www.ereniku.net

                                            Agresion kundėr identitetit kombėtar shqiptar nė Fyrom
Valon Kurtishi
to: info@ereniku.net Sat, November 7, 2009 4:50 am
botuar: Eenjte 12 nentor 2009 11;39 am
         Para ca kohėsh, komisari i OSBE-sė pėr ēėshtjet e pakicave kombėtare, Knut Volebek, paraqiti njė propozim-dokument pėr “sistem tė integruar arsimor”, i cili u mirėprit krahėhapur dhe u pėrkrah menjėherė nga qarqet nacionaliste nė qeverinė e Gruevskit. Pėr mė tepėr dhe duke u bazuar nė kėtė propozim “europian”, qeveria duke mos e bėrė ēėshtjen aspak transparente dhe nė klandestinitet tė plotė nxitoi tė miratonte njė konkluzė me tė cilėn kėrkohet nga Ministria e Arsimit aplikimi sa mė i shpejtė i kėtij plani nė shkollat fillore tė vendit. Me kėtė, gjuha dhe prospektet kulturore tė popullit shqiptar u gjendėn papritmas nėn njė agresion tė hapur shumėplanėsh i cili mund tė ketė pasoja tė kobshme pėr identitetin kombėtar tė shqiptarėve tė kėtushėm.
Sė pari ėshtė shumė e rėndėsishme nė kėtė rast tė sqarohet dhe nėnvizohet roli dhe pozita e komisarit norvegjez Knut Volebek nė gjithė kėtė histori. Knut Volebek ėshtė trashėgimtari i njė parardhėsi shumė mė tė famshėm se ai, Maks Van der Shtul. Kėta janė burokratė tė OSBE, njė organizatė ndėrqeveritare kjo e cila ka nė organikėn e saj edhe struktura qė meren me ēėshtjen e minoriteteve tė ndryshme. Nė kėtė kuadėr, Knut Volebek nuk ka ē’kėrkon me shqiptarėt nė IRJM, pasi shqiptarėt kėtu nuk janė pakicė.
Shqiptarėt pėrbėjnė mė shumė se 35% tė popullsisė sė kėtij vendi dhe ata asesi, kurrėsesi dhe nė asnjė mėnyrė nuk mund tė emėrtohen apo trajtohen si pakicė kombėtare. Thjesht, shqiptarėt nė IRJM nuk janė minoritet. Ky ėshtė njė realitet i pamohueshėm historik, biologjik dhe gjeografik i cili nuk mund tė mohohet nga askush, qoftė edhe nga komisari i OSBE-sė pėr pakicat kombėtare.
    Pėrveē kėsaj, ky propozim-dokument pėrmban nė vete njė numėr tė madh tė mangėsive qė do ta ēojnė arsimin e kėtij vendi drejt degradimit tė mėtejmė. Shikuar nga ana pedagogjike, futja e tre gjuhėve qė nė klasė tė parė tė fillores ėshtė njė ngarkesė e tepėrt si pėr fėmijėt shqiptarė ashtu edhe pėr ēdo fėmijė tjetėr si dhe e pengon sipas ekspertėve zhvillimin normal tė intelektit (aftėsive psiko-motorike) tė fėmijėve.
Nga ana tjetėr, imponimi i maqedonishtes pėr shtatėvjecarėt shqiptarė nuk mund tė ēojė drejt njė interaktiviteti apo mirėkuptimi tė ndėrsjellė siē qėndron nė kėtė dokument. Pėrkundrazi, futja e kėsaj gjuhe nė kėtė fazė tė zhvillimit mendor tė fėmijėve tanė rrezikon tė shpėrfytyrojė ata si dhe tė ēojė drejt asimilimit tė ngadalshėm por tė sigurtė tė tyre. Nė kėtė kuptim, ky dokument nuk ēon drejt integrimit mė tė madh tė komuniteteve, por nė njė periudhė afatgjatė ēon drejt asimilimit tė pjesėtarėve tė kombit shqiptar nė kulturėn mbizotėruese sllave kėtu.
    Shikuar nga aspekti juridik gjuha shqipe ėshtė zyrtare nė kėtė vend dhe nuk mund tė trajtohet si gjuhė minoritare. Me vetė faktin se dokumenti e bėn njė gjė tė tillė dhe vendimi qeveritar e aprovon atė, konkluza ėshtė plotėsisht antiligjore dhe antikushtetuese. Pėr rjedhojė, gjuha shqipe nuk mund tė jetė nė kompetencat e komisarit e as tė ministrit tė arsimit apo kryeministrit, pasi “gjuha qė e flasin sė paku 20% e popullsisė ėshtė gjithashtu gjuhė zyrtare”. Me kėtė, edhe propozim-dokumenti dhe vendimi i Qeverisė nuk duhej tė kishin tė bėnin fare me gjuhėn shqipe. Formulimi, “ėshtė nevojė absolute qė nxėnėsit qė u takojnė bashkėsive etnike tė zotėrojnė gjuhėn e shumicės”, ėshtė i papranueshėm, pasi me kėtė gjuha shqipe dhe komuniteti shqiptar krahasohen me gjuhėt tjera minoritare tė cilat bashkėrisht nuk bėjnė mė shumė se 5% tė numrit tė pėrgjithshėm tė popullsisė sė Fyromit. Edhe termi gjuhė e shumicės nuk mund tė pėrdoret, pasi nė Maqedoninė e pasvitit 2001, ka dy gjuhė zyrtare dhe njė numėr tė bashkėsive etnike apo komuniteteve tjera, ku bėjnė pjesė si shqiptarėt ashtu edhe maqedonasit.
    Nė kėtė dokument bėhet edhe njė ndarje diskriminuese nė pėrdorimin makiavelist tė terminologjisė spjeguese.
Kėshtu aty thuhet se pėr maqedonasit “ėshtė e preferueshme” qė tė mėsojnė ndonjėrėn nga gjuhėt e bashkėsive joshumicė, kurse pėr shqiptarėt dhe tė tjerėt ėshtė e “detyrueshme”, qė tė mėsojnė gjuhėn e bashkėsisė shumicė. Edhe ky formulim ėshtė absolutisht i papranueshėm pėr shqiptarėt, pasi sipas kushtetutės sė kėtij vendi,“gjuha qė e flasin sė paku 20% e popullatės ėshtė gjithashtu gjuhė zyrtare. Me kėtė, me automatizėm, gjuha shqipe ėshtė gjuhė shtetėrore apo gjuhė e shumicės.
Formimi i paraleleve tė pėrziera nė tė cilat mėsimi do tė zhvillohet nė gjuhėn e shumicės ėshtė njė projekt i ri i vjetėr i cili te shqiptarėt ngjall kujtime tė hidhura nga vitet 80 tė shekullit tė XX. Nė atė kohė, shkaku i njė nxėnėsi tė vetėm sllavishtfolės njė klasė e tėrė me tridhjetė nxėnės shqiptarė detyrohej tė mėsojė nė gjuhėn shtetėrore sllave. Ėshtė interesante tė kėrkohen burimet e frymėzimit tė komisarit norvegjez kur propozon njė modul tė tillė socialisto-shovinist tė pėrforcimit tė “interaktivitetit” mes etnive tė ndryshme. Ky propozim duket shumė mė afėr me praktikat neokolonialiste tė kolonizatorėve anglezė e francezė me gjuhėt e tyre respektive nė Afrikė, sesa me praktikat e autonomisė dhe pavarėsisė kulturore aq shumė tė propaganduara e reklamuara si vlera tė mirėfillta europiane nga Bashkimi Europian. Formimi i paraleleve tė pėrziera do tė shkaktojė shtimin e animoziteteve etnike dhe mosdurimit kombėtar me pasojė shtimin e konflikteve fizike mes etnive dhe nuk i zvogėlon ato pėrmes ritjes sė interaktivitetit.
Qasja qė qeveria tė mos financojė nė meremetimin dhe ndėrtimin e shkollave qė nuk pranojnė tė zhvillojnė mėsimin me turne tė pėrziera ėshtė krejtėsisht radikale dhe tėrėsisht jashtė kohės sė sotme tė integrimeve tė vullnetshme e demokratike.
Shikuar nė pėrgjithėsi, ky vendim apo kjo konkluzė e qeverisė sė IRJM-sė, do ta thellojė edhe mėtej diskriminimin e tmershėm etnik qė u bėhet shqiptarėve nė kėtė republikė ish jugosllave. Ai do tė kontribujė nė thellimin e hendekut tė thellė mosbesues mes shqiptarėve dhe sllavėve tė Maqedonisė duke hapur perspektiva tė errėta pėr rajonin nė tėrėsi. Pikėrisht pėr kėtė, komuniteti shqiptar kėtu duhet tė jetė i bashkuar nė refuzimin e fuqishėm dhe tė plotė tė kėtij vendimi. Konkluza nė fjalė duhet tė tėrhiqet urgjentisht, ose nėse nuk ndodh kjo, atėherė sė paku gjuha shqipe tė jetė njėjtė si maqedonishtja e detyrueshme pėr gjithė nxėnėsit e kėtij shteti.
   Nėse organet kompetente nuk tėrhiqen nga vendimi nė fjalė, atėherė nxėnėsit shqiptarė duhet tė fillojnė me bojkot tė organizuar tė orėve tė maqedonishtes nė tė gjitha nivelet e sistemit edukativo-arsimor. Ndoshta atėherė Knut Volebeku dhe faktorėt e tjerė do tė kujtohen pėr diskriminimin e madh dhe tė pamerituar qė ia bėjnė kėshtu gjuhės shqipe, njėrės prej gjuhėve dhe kulturave mė tė vjetra, mė autentike dhe bazike nė kontinentin europian.
BDI - tė jetė serioze kėtė rradhė
Valon Kurtishi
derguar erenikut: Sat, July 5, 2008 7:45 am
botuar: E marte, 08 jorrik, 2008 10:25 am


Zhvillimet politike tė pas 2001 nė FYROM treguan nė njė mori rastesh brishtesine serioze politike, ekonomike gati sistemore te kėsaj republike ish Jugosllave. Me kėtė, disa here eshte vene ne pyetje vetė mbijetesa e kėtij vendi si shtet i pavarur dhe sovran.Perderisa para vitit 2001, shkaqet e kėtij jostabiliteti sistemor ishin gati tė natyrės apartheido- fazhizoide, pas kesaj date vendi nuk u stabilizua siē menduan shumekush nga nderkombetaret dhe disa vendore qe u lėpihen k?tyre si qeni nga pas. Marrėveshja e Ohrit megjithė rėndėsine e saj tė madhe nė zbutjen e kundėrthėnieve etnike mes dy kombeve mė tė mėdehnj pėrbėrės te Maqedonise,me kalimin e kohes shpalos gjithnje e me shume tė meta serioze si ne pėrmbajtje ashtu edhe nė aplikimin praktik te saj. Kėtu nuk duam tė flasim per mosinteresin e faktorit etnik maqedonas qė kjo mareveshje mė nė fund te pėrmbyllet me sukses.
Kemi tė bėjmė mė shumė me formulime te mjegullta e shume makiaveliste ne vetė dokumentin nė fjalė.

Njė numėr i ekspertėve shqiptare i kane shpalosur kėto mangėsi tė kėsaj marėveshjeje qė mė 2001. Megjithatė, rrethanat politiko-ushtarake te asaj kohe si dhe ndikimi i fuqishem i qendrave nderkombetare te vendosjes bėnė qė kontrata te nenshkruhej e tille ē'farė ėshtė sot. Por zhvillimet e pergjithshme shoqėrore - (politike, ekonomike,demografike, kulturore etj ) nuk jane procese statike, tė ngurta, tė pandryshueshme nė vete.Ato ndryshojne, lėvizin, marrin forma tjera me kalimin e viteve, nė kohė dhe hapėsirė.Kėshtu edhe raportet e brendshme nė Maqedoni janė nė ndryshim te vazhdueshem me kalimin e kohės.

Kėto raporte regullohen me aktet mė tė larta ligjore tė vendeve sovrane, pra me kushtetutė dhe ligje.Marrėveshja e Ohrit me gjithė tė metat e saj ėshtė pjesė pėrbėrėse e kushtetutes.Ajo nuk realizohet nė plotėsine e saj gati tet? vite.Pėr kėto dhe shume arsye tjera partitė politike fituese tė zgjedhjeve te blloku shqiptar (n? kėte rast BDI) duhet t? ndryshojnė strategjinė e veprimit politik.Kur themi ndryshim strategjie, nuk kuptojme edhe ndryshim te mjeteve.Mjetet mbeten gjithmonė procesi politik demokratik dhe lufta politike brenda institucioneve shtetërore dhe pėr kėto institucione.

Bashkimi Demokratik pėr integrim, si trashėgimtare e vlerės mė tė madhe kombėtare tė shqiptarėve nė Maqedoni qė nga lufta e dytė botėrore -Ushtrise Clirimtare Kombėtare - u tregua i pėrkushtuar n? mbrojtjen e vlerave tė demokracisė si nė zgjedhjet e vitit 2006 ashtu edhe me 1 e 15 qershor 2008.Per mė tepėr qendrimi i Bashkimit Demokratik per Integrim nė bisedat e 2006-ės pėr formimin e qeverisė me mandatarin Gruevski ishte parimor dhe shumė i drejtė.Dėshtimi i kėtyre negociatave nuk mund ti faturohet BDI-sė.Ishin tjera arsyet qė shtynė VMRO-nė tė ndėrmarrė veprime gati gati aventureske per mosrespektimin e vullnetit legjitim te shqiptarėve nė vend.E bėri kėtė ngaqė ia sugjeruan qarqet sėrbė, bullgare apo greke, e bėri qė ti shėrojė komplekset e vitit 2001, apo veproi k?shtu i shtyrė nga nacional-shovinizmi primitiv qė nė disa raste e karakterizon veprimin dhe mendimin politik tė kėsaj partie ėshtė irelevante sot dhe kėtu.Fakt ėshtė se qeveria maqedonase e formuar mė 2006 nuk kishte legjitimitetin e duhur demokratik qė tė qeveriste kėtė vend, sė paku jo nė pjesėt perėndimore tė tijė.
Kjo keqqeverisje e Vmro-se dhe marionetės sė saj Pdsh, shkaktoi kriza tė pandėrprera politike tė cilave duhet t'iu vije fundi me formimin e qeverisė sė re mes fitueses shqiptare BDI-se dhe asaj maqedonase (kėtu maqedonase nė kuptim etnik) Vmro. Por Bashkimi Demokratik per Integrim nė asnjė mėnyrė nuk mund tė bjerė pre e malverzimeve shantazuese qė i shohim ditėt e fundit nė mediat e shkruara dhe vizive maqedonisht-folėse.

Deklaratat e kohėpaskohshme tė Gruevskit dhe ministrit tė tijė infantil tė punėve tė jashtmė se nė qeveri "do tė pėrfshihet ajo parti shqiptare qė respekton standardet demokratike" janė pėr shqiptarėt mė tepėr se fyese dhe denigruese.Pėr tu shprehur mė drejtė, kėto jane deklarata fashizoido-raciste të nxjerra ndoshta nga fjalori i fillimviteve tė shekullit XIX t? kolonialistit anglez nė Afrikė Cecil Rhodes-it, apo nga fjalori i diktatorėve tė banana-republikave Amerikano-latine tė viteve 1960-90 qė deklaronin se "do i jepnin popullit parlamentarizmin kur ky tė piqej pėr demokraci". Procesi zgjedhor i 1 qershorit u shkatėrua nga struktura tė uniformuara dhe pa uniforma tė MPB-sė dhe shėrbimeve tjera shtetėrore nėn kontrollin direkt qeveritar tė Gruevskit, njėjtė sikundėr nėn presionin ndėrkombėtarė po kėto struktura treguan se kur janė tė interesuara mund tė garantojneė zgjedhje tė lira e tė drejta si ato te pjesshmet më 15 qershor.BDI i fitoi me meritė kėto zgjedhje dhe ajo dhe vetėm ajo medoemos tė jetė pjesė e ekzekutivit tė vendit si pėrfaqėsuese e shqiptarėve nė tė.Pra, ta themi edhe njėherė shumė qartė e pa ekuivoke: BDI- si fituese absolute e votave shqiptare duhet tė jetė parti e vetme shqiptare nė qeveri.

Pėrndryshe, nėse Gruevski vazhdon me manipulime tė tipit "dy parti shqiptare" në qeveri, atėherė BDI duhet te insistojė nė masė tė njėjtė pėr pėrfshirjen edhe tė njė partie etnike maqedonase nė qeveri, e kjo natyrshėm i bie tė jetė partia e dytė pėr nga numri i votave maqedonase-LSDM. Ose do respektohen procedurat dhe pėrvojat demokratike tė cilat nė gjithė botėn e demokracisė parlamentare thonė qartė qė fituesi formon qeveri, ose le tė realizohet maksima e Gruevskit - "të gjithė nė qeveri".Por kjo tė "gjithė nė qeveri" duhet te vlejė njėkohėsisht si pėr shqiptarėt ashtu edhe pėr maqedonasit etnikė nė shtetin dyetnik e shumėetnik tė Maqedonisė..Kjo tu b?het mė shumė se e qartė edhe disa ndėrkombėtarėve tė cilat shpehsherė shfaqin tendenca tė rėnies nė pozitat e "mė tė fortit".Dhe "tė fortin" nė kėtė rast si rezultat i numrave te votave tė fituara duket se po e luan Vmro e Gruevskit bashkė me kompani.

Pėr kėto dhe shumė arsye tjera, e sidomos pėr faktin e gabimeve tė rėnda tė sė kaluarės kur nuk realizoi marrėveshjen e Ohrit dhe nuk u imponua sa duhet dhe si duhet nė qeveri, Bashkimi Demokratik per Integrim duhet te jetė i vendosur qė tė mos bėhet pjesė e qeverisė sė ardhshme pa pėrmbushjen e sė paku nėntė kushteve kryesore qė do i shpalosim nė vazhdim. 1.Preambula e kushtetutes - (komb shtetformues, bartės i sovranitetit, "lufta e perbashket"..etj)

Preambula apo pjesa hyrėse e kushtetutės megjithėse nuk pėrbėn detyrim juridik ėshtė shumė e rėndėsishme pasi shpreh karakterin, brendinė si dhe frymėn nė tė cilėn ėshtė pėrpiluar (miratuar) ajo.Prandaj qė nė preambulė ėshtė e nevojshme qė tė bėhen ndryshimet e nevojshme tė cilat do hapnin rrugėn dhe njėkohėsisht do ishin edhe nė frymėn e ndryshimeve tjera tė mėdha e tė domosdoshme qė do pasonin atė.Preambula e sotme e kushtetutės sė kėtij vendi ėshtė e papranueshme pėr popullin shqiptar kėtu.Ajo nuk shpreh vullnetin e qytetarėve shqiptarė, te cilėt siē e pėrsėrisim vazhdimisht, nė bazė tė standardeve ndėrkombėtare e europiane duke u bazuar ne numrin e tyre tek popullsia e gjithmbarshme nė kėtė shtet, duhet medoemos te pyeten pėr vendime tė tilla kardinale e substanciale si ēėshtja ne fjalė.

Kombi shqiptar nė Maqedoni ėshtė automatikisht popull shtetformues nė bazė tė fuqisė numerike si dhe autoktonisė teritoriale tė tij.Duke u bazuar nė kėtė, nė preambulė bashkė me kombin maqedonas si bartës i barabartė i sovranitetit duhet te emėrtohet tekstualisht edhe kombi shqiptar.Tė hiqet menjėhere ajo fjalia mbi "pjesėn e kombit shqiptar"qė i barazon 30 % shqiptarė tė popullsisė sė Maqedonisė me 2% romė, 2% sėrbė , 2% Vllehė, e 2% pseudo"turq" dhe tė vendoset urgjentisht fjalia si vijon -"bartes te perbashkėt tė sovranitetit nė Republikėn e Maqedonisė jane dy kombe tė barabarta - kombi maqedonas dhe kombi shqiptar tė cilėt e krijuan kėtė shtet me koncenzuzin e tyre te pėrbashkėt politik".Jo me luften e tyre pasi shqiptarėt kanė luftuar qė tė shtetformohen vetė si Shqipėri nė tė gjitha tokat e tyre, kurse shumica e maqedonasve nė atė kohė as qė jane marrė me ēėshtje tė tilla politike e shtetformuese.Edhe vetė kryengritja e a.q e "Shėn Ilisė" mė 1903 e njohur edhe si beteja pėr Republikėn e Krushevės ka qenė njė aferė e pėrbashkėt e qarqeve nacionaliste bullgare te Sofjes, disa nacionalistėve tė paktė nė numėr maqedonas pro-bullgarė si dhe nė shumicė ēėshtje dhe betejė e shqiptarėve muslimanė e ortodoksė si dhe vllehėve te Maqedonisė perėndimore pėr ēlirim nga okupatori Turk e jo e shumicės sė maqedonasve tė atėhershėm, tė cilėt nė atė kohė kanė qenė te dyzuar nė lojalitetin e tyre tė dyfishtė etnik duke u paraqitur herė si bullgarė dhe herė si sėrbė.

Si atėherė edhe sot e kėsaj dite Maqedonia perėndimore (ku gjendet Krusheva) ka qenė nė shumicė derrmuese e banuar nga shqiptarė muslimanė, shqiptarë ortodoksė dhe pak katolikė si dhe nga disa xhepa te vegjėl tė vllehėve dhe sllavėve tė papėrcaktuar etnikisht.Andaj preambula e gėnjeshtėrt nga ana historike duhet tė hidhet poshtė si falsifikat i pastėr historik dhe tė rishkruhet urgjentisht.Sepse falsifikimi i historisė sjell rreziqe tė mėdha pėr tė ardhmen e rajonit sic shihet qartė nė kontestin gati 20 vjecar Athinė-Shkup pėr ēėshtjen e emrit.Pėr kėtė mė poshtė.Kėtu neve na intereson mė shumė që shqiptarėt tė paraqiten nė preambulė si element konstituiv dhe bartės i sovranitetit - njėjtė dhe tė barabartė me maqedonasit etnikė. E kjo medomos tė ndodhė pasi "sovraniteti buron nga populli, ėshtė nė duart e popullit pėr popullin". Dhe populli nė Maqedoni ėshtė 30% shqiptarė.Nėse nuk ndahet sovraniteti atėherė do ndahet populli bashkė me teritorin e popullit.

2.Gjuha zyrtare

Kushtetuta e Republikės sė Maqedonise duhet tė pėrcaktojė qartė qė "nė gjithė teritorin e vendit si dhe nė marrėdhėniet me jashtė gjuhė zyrtare dhe shkrim zyrtar janė gjuha maqedone dhe shkrimi i saj cirilik dhe gjuha shqipe dhe shkrimi i saj latin".Kjo tė qendroje tekstualisht nė kushtetutė.Perqindjet e tipit 20 apo 30 janė tė parapara si mekanizma te organizmave ndėrkombetarė tė sferės sė lirive e tė drejtave tė njėriut qė meren me mbrojtjen e minoriteteve.Shqiptarėt nė Maqedoni nuk kanė qenė, nuk janė e as qė e kanė ndėrmend qė tė jenė ndonjėherė minoritet nė trojet e veta etnike.Kjo shkaku i numrave e jo pėr ndonjė arsye nacionaliste apo ekstremiste siē propagandon nacional-shovinizmi sllav, se gjoja shqiptarėt kėrkojnė shumė e gjithmonė dalin me kėrkesa tė reja.Apo siē shkruan me eufemizma ndonjė dashamirės europian i shovinizmit maqedonas " shqiptarėt nė Maqedoni janė njė minoritet shumė aktiv politikisht".Shqiptarėt nuk kėrkojnė asgjė mė shumė se ē'u takon nė bazė tė tė gjitha konventave ndėrkombėtarė qė i regullojnė ēėshtjet nga kėto fusha.
Nuk ka shtet nė hartėn politike tė kontinentit europian ku gjuha e 25% te banorėve (shtetasve) tė tijė mos tė jetė edhe gjuhė zyrtare ne gjithė teritorin e atij shteti.Pėr mė tepėr, shtete me pėrkatėsi etnike tė pėrzier tė perafėrt me shifrat e Maqedonisė si Belgjika, Zvicra apo Bosnja e Hercegovina shkaku i kėtyre numrave jane regulluar me kushtetute e me marrėveshje ndėrkombėtare si shtete tė pėrbėra, d.m.th si federata e konfederata.Shqiptarėt nė Maqedoni kane pranuar rregullim unitar e centralist te shtetit e pushtetit.Ky ėshtė njė lėshim i pafalshėm i klasės politike shqiptare kėtu, i bėrė tė detyruar nė njė masė tė madhe nga rethanat gjeopolitike tė sė kaluarės dhe nė njė masė mė tė vogėl nga paaftėsia dhe mediokriteti korruptiv i atyre vetė.Por mė 2008, nė mes tė Europės, tė instalohen praktika gjuhėsore mesjetare, pra tė vendosen kufizime pėrqindjesh minoritare pėr gjuhėn e njė kombi i cili lėviz nga 25-35% tė numrit tė popullsisė!!!.Kjo ndodh vetėm nė Maqedoni dhe vetėm mė shqiptarėt.Nuk ka rast tjetėr tė ngjashėm nė gjithė Europėn.Ndodh edhe nė Greqi (rasti me 2 milione arvanitėt), por nė njė konteskst dhe rethana krejtėsisht tjera.Nuk mund tė kufizohet me pėrqindje gjuha shqipe nė Maqedoni.Pėrqindjet janė praktikuar pėr mbrojtjen kulturore tė minorancave tė tilla si vllehet, sėrbėt, romėt, grekėt, bullgarėt, kroatėt, boshnjakėt, si dhe pėr tė ashtuquajturit"turq" - tė cilėt nė realitet ekzistojnė vetėm nė pjesė tė caktuara tė Maqedonisė lindore e pėr grupe tjera numerikisht tė papėrfillshme.Kėto pėrqindje nuk mund tė aplikohen asesi e kurrėsesi pėr gjuhėn e njė kombi shtetformues qė pėrbėn zyrtarisht 25 e jozyrtarisht mėse 35 % tė numrit tė pėrgjithsshėm tė popullsisė ne kėtė vend.

3.Simbolet shtetėrore

Asnjė nga shtetet europiane dyetnike apo shumėetnike qė kanė proporcione tė pėerafėrta tė pėrzierjes etnike si Maqedonia, pra Belgjika, Zvicra apo Bosnja dhe Hercegovina nuk i kan? vendosur simbolet me karakter etnik te vetėm njė grupi te caktuar etnik si simbole shtetėrore tė detyrueshme pėr gjith banorėt e tijė.Nje rast i tillė unikat nė Europe ekziston vettem nė Maqedoni (dhe ne kushte tė caktuara edhe nė Greqi me masėn dy milionėshe shqiptare "arvanitoi") ku simbolet etnike me tė cilat vetė-identifikohet populli (kombi) maqedonas jane shpallur njėkohėsisht edhe si simbole zyrtare identifikuese brenda e jashtė shtetit tė Republikes dyetnike e me shumė minoranca tjera tė Maqedonisė. E kjo eshtė bėrė pa vullnetin e qytetarėve shqiptarė, qė per nga numri i popullsisė kanė tė drejtė tė pyeten n? kėso rastesh.Dhe jo vetėm qė kanė tė drejtė tė konsultohen por edhe nuk mund tė vendoset pa miratimin e tyre.Kjo del nga numrat e banorėvė qe sot bashkėjetojnė nė vendin tonė.Kjo buron nga vetė demokracia koncenzuale mbi tė cilėn pretendohet te ndėrtohet ky shtet, qė gjeografikisht shtrihet nė Europė.Pra, flamuri shtetėrorė, himni shtetėrorė (kombėtarė) si dhe stema e Republikės kėrkohet te pėrmbajnė nė vete elemente identifikuese tė dy kombeve shtetformues ose tė jene tėrėsisht neutrale nga ana etnike.Kėshtu i kanė rregulluar flamujt, himnet e stemat e tyre Zvicra, Belgjika,Bosnja Hercegovina, bile edhe Kosova e 94% shqiptarėve etnikė.Kėto janė rregullat e vendosura nga Bashkimi Europian drejt tė cilit aspirojmė gjithė sė bashku.Nuk mund nė kėtė shtet ku edhepse mė shumė se 40% e popullsisė s'ka lidhje me kulturėn sllave e maqedonase, prapė se prapė simbolet etnike te kėtij grupi sllavo-jugor imponohen si simbole shtetėrore tė Republikės sė Maqedonisė.Kjo cėshtje duhet tė marrė zgjidhje tė menjėhershme e sa mė baraspeshuese tė mundshme.

4.Bartesit e tre posteve kryesore shtetėrore

Njėri nga tre postet kryesore reprezentative ose ekzekutive, edhe atė: posti i kryeministrit, kryetarit tė parlamentit ose kryetarit tė shtetit (presidentit te Republikės) medoemos tu takojė shqiptarėve etnikė ne vend.Kjo mund te arrihet shumė lehtė me njė ndryshim tė vogėl nė dispozitat kushtetuese dhe nė ligjin mbi zgjedhjen e kryetarit tė republikės.Pra,presidenti tė zgjidhet (votohet-emėrohet) nga parlamenti e jo nga populli.Kjo do kishte si pasoje marjen e disa kompetencave tė rėndėsishme nga kryetari (presidenti) dhe delegimin apo dhėnien e po kėtyre kryeministrit dhe kreut te kuvendit.Nė kėtė mėnyrė dobėsohet ndjeshėm fuqia ndikuese e Presidentit n? ēeshtjet administrativo-ekzekutive.Si zakonisht presidentėt e zgjedhur nė mėnyrė tė drejpėrdrejtė nga populli kanė fuqi mė tė madhe vendimmarrėse se kryetarėt e emėruar nga kuvendet.Por forma tė ndėrmjetme tė zgjidhjes sė kontesteve e formulime tė mundshme juridike kanė ekzistuar gjithmonė.Politika shqiptare nė Maqedoni duhet tė luftojė e kujdeset pėr sa mė shumė kompetenca tė njė presidenti tė ardhshėm tė zgjedhur nga Parlamenti republikan nė bazė tė dispozitave tė reja kushtetuese..Kryesorja ėshtė qė njėri nga bartėsit e tre funksioneve kryesore ne kėtė vend tė jetė perfaqėsues i 30% tė popullsisė shqiptare kėtu.

5.Formimi i qeverisė pas zgjedhjeve te lira, tė drejta e dyetnike

Tė pėrcaktohet qartė me dispozite kushtetuese qė "ne nje shtet te tille unitar tė centralizuar e dyetnik (bietnik) si Fyromi i sotėm, qeverinė e formojnė partitė politike fituese që perfaqesojne maqedonasit etnikė apo me anėtarėsi etnike maqedonase dhe partia politike fituese pėrfaqėsuese e shqiptarėve etnikė ose me anėtarėsi etnike shqiptare".Pra, ky parim tė bėhėt urgjentisht pjesė e kushtetutes.Nuk ka kėtu parim tė dyfishtė apo Badinter.Nė kushtetutė tė shkruhet tekstualisht e pikė pėr pike ajo qe thamė mė lartė.Gjithashtu zgjedhjet tė jenė tė lira, tė drejta, transparente, të monitoruara nga ndėrkombėtarė e vendorė njėkohėsisht dhe tė pranuara si tė tilla nga populli shqiptar nė Maqedoni, nga vėzhgues tė paanshėm ndėrkombėtarė si dhe nga Republika e Shqipėrise e Republika e Kosovės si dy shtete shqiptare tė interesuara pėr stabilitet nė rajon.Pasi shumė lehtė mund tė ndodhė tė kėmi "zgjedhje" si ato tė 1 qershorit ku nga strukturat policore shtetėrore maqedonase u vodhėn gati 50 % e votave tė qytetarėve shqiptarė.Faktori politik nga Shqiperia dhe Kosova, intelektualėt e njohur shqiptarė, intelegjencia shqiptare bashkė me opinionin publik pėrparimtar nė vend dhe jashte tijė, duhet te ushtrojnė presionin e tyre tė domosdoshėm qė kjo marreveshje tė respektohet dhe tė pranohet si dispozitė kushtetuese edhe nga humbėsit shqiptar137 të zgjedhjeve.

6.Numri i Ministrive

Duke pasur parasysh qė ministritė jane?organet mė tė larta tė adinistrateės publike apo organet mė tė larta shtetėrore qė pėrcaktojnė-planifikojnė, hartojnė-zhvillojnė dhe kontrollojnė-mbikėqyrin zhvillimet e gjithmbarshme politike e ekonomike nė njė shtet, kėrkohet tė bėhet njė riregullim transparent e mjaft demokratik edhe i burokracisė qeveritare ne Maqedoni.Numri i ministrave shqiptarė nė kabinetin e sotėm me 15 ministra tė mos jetė kurrė mė i ulėt se gjashtė-shtatė (6-7).Nė tre rastet e mėposhtme, njėra nga tre ministritė medoemos tė jetė me ministėr shqiptarė, edhe atė:

a).Ministria e mbrojtjes ose e punėve tė brendshme
b).Ministria e ekonomisė ose e financave
c).Ministria e punėve tė jashtme ose e drejtėsisė
Te ministria e punėvė tė jashtme ėshtė i domosdoshėm kompromisi, pasi edhe shqiptarėt duhet tė udh?heqin me kėtė ministri nė periudha tė caktuara kohore.
Pėrvec kėtyre ministrive, shqiptarėt duhet te insistojnė edhe nė ministrite e transportit dhe lidhjes, arsimit dhe kulturės pasi nė kėto fusha kemi ngecje gati shekullore si komb.
Infrastruktura e qyteteve shqiptare ėshtė e ngjashme me orientalizmin primitiv tė tipit "Afganistani i luftės civile", kurse arsimi dhe kultura jone kombėtare gjenden pak mbi nivelin mesjetarė tė saj. Nė gjithė ministritė tjera ku shqiptarėt nuk janė ministra, zėvendėsministri tė jetė medoemos shqiptarė etnik (nga partia fituese e zgjedhjeve kuptohet).Gjithashtu sekretarėt shtetėrorė tė pėrfshihėn sė paku nė numėr tė njėjtė me ministrat e z.ministrat.Pjesa tjetėr e titullarėve mė tė ulėt si dhe e administratės tjetėr publike jopolitike, nė pėrgjithėsi tė reflektojė pėrqindjet e popullsisė nė gjithė vendin.Kėtu tė kihet kujdes e tė mos lejohet qė nė emėr tė shqiptarėve ne organet shtetėrore tė punėsohen persona apatridė e pa ndjenja kombėtare tė cilėt ne shtėpite e tyre nuk flasin shqip, sic ndodh zakonisht nė Gostivar, e mė pak nė pjesė tjera tė vendit.

7.Ēėshtja nė lidhje me emrin e vendit

Greqia dhe Serbia si dy femijė ilegjitimė tė Rusisė dhe Europės kanė qenė deri vonė tė pėrkėdhelurat e ketyre dy gjigantėve botėrorė.Perderisa Sėrbia me agresionet e hapura dhe masakrat ē'njerėzore tė viteve 1990-99 e ka humbur kėtė dorė tė butė qė e financonte e ndihmonte vazhdimisht, Greqia vazhdon tė jetė e perkėdhelura (tani pa shoqėrinė sėrbe) e Europes, Rusisė e Amerikės njėkohėsisht.Duke qenė gruaja e Rusisė dhe dashnorja e perėndimit, e pėr mė tepėr duke u financuar prej tij, Greqia e kamuflon paksa politikėn e saj shoviniste, por shpirti agresiv bizantin i mėsuar historikisht me zhvatjen e teritoreve e ē'do gjėje tjetėr tė huaj nuk gjen dot qetėsi.Nė vazhdėn e kontesteve artificiale dhe tensioneve absurde qė i prodhon vazhdimisht shteti grek ne marrėdhėnie me tė gjithė fqinjėt e tij hyn edhe absurditeti mė i madh nga tė gjithė: ēėshtja e emrit kushtetues te Maqedonisė.Ka nja 20 vite qė Greqia merret me kėtė "ēėshtje tė re kombėtare" tė saj.Aty kah vitet 1986-87 duke parandjerė shpėrbėrjėn e ish-Jugosllavisė (apo ndoshta edhe tė mirėinformuar nga aleati i tyre Millosheviqi), grekėt ndermorrėn njė reformė (organizim tė ri territorial) duke bashkuar tre provincat e tyre veriore nė kufi me Jugosllavinė e atėhershme.Provinc?n e re tė sapoformuar nė kuadėr tė ndarjeve tė tyre administrative e quajtėn me njė emėr tė ri: Maqedonia (Makedonia).Me kėtė i paraprinė edhe pavarėsimit tė Maqedonisė, tė cilėn u pėrpoqėn ta ndajnė bashkė me Sėrbinė, dhe do e kishin realizuar planin po tė mos ishte fobia greke nga ujku turk qė u qendron grekėve si shpatė Damokleu mbi kokė dhe memzi pret ndonje rast tė "thyerjes se integritetit territorial"tė ndonjė vendi nga Greqia, qe t'ia marre kėsaj pastaj ishujt e Egjeut, tė cilėt ishuj edhe ashtu nė bazė te sė drejtės ndėrkombėtare detare duhej ti takojnė Turqisė. Me pavarėsimin e Maqedonisė mė 1991-92 atavizmat greke u ngritėn nė qėndrime zyrtare tė diplomacisė e shtetit grek.Thelbi i ēėshtjes qėndron nė pretendimet greke se "sllavo-maqedonėt", sic i quajnė ata maqedonasit e sotėm u vjedhin historinė, kulturėn dhe nė njė tė ardhme ndoshta jo shumė tė largėt mund tė paraqesin edhe pretendime teritoriale ndaj "Maqedonisė greke".Tani, qė maqedonasit e sotėm bėjnė disa pėrpjekje krejtėsisht absurde e joshkencore qė tė vjedhin historinė e maqedonasve antikė ėshtė shumė e vėrtetė.Maqedonasit e sotem janė sllavė etnikė tė jugut me fe ortodokse qė s'kanė asnjė lidhje gjuhėsore me maqedonėt antikė.Edhe uzurpimi i simboleve antike maqedone si p.sh "Dielli i Verginės"eshtė njė nga sėmundjet e shumta greko-sllave ballkanike pėr pėrvetėsimin e kulturave tė huaja, njė process qė ndodh pa u ndalur pėrgjatė gjithė historisė sonė tė njohur.Ėshtė njė process historik i vjedhjeve, plackitjeve, vrasjeve masive-gjenocideve e asimilimeve ku si gjithmonė mė tė humbur dalin shqiptarėt.E ku si gjithmonė, greke e sllavė bėhen bashkė kundėr shqiptarėve.Por,edhe grekėt nuk kanė asnjė tė drejtė tė pretenduar historike ndaj maqedonėve antikė.Populli antik maqedon ėshtė cilėsuar nga tė gjithė autorėt antikė grekė si "barbar" d.m.th jogrek.Poashtu edhe fiset ilire q? banonin nė atė qė shovinizmi grek e quan sot "Epir"apo kontinent, autorėt antikė grekė i quanin njėjte si "barbare", pra jogrekė.Madje maqedonasit antikė njė kohė tė gjatė nuk pranoheshin nga fiset greke nė lojėrat olimpike pasi ishin "barbaroi" - jogrekė.Tjetėr gjė pastaj se Leka i Madh (Aleksandri i Maqedonisė) e simpatizonte kulturėn greke apo se mėsuesi i tij ishte "greku"me origjinė barbare Aristoteli.Maqedonasit antikė nuk ishin grekė etnikė.Gjuha e maqedonasve megjithė ndikimet e influencat greke qė ishin tė natyrshme pėr atė kohe s'ka asnjė lidhje me greqishten e vjetėr.Prandaj nė kėtė luftė tė pandershmė ndaj njėri-tjetrit gabohen rėndė tė dyja palėt.Por, grekėt e maqedonasit e sotėm sllavishtfolės dine c'bėjnė. Tani,vėmendja dhe fokusi i intersimit tonė pėr kėtė ēėshtje ka tė bėjė me qėndrimin ndaj kėtij problemi tė participientit shqiptarė nė qeverinė e ardhshme te Maqedonisė.Bashkimi Demokratik per Integrim, si fitues i zgjedhjeve te popullata shqiptare ne Maqedoni dhe si perfaqesues i vullnetit politik tė mė shumė se 800.000 shqiptarėve duke i mbrojtur tė drejtat historike tė shqiptarėve duhet tė pėrzihet fuqishėm nė ēėshtjen e emrit.Ėshtė shumė e rezikshme qė 30% e popullsisė tė mos pėrfaqėsohet nė kėto bisedime qė percaktojnė vetė emrin e shtetit te tyre.Qeveritarėt shqiptarė ne ekzekutivin e Shkupit duhet t? jenė shumė tė kujdesshėm nė lidhje me mundėsite e ndryshme tė ndonjė kompromisi tė mundshėm greko-sllavo-maqedonas nė kurriz te sė kaluarės, te tashmes dhe tė ardhmes shqiptare kėtu.Ministrat shqiptarė nė qeveri tė jenė pjesė aktive, serioze dhe konstruktive nė kėto bisedime.Njė ndėr kushtet e BDI-sė pėr formimin e qeverisė sė re tė jetė edhe pėrfshirja e plote e me kompetenca vendimmarrėse e ekspertėve shqiptarė nė ekipin negociator me Athinėn pėr ēėshtjen e emrit.Pėrfaq?simi politik shqiptar tė jetė prezent dhe shumė aktiv nė kuadėr tė qėndrimeve tė harmonizuara praprakisht, nė tė gjitha takimet diplomatike nė lidhje me kėtė cėshtje me ndermjetėsin ndėrkombėtarė Metju Nimic n? Nju-Jork, Shkup apo Athinė.Ėshtė absolutisht e papranueshme dhe e pafalshme mungesa totale e shqiptarėve nė kėto bisedime.Gjithashtu, ministrat shqiptarė tė jenė nė kontakte tė ē'doditshme me Tiranėn dhe Prishtinėn nė mėnyrė qė ky process tė dalė me perfitime pėr shqiptarėt, p.sh me njohjen e pavarėsise sė Kosovės edhe nga aleati numėr njė i Sėrbisė nė rajon-Greqia. 8. Njohja e Republikės sė Kosovės

Pavarėsimi i Kosovėes nga Sėrbia ėshtė fitorja e dytė mė e rėndėsishme e shqiptarėve nė historinė tonė mė tė re, pas pavaresimin tė shtetit amė tė gjithė shqiptarėve - Shqipėrisė mė 1912.Ėshtė njė ndodhi,ngjarje, fenomen, process qė hap perspektiva e mundėsi tė mėdha pėr ēuarjen pėrpara dhe shpejtimin e disa proceseve si dhe hapjen e disa ēėshtjeve tjera nė interes tė shqiptarėve, si ne fqinjėsi nė Ballkan, poashtu edhe mė gjerė nė Europė e Amerikė.Duke e kuptuar shume mirė kėtė gjendje cilėsisht tė re e tė pakrahasueshme me tė kaluarėn nė raportet balkanike, Sėrbia haptas e Greqia fshehtas nė plan regjional, si dhe Rusia e Spanja nė plan global, po bėjnė nje lufte kriminale e tė paprinciptė pėr tė bllokuar e vonuar sa mė shumė qė tė jetė e mundur procesin e pakthyeshėm tė njohjes sė pavarėsise se Kosovės.Rusia ėshtė duke shantazhuar nė mėnyra tė ndryshme disa nga shtetet mė me influencė tė konferencės islamike (si Irani e Indonezia pėr shėmbull) dhe republikat islamike tė Azise qėndrore bashkė me Gjeorgjinė e Azerbaijxhanin.Kurse Spanja nė mėnyrė shumė mė perfide e tė rafinuar ėshtė duke e bėrė njė vėprim tė tillė me gati tė gjitha shtetet spanjishtfolėse tė Amerikės sė mesme dhe jugore .Dhe kėto shtete tė marra sė bashku janė mėse 70% e mbi 200 anėtareve tė OKB-sė sot.Edhe blloku sllavo-ortodoks i Europės (perveē Bullgarisė) i ėshtė bashkuar Rusisė ne kėto pėrpjekje antishqiptare nė plan global.Kina dhe India qėndrojnė nė pozita pritėse e dyshuese tė shtyra nga inercioni tradicional antiamerikan i politikave tė tyre. Shikuar nga ky aspekt, ē'do njohje e pavarėsise sė Kosovės nga cilido shtet nė botė ėshtė shumė e mirėseardhur pėr Kosovėn tani.Kjo eshtė veēanėrisht e rėndėsishmė pas paralajmėrimėvė sėrbe pėr ankesė ndaj vendimit pėr shpalljen e pavarėsise se Kosovės nė gjykaten e se drejtės ndėrkombetare ne OKB.Analisti i njohur shqiptar z.Kastriot Myftaraj nė njė shkrim tė tijin tė disa muajve mė parė e pati analizuar shumė pedantėerisht raportin e forcave nė kėtė gjykatė,numrin e shteteve,numrin e gjykatesve,origjinėn etnike tė tyre,motivet e mundshme nga mund tė niseshin kėta gjykatės ne votimin e tyre pėrfundmitar (motive kėto qė mund tė mos kenė fare lidhje me rastin e Kosoves) etj. dhe arrinte ne perfundime shumė tė zymta nė lidhje me vendmin pėrfundimtar tė kėsaj gjykate. Me kėtė situate shumė serioze dhe me kėto afate tė shkurta kohore janė duke luftuar shteti i njomė i Kosvės qė duan ta ekzekutojnė qė nė fillimet e tij dhe gjithė shqiptarėt tjerė sot.Pra situata ėshtė mė shumė sė serioze.PDSh duke mos pasur fuqi tė duhur elektorale e cila perkthehej me ndikim shumė tė reduktuar ne ekzekutivė, nuk ishte nė gjendje tė ndikonte nė njohjen e pavarėesisė sė Kosovės nga qeveria maqedonase.Kjo parti gaboi dhe i dėmtoi rėndė interesat shqiptare qė nė start mė 2006, kur si parti pakicė luftoi me c'do kusht qė tė ishte nė qeverinė e Gruevskit apo partnerit tė tyre strategjik, siē vazhdojnė ta quajnė akoma edhe pas fiaskos sė 15 qershorit.Mirėpo ky partneri strategjik nuk i pyeti dhe nuk i respektoi fare nė lidhje me vendimin pėr njohjen e pavarėsisė sė Kosovės.Tė mos flasim pastaj pėr ato premtimet e famshme tė tipit tė "60 ditėve" nė lidhje me statusin e gjuhės shqipe apo luftėtarėve tė UĒK-sė qė dolėn mashtrime tė pastra elektorale e nuk dukeshin gjėkundi as pas 18 muajve keqqeverisjeje.Sic duket ishin tė zėnė me organizimin e ekspeditave nd?shkuese policore nėpėr fshatrat shqiptare tė Maqedonisė.

Tani e gjithė pėrgjegjėsia kalon tek Bashkimi Demokratik per Integrim, i cili nuk duhet nė asnjė mėnyrė tė hyjė nė qeveri pa realizimin e kėsaj cėshtjeje mė tė rėndėsishme rajonale pėr gjithė shqiptarėt sot.Njohja zyrtare e pavarėsisė sė Republikės sė Kosovės nga ana e Republikės sė Maqedonisė dhe vendosja e shpejtė e marrėdhėnieve diplomatike nė rang ambasadash ėshtė cėshtje mbi cėshtjėt pėr fituesin shqiptar tė zgjedhjeve sot.
BDI e ka shansin historik qė ta vėrė Gruevskin me kompani- para faktit t? kyer "s'ka formim qeverie pa njohje tė shtetit sovran tė Kosovės".Dhe si fituese absolute e zgjedhjeve paralamentare te blloku politik shqiptar, BDI e ka te drejtėn morale, politike dhe kombėtare ta kerkojė me ngulm njė gjė tė tillė.

9.Statusi juridik i luftetarėve te Ushtrisė Clirimtare Kombėtare

Kjo ėshtė njė ēėshtje mbi ēėshtjet.?shtė sa emocionale aq edhe juridike, shumė e drejtė, e rėndėsishme, madhore, patriotike, morale, njerėzore, humane, quajeni si tė doni.T? gjitha perfshihen brenda saj.Shpirti shqiptar ėshtė aty.
Thėnė mė drejtė, ėshtė njė borxh moral dhe kombėtare i partisė trashegimtare tė UĒK-sė, pra e Bashkimit Demokratik p?r Integrim, ndaj gjithė atyre qė dhane atė mė tė shtrenjtėn, jetėn, si dhe ndaj gjithė atyre qė lanė pjesė nga trupi tyre maleve duke larė me gjak gjithė tokėn shqiptare nė Maqedoni.Nga gjaku i tyre i cili ujiti fushat e malet tona mbiu ai filiz i njomė qe sot ritet fuqishėm para nesh,ndėr syte tane:mbiu vetė liria, drejtėsia, dinjiteti i munguar i shqiptarit tė Iliridės, i kerrusur nėn barrėn e rėndė tė robėrise shekullore.Ai gjak fitoi mbi nd?rgjegjen e mykur tė diplomacisė europiane tė asaj kohe e cila e quante Maqedoninė "oaz? paqeje" si dhe mbi shumė nacionalshovinizma ballkanikė.Ai gjak ndikoi shumė mė tepėr se kaq.Ai demokratizoi Maqedoninė.Dhe partia perfaqesuese e kėsaj shtrese bėri shumė pak pėr ta.Ajo nuk e morri pėrsipėr seriozisht kauzen e tyre,duke u dhėnė shkas spekulimi elektoral atyre qė mohojnė vetė epopenė e lavdishme tė shqiptarėve tė Maqedonisė- luftėn e vitit 2001.

BDI-as qė duhet tė mendojė pėr stolet e rehatshme qeveritare pa zgjidhjen e kėsaj ēėshtjeje.Perndryshe do i mallkojė gjaku i jetimėve tė atyre dėshmorėve.Dhe ai mallkim i rėndė nuk do u hiqet pėrjetė dhe do i ndjekė nga pas kudo e kurdo.Nuk ka asgjė mė tė tmershmė se mallkimi i nėnave tė dėshmorėve tė kombit.Femijėt e tyre, njė pjesė e trupit tė tyre, dhanė jetėn pėr tė mirėn e pėrgjithshme, pėr tė mirėn e pėrbashkėt, pėr tė mirėn publike, pėr komb, pėr flamur. Kush guxon ti harojė ata? Prandaj, para se tė formohet qeveria, parimisht, me shkrim dhe me gojė, para gjith? kamerave e para gjithė mediave, para gjithė ambasadorėve e diplomatėve tė huaj e tė vendit - BDI duhet tė kėrkojė q? ligji i njėjtė i cili funksionon pėr terroristet sllavo-maqedonas qė ranė nė luftėra agresive atje ku se kishin vendin - te aprovohet menjėherė, qė nė mbledhjen e parė tė parlamentit tė ri, edhe pėr pjesėtarėt e Ushtrisė Clirimtare Kombėtare,te cilėt ranė nė mbrojtje tė pragut tė shtėpive tė tyre si dhe nė mbrojtje tė nderit e dinjitetit personal, familjar e kombėtarė. Pra pakoja e njėjtė e cila vlen pėr tė a.q "mbrojtėsat"e integritetit territorial tė vendit duhet tė vlejė pikė pėr pike edhe pėr pjesėtarėt e UCK-sė.Pensione shtetėrore pėr familjarėt e dėshmorėve nė proporcion tė njėjtė me pjesėtarėt e ushtrisė e policisė maqedonase.Ndėrtimi i shtėpive pėr familjarėt e tyre, pėrparėsi gjate punėsimit pėr pjesėtarėt e familjes sė ngushtė sė dėshmorėvė, bursa studimi qė nga arsimi parashkollor e deri ne shkollimin e lartė e pasuniversitar pėr pasardhėsit e drjetpėrdrejtė tė tyre, organizime tė paguara nga shteti pėr kampingje verore e dimėrore pėr kėta fėmijė, dhėnie pėrparėsie gjatė hapjes sė bizneseve tė tyre,kreditimi me interesa tė ulta nga bankat gjatė investimeve familjare, organizimi me regull e pa keqpėrdorime politike tė pėrvjetorėve tė rėnies sė tyre, ngritja e lapidarėve pėr tė gjithė e shumė mėnyra tė tjera tė cilat do i bėnin kėta familjarė krenarė pėr veprėn e bijve mė tė mirė tė tyre dhė tanėve njėkohėsisht.Kėto benificione janė minimumi i minimumit qė BDI duhet tė pėrmbushė nė ditėt e para tė qeverisjėes sė saj.

Perfundim:

Kėto ndryshime kushtetuese dhe politike duhet tė jenė "conditio sine qua non" pėr formimin e qeverisė sė re tė pas 15 qershorit si dhe pėr vetė ekzistenceėn dhe mbijetesėn e Maqedonisė si shtet i pavarur dhe sovran.

Kėto janė kerkesat mė minimaliste, mė tė buta, mė dėmokratike e mė njerėzore qė pėrfaqėsuesit politikė tė njė popullsie autoktone dhe shtetformuese duhet ti parashtrojnė nė tavolinėn e bisedimeve e nė fund tė fundit, ti realizojnė vetė.Shqiptarėt nė kėtė vend,te gjithė ne bashkė, duhet tė heqim dorė nga mentaliteti i lypsarit tė pėrjetshėm.Ne nuk kėrkojmė tė drejta nga askush.Ne i realizojmė vetė tė drejtat tona tė pamohueshme. Nėse edhe kėte here nuk realizohen objektivat e lartpermendura, e qė jane shume te natyrshme, tė drejta, e tė domosdoshme pėr njė shtet si Fyromi qė gjendet nė prag tė anėtarėsimit nė Be e Nato, dhe nėse BDI futet nė qeveri me shpresėn se kėto kėrkesa tė drejta do tė realizohen me kalimin e kohės, atėherė partia nė fjalė duhet tė dėnohet nga elektorati shqiptarė njėjtė si u dėnua PDSh-ja nė tre palė zgjedhjet e fundit dhe PPD-ja para kėsaj.Largimi nga skena politike drejt margjinave tė shoqėrisė e historisė ėshtė shpėrblimi i vetėm dhe me koston mė tė ulėt tė mundshme pėr shpėrdorimin e idealeve dhe votave tė lara me gjakun e tė rinjve tanė. /Valon Kurtishi Tetovė 19 qershor 2008 /