Halil Haxhosaj
derguar erenikut: Fri, July 11, 2008 8:09 am
botuar: e premte 11korrik,2008 2 pm

Sylë Arifi: "Kosova shtet i mbikëqyrur", botoi, Shoqata e Intelektualëve e Gjakovës "Jakova", Prishtinë, 2008.

Publicisti dhe analisti Sylë Arifi, pas katër librave të botuar deri me tash në lëmin e publicistikës analitike, doli edhe me librin e tij të pestë me titull tejet domethënës e bashkëkohor "Kosova shtet i mbikëqyrur". Domethënia e titullit, gjegjësisht e emërtuesit të përbashkët e këtij libri, pasqyron aktualisht situatën, shkaqet, pasojat dhe dobinë e tentimeve kësisoj të subjekteve udhëheqëse e politike të Kosovës për bërjen shtet të saj. Këtij synimi historik e shekullor të Kosovës për mëvetësi e pavarësi, Sylë Arifi, nuk i qaset "sa për të thënë", apo sa për të shkruar, por i rreket punës për të shpjeguar anët e ndërlikuara, madje edhe të shumëllojshme, kahet dhe qëllimet e të gjitha vendeve e ngjyrave politike që ndihmojnë, por edhe pengojnë në sendërtimin e bërjes shtet të Kosovës. Dhe duke e kundruar nga kjo pozitë librin "Kosova shtet i mbikëqyrur" dalin dy fushëveprime nëpër të cilat gërshetohen të gjitha ngjarjet dhe negociatat për bërjen shtet të Kosovës që janë:

I. Konceptet, ndërtimet, qëllimet, qeverisja, marrëveshjet dhe negociatat e subjekteve ndërkombëtare duke filluar nga OKB-ja, UNMIK-u, KFOR-i e deri te EULEX-i, dhe
II. Aspiratat, tentimet, rropatjet, mundimet, zgjedhjet dhe organizimet qeverisëse të subjekteve politike të Kosovës që nga lufta e UÇK-së e deri te Marrëveshja e Kumanovës, më 10 Qershor 1999. Në këtë binar shkohet edhe më tutje që nga zgjedhjet e para, shpallja e pavarësisë nga ish Kuvendi i Kosovës, Kushtetuta e Kaçanikut, Konferenca e Rambujesë e deri te formimi i Këshillit të Unitetit e Grupit Iniciator në Kosovë.

Mbështetja e lëndës së trajtuar në libër mbi këta dy binarë sjell konceptimin analist të autorit, i cili nuk grumbullon material të pa sistemuar, por e rregullon lëndën që është më aktuale dhe më efikase e domethënëse për ta trajtuar në veprën "Kosova shtet i mbikëqyrur". Në këtë aspekt qëllimor gërshetohet synimi dhe aktualiteti i trajtimit që mbështetet mbi nominimin "shtet i mbikëqyrur" që nuk përkon me aspiratat e popullit të Kosovës për pavarësi të tillë, pra për shtet të këtillë. Dhe kësaj, autori Sylë Arifi, ia arrin, madje duke u mbështetur në fakte, dokumente dhe aktivitete të përditshme të të gjitha subjekteve politike, shoqërore, madje edhe partiake të atyre që veprojnë në Kosovë. Materialin e ndarë për analizë publicistike, autori e strukturon në librin e tij "Kosova shtet i mbikëqyrur", duke e ndarë në shtatë pjesë dhe në shumë kapituj e nënkapituj që rekapitullojnë tërësinë kompozicionale të veprës. Ky strukturim kapërdihet nëpër mese, stade dhe situata që janë evidente dhe të cilat kanë lënë, e pse jo, ende lënë gjurmë evidente në politikën bashkëkohore të Kosovës në veçanti, dhe asaj ndërkombëtare në përgjithësi. Dalja e një administrimi qeverisës ndërkombëtar dhe lindja e një pluralizmi partiak pas përfundimit të luftës së udhëhequr nga UÇK-ja, bëri që në fillimet e këtij pluralizmi të lindin mospajtime, madje edhe fërkime në mes partive politike të Kosovës. Kjo reflektohej edhe në konceptin e zhvillimit të luftës politike për shtetësinë dhe pavarësinë e Kosovës. Ithtarët e LDK-së dhe të krahut të kaluar, nuk pajtohen me konceptin e shpalljes së shtetit nga Parlamenti i Kosovës, duke u arsyetuar se pavarësia e Republikës së Kosovës është bërë njëherë, pra në vitin 1990 në Kaçanik. Këtë synim autori Arifi e sqaron duke u mbështetur në aspektin e kohës, efektit të tij dhe të hapësirës. Andaj, uniteti i subjektit politik e qeverisës të Kosovës ka peshën më të madhe në kalueshmërinë e pengesave më të mëdha për bërjen e shtetësisë së Kosovës shtet i pavarur e jo "i mbikëqyrur'. Por, ai nuk pajtohet që të harrohet kontributi i këtij koncepti, madje edhe i të gjithë atyre martirëve, dëshmorëve e luftëtarëve të cilët kanë luftuar për Kosovën shtet i pavarur. Kjo shihet në disa kapituj të veprës, madje duke i cilësuar edhe emrat e Adem Demaçit, Rexhep Qosjes, Gazmend Zajmit, Ukshin Hotit, Ali Hadrit, e ndonjë tjetri, deri te Albin Kurti dhe "Vetëvendosje" e tij.
Në disa kapituj e nënkapituj të veprës dalin në shesh disa koncepte të negociatave për Kosovën që, në fakt duken se janë vetëm sa për t'u bërë. Faktori ndërkombëtar nuk i ka përmbushur premtimet, e pse jo edhe parimet, e strukturuara në Marrëveshjen e Rambujesë dhe në konkludime të tjera. Kosova në analizat e Sylë Arifit duket se është shndërruar në dualizëm të përgjegjësive, i cili dualizëm shpesh bie ndesh në mes të qeverisjes vendore dhe ndërkombëtare. Andaj, njëri prej kushteve më efikas dhe më të përshtatshëm për shtetësinë e Kosovës është referendumi. Ku kusht do të jetë më frytdhënës sepse Kosova është rast i veçantë, është rast "sui generis", thotë autori Sylë Arifi.
Edhe Plani i Ahtisarit zë një vend të duhur në këtë vepër publicistike e analitike të autorit Sylë Arifi. Ky Plan duhet patjetër të mbështetet nga faktori politik vendor, sepse nëse shndërrohet në rezolutë, atëherë e hedh poshtë Rezolutën 1244, e cila nuk është zgjidhje e përshtatshme për statusin e Kosovës, madje as për konceptin "shtet të mbikëqyrur". Megjithatë, ky Plan mbetet alternativa kryesore për bërjen e Kosovës shtet!!!. Andaj, Kosova duhet të ketë sovranitet që ta fitojë pavarësinë e plotë, sepse me marrëveshje me Beogradin nuk u arrit dhe as që do të arrihet ndonjë zgjidhje ndonjëherë për Kosovën. Të gjitha këto dhe shumë analiza të tjera janë shënuar nga pjesa e parë e deri në të gjashtën të veprës së Sylë Arifit: "Kosova shtet i mbikëqyrur". Pjesa e gjashtë dhe e shtatë e kësaj vepre shfaqin disa mendime, analiza dhe ide që janë pasqyrim i gjendjes së politikës së Kosovës para, gjatë dhe pas zgjedhjeve të nëntorit të vitit 2007. Në pjesën e gjashtë autori shkruan për zgjedhjet lokale dhe të përgjithshme të nëntorit, për ndërrimin e subjektit dhe të koalicionit politik në skemën e udhëheqjes vendore si dhe për analizën e koalicionit PDK-LDK. Një shtyllë tejet efikase dhe domethënëse e kësaj publicistike janë edhe vonesat në konstituivin e Parlamentit të Kosovës, pastaj të Qeverisë dhe ministrive, kompletimi i ministrive dhe themelimi i atyre të rejave, etj. Në këto analiza, autori me një qasje sintetizuese ia arrin që t'i shpalosë të gjitha "hallakamat politiko-diplomatike" të asaj kohe vendimtare për Kosovën shtet. Andaj mu për shkak të këtyre "hallakamave politike e diplomatike" edhe presidenti Fatmir Sejdiu kalkulon "gabueshëm politikisht", vonohet konstituimi i Parlamentit të Kosovës dhe "zhagitet" shpallja e shtetit të pavarur dhe sovran të Kosovës, konstaton autori Arifi.
Pjesa e shtatë e veprës së Sylë Arifit "Kosova shtet i mbikëqyrur", është kulmi i idesë së veprës. Në këtë pjesë që përbëhet prej 11 kapitujsh e nënkapitujsh sendërtohet aspirata kryesore e shekullore e popullit të Kosovës për vendin e tyre shtet të pavarur dhe sovran. Dhe kjo arrihet më datën 17 shkurt të vitit 2008 në mbledhjen solemne të Parlamentit të Kosovës, ku përveç deputetëve, me përjashtim të atyre të komunitetit serb, merrnin pjesë edhe strukturat qeverisës ndërkombëtare, shumë mysafirë dhe figura të njohura të popullit të Kosovës, Shqipërisë, Evropës dhe të botës. Kjo pjesë e veprës fillon me shpalljes shtetit të pavarur e sovran të Kosovës, leximin dhe nënshkrimin e Deklaratës së pavarësisë dhe miratimin e Flamurit dhe të stemës së shtetit të Kosovës. Autori është i vetëdijshëm se akti i shpalljes së Kosovës shtet i pavarur dhe sovran nuk do të shihet mirë nga armiqtë dhe okupatorët shekullorë. Shteti i Kosovës është rezultat i luftës çlirimtare, i gjakut të derdhur të shumë bijve dhe bijave të saj. Gjaku i tyre u bë kurorë e shtetit, andaj duhet çmuar sakrifica e tyre dhe kurrë nuk duhet nëpërkëmbur. Kosova shtet sovran dhe i pavarur është realitet ndërkombëtar dhe pjesë e politikës demokratike ndërkombëtare. Pas shpalljes së pavarësisë disa shtete treguan solidaritetin dhe pajtueshmërinë me këtë realitet dhe ngarendën që ta pranojnë edhe zyrtarisht Kosovën shtet të pavarur dhe sovran. Andaj, Republika e Kosovës u bë realitet diplomatik ndërkombëtar sepse u fut në agjendën e shteteve të njohura ndërkombëtarisht nga SHBA, Franca, Gjermania, Italia, Britania e Madhe e shumë vende të tjera.
Por, pas kësaj nuk pushuan dhe as që pushojnë fushatat e kriminalizuara ndaj shtetit më të ri në botë, Kosovës. Këto fushata i kurdis pushteti serb, i cili kurrsesi nuk mund të pajtohet me këtë realitet, duke kurdisur skenarë të ndryshëm për ndarjen e Kosovës. Në këta skenarë kriminalë bën pjesë edhe libri i Carla Del Pontes, ish-kryeprokurores së Gjykatës së Hagës, e cila mundohet të shpifë dhe ta shpallë kriminele UÇK-në, luftëtarët e saj, madje edhe popullin shqiptar të Kosovës dhe të Shqipërisë. Qëllimi i Pontes ishte që ta barazojë kriminelin, okupatorin dhe viktimën, gjegjësisht çlirimtarin, thotë autori në këtë kapitull të veprës së tij.
Vepra përfundon me kapitujt "Institucionet e Kosovës me sovranitet të kufizuar shtetëror" dhe "Kushtetuta e Kosovës akti më i lartë juridik", në të cilët autori paraqet realitetin e kohës në shtetin e pavarur të Kosovës, gjatë periudhës së tranzicionit dhe sendërtimit të ligjeve nga Plani i Ahtisarit.
Në veprën e Sylë Arifit gjenden edhe disa dëshmi, sidomos dokumente dhe mjete të tjera me të cilat autori e begaton atë. Janë përfshirë këtu shumë të dhëna, fakte, fotografi, dokumente, pjesë nga shtypi lokal, rajonal dhe botëror që paraqesin të gjitha ndodhitë, krajatat, mundimet, punët dhe përpjekjet deri në shtetëzimin e Kosovës. Edhe këto janë vlera dhe begati të pamohueshme të kësaj vepre të autorit Sylë Arifi.

Libri “Stinë e vonuar” i Mehmet Bislimit, një qasje për njeriun dhe lirinë e tij
Vepra “Stinë e vonuar” i Mehmet Bislimit, i cili doli në shitje ditëve të fundit, është një libër poetik që ka për subjekt njeriun e thjeshtë dhe në thjeshtësinë e saj poezia e tij për motiv qendror ka dhembjen për popullin, urrejtjen e madhe kundër pushtuesit dhe shpresën për liri.

Doli nga shtypi libri më i ri me poezi i autorit Mehmet Bislimi

Botoi shtypshkronja “Shkrola” prill, 2008 Prishtinë

Kjo pritje e gjatë, me shekuj e gjatë
Shumë herë e larë me gjak
A do të shpaguhen të gjitha
Me kaq pak
Të gjitha
Me kaq pak... /Autori /

PARATHËNIE
Poezinë e Mehmet Bislimit e përcjelli tashti e sa vjet me radhë. Është kjo një poezi e natyrshme, e thjeshtë, emocionuese dhe plot me ndjenjë. Kjo poezi për subjekt ka njeriun e thjeshtë dhe i drejtohet pikërisht njeriut të thjeshtë. Në thjeshtësinë e saj, poezia e tij për motiv qendror ka dhembjen e thellë për popullin, urrejtjen e madhe kundër pushtuesit dhe shërbëtorëve të tij si dhe shpresën e sigurt për të ardhmen e ndritshme në liri.
Mehmet Bislimi i takon plejadës së liridashësve të viteve të tetëdhjeta, të atyre viteve të stuhishme që shqiptarin e ngritën në lartësinë e emrit dhe në lartësinë e tokës së vet. Ai i takon gjeneratës së studentëve të atyre viteve të mëdha që zbritën nga shtiza flamurin e urryer të pushtuesit serb dhe në vend të tij e ngritën flamurin fitimtar kuq e zi, flamurin e lirisë, të cilin me guxim e nisen në ballë të betejave të ardhshme drejt çlirimit dhe bashkimit kombëtarë. Ai i takon plejadës së të burgosurve politikë të cilët qëndruan të patundur para sprovave të mëdha të historisë me besimin e paluhatshëm në diellin e lirisë së popullit të vet. Ai i takon gjeneratës së artë të veprimtarëve, të cilët «luksi» i perëndimit nuk i tjetërsoi, përkundrazi, ai së bashku me shokët e idealit vepruan natë e ditë me qëndrim të drejtë e të paluhatshëm për të dhënë gjithçka në shërbim të çlirimit të atdheut që u kurorëzua me luftën heroike të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Mehmet Bislimi i ndërgjegjshëm për misionin e tij të luftëtarit të lirisë, dëshmoi edhe një dhunti tjetër e cila atë e radhiti në rreshtin e luftëtarëve që për armë kanë penën dhe fjalën e shkruar analitike dhe artistike.

   Poeti Mehmet Bislimi shkruan lehtë sepse e njeh jetën në thellësinë e saj shumëdimensionale, kurse në veçanti i njeh të dyja faqet e saj: të bardhën edhe të zezën. Për autorin Bislimi, roli i poetit është mision, ndërsa ai i poezisë është mjet sendërtimi i qëllimit, armë dhe flamur në duart e popullit:

Kalorës
Mbi shpinë i kam hipur kësaj nate
Deri me të zbardhur do ta shalojë
Mbase do ta arrijë cakun
Kohën e largët ta afroj

   Me këtë vlerësim të lartë të autorit për muzën poetike, ngadalë e pa zhurmë, kjo poezi po bëhet pronë e lexuesit tonë të rëndomtë, por edhe pronë e kulturës sonë të përgjithshme. / Kadri REXHA /Doli nga shtypi libri më i ri me poezi i autorit Mehmet Bislimi - Botoi shtypshkronja “Shkrola” prill, 2008 Prishtinë/

Mehmet BISLIMI
postuar erenikut: Sat, April 19, 2008 3:34 pm
botuar:E dielë, 20 prill, 2008 0:00 am NY

LINI GJURMËT NË KOHË !

Duke dëshiruar që ta them fjalën time për romanin më të ri të krijuesit Muharrem Blakaj, pa ekuivok mund të konstatojmë se si krijues që tanimë ka kaluar pragun e tre veprave në gjininë e prozës dëshmohet si i zot i kësaj gjinie, si më të ndërlikuarën nga gjinitë tjera letrare që kërkon arkitekturën e një ndërtimi të veçantë mbi një ngjarje të caktuar e cila ngërthen në vete në mënyrën më të përsosur transformimin sa më të kapshëm për lexuesin të një realiteti, qoftë ai i hidhur, lumtur, romantik, tragjik, historik, apo edhe filozofik për të shtjelluar e jetësuar një ngjarje, që ka ndodhur brenda një shoqërie në një kohë të caktuar.

Futja në vorbullën e fushës së krijimtarisë letrare e cila përkon me zhvillimin e ngjarjeve reale të një vendi, duke paraqitur po aq besnikërisht edhe rrethanat  shoqërore të asaj kohe, bartësit e atyre proceseve që në fakt kërkon një punë të madhe, një imagjinatë të thellë krijuese dhe diapazon të gjerë njohurish. Tërë ky arsenal letrar i krijuesit ka për qëllim renditjen e ngjarjeve besnikërisht e sipas kohës së zhvillimit të tyre, duke jetuar me vetë personazhet dhe duke i dhënë secilit në çfarëdo momenti pozicionet e tyre të fiksuara e duke mos i ngatërruar mes vete ata për asnjë veçori edhe nga më e vogla.

Përshkrimi i rrethit jetësor e shoqëror ku veprojnë personazhet deri edhe në imtësitë më të vogla si dhe përshkrimin e tipareve dhe karaktereve të tyre, që kompletojnë çdo personazh të librit, arrihet në mënyrën më të mirë dhe bindëse. Të gjitha këto tipare që përmenda bëjnë të vlerësohet një vepër letrare nga kritika dhe lexuesi. Të gjitha këto tipare krijuesi Muharrem Blakaj na i sjell të bashkuara në librin e tij të ri dhe duhet që në fillim ta përgëzoj për këtë. Kjo punë kolosale, natyrisht se ka reflektimet dhe inspirimet nga rrafshi i literaturës së shumtë të kolosëve të mëdhenj të letërsisë botërore dhe shqiptare, të cilët autori i ka kaluar nëpër dorë por nuk mbetet peng i klasikes duke kaluar me mjeshtëri kufirin për të hyrë në modernen. Dhe ky kombinim shumë origjinal ia rrit vlerën veprës por edhe fuqinë autorit. Romani i autorit Blakaj: " Vrasje brenda germës L", është i begatë si nga kultura gjuhësore sidomos me leksikun e të shprehurit. Gjuha është mjeti më i mirë i autorit Blakaj për përshkrimin dhe shtjellimin e ngjarjeve që vijnë njëra pas tjetrës për të nxjerrë në pah një ngjarje më të madhe, më komplekse ku bartësit e zhvillimit të ngjarjes janë personazhe real, por edhe të imagjinuar, kështu duke krijuar portrete parësore e dytësore me karaktere të veçanta, punë kjo e cila do një imagjinatë të thellë krijuese si në një galeri arti, ku figurat janë në harmoni të plotë me njëra- tjetrën që ngjarjet i renditë aq harmonishëm.

Autori Blakaj, me veprën e vet, lexuesin e mirëfilltë e bind katërçipërisht se është i kompletuar me qartësinë e konceptit, se ka vrarë me punën e tij krijuese mjerimin brenda një rrethi të zbehtë, që kishin vu shumë nga krijuesit e dikurshëm para mëdyshjes - të shkruash a të mos shkruash?! Për fatin e kulturës sonë, autori nuk është viktimë e miklimeve të nënës parti,apo shkrimit me porosi dhe me lek në dorë. Krijuesi Blakaj, nuk është nga ata, që ndihen të vrarë nga zhgënjimi i të papriturave, nga ata, që ishin fare të papërgatitur për t'u përleshur me ndodhitë të kohës të cilat furishëm përfshinë kombin tonë. Blakaj i zhveshi ata fare lakuriq para ngjarjeve madhore, siç ishin tërmetet për lirinë e atdheut, pjesë e së cilës ishte edhe vet autori dhe familja e tij, që mbi kurriz barti po aq burrërisht hisen e vet të detyrimeve për çlirimin e vendit të cilën e pagoi një për një dhe atë me shpirt e zemër!

Autori Blakaj, i vetëdijshëm se obligimet tona përballë atdheut nuk kanë përfunduar. Tani nga ana e një këndvështrimi tjetër, ai paguan taksën e tij në misionin e fjalës së shkruar e cila do të mbetët në letër për brezat që pasojnë, qoftë si mision, porosi, meditim, vazhdë, apo kronikë e një kohe me plagë të shumta. Autori nuk po kursen as kohën e mbetur, nuk po gjënë qetësin shpirtërore, pa i zbrazur prurjet e veta, duke lënë gjurmët e një kohe të shkruara, pa dyshim në shërbim të kulturës sonë letrare, por edhe të historisë më të re të Kosovës, gjithsesi edhe për popullit shqiptarë në përgjithësi.

Është fakt se krijuesit i gëzohen veprës së vet, sikurse krijesës natyrale të tyre. A nuk e ndiejnë këtë kënaqësi bujku me bereqetin e tij ndër ara, muratori kullës së gurit që atë ka ngritur me duart e veta, arkitekti urës që ka ngritur mbi lum, filozofi saktësisë së mendimit, piktori përsosmërisë dhe harmonisë se ngjyrave me plot performancë, skulptori shkrirjes së madhështisë së heroit në bronz duke i dhënë atij mesazhe përjetësie, krijuesit e letrave në gjininë e poezisë, prozës, dramës, romanit, komedisë, satirës dhe humorit etj. Zoti Blakaj me sukses e dashuri ka kurorëzuar krijesën e vet në jetë dhe krijimtari, kështu që meritueshëm ka të drejt të gëzohet për te. Duke e nxitur lexuesin që të krijojë konceptin e tij real dhe të paanshëm mbi ngjarjet e ndodhitë që kanë hapëruar së bashku me ne viteve që po lëmë pas, qofshin ato të hidhura apo edhe heroike e legjendare për kombin tonë, janë realitete që na ndoqën këmba këmbës deri tek ditët e sotme, por që pa dyshim se do t'i ndjenë edhe ata që nuk i përjetuan e që do të vijnë pas nesh në marshim!...

Përshkrimi i kësaj rruge, siç e përshkruan edhe autori Blakaj, ishte me dhimbje e mundime, me plagë e pranga, me burgime e arratisje, me plagë e gjak, me bukë e barot për të shënuar epokat e triumfit të bindshëm mbi të ligën e shëmtuar që pushtuesit shekullor mbollën mbi ne. Brezit të Blakajt dhe shumë krijueseve dhe atdhetarëve tjerë, që hise ju ra mërgimi e katandisja rrugëve të botës, ju takon që të lëmë gjurmët të shkruara në letër dhe të mburren sado në mënyrë modeste për këto gjurmë. Fundja ne as e kemi nisur të parët këtë rrugë as do të jemi të fundit. Që nga Rilindësit e deri më sot, letërsia jonë shqiptare, apo më mirë më thënë një pjesë e mirë e origjinës së letrave të shkruara në gjuhën tonë të bukur ka varguar nga rrugët e syrgjynit, pra të kurbetit të sotëm por gjithë herë me frymëzimin nga dhe për atdheun, për vendin dhe populli tanë. Prandaj, porosia e shkrimit tim është: Lini gjurmët tuaj të shkruara në letër, qoftë edhe me një kujtim, shkrim, poezi, ditar, shënim e diçka të vogël! Vetëm gjërat e shkruara mbesin dhe rrojnë. Që para erës sonë, kemi shënime të ndryshme si ato të Heraklitit mbi natyrën bie fjala, por që nuk kemi diçka më gjerësisht të shkruar për Millesh Kopiliqin i cili Sulltanit të madh të Turqisë , ia la kokën në Kosovë si hipotekë të historisë!...

Mbi këtë bazë dua ta përgëzoj autorin Blakaj i cili me përkushtim të madh ka shtjelluar, ngjarjet e hidhura por të vërteta kur UDB-ja jugosllave me mekanizmat e saja tejet tinëzare, kishte arritur të depërtonte thellë në poret e jetës sonë, duke i vu të gjithë mekanizmat mbytës e asgjësues të kundërshtarëve të saj e në veçanti të shqiptarëve liridashës e krejt veçantë të kokave të kombit tonë siç ishin: Haxhi Zeka, Bajram Curri, Avni Rrustemi, Luigj Gurakuqi, Hasan Prishtina, Fazli Grajqevci, Jusuf e Bardhosh Gërvalla, Kadri Zeka, Zija Shemsiun e dhjetëra pishtarëve tjerë të lirisë. Autori, duke e jetësuar ngjarjen deri në shkallën e një romani i cili do të jetoj gjatë, duke iu dhënë fuqi personazheve të përjetësisë siç janë Jusuf e Bardhosh Gërvalla dhe Kadri Zeka, me saktësi dhe pa e devijuar realitetin futet poreve të veprimit të Shërbimeve sekrete të UDB-së duke i gjurmuar e denoncuar ato para opinionit të gjerë.

Përfitimi material dhe platforma e dikurshme politike, frymëzimin e krijueseve e turbullonte atë botë me dinar e verë të kuqe mes prehjeve tjera imorale. Për fatin tonë të mirë, sot poenta e krijuesit të ri Blakaj, kalon caqet e një qëllimi për të qenë vetëm emër krijues. Ky brez, ka qorr një herë e përgjithmonë shabllonet e një politike të ndyrë, që fuste hundët edhe aty ku nuk e kishte vendin, siç ishte mendimi i lirë i krijueseve në lëmi të ndryshme të artit. Krijuesi, si njohës i mirë i sistemit të vlerave, di ku ta fokusoj ngjarjen, di ta zbërthejë atë dhe di t'i japë shpirt asaj, duke e kompletuar me petkat e saj. Autori Blakaj me gjithë këto peripeci, ka dhënë vlera në këtë lëmi si në dy veprat e tij të para: "Misioni Sekret" dhe "Thesaret e Humbura", duke e dërguar misionin e vet edhe më tej në fushën e letrave me romanin e tij më të ri:" Vrasja brenda germës L". Romani plotëson të gjitha standardet e një vepre të lartë letrare dhe jo vetëm që do t'i qëndrojë kohës, por do jetë ajo shoqëruese e denjë kohës për shkak të kërkesës së lexuesit. / Mehmet BISLIMI /

Halil Haxhosaj
postuar erenikut: Sun Mar 23 10:23:01 2008
botuar: E hënë 24 mars, 2008 00:00 am

DINAMIZMI I POEZISË DHE I FIGURACIONIT POETIK

Sa herë që poeti Din Mehmeti paraqitet me vargje poetike në faqet e shtypi tonë, apo edhe me vepër poetike, vërehet në të një dinamizëm poetik si në vargje poashtu edhe në figuracion dhe semantikë të veprës. Ky dinamizëm nuk është i ngurtë, madje as i shkapërderdhur, por është tingëllimë që përkon me kohën, situatën dhe intrigat e saj që ngacmojnë subjektin lirik, në njërën anë dhe receptorin, në anën tjetër. Andaj, kështu, mund të konstatohet se Din Mehmeti jo vetëm që ka krijuar individualitetin e vet letrar e poetik, por ai është njëri ndër krijuesit tonë më produktiv dhe më dinamik në letërsinë bashkëkohore shqiptare. Ky konstatim rrjedh mu për atë sepse, vëllimet poetike të Din Mehmetit shtrihen duke u kapërdirë nëpër dinamikën e kohës, situatës dhe treguesve të saj, duke marrë ngjyrë, dinamikë, frymëzim, rrëfim e pse jo edhe përjetime lirike. Vetëm kështu, lirizmi poetik i këtij poeti është i ngrohtë, është i kapshëm, është përjetues, është  domethënës dhe ndijesor.

Edhe në përmbledhjen poetike “Zjarri i këngës”, poezi, botimet “Toena”, Tiranë, 2007, rrjedha artistike bëhet duke depërtuar nëpër këto hallka dinamike të jetës së njeriut të poetit dhe botës së tij reale e poetike. Kjo botë nuk është statike, ashtu sikurse nuk stagnon as njeriu i saj, ashtu sikurse nuk stagnon as jeta. Ajo është dialektikë që merr konceptin e një refleksioni duke shkuar kah filozofia e receptivit dhe të nyjave të saj. Prandaj:

Sa çel e mbyll sytë

Bëhem zhbëhem

Shtrembërohem majtas

Drejtohem djathtas ...

(Poezia “Pa formë”)

Kështu poeti ndërron edhe formën e rrëfimit poetik, madje edhe nyjëtimin artistik, gdhendjen figurative e metaforike, duke e shtirë atë në konceptin modern të dinamikës së jetës. Edhe kështu transformohet jo vetëm subjekti lirik e poetik, por edhe ai real i botës së Din Mehmetit. Dhe e gjithë kjo shkon ngadalë dhe në mënyrë moderne duke “vështruar” nëpër të gjitha poret e jetës dhe krajatave të saj. Dhe në secilën prej tyre, të bardhë e të zezë, të ëmbël e të hidhur, të qetë e të rrëmbyeshme, të ngritur e të zbritur, ecet nëpër rrathët e stilit posmodern e modern të shprehjes poetike. Poeti, Din Mehmeti, në raste të tilla nuk mëton të përdorë figuracion të dendur, që është quajtur figuracion hermetik, i cili përdorej nga disa krijues vetëm për të marrë epitetin e krijuesit modern. Kjo nuk ndodh në vargjet e poezive të vëllimit “Zjarri i këngës”” të poetit, sepse:

Askush nuk më thërret

Askënd nuk thërras

Në qytetin tim

Jam bërë harresë

thotë ai në disa vargje të poezisë “Jashtë kohës”. Edhe pse ky titull duket jashtëreal, madje edhe jashtëkohor, sipas poetit, poezia nuk ka hermetizëm shprehës e as ngrirje hermetike, ngase

E unë lidhem e zgjidhem

Në fjalët e mia. 

Dinamika e vargjeve dhe e figuracionit të përdorur në këtë vëllim poetik të Din Mehmetit shtresohet nëpër shtatë qerthuj poetikë sikur nëpër shtatë krajatat e jetës, nëpër shtatë nyjat e lidhjes së saj me njeriun, nëpër shtatëdhjetë e shtatë gëzimet e hidhërimet e saj, nëpër shtatëqind e shtatëdhjetë e shtatë ngritjet e zbritjet, nëpër shtatëmijë e shtatëqind e shtatëdhjetë e shtatë çudirat e tmerret. Vepra hapet me poezinë çelës “ Ç’kuptim ka ajo këngë zogu” për të vazhduar me qerthullin e parë: “Tokë pa qiell”, 2. “Të kesh besim në mua”, 3. “Jeta është guxim”, 4. “Zjarr i zi” 5. “Boshësi”, 6. “Letër Evropës” dhe 7. “Në fund të mendimit”.

Madje ajo kurorëzohet edhe me përjetimet dhe ngjyrimet autoktone të njeriut të kësaj treve të quajtur Kosovë, i cili në poezinë e Din Mehmetit, quhet Binak Bregu. Kjo figurë e këtij poeti nuk është krijuar vetëm në këtë përmbledhje poetike, por jeton që në krijimet e para të tij. Binak Bregu shfaqet në veprën poetike të Din Mehmetit sa herë që në këto anë fryjnë erëra të furishme, madje edhe tornado zhbërëse. Por ai nuk zhvendoset nga toka e tij, nga varret e të parëve sepse:

Më thoni ju mua si mund të përshëndetem

Me të vdekurit tanë që flenë atje në breg

Me ata që e deshën aq shumë këtë tokë

E për të derdhën aq shumë gjak.

Dhe kjo tokë e Binak Bregut që quhet Kosovë nuk zhbëhet, edhe pse në të janë varrosur shumë thasë të tmerrit, ngase ata në luftë i përcjellë ende zëri i lahutës së babait, e cila është “kokëzjarrtë për një dritë për shpirt”. Sepse nëpër një tunel të zi është nisur për të ardhur një tren i bardhë si vigan me diell në ballë dhe atë askush nuk mund ta ndalë ngase është ëndërr e jona, thotë poeti. Dhe ky tren më në fund mbërriti në stacionin e tij në Kuvendin e Kosovës, më 17 shkurt të vitit 2008. Kosova u shpall shtet i pavarur dhe sovran që u njoh menjëherë nga shumë shtete të tjera të mbarë botës. Atëherë në qiellin e shqiptarisë shqiponja me krahun e majtë të shkoqur nga furtuna që fluturonte qiellit u çudit ngase:

Shqiponja u hodh dhe duke lëvizur krahun

 e djathtë shpejt

I doli i majti jo i zi por krejtësisht i bardhë...

thuhet në disa vargje të poezisë “Krahu i bardhë”.

Dinamizmi poetik i vargjeve dhe figurave të poetit Din Mehmeti nuk është i mbyllur. Ai mbetet i hapur për të hapëruar nëpër kohëra dhe hapësira të reja. Për të bartur nëpër to jehonën dhe mesazhin e vet. Andaj, dinamizmi shpreh dashurinë dhe dëshirën për t’u bërë një me të bukurën, me artin, me poezinë, sepse:

Lamtumirë vëllai im poet

Po ta lë një fletore të hapur

Dhe një laps në tavolinën e punës

Që ta shkruash një poezi që do të jetonte

Nga drita e vet 

(Poezia: “Në fund të mendimit”).

Ky është një vizion i poetit, i cili është i pranishëm në poezi që nga antikiteti. Andaj, Din Mehmeti është poet me vargje dhe figuracion dinamik që shpreh një vizion poetik të lirë, modern dhe shumë domethënës. Alen Boske thotë për vizionin e poetit: “Shpirti i një populli pasqyrohet në poezi më mirë se në çdo formë tjetër të artit”. Mbase i tillë është edhe dinamizmi poetik i veprës së Din Mehmetit në përgjithësi dhe i asaj “Zjarri i këngës” në veçanti..