www. ereniku.net

---

Shkurt e trup:
Veçuam

Per pamje te smadhuar kliko mbi fotot.
09 tetor 2008 - 14:01:59
Objekti 42 katësh, që ishte konsideruar si projekti më madhor në rajon, megjithatë do të ndërtohet në kryeqytetin e vendit tonë, pasi tashmë është pajisur me lejen e ndërtimit. Fillimisht, përfaqësuesit e kompanisë ndërtuese kishin hasur në probleme nga komuna pasi kishin filluar punimet para se të pajiseshin me leje ndërtimi. Yllëza Karaxhiu, përfaqësuese e kompanisë "ENK Invest Grup", nga muaji gusht janë pajisur me leje ndërtimi dhe punët po shkojnë sipas parashikimeve.
Kompania "ENK Invest" ka nënshkruar më 17 Prill kontratën me kompaninë "Konstruktori" nga Kroacia, për ndërtimin e kompleksit banesor afarist në lagjen "Lakërishte" në Prishtinë. Edhe 6 muaj pas nënshkrimit të kontratës kompania ENKA nuk e ka dorëzuar në KK të Prishtinës projektin final, i cili do t'i mundësonte asaj pajisjen me lejen e ndërtimit.
Asdren Osaj, këshilltari për informim i kryetarit Isa Mustafa, thotë se komuna deri tani ka lëshuar leje vetëm për ndërtimin e pjesës nëntokësore, me që ata kanë dorëzuar dokumentacion vetëm për atë pjesë.

"42 katëshi...pronaret e firmës ENKA kanë aplikuar ne KK të Prishtinës. Ne si komunë kemi lëshuar lejen për ndërtim, për pjesën nëntokësore, sepse deri tani kanë dorëzuar dokumentacion vetëm për atë pjese. Kanë mare leje urbanistike, e cila thekson se lejohet ndërtimi në atë pjesë të Prishtinës, por ende nuk e kanë marrë lejen e ndërtimit për tërë objektin. Komuna nuk është e gatshme t'ua japë lejen sepse ende nuk kanë dorëzuar projektin detaj, se si do të duket objekti ne fjalë. Është procedure ligjore e cila duhet te respektohet. Për t'u dhënë leja, duhet të dorëzohet edhe projekti detaj. Në momentin qe dorëzohet ai projekt, komuna është e gatshme ta pajisë firmën me lejen e ndërtimit", ka sqaruar Osaj.

Ndërkaq përfaqësuesja e firmës Enka, Yllëza Karaxhiu thotë se ata tani janë pajisur me lejen e ndërtimit dhe të gjitha punët po shkojnë sipas parashikimeve të tyre.
"Në gusht e kemi marrë lejen e ndërtimit. Jo, jo nuk kemi asfarë problemi, e kemi marrë lejen, njësoj sikur në projektin ideor", thotë Kërxhaliu.

Yllëza Karaxhiu hedh poshtë spekulimet se objekti nuk do të jetë sikurse është prezantuar në projektin ideor. Sipas saj qëllimi i investitorëve është që projekti të përfundojë ashtu siç parashihej dhe që kohëzgjatja e përfundimit të mos kalojë 6 vite.

Astrit Nixha, udhëheqës i kompanisë Anarch, e cila ka për detyre realizimin projektit final thotë se punët janë duke shkuar mirë dhe projekti është duke u realizuar në faza. Kjo sipas Nixhës, për arsye të kostos financiare:
Ndërkohë Osaj këshilltar, i kryetarit Isa Mustafa, thotë se komuna e Prishtinës është e gatshme ta ndihmojë jo vetëm atë, por të gjithë investitorët të cilët janë të gatshëm të investojnë në territorin e komunës së Prishtinës.
Një gatishmëri të tillë e ka premtuar edhe ministri i Ekonomisë dhe Financave Ahmet Shala, prezent gjatë nënshkrimit të kontratës për fillimin e punimeve në këtë objekt:

Përkundër pohimeve të ndryshme, se punimet në ndërtesën 42 katëshe nuk po shkojnë si duhet, përfaqësues të firmës investuese dhe byrosë projektuese mohojnë një gjë të tillë. Sipas tyre gjithçka po shkon sipas planit të parashikuar dhe marrja e lejes përfundimtare do të bëhet në kohën e caktuar. Për këtë ata edhe janë duke punuar që plani kryesor i projektit të përfundojë në kohën e duhur në mënyrë që edhe komuna ti pajisë me lejen përfundimtare.

Kjo lagje sipas planeve do të përbëhet nga sipërfaqja ndërtimore prej 435 mijë e 294 metra katrorë, sipërfaqe të rrugëve 151 mijë 078 metra katrorë, do të ketë 5 mijë 342 apartamente, ku planifikohet të banojnë rreth 21 mijë e 400 banorë, apo dhjetë herë më shumë se sot.

..shiko projektin ne video dhe merr pjesë ne diskutime-debate: Kliko

...ereniku.net:..ndajmë mendimin tuaj dhe menjëherë e plasojmë në opinion

Llogaritë e Serbisë në sfidën ushtarake që i bën SHBA-ve në Kosovë

..nga: Kastriot Myftaraj

Kur Serbia paralajmëroi se do të fusë ushtrinë në Kosovë, nëse kjo e fundit shpall pavarësinë dhe kjo shpallje njihet nga një pjesë e komunitetit ndërkombëtar, Serbia është e vetëdijshme se ajo me këtë sfidon ushtarakisht SHBA. Serbia është e vetëdijshme për rreziqet e kësaj sfide dhe kur e lëshon këtë sfidë bën llogaritë e saj se do të ketë sukses në këtë sfidë.

Së pari, Serbia llogarit që me shpalljen e pavarësisë nga Kosova dhe me njohjen e kësaj shpalljeje nga një pjesë e komunitetit ndërkombëtar, do të krijohet një vakuum legjitimiteti rreth Kosovës, nga i cili kalkulon që të përfitojë Serbia.

Me shpalljen e pavarësisë nga Kosova dhe njohjen e saj nga vende anëtare të përhershme të Këshillit të Sigurimit si SHBA apo Britania e Madhe, që kanë qenë bashkëmiratues të rezolutës 1244, kjo rezolutë bie automatikisht. Por kjo do të thotë se bie baza legale në sajë të së cilës forca ushtarake ndërkombëtare(KFOR) është deplojuar në Kosovë.

Kështu Serbia do të mund të denoncojë edhe Marrëveshjen e Kumanovës, në sajë të së cilës u bë e mundur futja e trupave ndërkombëtare në Kosovë. Serbia çlirohet automatikisht nga detyrimet që i vijnë nga rezoluta 1244 e Këshillit të sigurimit të OKB, dhe gjendet në situatën komode kur Këshilli i Sigurimit nuk mund të arrijë në një rezolutë tjetër për Kosovën. Kështu, nëse Serbia do të futë ushtrinë në Kosovë, trupat shumëkombëshe të KFOR, juridikisht nuk mund të reagojnë.

Këto forca, kur është fjala për një konflikt me ushtrinë serbe, sigurisht që do të hyjnë në veprim sipas urdhrave që do t’u japin qeveritë e tyre. Dhe, përveç qeverisë së SHBA dhe asaj të Britanisë së Madhe, asnjë qeveri tjetër e vendeve që kanë trupa ushtarake në kuadrin e KFOR, nuk do t’i urdhërojë ato që të hyjnë në veprim kundër ushtrisë serbe, në një rast të tillë, kur prania e KFOR nuk ka më një bazë ligjore ndërkombëtare në Kosovë.

Në këtë situatë, Serbia mund të guxojë të hyjë e pakta në ato pjesë të Kosovës ku nuk ka forca amerikane ose britanike të KFOR. KFOR sot përbëhet nga 16 mijë ushtarë, nga 34 vende, 30 % e numrit të ushtarëve që u dislokuan në Kosovë në 1999. Sot forcat e KFOR janë dislokuar, duke e ndarë territorin e Kosovës në pesë sektorë që janë: sektori verior, jugor, lindor, perëndimor dhe qendror.

Në këto sektorë veprojnë forcat e KFOR të ndara në pesë pjesë që quhen Task-Forca Shumëkombëshe e sektorit përkatës.

Në veri të Kosovës është e dislokuar Forca shumëkombëshe e Veriut, me qendër në Mitrovicë, e komanduar nga një gjeneral francez, me bërthamë kontigjentin francez të KFOR, që në total arrin në 1500 ushtarë. Por forca shumëkombëshe veriore përbëhet dhe nga trupa belge, daneze, luksemburgase, marokene, estoneze dhe greke. Një batalion grek është dislokuar në Mitrovicë.

Në Kosovën jugore është dislokuar Forca shumëkombëshe e Jugut me shtab në Prizren, që është e komanduar nga një gjeneral turk dhe ka në bërthamën e saj forca turke, gjermane, si dhe veç tyre edhe austriake, azerbajxhanase, bullgare, gjeorgjiane dhe zvicerane.

Në pjesën lindore të Kosovës, është dislokuar ajo që quhet Forca shumëkombëshe e Lindjes, e përqendruar në Ferrizaj. Në këtë forcë, që komandohet nga një gjeneral amerikan, bëjnë pjesë ushtarë amerikanë, armenë, grekë, lituanezë, polonezë, rumunë dhe ukrainas.

Forca shumëkombëshe e Perëndimit, me bazë dhe shtab në Pejë, është e përbërë në bërthamën e saj nga forca italiane dhe spanjolle, por ka dhe trupa sllovene, hungareze dhe rumune. Ky sektor mbulon Pejën, Gjakovën, Istogun, Klinën.

Në pjesën qendrore të Kosovës është dislokuar Forca shumëkombëshe e Qendrës. Ky është sektori ku është përqendruar rreth gjysma e popullsisë së Kosovës (1 milion banorë) me shtab në Lipjan dhe mbulon Prishtinën, Podujevën, Fushë Kosovën, Glogovacin (Drenasin v. ime) dhe Shtimljen (Shtimen v. ime)  Kjo forcë mbulon dhe kufirin verilindor të Kosovës me Serbinë, ku kontrollon dhe dy pika kalimi kufitare. Kjo forcë përbëhet nga ushtarë suedezë, finlandezë, çekë, sllovakë, irlandezë, grekë dhe letonë. Grekët kanë dhe një kamp në Fushë-Kosovë.

Veç këtyre forcave në periferi të qytetit të Prishtinës është dislokuar dhe batalioni rezervë për manovra taktike i KFOR, për ndërhyrje në rast emergjence, dhe komandohet nga një nënkolonel portugez. Ky batalion është në fakt pjesë e Forcës Shumëkombëshe të Qendrës.

Siç shihet, forcat ushtarake amerikane gjenden vetëm në Kosovën jugore, kryesisht në Ferizaj, në kampin Bondsteel dhe përbëhen nga rreth 3000 ushtarë, ose 19% e kontigjentit të përgjithshëm shumëkombësh, nga 7000 që kanë qenë në fillim, në vitin 1999. Kontigjeni britanik prej 1500 ushtarësh është i përbërë nga një brigadë e mekanizuar me bazë në Prishtinë.

Në rast se ushtria serbe do të hyjë në Kosovë, ajo sigurisht do të joshet të hyjë në radhë të parë në sektorët ku ka forca të KFOR nga vende, qeveritë e të cilave nuk do t’ u japin kurrë urdhër trupave të tyre të veprojnë kundër ushtrisë serbe, aq më tepër në mungesë të një baze ligjore ndërkombëtare për ta bërë këtë gjë.

Kështu, ushtria serbe do të hyjë në sektorin verior ku dominojnë forcat franceze (1500 ushtarë, ose rreth 9% e kontigjentit), prej aty do të hyjnë në sektorin perëndimor ku dominojnë forcat italiane (3000 ushtarë, ose rreth 19% e KFOR), si dhe spanjolle (1200 ushtarë, ose rreth 8% e KFOR), si dhe në sektorin jugor ku komandon një gjeneral turk, por ku dominojnë forcat gjermane (3000 ushtarë, ose 19% e KFOR), si dhe në sektorin qendror që e kontrollon një kontigjent mjaft heterogjen, ku ka 430 suedezë, 400 finlandezë, 440 çekë etj. Në një situatë të tillë, komandanti francez i KFOR, gjeneral lejtnanti Xavier De Marnhac do të ishte i pari që nuk do të jepte urdhër për të vepruar.

Në rast se ushtria serbe do të hyjë në sektorin verior, perëndimor, jugor dhe qendror të Kosovës, ajo me siguri që nuk do të ndeshë asnjë rezistencë nga forcat e KFOR, të përbëra nga francezë, italianë, gjermanë, spanjollë, holandezë (kontigjenti i katërt për nga madhësia me 2000 ushtarë, ose 12% e KFOR-precedenti i ushtarëve holandezë në Srebrenicë është famëkeq), sllovenë (800 ushtarë, ose rreth 5% e KFOR), suedezë, finlandezë, grekë, çekë, zviceranë (220 vetë), danezë(380 vetë), apo kontigjentet e më të vogla të përbëra nga sllovakë, estonezë, luksemburgas, gjeorgjianë, azerbajxhanas, letonë. Një pjesë e këtyre vendeve që kanë kontigjente të mëdha si Franca, Spanja, Italia, Holanda e shohin Serbinë me simpati, ndërsa vende të tjera nuk duan të ngatërrohen në këtë histori për shkak të marrëdhënieve të afërta me Rusinë, si Gjermania, Finlanda, Sllovakia, ose thjesht se opinioni i brendshëm nuk do ta miratonte implikimin e trupave të tyre në një luftë ballkanase, aq më tepër tashmë në mungesë të plotë të një baze ligjore ndërkombëtare, siç do të jetë rasti me vendet e tjera që kanë trupa në KFOR.

Në të vërtetë, pavarësisht deklaratave se KFOR do të mbetet në Kosovë edhe nëse ajo bëhet e pavarur, në rast se pavarësia shpallet dhe njihet në mënyrë të njëanshme dhe të pjesshme, baza ligjore ndërkombëtare e pranisë së KFOR në Kosovë merr fund. Për trupat greke është e tepërt të bëhet fjalë, se ato mund të konsiderohen aleate të serbëve.

Edhe në sektorin jugor ku veprojnë forcat amerikane, në rast të ballafaqimit me ushtrinë serbe, forcat armene, greke, ukrainase(më të mëdhatë në këtë sektor pas atyre amerikane, me 1300 vetë) dhe rumune, me siguri që nuk do t’i binden urdhrit të komandantit amerikan të sektorit për të ndaluar forcat serbe, aq më tepër që nuk do të ketë një urdhër nga komandanti i përgjithshëm francez i KFOR.

Nëse forcat turke do të reagojnë kundër atyre serbe, Serbia veçse do të përfitojë nga kjo, pasi kjo do t’i japë mundësi Beogradit të evokojë betejën e 1389 dhe ta paraqesë futjen e ushtrisë serbe në Kosovë si vazhdim të luftërave antiosmane. Por Ankaraja politike dhe ushtarake nuk do t’i urdhëronte kurrë trupat e saj të veprojnë kundër ushtrisë serbe.

Është e sigurt se Serbia inkurajohet nga Rusia që të ndërmarrë aventurën e futjes së forcave ushtarake në Kosovë. Kjo duket dhe nga fakti se pas deklaratës së sekretarit të shtetit në qeverinë serbe, Prorokoviç, për hyrjen e ushtrisë serbe në Kosovë, në rast të shpalljes së pavarësisë, anëtari rus i treshes për Kosovën, Aleksandër Harçenko, e mbështeti zyrtarin serb.

Rusia kërkon t’i ngacmojë SHBA me anë të Serbisë.

Disa ditë para se të vinte deklarata serbe për futjen e ushtrisë në Kosovë, Moska deklaroi vijën e saj të kuqe në Kosovë.

Kjo do të thotë se Moska paralajmëroi se nuk do të tolerojë më një fushatë ushtarake kundër Serbisë si në 1999.

Në fakt, për një fushatë të tillë të vendeve të NATO-s as që bëhet fjalë sot.

Franca, e para, por edhe Italia, Spanja, Gjermania dhe vende të tjera europiane të NATO-s nuk do të merrnin kurrë pjesë në një fushatë ushtarake kundër Serbisë për shkak të Kosovës.

Në Moskë dhe në Beograd me sa duket kalkulojnë se edhe SHBA, në kushtet e mosmarrëveshjeve të mëdha të brendshme për angazhimin ushtarak në Irak, do ta kenë të pamundur të angazhohen ushtarakisht në Kosovë kundër ushtrisë serbe, aq më tepër pasi e kanë minuar legjitimitetin e pranisë ushtarake të tyre në Kosovë me anulimin e rezolutës 1244, pas njohjes së pavarësisë së Kosovës.

Në Beograd dhe në Moskë mendojnë se administrata e Bush nuk do të mund të bindë opinionin e brendshëm për të dërguar trupa shtesë në Kosovë në rrethanat kur për këtë nuk do të ketë mbështetjen e vendeve të NATO dhe kështu trupat që amerikane që tashmë janë në Kosovë do të mbeten të izoluara dhe të demoralizuara.

Në këto rrethana-llogarisin në Moskë dhe në Beograd-SHBA do të detyrohen të tërheqin trupat nga Kosova. Rusia dhe Serbia shohin këtu pikënisjen e dëbimit të SHBA nga Ballkani dhe Europa Lindore.

Serbia është në elementin e saj kur i ngarkohet roli si në 1914 që të provokojë një fuqi të madhe me mbështetjen e një fuqie tjetër të madhe. Po ashtu, mendojnë serbët edhe britanikët nuk do të kenë vullnet të reagojnë ndaj ndërhyrjes serbe në Kosovë dhe aq më pak të shtojnë forcat e tyre, tashmë kur Londra ka vendosur tërheqjen e trupave britanike nga Iraku vitin e ardhshëm.

Çfarë do të ndodhë në rast se ushtria serbe hyn në Kosovë, ndoshta duke përfshirë dhe sektorin ku janë forcat amerikane?

Mund të krijohet një situatë e çuditshme kur ushtria serbe të gjendet në Kosovë njëkohësisht me forcat e KFOR, që nuk do të jenë më forcë legale ndërkombëtare. Në këtë situatë pjesa më e madhe e vendeve që kanë trupa ushtarake në kuadrin e KFOR do të përfitojnë nga rasti për t’i tërhequr ato.

Sipas këtij skenari situata do të precipitojë nga kundërshtimi që do t’u vijë forcave serbe nga shqiptarët e Kosovës, me ç’rast Serbia do të gjejë justifikim për të ushtruar dhunë, me justifikimin e luftës kundër terrorizmit islamik. Në këtë rast mund të krijohej një situatë si ajo e vitit 1999, çka do të thoshte logjikisht një tjetër ndërhyrje ndërkombëtare në Kosovë. Por këtë herë kjo nuk do të ishte e mundur, pasi Rusia këtë herë do të vinte veton në Këshillin e Sigurimit për çfarëdo rezolute të Këshillit të Sigurimit për prani ndërkombëtare civile dhe ushtarake në Kosovë.

Në këtë situatë Serbia mund të ftojë në Kosovë edhe ushtrinë ruse, për të kundërbalancuar praninë e ushtrisë amerikane atje, të mbetur nga KFOR.

Ç’mund të bëjnë SHBA në këtë situatë?

Një mënyrë e thjeshtë është që të armatosen forcat shqiptare me armë speciale të cilat mund të shkatërrojnë automjetet e blinduara dhe helikopterët, duke e bërë Serbinë të shohë se ndërhyrja një Kosovë ka një çmim të lartë. Kjo do të vendoste një lloj barazi në një konflikt mes serbëve dh shqiptarëve, në rast se shpallet ndalim-fluturimi për aviacionin serb në territorin e Kosovës, i kontrolluar nga aviacioni amerikan. Në rast se Serbia e di se ndërhyrja në Kosovë ka një çmim të lartë, atëherë asaj nuk i mbetet veçse të ulet në tavolinë për të biseduar për të vetmin opsion të pranueshëm për të, ndarjen e Kosovës mes saj dhe Shqipërisë. Pra, tashmë është koha që në tavolinën e negociatave për Kosovën të ulen përballë Beogradi dhe Tirana si partnerë kryesorë, ndërsa serbët e Kosovës dhe shqiptarët e Kosovës të jenë partnerë dytësorë, ashtu siç ndodhi në Dayton ku për fatin e sebëve dhe kroatëve të Bosnjë-Herzegovinës vendosën Beogradi dhe Zagrebi. Kjo do t’ i thjeshtëzonte gjërat, që kështu janë ndërlikuar tepër. Shtetarët dhe politikanët në Tiranë duhet ta kuptojë se tashmë çështja e Kosovës po evoulon në një fazë të re kur nuk vlejnë më formulat se Shqipëria është faktor por jo aktor në zgjidhjen e çështjes së Kosovës. Shqipëria mund të gjendet brenda një nate në një situatë kur do të jetë aktor dhe për këtë nuk mund të fshihet koka në rërë si struci.

Për të kundërbalancuar deklaratat serbe duhet që edhe një zyrtar shqiptar i nivelit të Prorokoviç të kishte deklaruar se nëse ushtria e Serbisë do të hyjë në Kosovë, edhe ushtria e Republikës së Shqipërisë do të hyjë në Kosovë. Shteti shqiptar ka një motiv minimal për ta bërë këtë gjë, që është precedenti i vitit 1999 kur në Shqipërinë shtetërore erdhën 700 mijë të dëbuar shqiptarë të Kosovës, dhe nëse konflikti nuk mbyllej me hyrjen e trupave të NATO-s në Kosovë do të vinin edhe së paku gjysmë milion të tjerë.

Serbia nuk mund ta marrë lehtë këtë kërcënim duke menduar se Shqipëria nuk ka ushtri, se në Beograd e dinë mirë se në Shqipëri ka njerëz të stërvitur për të përdorur armët dhe nëse duhet me mbështetjen amerikane një forcë ushtarake shqiptare intervenuese mund të ngrihet edhe brenda një jave, qoftë edhe me trupa me pagesë.

Ajo që duhet ditur është se në lojë këtë herë nuk është vetëm fati i Kosovës, por edhe i Shqipërisë këtej kufirit, se nëse ushtria serbe rimerr nën kontroll Kosovën, ajo nuk do të ndalet në Morinë, por me nxitjen e Rusisë dhe në aleancë me Greqinë, do të kapërcejë kufirin, duke sajuar incidente terroriste, sipas modelit të ndërhyrjes izraelite në Liban.

 Synimi do të jetë që SHBA të dëbohen nga Shqipëria e këtej kufirit, si dhe kjo të vihet nën kontrollin serb dhe grek, me perspektivë për t’u ndarë sipas marrëveshjeve të fshehta të hershme mes dy vendeve.

Është e qartë se këto skema përmbajnë dhe një spastrim etnik total të shqiptarëve në Ballkan, nga trojet e tyre në dy anët e kufirit, duke i shtyrë të largohen drejt Turqisë, të cilën Rusia por dhe Bashkimi Europian do ta financojë për të pranuar refugjatët shqiptarë në numër të madh. /http://www.sot.com.al/index.php?option=com_content&task=view&id=53522&Itemid=0&lang=
botuar: Tuesday, 11 September 2007/

Uizner: Shtetet kanë arritur pavarësinë edhe pa rezolutë të OKB-së
09 gusht 2007 -  I dërguari amerikan për Kosovën Frenk Uizner, në një intervistë për BBC-në, nuk ka mundur të garantojë nëse Rusia sërish do të kundërshtojë rezultatet e bisedimeve që duhet të fillojnë, por ka shtuar se “shtetet kanë arritur pavarësinë edhe pa rezolutë të OKB-së”. Njëherësh, ai paralajmëroi se këto bisedime do të jenë të hapura për të gjitha idetë dhe propozimet dhe se nuk do te ketë konkluzione paraprake. Në pyetjen nëse procesi i filluar me takimin e grupit të Kontaktit në Londër është shansi i fundit që bashkësia ndërkombëtare të arrijë me marrëveshje deri te një plan për statusin e ardhshëm të Kosovës, i dërguari amerikan për Kosovën tha se edhe ai i përket atyre që mendojnë se ky është shansi i fundit.
Uizner, në intervistë për BBC ka deklaruar se në asnjë mënyrë ai nuk mund të garantojë se Rusia do ta pranojë rezultatin e këtyre bisedimeve, duke rikujtuar se edhe Britania e Madhe, Franca, Gjermania, dhe Italia janë të pajtimit se ky është shansi e fundit që të arrihet zgjidhja përmes marrëveshjes.
Uisner po ashtu tha se plani i Ahtisarit nuk është i vdekur.
"Shtetet kanë arritur pavarësinë e edhe pa rezolutë të OKB-së. Duhet të presim dhe të shohim çfarë do ta na sjellin javët që janë para nesh. Dëshirojmë të dëgjojmë se çfarë do të na thonë të dy palët, jemi të hapur për të gjitha propozimet dhe idetë dhe nuk do të sjellim konkluzione paraprake “ tha Uisner.
“Nuk është e lehtë që të tejkalohen dallimet ekzistuese , por që të dyja palët kanë bërë të ditur se do ta shfrytëzojnë këtë kohë për të paraqitur në tryezë ide serioze ndërsa ne do të shohim nëse, bazuar në ato ide, do të jetë e mundur që të tejkalohet humnera që tani ekziston " ka deklaruar Frenk Uizner për BBC.

Dokumenta që hedhin dritë mbi marrëdhëniet shqiptaro-amerikane mes dy luftrave botërore
Ilir Ikonomi
03-06-2007

Vizita që Presidenti Bush pritet të bëjë në Tiranë më 10 qershor, është ndoshta një rast për të kujtuar rolin e veçantë që historia u njeh Shteteve të Bashkuara në shpëtimin e pavarësisë së Shqipërisë. Në janar të vitit 1918, Presidenti amerikan Woodrow Wilson shpalli përpara Kongresit planin prej 14 pikash i cili njihte të drejtat e popujve të vegjël për vetvendosje dhe një nga përfituesit ishte edhe populli shqiptar. Kolegu ynë Ilir Ikonomi bisedoi me juristin Agron Alibali në Boston, i cili ka studiuar disa dokumente intersante që hedhin dritë mbi historinë e marrëdhënieve amerikano-shqiptare mes dy luftrave botërore.

Nëntor 1918. Presidenti Wilson shkon në Paris në përpjekje për të vendosur një paqe të qendrueshme në Evropë. Fatet e vendeve të vogla si Shqipëria ishin të rrezikuara. "Ka rëndësi të theksohet se në vitin 1919, delegacioni amerikan nuk e njihte shumë mirë gjendjen në terren, nuk kishte një të dërguar zyrtar në Shqipëri. Raportet që merrte qeveria amerikane më shumë vinin nga konsujt në vendet fqinjë". Juristi Agron Alibali ka kohë që gërmon arkivat për të hulumtuar disa aspekte jo shumë të njohura të marrëdhënieve mes Shteteve të Bashkuara dhe Shqipërisë.

Ai përshkruan se si papritur në Shqipëri shkon me një mision të posaçëm konsulli amerikan në Torino, Joseph Emmerson Haven. "Ai mbërriti në Vlorë dhe menjëherë filloi të shikojë gjendjen në terren. Vizitoi Gjirokastrën, Tepelenën, Korçën, Shkodrën. Si fryt i vëzhgimeve të drejtpërdrejta dhe takimeve të panumurta me krerët e lëvizjes politike shqiptare në atë kohë, paraqiti një raport prej 40-50 faqesh të cilin ia dërgoi me urgjencë sekretarit amerikan të shtetit dhe gjithë delegacionit amerikan në konferencën e paqes në Paris. Ky raport kam mendimin që ndikoi dukshëm në një kuptim më të qartë dhe më të plotë të gjendjes në Shqipëri nga ana e delegacionit amerikan". Kjo njohje e plotë e gjendjes në terren, thotë zoti Alibali, bëri që qendrimi amerikan të ishte në favor të ruajtjes së integritetit territorial të Shqipërisë, të forcimit të pavarësisë së saj. Fill pas kësaj, në shkurt të vitit 20, forcat politike shqiptare nga jugu dhe nga veriu u mblodhën në Lushnje dhe hodhën themelet e shtetit modern shqiptar.

Në korrik 1922, u lidhën edhe marrëdhëniet diplomatike të Shteteve të Bashkuara me Shqipërinë. Në vitin 1930, Presidenti Herbert Hoover emëron në krye të ambasadës amerikane një personalitet të shquar amerikano-hebre, Herman Bernstein. "Ai ishte një gazetar i shquar dhe studiues i thellë, por u bë edhe një njohës i madh i çështjes shqiptare dhe nxitës i fuqizimit të marrëdhënieve shqiptaro-amerikane. Në atë kohë, u hap edhe ambasada amerikane në Shqipëri ku ende ndodhet sot. Kundërpala e tij në Uashington ishte ministri i plotfuqishëm Faik Konica. Pra kemi në të dy anët e Atlantikut dy personalitete të jashtëzkonshme dhe rezultatet e punës së tyre u ndjenë shumë shpejt".

Zoti Alibali ka patur rastin të gërmojë në arkivën personale të ambasadorit Bernstein në Nju Jork. "Ka një fuqizim të madh në shkëmbimet e njerëzve, disa personalitete të rëndësishme amerikane vizituan në atë kohë Shqipërinë. Ambasadori Bernstein ishte një vëzhgues i hollë i zhvillimeve në Evropë, ku po ngjalle fashizmi dhe nazizmi. Ekziston një dorëshkrim i tij i botuar në revistën prestigjoze Foreign Affairs, ku ai shpreh shqetësimin se Shqipëria duhet ndihmuar, përndryshe mund të gllabërohet nga Italia, shqetësim i cili më vonë u vërtetua. Në të njëjtën kohë, Konica këtu në Shtetet e Bashkuara përpiqej të fuqizonte më tej këto marrëdhënie dhe në shkurt 1931 kemi një botim interesant dhe unik për kohën, një artikull në revistën National Geographic për Shqipërinë. Është me rreth 30-40 faqe dhe përmban disa fotografi të mrekullueshme për Shqipërinë e asaj kohe. Artikulli është shumë pozitiv dhe ka një frymë optimiste për shtetin e ri shqiptar".

Fakti që Ahmet Zogu e mbajti Faik Konicën për një kohë të gjatë si përfaqësues të tij në Uashington ndikoi për mirë në marrëdhëniet mes dy vendeve. "Faiku ishte një ndër diplomatët më të shquar në korpusin diplomatik të Uashingtonit në atë kohë. Ishte jashtëzakonisht i ditur në të gjitha fushat, dinte shumë gjuhë të huaja. Bëri shumë miq në Uashington dhe vazhdoi të ushtrojë funksionet diplomatike deri në pushtimin e Shqipërisë nga Italia më 7 prill 1939".

Ky pushtim u prit me shumë shqetësim në Amerikë. "Kjo del sidomos në kujtimet e Sekretarit amerikan të Shtetit në atë kohë, Cordel Hull, i cili deklaron në botimin përkatës se “edhe pse Shqipëria ishte një vend i vogël, edhe pse popullsia e saj ishte 1 përqind e Amerikës, ne nuk mund të lejonim që një vend i vogël të gllabërohej në mënyrë të dhunshme nga një fuqi e huaj në Evropë, nga Italia". Shtetet e Bashkuara vazhduan të njihnin si të dërguar të qeverisë shqiptare në Uashington Faik Konicën deri më 24 qershor të atij viti kur qeveria propushtuese në Shqipëri vendosi të mbyllë të gjitha konsullatat jashtë vendit. //voa//

Mos ma prekni Jezu Krishtin tim - ju drejtua një plak policisë speciale malazeze kur i thyen në kokë fotografinë e Adem Jasharit dhe kur arrestuan 14 shqiptarë të cilët i akuzuan për gjoja terrorizëm), plaku malësor tregoi amanetin shekullor të pasardhësve dhe pastërtin morale, fetare dhe kombëtare, tregoi se ai e don sakrificën e njeriut dhe familjes në avansimin e vlerave morale dhe humaniste më tepër se vet jetën, është shembull shumë fisnik që kupton lindjen dhe rilindjen profetike, ashtu si lindën dhe u sakrifikuan familja Jashari, për barazi, ashtu siç tha Patrick Henry "Give me liberty or give me death", me rastin e Deklaratës së Pavarësisë të SHBA-së.

Agim Vuniqi,
Farmington Hills

Dalengadalë po vjen 8 dhjetori, dita kur është përcaktuar të mbahet protesta paqesore. Organizatori ka paraparë që protesta të mbahet para "White House" (Shtëpia e Bardhë), në Washington DC, për të shprehur shpirtin liridashës amerikan por edhe përqëndrimin e shumë aktivistëve në lirimin e të burgosurëve nga burgu i Podgoricës. Për këtë qëllim është paraparë protesta paqesore më 8 dhjetor në të cilën ftohen shqiptaro-amerikanët për të protestuar kundër arrestimeve nga qeveria Malazeze, si dhe keqëpërdorimeve të tyre sociale, politike, ekonomike dhe kulturore të shqiptarëve në Mal të Zi. Kjo demonstratë siç prezentohet organizohet me rastin e ardhjes së ambasadorit të ri malazezë Vllahoviq, që do të pranon kredencialet diplomatike në Shtëpinë e Bardhë para presidentit Georg W. Bush.

Takohen aty për të treguar të gjithë solidaritetin me të burgosurit, duke manifestuar shpirtin liridashës amerikan, se ata më së miri kuptuan tragjedinë amerikane duke humbur më të afërmit kur u rrëzuan kullat binjake, kur u rrezikua Amerika nga terrorizmi ndërkombëtarë. Ishin edhe në Irak, për të rrëzuar diktatorin Sadam Husinin, i cili kishte përfituar shumë edhe nga lidhjet e mëhershme me regjimin serbo-malazez (sa ishin Bashkësi e përbashkët shtetërore), që shumëherë është thyer embargoja kundër Irakut duke pajisur regjimin sadamina me arme konvencionale të sofistikuara. Por ata shumëherë e dëshmuan dhe dëshmojnë se janë paqedashës, dhe preferojnë rrugën demokratike në zgjidhjen e problemeve shoqërore dhe nacionale.

Shqiptarët nuk hezitojnë të shprehin mllefin e tyre duke ngritur zërin e çortimit për dhunën e përdorur të forcave speciale një ditë para zgjedhjeve në Mal të Zi, ata kërkojnë që të denoncohen të gjithë ata që urdhëruan të dhunohet fjala e lirë dhe e drejta për të protestuar. Shqiptaro-amerikanët vazhdimisht kanë sinjalizuar se problemet ekzistuese në nivel lokal dhe atë qendror në Mal të Zi nuk mund të zgjidhen duke përdorur dhunën shtetërore, përkundrazi, me bisedime të drejtpërdrejta me shqiptarët vendor, por edhe me diasporën shqiptare, se përfitimet janë të shumëfishta. Nëse shteti pretendon që të krijojë situatë relaksuese dhe tolerante me qytetarë, për të funksionuar sistemi demokratik, atëherë duhet kuptuar diversiteti kulturor dhe pluralizmi nacional pa favore, ngase qytatërët duhet të jenë të barabartë në realizimin e të drejtave të tyre para ligjit. Bashkimi i diasporës shqiptare në demontratë duhet të kuptohet drejtë, ngaqë qëllimi i tyre është korigjimi i padrejtësisë gjyqësore, realizimi i të drejtës për t'u mbrojtur në liri të burgosurit shqiptarë. Vet fakti që Mali i Zi fitojë shtetësinë me përkrahjen e votuesve shqiptarë, me të drejtë, nuk duhet kuptuar se mund të luhet "lojë e ndyerë", pa rregulla, kundër qytetarëve pakicë-shqiptarëve. Presioni demokratik i protestuesve është shumë i arsyeshëm, prandaj edhe roli i tyre është shumë domethënës, jo vetëm në SHBA por edhe në vendet nga vijnë ata, ngase kontributi i tyre është i shumëfisht në të gjitha fushat, në atë investive, zhvillimin e turizmit, të kuptuarit e diversitetit kulturor si pasuri e jo si ndarje, për të ngritë bashkëpunimin e qeveritarëve me diasporën shumë të fuqishme shqiptare për të përmirësuar vazhdimisht kushtet dhe jetën e familiarëve të tyre në Mal të Zi. Shqiptaro-amerikanët, shumica të rinjë dhe të lindur në Amerikë janë krenarë që në damarët e tyre qarkullon gjaku kuq e zi, "red and black". Por ata shumëherë e dëshmuan dhe dëshmojnë se janë paqedashës, por nuk e pranojnë nënshtrimin dhe dhunën si mjete për realizimin e qëllimeve politike, me elemente të terrorizmit shtetëror. Nëse është ndryshe atëherë qeveria malazeze duhet të jap spjegime shtesë të arsyeshme edhe diasporës shqiptare. Nuk duhet të ketë mëdyshje, të gjithë shqiptarët në përgjithësi dhe malësorët në veçanti e duan shumë vendin ku jetojnë por asnjëherë nuk harrojnë vendin e gurit dhe të lindjes, vendin e kullave ku lindën stërgjyshërit, baballarët..., atje ku djepin ua ka përkundur puhia e eres, por edhe acari i dimrit të ftohtë, atje ku është toka arbërore. Mos ma prekni Jezu Krishtin tim - ju drejtua një plak policisë speciale malazeze kur i thyen në kokë fotografinë e Adem Jasharit dhe kur arrestuan 14 shqiptarë të cilët i akuzuan për gjoja terrorizëm), plaku malesor tregoi amanetin shekullor të pasardhësve dhe pastërtin morale, fetare dhe kombëtare, tregoi se ai e don sakrificën e njeriut dhe familjes në avansimin e vlerave morale dhe humaniste më tepër se vet jetën, është shembull shumë fisnik që kupton lindjen dhe rilindjen profetike, ashtu si lindën dhe u sakrifikuan familja Jashari, për barazi, ashtu siç tha Patrick Henry "Give me liberty or give me death", me rastin e Deklaratës së Pavarësisë të SHBA-së.

Kërkesat e ndërmjetësuesve ndërkombëtarë, për më shumë fleksibilitet të negociatorëve kosovarë, janë realisht transferë në Prishtinë i kërkesave të Beogradit. Aspak e çuditshme për ata që e kuptojnë drejt, konceptin e negociatave. Ndërmjetësit, sipas përkufizimit, m’u këtë punë e bëjnë: kërkesat e njërës palë ia paraqesin tjetrës, së cilës i kërkojnë fleksibilitet. Ka mundësi, që më shumë kërkesa edhe mund të ketë nga ata që janë më të dobët, por ndërmjetësuesit pikërisht prej tyre do të kërkojnë më shumë koncesione. Kompromisi gjithmonë anon kah më i forti. Mirëpo, i dobëti është posaçërisht i tillë, atëherë kur të dobët e mendon veten dhe sidomos kur negocion për atë që s’negociohet: lirinë e tij, veten e tij. M’u këtë po e bën i ashtuquajturi “Grup Negociator në emër të Kosovës”. Dhe, jo vetëm kaq. Si në kuptimin cilësor, po ashtu edhe në atë sasior, negociatorët kosovarë janë treguar shumë fleksibël. Koncesionet e tyre të hatashme dhe të pafalshme, në çështjen e decentralizimit dhe zonave të veçanta “mbrojtëse” rreth trashëgimisë kulturore, i kanë tejkaluar edhe parashikimet e vetë Serbisë. Në negociatat e Vjenës, Serbia kërkonte 40 e më pas 42 zona të veçanta, pasi që ajo paraprakisht kishte identifikuar 21 monumente të kulturës në Kosovë, që i quante me rëndësi strategjike. (“Strategjik” është term ushtarak!) Në takimin e fundit në Vjenë, Serbia i fitoi 39 “eksterritorialitete” dhuratë nga GN! Dhe, për dallim nga këta “negociatorë”, saktësisht e kundërta mund të thuhet për Serbinë sa i përket sovranitetit për Kosovën. Ajo asnjëherë nuk ka dhënë as indikacionin më të vogël, se për çështjen e pavarësisë e sovranitetit të Kosovës do të bëjë lëshime. Përkundrazi. Ende pa u folur (së paku zyrtarisht) për sovranitetin, pa dyshim edhe si rezultat i presionit e ofensivës së Serbisë, sovraniteti për Kosovën tashmë është pamundësuar nëpërmjet zotimeve të misionit të BE-së për angazhimet e tij passtatuore, e që parashohin kontrollin e BE-së në Kosovë mbi policinë, gjyqësinë, ekonominë, mbrojtjen. Serbia nuk ishte e gatshme për koncesione, as më parë. Tash, koncesionet e politikanëve negociatorë nga Kosova, veçse e kanë përforcuar Serbinë në qëndrimet dhe planet e saj. Negociatorët kosovar i interpretojnë negociatat si një e keqe e domosdoshme drejt pavarësisë, kurse ato në fakt janë bërë ashtu siç ishin ngaherë: vetë pamundësimi i pavarësisë dhe sovranitetit për Kosovën. Kur nuk bëhet më mirë, atëherë bëhet më keq. Kosovës po i uzurpohet kultura e po i copëtohet territori. Nga kjo agjendë politike që na e mban decentralizimin dhe “eksterritorialitetin” e kishave e manastireve ortodokse; si prioritet po del që kosovarëve u mungon mirëqenia dhe perspektiva, meqë nuk paska mjaft komuna serbe dhe zona të veçanta përreth objekteve ortodokse që do t’i serbizonin ato! Duke bashkëpunuar me Ahtisaarin, decentralizimi dhe “eksterritorialiteti” dolën prioritete dhe Kosova po ndahet e tjetërsohet. Pse bashkëpunimi i mëtutjeshëm me Ahtisaarin do të sillte pavarësinë, atëherë kur statusi të jetë bërë e vetmja çështje?! Naiviteti kosovar, jo vetëm politik, nuk mbaron këtu. Kohë më parë, porsa Serbia e akuzoi Ahtisaarin, me pretekstin se ai e paska akuzuar popullin serb dhe rrjedhimisht na qenka i njëanshëm, mediat dhe politikanët kosovar u ngutën ta lavdërojnë Ahtisaarin. Sigurisht, se e tëra ishte vetëm një lojë e Serbisë për ta ngritur pazarin, ashtu siç edhe doli të ishte në fund.

Pa numër, herë kemi dëgjuar negociatorët kosovarë duke pohuar se si nuk po negociojnë me Serbinë. Kjo është e vërtetë, në kuptimin që Serbia nuk po negocion me palën kosovare, meqë ajo s’është fare palë, por po negocion me faktorët ndërkombëtarë, përfshirë këtu UNMIK-un që sundon me Kosovën, përkatësisht me trevat e banuara me shqiptarë në Kosovë. Institucionet e Vetëqeverisjes në Kosovë, vetëm në emërtimin e tyre janë të tilla; institucione. Ministritë në Qeverinë e Kosovës dhe shtimi i tyre, nuk paraqesin dëshmi dhe rritje të vetëqeverisjes, por të administratës burokratike vendore, që i bëhet suplement asaj ndërkombëtare, në mënyrë që kjo e fundit të sundojë më lehtë e më gjatë me Kosovën. Këto kinse-institucione, janë shprehje e hegjemonisë së pushtetit anti-demokratik dhe të padrejtë të UNMIK-ut. Ato kryesohen nga lajkatarë dhe fundërrina të pashembullta në historinë tonë. Në veçanti, negociatorët kosovarë janë të nënshtruar dhe paimagjinueshëm të nënshtrueshëm. Për hir të pozitave e privilegjeve: për t’i avancuar ato, ose edhe vetëm për t’i ruajtur ato. Megjithatë, ka edhe një tjetër shkak për servilizmin, e së paku një pjese të tyre. Politikanët negociatorë të Kosovës janë servilë ndaj faktorëve ndërkombëtarë, edhe duke besuar se asisoj do të shpërblehet Kosova. Negociatorët kosovarë besojnë se faktorët ndërkombëtarë do t’ia imponojnë Beogradit një zgjidhje për Kosovën dhe se ky imponim do të jetë shteti i pavarur dhe sovran i Kosovës. Lajthitja e tyre është e trefishtë: Serbisë nuk do t’ia imponojnë një zgjidhje për Kosovën, aq më pak do t’ia imponojnë pavarësinë, dhe së treti, servilizmi kurrsesi nuk sjell si shpërblim pavarësinë e Kosovës. Në fakt, si rezultat i Vjenës eventualisht vetë negociatorët mund të shpërblehen në kurriz të Kosovës, por jo edhe Kosova. Nominalisht, sovranitetin mbi Kosovën e ka Serbia dhe këta faktorë ndërkombëtarë nuk do t’ia marrin Serbisë atë me dhunë, e t’ia japin pastaj Kosovës. Këtë mund ta bëjmë vetëm ne: populli i Kosovës. Nuk të jep kush sovranitet. Sovran bëhesh. E pat nisur këtë punë UÇK-ja, por ajo e la në gjysmë. Ndërsa tash, për më keq se kaq, shumica nga i ashtuquajturi “Grup Negociator i Kosovës” duket sheshit se mendojnë që ende është koha e Rambujesë. Ata duan t’iu pëlqejnë faktorëve ndërkombëtarë, të rëndësishëm e të parëndësishëm qofshin ata, duan që të duken konstruktiv dhe pozitiv para tyre, të buzëqeshur dhe shend e verë, duke besuar se ata faktorë ndërkombëtarë do ta njohin pavarësinë e Kosovës pavarësisht prej Serbisë, për t’ia imponuar më pas edhe vetë asaj shtetin e pavarur e sovran të Kosovës! Milosheviqi e pat refuzuar dokumentin e Rambujesë, që parashihte autonomi për Kosovën, pasi që ai realisht nuk pranonte as autonomi për Kosovën. Zaten, pikërisht ai në vitin 1989 e kishte suprimuar atë autonomi të brishtë të Kushtetutës së vitit 1974. Sot, Serbia e pranon autonominë për Kosovën. Sot, Serbia konsiderohet demokratike, mu prej atyre faktorëve ndërkombëtarë që e nisën fushatën e bombardimeve të NATO-s dhe ishin bartëse të asaj fushate. Sot, faktorët kryesor ndërkombëtar nuk do ta bombardojnë më Serbinë pavarësisht prej qëndrimeve të saj për Kosovën. Për shtrëngesat e tjera ndërkombëtare, që edhe ashtu kanë pak gjasa të ngjajnë në një të ardhme të afërt, Serbia publikisht tha se nuk brengoset. Këtë e shpërfaqi hapur Koshtunica, kur deklaroi se për integrimin e Serbisë në Bashkimin Evropian nuk është i gatshëm që ta paguajë me çmimin e pavarësisë së Kosovës. Koshtunica e do Kosovën më shumë se Bashkimin Evropian. Ne duhet ta duam Kosovën më shumë se Koshtunica dhe kushdo tjetër. Për çfarëdo çmimi. Nuk ka zgjidhje tjetër. Ndërkaq, politikanët që e negociojnë Kosovën me Serbinë, janë veçse shembulli se çfarë nuk duhet bërë. Jo vetëm për brezin tonë.

Prishtinë, 20 shtator 2006
Albin Kurti

02/10/2006

- - Pas reagimit të Tadic-it, “Vetëvendosja” këmbëngulë që të bojkotohen prodhimet e Serbisë Lëvizja “Vetëvendosje” rikonfirmoi edhe një herë të hënën se mbështetë fushatën për bojkotimin e prodhimeve serbe në Kosovë, ndërkohë që kërkesën e kryetarit të Serbisë, Boris Tadic, drejtuar UNMIK-ut, që të ndërpritet kjo fushatë, e quajti, si frikë të palës serbe dhe mbështetje për prodhuesit vendorë.
- - Albin Kurti: Banorëve të Krushës dikur ua kanë vrarë më të dashurit e tyre, ndërsa tani edhe po i rrahin
- - Jockim Ruecker: "Trepça" është simbol i rezistencës së popullit shqiptar kundër regjimit të Milosevic-it
- - Friedbert Pfluger (CDU) tha se Kosova duhet të jetë e pavarur
- - Torbjorn Sohlstrom:Kosova ka popullsi të re që mund t’i ndihmojë asaj të integrohet më shpejtë në Evropë
- - Sali Ahmeti: MSH nuk është një faktor i besueshëm për ndryshime pozitive në kujdesin shëndetësor
- - Edi Rama: Qëndrimi i PS-së është pavarësia e plotë për Kosovën, si zgjidhje e vetme që e stabilizon rajonin
- - Haradinaj: Dita e parë e pavarësisë do të shënohet me ndjenjën liri për ne, liri për të gjithë.

Shpalime historike

Shqipëria gjatë regjimit të princit Vilhelm Vid

/7 MARS – 3 SHTATOR 1914/

Shkruan: Sheradin BERISHA


Dihet mirëfilli se Lufta e parë Ballkanike e vitit 1912 solli ndryshime të mëdha politike në hapsirat e Gadishullit Ballkanik. Dhe për t´i shqyrtuar ndryshimet e bëra nga lufta, e cila ende s´kishte përfunduar si dhe për të vendosur një ”rend të ri drejtësie dhe paqeje në këtë rajon” gjashtë Fuqitë e Mëdha:Anglia, Franca, Gjermania, Austro-Hungaria, Rusia dhe Italia, më 17 dhjetor 1912 në Londër organizuan një Konferencë, në nivel ambasadorësh. Lidhur me të ardhmen e Shqipërisë Konferenca vendosi që të krijohet një Shqipëri Autonome nën sovranitetin e Turqisë, pa përfillur kështu, pëvarësinë e saj të shpallur më 28 Nëntor 1912 në Vlorë. Kësisoj, konferenca nisi shqyrtimin e kufijve të Shqipërisë, më tepër si pjesë e Turqisë së mundur në luftë. Konferenca që në seancën e parë vendosi në parim, që Shqipëria autonome të kufizohej në veri me Malin e Zi e në jug me Greqinë, ndërsa më 25 mars 1913 ajo vendosi kufijtë verilindorë, duke lënë jashtë, Kosovën dhe viset tjera, të cilat kaluan nga pushtimi osman, në robërinë serbo-malazeze. Derisa i zhvillonte punimet konferenca, shtetet e “Aleancës Ballkanike”kishin pushtuar me forcë pjesën më të madhe të tokave shqiptare.

Pas marrjes së Janinës nga forcat greke dhe të Shkodrës(22 prill 1913) nga forcat malazeze, Austro-Hungaria dhe Italia duke e parë se sundimi osman nuk mund të mbahej më në Shqipëri, para konferencës paraqitën një projekt të ri për pavarësinë e plotë të Shqipërisë. Duke u mbështetur në këtë projekt, pas një lufte të ashpër diplomatike, konferenca më 29 korrik 1913 përfundimisht vendosi, që Shqipëria të bëhej shtet i pavarur, asnjanës dhe të vihet nën kontrollin e Fuqive të Mëdha. Për këtë qëllim do të krijohej një Komision Ndërkomëtar i Kontrollit i cili në tetor të atij viti do të dërgohet në Shqipëri. Gjithashtu në mbledhjen e 29 korrikut u vendos që në krye të shtetit shqiptar të vihej një princ, që do të caktohej brenda 6 muajve nga vet Fuqitë e Mëdha.

Për fronin mbretëror në Shqipëri asokohe ishin propozuar disa kandidat nga oborret mbretërore evropiane. Përpjekja e parë për të sjellur në Shqipëri ishte Duka i Montpesierit Ferdinanti i Burbonë-Orleanëve, i cili ishte me lidhje të ngushta gjaku me Kurorën Franceze dhe Spanjolle. Kandidatura e tij ishte përkrahur edhe nga një numër aristokratësh shqiptar. Në vitin 1913 Duka i Montpesierit në Londër vazhdimisht ishte i shoqëruar nga Isa Boletini, në përpjekjet e tij për të siguruar mbështetjen e kancelarive evropiane, për çështjen shqiptare.

Pretendentë të tjerë, për fronin mbretëror në Shqipëri, ishin edhe gjermanët:Mauricio i Schonbourg-Lipe, duka Karl von Urach, princi Karl Von Hohenzllern dhe princi Vilhelm Von Vid;anglezi Arthur of Connaught;suedezët-duka Vilhelm Soedermanland dhe duka Karls Westgothland;Princi Albert Gjika i Rumanisë me origjinë të largët shqiptare;italianët:Duka i Abrukos dhe Markezi i Auletas;princi danez Aksel;Aladro Kastrioti i vetëquajtur”pasardhës i Skënderbeut”që jetonte në Spanjë. . .

1.
Komunitetet shqiptare të shpërndara nëpër Evropë, si dhe një pjesë e klasës politike në Shqipëri, i kishin mbështetur këto kandidatura, por më i pranuar për ta ishte Ferdinanti Burbon-Orleanëve. Ndërkaq, duke pasur parasysh konfesionin fetar mysliman të një pjese të madhe të popullsisë së Shqipërisë, si dhe lidhjet e vjetra të feudalëve shqiptarë me elitën e ish-perandorisë osmane, Porta e Lartë , për fronin mbretëror shqiptar, propozoi Princin Burhan Meddin dhe princin Abdyl Mexhid, që të dy pasardhës të derës së Osmanëve, Izet Pasha-me prejardhje shqiptare nga Manastiri dhe Jusuf Izedini. Asokohe edhe kolonia shqiptare në Egjipt, për mbret të Shqipërisë propozuan Princin Ahmet Fuad Pasha, nga dera e Shqiptarit të famshëm, e themeluesit të Egjiptit modern, Mehmet Ali Pasha. Mirëpo kandidaturat e ardhura nga ish-Perandoria Osmane u refuzuan kategorikisht nga fuqitë e mëdha, të cilat nuk dëshironin që për princ në fronin shqiptar të jetë një mysliman. Përfundimisht në nëntor 1913 me propozimin e Austro-Hungarisë dhe të Italisë, të miratuar edhe nga shtetet tjera, u pranua që për princ të Shqipërisë të sillet gjermani Vilhelm fon Vid, një kapiten i ushtrisë gjermane dhe nip i mbretëreshës së Rumanisë.

2.
Në fund të vitit 1913 dhe në fillim të vitit 1914, Shqipëria në pikpamje politike ishte në një pozitë të mjeruar, sepse nuk kishte një qeverisje unike në gjithë vendin. Në të vërtet asokohe në Shqipëri sundonin shumë qeveri lokale si:Qeveria e Vlorës e kryesuar nga Ismail Qemali;në Durrës nga 12 tetori 1913 vepronte”pleqësia e Durrësit”e Esat Pashë Toptanit;në Orosh të Mirditës qeveriste Prenk Bib Doda;në Fier e Myzeqe sundonte qeveria e Aziz Pashë Vrionit;në Lezhë e Shëngjin Dedë Coku e Vat Marashi;në Shkodër qeveriste një detashment i ushtrive ndërkombëtare nën kryesinë e kolonelit anglez Filips;në Himarë qeveriste agjenti grek Spiro Milo;në Gjirokastër qeveria e Jorgji Zografos;në Mat Ahmet Zogu dhe shumë grupe mercenarësh që vepronin përgjatë kufijve veri-lindorë si:Arif Hiqmeti, Jusuf Beu etj.

3.
Meqenëse Fuqitë e Mëdha caktuan princ Vidin për të qeverisur në Shqipëri, Qeveria e Vlorës në krye me Ismail Qemailin, dhanë pëlqimin për ardhjen e tij në vend. Dhe për t´i hapur rrugë një zhvillimi të ri politik të Shqipërisë si dhe sigurisë së saj, më 22 janar 1914, Ismail Qemali dha dorëheqje dhe pushtetin ia dorëzoi Komisionit Ndërkombëtar të Kontrollit/KNK/. Pas dorëheqjes, I. Qemaili u largua nga shqipëria(në Zvicër), por nuk hoqi dorë kurrë nga përpjekjet në interes të vendit. Ato ditë KNK administratën qendrore të Vlorës e shndërroi në një administratë lokale të varur prej tij dhe në vend të 8 ministrive u krijua një drejtori e përgjithshme dhe pesë degë me kompetenca të kufizuara.

Komisioni Ndërkombëtar i Kontrollit (KNK) i kërkoi edhe Esat Pashë Toptanit, që ta shpërndante « Pleqësinë e Durrësit”, dhe ai këtë e bëri më 12 shkurt 1914, pasi mori premtimin nga KNK-ja se më 21 shkurt do ta kryesonte delegacionin shqiptar në Gjermani, për t'ia dhënë kurorën Princ Vidit në emër të shqiptarëve. Po kështu edhe qeveritë tjera lokale në shqipëri(përveç në jug të Shqipërisë), u shpërbënë njëra pas tjetrës dhe u detyruan ta njohin princ Vidin si të vetmin sundimtar të Shqipërisë.

Me përqëndrimin e administratës shtetërore shqiptare në duart e KNK, gjendja e brendshme e Shqipërisë nuk u përmirësua dot, përkundrazi ajo u keqësua edhe më tepër nga lëvizjet që po përgaditeshin brenda e jashtë vendit kundër sovranitetit dhe tërësisë tokësore të Shqipërisë, të cilat po minonin nga themelet ekzistencën e shtetit shqiptar. Ajo që minonte shtetin shqiptarë në fund të vitit 1913 dhe në fillim të vitit 1914, ishte lëvizja për autonominë e”Vorio-Epirit”në Jug të Shqipërisë. Pas caktimit të kufirit shqiptaro-grek, me protokollin e Firencës më 17 dhjetor 1913, fuqitë e mëdha i kërkuan Greqisë t´i tërhiqte trupat e saj nga jugu i Shqipërisë. Kryeministri grek Elefter Venizellos në fund të dhjetorit, e kushtëzoi tërheqjen e ushtrisë me zgjidhjen e ishujve të Egjeut në favor të Greqisë. Dhe për t´i kënaqur kërkesat e palës greke, më 13 shkurt 1914 fuqitë e mëdha i deklaruan qeverisë greke me një not kolektive, se çështja e ishujve të Egjeut do të zgjidhet pozitivisht pasi të jenë larguar trupat e saj nga tokat shqiptare që përfshiheshin brenda kufijve të caktuar me protokollin e Firencës. Qeveria greke, formalisht, i pranoi këto kërkesa dhe nuk pushoi së bëri deklarata mashtruese se po merrte masa për të qetësuar”Vorio-Epirin”. Më 1 mars 1914 pasi u largua ushtria greke nga Korça, aty u futën repartet e xhandarmërisë shqiptare dhe menjëherë u ngritë një administratë shqiptarë nën varësinë e KNK. Ndërsa Korça u bashkua me atëdheun, në krahinat tjera të jugut(në Gjirokastër, Sarandë, Delvinë dhe në Përmetë) autoritetet greke, duke e shfrytëzuar mungesën e një qeverie të plotëfuqishme shqiptare me qëllim që t´i jepnin një bazë”të ligjshme” lëvizjes”vorio-epirote”, më 2 mars në Gjirokastër organizuan një”kongres epirot”, ku u shpallë”autonomia e Vorio-Epirit”me një”qeveri të përkohshme”të kryesuar nga Jorgji Zografos, ndërsa nën shembullin e Zografit, ndërkohë majori i ushtrisë greke himarioti Spiro Milo shpalli gjithashtu”autonominë e Himarës”në një zonë që përfshinte 7 fshatra të bregdetit të banuar me shqiptarë.

4.
Në këto rrethana qeveria greke mendonte t´i përdorte këto krahina si një bazë për pushtimin, në kushte më të favorshme, të pjesës tjetër të Shqipërisë së Jugut.
Ardhja e Princ Vilhelm Vidit në Shqipëri

Princi Vilhelm Vidi arriti në Durrës më 7 mars 1914 në orën 3 pasdite. Rrethet patriotike si dhe përkrahësit e tjerë të Vidit nga radhët e çifligarëve e pritën me entuziazëm ardhjen e tij në Shqipëri, me bindjen se ai do të realizonte aspiratat e tyre nacionale e shoqërore.

Për kryeqytet të Shqipërisë Princ Vidi zgjodhi pikërisht Durrësin, ku edhe kishte ndikim të fortë Esat Pashë Toptani. Esat Pasha me qëllim që të siguronte një pozitë me rëndësi në kabinetin qeverisës të princ Vidit, zyrtarisht deklaroi se e mirëpret caktimin e tij për princ të Shqipërisë, por fshehurazi vazhdoi tërë kohën, të nxiste lëvizjen për një princ mysliman në vend. Më 17 mars Vidi formoi qeverinë e re shqiptare, në krye me Turhan Pashë Përmetin, një diplomat i vjetër që kishte qenë ambasador i perandorisë Osmane për 25 vjet rresht në Peterburg të Rusisë. Kabinetin e tij qeveritarë e përbënin: 1. Esat Pashë Toptani-Ministër i Luftës dhe i Punëve të Brendshme;2. Aziz Pashë Vrioni-Ministër i Bujqësisë dhe i Tregtisë;3. Myfit bej Libohova-Ministër i Drejtësisë dhe i Kultit;4. Dr. Mehdi bej Frashëri-Ministër i Financave;5. Hasan Bej Prishtina-Ministër i Postë-Telegrafikeve; 6. Dr. Mihal Turtulli-Ministër i Arsimit;7. Prenk Bib Doda-Ministër për Punët Botore.

5.
Regjimi i Vidit u sanksionua nga Statuti Organik i Shqipërisë, (ligji i parë themelor i shtetit shqiptar), i cili u përgadit nga KNK dhe bazohej kryesisht në vendimet themelore të marra nga Konferenca e Ambasadorëve në Londër më 29 korrik 1913. Sipas nenit 1 të këtij Statuti, shqipëria shpallej:”Principatë kushtetuese e pavarur dhe e trashëgueshme”, nën garancinë e Fuqive të Mëdha. Me nenin 2, Fuqitë e Mëdha garantonin gjithashtu tërësinë dhe paprekshmërinë e tokave të Shqipërisë në kufijtë që kishin caktuar ato. Me nenin 3 shteti shqiptar do të ishte asnjanës dhe kjo asnjanësi garantohej po nga Fuqitë e Mëdha. . . Sipas nenit 7 në fronin e Shqipërisë njihej me të drejta sovrane princi Vilhelm Vid, i cili ishte kryetar i administratës civile e ushtarake dhe kishte të drejtë të emronte Këshillin e Ministrave. Organi legjislativ i Shqipërisë ishte Asambleja kombëtare. Gjuhë zyrtare dhe e detyruar në shkolla ishte shqipja. Nga ana administrative, Shqipëria ndahej në 7 sanxhaqe(prefektura), të cilat ndaheshin në kaza(nënprefektura)dhe kazatë në nahije(komuna). Statuti Organik i Shqipërisë caktoi institucionet e larta të shtetit, përbërjen e forcave të armatosura, të administratës, të financave, të drejtësisë, të arsimit. . . dhe garantonte ushtrimin e lirë të veprimtarisë ekonomike, shoqërore e politike.

6.
Me tu vendosur në fronin e Shqipërisë, princ Vidi u përpoq të zgjidhte problemin më urgjent dhe më të ndërlikuar të vendit, atë të largimit të trupave greke nga Shqipëria e jugut dhe të vendosjes së administratës shqiptare në këto vise . Por qysh në fillim ai tregoi se nuk ishte i vendosur të mbronte deri në fund, pa kompromis interesat e shtetit shqiptar. Për të zgjidhur këtë çështje ai hyri në bisedime me qeverinë”vorio-epirote” të shpallur në Gjirokastër. Dhe për këtë qëllim Vidi caktoi si komisar të jashtëzakonshëm për shqipërinë e Jugut oficerin holandez Tomson, i cili kishte ardhur në Shqipëri për të ristrukturuar xhandarmërinë shqiptare. Ky shkoi në Korfuz dhe më 10 mars zhvilloi bisedime me përfaqësuesin e”vorio-epirotëve”, Karapanon. Tomsoni, duke ditur se Fuqitë e Mëdha, KNK dhe vet princ Vidi nuk donin të kishin shumë kokëçarje, u premtoi grekëve disa të”drejta të veçanta”për popullsinë e”Epirit të Veriut”. Kompromisi i Tomsonit ngjalli protesta të ashpra në rrethet patriotike shqiptare. Edhe qeveria e Durrësit/e Turhan Pashës/poashtu nuk e pranoi këtë kompromis, prandaj e shkarkoi Tomsonin nga detyra e komisarit dhe u shpreh kundër çdo lloj autonomie për krahinat e jugut.

Në këto rrethana trupat greke për t´i realizuar planet e veta(pasi ishin tërhequr nga Korça më 1 mars)natën, duke gdhirë 2 prilli 1914 bënë një puç-komplot të armatosur më qëllim të pushtimit të Korçës. Mirëpo xhandarmëria shqiptare nën komandën e majorit holandez G. Sneller dhe korpusi i vullnetarëve me qindra fshatarë nën udhëheqjen e Themistokli Gërmenjit, intervenuan shpejt dhe brenda një kohe të shkurtër e shtypën puçin e komplotistëve grek. Repartet e xhandarmërisë shqiptare pastaj vazhduan marshimin e tyre për të marrë në dorëzim Kolonjën, Leskovikun, Ersekun etj. Dështimi i puçit të Korçës, vendosmëria e forcave shqiptare për të kundërshtuar çdo veprim shovinist e antishqiptar si dhe qëndrimi i ftohtë i Fuqive të Mëdha ndaj planeve aneksioniste greke që shkelnin edhe vendimet e Londrës, e bindën më në fund qeverinë greke dhe Jorgji Zografin, se nuk ishte e lehtë të sigurohej”autonomia”e plotë e krahinave jugore. Prandaj ata fuqive të mëdha u paraqitën kërkesa më të zbutura, duke pranuar tani autonominë e Korçës dhe të Gjirokastrës pa i shkëputur ato nga Shqipëria, por me kusht që të administrohen nga një guvernator me origjinë të huaj, xhandarmëria të formohej nga popullsia vendase nën komandën e oficerëve grekë me origjinë”epirote”. . . etj. Në të vërtet qeveria greke e bëri këtë për të fituar kohë në përpjekjet e tija për pushtimin e Shqipërisë jugore.

Qeveria shqiptare e Durrësit i hodhi poshtë këto kërkesa dhe për më tepër ajo mori vendim që të organizoheshin sa më parë reparte të reja të armatosura për të dëbuar nga krahinat e jugut pushtuesit grekë dhe për të vendosur atje administratën shqiptare. Ndonëse përballë aleancave politike ushtarake evropiane(Antantës dhe Bllokut Qëndror)Greqia mbante ende një qëndrim të papërcaktuar, ajo përkdhelej nga të dya palët, sepse ato lakmonin pozitën e saj strategjike. Më 24 prill 1914 fuqitë e mëdha, e njoftuan Venizellosin se ishin të gatshme t´u bënin lëshime”vorio-epirotëve”dhe se mund të pranonin rishikimin e kufirit greko-shqiptar në favor të Greqisë. E ndodhur nën një presion të gjithanshëm, qeveria shqiptare u detyrua më në fund, më 5 maj, t´ia besonte KNK zgjidhjen e konfliktit shqiptaro-grek. Bisedimet ndërmjet KNK dhe përfaqësuesve”vorio-epirot” u mbajtën në Korfuz.

Ato filluan më 10 maj dhe përfunduan më 17 maj me nënshkrimin e një protokolli, e që u quajt”protokoli i Korfuzit”. Në këtë protokoll parashikohej që dy prefekturat në jug të Shqipërisë, ajo e Korçës dhe e Gjirokastrës, ndonëse formalisht do të bënin pjesë në shtetin shqiptar, do të kishin një administratë më vete, pothuajse autonome, organizimi i së cilës i lihej në dorë Këshillit Ndërkombëtar të Kontrollit. KNK pranoi gjithashtu edhe kërkesën e Spiromilos për t´i njohur krahinës së Himarës, në një zonë që shtrihej tani në 14 fshatra të bregdetit të Jonit. Meqenëse Italia luftoi energjikisht për arritjen e marrëveshjes së Korfuzit, për shkak të interesave të veta në Vlorë, Venizellua e kënaqi kërkesën e saj, duke i paraqitur parlamentit grek më 18 maj, projektligjin mbi lëshimin e Sazanit shtetit shqiptar dhe ky projektligj u miratua më 27 maj. Protokolli i Korfuzit do të fuqizohej pasi të ratifikohej nga qeveria shqiptare(më 23 qershor 1914) dhe nga qeveria”vorio-epirote” si dhe pasi të miratohej formalisht nga gjashtë fuqitë e mëdha. Njoftimi mbi nënshkrimin e marrëveshjes së Korfuzit e cila ishte plotësisht në kundërshtim me Statutin Organik të Shqipërisë dhe shkelte hapur sovranitetin e shtetit shqiptar, shkaktoi një indinjatë të thellë në tërë Shqipërinë.

7.
Shpërthimi i kryengritjes në Shqipërinë e Mesme
Në këto rrethana gjendja e brendshme e Shqipërisë u ndërlikua shumë edhe nga shpërthimi i kryengritjes së armatosur në Shqipërinë e Mesme, kundër regjimit të Vidit. Në të vërtet kreu i kryengritësve ishte i larmishëm. Në të u rreshtuan ithtarë të ndryshëm si:partizanët e një princi mysliman, antividistët, xhonturqit, panturkistët apo panislamistët siç u quajtën ndryshe, antifeudalët. . . dhe pas këtij koalicioni laraman qëndronin qarqe të huaja serbe, franceze, ruse, greke, turke, italiane. . . , të cilat ishin të interesuar për një gjendje sa më kaotike në Shqipëri. Pra bartësit kryesor të së keqes në Shqipëri në atëkohë qenë reaksioni feudal proserb, pro italian. . . i udhëhequr nga Esat Pashë Toptani, reaksioni grekoman i udhëhequr nga peshkopët grek(Jakovi e Germanos), J. Zografos, Spiromilo etj, reaksioni turkoman i kryesuar nga myftiu i Tiranës Musa Qazimi etj.

Kryengritja e Shqipërisë së Mesme ose e rebelëve, siç u quajt ndryshe, filloi në rrethin e Tiranës. Më 17 maj 1914 u sulmua te ura e Limuthit afër Tiranës batalioni i vullnetarëve tiranas që ishte nisur në drejtim të Durrësit për të shkuar në jug, në frontin kundër shovinistëve grek. Pasi shpartalluan batalionin e vullnetarëve kryengritësit hynë në Tiranë. Të nesërmen grumbuj fshatarësh të armatosur zunë Shijakun dhe iu drejtuan Durrësit, mirëpo në hyrje të qytetit hasën në rezistencë të forcave qeveritare të Vidit. Drejtuesit e kryengritjes me këtë rast dolën hapur kundër princ Vidit dhe kërkuan një princ turk.

8.
Për vendosjen e një princi mysliman prej kohësh angazhohej edhe Esat Pashë Toptani. Esat Pasha edhe pse kishte dy ministri më të rëndësishme në qeverinë e Durrësit, me kohë u shpërndau armë mercenarëve të vet”kinse për t´iu bërë ballë fqinjëve”ndërsa fshehtas propagandonte nëpërmjet njerëzve të vet kundër V. Vidit, duke i këshilluar”me kërkue një mbret prej Stambollit, me qëllim që këto pshtjellime e trazime t´i sillnin fitim për ta shtie në dorë pushtetin”

9.
Qeveritarët në oborrin e princit në kohën kur po përballeshin me sulmet e kryengritësve, duke menduar se prapa kërkesave të kryengritësve qëndronte Esat Pasha, më 19 maj 1914 organizuan xhandarmërinë e Durrësit dhe e arrestuan atë në shtëpinë e tij. Goditja kundër Esat Toptanit u konsiderua nga Italia si një grusht që i jepej ndikimit të Romës në Shqipëri. Brenda qeverisë dominonte mendimi që E. Toptani duhej të gjykohej, mirëpo princi atë as nuk e denoi as nuk e nxori të pafajshëm, gjë që u indinjuan shumë besnikët e tij. Pas ndërhyrjes energjike të ministrit italian në Durrës, baronit Alioti, Vidi ia dorëzoi E. Toptanin legatës italiane e cila e mori me një luftanije dhe e dërgoi në Itali. Para se të largohej nga Shqipëria, Esati do të firmos një premtim se ai nuk do të kthehej më në shqipëri dhe se nuk do të përzihej më në politikën shqiptare ose në intrigat kundër fronit, mirëpo ai nuk do ta mbaj premtimin e dhënë. *Pas largimit të Esatit pasuan ndryshime në qeverin e Vidit. Turhan Pasha mbeti kryeministër;Preng Bib Doda-ministër i punëve të jashtme;Aqif Pashë Elbasani-ministër i brendshëm dhe i luftës;Filip Noga-ministër i financave;Dr. Mihal Turtulli-ministër i arsimit, Mithat Frashëri –ministër i punëve botore dhe i Postë-telegrafave dhe Abdi Toptani-ministër i bujqësisë. Largimi i Esat Pashës edhe pse u konsiderua si një fitore e madhe, kryengritja e nisur nuk u ndërpre dot. Zjarri i kryengritjes u përhap edhe në krahinat tjera
.
Duke shfrytëzuar sukseset e kryengritjes, krerët e saj me 3 qershor 1914 në Shijak organizuan një mbledhje, ku u zgjodh” Këshilli i Parë i Përgjithshëm” me këtë përbërje:Mustafa Ndroqi-kryetar;Xhenabi Adili. -nënkryetar, Musa Qazimi-anëtarë etj, dhe Qamil Haxhi Feza-u emrua komandant i përgjithshëm i kryengritësve. Në këtë mbledhje u miratua edhe një program politik thellësisht antikombëtar, që iu paraqit përfaqësuesve të Fuqive të Mëdha në KNK. Programi përmbante kërkesa për largimin e princ Vidit;për kthimin e Shqipërisë nën administrimin Turk, ose sjelljen e një princi turk të varur nga Sulltani;për ngritjen e flamurit të Turqisë;për përdorimin e alfabetit turko-arab në gjuhën shqipe;zgjedhjen e kryemyftiut të Shqipërisë nga Sheih-ul-Islami i Stambollit etj.

10.
Kryengritësit edhe pas disa përpjekjeve për ta shtirë në dorë Durrësin nuk patën sukses, andaj iu drejtuan qyteteve tjera dhe gjatë muajit qershor shtinë në dorë Kavajën, Krujën, Peqinin dhe Elbasanin. Mbas pushtimit të Elbasanit, - Qermenika, Quksi dhe Mokra, njëra pas tjetrës bashkohen me kryengritësit, kurse në veri ata u shtrinë deri në Milot, buzë lumit Mat. Në fillim të korrikut kryengritësit marshuan drejt jugut dhe brenda pakë ditëve morën Lushnjën, Fierin, Beratin dhe nga lindja arritën deri në Pogradec, ku aty më 11 korrik nënshkruan edhe një marrëveshje të përkohshme me “vorio-epirotët”të cilët ato ditë kishin pushtuar Kolonjën, Korçën, Tepelenën dhe kishin arritur deri në Berat.

Duke e ndjerë rrezikun nga sukseset e kryengritësve, princ Vidi bëri thirrje për ndihma nga të gjitha anët, por vetëm nga veriu mundën të vinin disa forca të pakta, ndërsa Shqipëria e jugut duke qenë përballë ndjekjeve, mizorive e shpërnguljeve nga forcat greke, nuk mundi të jepte ndihmë. Për rrjedhojë, në fund të korrikut 1914 dhe në pragun e shpërthimit të luftës së parë botërore, Shqipëria ishte në gjendje të rëndë politike. Pushteti i qeverisë Shqiptare tashmë ishte kufizuar vetëm në Durrës e në Vlorë-(deri më 1 shtator kur ajo ra në duarë të kryengritësve);në Shqipërinë e Mesme shtrihej pushteti i kryengritësve;viset e jugut ndodheshin nën shtypjen e forcave greke, krahinat e verilindjes nën presionin e vazhdueshëm të serbëve, ndërsa Shkodra ndodhej nën administrimin e forcave ndërkombëtare.

Princ V. Vidi bëri përpjekjen e fundit për të shpëtuar qeverisjen e tij. Ai iu drejtua edhe Fuqive të Mëdha me kërkesën për të zbatuar zotimin që kishin marrë në Konferencën e Londrës për të garantuar bashkarisht pavaresinë dhe sovranitetin e Shqipërisë dhe për këtë qëllim kërkoi formimin prej tyre të një force ndërkombëtare prej 3 mijë vetësh, për të shtypur kryengritjen. Por fuqitë e mëdha duke qenë në konflikt me njëra-tjetrën, premtuan se do të ndihmonin për të shpëtuar vetëm jetën e princit dhe të familjes së tij, por jo edhe intervenimin ushtarak atje.

Në këto rrethana, kur edhe kishte filluar lufta e parë botërore, princ Vidi u detyrua të largohej nga Shqipëria, më 3 shtator 1914 pas gjashtë muaj qëndrimi. Me Vidin u larguan edhe anëtarët e qeverisë së bashku me shumë udhëheqës të lëvizjes patriotike shqiptare, të cilët u vendosën pjesërisht në Shkodër dhe një pjesë kaloi në vende të ndryshme të Evropës.

11.
Aktet ndërkombëtare të viteve 1913-14 edhepse kishin definuar pozitën neutrale të Shqipërisë dhe garancinë e Fuqive të Mëdha për këtë statut të saj, megjithatë Shqipëria u përfshi në planet ushtarako-strategjike të fuqive ndërluftuese, veçanërisht të Austro-Hungarisë e Italisë dhe të shteteve fqinje, Serbisë, Malit të Zi, Bullgarisë dhe Greqisë, të cilat që nga tetori 1912 nuk rreshtnin për ta coptuar atë.

Shkurt e trup:
Veçuam

MEXHID YVEJSI,
Gjakovë, 22 shkurt 2006   
KOSOVA E VOGËL DHE FUQITË E MËDHA
  
“Politika është në vendin e dytë të profesioneve më të vjetra në botë.
Prandaj edhe ka ngjajshmëri me atë që është në vendin e parë.”
                                                                   -Ronald Reagan
           Kosova e vogël, me mbi 10 mijë kilometra katrorë, me rreth dy milionë
banorë, prej të cilëve mbi 90 përqind shqiptarë, paraqet një rast të
veçant që ka tërhequr interesimin e madh ndërkombëtar.
           Interesimi i madh ndërkombëtar nuk është aq i madh për Kosovën e vogël,
për shumicën shqiptare, por interesimi aq i madh është për pakicën e e
vogël joshqiptare…!
            Pse për pakicën  e vogël joshqiptare gjithë ky interesim aq i  madh
bashkësisë i ndërkombëtare? Vetëm që Kosova mos të jetë shqiptare…!
           Bashkësia ndërkombëtare duke priviligjuar pakicën dhe duke diskriminuar
shumicën, me këto veprime jonjerëzore, antihistorike, dëshiron me zor të
krijojë një Kosovë shumëetnike…!
         Kosova e vogël me probleme aq  të mëdha! Kosova e vogël ka probleme të
mëdha ekonomike, mungesë kronike të energjisë elektrike, numër të lartë të
papunësisë, numër edhe më të lartë të pakënaqësisë në mes të popullsisë…
Por, problemi më i madh i Kosovës së vogël është statusi  i pazgjidhur, siç
po quhet herë i ardhshëm, herë statusi final ose përfundimtar…   
          Statusi përfundimtar, sipas një diplomati perëndimor, e tha, si me shaka:
” është kur të përshëndetemi nga kjo dynja…!” Sipas këtij perëndimori,
statusi i Kosovës, si duket,  është bërë objekt humori…!  
          Takimi i Këshillit të Sigurimit i 14 shkurtit 2006, në New York, ku u
diskutue për Kosovën, u cilësuar se ka shënuar njërin prej kapitujve më të
rëndësishëm në historinë më të re të Kosovës, ku mori pjesë edhe
kryeministri i Kosovës, Bajram Kosumi.
         Kryeministri i Kosovës, Bajram Kosumi, me t’u kthyer në Prishtinë, i
ngazëllyer deklaroi se ajo që ndodhi në Këshillin e Sigurimit ishte një
faqe e re historike e marëdhënjeve të Kosovës…
        Po, kjo ishte një faqe e re, faqe e re, por e një libri të vjetër…! Kosovës
për herë të parë i është hapur dera në OKB. Po, por  i është hapur dera
kryeadministratorit të Kosovës, z. Petersen, kurse i është mbyllur goja
kryeministrit të Kosovës…! Kur të mbyllet goja, ka përfunduar loja…!
         Në takimin e Këshillit të Sigurimit, përfaqësuesit e nëntëmbëdhjetë vendeve
theksuan se Kosova duhet të përmirësojë standardet dhe në veçanti, të
zbatojë decentralizimin, në mënyrë që të zgjidhet statusi. Shumë
përfaqësues theksuan se Kosova duhet të konsiderohet rast unik…
          Kosova e vogël, jo vetëm që “duhet” të konsiderohet rast unik, por Kosova
nën UNMIK është bërë që nga qershori i vitit 1999, rast unik, testues,
eksperimentues, një rast unik, një vend mik-për çdo armik…!
         Kosova e vogël ka armiqë të mëdhenjë, sikur që ka edhe miqë të këndshëm…!
Njihet një thënie e Katonit, të cilën e kishte shënuar Ciceroni, që e
përdorte shpesh, ku thuhet:”Armiqt e mëdhenjë e keqëdashës të bëjnë më
shumë shërbime sesa miqtë e këndshëm, sepse të parët shpesh thonë të
vërtetën, të dytët nuk e thonë kurrë.”
                   
                Kush e thotë të “vërtetën” për Kosovën?
  
      E vërteta për Kosovën mbahej “sekret”. Ky “sekret” është zbuluar nga John
Sawers, drejtori politik i Ministrisë së Jashtme Britanike, i cili u ka thënë
serbëve se Grupi i Kontaktit ka vendosur për pavarësinë e Kosovës dhe se
serbët duhet t’i shfrytëzojnë të mirat që ofron një status i këtillë. Në
Vjenë, në zyrën e kryenegociatorit ndërkombëtar, Martti Ahtisaari, ndihej një
kënaqësi rreth mesazhit të qartë të diplomatit britanik, i cili e ka thënë të
vërtetën që duhej thënë.
         Në Kosovë, shqiptarët ndjen kënaqësi nga sinqeriteti i diplomatit britanik.
Në Kosovë shqiptarët ndjen kënaqësi, ndërsa në Sërbi reagimet e serbëve
kanë qenë me rrebesh, stuhi, histeri…
          Kryesuesi i radhës i OSBE-së, Karel de Gucht, pas vizitës në Prishtinë, ka
qëndruar në Beograd, ku me 17 shkurt 2006, ka deklaruar: “Beogradi dhe
Prishina duhet të gjejnë një zgjidhje nëpërmjet  dialogut dhe
marrëveshjes. De Gucht ka thënë,:”Është mirë që së shpejti do të fillojnë
bisedimet rreth decentralizimit, zbatimi i të cilit është me shumë
rëndësi.”
          Pra, qenka mirë që bisedimet rreth decentralizimit filluan në Vjenë dhe se
zbatimi është me shumë rëndësi! Po, ka shumë rëndësi, por jo për Kosovë,
por për Sërbi… Me decentralizim, Kosova e vogël do të zvoglohet, sepse do
të coptohet…! Edhe sot Kosova është e coptuar, por me decentralizim
coptimi do të zgjerohet, do të legalizohet,  gati gjysma e Kosovë do të
sërbizohet…
           Grupi Ndërkombëtar i Krizave ka publikuar raportin lidhur me zgjidhjen e
statusit të Kosovës, ku rekomandon imponimin e pavarësisë së Kosovës, por
me kushte…! Sepse, s’duhet të humbet kohë me negociata të kota, vlerëson
Grupi Ndërkombëtar i Krizave…
        Të dy palët të përgatitën për kompromise, ka thënë kryetari i Komisionit
Evropian, Hose Manuel Barroso.
        Dhe më në fund, por që duhej thënë që në fillim, Sekretarja Amerikane e
Shtetit, Kondoliza Rajs, në Washington, kështu vlerëson:
       “Negociatat për Kosovën do të kenë ndikim edhe në rajon. Në bisedë me kolegët
nga Bashkësia Evropiane jemi pajtuar se kjo çështje (e statusit të
  Kosovës) duhet të zgjidhet gjithsesi në një formë, ka thënë sekretarja amerikane,
K. Rajs. Po, ka thënë në një formë, por nuk  ka thënë se në cilën formë…!
          Lexues të nderuar! Ndaluni për një moment dhe mendoni mbi atë se çka në të
vërtetë nënkuptohet me këto deklarata kundërthënëse për Kosovën e vogël
nga përfaqësuesit e fuqive të mëdha…!
         Nëse qenka vendosur që Kosova të fiton Pavarësinë, atëherë pse të bisedohet
me Sërbinë?
         Nëse bisedimet për decentralizim qenkan me shumë rëndësi, atëherë pse
thuhet se s’duhet humbur kohë me negociata të kota, siç i quan bota?
         Nëse të dy palët duhet të përgatiten për kompromise, atëherë, me
kompromise, pavarësia s’na bie hise?!
         Me kompromise mund të na bie hise, pa menduar, vetëm pavarësia e
kushtëzuar! Pavarësia e kushtëzuar me Kosovën e coptuar apo të cunguar!
Atëherë, Kosova e vogël do të bëhët sa një gogël!!!
        Kosova e vogël, sa një gogël, rast unik, nën UNMIK, lodër e fuqive të mëdha,
me njerëz të civilizuar, që i pengojnë shqiptarët të jenë të bashkuar…!
Njerëzit, sa më shumë të civilizuar, thoshte Kanti-i, aq më tepër bëhën
“aktorë”. “Aktorë” vendorë, “aktorë” ndërkombëtarë, që me Kosovën  e shkretë
bëjnë pazar…!
        Liderët kosovar po bëjnë pazar me serbët për Kosovën, ende pa u bërë Kosova
shtet, pa pasur Kosova sovranitet…Grupi i Kontaktit i cili qëndron prapa
kryenegociatorit, Marti Ahtisaarit, është mbikqyrës i pazarit…
        Në Pallatin e Paqes në Hagë  shkruan: “Nëse e do paqën, kujdesi për
drejtësi”. Shqiptarët e duan paqen, do të kujdesën për drejtësi, por do të
ketë paqë, do të ketë drejtësi vetëm kur Kosova të bashkohet me Nënën
Shqipëri…Sot kjo nuk është e lejuar! E lejuar është Kosova me pavarësi të
kushtëzuar…Kosova me pavarësi të kushtëzuar bëhët një Kosovë e vogël
shumëetnike, me një autonomi të zgjeruar, nga vendet mike, por me hapësirë
të zvogëluar nga fuqitë e mëdha….!

Çfarë bëhet sot në Shqipëri me simbolin e kombit ?

Shkruan "DR.ILJAZ GOGAJ
“Vala jote madhështore na ndez gjakun nëpër deje”

Mbijetesa e kombit shqiptar në shekuj nën trysninë e valëve të tërburara dhe të pamëshirshme ushtarake, politike e ideologjike, rrëfejnë se atdhetarizmi shqiptar ka qëndruar përherë i patundshëm. Mirëpo shekulli i kaluar me përjetimet e tij aq të vështira e lënduan keqas ndjenjën kombëtare. Dhe sot atdheu ynë i copëtuar vrazhdët në më shumë se dy pjesë, mbetet nën kërcënime të rrezikshme, shumëplanëshe të hapura dhe të mbuluara për të cënuar idenë e tij kombëtare. Dhe zbehja e ndjenjës kombëtare është padyshim në lidhje të drejtpërdrejtë me shkallën e humbjes së lirisë. Prandaj sot më shumë se kurrë, diktohet urdhërueshëm vëmendja e nevojshme dhe e vijueshme ndaj çështjes së edukimit dhe riedukimit të brezave me vlerat kombëtare me vetë forcimin e ndjenjave atdhetare. Këtu, përveç shumë faktorëve të tjerë madhorë, rol të dorës së parë luajnë simbolet kombëtare. Ato janë shkollë e madhe edukimi spontan të vetvetishëm e të qëndrueshëm të njerëzve. Në këtë mes, vendin e parë e zë flamuri kombëtar, i cili “përmbledh kujtimet e shkruara të një kombi në një gjuhë të pashkruar, që mund ta kuptojë syri dhe zemra e çdo njeriu me ndjenjë” na thotë kalorësi i mendimit të lirë intelektual, atdhetari Faik Konica.

Flamuri kombëtar, ashtu siç përdoret sot nga shqiptarët, i detyrohet Faik Konicës, i cili, duke lëçitur të parin jetëshkrim të Skënderbeut në latinisht nga Marin Barleti, i tërhoqën vëmendjen edhe këto rreshta: ”Skënderbeu përdorte flamurë të kuq me shqiponjë të zezë dykrenëshe”. Në bazë të kësaj dëshmie u botua në vitin 1899 nga Faik Konica, në revistën e tij të njohur “Albania” i pari flamur shqiptar nga koha e Skënderbeut. Për herë të parë flamuri ynë kombëtar (gjithnjë sipas Faikut) paradoi në udhët e Bostonit (USA) në duart e shqiptarëve. Pastaj më 1908 Dervish Hima e solli në Shqipëri flamurin e Skënderbeut. Më 1911 malësorët kryengritës shqiptarë e ngritën në majën e malit Deçiq flamurin kombëtar. Po t’i besojmë fjalëve të Eqrem bej Vlorës, një njeri serioz për aq sa na ka lënë me shkrim-flamuri, që u ngrit në Vlorë me dorën e Ismail Qemalit më 28 nëntor 1912, gjëndej në familjen Vlora. Sipas revistës “Djalëria”, që botohej në Vjenë(Austri) nga studentët shqiptarë, Ismail Qemali kur e ngriti flamurin tha dhe këto fjalë: ”Amanet po u lë këtë flamur, të cilin duhet me embrojtun me jetën tuaj, me e zbukuruem me dijen tuaj, me zmadhuem me forcën tuej, aq fort sa me mbajtun tanë populli shqiptar me një liri të plotë me u çplodhë nën hijen e tij”.

Sipas Barletit dhe gjithë burrave të tjerë të shquar të kombit, shqiptarët në shekuj e dekada e kanë vlerësuar dhe nderuar flamurin kombëtar deri në shenjtëri. Ajo shqiponjë e zezë dykrenore me sfondin e kuq, u ka ndezur gjakun shqiptarëve për të mbrojtur nderin kombëtar dhe trojet e atdheut. ”Rreth flamurit të përbashkuar”- thotë himni kombëtar, shkuan gjithnjë me ngazëllim shqiptarët në tubime të panumërta luftarake e festive. Më tej vala ngadhënjyese e flamurit ka frymëzuar përherë penat e krijuesve për të gdhendur tiradat më të bukura dhe për të thurur vargjet më frymëzuese.Vargjet e Nolit simbolizojnë vetë historinë tonë kombëtare: ”O flamur gjak, o flamur zhgabë/O vend e vatër, o nënë e babë/Lagur me lot/djegur me flagë”.Pena tjetër e fuqishme shqiptare e Lame Kodrës, (Alias Sejfulla Malëshova) shkruan:”Të falem, o flamur i shenjtë/O shpresë e nderit madhëri/O shenja e bukur shumë e shenjtë/Vleftën tënde s’ta çmon njeri”. Pastaj në vargje të tjera: ”Valo mbi tokën shqiptare/Dhe kombin tënd rroke në gji/Eja rreth e rrotull kufisë/Në kosovë e Çamëri/.

Ndërsa vargjet lapidare aq të frymëzuara të poetit Ali Asllani, na thërrasin gjithnjë për kushtrim të mbrojmë atdheun: ”Kurse erret dorë e zotit, na ndez yje nëpër qieje,/vala jote madhështore na ndez gjakun nëpër deje”. Dikur para Luftës së Dytë Botërore në vitet e Pavarësisë,falë mësimeve të Rilindjes, në Shqipëri u krijua një traditë e bukur për mbajtjen, përdorimin dhe nderimin e flamurit kombëtar. Në pasaportën shqiptare të atëhershme, përveç disa porosive të rëndësishme që u bëheshin shtetasve shqiptarë, mbajtës të pasaportës, për çështjen e ruajtjes dhe forcimit të dinjitetit kombëtar, ishin edhe këto tirada për flamurim kombëtar: ”Ndero flamurin e Atdheut t’and: kush nuk e nderon shenjën e kombësisë, shnderon veten e vetë”

Një punë të vyer e të lavdëruar për nderimin e flamurit në atë kohë bëri shkolla shqiptare duke filluar që nga fillorja. Në shkollën Tregtare të Vlorës, përshëmbull, çdo mëngjes kur ngrihej flamuri, një nxënës recitonte vargjet: ”Sa jemi shqiptarë/Jemi një fis e një farë/Kemi të gjithë një besë/S’kemi kurrë të ndarë”.

Dikur para Luftës së Dytë Botërore, në Shqipëri, falë mësimeve të Rilindjes, u krijua një traditë e bukur për mbajtjen, përdorimin dhe nderimin e flamurit kombëtar. Në pasaportën e atëhershme shqiptare, përveç disa porosive të rëndësishme që i bëheshin shtetasit shqiptar për çështjen e ruajtjes dhe forcimit të dinjitetit kombëtar, ishin edhe këto fjalë për flamurin: ”Ndero flamurin e Atdheut t’and: kush nuk e nderon shenjin e kombësisë,shnderon veten e vetë”.

Flamuri, kryesimboli i kombit, kishte hyrë thellë në ndërgjgjen e kombit dhe nderimi e respekti për të shkonte deri në shënjtëri. Kishte jo pak njerës në atë kohë që betoheshin :”për flamur”. Në këtë kohë vlerësohej shumë edhe vendi ku ishte vendosur flamuri apo pozicioni në krahasim me ndonjë flamur tjetër. Pra, flamuri kombëtar duhej vendosur në krahun e djathtë. Më 28 Nëntor 1927 nxënësit e gjimnazit të Shkodrës, të edukuar nga një drejtor si Mirash Ivanaj, me kolegë dinjitoz, u ngritën në demostratë të fuqishme politike, sepse flamuri shqiptar, krahas atij italian, nuk ishte në vendin e nderit, pra nuk ishte në krahun e djathtë.

Në atë kohë kishte një traditë që jo vetëm zyrat, por në qytete të gjitha shtëpitë nxirrnin flamurin para portës apo, sipas rasteve nëpër ballkonet e shtëpive. Një traditë e bukur ishte edhe ajo kur në ditë festash njerëzve që dilnin në rrugë u ngjiteshin në gjoks nga persona të caktuar prej bashkisë, flamurka të vogla kuqezi.

Për fat të keq, në vitet e diktaturës nuk u ruajt me dinjitetin dhe nderimin e merituar publik kujdesi dhe respekti për flamurin kombëtar. Atë e mbytën flamujt e “demokracive popullore” dhe sa e sa flamuj të tjerë të panumërt të emulacionit socialist.

Është e vërtetë se pas shëmbjes së diktaturës dhe vendosjes së rendit demokratik në Shqipëri, flamuri pa yllin e kuq dhe i zhveshur përfundimisht nga ideologjia, po merr vendin dhe rëndësinë e duhur. Megjithatë ka ende shumë për të bërë. Sot, duke e vështruar atë flamur ditë e natë në taraca apo ballkone të ndryshme institucionesh, përball gjithë agjentëve atmosferikë, dashur pa dashur të vijnë në mend ato vargjet e këngës popullore kushtuar bariut që ruan bagëtinë: ”Është përjashta fatëziut e rreh breshëri, e rreh shiu”

Prandaj për të mbajtur dhe nderuar flamurin sipas meritës si kryesimbol i kombit, na duhet të vendosim disa rregulla sikurse i ka gjithë bota dhe sikundër ka pasur edhe në Shqipëri në vitet e Pavarësisë.

Ndër të tjera le të përmendim:

-Ngrije flamurin kur lind dielli dhe ule atë ende pa u ngrysur.

-Asnjëherë mos e lër jashtë flamurin, veçse kur i prin repartit në luftë.

-Mos e lër flamurin në shi e në borë.

-Mos ler flamurin të bjerë poshtë dhe të prekë tokën.

-Mos u ul mbi flamur dhe mos vendos gjë mbi të

-Kur kalon flamuri në paradë ndalu, në qoftë se je ulur çohu dhe nderoje atë me qëndrim gatitu.

-Ngrije flamurin gjysmë shtize kur duhet mbajtur zi kombëtare. (Ka vende në botë që, në raste të tilla, flamuri mbahet gjysmështizë nga mëngjezi deri në mesditë).Mbasdite deri në perëndim, ngrihet deri lartë në majë të shtizës, sepse shteti dhe vetë flamuri rron.

-Mos e përdor flamurin si veshje për të reklamuar sende tregtie.

-Në ditë feste,flamurkën e vogël si shenjë stolie vendose në anën e majtë të gjoksit.

-Ngreu dhe qëndro në këmbë kur është duke u ekzektuar himni i flamurit.

-Kur në një ditë feste të caktuar flamuri, kombëtar mbahet bashkë me një flamur të një shteti tjetër, flamuri ynë vendoset në krhun e djathtë. Kur është në një radhë me disa të tjerë kurdoherë vendoset në në mes të tyre dhe pak më lartë se ata.

-Kur flamuri shqiptar nuk vendoset në shtizë për ndonjë arsye të veçantë mbërthehet orizontalisht dhe asnjëherë vertikalisht ose shtrembër.

-Shtiza e flamurit (dru ose metal) lyhet me bojë të kuqe dhe të zezë të rrethrrotulluar në shtizë

-Kur flamuri ngrihet mbi platformën e ndonjë konferencieri, qëndron nga e djathta e tij dhe mbi krye të tij. Asnjëherë flamuri nuk përdoret për të mbuluar tryezën e folësit.

-Kur flamuri përdoret për të zbukuruar ndonjë përmendore në përurim,nuk lihet që ai të bjerë për tokë.

Për flamurin kërkohet një përkujdejse e veçantë edhe për përgatitjen e tij që nga lloji i materialit, ngjyrës, formatit, shtizës, bazamentit dhe vendit ku do të vendoset.

Së pari flamuri, për seriozitetin e tij, kërkon të përdoret vetëm një lloj materiali dhe jo sikundër ndodh te ne, ku diku është prej mëndafshi,diku prej beze pambuku, diku prej linoje, diku prej najloni ose diku tjetër, për më keq, prej materiali të ngurtë plastik.Veç kësaj te ne zor se mund të gjesh njëlloj nuance të ngjyrës së kuqe te flamujt e ekspozuar.Kështu ai kërkon njëlloj material tekstili dhe vetëm një nuancë të ngjyrës së kuqe.Ajo ngjyrë duhet të t’i rezistojë agjentëve të pranuar atmosferik. Sot mund të gjesh në muzeumet tona flamuj, që i përkasin një kohe edhe nëntëdhjetëvjeçare por që ruajnë nuancën e gjyrës.

Flamuri kërkon detyrimisht përmasa të përcaktuara, sipas vendit ku do të vendoset. Pra, përveç formatit të madh të veçantë të kryeqytetit,caktohen formate veçanta për qendrat e qyteteve të vendit-një format për zyrat dhe shtëpitë e banimit. Dhe një format për tavolinat e zyrave të ndryshme etj. Këtu nuk duhet të harrojmë dhe formën e tij detyrimisht katërkëndëshe. Për fat të keq, te ne sot flamurin mund ta gjesh edhe në trajtën trekëndore.

Sipas formatit të flamurit duhet të jetë edhe shtiza dhe bazamenti ku do të vendoset flamuri.

Është rasti të vëmë në dukje që flamuri nuk duron lajlelule ose zbukurime jashtë normës, ashtu siç kemi rastin ta vështrojmë sot nëpër disa dyqane, zyra apo kabina automobilash, ku disa i venë thekë ose kordon të verdhë, disa të tjerë edhe me ngjyrë të zezë.

Kur flasim për disa zbukurime pa kriter dhe pa shije, që kategorikisht nuk duhet të lejohen, nuk mund të lemë pa përmendur atë shqiponjë në kapelet e ushtarakëve tanë, shqiponjë krahëlëshuar, që duket si e plagosur ose e lodhur dhe nuk të jep imazhin e shpendit në fluturim, ashtu si jemi mësuar që kurse e kemi parë flamurin për herë të parë në jetën tonë

Le të shpresojmë që mesazhi i këtyre rreshtave, do t’i zënë syrin e vëmendjes ndonjë lexuesi që ulet në kolltuqet e sotëm të nëpunësit, deputetit a ligjvënësit, sepse flamuri përveç të tjerave, kërkon edhe veprime administrative dhe legjislacion të posaçëm.

*Marre nga gazeta Panorama."

- Gjakovë, - Nga të 38 të riatdhesuarit (19 shtator, 2004) nga varrezat masive nga Batanjica që të 38 i takoin masakrës së Mejës të kryer më 27 Prill 99. Të gjithë janë nga rajoni i Rekës së Keqe apo i Lugut të Carragojës ku ditën kritike fati i qiti të kaloin nëpër Meje. Pas procedurave të riekzaminimit nga ana e patologëve në murgun e Rahovecit është berë identifikimi në bazë të testit të ADN-së dhe që nga 16.09.2004 janë njoftuar familjarët për emrat e martirëve që gjinden në këtë murg.>

- Emigrantët shqiptarë që punojnë në Greqi dëshmojnë se dhuna e ushtruar ndaj tyre pas fitores së madhe të Shqipërisë kundrejt kampionit aktual evropian Greqisë, ishte organizuar nga policia dhe ekstremistët grekë.
Atmosfera festive (foto) në kryeqendrën shqiptare para dhe pas lojës Shqipëria - Greqia,  kliko:..ketu
- Identifikohen edhe 9 kufoma nga rajoni i Dukagjinit. KMDLNJ në Pejë ka publikuar emrat e 9 trupave të shqiptarëve të vrarë nga forcat serbe gjatë kohës së luftës në Kosovë nga rajoni i Dukagjinit, të cilët janë sjellë nga Batanjica, kurse identifikimi i tyre është bërë përmes testit të AND-së në morgun e Rahovecit. Ata janë: Xhavit Ramadan Islami, Hysen Manë Mehmeti (Gjakovë), Nuredin Mehmet Gërvalla (Pejë), Niman Bajam Musaj, Valiant Njazi Ferizi (Dashinoc Deçan), Metë Lush Krasniqi, (Turjak, Pejë), Hajrush Avdullah Demaj, (Dobrush, Burim) dhe Nazmi Osman Gradina (Deçan).

- Ligji për regjistrimin e popullsisë së Kosovës qe sa kohë ka mbetur peng i një nënshkrimi nga ana e kryeadministratorit të Kosovës. Derisa ky ligj pret nënshkrimin e shefit të ri të UNMIK-ut, në Kosovë asnjë institucion përkatës nuk e di për numrin e saktë të banorëve të saj, përderisa mendohet se ky numër mund të jetë diku 2.4 milionë banorë, edhe pse UNMIK-u nuk e pranon këtë shifër më shumë se 1.9 milion.
- Hysni Thaçi drejtor i Entit të Statistikave tha se Kosova është i vetmi vend në botë, që nuk dihet se sa banorë ka!!!
- Fiest: Nuk do të zvogëlohet numri i paqeruajtësve në Kosovë
- Subjektet politike në Luginë të Preshevës e vlerësojnë të padrejtë dënimin e Musliut
- Mitrovica mbetet peng i politikës; vdes në aspektin ekonomik
- Universiteti i Prishtinës dhe i Tiranës të kenë emërtime të njëjta të diplomave

Nga përditëshmëria jonë