė kuadėr tė kėtij liberalizimi dhe e dini se ēfarė ndodh? Njė pjesė e armatimit serb qė po vjen pėr tu demontuar nė Shqipėri, nuk po demontohet nėpėr pikat e demontimit tė miratuara nga ky Kuvend, theksoi Balla. Sipas opozitės, nė trafikun e armėve dhe demontimin e tyre nė vendin tonė janė pėrfshirė edhe strukturat e mbrojtjes. Duke shprehur shqetėsimin e banorėve tė qytetit tė Librazhdit nga ndotja qė vjen si pasojė e demontimit tė armėve nė lumin Shkumbin, deputeti Taulant Balla akuzoi Ministrin Imami pėr lejim tė trafikut pėr tė pasuruar privatėt qė pėrfitojnė nga metalet e ēmuara nga demontimi i armėve. Unė akuzoj Ministrin e Mbrojtjes si pėrgjegjės pėr pazare qė po bėhen me armatimet, qofshin ato qė vijnė nga vendet e tjera, qofshin ato qė janė pjesė e rezervave shqiptare. Po bėhet nė mėnyrė korruptive. Njė pjesė tė strukturave tė ushtrisė, janė bėrė pjesė e interesave tė privatėve qė demontojnė pėr arsye tė shitjes sė metaleve me mjaft vlerė qė burojnė nga ky demontim, tha Balla. Sekre Demontimtari i grupit parlamentar socialist Taulant Balla kėrkoi sqarime pėr armėt qė demontohen dhe pėr ushtarakėt e pėrfshirė nė kėtė proces. Ministri duhet tė merrte fjalėn edhe tė thoshte ēfarė ėshtė ai demontim nė lumin Shkumbin, kush janė ata ushtarakė tė pėrfshirė, a janė armė nga Serbia dhe ēfarė po bėhet me to. Sepse baruti i atyre demontimeve ka lėndė mjaft tė rrezikshme edhe pas djegies ato duke u marrė nga uji i Shkumbinit pėrfundojnė nė det dhe dėmtojnė rėndė florėn dhe faunėn akuzoi nė seancė deputeti Balla. Imami: Demontimi nė lumė sepse nuk kemi ujė Ministri i Mbrojtjes Arben Imami mohoi importimin e armėve nga vendi ynė fqinj duke u fokusuar te sasia e demontuar. Ministri pranoi problemin e ndotjes sė zonave pėrreth si pasojė e demontimit tė barutit si pasojė e mungesės sė ujit nė procesin e demontimit. Nuk po demontojmė asgjė tjetėr veēse ato dhjetėra tonė qė i kemi deklaruar. Nuk ka as predha, as armatime, as bullgare as suedeze. Ne kemi shumė pėr tė demontuar pėr vete. Sa i pėrket ndotjes, do tju jap informacion nė kohėn mė tė parė. Ka njė problem qė djegia e barutit nė mungesė tė ujit ėshtė problematike. Ne po e shqyrtojmė dhe do informojmė, reagoi Ministri i Mbrojtjes Arben Imami ndaj akuzave tė opozitės. Banorėt e Librazhdit: Po dėmtohemi nga armėt Demontimi i municioneve nė lumin Shkumbin ėshtė denoncuar edhe nga banorėt e zonės. Banorėt e tre fshatrave pranė malit Zgarė nė komunėn Qendėr tė rrethit tė Librazhdit janė shprehur se pėrveē tronditjeve kanė pasur probleme edhe me ndotjen. Pas kėtyre ankesave kanė shkuar pėr tė parė situatėn nga afėr njė grup specialistėsh nga shtabi i emergjencave. Specialistėt kanė shkuar nė shtėpitė e banorėve dhe kanė matur tronditjet. Gjithashtu ėshtė parė nė vend edhe shqetėsimi pėr ndotjen e burimit tė ujit nga shpėrthimet, pėr tė cilin ankoheshin banorėt. Specialistėt janė shoqėruar nga pėrfaqėsues tė komunės Qendėr dhe nga kryetarė tė fshatrave. Pasi janė verifikuar tė gjithė parametrat pėr ndotjen akustike dhe atė mjedisore ėshtė biseduar me banorėt dhe ėshtė vendosur qė tė ulet sasia e eksplozivit qė shpėrthehet duke larguar edhe vendet e shpėrthimit nga burimet e ujit. Kėshtu i ėshtė kėrkuar pėrgjegjėsve dhe specialistėve tė bėhet kujdes nė sasitė qė do tė shpėrthehen dhe shpėrthimet tė jenė tė shpėrndara duke e bėrė kėshtu zhurmėn e pranueshme. Tė dhėnat tregojnė se demontimi nė natyrė nė malin e Zgarės pritet tė vazhdojė deri nė gusht tė vitit 2012./burimi: faktiditor,28 tetor 2011/ |
Spahiu: Nė rrezik identiteti kombėtar dhe bashkėjetesa paqėsore
Tė bėhesh grek nė Shqipėri thuhet se ka vlerėn e njė pensioni mujor prej 400 euro. Ndėrkohė qė mijėra shqiptarė janė dyndur pėr tė ndryshuar kombėsinė e tyre, zėvendėskryetari i Kėshillit tė Lartė tė Drejtėsisė nė Shqipėri, Kreshnik Spahiu, thotė se kjo tendencė mund tė jetė e dėmshme pėr regjistrimin e ardhshėm tė popullsisė nė Shqipėri.ERENIKU.NET- 9 GUSHT 2011 Bisedoi: Linda Karadaku, SETimes Ju keni kundėrshtuar ashpėr ndryshimin e etnisė sė qytetarėve shqiptarė nga gjykatat vendase pėr shkak tė pėrfitimeve financiare greke. A keni shifra tė sakta e tė besueshme pėr numrin e shqiptarėve qė kanė ndryshuar kombėsinė? Nė njė inspektim tė bėrė nga Kėshilli i Lartė i Drejtėsisė nė lidhje me vendimet pėr ndryshimin e kombėsisė nga gjykatat, tė dhėnat paraprake flasin pėr rreth 4 mijė qytetarė qė e kanė ndryshuar kombėsinė bazuar nė vendime gjyqėsore qė nga viti 2003. Megjithatė, njė numėr shumė mė i madh, disa qindra e mijėra tė tjera, e kanė ndryshuar kombėsinė duke u bazuar nė procedura administrative nė zyrat e gjendjes civile. Cilat zona janė mė problematike? Shumica e rasteve nė gjykata janė nė jug tė Shqipėrisė, nė kufi me Greqinė si nė Sarandė, Gjirokastėr, Tepelenė dhe Korēė. Nė rreth 99 pėrqind tė rasteve, edhe pėr ato qė nuk janė nė kufijtė jugorė, kombėsia ėshtė ndryshuar nga shqiptar nė grek. A ėshtė sistemi gjyqėsor pjesė e problemit? A janė ligjet shqiptare pjesė e problemit? Sistemi gjyqėsor natyrisht qė ka pjesėn e tij tė fajit, por legjislacioni sa i pėrket kėsaj ēėshtje ka qenė problematik dhe i vėshtirė pėr tu interpretuar, veēanėrisht me pėrfshirjen e pėrkatėsisė etnike si pėrbėrės i regjistrit civil nė vitin 2002. Deri mė atėherė nuk ishte. Ju keni kundėrshtuar gjithashtu edhe regjistrimin nė bazė etnie e feje. Cilėt janė argumentet tuaja kundėr kėtij tip regjistrimi dhe cilat mund tė jenė pasojat pėr Shqipėrinė? Nuk ka asnjė arsye tė bėjmė njė regjistrim tė bazuar mbi fenė nė njė shtet qė ėshtė neutral sa u pėrket ēėshtjeve fetare, siē ėshtė shteti shqiptar. Ne kėrkojmė tė mbrojmė regjistrimin mbi kritere objektive, rregulla ligjore dhe tė sigurisė kombėtare, kėrkojmė tė mbrojmė tė vėrtetėn nga blerja, mashtrimi dhe abuzimi, dhe dinjitetin e shqiptarėve, tė detyruar nga rrethanat pėr tė ndryshuar kombėsinė. Ajo ēka ėshtė nė rrezik nuk ėshtė vetėm identiteti kombėtar dhe bashkėjetesa paqėsore mes komuniteteve fetare dhe minoriteteve etnike nė vend. Kush ėshtė problemi kryesor pėr sistemin e drejtėsisė shqiptare, sfida mė e madhe pėr njė sistem modern tė drejtėsisė? Mbėshtetja pėr sistemin e drejtėsisė ėshtė inekzistente, kurse kėrkesat janė shumė tė larta. Mendoj se sistemi gjyqėsor shqiptar funksionon me njė infrastrukturė afrikanė dhe produkti i saj kėrkohet qė tė plotėsojė standardet evropiane. Mėnyra se si funksionon sistemi i drejtėsisė nė Shqipėri, sa i pėrket infrastrukturės, bėn qė ai tė vuajė nga tė tilla gjėra si letra, stilolapsa, bojė pėr printer, duke ndikuar direkt cilėsinė e drejtėsisė sė ofruar. Pafat pėr gjykatėsit shqiptarė janė shumė tė ulėta dhe nė shumė gjykata, gjyqet bėhen nė zyrat e gjykatėsve. Sfida pėr tė modernizuar sistemin e drejtėsisė fillimisht kėrkon njė minimum kushtesh pėr tė pasur njė gjyq nė njė sallė gjyqi dhe njė bazė materiale tė nevojshme pėr tė zhvilluar kėtė gjyq. Megjithatė, nė kėtė pikė nuk mund tė mos pėrmend njė projekt 5 vjeēar tė USAID, qė do tė mundėsojė regjistrimin audio tė seanca gjyqėsore si dhe tė tjera ndihma teknike. Me kėtė projekt ne presim qė gjyqet tė jenė jo vetėm mė transparente, mė tė ndershme e profesionale, por dhe mė lehtėsisht tė kontrollueshme e tė verifikueshme. Nė ēfarė niveli ėshtė korrupsioni nė sistemin e drejtėsisė? Sa ndikon politika nė kėtė? Korrupsioni ėshtė njė problem qė pėrfshin tė gjithė shoqėrinė shqiptare, ndaj sistemi gjyqėsor nuk i shmanget dot kėtij realiteti. Politika ėshtė ajo qė drejton shtetin e shoqėrinė e pėrmes vendimmarrjes sė saj mund tė ndryshojė tė tashmen dhe tė ardhmen. Kėshtu qė ėshtė logjike qė pasojat natyrale tė ndikimit tė politikės nė ēėshtjet tė korrupsionit tė ndikojė direkt ēdo fushė tė shoqėrisė, pėrfshi dhe sistemin gjyqėsor. |
|
ereniku:...speciale KEK-u pėson rreth 2 milionė euro humbje nė muaj Koorporata Elektroenergjetike e Kosovės pėson rreth dy milionė euro nė muaj humbje nga njė kyēje qė i ėshtė mundėsuar koorporatės energjetike serbe Elektro Privreda nė nėnstacionin e KEK-ut nė Vallaq. ... ereniku 11:54:53 / 01.06.2011 Kjo ka bėrė qė veriu i Kosovės dhe njė pjesė e Serbisė tė marrin rrymėn e Kosovės dhe ta faturojnė nė Serbi, theksojnė udhėheqėsit e KEK-ut. Sipas tyre, rryma tė cilėn banorėt e veriut tė Kosovės e marrin nga Obiliqi, faturohet nga kompania serbe. Kompania serbe EPS-sė nė janar tė kėtij vitit ėshtė zbuluar se ėshtė kyēur nė sistemin energjetik tė Kosovės. Kėtė kyēje sipas KEK-ut e ka mundėsuar Operatori i Sistemit, Transmisionit dhe Tregut tė energjisė elektrike tė Kosovės (KOSTT) me lejen e dy ish ministrave kosovar- asaj tė energjisė Justina Pula dhe atij tė Ekonomisė e Financave nė atė kohė Ahmet Shala. Drejtori i KEK-ut, Arben Gjuka thotė se bėhet fjalė pėr kontrabandim tė rrymės nėpėrmjet njė ri-kyēje qė ka bėrė paligjshėm Operatori i Sistemit, Transmisionit dhe Tregut tė energjisė elektrike tė Kosovės (KOSTT). Si e kanė realizuar ata unė nuk e di. Unė kam kėrkuar sqarim. Ka qenė marrėveshje me KOSTT qė ne tė pyetemi dhe tė dimė kėtė. Nėse i humbi 2.1 milionė kam tė drejtė tė kėrkoj kush e ka bėrė kėtė. E them haptas nuk kam ēka ta fsheh, kKjo ėshtė bėrė ilegal, ka thėnė Gjuka pėr Radio Kosovėn. Kyēja ėshtė bėrė nė dy linjat 110 kilovoltėshe nė nėnstacionin e Vallaqit. Prej kėsaj 85 Mw shkojnė pa paguar nga jugu nė veri pėrmes linjės 155. Nė kėtė mėnyrė 50 megavat janė rrymė qė i jepen EPS nė mėnyrė tė paligjshme. Nė shpjegimin e Gjukės bėhet fjalė pėr njė kontrabandim tė rrymės dhe nuk sqarohet arsytimi i kėsaj kyēje tė operatorit serb. Pikėrisht pėr tė sqaruar bazėn ligjore tė kėsaj ai nė janar tė kėtij viti u ishte drejtuar pėrmes njė letre, njė kopje tė sė cilės ka arritur tė siguroj edhe Radio Kosova autoriteve mė tė larta tė vendit. Nė kėtė letėr Gjuka kėrkon sqarim nga autoritetet mė tė larta tė qeverisė se mbi ēfarė baze ligjore 50 megavat i jepen korporatės serbe. Por ai thotė se nuk ka marrė pėrgjigjie. Ndėrsa njeriu qė i kishte mundėsuar kėtė kyēje EPS-sė, drejtori i KOSTT, Fadil Ismaili pranon se ėshtė bėrė kyēja e elektro Privedės nė emėr tė furnizimit tė konsumatorėve nė veri. Por ai nuk sqaron mbi ēfarė baze ligjore e ka bėrė kėtė veprim tė njėanshėm. Nė aspektin KOSTT-it gjithēka ėshtė nė rregull. Kjo qė jeni duke hulumtuar nuk ėshtė case. Ėshtė dashtė tė rikyqen se kanė pasur probleme nė linja. Pse nuk i shkyēim ėshtė se ata kėtė po e kėrkojnė, tė shkojnė nė OKB me thėnė na kanė shkėput. Thjeshtė nė Mitrovicė rryma po vjedhet, ka thėnė Ismaili, pėr Radio Kosovėn. Por kjo qė Ismaili e quan vjedhje, ėshtė rryma qė pikėrisht ai ia ka mundėsuar pėr tu kyēur dhe faturuar EPS. Nė pėrgjigjen e Ismailit jepen versione tė ndryshme qė nuk pėrkojnė njėra me tjetrėn. Kjo ngase serbėt janė rikyēur, por jo nė kėto linja dhe gjithashtu nėnstacioni i Vallaqit komandohet nga elektro-komanduesi nė TC Kosova A nė qendėr. Kurse balancimi ėshtė ēėshtje qė rryma kthehet dhe nė kėtė rast nuk bėhet fjalė pėr kthim. Ndėrsa pėr atė se EPS-ja merr rrymėn e Kosovės dhe e faturon si tė veten ai thotė se nuk ėshtė punė e tij. Nė drejtorinė e EPS-sė nė Beograd nuk kanė pranuar tė flasin pėr kėtė kyēje. Ndėrsa ish ministrja e Energjisė, Justina Pula e cila ishte informuar sė pari pėr kėtė ēėshtje kishte heshtur ndaj kėsaj humbje duke mos e adresuar atė sipas ligjit. Kjo ēėshtje na ėshtė adresuar. Por ne kemi kėrkuar nė atė kohė qė ky problem tė zgjidhet mes KEK-ut e KOSTT-it, sepse s''ka qenė kompetencė e ministrisė kjo, ka thėnė Pula . Ish ministrja, e cila siē mėsohet nga korrespodencat e saj heshtur ka dhėnė pėlqimin pėr kėtė, tani thotė se ky ėshtė problem midis KEK-ut dhe KOSTT-it tė cilin duhet ta zgjidh bordi pėr menaxhimin ndėrmarrjeve publike. Por kėta tė fundit thonė tė kundėrtėn. Sipas drejtorit tė departamentit pėr monitorimin e ndėrmarrjeve publike, Ramadan Sejdiu KOSTT dhe KEK-u i kanė tė qartėsuara kompetencat me ligjin e ndėrmarrjeve publike dhe pėr secilin kontest midis tyre duhet ti drejtohen gjykatės. Ndėrsa ish ministri Ahmet Shala, nėn autoritetin e tė cilit ka qenė menaxhimi i ndėrmarrjeve publike nuk ka dashur tė flas pėr kėtė ēėshtje. KEK nuk i ėshtė drejtuar Gjykatės deri mė tani duke e konsideruar humbjen e 2.1 milionė eurove njė ēėshtje qė duhet tė zgjidhet nė mėnyrė interne. Dhe derisa pėrgjigja pėr bazėn ligjore tė kėsaj ēėshtje tė gjendet apo adresohet korporata serbe vazhdon tė faturoj rrymėn e marr me leje tė autoriteteve kosovare.(Serbeze Haxhiaj) |
Pėr njė Kongres Kombėtar |
E dielė, 10 qershor, 2007
![]() Bush Perqafime me qytetaret e Fushe-Krujes Bush
Perqafime me qytetaret e Fushe-KrujesMomente shume emocionuese, ndoshta me emocionueset e takimit te sotem ne Shqiperi. I liruar nga veshja e tij zyrtare presidenti amerikan Bush ka hequr dore nga protokolli ne oren e fundit te vizites ne token shqiptare, duke u futur ne mes te turmes se njerezve qe e kane pritur me brohoritje, dhe eshte perqafuar perzemersisht me ta dhe me pas u ka dhuruar puthje me dore. Presidenti Bush ne viziten disa minuteshe ne Fushe Kruje, qendroi ne nje bar-restorant, ku u takua me nje grup biznesmenesh. Bush duke falenderuar nga afer te gjithe qytetaret e Fushkrujes te cilet I kane bere nje pritje spektakolare presidentit amerikan. Shume entuziast presidenti Bush ka shtrenguar duart, eshte perqafuar e nuk ka ngurruar te beje edhe foto, madje ka dhene edhe autografin e tij nje qytetari. Pronari i njerit prej lokaleve ne Fushe Kruje ka patur gjate kesaj dite te vecante klinetin e tij me te rralle, presidentin Bush i cili ka qendruar per disa minuta ne kete lokal presidenti Bush gjate vizites ne Fushe Kruje eshte nderuar me titullin qytetar nderi i ketij qyteti ndersa ka vizituar nje projekt te fondacionit prestigjoz USAID ne Fushe Kruje.
|
| PARADIGMA EPISTEMOLOGJIKE E RACIONALIZMIT POLITIK
EVROPIAN – NXITËSE DHE MBAJTËSE E TRAGJEDISË SË
COPËTIMIT DHE SUNDIMIT SLLAVO-GREK MBI TROJET DHE POPULLIN SHQIPTAR Mona Agrigoroaiei 23 dhjetor 2006
Kufijtë në Ballkan është dashur nga Evropa të
ndryshohen vetëm në të mirën e putrave ekspansioniste
të ariut rus apo të dhelprës serbe, kurse kur është
fjala për ribashkimin e Shqipërisë, ata gjejnë miliona
“arsye” përse “nuk duhet” apo “nuk
kemi leje”. Këto “gabime” nuk janë të
pa qëllimshme, siç nuk është i rastësishëm
bashkimi i dy Gjermanive apo krijimi i Malit të Zi.
Edhe nė kėtė 28 Nėntor u pėrballėm me bombat e gazit lotsjellės dhe me lėndėt paralizuese nervore Shkruan:Sejdi Veseli Speciale: Prishtinë 28 nëntor 2006 (kliko mbi foto pėr pamje tė zmadhuara)
![]()
E marte 28 Nėntor 2006 Websit-i i Levizjes Vetėvendosja (kliko): FOTO GALERI - Demonstratat e 28 Nėntorit 2006 Prishtinė - Pamje ! Edhe kėtė Festė tė Flamurit tonė Kombėtar, u detyruam ta kremtojmė duke protestuar, nė kėrkim tė drejtave tona tė ligjshme, ngase ato janė tė rrezikuara si asnjėherė mė parė! Edhe gjatė kėsaj kremte u pėrballėm me bombat e gazit lotsjellės dhe me lėndėt paralizuese nervore, tė cilat u hodhėn nga shėrbėtorėt shpirtservil tė atyre qė mundohen (sė koti) ta heshtin popullin! Edhe nė kėtė 28 nėntor, ndaj masave tė popullit qė u detyrua tė ngritėt nė demonstratė pėr mbrojtjen e interesave tė tij tė ligjshme, nga ata qė po bėjnė pazarllėqe me kėto interesa, u pėrdorėn akuza tė ngjashme me ato tė kėlyshėve shqipfolės tė Beogradit, ndaj rinisė studentore nė vitin 1981. Revolta e drejtė e masave popullore u quajt vandale. Kishim tė drejtė tė besonim, se pas luftės tė armatosur ēlirimtare, tė cilėn u detyruam ta bėjmė nėn Flamurin e Famėmadhes Ushtria Ēlirimtare e Kosovės, ditėt e shėnuara tė lavdisė dhe krenarisė tonė kombėtare, do ti kremtonim ashtu sikur dhe popujt tjerė, por po ndodhė e kundėrta. Pasojat e hileve tė mbarsura gjatė luftės dhe tė jetėsuara pas saj, po i pėrjetojmė edhe nė ditėt e sotme. Duhet rikujtuar se kjo luftė heroike qė bėmė, ishte njė kurorėzim i pėrpjekjeve tona shekullore pėr tu ēliruar nga terrori i organizuar, sistematik e shtetėror dhe i pėrmasave tė gjenocidit, qė ushtrohej mbi popullin tonė nga pushtuesi serbo-ēetnik, gjatė njė shekulli tė tėrė, si dhe pėr tė shfrytėzuar tė drejten tonė tė ligjshme pėr tė vetėvendosur pėr tė ardhmen tonė duke u ribashkuar nė njė shtet tonin tė vetėm-Shqipėrinė Natyrale. Synimi i ēlirimtarėve tė rreshtuar nė formacionet e UĒK-sė, ishte i sanksionuar edhe nė Kreun e I-rė tė Rregullores sė pėrkohshme tė saj, nėn pikėn 2: Pėrmbajtje e Betimit Ushtarak, cit. Si pjesėtarė i Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, betohem se do tė luftoj pėr ēlirimin e tokave tė pushtuara tė Shqipėrisė dhe bashkimin e tyre, do tė jem pėrherė ushtar besnik, luftėtar i denjė i lirisė, vigjilent, guximtar dhe i disiplinuar, i gatshėm, qė nė ēdo kohė, pa kursyer jetėn time tė luftoj pėr ti mbrojtur interesat e shenjta tė Atdheut. Nėse shkeli kėtė betim, le tė ndėshkohem me ligjet mė tė ashpra tė luftės, dhe nėse tradhtoj qoftė i humbur gjaku im. Betohem! mbaron citati. Tė vendosur pėr tė sakrifikuar ēfarė ėshtė e domosdoshme, pėr jetėsimin e kėtij synimi madhor, djemtė e vashat besnike tė popullit tonė, nga tė gjitha trevat etnike dhe diaspora u bashkuan nė radhėt e UĒK-sė dhe u betuan solemnisht para Flamurit Kombėtar Shqiptar, duke deklamuar tekstin e betimit, tė cekur mė parė. Por, ēfarė ndodhi pakė kohė mė vonė? Si ēdo popull nė luftė, ashtu dhe ne shqiptarėt kishim nevojė pėr mbėshtetje ndėrkombėtare. Falė luftės tė drejt tė UĒK-sė kundėr njė pushtuesi fashist, mė nė fund kjo mbėshtetje sa vinte e rritej. Por, duhet konstatuar me keqardhje, se disa drejtues politik dhe ushtarak tė UĒK-sė, raportet me faktorin ndėrkombėtar, nuk i perceptuan si partneritet por si servilizėm tė skajshėm ndaj tyre. Kėshtu qė nė pėrputhje tė plotė me kėshillat e emisarėve tė jashtėm dhe nė mėnyrė klandestine u ndėrrua synimi i UĒK-sė, nė kohėn kur kjo ushtri ēlirimtare kishte lėshuar shtat e po masovizohej dhe kur nė pėrballje luftarake edhe me njėsitė komando tė pushtuesve po shėnonte rezultate tė njėpasnjėshme. Ky ndėrrim u bė, e them me pėrgjegjėsinė e plotė, pa dijen e luftėtarėve dhe stafit komandues, prej nivelit tė brigadave e mė poshtė. Pra, ky ndėrrim u bė jo nga tjetėrkush, pos nga servilet e qarqeve tė caktuara ndėrkombėtare nė pėrbėrje tė Shtabit tė Pėrgjithshėm, pėrkatėsisht tė Drejtorisė Politike, duke ndėrruar Rregulloren e Pėrkohshme tė UĒK-sė, me njė tjetėr tė moderuar, pa u mėrzitur fare se po shkelej betimi ushtarak. Kėshtu pra, synimi i luftės tė armatosur pėr ēlirim dhe ribashkim kombėtar u shndėrrua nė diēka, ngjashėm me kėrkesat e qyqarėve pacifistė. Ēka ishte dhe mė keq, sipas kėsaj Rregulloreje tė re, jo vetėm se hiqej dorė nga lufta pėr ēlirimin e Luginės sė Preshevės, Luginės sė Vardarit, trevave shqiptare nėn Malin e Zi dhe Ēamėrisė, por edhe nga ribashkimi kombėtar dhe territorial i Shqipėrisė sė Natyrshme. Siē u pa mė vonė, kjo vepėr e dėmshme pėr interesat kombėtare, ishte parapėrgatitje pėr aktin e kapitullimit nė Rambuje, kur u firmos dokumenti i cili i njihte Jugosllavisė, pėrkatėsisht Serbisė sovranitetin mbi Kosovėn, pa u pyetur fare luftėtarėt e lirisė. Nuk e di, mund tė konsiderohet apo quhet ndryshe ky veprim i atyre tė cilėt i dhanė vetes tė drejtėn pėr ndryshimin e synimeve tė luftės sė armatosur ēlirimtare, pos shkelje e betimit luftarak. Pasojat janė tė njohura pėr popullin shqiptar, sidomos pėr strukturat e dala nga lufta, sepse ato po i pėrjetojnė mbi shpatulla. Afro 90% e ish pjesėtarėve tė UĒK-sė, janė tė pa punė ose punėtor tė krahut; invalidėt e luftės dhe familjet e dėshmorėve pa pėrkujdesjen e merituar, thjesht janė shndėrruar nė raste sociale; armatimet e UĒK-sė ( nė mesin e tyre edhe armė tė dėshmorėve) u shkrinė nė shkritoret artizanale tė Janjevės, pėr tė pėrfunduar si lėndė e parė pėr prodhimin e mbulesave pėr puset e kanalizimit tė ujėrave tė zeza...etj. Faktet flasin vetė Me trojet tona etnike po tentohet tė ribėhen pazarllėqe, sipas skenarėve tė pėrpiluara nga ndėrmjetėsit (pėrmbaruesit) ndėrkombėtar, ēdoherė nė pėrputhje tė plotė me kėrkesat serbomėdha tė Beogradit zyrtar dhe tė kreut tė Kishės Ortodokse shėnsaviane, prapa shpinės sė popullit shqiptar. Nė raport me interesat tona legjitime,disa qarqe relevante evropiane (tradicionalisht proserbe), vazhdojnė tė sillen sipas avazeve tė vjetra, atyre tė Kongresit tė Berlinit, tė Konferencės sė Londrės dhe tė Versajės..., por pėr nga forma mė tė rafinuara. Pra, tė kamufluara me nevojėn e jetėsimit tė njėrės nga normat mė tė avancuara tė demokracisė, me atė tė decentralizimit tė pushtetit vendor. Kjo ėshtė njė ogur i zi, se po na pėrsėritet historia e hidhur, sidomos, ajo me Evropėn njerkė. Kam bindjen se ėshtė momenti i fundit qė tė ndėrmarrim veprimet e domosdoshme dhe konkrete pėr bashkimin e potencialit tonė mendor dhe veprues nė kuadėr tė njė subjekti gjithėkombėtar, i cili do tė na prijė drejt dhe sigurt deri nė realizimin e amanetit tė Dėshmorėve tė Kombit. Zaten ky ėshtė obligim yni dhe mund tė kryhet i plotė, vetėm duke vepruar konkretisht dhe me vendosmėri, deri pėrmbushjen e plotė tė aspiratave tė ligjshme tė popullit tonė, pėr tė jetuar i lirė dhe me dinjitet nė Atė-mėmėdheun e tij tė vetėm, Shqipėrinė e Ribashkuar! Tjetėr rrugė nuk kemi!/ Me 28 nėntor 2006 Prishtinė / Speciale: Prishtinë 28 nëntor 2006 (kliko mbi foto pėr pamje tė zmadhuara)
![]()
Speciale: Ahmeti: Mungon programi qeveritar pėr luftimin e etheve hemorragjike Prishtinė, prill 2006 Pavarėsisht
se ka filluar ngritja e temperaturave, e cila ndikon nė shfaqjen e etheve
hemorragjike, epidemi kėto qė po pėrsėriten ēdo vit nė vendin tonė, e
tė cilat janė mjaft tė rrezikshme dhe kanė njė vdekshmėri tė lartė, akoma
mungon njė program qeveritar pėr parandalimin e tyre. Deri mė tani nga
kėto sėmundje kemi pasur 467 raste tė hospitalizuar dhe tė diagnostifikuar,
vetėm pėr rastet me konfirmim sterologjik, prej tė cilėve 70 vetė kanė
vdekur, tha nė njė intervistė pėr Kosovapress, prof. dr. Sali Ahmeti.
Ai thotė se duke marrė parasysh qė ethet hemorragjike paraqiten shpesh
nė Kosovė dhe pėrfshijnė mbi 60 pėr qind tė territorit tė saj dhe kanė
vdekshmėrinė e lartė prej 30-50 pėr qind, nevojitet qė urgjentisht sikurse
pėr gripin e shpezėve tė ketė njė program qeveritar edhe pėr epideminė
e etheve hemorragjike, nė mėnyrė qė tė mos ketė vdekje tė reja dhe tė
parandalohet kjo epidemi e cila ėshtė nė rritje e sipėr. Kosovapress: Tashmė kanė filluar ngritjet e temperaturave. Sa ka rrezik qė tė shfaqen ethet hemorragjike, pasi ka disa vite qė me fillimin e pranverės tė paraqiten ato? Ahmeti: Ngritja e temperaturave ndikon nė shfaqjen e etheve hemorragjike dhe tani veē jemi nė fillimin e sezonit tė shfaqjes sė tyre. Ethet hemorragjike janė sėmundje tė kahmotshme nė vendin tonė dhe kanė filluar tė paraqiten sidomos nga viti 1986, qoftė nė forma sporadike apo me shpėrthime epidemike. Rrjedhimisht epidemitė e kėtyre sėmundjeve nė Kosovė janė paraqitur disa herė duke filluar nė vitin 1986, pastaj 1989, 1995 2001, 2004 dhe 2005. Kėto janė sėmundje mjaft tė rrezikshme, me njė vdekshmėri tė lartė. Nėse bėhet njė krahasim me epideminė tani shumė aktuale tė gripit tė shpezėve, mendoj se popullata nė Kosovė mund tė jetė mė tepėr e rrezikuar nga ethet hemorragjike se sa nga gripi i shpezėve. Kosovapress: Sa lloje tė tilla kemi dhe kur mund tė fillojė infeksioni te njerėzit? Ahmeti: Ekzistojnė disa sėmundje nė grupin e etheve hemorragjike. Nė vende tė ndryshme tė botės janė tė njohura l2 lloje, por nė Kosovė deri mė tani janė tė njohura dy tipe: ethet hemorragjike me sindrom veshkor ose populli e njeh si ethe tė minjve dhe ethet hemorragjike krime kongo ose ethja e rriqrave. Tė dy kėto sėmundje janė me vdekshmėri tė lartė, ato paraqiten shpesh nė vendin tonė dhe pėrfshijnė mbi 60 pėr qind tė territorit tė Kosovės. Kanė karakter sezonal, paraqiten kryesisht nė muajt e ngrohtė tė vitit dhe janė ngushtė tė lidhura me faktorėt ekologjikė e klimatikė tė vatrave natyrore. Ethet e rriqrave kanė sezonalitet mė tė hershėm dhe infeksioni nė mesin e njerėzve fillon zakonisht nga fundi i muajit prill pėr tė vazhduar nė muajt maj-korrik, ndėrsa ethet e minjve fillojnė tė shfaqen diku nga qershori, korriku, gushti e deri nė shtator apo tetor. Kosovapress: Sa janė tė rrezikshme kėto epidemi dhe nė cilat zona tė Kosovės janė paraqitur mė shumė deri tani? Ahmeti: Tė dy kėto sėmundje janė tė lidhura ngushtė me kushtet gjeografike dhe klimatike tė njė vendi tė caktuar, qė i pėrcakton deri diku edhe zonat endemike tė infeksionit, p.sh. ethet hemorragjike tė rriqrave apo krime kongo, pėrfshijnė kryesisht Kosovėn qendrore, prandaj edhe nė vitin e kaluar kemi pasur numėr tė madh tė rasteve, gjithsej 125 raste tė hospitalizuar, prej tyre 5 raste vdekjesh (4 nga ethet e rriqrave dhe 1 nga ethet e minjve). Marrė nė pėrgjithėsi deri mė tani nga kėto sėmundje kemi pasur 467 raste tė hospitalizuar dhe tė diagnostifikuar, kėtu po flas vetėm pėr rastet me konfirmim sterologjik, prej tė cilėve 70 vetė kanė vdekur. Ndėrkaq numri i rasteve qė kanė pasur manifestime klinike dhe forma tė rėnda tė sėmundjes, por qė ne pėr shkaqe teknike nuk kemi mundur tė bėjmė konfirmimin sterelogjik ėshtė shumė mė i madh. Shikuar sipas zonave ethet hemorragjike krime kongo (ethet hemorragjike tė rriqrave) pėrfshijnė komunėn e Malishevės, Drenasit, Klinės, Skenderajt, fshatrat pėrreth brigjeve tė lumit Drin, Therandėn, regjionet e Hasit, Rahovecit dhe Prizrenit, regjionet tjera janė mė pak tė prekura dhe me raste sporadike. Ndėrsa ethet e minjve apo ethet hemorragjike me sindron veshkor kanė njė shtrirje krejt tjetėr dhe pėrfshijnė kryesisht fshatrat rrėzė maleve tė bjeshkėve tė Dukagjinit, duke filluar nga fshatrat e rrethit tė Burimit, Pejės, Deēanit, Gjakovės e deri te Prizreni. Po ashtu raste mė tė rralla janė paraqitur edhe nė brigjet e liqenit tė Batllavės, fshatra tė Ferizajt dhe Kaēanikut. Kosovapress: Kush ėshtė bartės i infeksionit tė etheve hemorragjike? Ahmeti: Si bartės i infeksionit tė etheve hemorragjike krime kongo janė rriqrat, tė cilat shumohen nė terrene me lartėsi mbidetare zakonisht nga 400- 800 metra, do tė thotė nė vendet blegtorale-bujqėsore tė pasura me lumenj, kullosa dhe pyje me rritje tė ulėt nė formė shkurresh. Rezervuare tė infeksionit janė kafshėt shtėpiake, ndėrsa infeksioni pėrcillet te njeriu me rriqra (duke i hequr nga lėkura e kafshėve, duke i ndrydhur ose me pickim direkt nga rriqrat). Ethet e rriqrave janė sėmundje shumė kontagjioze, do tė thotė se pėrcillen nga njeriu te njeriu duke infektuar personat e kontaktit familjar, personelin shėndetėsor qė pėrkujdeset pėr tė sėmurėt apo gjatė punės nė laborator. Pėr ethet hemorragjike me sindrom veshkor bartės tė infeksionit janė brejtėsit apo konkretisht minjtė, tė cilėt jetojnė nė lartėsi mbidetare nga 600-2000 metra, prandaj bjeshkėt e Rugovės, Gjeravicės, Burimit, Strellcit, Junikut, Kashtanjevės, janė vatra natyrore tė cilat krijojnė kushte klimatike-ekologjike tė pėrshtatshme pėr shumimin e kėtyre brejtėsve nga tė cilėt infeksioni pėrcillet te njerėzit. Njeriu infektohet nė kontakt direkt me brejtėsit (duke i kapur me kurthe-ēarqe, duke i prerė me kosė), me ujin dhe ushqimet e kontaminuara me ekskretet e minjve apo nė formė aerosolesh. Brejtėsit e infektuar nuk manifestojnė shenja tė sėmundjes, por eliminojnė virusin-shkaktar tė sėmundjes nė ambientin e jashtėm me feēe, urinė apo pėshtymė, pėr 1-12 muaj pas infeksionit. Kosovapress: Cila nga infeksionet konsiderohet si mė i rrezikshėm dhe nga cila ka vdekshmėri mė tė lartė? Ahmeti: Janė pothuajse tė njėjta dhe qė tė dyja janė sėmundje tė cilat kanė vdekshmėrinė e lartė. Llogaritet se vdekshmėria e tyre ėshtė 30-50 pėr qind. Por, ethet hemorragjike, tė cilat shkaktohen nga rriqrat kanė njė rrezikshmėri mė tė madhe pėr popullatėn pėr faktin se janė sėmundje qė pėrcillen jo vetėm prej rriqrave, por sėmundja mund tė pėrhapet edhe nė mėnyrė interhumane, do tė thotė prej njeriut te njeriu. Prandaj kėto janė problem i veēantė pėr shėndetin publik. Nė pėrvojėn tonė kemi pasur raste shumė tė shpeshta tė infeksionit nė mesin e personave tė kontaktit, sidomos nga rrethi familjar, por qė kanė ndodhur edhe nė personelin mjekėsor. Nė mesin e personelit mjekėsor deri tani kemi pasur 5 raste tė infeksionit, prej tė cilėve 3 mjekė, njė motėr dhe njė punėtor laboratori, njėri nga kėta pėr fat tė keq ka pėrfunduar me vdekje. Ndėrsa ethet hemorragjike me sindrom veshkor edhe pse japin sėmundje me gravitet tė rėndė dhe dėmtime tė veshkave deri nė insufiēincė tė tyre, por nuk pėrcillen prej njeriut nė njeri (deri tani nė praktikėn tonė nuk kemi pasur raste tė tilla), qė ėshtė njė rrethanė lehtėsuese krahasuar me ethet hemorragjike tė rriqrave. Kosovapress: Me ēfarė aparature i identifikoni rastet e prekura nga epidemia dhe sa raste tė tilla janė deri tani? Ahmeti: Rastet qė ne i kemi tė identifikuar janė gjithsej 467 me konfirmim sterologjik, mirėpo rastet e shtrira nė spital me manifestime klinike sillen rreth 1500. Meqenėse testet sterelogjike pėr konfirmimin e kėtyre sėmundjeve nuk bėhen nė Prishtinė, shkaktohen vėshtirėsi tė mėdha, sepse serumet duhet tė dėrgohen nė Lubjanė, e cila ėshtė edhe qendėr referente pėr kėto sėmundje nė Evropėn Juglindore. Ndėrkohė qė dėrgimi i serumeve ėshtė shumė i kushtueshėm dhe shumė i papėrshtatshėm, sepse ne ato rezultate i marrim zakonisht pas njė muaji dhe kėshtu ato humbin rėndėsinė e tyre pėr tė bėrė njė diagnozė tė shpejtė, sepse diagnoza e shpejtė dhe e hershme pėrcakton ecurinė dhe fatin e tė sėmurit. Kosovapress: Duke marrė pėr bazė qė pas pėrfundimit tė luftės kjo epidemi shfaqet ēdo vit, pse nuk ėshtė blerė aparaturė adekuate pėr kėtė punė nė QKUK? Ahmeti: Pėr faktin se serioziteti i kėtyre sėmundjeve deri mė tani nuk ėshtė kuptuar nga organet kompetente qofshin ato vendore (si qeveria dhe MSH) apo ndėrkombėtare (OBSH, CDC etj), deri mė tani masat pėr luftimin e kėtyre sėmundjeve kanė qenė sporadike, sipėrfaqėsore dhe tė drejtuara nė zbutjen e pasojave e kurrsesi nė ērrėnjosjen e mirėfilltė tė tyre. Ne kemi arritur rezultate tė mira nė mjekimin e kėtyre tė sėmurėve nė uljen e vdekshmėrisė, caktimin e vatrave natyrore, caktimin e rezervuarėve dhe burimit tė infeksionit. E gjithė kjo ėshtė bėrė falė punės sė palodhshme tė stafit mjekėsor tė Klinikės Infektive dhe personelit tjetėr tė QKU-sė, IKSHP-sė, spitaleve regjionale dhe mbrojtjes primare shėndetėsore, por ka munguar dhe mungon akoma programi qeveritar, i cili do tė pengonte shfaqjet e mėtejshme dhe vdekjet e reja nga kėto sėmundje. Qeveria e Kosovės sė bashku me MSH-nė dhe institucionet tjera kompetente duhet me urgjencė tė pėrgatisin programin pėr parandalimin dhe eradikimin e etheve hemorragjike dhe sėmundjeve tjera tė grupit tė sėmundjeve bioterroriste (qė pos etheve hemorragjike janė shumė aktuale nė Kosovė edhe tularemia dhe bruceloza). Ky program duhet tė pėrfshijė mbledhjen e tė dhėnave nė mėnyrė permanente nga zonat e prekura me sėmundje dhe analizėn e tyre, duke formuar njė sistem tė alarmimit tė hershėm pėr shumimin e rriqrave apo brejtėsve, ngritjen e kapaciteteve diagnostike dhe sigurimin e aparaturės dhe reagensėve pėr testime tė shpejta, forcimin e shėrbimeve pėr trajtim adekuat bazuar nė pėrvojat vendore e ndėrkombėtare, hulumtimin e prevalencės sė shkaktarit tė infeksioneve nė mesin e vektorėve tė zonave endemike, formimin e protokolleve pėr diagnozėn dhe menaxhimin e sėmundjes, masat e hershme dhe tė vazhdueshme tė DDD-sė, etj. Kosovapress: A ėshtė bėrė ndonjėherė spėrkatja nė vendet qė janė paraqitur rriqrat nė mėnyrė qė parandalimi tė bėhet nė vend? Ahmeti: Tė shumtėn e herave gjatė kėtyre epidemive janė bėrė masa parandaluese me vonesė, atėherė kur kanė ndodhur infeksionet te njerėzit dhe zakonisht ka qenė Klinika Infektive qė ka paralajmėruar IKSHP dhe MSH se kemi raste tė shfaqjes sė sėmundjes nė mesin e njerėzve dhe mandej kanė filluar tė aktivizohen ekipet e spėrkatjes nė terren. Kosovapress: Pėrveē epidemisė sė etheve hemorragjike, tani jemi tė kėrcėnuar edhe nga gripi i shpezėve, i cili ka prekur edhe disa vende tė rajonit. A ėshtė duke u punuar sa duhet nė parandalimin e kėsaj epidemie? Ahmeti: Nėse bėjmė njė krahasim nė mes gripit tė shpezėve dhe etheve hemorragjike pėr rrezikshmėrinė e popullatės, masat qė janė ndėrmarrė pėr parandalimin e gripit tė shpezėve janė pėr t’u pėrshėndetur, por edhe me herėt kam thėnė qė kėto masa si shumė janė orientuar vetėm nė sektorin e veterinarisė dhe shpezėtarisė, ndėrsa investimet qoftė nė parandalimin apo nė pėrkujdesjen e tė sėmurėve tė mundshėm dhe faktorin njeri janė lėnė anash. Unė sa kam tė dhėna, Qeveria e Kosovės ka ndarė njė fond prej 350 mijė euro pėr menaxhimin e epidemisė sė gripit. Janė formuar ekipet e veēanta tė veterinarisė bile shumė tė pėrgatitura, ndėrsa sa i pėrket masave mbrojtėse pėr faktorin human, pėr pėrgatitjen e ekipeve mjekėsore, pėr sigurimin e mjeteve mbrojtėse adekuate, pėr sigurimin e dhomave tė izolimit dhe aparaturės adekuate pėr trajtimin e tė sėmurėve eventual nė repartet infektive, mendoj se ende nuk ka veprime konkrete. Konsideroj se ėshtė koha e fundit qė tė fillohet dhe tė bėhen parapėrgatitjet adekuate pėr pajisjen e ekipeve mjekėsore dhe reparteve tė izolimit pėr infeksionet e mundshme humane, sepse nė muajt e ardhshėm pritet ardhja e shpezėve shtegtarė, tė cilat janė bartės tė mundshėm tė gripit Avian. Kosovapress: A ekziston nėpėr spitale vend i veēantė qė nė rast shpėrthimi tė epidemisė tė sėmurėt tė kenė ku tė vendosen dhe tė marrin trajtim tė veēantė? Ahmeti: Ekziston klinika infektive dhe repartet infektive nė spitalet regjionale, por ende nuk kemi dhoma tė izolimit tė mirėfillta me pajisje adekuate qė plotėsojnė standardet e parapara nga OBSH pėr pėrkujdesjen dhe trajtimin e kėtyre tė sėmurėve. Kėto dhoma sė paku do tė duhej tė kenė ventilatorė me presion negativ dhe me hepafiltėr qė bėjnė pastrimin bakteriologjik tė ajrit, veshje dhe maska adekuate pėr ekipet mjekėsore qė kujdesen pėr tė sėmurėt, mjete pune pėr njė pėrdorim. etj. Kosovapress: Nė Ministrinė e Shėndetėsisė thonė se janė tė pėrgatitur maksimalisht nė rast tė shpėrthimit tė mundshėm tė epidemisė, ndėrsa ju thoni se nuk ekziston pėrgatitje adekuate? Ahmeti: Konsideroj se njė pėrgatitje adekuate pėr trajtime spitalore ēfarė duhet tė jetė nuk ekziston. Po ashtu, as barnat antivirale si oseltamivir-tamiflu nuk janė rezervuar, mungojnė reagensėt pėr diagnostikim tė shpejtė dhe mendoj se ėshtė bėrė lėshim pasi qė nė kohėn e duhur nuk janė vaksinuar sė paku ekipet mjekėsore qė tė parėt do tė ballafaqoheshin me tė sėmurėt eventualė, si ekipet e infektologėve, epidemiologėve, virusologėve, etj. Kohėn e shfaqjes sė gripit Avian qoftė nė mesin e shpezėve apo njerėzve nuk mund ta saktėsojė askush. Kjo mund tė ndodhė pas njė apo disa vitesh, por mund tė ndodhė qė nesėr, e nėse ndodh nesėr ėshtė Klinika Infektive dhe infektologėt qė duhet t’i trajtojnė kėta tė sėmurė, ndėrsa aparatura dhe pajisjet adekuate tė parapara nė programin qeveritar dhe MSH akoma nuk kanė arritur qoftė nė Klinikėn Infektive apo repartet tjera infektive tė spitaleve regjionale. Ndėrkohė qė opinioni ėshtė vėrshuar nga tė dhėnat dhe informatat pėr gripin e shpezėve, nga ekspertė tė lėmenjve tė ndryshėm pėr shkallėn e rrezikshmėrisė sė gripit nė vendin tonė dhe ndonjėherė janė stėrzmadhuar duke sjellė buzė panikut. Kjo ka rezultuar qė dukshėm tė bie konsumi vendor i mishit tė pulės dhe vezėve nė vend qė kjo tė merrej pretekst pėr rritjen e konsumimit tė kėtyre ushqimeve vendore. Duke marrė pėr bazė se mishi i pulės dhe vezėt janė ushqimet kryesore pėr pjesėn mė tė madhe tė popullatės sonė, kjo ka varfėruar dukshėm sofrat tona edhe ashtu tė varfra. Ėshtė obligim qė ekspertėt nė ēdo paraqitje tė tyre publike tė theksojnė me bindje se konsumimi i kėtyre prodhimeve vendore pėr momentin ėshtė fare i parrezikshėm. Kosovapress: Ju nė fillim thatė se pėr momentin ethet hemorragjike mund tė jenė mė tė rrezikshme pėr popullatėn tonė se sa gripi i shpezėve, ndėrkohė qė s’ka parapėrgatitje. Po ashtu edhe pėr vetė gripin e shpezėve nė aspektin human nuk ka pėrgatitje tė duhura. Ēka duhet tė veprohet konkretisht sipas jush? Ahmeti: Nėse ne dėshirojmė tė ballafaqohemi nė mėnyrė serioze me ethet hemorragjike dhe sėmundjet tjera tė grupit tė bioterrorizmit, sė pari duhet tė ekzistojė njė program nė nivel qeveritar pėr parandalimin dhe eradikimin e kėtyre sėmundjeve, nė tė cilin do tė duhej tė inkorporoheshin MSH, MB, Klinika Infektive, IKSHP, Instituti i Veterinarisė, Bujqėsisė, Biologjisė, infektologėt, epidemiologėt, virusologėt dhe ekspertė tjerė, si organizata vendore dhe ndėrkombėtare duke bėrė njė punė serioze dhe tė pėrbashkėt. Kushtet klimatike (dimri me mjaft tė reshura dhe tani ngritjet e shpejta tė temperaturave) sugjerojnė pėr mundėsinė e shpėrthimit tė shpejtė tė etheve hemorragjike. Unė edhe njė herė theksoj se ethet hemorragjike janė sėmundje mjaft tė rrezikshme dhe nėse bėhet njė krahasim nė mes gripit tė shpezėve (bazuar nė veēoritė gjenetike dhe shkallėn e patogjenit aktual tė virusit tė gripit tė shpezėve), mendoj se popullata vendore nė Kosovė mund tė jetė aktualisht mė tepėr e rrezikuar nga ethet hemorragjike se sa nga gripi i shpezėve. Prandaj nė kuadėr tė pėrgatitjeve pėr parandalimin e gripit tė shpezėve, duhet filluar edhe masat e cekura mė lart pėr parandalimin nga ethet hemorragjike, sepse masat mbrojtėse pothuajse janė tė ngjashme. Po ashtu, duke marrė pėr bazė qė pas pėrfundimit tė luftės kemi me qindra tė prekur nga ethet hemorragjike dhe me dhjetėra tė vdekur duhet tė krijohet njė program mbėshtetės qeveritar, nė mėnyrė qė mos tė ketė vdekje tė reja dhe tė parandalohet kjo epidemi e cila ėshtė nė rritje e sipėr./intervistoi: Kreshnik Llabjani/ Foto me indikacione nga ethet hemorragjike: ![]()
![]() ![]()
|